52013DC0726

SPRAWOZDANIE KOMISJI

30. SPRAWOZDANIE ROCZNE Z KONTROLI STOSOWANIA PRAWA UE (za 2012 r.)

Wprowadzenie

Skuteczne stosowanie prawa UE ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia przez Unię Europejską celów ustalonych dla poszczególnych polityk. Podczas gdy państwa członkowskie są odpowiedzialne za terminowe i odpowiednie transponowanie dyrektyw, jak również za właściwe stosowanie i wdrażanie całego dorobku prawnego[1], do Komisji należy monitorowanie działań państw członkowskich i zapewnianie zgodności ich ustawodawstwa z prawem UE.

Komisja dysponuje szerokim wachlarzem narzędzi służących do oceny wdrażania polityk UE. Ponadto Komisja opiera się na informacjach od obywateli, przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych i innych zainteresowanych stron, którzy wskazują na potencjalne problemy dotyczące stosowania prawa UE. W wielu przypadkach Komisja ściśle współpracuje z państwami członkowskimi, aby znaleźć skuteczne i zadowalające rozwiązania bez występowania na drogę sądową. Jeżeli tego rodzaju partnerstwo nie przynosi pożądanych rezultatów, a państwa członkowskie nie wywiązują się ze swoich obowiązków wynikających z prawa UE, Komisja wszczyna formalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (na mocy art. 258 TFUE[2]). W przypadku skierowania skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na mocy art. 260 ust. 2 TFUE w związku z niewykonaniem wcześniejszego wyroku oraz na mocy art. 260 ust. 3 TFUE w związku z wystąpieniem opóźnień w transpozycji dyrektyw Komisja może zaproponować nałożenie kar, które następnie orzeka Trybunał.

Niniejsze 30. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE zawiera przegląd osiągnięć w odniesieniu do głównych aspektów stosowania prawa UE, a także przedstawia główne kwestie problematyczne. Osiągnięcia i trudności związane ze stosowaniem prawa UE przedstawiono w podziale na państwa członkowskie i obszary tematyczne określone w dokumentach roboczych służb Komisji, które stanowią uzupełnienie niniejszego sprawozdania.

1.           Transpozycja dyrektyw

1.1.        Przegląd prac transpozycyjnych w 2012 r.

Priorytetem Komisji jest zmniejszenie opóźnień w transpozycji[3]. Zgodnie z ustanowionym w art. 260 ust. 3 TFUE systemem kar Komisja proponuje nałożenie na państwa członkowskie grzywien, jeżeli nie dokonają one transpozycji dyrektyw w przewidzianym terminie (szczegóły w pkt 1.2 poniżej).

W 2012 r. należało dokonać transpozycji mniejszej liczby dyrektyw niż w latach ubiegłych (tj. 56 w porównaniu ze 131 w 2011 r. oraz 111 w 2010 r.). W związku z tym w 2012 r. zmalała liczba postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji w porównaniu z rokiem poprzednim (447 postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji w 2012 r. w porównaniu z 1185 postępowań w 2011 r. i 855 w 2010 r.). Pod koniec 2012 r. toczyło się 418 postępowań z powodu opóźnień w transpozycji, co stanowi spadek o 45 % w porównaniu z 763 sprawami pod koniec 2011 r.

Poniższy wykres przedstawia najważniejsze dane liczbowe[4] dotyczące postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji wszczętych przez Komisję w 2012 r.

Poniższa tabela pokazuje liczbę postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji w rozbiciu na poszczególne państwa członkowskie[5].

Najwięcej wszczętych w 2012 r. postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji dotyczyło następujących czterech obszarów polityki: transportu (115 postępowań), zdrowia i konsumentów (108), środowiska (63) oraz rynku wewnętrznego i usług (53).

W odniesieniu do niektórych dyrektyw postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom z powodu opóźnień w transpozycji wszczęto przeciwko ponad dwóm trzecim państw członkowskich. Przykładowo Komisja wszczęła przeciwko 24 państwom członkowskim postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom z powodu opóźnień w transpozycji dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków[6].

