Jakość szkolnictwa wyższego

Europa jest światowym liderem w dziedzinie edukacji. Aby utrzymać pozycję lidera, europejscy ministrowie edukacji zarekomendowali wprowadzenie do systemów szkolnictwa wyższego mechanizmów kontroli jakości i zapewnienia jakości.

AKT

Zalecenie Rady 98/561/WE w sprawie europejskiej współpracy w zakresie zapewniania jakości w szkolnictwie wyższym

STRESZCZENIE

W 1998 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) uzgodniły wprowadzenie przejrzystych systemów kontroli jakości i zapewnienia jakości w obszarze szkolnictwa wyższego. Aby zabezpieczyć i poprawić jakość szkolnictwa wyższego - z jednoczesnym uwzględnieniem poszczególnych warunków krajowych, wymiaru europejskiego i wymagań międzynarodowych - systemy te powinny wykazywać następujące cechy:

• autonomiczność i niezależność organów odpowiedzialnych za ocenę jakości i zapewnienie jakości,
• procedury ewaluacji odpowiednie do sposobu, w jaki dana instytucja postrzega samą siebie,
• wewnętrzne i zewnętrzne oceny,
• angażowanie wszystkich zainteresowanych (nauczycieli, administratorów, studentów, absolwentów, partnerów społecznych, profesjonalne stowarzyszenia, ekspertów zagranicznych),
• publikowanie ewaluacji.

W 2006 r. we wspólnym zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady nawoływano do wprowadzenia wewnętrznych systemów zapewnienia jakości, zgodnych z normami i wytycznymi przyjętymi w Bergen w związku z procesem bolońskim, oraz do utworzenia europejskiego rejestru agencji ds. zapewniania jakości (EQAR). W zaleceniu wzywano państwa członkowskie, by umożliwiły swoim instytucjom kształcenia wyższego wybór z listy EQAR agencji ds. zapewnienia jakości lub agencji ds. akredytacji odpowiadającej ich potrzebom i profilowi, o ile jest to zgodne z ustawodawstwem krajowym lub dopuszczone przez organy krajowe.

Sprawozdania trzyletnie

Aby monitorować postęp w zapewnianiu jakości w szkolnictwie wyższym, przygotowuje się sprawozdania. Pomimo zadowalającego postępu zidentyfikowano pewne niedociągnięcia. Sprawozdanie z 2014 r. podaje przykłady luk w zapewnianiu jakości szkolnictwa wyższego, dotyczących m.in.: poszerzania dostępu, poprawy zdolności do zatrudnienia i międzynarodowego wymiaru szkolnictwa wyższego, poprawy szkoleń doktorskich oraz strategii kadrowych. Aby wypełnić te luki, zapewnienie jakości musi wspierać tworzenie wewnętrznej kultury jakości w instytucjach szkolnictwa wyższego, a nie procedury odhaczania odpowiednich okienek.

Istnieje potrzeba zbudowania sektorowego podejścia do zapewnienia jakości oraz ustalenia, czy możliwa będzie identyfikacja podstawowych zasad i wytycznych obowiązujących we wszystkich sektorach i mających zastosowanie do wszystkich kwalifikacji.

Zaplanowane działania

Działania w celu poprawy europejskiej współpracy w zakresie zapewnienia jakości dla kształcenia przez całe życie to m.in.:

• konsultacje w dziedzinie poprawy spójności zapewniania jakości w różnych podsektorach edukacji,
• reforma europejskich norm i wytycznych ze szczególnym naciskiem na podniesienie standardów jakości (a nie podejście proceduralne) oraz poszerzenie ich zakresu,
• współdziałanie już istniejących narzędzi: kontynuacja promowania narzędzi przejrzystości wspomagających zapewnienie jakości, takich jak: europejskie ramy kwalifikacji (EQF), europejski system transferu i akumulacji punktów w szkolnictwie wyższym (ECTS), europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewniania jakości w kształceniu i szkoleniu zawodowym (EQAVET) oraz Europass,
• współpraca z państwami członkowskimi w celu zachęcenia większej liczby agencji ds. zapewnienia jakości do rejestracji w EQAR oraz umożliwienia zagranicznym agencjom zarejestrowanym na liście EQAR działalności w różnych systemach szkolnictwa wyższego,
• promowanie współpracy nad zapewnieniem jakości na szczeblu międzynarodowym - poprzez polityczny dialog z partnerami oraz jako podstawę dla partnerstwa z instytucjami szkolnictwa wyższego na całym świecie (za pośrednictwem programu Erasmus+).

AKTY POWIĄZANE

Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/143/WE w sprawie dalszej europejskiej współpracy w zakresie zapewniania jakości w szkolnictwie wyższym (Dz.U. L 64 z 4.3.2006)

Sprawozdanie Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Sprawozdanie z postępów w zapewnieniu jakości w szkolnictwie wyższym (COM(2009) 487 final z 21.9.2009)

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Sprawozdanie z postępów w zapewnianiu jakości w szkolnictwie wyższym (COM(2014) 29 final z 28.1.2014 - nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym)

Konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia (Dz.U. C 183 z 14.6.2014)

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2014