(1)

Obecność mikotoksyn deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A i toksyn T-2 i HT-2 w paszy może stanowić zagrożenie dla zdrowia zwierząt i w mniejszym stopniu dla zdrowia publicznego po przeniesieniu tych mikotoksyn z paszy do żywności pochodzenia zwierzęcego. Należy zatem zalecić monitorowanie obecności tych mikotoksyn w paszy oraz zalecenie środków w przypadku przekroczenia wartości orientacyjnych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia zwierząt.

(2)

W zaleceniu Komisji 2006/576/WE (1) zalecono państwom członkowskim zwiększenie, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, monitorowania obecności mikotoksyn: deoksyniwalenolu, zearalenonu, ochratoksyny A, fumonizyny B1 + B2 oraz toksyn T-2 i HT-2 w zbożach i produktach zbożowych przeznaczonych do żywienia zwierząt oraz w mieszankach paszowych. Ponadto zalecono wartości orientacyjne przy ocenie dopuszczalności mieszanek paszowych oraz zbóż i produktów zbożowych do żywienia zwierząt.

(3)

Zalecono wartości orientacyjne dla zbóż i produktów zbożowych, biorąc pod uwagę dostępne wówczas dane dotyczące występowania tych mikotoksyn. Wartości orientacyjne dla mieszanek paszowych zalecono na podstawie wyników opinii naukowych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) w sprawie deoksyniwalenolu z dnia 2 czerwca 2004 r. (2), zearalenonu z dnia 28 lipca 2004 r. (3), ochratoksyny A z dnia 22 września 2004 r. (4) i fumonizyn B1 + B2 z dnia 22 czerwca 2005 r. (5).

(4)

W 2011 r. Urząd przyjął opinię naukową w sprawie ryzyka dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego związanego z obecnością toksyn T-2 i HT-2 w żywności i paszy (6). Na podstawie tej opinii w zaleceniu Komisji 2013/165/UE (7) zalecono, aby państwa członkowskie prowadziły, przy aktywnym udziale podmiotów działających na rynku pasz, monitorowanie pod kątem obecności toksyn T-2 i HT-2 w zbożach i produktach zbożowych. Zalecono orientacyjne poziomy w odniesieniu do zbóż, produktów zbożowych przeznaczonych na pasze i mieszanki paszowe, z wyjątkiem pasz dla kotów. Biorąc pod uwagę, że koty należą do najbardziej wrażliwych gatunków zwierząt, w zaleceniu 2006/576/WE zmienionym zaleceniem Komisji 2013/637/UE (8) zalecono wartość orientacyjną.

(5)

W odniesieniu do deoksyniwalenolu w 2013 r. Urząd opublikował sprawozdanie naukowe na temat występowania i narażenia (9) na tę substancję, a w 2017 r. przyjął opinię w sprawie ryzyka dla zdrowia ludzi i zwierząt związanego z obecnością deoksyniwalenolu oraz jego acetylowanych i zmodyfikowanych postaci w żywności i paszy (10). Panel ds. zanieczyszczeń w łańcuchu żywnościowym (panel CONTAM) uznał zmniejszone spożycie paszy i zmniejszenie przyrostu masy ciała za krytyczne przewlekłe niekorzystne skutki dla zwierząt gospodarskich i domowych oraz określił punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt (poziomy dawkowania, przy których nie obserwuje się szkodliwych zmian, (NOAEL) lub najniższe poziomy, przy których obserwuje się szkodliwe zmiany, (LOAEL)) w odniesieniu do tych skutków. W 2022 r. Urząd przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności deoksyniwalenolu dla koni i drobiu (11). Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w przypadku koni, kurcząt rzeźnych i indyków.

(6)

W odniesieniu do zearalenonu w 2017 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością zearalenonu i jego zmodyfikowanych postaci w paszy (12). Określono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do zwierząt gospodarskich i domowych.

(7)

W odniesieniu do ochratoksyny A w 2023 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością ochratoksyny A (OTA) w paszy (13). Określono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do świń, kurcząt rzeźnych, kur, królików i ryb roślinożernych.

(8)

W odniesieniu do fumonizyn B1 + B2 w 2018 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością fumonizyn oraz ich zmodyfikowanych postaci i ukrytych postaci w paszy (14). Panel CONTAM Urzędu określił NOAEL dla bydła, świń, drobiu (kurcząt, kaczek i indyków) i koni oraz LOAEL dla ryb (ekstrapolowane z karpi) i królików. Nie można było określić punktów odniesienia dla owiec, kóz, psów, kotów i norek. W 2022 r. Urząd przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności fumonizyn dla świń, drobiu i koni (15). Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do drobiu i koni.

(9)

W odniesieniu do toksyn T-2 i HT-2 w 2017 r. Urząd przyjął sprawozdanie naukowe dotyczące narażenia z dietą ludzi i zwierząt na toksyny T-2 i HT-2 (16), a w 2022 r. przyjął opinię w sprawie oceny informacji dotyczących toksyczności toksyn T-2 i HT-2 dla przeżuwaczy (17). Obniżono punkty odniesienia dla niekorzystnych skutków dla zdrowia zwierząt w odniesieniu do owiec i krów.

(10)

Biorąc pod uwagę nowsze dane dotyczące występowania oraz wyniki nowszych opinii naukowych, należy zaktualizować istniejące wartości orientacyjne, aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia zwierząt.

(11)

Wartości orientacyjne dla materiałów paszowych należy ustalić z uwzględnieniem danych o występowaniu, uznając tym samym regionalną i wysoką zmienność z roku na rok.

(12)

Wartości orientacyjne dla mieszanek paszowych pełnoporcjowych powinny opierać się na punktach odniesienia dotyczących ryzyka dla zdrowia zwierząt. Przekroczenie tych wartości orientacyjnych w mieszankach paszowych pełnoporcjowych lub mieszankach paszowych uzupełniających, z uwzględnieniem proporcji zalecanej do ich stosowania w dziennej dawce pokarmowej, może mieć niekorzystne skutki dla zdrowia zwierząt. W związku z tym zdecydowanie zaleca się, aby te wartości orientacyjne nie były przekraczane.

(13)

Biorąc pod uwagę istotne zmiany wartości orientacyjnych, należy ustanowić nowe zalecenie. Należy zatem zastąpić zalecenia 2006/576/WE i 2013/165/UE,