This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52016PC0183
Proposal for a COUNCIL DECISION on the position to be adopted, on behalf of the European Union, in respect of an international instrument to be elaborated by the ICAO bodies and intended to lead to the implementation from 2020 of a single global market-based measure addressing emissions from international aviation
Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany przez organy ICAO, a który ma na celu wprowadzenie od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym
Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany przez organy ICAO, a który ma na celu wprowadzenie od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym
COM/2016/0183 final - 2016/094 (NLE)
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 8.4.2016
COM(2016) 183 final
2016/0094(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany przez organy ICAO, a który ma na celu wprowadzenie od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Podczas 21. konferencji stron konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu przyjęto porozumienie klimatyczne z Paryża, którego celem jest ograniczenie globalnego wzrostu temperatury na poziomie znacznie poniżej 2 °C w stosunku do poziomów sprzed epoki przemysłowej i kontynuacja starań zmierzających do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C. Do roku 2050 światowe emisje gazów cieplarnianych powinny zostać zmniejszone o co najmniej 50 % poniżej ich poziomów z 1990 r. Wszystkie sektory gospodarki, w tym lotnictwo międzynarodowe, powinny przyczyniać się do realizacji wspomnianego ograniczenia emisji.
Emisje gazów cieplarnianych z lotnictwa międzynarodowego stanowią ponad 2 % światowych emisji i rosną dynamicznie, a prognozy na rok 2050 wskazują, że w przypadku scenariusza dotychczasowego postępowania przedmiotowe emisje mogą wzrosnąć o ponad 200 % w porównaniu z obecnymi poziomami. W komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r. 1 ” podkreślono, że ICAO powinna działać na rzecz skutecznego uregulowania kwestii emisji pochodzących z lotnictwa międzynarodowego przed końcem 2016 r. Pomimo usprawnień technicznych potencjał zmniejszenia całościowych emisji jest ograniczony w sektorze lotniczym, zatem środki rynkowe uznano za odpowiedni środek umożliwiający lotnictwu wniesienie wkładu w całościowe zmniejszenie emisji. Na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto decyzję w sprawie opracowania jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym w perspektywie podjęcia decyzji na 39. sesji Zgromadzenia ICAO w 2016 r. (w dniach od 27 września do 7 października) w celu wdrożenia systemu do roku 2020 2 .
Dlatego też konieczne jest jak najszybsze przyjęcie, odpowiednio przed kolejnym Zgromadzeniem ICAO, stanowiska, zgodnie z którym państwa członkowskie, działając wspólnie w interesie UE, powinny zobowiązać się do przestrzegania decyzji podjętej przez ICAO.
Stanowisko Unii jest wyrażane przez Komisję i państwa członkowskie w organach ICAO. Opracowanie wniosku w sprawie takiego instrumentu odbywa się z udziałem wielu organów ICAO, w tym Rady ICAO. Należy również przyjąć stanowisko UE w celu zapewnienia spójności z obowiązującymi przepisami UE.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Decyzją 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wezwano Unię do określenia i podjęcia konkretnych działań w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie, o ile żadne takie działania nie zostaną uzgodnione w ramach ICAO przed rokiem 2002. W następstwie decyzji na 33. sesji Zgromadzenia ICAO (2001) dotyczącej zatwierdzenia otwartego systemu handlu emisjami dla lotnictwa międzynarodowego 3 , a także decyzji na 35. sesji Zgromadzenia ICAO (2004) dotyczącej opracowania wytycznych w sprawie włączenia emisji lotnictwa międzynarodowego do systemów handlu emisjami stron należących do ICAO 4 Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2008/101/WE zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w celu uwzględnienia działalności lotniczej. 5
Oprócz decyzji o opracowaniu międzynarodowego środka rynkowego, na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto uchwałę, że ICAO i państwa członkowskie, wraz z odpowiednimi organizacjami, będą współpracować na rzecz osiągnięcia wspólnego ambitnego celu globalnego polegającego na utrzymaniu światowych emisji dwutlenku węgla w lotnictwie międzynarodowy netto od 2020 r. na tym samym poziomie. Prognozuje się, że emisje w lotnictwie międzynarodowym będą o około 70 % wyższe w 2020 r. niż w 2005 r. 6 , a Unia i jej państwa członkowskie konsekwentnie przekonują, że globalny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym powinien stanowić 10 % zmniejszenie do 2020 r. w stosunku do poziomu z 2005 r. Niemniej jednak wydaje się wskazane, aby Unia wykorzystała okazję do wspierania, w stosunkowo krótkim czasie, międzynarodowego środka rynkowego mającego na celu ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorze lotnictwa międzynarodowego do ich poziomów z 2020 r., mając na względzie możliwość dokonania przeglądu przedmiotowych celów po pewnym czasie, w stosownych przypadkach.
