Prawa autorskie i prawa pokrewne: przekaz satelitarny i retransmisja drogą kablową

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

Zasada „państwa pochodzenia” w odniesieniu do przekazu satelitarnego

• Dyrektywa ustanawia na rzecz autora wyłączne prawo do wydawania zezwoleń na publiczny przekaz satelitarny swoich utworów.
• Aby ułatwić transgraniczny przekaz satelitarny, dyrektywa stanowi, że publiczny przekaz satelitarny pojawia się w państwie członkowskim pochodzenia transmisji satelitarnej, tj. w tym kraju UE, w którym sygnały będące nośnikami programu przeznaczonego do odbioru publicznego, pod kontrolą organizacji radiowej i telewizyjnej i na jej odpowiedzialność, wprowadzane są do zamkniętego łańcucha przekazu, prowadzącego do satelity i z powrotem na Ziemię. Zgodnie z zasadą „państwa pochodzenia” zezwolenie na korzystanie z praw autorskich w odniesieniu do przekazu satelitarnego można uzyskać wyłącznie w kraju UE pochodzenia przekazu satelitarnego, a nie w krajach UE, w których sygnał jest odbierany.

Obowiązkowe zbiorowe zarządzanie prawami mające zastosowanie do retransmisji drogą kablową

• Dyrektywa ułatwia także uzyskiwanie zezwoleń na retransmisję drogą kablową programów telewizyjnych i radiowych od podmiotów dysponujących prawami autorskimi i prawami pokrewnymi z innych krajów UE. Posiadacze praw mogą skorzystać z prawa do udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia na retransmisję utworu lub innego przedmiotu (będącego częścią retransmitowanego programu) wyłącznie za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Dotyczy to wszystkich odnośnych praw z wyjątkiem praw przysługujących samym organizacjom radiowym i telewizyjnym.
• W przypadku gdy nie zawarto umowy dotyczącej zezwolenia na retransmisję przekazu, strony mają możliwość skorzystania z pomocy jednego lub kilku mediatorów, którzy mogą udzielić pomocy w negocjacjach, jak również przedstawiać stronom niewiążące zalecenia.
• Pierwotna definicja retransmisji drogą kablową wprowadzona na potrzeby niniejszej dyrektywy została nieznacznie zmieniona na mocy art. 9 dyrektywy (UE) 2019/789 (zob. streszczenie), aby uwzględnić przypadki, w których sygnał będący nośnikiem programu jest przekazywany przez organizacje radiowe i telewizyjne operatorom kablowym w procesie technicznym wprowadzania bezpośredniego (zdefiniowanego w art. 2 tej samej dyrektywy). Jest to jedyna zmiana wprowadzona na mocy dyrektywy (UE) 2019/789, której pozostała treść stanowi uzupełnienie dyrektywy 93/83/EWG poprzez wprowadzenie nowych przepisów mających na celu dalsze ułatwienie rozpowszechniania programów telewizyjnych i radiowych.

Ocena

Dokument roboczy służb Komisji Europejskiej z 2016 r. zawiera ocenę funkcjonowania dyrektywy.