Podobnie przeciwko 23 państwom członkowskim toczyły się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom z powodu opóźnień w transpozycji tzw. dyrektywy zbiorczej I[7]; 20 takich postępowań wszczęto w związku z dyrektywą w sprawie inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego[8]; a 19 postępowań w związku z dyrektywą zmieniającą dyrektywę w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi[9]. Ponadto 18 państw członkowskich otrzymało wezwanie do usunięcia uchybienia w związku z opóźnieniem w transpozycji zmian w tzw. dyrektywie w sprawie prospektu emisyjnego[10].

1.2.        Wniesienie skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na mocy art. 258 / art. 260 ust. 3 TFUE

Jeżeli Komisja wniesie skargę do Trybunału zgodnie z art. 258 TFUE w związku z uchybieniem zobowiązaniom z powodu opóźnień w transpozycji, może ona na mocy art. 260 ust. 3 TFUE wskazać kary finansowe, bez konieczności oczekiwania na pierwszy wyrok Trybunału[11].Celem tej wprowadzonej w traktacie lizbońskim innowacji jest silniejsze zmotywowanie państw członkowskich do dokonywania transpozycji dyrektyw w terminach przewidzianych przez prawodawcę.

W 2012 r. Komisja wniosła do Trybunału szereg skarg w związku z uchybieniem zobowiązaniom z powodu opóźnień w transpozycji, wnosząc o nałożenie kar finansowych na mocy art. 260 ust. 3 TFUE. Dwanaście państw członkowskich było adresatem 35 takich decyzji w 2012 r.: Polska (10 spraw), Słowenia (5), Holandia i Finlandia (po cztery), Belgia i Cypr (po trzy) oraz Niemcy, Bułgaria, Słowacja, Luksemburg, Portugalia i Węgry (po jednej). Proponowane dzienne kary pieniężne sięgały od 5 909,40 EUR do 315 036,54 EUR. Nie wystąpiono o płatności ryczałtowe.

Bardziej szczegółowe informacje na temat tych spraw zawarto w dokumencie roboczym służb Komisji (część I), w którym omówiono charakterystykę uchybień zobowiązaniom przez państwa członkowskie.

2.           Nieprawidłowa transpozycja i niewłaściwe stosowanie przepisów prawnych UE

Komisja, stojąc na straży przestrzegania traktatów, przeprowadza własne dochodzenia w celu wykrycia naruszeń prawa UE (pkt 2.1.2), ale znaczny udział w tych działaniach monitorujących mają obywatele, przedsiębiorstwa i zainteresowane organizacje, które zgłaszają nieprawidłowości odnośnie do transpozycji czy stosowania prawa UE przez organy państw członkowskich (zob. pkt 2.1.1 „Skargi”). W przypadku wykrycia problemów podejmowane są działania następcze w formie rozmów dwustronnych między Komisją a danym państwem członkowskim, których celem jest znalezienie rozwiązania przy wykorzystaniu platformy „EU Pilot” (pkt 2.1.3).

2.1.        Wykrywanie problemów i nieformalne rozwiązania

2.1.1.     Skargi

Komisja często otrzymuje skargi od obywateli, przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych lub innych organizacji. Zasady rozpatrywania tego rodzaju skarg określono w komunikacie wydanym w 2002 r. Polepszenie i rozbudowanie metod umożliwiających prawidłowe rejestrowanie korespondencji od skarżących w zakresie stosowania prawa UE i zarządzanie nią, wejście w życie TFUE i potrzeba dokonania pewnych wyjaśnień językowych sprawiły, że aktualizacja komunikatu stała się konieczna.

Komunikat zaktualizowano zatem w czerwcu 2012 r.[12], utrzymując istniejące ogólne ramy rozpatrywania skarg. Potwierdzono w nim działania administracyjne, których Komisja jest zobowiązania dopilnować przy rozpatrywaniu skarg: właściwe rejestrowanie każdej otrzymanej skargi, potwierdzenie odbioru, informowanie skarżącego o wszelkich krokach podjętych przez Komisję na dalszym etapie przetwarzania skargi oraz uprzednie zawiadomienie skarżącego przed zamknięciem sprawy.

Poniższy wykres prezentuje podstawowe dane[13] na temat skarg od obywateli w 2012 r.

