This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Employee protection in the event of an insolvent employer
Ochrona pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Ochrona pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Dyrektywa 2008/94/WE w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy
Dyrektywa chroni pracowników posiadających roszczenia z tytułu wynagrodzenia pozostającego do wypłaty względem niewypłacalnego pracodawcy.
Niewypłacalność oznacza sytuację, w której po zgłoszeniu wniosku o otwarcie postępowania obejmującego częściowe lub całkowite zajęcie majątku pracodawcy oraz wyznaczenie syndyka właściwy organ:
Kraje UE mogą, wyjątkowo, wyłączyć roszczenia niektórych kategorii pracowników z zakresu stosowania dyrektywy, jeśli istnieją inne formy gwarancji zapewniające im równoważny stopień ochrony. Kraje UE mogą wyłączyć pomoc domową zatrudnioną przez osobę fizyczną.
Jednakże, poza tymi wyjątkami, wszyscy inni pracownicy mają prawo do korzystania z dyrektywy bez względu na okres, na jaki została zawarta umowa o pracę czy stosunek pracy. Dyrektywa ma zatem zastosowanie do pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin, zatrudnionych na umowę na czas określony i o czasowym stosunku pracy.
Instytucje gwarancyjne
Kraje UE muszą ustanowić instytucje gwarancyjne, które będą zapewniać wypłatę należności z tytułu roszczeń pracowników i, jeśli stanowi tak prawo, wypłatę odprawy w związku z ustaniem stosunku pracy. Mogą ustalić pułapy wypłat dokonywanych przez instytucje, które muszą być odpowiednio wysokie, aby zgadzać się z celem społecznym dyrektywy.
Minimalny okres świadczeń wypłacanych przez instytucję gwarancyjną oblicza się w zależności od:
Pracodawcy mają obowiązek brać udział w finansowaniu tych instytucji, chyba że jest ono w całości zapewnione przez organy publiczne.
Zabezpieczenie społeczne
Kraje UE mogą zastrzec, że gwarancja płatności nie ma zastosowania do składek z tytułu:
Ponadto jeśli pracodawca nie płacił obowiązkowych składek z tytułu zabezpieczenia społecznego, a składki te zostały potrącone z wypłaconego wynagrodzenia, pracownicy korzystają z pełnego prawa do świadczeń wypłacanych przez instytucje ubezpieczeniowe.
Interesy pracowników są chronione w zakresie nabytych praw do świadczeń emerytalnych, w tym świadczeń dla osób w razie śmierci żywiciela, przysługujących im z tytułu uczestnictwa w dodatkowych zakładowych programach emerytalnych. Ta ochrona dotyczy również pracowników, którzy opuścili przedsiębiorstwo przed zaistnieniem niewypłacalności.
Przypadki transgraniczne
Jeżeli niewypłacalny pracodawca prowadził działalność na terytorium przynajmniej dwóch krajów UE, instytucją odpowiedzialną za zaspokajanie roszczeń jest instytucja w tym państwie członkowskim, w którym pracownik zwykle wykonywał swoją pracę.
Ponadto zakres praw pracowniczych wobec instytucji gwarancyjnej jest określany przez prawo krajowe regulujące działalność tej instytucji.
Dyrektywa ma zastosowanie od dnia 17 listopada 2008 r. Dyrektywa 2008/94/WE kodyfikuje i zastępuje dyrektywę 80/987/EWG wraz z jej późniejszymi zmianami. Pierwotna dyrektywa 80/987/EWG miała zostać włączona do porządku prawnego w krajach UE do 1983 r.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE z dnia 22 października 2008 r. w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (wersja skodyfikowana) (Dz.U. L 283 z 28.10.2008, s. 36–42)
Kolejne zmiany dyrektywy 2008/94/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentacyjną.
Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące wdrożenia i stosowania niektórych przepisów dyrektywy 2008/94/WE w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (KOM(2011) 84 wersja ostateczna z 28.2.2011)
Ostatnia aktualizacja: 27.11.2020