Aby ułatwić postępy podczas 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016) w kierunku wypracowania odpowiedniego instrumentu, prawodawcy unijni podjęli decyzje w sprawie tymczasowego uznania wymogów dyrektywy 2003/87/WE za spełnione w odniesieniu do lotów na lotniska w państwach spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i lotów z takich lotnisk 7 . Po 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016) Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie działań mających na celu wdrożenie międzynarodowego instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego od 2020 r., który ograniczy emisje gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym w niedyskryminujący sposób. W sprawozdaniu tym Komisja rozważy, a w stosownych przypadkach przedstawi propozycje będące odpowiedzią na zmiany sytuacji dotyczące odpowiedniego zakresu uwzględniania emisji w lotach do i z lotnisk znajdujących się w państwach spoza EOG, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r.
•Spójność z innymi politykami Unii
Decyzja, której dotyczy wniosek, jest spójna z innymi politykami Unii, zwłaszcza dotyczącymi energii, środowiska i transportu, a także je uzupełnia 8 .
Globalne przejście na czystą energię będzie wymagało zmian w działalności gospodarczej i inwestycyjnej oraz wprowadzenia zachęt we wszystkich obszarach polityki.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawą wniosku jest art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
W art. 218 ust. 9 TFUE ustanowiono procedurę dotyczącą ustalania stanowiska w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowy, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne.
W tym przypadku, akt, który ma zostać przyjęty przez Zgromadzenie ICAO, będzie miał skutki prawne, o których mowa w art. 28a dyrektywy 2003/87/WE.
Zgodnie z art. 191 i art. 192 ust. 1 TFUE Unia Europejska przyczynia się do osiągnięcia m.in. następujących celów: zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego; promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska naturalnego, w szczególności przeciwdziałania zmianie klimatu.
•Wybór instrumentu
Jak przewidziano w art. 218 ust. 9 TFUE, właściwy instrument stanowi decyzja Rady.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
Nie dotyczy
4.WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii Europejskiej.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
Nie dotyczy.
2016/0094 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany przez organy ICAO, a który ma na celu wprowadzenie od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1, w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Emisje gazów cieplarnianych z lotnictwa międzynarodowego stanowią ponad 2 % światowych emisji i rosną dynamicznie, a prognozy na rok 2050 wskazują, że w przypadku scenariusza dotychczasowego postępowania przedmiotowe emisje mogą wzrosnąć o ponad 200 % w porównaniu z obecnymi poziomami. Do roku 2050 światowe emisje gazów cieplarnianych powinny zostać zmniejszone o co najmniej 50 % poniżej ich poziomów z 1990 r. Wszystkie sektory gospodarki, w tym lotnictwo międzynarodowe, powinny przyczyniać się do realizacji wspomnianego ograniczenia emisji.
21. konferencja stron konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu zakończyła się w grudniu 2015 r. sukcesem w postaci przyjęcia porozumienia klimatycznego z Paryża, którego celem jest ograniczenie globalnego wzrostu temperatury na poziomie znacznie poniżej 2 °C w stosunku do poziomów sprzed epoki przemysłowej i kontynuacja starań zmierzających do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C.
(2) Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) została utworzona w 1944 r. na mocy Konwencji chicagowskiej o międzynarodowym lotnictwie cywilnym; Wszystkie państwa członkowskie są umawiającymi się stronami tej konwencji i członkami ICAO, natomiast Unia Europejska ma status obserwatora na niektórych posiedzeniach ICAO, w tym w Zgromadzeniu ICAO odbywającym się raz na trzy lata. Unia i jej państwa członkowskie są stronami protokołu z Kioto z 1997 r., który zobowiązuje je do dalszych ograniczeń emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym za pośrednictwem ICAO. Decyzją 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wezwano Unię do określenia i podjęcia konkretnych działań w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie, o ile żadne takie działania nie zostaną uzgodnione w ramach ICAO przed rokiem 2002.
(3) Podczas 33. sesji Zgromadzenia ICAO (2001) zatwierdzono otwarty system handlu emisjami dla lotnictwa międzynarodowego 9 . Komitet ICAO ds. lotnictwa i ochrony środowiska zalecił w 2004 r., że nie należy prowadzić dalszych działań pod auspicjami ICAO w zakresie specjalnego systemu handlu emisjami dla lotnictwa, opartego na nowym instrumencie prawnym. Na 35. sesji Zgromadzenia ICAO (2004) zatwierdzono otwarty system handlu emisjami oraz możliwość włączania przez państwa członkowskie emisji w lotnictwie międzynarodowym do swoich systemów handlu emisjami 10 , jednak na 36. sesji Zgromadzenia ICAO (2007) postulowano wyłączenie z powyższego operatorów statków powietrznych z siedzibą w innych państwach, chyba że postanowiono inaczej na podstawie porozumienia dwustronnego 11 . Unia, jej państwa członkowskie i inne państwa konsekwentnie zastrzegają sobie prawo do stosowania środków rynkowych na zasadzie niedyskryminacji do wszystkich operatorów statków powietrznych wykonujących przewozy do, z lub w obrębie ich terytorium, przypominając, że konwencja chicagowska uznaje prawa stron do stosowania w sposób niedyskryminacyjny własnych przepisów ustawowych i wykonawczych 12 do statków powietrznych wszystkich państw, wykonujących przewozy do, z lub w obrębie ich terytorium.
