Keywords
Summary

Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty zaskarżalne – Pojęcie – Akty wywołujące wiążące skutki prawne

(art. 230 akapit czwarty WE; rozporządzenie Rady nr 659/1999, art. 4 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 20 i 25)

2. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Przyznanie korzyści, które można przypisać państwu

(art. 87 ust. 1 WE; dyrektywa Rady 92/81, art. 8 ust. 1 lit. b))

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Badanie skarg

(art. 253 WE; dyrektywa Rady 92/81)

4. Transport – Transport lotniczy – Dyrektywa 92/81

(dyrektywa Rady 92/81, art. 8 ust. 1 lit. b))

Summary

1. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 230 WE mogą być jedynie akty wywołujące wiążące skutki prawne mogące naruszyć interesy skarżącego poprzez znaczącą zmianę jego sytuacji prawnej Przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności mogą zatem być, niezależnie od ich treści i formy, wszystkie przyjęte przez instytucje akty zmierzające do wywarcia skutków prawnych.

Jest tak w przypadku pisma skierowanego przez Komisję do przedsiębiorstwa, które złożyło do niej skargę, jeśli otrzymawszy informacje dotyczące domniemanej pomocy przyznanej bezprawnie i będąc z tego powodu zobowiązaną do bezzwłocznego ich zbadania zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 659/1999, nie poprzestaje ona, choć ma taką możliwość zgodnie z art. 20 tego rozporządzenia, na poinformowaniu skarżącego o istnieniu niewystarczających podstaw do rozstrzygnięcia w sprawie, lecz zajmie jasne, uzasadnione i ostateczne stanowisko, wskazując, że sporny środek nie stanowi pomocy, ponieważ czyniąc to Komisja może wyłącznie wydać decyzję na podstawie art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia. Komisja nie może zatem wyłączyć jej spod kontroli sądu wspólnotowego, oświadczając, że takiej decyzji nie wydała, próbując ją cofnąć lub postanawiając o nieskierowaniu decyzji do danego państwa członkowskiego z naruszeniem art. 25 rozporządzenia nr 659/1999.

Powód dojścia przez Komisję do wniosku, że pomoc państwa nie wystąpiła, jak również okoliczność, że wstępne badanie nie wymagało ze strony Komisji dogłębnej i długotrwałej analizy informacji będących przedmiotem złożonej do niej skargi, są w tym względzie bez znaczenia.

Nieistotne jest również to, że pismo to nie jest wynikiem wydania ostatecznej decyzji w sprawie skargi do Komisji przez kolegium komisarzy, ponieważ decyzja taka może zostać wydana jedynie wtedy, gdy odpowiedzialny za daną dziedzinę członek Komisji przedstawił w tym celu propozycję.

Nieistotne jest wreszcie i to, że pismo Komisji nie zostało opublikowane; w istocie aby akt mógł stanowić przedmiot skargi o stwierdzenie nieważności, nie jest konieczne jego opublikowanie.

(por. pkt 35, 41, 43, 49, 51, 52, 58, 59)

2. Artykuł 87 ust. 1 WE dotyczy decyzji państw członkowskich, którymi państwa te, mając na uwadze dążenie do ich własnych celów gospodarczych i społecznych, na podstawie jednostronnych i samodzielnych decyzji udostępniają przedsiębiorstwom lub innym podmiotom prawa zasoby finansowe lub przyznają im korzyści, które mają służyć realizacji zamierzonych celów gospodarczych lub społecznych. Wynika z tego, że aby korzyści mogły zostać uznane za pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, musi między innymi istnieć możliwość ich przypisania państwu.

Nie jest tak w przypadku zwolnienia podatkowego przewidzianego w uregulowaniu krajowym, które stanowi jedynie wprowadzenie w życie art. 8 ust. 1 lit. b) dyrektywy 92/81 w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych, ponieważ ostatni z wymienionych przepisów nakłada na państwa członkowskie jasny i precyzyjny obowiązek nieobejmowania ujednoliconym podatkiem akcyzowym paliwa wykorzystywanego w żegludze powietrznej o charakterze handlowym. Dokonując transpozycji zwolnienia do prawa krajowego, państwa członkowskie wykonują jedynie przepisy wspólnotowe zgodnie z obowiązkami wynikającymi z traktatu. Wynika z tego, że sporny przepis krajowy nie może zostać przypisany państwu członkowskiemu, lecz w rzeczywistości wynika on z aktu prawodawcy wspólnotowego. Nieistotne jest w tym zakresie, że zwolnienie zostało przyznane przy użyciu zasobów państwowych, ponieważ możliwość przypisania pomocy danemu państwu jest kwestią odrębną od tego, czy pomoc została przyznana przy użyciu zasobów państwowych. Chodzi tu bowiem o przesłanki odrębne i kumulatywne. Niektóre z istotnych przesłanek stosowania art. 87 WE nie zostały spełnione, tak że zwolnienie takie nie wchodzi w zakres stosowania tego postanowienia.

(por. pkt 99–104)

3. Uzasadnienie, jakiego wymaga art. 253 WE, powinno być dostosowane do charakteru aktu i przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w odniesieniu do konkretnej sytuacji, w szczególności do treści aktu, charakteru powołanych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu informacji mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 253 WE, winna opierać się nie tylko na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulującego daną dziedzinę.

Wymóg taki spełnia decyzja Komisji oddalająca skargę na tej podstawie, że zgłoszone zwolnienie podatkowe stanowi wykonanie dyrektywy 92/81 w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych, nie zaś próbę przyznania pomocy, jako że takie uzasadnienie, choć zwięzłe, jest wystarczająco jasne i zrozumiałe.

(por. pkt 119, 120)

4. Zasada równego traktowania zakazuje traktowania porównywalnych sytuacji w odmienny sposób, stawiający niektóre podmioty gospodarcze w sytuacji niekorzystnej w stosunku do innych podmiotów, chyba że traktowanie takie jest obiektywnie uzasadnione.

Zwolnienie paliwa lotniczego z podatku akcyzowego, oparte na art. 8 ust. 1 lit. b) dyrektywy 92/81 w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych oraz na przepisie dokonującym transpozycji tego artykułu do prawa krajowego, nie narusza zasady równego traktowania, ponieważ sytuacja przedsiębiorstw transportu lotniczego jest w sposób oczywisty odmienna od sytuacji przedsiębiorstw transportu kolejowego. W odniesieniu do ich funkcjonowania, struktury kosztów i przepisów, jakim podlegają, usługi transportu lotniczego i kolejowego są bardzo odmienne i nie są porównywalne w rozumieniu zasady równego traktowania. Ponadto w każdym razie taka różnica w traktowaniu jest obiektywnie uzasadniona w niniejszym przypadku, ze względu na szeroki zakres swobodnego uznania Rady w odniesieniu do obiektywnego uzasadnienia ewentualnego odmiennego traktowania. W istocie z punktu widzenia międzynarodowej praktyki w kwestii zwolnienia paliwa lotniczego z podatku akcyzowego, której podstawy stanowią konwencja z Chicago z dnia 7 grudnia 1944 r. o międzynarodowym lotnictwie cywilnym oraz umowy dwustronne zawarte między państwami, konkurencja między wspólnotowymi przedsiębiorstwami transportu lotniczego i przedsiębiorstwami z państw trzecich zostałaby zakłócona, gdyby prawodawca wspólnotowy jednostronnie nałożył na to paliwo podatek akcyzowy.

(por. pkt 137–139)