3141 nowych skarg – trzy państwa członkowskie, przeciwko którym wpłynęło najwięcej skarg, to: Włochy (438 skarg), Hiszpania (306 skarg) i Francja (242 skargi). Podobnie jak w 2011 r., obywatele, przedsiębiorstwa i organizacje zgłaszały nieprawidłowości, zwłaszcza w takich obszarach jak środowisko, wymiar sprawiedliwości oraz rynek wewnętrzny i usługi (liczba takich skarg wyniosła odpowiednio 588, 491 i 462).

2859 rozpatrzonych skarg – na podstawie wstępnej oceny ponad 2800 skarg, jakie wpłynęły w 2012 r., w odniesieniu do 621 skarg Komisja wszczęła rozmowy dwustronne z odnośnymi państwami członkowskimi w celu wyjaśnienia, czy przepisy UE zostały naruszone[14]. Skargi, w związku z którymi przeprowadzono dwustronne rozmowy, najczęściej dotyczyły kwestii związanych ze środowiskiem, rynkiem wewnętrznym i usługami oraz podatkami i unią celną (odpowiednio 131, 130 i 92 sprawy wszczęte za pośrednictwem platformy „EU Pilot”).

W petycjach kierowanych przez obywateli do Parlamentu Europejskiego oraz w pytaniach członków Parlamentu również dostrzegano nieprawidłowości w sposobie, w jaki państwa członkowskie stosują prawo UE. Najczęściej nieprawidłowości te dotyczyły kwestii związanych ze środowiskiem. Na takiej podstawie Komisja wystosowała dwa wezwania do usunięcia uchybienia na mocy art. 258 TFUE (do Zjednoczonego Królestwa i Grecji) i wszczęła koleje 22 dochodzenia za pośrednictwem platformy „EU Pilot”. Komisja otrzymała siedem petycji od Parlamentu Europejskiego w związku z polityką regionalną i cztery związane z kwestiami zdrowotnymi i konsumenckimi. W odpowiedzi na pytania pisemne Parlamentu wszczęto w ramach platformy „EU Pilot” dwie sprawy w obszarze rolnictwa, dwie w obszarze rynku wewnętrznego i trzy w obszarze transportu. Więcej szczegółowych informacji na temat petycji i pytań pisemnych zamieszczono w dokumencie roboczym służb Komisji (część II, sekcje dotyczące środowiska, rolnictwa, rynku wewnętrznego i usług, transportu, wymiaru sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa, polityki regionalnej oraz zdrowia i konsumentów).

2.1.2.     Postępowania wszczynane z urzędu

Komisja wykrywa potencjalne naruszenia prawa UE również na podstawie własnych ustaleń. Podobnie jak w przypadku skarg, Komisja najpierw podejmuje dwustronne rozmowy z danym państwem członkowskim w celu znalezienia rozwiązania zgodnego z prawem UE. W 2012 r. wszczęto 791 dochodzeń. Najwięcej potencjalnych nieprawidłowości stwierdzono w trzech obszarach polityki: środowisko, rynek wewnętrzny i usługi oraz transport (liczba nowych spraw w tych obszarach wyniosła odpowiednio 386, 196 i 164). Nieprawidłowości te dotyczyły przede wszystkim następujących państw członkowskich: Francja, Hiszpania i Włochy (odpowiednio 112, 110 i 107 nowych spraw).

2.1.3.     Partnerstwo z państwami członkowskimi: „EU Pilot”

Projekt „EU Pilot” jest inicjatywą Komisji mającą służyć udzielaniu odpowiedzi na pytania dotyczące stosowania prawa UE i znajdywaniu rozwiązań problemów w tym zakresie. Obejmuje on internetową bazę danych oraz narzędzie komunikacji. Projekt „EU Pilot” umożliwia rozwiązywanie problemów przed wszczęciem formalnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Biorąc pod uwagę, że, co do zasady, sprawy powinny być rozpatrywane w ciągu 20 tygodni, dialog prowadzony przy wykorzystaniu platformy „EU Pilot” ułatwia szybkie rozwiązywanie problemów na korzyść obywateli i przedsiębiorstw oraz osiąganie zgodności ze zobowiązaniami wynikającymi z prawa UE.

Stopniowe włączanie państw członkowskich do uczestnictwa w projekcie „EU Pilot” zakończyło się w czerwcu 2012 r., kiedy dwa ostatnie państwa członkowskie, tj. Luksemburg i Malta, dołączyły do systemu. Obecnie w projekcie „EU Pilot” uczestniczą wszystkie państwa członkowskie. Poniższa tabela przedstawia najistotniejsze dane liczbowe dotyczące projektu „EU Pilot”[15] dla 2012 r.