(4) Biorąc pod uwagę, że ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie stanowi kluczowy wkład zgodny z całościowymi zobowiązaniami w zakresie redukcji emisji, Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2008/101/WE 13 zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych, w celu uwzględnienia działalności lotniczej oraz zmieniającą dyrektywę Rady 96/61/WE 14 . W motywie piątym dyrektywy 2008/101/WE stwierdza się, że UE powinna starać się zagwarantować włączenie do globalnego porozumienia zmierzającego do ograniczenia wzrostu globalnych temperatur środków, których celem jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z lotnictwa międzynarodowego, a zatem Komisja powinna rozważyć, jakie poprawki do dyrektywy 2003/87/WE są konieczne, ponieważ wzmiankowana dyrektywa ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych.
(5) W komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r. 15 ” podkreślono, że Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) powinna działać na rzecz skutecznego uregulowania kwestii emisji pochodzących z lotnictwa międzynarodowego przed końcem 2016 r. Kolejne posiedzenie Zgromadzenia ICAO odbędzie się w 2016 r. i należy na nim uzgodnić międzynarodowy instrument, który doprowadzi do wdrożenia do 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym.
(6) Na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto uchwałę, że ICAO i jej państwa członkowskie, wraz z odpowiednimi organizacjami, będą współpracować na rzecz osiągnięcia wspólnego ambitnego celu globalnego polegającego na utrzymaniu światowych emisji dwutlenku węgla w lotnictwie międzynarodowy netto od 2020 r. na tym samym poziomie („cel ICAO”) oraz podjęto decyzję o opracowaniu międzynarodowego środka rynkowego dla lotnictwa międzynarodowego i przedstawieniu sprawozdania z prac na potrzeby podjęcia decyzji na 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016). Prognozuje się, że emisje w lotnictwie międzynarodowym będą o około 70 % wyższe w 2020 r. niż w 2005 r. 16 , a Unia i jej państwa członkowskie konsekwentnie przekonują, że globalny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym powinien stanowić 10 % zmniejszenie do 2020 r. w stosunku do poziomu z 2005 r. Niemniej jednak wydaje się wskazane, aby Unia wykorzystała okazję do wspierania, w stosunkowo krótkim czasie, międzynarodowego środka rynkowego mającego na celu ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorze lotnictwa międzynarodowego do ich poziomów z 2020 r., mając na względzie możliwość dokonania przeglądu przedmiotowego celu po pewnym czasie, w stosownych przypadkach.
(7) Aby ułatwić postępy podczas sesji Zgromadzenia ICAO w roku 2016 w kierunku wypracowania odpowiedniego instrumentu, prawodawca unijny podjął decyzję w sprawie tymczasowego uznania wymogów dyrektywy 2003/87/WE za spełnione w odniesieniu do lotów na lotniska w państwach spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i lotów z takich lotnisk. Podejmując tego rodzaju kroki, Unia podkreśliła, że wymogi prawne mogą być stosowane w odniesieniu do lotów do i z lotnisk znajdujących się w państwach EOG, w taki sam sposób, jak wymogi prawne mogą zostać stosowane w odniesieniu do emisji pochodzących z lotów pomiędzy takimi lotniskami 17 .
(8) Dyrektywa 2003/87/WE z późniejszymi zmianami określa pewne obowiązki spoczywające na Komisji w następstwie 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016). Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie działań mających na celu wdrożenie międzynarodowego instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego od 2020 r., który ograniczy emisje gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym w niedyskryminujący sposób. W sprawozdaniu tym Komisja rozważy, a w stosownych przypadkach przedstawi propozycje będące odpowiedzią na zmiany sytuacji dotyczące odpowiedniego zakresu uwzględniania emisji w lotach do i z lotnisk znajdujących się w państwach spoza EOG, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r.
(9) Należy ustanowić stanowisko, jakie Unia ma zająć w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany na forum ICAO, prowadzącego do wprowadzenia od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym.
(10) Niezbędne jest przyjęcie stanowiska Unii odpowiednio przed następnym Zgromadzeniem ICAO,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, jakie ma zostać zajęte na forum ICAO w imieniu Unii Europejskiej, prowadzące do opracowania instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego, musi być zgodne z załącznikiem do niniejszej decyzji i musi zostać wyrażone na forum organów ICAO przez Komisję i państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Unii.
Artykuł 2
Komisja informuje w sposób wyczerpujący odpowiednie organy Rady na temat toczących się dyskusji. Aby Komisja posiadała pełną znajomość stanowiska Rady co do właściwego stosowania warunków określonych w załączniku, Komisja konsultuje się z przedmiotowymi organami w trakcie całego procesu, gdy jest to konieczne, w związku ze zmianami sytuacji na forum organów ICAO.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący