Współpraca w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego (VET)

KLUCZOWE ZAGADNIENIA

W niniejszych konkluzjach określono cztery obszary działania, którymi należy się zająć w uzupełnieniu do priorytetów i wytycznych ustanowionych w ramach procesu kopenhaskiego.

1. Wdrażanie wspólnych europejskich narzędzi i systemów propagujących współpracę w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego
   • Krajowe systemy i ramy kwalifikacji, które są oparte na efektach uczenia się, powinny być spójne z europejskimi ramami kwalifikacji.
   • Ważne jest, aby oprócz powyższych ram kwalifikacji wdrożony został również europejski system transferu i akumulacji punktów w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) oraz europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewniania jakości (EQARF). W tym celu należy zadbać o projekty pilotażowe oraz spójne metody i narzędzia, w tym narzędzia służące do walidacji efektów nieformalnego¹ i pozaformalnego² uczenia się, oraz instrumenty służące zapewnianiu jakości.

1. Propagowanie jakości i zwiększanie atrakcyjności systemów kształcenia i szkolenia zawodowego
   • Propagowanie atrakcyjności kształcenia i szkolenia zawodowego powinno obejmować wszystkie grupy docelowe, szczególnie studentów, osoby dorosłe i przedsiębiorstwa. Jednocześnie dostęp do kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczestnictwa w nich powinien być otwarty dla wszystkich, szczególnie dla osób lub grup zagrożonych wykluczeniem.
   • Tak samo należy ułatwić dostęp do informacji i poradnictwa przez całe życie. Ponadto należy uprościć ścieżki, które umożliwiają przechodzenie na kolejne poziomy kwalifikacji.
   • Aby zadbać o jakość systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, należy stworzyć w tym celu wspólne narzędzia. W szczególności należy rozwijać mechanizmy zapewniania jakości poprzez wdrożenie przyszłego zalecenia EQARF. Strategie kształcenia i szkolenia zawodowego powinny opierać się na ścisłych danych, a proces ich pozyskiwania musi być skuteczniejszy. Dodatkowo należy zwiększać inwestycje w szkolenie kadry odpowiedzialnej za kształcenie i szkolenie zawodowe, a ponadto propagować naukę języków obcych, dostosowaną do tych potrzeb, jak również zwiększać ciągłość i wzajemne oddziaływania ścieżek edukacyjnych między rożnymi poziomami kształcenia.

1. Tworzenia silniejszych powiązań między programem kształcenia i szkolenia zawodowego a rynkiem pracy
   • W celu zacieśniania powiązań między kształceniem i szkoleniem zawodowym a rynkiem pracy ważne jest, aby kontynuować prace nad przyszłościowymi mechanizmami, które posłużą zwiększaniu zatrudnienia i umiejętności, rozpoznając potencjalne niedobory wykwalifikowanej kadry. Partnerzy społeczni i podmioty z sektora biznesu powinni brać czynny udział w przygotowaniu strategii kształcenia i szkolenia zawodowego.
   • Aby ułatwić przechodzenie z etapu szkolenia do etapu zatrudnienia, należy udoskonalić system poradnictwa.
   • Mechanizmy służące promowaniu szkolenia dorosłych także powinny być wzmocnione celem zapewnienia lepszych szans zawodowych i zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw. Należy zatroszczyć się o system walidacji i uznawania efektów nieformalnego i pozaformalnego uczenia się. Należy też zwiększyć mobilność osób odbywających szkolenia zawodowe, szczególnie przez rozszerzenie odpowiednich programów UE. Ponadto należy zwiększyć rolę szkolnictwa wyższego w kształceniu i szkoleniu zawodowym oraz w poprawie integracji zawodowej.

1. Szersza współpraca europejska
   • Należy zwiększyć skuteczność wzajemnego uczenia się, a jego efekty wykorzystać w krajowych strategiach w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego. Należy też zapewnić, aby priorytety dotyczące kształcenia i szkolenia zawodowego zostały umieszczone i dobrze wyeksponowanie wśród priorytetów przyszłej strategii współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia oraz jej wdrażania.
   • System kształcenia i szkolenia zawodowego powinien być ściślej połączony z polityką dotyczącą innych poziomów kształcenia, jak również wielojęzyczności i kwestii młodzieży. Istnieje także potrzeba zacieśniania współpracy z krajami spoza UE i organizacjami międzynarodowymi.
   • Zachęca się Komisję i kraje UE, aby w ramach swoich kompetencji podejmowały działania w czterech powyższych obszarach. Z myślą o wsparciu reform na szczeblu krajowym i wdrożeniu narzędzi UE powinny one korzystać z publicznych i prywatnych źródeł finansowania. Powinny kontynuować prace nad ulepszaniem zakresu i jakości danych statystycznych oraz poziomów odniesienia w stosunku do kształcenia i szkolenia zawodowego, a ponadto kontynuować działania dotyczące prognoz co do tego, jakie umiejętności będą w przyszłości niezbędne.
   • Komisja i kraje UE powinny wymieniać informacje z krajami spoza UE i współpracować z nimi w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego. Cedefop (Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego) oraz Europejska Fundacja Kształcenia (ETF) również bardzo mocno wspierają Komisję w kwestiach związanych z kształceniem i szkoleniem zawodowym.