1405 nowych spraw w 2012 r. – na liczbę tę składa się 621 skarg potwierdzonych przez Komisję i 784 nowe sprawy wszczęte z urzędu.

1175 spraw zostało zamkniętych w 2012 r.: spośród 1175 spraw w ramach projektu „EU Pilot” w 2012 r. Komisja zamknęła 803 sprawy, dzięki zadowalającym odpowiedziom ze strony państw członkowskich. Tym samym 68,34 % spraw zostało rozwiązanych przez państwa członkowskie (spadek o 4,16 % w porównaniu z 2011 r., kiedy odsetek ten wynosił 72,5 %)[16].

1326 spraw było nadal w toku: do końca 2012 r. większość spraw w ramach „EU Pilot” dotyczyła Włoch (135), następnie Hiszpanii (107) i Grecji (82).W podziale na obszary polityki najwięcej otwartych spraw dotyczyło środowiska (400), a w następnej kolejności także rynku wewnętrznego i usług (176) oraz wymiaru sprawiedliwości i praw podstawowych (125).

W 2012 r. Komisja zamknęła 334 sprawy rozpatrywane w ramach „EU Pilot” poprzez wszczęcie formalnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Nie znaleziono rozwiązania 84 spraw z zakresu środowiska, 42 spraw dotyczących podatków i unii celnej oraz 42 spraw dotyczących transportu. Najwięcej postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczęto przeciwko Włochom, Francji i Hiszpanii (odpowiednio 29, 28 i 26 spraw).

W 2012 r. tylko dwa formalne postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Komisja wszczęła bezpośrednio, wysyłając wezwanie do usunięcia uchybienia na mocy art. 258 TFUE bez pośrednictwa platformy „EU Pilot”[17].

2.2.        Postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

Jeżeli państwo członkowskie nie rozwiąże kwestii zarzucanego mu naruszenia prawa UE, Komisja wszczyna postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na mocy art. 258 TFUE[18] i może wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunał”).

Pod koniec 2012 r. w toku były 1343 postępowania w związku z uchybieniem zobowiązaniom państwa członkowskiego[19]. Liczba otwartych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z roku na rok spada (2900 takich postępowań w 2009 r.; 2100 postępowań w 2010 r.; 1775 postępowań w 2011 r.). Poniższe wykresy zawierają informacje o całkowitej liczbie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państw członkowskiego oraz postępowań w związku z opóźnieniami w transpozycji w podziale na państwa członkowskie i obszary polityki.

* LTI: Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji

W trakcie formalnego postępowania Komisja kontynuuje rozmowy z państwami członkowskimi w dążeniu do dostosowania prawa krajowego do prawodawstwa UE. Statystyki potwierdzają, że państwa członkowskie dokładają znacznych starań, aby zlikwidować swoje uchybienia z pominięciem postępowania przed Trybunałem[20]. W 2012 r.:

· Komisja zamknęła 661 spraw w związku z uchybieniem zobowiązaniom po wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia;

· kolejne 359 spraw udało się rozwiązać po wystosowaniu do państw członkowskich uzasadnionej opinii; oraz

· 42 sprawy w związku z uchybieniem zobowiązaniom zostały zamknięte (lub wycofane z Trybunału) po tym, jak Komisja postanowiła wnieść skargę do Trybunału.

Łącznie 1062 sprawy w związku z uchybieniem zobowiązaniom zamknięto, ponieważ dane państwa członkowskie wykazały zgodność swojego prawa z prawodawstwem unijnym. W 2012 r. Trybunał wydał 46 wyroków na mocy art. 258 TFUE, przy czym 42 wyroki (91 %) zapadły na korzyść Komisji. Najwięcej wyroków zapadło przeciwko Belgii (6, w tym 1 na korzyść państwa członkowskiego), Portugalii (5/0), Holandii (4/1) i Francji (4/0). Najwięcej wyroków Trybunału w 2012 r. dotyczyło trzech obszarów polityki: środowiska (16), podatków i unii celnej (11) oraz rynku wewnętrznego i usług (6).

