Sprawa T‑751/17

Commune de Fessenheim i in.,

przeciwko

Komisji Europejskiej

Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 14 maja 2019 r.

Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Pismo, które Komisja skierowała do władz francuskich w sprawie protokołu dotyczącego odszkodowania dla grupy EDF w ramach uchylenia zezwolenia na eksploatację elektrowni jądrowej Fessenheim – Odmowa dostępu – Wyjątek dotyczący ochrony interesów handlowych osoby trzeciej – Wyjątek dotyczący ochrony celów kontroli, dochodzenia i audytu – Ogólne domniemanie poufności – Nadrzędny interes publiczny

1. Pomoc przyznawana przez państwa – Postępowanie administracyjne – Obowiązki Komisji – Obowiązek publikowania decyzji – Zakres – Dokumenty wymieniane w ramach kontaktów przedzgłoszeniowych – Wyłączenie

   (rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 32)

   (zob. pkt 30–33)

2. Instytucje Unii Europejskiej – Prawo publicznego dostępu do dokumentów – Rozporządzenie nr 1049/2001 – Wyjątki od prawa dostępu do dokumentów – Ochrona celów kontroli, dochodzenia i audytu – Zakres – Zastosowanie do akt administracyjnych związanych z postępowaniami w sprawie pomocy państwa – Ogólne domniemanie stosowania wyjątku od prawa dostępu w odniesieniu do wszystkich dokumentów znajdujących się w danych aktach administracyjnych – Zakres stosowania – Dokumenty wymieniane w ramach kontaktów przedzgłoszeniowych – Zaliczenie – Względy uzasadniające – Cel polegający na zachowaniu klimatu zaufania między państwami członkowskimi a Komisją

   (rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 4 ust. 2 tiret trzecie; rozporządzenie Rady 2015/1999)

   (zob. pkt 40–52)

3. Instytucje Unii Europejskiej – Prawo publicznego dostępu do dokumentów – Rozporządzenie nr 1049/2001 – Wyjątki od prawa dostępu do dokumentów – Ochrona celów kontroli, dochodzenia i audytu – Zakres – Zastosowanie do akt administracyjnych związanych z postępowaniami w sprawie pomocy państwa – Ogólne domniemanie stosowania wyjątku od prawa dostępu w odniesieniu do wszystkich dokumentów znajdujących się w danych aktach administracyjnych – Odmowa dostępu – Obowiązek uzasadnienia – Zakres

   (art. 296 akapit drugi TFUE; rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 4 ust. 2)

   (zob. pkt 69–72)

4. Konkurencja – Przedsiębiorstwa publiczne – Przejrzystość stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi – Obowiązek przekazywania przez Komisję informacji osobom trzecim na mocy dyrektywy 2006/111 – Brak

   [dyrektywa Komisji 2006/111, art. 3 lit. f)]

   (zob. pkt 91–93)

5. Prawa podstawowe – Prawo publicznego dostępu do dokumentów instytucji Unii – Granice – Skarga na decyzję o odmowie udzielenia dostępu – Badanie zgodności z prawem w świetle aktów prawa wtórnego ustanawiających warunki dostępu

   (art. 15 ust. 3 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 42; rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady)

   (zob. pkt 107–109)

6. Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty podlegające zaskarżeniu – Pojęcie – Akty wywołujące wiążące skutki prawne – Ocena wydana przez Komisję w wyniku przeprowadzenia postępowania przedzgłoszeniowego w ramach postępowania w sprawie pomocy państwa – Wyłączenie

   (art. 263 TFUE)

   (zob. pkt 117–120)

7. Instytucje Unii Europejskiej – Prawo publicznego dostępu do dokumentów – Rozporządzenie nr 1049/2001 – Wyjątki od prawa dostępu do dokumentów – Wyważenie wszystkich interesów – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Kontynuowanie postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności w ramach postępowania w sprawie pomocy państwa – Wyłączenie

   (art. 107 TFUE; rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 4 ust. 2)

   (zob. pkt 122–124)

Streszczenie

W sprawie zakończonej wyrokiem Commune de Fessenheim i in./Komisja (T‑751/17) z dnia 14 maja 2019 r. Sąd musiał się wypowiedzieć w przedmiocie zastosowania ogólnego domniemania poufności dokumentów związanych z postępowaniami w zakresie kontroli pomocy państwa w odniesieniu do dokumentów wymienianych w ramach kontaktów przedzgłoszeniowych.

W niniejszej sprawie rząd francuski przekazał Komisji, w ramach postępowania przedzgłoszeniowego, protokół dotyczący odszkodowania dla grupy Électricité de France (EDF) z tytułu zamknięcia elektrowni jądrowej w Fessenheim. Po zakończeniu tego postępowania Komisja wydała opinię w sprawie zgodności protokołu z prawem Unii w dziedzinie pomocy państwa.

Commune de Fessenheim i inne władze lokalne, których dotyczy zamknięcie elektrowni, zwróciły się, na podstawie rozporządzenia nr 1049/2001 ( 1 ), do Komisji o przekazanie im opinii kończącej postępowanie przedzgłoszeniowe.

Komisja odmówiła udzielenia dostępu do tego dokumentu na podstawie wyjątku dotyczącego ochrony celów działań dochodzeniowych przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie wspomnianego rozporządzenia, powołując się na ogólne domniemanie poufności dokumentów związanych z postępowaniami w zakresie kontroli pomocy państwa.

Sąd oddalił skargę na decyzję Komisji i z dwóch powodów dopuścił zastosowanie ogólnego domniemania poufności do dokumentów wymienianych w ramach kontaktów przedzgłoszeniowych.

Po pierwsze, po przedzgłoszeniowej wymianie korespondencji może nastąpić badanie wstępne lub formalne postępowanie wyjaśniające na podstawie rozporządzenia 2015/1589 ( 2 ). Gdyby zaś można było przekazywać osobom trzecim dokumenty wymienione na etapie przedzgłoszeniowym, domniemanie poufności mające zastosowanie do dokumentów związanych z postępowaniem kontrolnym regulowanym przez to rozporządzenie utraciłoby skuteczność, ponieważ dokumenty, których dotyczy, mogłyby zostać ujawnione wcześniej.

Po drugie, przedzgłoszeniowa wymiana korespondencji musi odbywać się w atmosferze zaufania między Komisją a danym państwem członkowskim. Gdyby Komisja musiała udzielić dostępu do szczególnie chronionych informacji dostarczonych przez państwa członkowskie w ramach przedzgłoszeniowej wymiany korespondencji, państwa te mogłyby niechętnie się nimi dzielić, gdy tymczasem wola współpracy ma zasadnicze znaczenie dla sukcesu wymiany korespondencji, która zgodnie z kodeksem najlepszych praktyk ma na celu polepszenie jakości zgłoszenia, a tym samym umożliwienie opracowania w jak najlepszych warunkach rozwiązań pozwalających na zaradzenie sytuacjom mogącym stwarzać problemy w świetle prawa Unii Europejskiej dotyczącego pomocy państwa.

( 1 ) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. 2001, L 145, s. 43).

( 2 ) Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2015, L 248, s. 9).