Mimo że państwa członkowskie często podejmują niezbędne środki w celu terminowego zastosowania się do wyroku Trybunału, pod koniec 2012 r. Komisja w dalszym ciągu prowadziła 128 postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, ponieważ nie uzyskała pewności, że dane państwa członkowskie zastosowały się do wyroków Trybunału na mocy art. 258 TFUE. Większość tych przypadków dotyczyła Portugalii (14), Grecji (13) i Hiszpanii (12) i była związana ze środowiskiem (54), rynkiem wewnętrznym i usługami (17) oraz podatkami i unią celną (16).

Wśród wspomnianych 128 przypadków znajduje się 11 skarg, które wniesiono do Trybunału po raz drugi. W ubiegłym roku na mocy art. 260 ust. 2 Trybunał wydał trzy wyroki: dwa przeciwko Irlandii[21] i jeden przeciwko Hiszpanii[22]. Co do zasady wyrokiem Trybunału na mocy art. 260 ust. 2 TFUE na państwo członkowskie winne uchybienia nakładana jest płatność ryczałtowa lub kara dzienna. Płatność ryczałtowa musi być uiszczona przez dane państwo członkowskie bezzwłocznie, natomiast kary dzienne płaci ono do czasu całkowitego zastosowania się do pierwszego i drugiego wyroku Trybunału.

3.           Zmiany polityczne

3.1.        Sprawność regulacyjna UE

Prawodawcy europejscy muszą zwracać szczególną uwagę na niepotrzebne obciążenia i biurokrację. W komunikacie[23] opublikowanym pod koniec 2012 r. Komisja uruchomiła program sprawności i wydajności regulacyjnej (znany jako REFIT), wzmacniając swoje narzędzia inteligentnych regulacji i zarządzanie inteligentnymi regulacjami. Obejmuje to:

· zwiększoną pomoc dla państw członkowskich przy transponowaniu dyrektyw UE (w tym planów wdrażania);

· systematyczniejsze, oparte na ryzyku ocenianie zgodności krajowych przepisów wykonawczych; oraz

· mechanizmy szybkiego rozwiązywania problemów przed podjęciem formalnych czynności prawnych (gwarantowane w ramach „EU Pilot”).

3.2.        Lepsze zarządzanie jednolitym rynkiem

Począwszy od 2001 r. szefowie państw i rządów Unii Europejskiej uzgodnili szereg celów, jakie państwa członkowskie powinny osiągnąć w celu poprawy wyników w zakresie transpozycji, jeżeli chodzi o wdrażanie przepisów UE dotyczących jednolitego rynku. Tabele wyników rynku wewnętrznego przedstawiają regularnie przeprowadzaną ocenę wyników państw członkowskich względem celów dotyczących jednolitego rynku[24].

Istotne kroki podjęto również w kwestii zarządzania jednolitym rynkiem. „Podstawowe przepisy UE dotyczące jednolitego rynku” są wymienione w załączniku do komunikatu w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem przyjętego w czerwcu 2012 r.[25]. Aby przyspieszyć proces osiągania przez państwa członkowskie pełnej zgodności z przepisami dotyczącymi jednolitego rynku, w komunikacie określono następujące nowe cele w zakresie rozpatrywania przypadków naruszeń podstawowych przepisów UE dotyczących jednolitego rynku:

· „zero tolerancji” (0 %), jeżeli chodzi o terminową i prawidłową transpozycję podstawowych przepisów UE dotyczących jednolitego rynku. Cel ten jest bardziej rygorystyczny niż ogólny deficyt transpozycji wynoszący 1 % uzgodniony w odniesieniu do przepisów UE dotyczących jednolitego rynku;

· skrócenie czasu trwania postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego do 18 miesięcy; oraz

· całkowite zastosowanie się do wyroków Trybunału w przeciągu 12 miesięcy.

Komisja wskazała, które postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wiążą się z podstawowymi przepisami UE dotyczącymi jednolitego rynku i skupiła się na osiągnięciu pełnego wdrożenia tych przepisów.

Ponadto w komunikacie zachęca się państwa członkowskie do przedkładania projektów środków wykonawczych i dokumentów wyjaśniających (zob. pkt 3.3 poniżej) w odniesieniu do podstawowych przepisów UE dotyczących jednolitego rynku.

3.3.        Dokumenty wyjaśniające w odniesieniu do dyrektyw transponowanych przez państwa członkowskie

W sprawozdaniu rocznym za 2011 r.[26] opisano rozwiązanie, na jakie zgodziły się instytucje UE, w formie wspólnych deklaracji politycznych, w odniesieniu do przekazywania dokumentów wyjaśniających[27] przez władze państwa członkowskiego po zgłoszeniu środków transponujących dla danej dyrektywy.

Wzywa się państwa członkowskie do wyjaśnienia, w jaki sposób ich krajowe przepisy transponujące odpowiadają celom określonym w szeregu dyrektyw. Jako przykłady można wymienić:

· dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej[28];

· dyrektywę w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi[29]; oraz

· dyrektywę w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego[30].

Zgodnie ze wspólnymi deklaracjami politycznymi Komisja przedstawi sprawozdanie z wdrożenia tych instrumentów do dnia 1 listopada 2013 r.

4.           Wnioski

Państwa członkowskie nadal muszą przezwyciężyć najważniejsze problemy dotyczące osiągnięcia zgodności z prawem UE. W 2012 r. nastąpił znaczny spadek liczby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji, który rozłożył się proporcjonalnie pomiędzy państwa członkowskie. Odnotowano znaczną poprawę wyników w zakresie transpozycji w takich państwach, jak Niderlandy i Szwecja, ale zasadniczo klasyfikacja państw członkowskich, jeżeli chodzi o postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji, nie uległa zmianie. Pomimo stale odnotowywanej poprawy nadal należy dokonać transpozycji i wdrożenia szeregu dyrektyw. Wzywa się zatem państwa członkowskie do kontynuowania wysiłków na rzecz prawidłowego transponowania prawa UE.

Państwa członkowskie wykazały dużą gotowość do rozwiązywania problemów przed podjęciem kroków formalnych. Przystąpienie Malty i Luksemburga do projektu „EU Pilot” oznacza, że wszystkie 27 państw członkowskich korzysta z tej platformy internetowej prowadzonej przez Komisję, która służy szybkiemu rozwiązywaniu problemów. Wymiana poglądów za pośrednictwem platformy „EU Pilot” pozwoliła na szybkie rozstrzygnięcie niemalże 1200 potencjalnych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w 2012 r.

Wraz ze spadkiem liczby formalnych postepowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zmniejszyła się również liczba skarg wnoszonych przez Komisję do Trybunału. Ogólna klasyfikacja państw członkowskich w odniesieniu do całkowitej liczby przypadków uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zmieniła się nieznacznie: najmniejszą i największą liczbę postepowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego odnotowano w tych samych państwach członkowskich, co w ubiegłym roku. Obszary polityki, w których Komisja najczęściej wszczyna postepowania, to w dalszym ciągu środowisko, transport, podatki i rynek wewnętrzny.

Tę powszechną tendencję częściowo przypisuje się skutecznej współpracy między państwami członkowskimi a Komisją: nawet gdy Komisja wszczynała formalne postępowanie, państwa członkowskie podejmowały dalsze starania w celu osiągnięcia zgodności z prawem UE.

Komisja, stojąc na straży traktatów, będzie nadal aktywnie monitorować stosowanie prawa UE. Prawidłowe wdrożenie unijnych przepisów stanowi niezastąpiony element sprawności i wydajności regulacyjnej.

[1]               Obok traktatów, stanowiących prawo pierwotne Unii, pod koniec 2012 r. na dorobek prawny UE składało się 9576 rozporządzeń (w 2011 r. około 8900) i 1989 dyrektyw (w 2011 r. około 1900).

[2]               Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego może być również wszczęte na mocy innych przepisów prawa UE, na przykład art. 106 TFUE w związku z art. 101 lub 102 TFUE.

[3]               Komunikat Komisji „Skuteczna Europa – stosowanie prawa wspólnotowego”, COM(2007)502 final, s. 9.

[4]               Od sumy postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji wszczętych w 2011 r. i nowych takich postępowań w 2012 r. (763+447=1210) odjęto liczbę zamkniętych postępowań tego rodzaju (1210-792=418).

[5]               Na wykresie uwzględniono liczbę postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji wszczętych na dzień 31 grudnia 2012 r., niezależnie od tego, w którym roku postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zostało wszczęte. Natomiast w części I dokumentu roboczego służb Komisji w rozdziale „Transpozycja dyrektyw” na stronach poświęconych poszczególnym państwom członkowskim wskazano liczbę nowych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji wszczętych przeciwko państwom członkowskim w 2012 r.

[6]               Dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

[7]               Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/78/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie zmiany kilku dyrektyw w odniesieniu do uprawnień Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego), Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych) oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych).

[8]               Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ram wdrażania inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi rodzajami transportu.

[9]               Dyrektywa 2010/84/UE zmieniająca – w zakresie nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii – dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi.

[10]             Dyrektywa 2010/73/UE zmieniająca dyrektywę 2003/71/WE w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych oraz dyrektywę 2004/109/WE w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym.

[11]             Komunikat Komisji w sprawie stosowania art. 260 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

[12]             Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego – „Aktualizacja zasad postępowania w stosunkach ze skarżącymi w przedmiocie stosowania prawa unijnego” COM(2012) 154 final.

[13]             Od sumy otwartych skarg w 2011 r. i nowych skarg w 2012 r. (2234+3141=5375) odjęto liczbę rozpatrzonych skarg (5375-2859=2516).

[14]             Pozostałe skargi nie były dalej rozpatrywane, ponieważ albo nie miało miejsca naruszenie przepisów UE, albo Komisja nie posiadała kompetencji, albo korespondencja nie kwalifikowała się jako skarga. Należy również zauważyć, że w nagłych i wyjątkowych przypadkach Komisja może podjąć decyzję o skierowaniu do państwa członkowskiego wezwania do usunięcia uchybienia (art. 258 TFUE) bez przeprowadzenia wcześniej dwustronnych rozmów.

[15]             Od sumy otwartych spraw w ramach projektu „EU Pilot” w 2011 r. i nowych takich spraw w 2012 r. (1096+1405=2501) odjęto sumę rozpatrzonych spraw (2501-1175=1326).

[16]             Sprawozdanie Komisji – 29. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE (za 2011 r.) COM(2012) 714 final, s. 8.

[17]             Obie sprawy dotyczyły węgierskich środków transpozycji. Więcej szczegółowych informacji zamieszczono w części I dokumentu roboczego służb Komisji na stronie dotyczącej Węgier.

[18]             Lub na mocy innych postanowień TFUE, zob. przypis 2 powyżej.

[19]             Liczba ta obejmuje wszystkie procedury, w których państwo członkowskie otrzymało od Komisji na mocy art. 258 TFUE przynajmniej wezwanie do usunięcia uchybienia.

[20]             Przytoczone dane liczbowe zostały obliczone dla wszystkich spraw dotyczących uchybienia zobowiązaniom niezależnie od ich pochodzenia (tj. skargi, sprawy otwarte z własnej inicjatywy Komisji lub uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu opóźnień w transpozycji dyrektyw).

[21]             Komisja przeciwko Irlandii, sprawy C-374/11 (płatność ryczałtowa w kwocie 2 000 000 EUR; kara dzienna w kwocie 12 000 EUR dziennie) i C-279/11 (płatność ryczałtowa w kwocie 1 500 000 EUR).

[22]             Komisja przeciwko Hiszpanii sprawa C-610/10 (płatność ryczałtowa w kwocie 20 000 000 EUR; kara dzienna w kwocie 50 000 EUR dziennie do czasu osiągnięcia zgodności z wyrokiem Trybunału).

[23]             Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Sprawność regulacyjna UE”, COM(2012) 746 final (z dnia 12 grudnia 2012 r.).

[24]             Zarówno zmiany historyczne, jak i dokładne stopy docelowe można znaleźć w tabelach wyników rynku wewnętrznego.

[25]             Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – „Lepsze zarządzanie jednolitym rynkiem”, COM(2012) 259.

[26]             Sprawozdanie Komisji – 29. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE (za 2011 r.) COM(2012) 714 final, s. 12.

[27]             Dokumenty wyjaśniające muszą pokazywać związki między krajowymi przepisami transponującymi i konkretnymi przepisami danej dyrektywy. Mogą one przyjąć formę tabel korelacji.

[28]             Dyrektywa 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE.

[29]             Dyrektywa 2012/18/UE w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, zmieniająca, a następnie uchylająca dyrektywę Rady 96/82/WE.

[30]             Dyrektywa 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE).