KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 3.12.2025

COM(2025) 747 final

2025/0384(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i (WE) nr 111/2005

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

{SEC(2025) 328 final} - {SWD(2025) 397 final} - {SWD(2025) 398 final} - {SWD(2025) 399 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W ostatnich latach w państwach członkowskich UE odnotowano wzrost przemocy i działalności przestępczej związanej z narkotykami, a niedozwolone środki odurzające, takie jak kokaina, heroina, opioidy i stymulanty z grupy amfetamin (ATS), stwarzają poważne problemy w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. Ponadto na rynku narkotykowym coraz częściej obserwuje się powszechną dostępność szerszej gamy narkotyków, często o silniejszym działaniu lub większej czystości, a także w nowych formach 1(1), co jest możliwe dzięki dostępności prekursorów narkotyków. Prekursory narkotyków są chemikaliami niezbędnymi do nielegalnej produkcji narkotyków. Mogą one jednak również mieć istotne legalne zastosowanie.

Z uwagi na konieczność utrzymania kontroli w celu zapobiegania nielegalnemu wykorzystywaniu prekursorów narkotyków do nielegalnego handlu Konwencja Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi 2(2) zobowiązuje strony do wdrożenia środków służących zapobieganiu nielegalnemu wykorzystywaniu substancji do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

Unia zawarła konwencję ONZ w 1990 r. 3(3), a następnie przyjęła przepisy dotyczące prekursorów narkotyków. Obecnie konwencja ONZ jest wdrażana rozporządzeniem (WE) nr 273/2004 („rozporządzenie w sprawie rynku wewnętrznego”) 4(4) w sprawie monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków pod kątem ich posiadania i wprowadzania do obrotu oraz rozporządzeniem (WE) nr 111/2005 („rozporządzenie w sprawie handlu zewnętrznego”) 5(5) w odniesieniu do handlu prekursorami narkotyków między Unią a państwami trzecimi.

W tych dwóch rozporządzeniach dokonano podziału prekursorów narkotyków na sklasyfikowane (wymienione i kontrolowane w rozporządzeniach) lub niesklasyfikowane (w odniesieniu do których nie istnieją prawnie wiążące zobowiązania). Sklasyfikowane prekursory narkotyków dzieli się na kilka kategorii 6(6) w zależności od roli, jaką odgrywają one w procesie produkcji niedozwolonych środków odurzających i istniejącym legalnym handlu, a tym samym od różnych stopni kontroli. Ponadto w 2013 r. doprecyzowano przepisy przyznające uprawnienia właściwym organom w odniesieniu do możliwości wprowadzania środków krajowych do celów kontroli podejrzanych transakcji dotyczących niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków.

Od czasu przyjęcia wspomnianych dwóch rozporządzeń sytuacja uległa jednak zmianie w związku z szybkim wzrostem liczby projektowanych prekursorów narkotyków, tj. prekursorów narkotyków bez znanego legalnego zastosowania, z wyjątkiem badań naukowych i innowacji. Ponadto obowiązki 7(7) określone w tych rozporządzeniach stwarzają obciążenie administracyjne w odniesieniu do wymienionych czterech kategorii substancji sklasyfikowanych. Aby zapewnić jednolite wdrażanie przepisów w całej UE, należy wzmocnić środki egzekwowania prawa.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa rozprzestrzenianie projektowanych prekursorów narkotyków i nielegalny handel nimi stanowią poważne wyzwania dla kontroli prekursorów narkotyków na szczeblu globalnym. W odpowiedzi zarówno Komisja Narodów Zjednoczonych ds. Środków Odurzających 8(8), jak i Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających (INCB) zalecają w swoim sprawozdaniu z 2024 r. kontrolowanie substancji chemicznych, które są ściśle związane z kontrolowanymi prekursorami – takich jak rodziny lub pochodne kontrolowanych prekursorów.

Zgodnie z tą strategią państwa takie jak Stany Zjednoczone, Kanada, Argentyna, Meksyk i ostatnio Chiny wprowadziły rozszerzoną klasyfikację obejmującą rodziny lub pochodne kontrolowanych prekursorów. To proaktywne podejście jest stosowane na szczeblu wielostronnym za pośrednictwem Komisji ds. Środków Odurzających 9(9). Kontrole prekursorów narkotyków są kluczowym elementem polityki ograniczania podaży narkotyków, jak określono w strategii UE w dziedzinie narkotyków na lata 2021–2025 10(10). W Planie działania UE w zakresie narkotyków na lata 2021–2025 11(11) podkreślono dodatkowo potrzebę sprostania wyzwaniu, jakie stanowią projektowane prekursory narkotyków. Ponadto w unijnym planie działania na rzecz zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i przestępczości zorganizowanej z 2023 r. 12(12) podkreślono potrzebę określenia innowacyjnych sposobów przyspieszenia i rozszerzenia obecnego podejścia do regulacji prekursorów narkotyków w odpowiedzi na nowe metody produkcji niedozwolonych środków odurzających.

W strategii ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego 13(13) zapowiedziano nową strategię UE w dziedzinie narkotyków oraz unijny plan działania przeciwko nielegalnemu obrotowi środkami odurzającymi, aby zakłócić szlaki i modele biznesowe. W programie prac Komisji na 2025 r., w dziale dotyczącym bezpieczeństwa, zapowiedziano wniosek dotyczący nowych przepisów regulujących prekursory narkotyków 14(14).

Prekursory narkotyków są chemikaliami, które odgrywają zasadniczą rolę m.in. w branży farmaceutycznej, substancji smakowych i zapachowych, baterii, kosmetyków, tekstyliów, rafinacji ropy naftowej, uzdatniania wody, dodatków do żywności, środków wybuchowych, wytwarzania gumy, nawozów, tworzyw sztucznych lub barwników 15(15). W 2023 r. istniało w UE około 4 000 przedsiębiorstw, które posiadały aktywną licencję lub dokonały rejestracji zezwalających na handel prekursorami narkotyków 16(16). 92 % tych przedsiębiorstw to małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) 17(17).

Łańcuchy dostaw tych chemikaliów obejmują różne podmioty, w tym dużych producentów chemikaliów, którzy produkują te substancje luzem do zastosowań przemysłowych, a także wyspecjalizowanych producentów, którzy wytwarzają bardziej przetworzone lub specjalistyczne produkty chemiczne dostosowane do konkretnych potrzeb przemysłowych i badawczych. Dystrybutorzy i inni dostawcy usług logistycznych odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpiecznego transportu i przechowywania tych substancji. Unijny przemysł chemiczny jest sektorem strategicznym, a 56 % chemikaliów trafia do innych sektorów. Konieczne jest zatem uproszczenie warunków, aby zapewnić legalnemu przemysłowi możliwość pełnego czerpania korzyści z jednolitego rynku.

Wniosek ma zatem na celu sprostanie wyzwaniu, jakim jest zapobieganie wykorzystywaniu prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków, przy jednoczesnym uproszczeniu zasad i procedur legalnego handlu. Dokładniej rzecz ujmując, wprowadzenie szczegółowych przepisów dotyczących projektowanych prekursorów narkotyków i innowacyjnych sposobów ich włączania umożliwi szybsze działanie w celu zapobiegania ich nielegalnemu wykorzystywaniu. Szereg obowiązków można by zautomatyzować dzięki cyfryzacji, co przyczyniłoby się do znacznego zmniejszenia kosztów i obciążenia administracyjnego dla podmiotów i organów krajowych państw członkowskich.

Wniosek przyczyni się do osiągnięcia celów określonych w wytycznych politycznych Komisji na lata 2024–2029, w których zapowiedziano ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności dla MŚP 18(18), oraz ma na celu pogłębienie jednolitego rynku. W Kompasie konkurencyjności dla UE podkreślono, że kluczowym czynnikiem zwiększenia konkurencyjności przemysłu jest uproszczenie 19(19).

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Połączenie obecnie odrębnych instrumentów dotyczących handlu w obrębie UE i poza UE zwiększy jasność i spójność prawa:

•Obowiązki wynikające z obu rozporządzeń zostały uproszczone lub zautomatyzowane, zgodnie z agendą cyfrową. Pomoże to zmniejszyć obciążenie administracyjne podmiotów i organów państw członkowskich. Ponadto wprowadzono nową kategorię – projektowane prekursory narkotyków.

•Włączenie do wniosku przepisów szczególnych dotyczących projektowanych prekursorów narkotyków umożliwi skuteczniejsze monitorowanie i zapobieganie rozprzestrzenianiu prekursorów narkotyków w celach niezgodnych z prawem. Dzięki usprawnieniu procedur administracyjnych i wprowadzeniu centralnego systemu elektronicznego możliwe będą dalsze uproszczenia oraz zmniejszenie ogólnego obciążenia zarówno dla organów, jak i przedsiębiorstw, co pozwoli zrównoważyć koszty egzekwowania i należytej staranności, a tym samym przyniesie oszczędności kosztów netto. Ponadto zainteresowane strony uzyskają niezbędne wytyczne dzięki repozytorium informacji o prekursorach narkotyków.

•Połączenie dwóch obowiązujących rozporządzeń umożliwi stosowanie, w miarę możliwości, tych samych przepisów w odniesieniu do handlu wewnętrznego i zewnętrznego.

•Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek jest spójny z innymi politykami i przepisami Unii, a mianowicie:

•Jeżeli chodzi o nielegalny handel narkotykami, rozporządzenia w sprawie prekursorów narkotyków pomagają wyznaczyć zakres przedmiotowy minimalnych przepisów krajowych dotyczących przestępstw związanych z prekursorami, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzją ramową Rady 2004/757/WSiSW 20 (20). Dzięki swojemu nowemu mandatowi Agencja UE ds. Narkotyków (EUDA) odgrywa ważną rolę 21 (21) w dziedzinie prekursorów narkotyków, a we wniosku należycie uwzględniono jej wiedzę fachową.

•Wniosek nie koliduje z innymi przepisami dotyczącymi chemikaliów, takimi jak rozporządzenie REACH 22 (22) czy też rozporządzenie CLP 23 (23), ani z innymi sektorowymi przepisami dotyczącymi chemikaliów, takimi jak rozporządzenie w sprawie produktów kosmetycznych 24 (24) czy rozporządzenie w sprawie detergentów 25 (25).

•Ponadto w odniesieniu do polityki celnej niniejsza inicjatywa wspiera reformę celną UE 26 (26) mającą na celu ustanowienie nowego Urzędu UE ds. Celnych, który będzie prowadził unijne centrum danych celnych. To centrum danych zastąpi obecną rozdrobnioną infrastrukturę informatyczną organów celnych w państwach członkowskich UE, co zwiększy interoperacyjność z powiązanymi obszarami polityki. Dane dotyczące prekursorów narkotyków zostaną przekazane do centrum danych.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę wniosku stanowią art. 33, 114 i 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Unia ma kompetencje dzielone w zakresie ustanawiania przepisów dotyczących kontroli i monitorowania prekursorów narkotyków na rynku wewnętrznym. Od 1990 r. UE ustanawia przepisy harmonizacyjne dotyczące prekursorów narkotyków. Dwa kluczowe argumenty nadal uzasadniają działania UE w tej dziedzinie. Po pierwsze produkcja niedozwolonych środków odurzających jest problemem ogólnounijnym, który nie ogranicza się do kilku państw członkowskich. Konieczne jest podjęcie działań na szczeblu UE w celu zapewnienia, aby skuteczność kontroli prekursorów narkotyków w całej Unii nie uległa osłabieniu w związku z istnieniem zróżnicowanych przepisów krajowych o różnym stopniu rygorystyczności, co w sposób niezamierzony doprowadziłoby do niedociągnięć. Po drugie państwa członkowskie mają zgodnie z konwencją ONZ obowiązek kontrolowania i monitorowania transakcji związanych z prekursorami narkotyków. Utrzymanie zharmonizowanych przepisów zapewni sprawny legalny handel chemikaliami na jednolitym rynku. Działania UE przyniosą wyraźne korzyści przedsiębiorstwom, organom krajowym i całemu społeczeństwu, umożliwiając organom krajowym skuteczniejsze zwalczanie produkcji niedozwolonych środków odurzających, zapewniając dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego i zmniejszając obciążenia administracyjne dla podmiotów gospodarczych i organów krajowych.

•Proporcjonalność

Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów. Środki dotyczą ograniczonej liczby prekursorów, a zatem są ukierunkowane na kontrole bez nadmiernego utrudniania legalnego handlu i innowacji. Wniosek odzwierciedla ryzyko związane z każdą kategorią prekursorów i w pełni uwzględnia możliwości związane z cyfryzacją. Zapewnia on właściwą równowagę między potrzebą ograniczenia dostępności prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków a potrzebą ułatwienia legalnego handlu. W związku z tym, pomimo uproszczenia procedur administracyjnych, w szczególności w odniesieniu do materiałów luzem o znaczącym legalnym zastosowaniu, ryzyko nielegalnego wykorzystywania jest odpowiednio ograniczane poprzez wzmocnienie egzekwowania przepisów.

•Wybór instrumentu

Przepisy dotyczące kontroli i monitorowania prekursorów narkotyków zostaną określone w rozporządzeniu, a tym samym będą bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Prekursory narkotyków są często częścią łańcuchów dostaw, w ramach których podmioty działają w więcej niż jednym państwie członkowskim. Istnienie jednolitych przepisów zapewni równe warunki działania podmiotom gospodarczym.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

W sprawozdaniu Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z 2020 r. dotyczącym oceny rozporządzeń UE w sprawie prekursorów narkotyków 27(27) ujawniono szereg niedociągnięć, które pojawiły się od czasu przyjęcia rozporządzeń dotyczących rynku wewnętrznego i handlu zewnętrznego, a także możliwe środki służące ich wyeliminowaniu. W szczególności:

•Podkreślono potrzebę podjęcia działań ukierunkowanych w szczególności na projektowane prekursory narkotyków. Obecne przepisy dotyczą prekursorów narkotyków, w odniesieniu do których stwierdzono istnienie legalnego handlu. Ponadto obecny mechanizm klasyfikacji, oparty na podejściu polegającym na klasyfikacji kolejnych substancji jedna po drugiej, jest zbyt powolny, aby nadążać za szybkim tempem innowacji ze strony producentów niedozwolonych środków odurzających. Innowacja producentów projektowanych prekursorów narkotyków nie zna praktycznie granic. Innymi słowy za każdym razem, gdy nowa substancja zostaje sklasyfikowana, przestępcy będą mogli „dopracować niektóre cząsteczki” i wymyślić nowe projektowane prekursory narkotyków. Można to osiągnąć w krótkim czasie, często krótszym od tego, który jest potrzebny do sklasyfikowania nowej substancji.

•W ocenie podkreślono również obciążenie administracyjne podmiotów i właściwych organów oraz możliwości, jakie może oferować w tym zakresie cyfryzacja, np. poprzez elektroniczne wydawanie licencji i automatyczną walidację za pośrednictwem unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł 28 (28). Inne przykłady możliwego zmniejszenia obciążenia administracyjnego obejmują ułatwienie handlu niewielkimi ilościami sklasyfikowanych prekursorów narkotyków oraz wyeliminowanie niektórych okresów oczekiwania związanych z powiadomieniami przed wywozem do celów handlu zewnętrznego.

•Ponadto uwzględnienie roli, jaką odgrywają internetowe platformy handlowe w możliwym nielegalnym wykorzystywaniu prekursorów narkotyków i handlu nimi, pomogłoby utrzymać adekwatność przepisów w dającej się przewidzieć przyszłości. W ocenie zaleca się również wzmocnienie klauzuli generalnej, aby umożliwić skuteczniejsze egzekwowanie przepisów.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Komisja przeprowadziła szereg konsultacji w celu zebrania dowodów i opinii od szerokiego grona zainteresowanych stron na temat problemów zidentyfikowanych w rozporządzeniach w sprawie prekursorów narkotyków. Konsultacje te obejmowały: (i) dwunastotygodniowe specjalne konsultacje publiczne, które zakończyły się w lipcu 2024 r.; (ii) dwa warsztaty z udziałem zainteresowanych stron, które odbyły się 14 listopada 2023 r. i 19 września 2024 r.; (iii) rozmowy z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami w ramach Grupy Ekspertów ds. Prekursorów Narkotyków; oraz (iv) informacje zwrotne zebrane w odpowiedzi na zaproszenie Komisji do zgłaszania uwag. W badaniu w ramach oceny skutków wykonawca zewnętrzny zorganizował również rozmowy z 78 odpowiednimi zainteresowanymi stronami, a w dniach odpowiednio od 25 marca do 17 maja 2024 r. i od 18 kwietnia do 14 czerwca 2024 r. przeprowadzono dwa ukierunkowane sondaże wśród organów krajowych i podmiotów gospodarczych. Zainteresowane strony, z którymi przeprowadzono konsultacje, obejmowały stowarzyszenia branżowe, podmioty gospodarcze, obywateli i organy krajowe. Większość odpowiedzi pochodziła z otoczenia biznesowego lub od organów krajowych.

Organy krajowe poparły wzmocnienie środków zapobiegających nielegalnemu wykorzystywaniu prekursorów narkotyków, a w szczególności środków dotyczących rozprzestrzeniania projektowanych prekursorów narkotyków. Organy krajowe opowiedziały się za tym, aby zakaz miał umiarkowany zakres, który nadal będzie umożliwiał legalną działalność, taką jak badania naukowe. Organy krajowe zauważyły, że może to prowadzić do większego obciążenia związanego z wdrażaniem. Środki w tej dziedzinie poparły również podmioty gospodarcze, ale podkreśliły potrzebę jasnej i jednoznacznej identyfikacji substancji zakazanych (najlepiej za pomocą numeru CAS lub innego kodu nadającego się do odczytu maszynowego) jako warunku wstępnego dla uniknięcia nadmiernego wzrostu kosztów zapewnienia należytej staranności w legalnym handlu. Chociaż konsultacje przyniosły zróżnicowane wyniki, jeśli chodzi o obecne obciążenie administracyjne, wiele zainteresowanych stron było zdania, że przejście na w pełni cyfrowy system znacznie zmniejszyłoby to obciążenie dzięki usprawnieniu procesów, poprawie dokładności i umożliwieniu dostępu do niezbędnych danych w czasie rzeczywistym.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Dowody na poparcie tej inicjatywy pochodzą z istniejących dokumentów, w tym przepisów i innych dokumentów programowych, statystyk celnych i handlowych, ocen i sprawozdań dotyczących odpowiedniej polityki oraz informacji na temat powiązanych inicjatyw – wykaz tych źródeł znajduje się w załączniku 6 do oceny skutków.

•Ocena skutków

Komisja przeprowadziła ocenę skutków zmiany rozporządzeń dotyczących prekursorów narkotyków. 6 czerwca 2025 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała pozytywną opinię w sprawie projektu oceny skutków. Sprawozdanie z oceny skutków zostało zrewidowane w celu uwzględnienia uwag Rady ds. Kontroli Regulacyjnej, w szczególności w drodze lepszego wyjaśnienia następujących kwestii: w jaki sposób nierównomierne wdrażanie i egzekwowanie przepisów w państwach członkowskich jest czynnikiem potęgującym ten problem; w jakim zakresie istniejące obciążenie stanowi problem dla podmiotów gospodarczych i organów publicznych oraz dlaczego usunięcie niektórych środków nie zwiększy ryzyka; dlaczego oba warianty kompleksowego przeglądu uznaje się za równie skuteczne w ograniczaniu nielegalnego handlu i produkcji; dowody i metody wykorzystane na poparcie szacunków dotyczących skutków społecznych; oraz kluczowe wskaźniki służące do pomiaru skuteczności.

Opinia wspomnianej Rady, jak również wersja ostateczna oceny skutków oraz jej streszczenie, są publikowane wraz z niniejszym wnioskiem. W ocenie skutków zbadano i porównano na podstawie dostępnych informacji trzy warianty strategiczne mające rozwiązać oba główne zidentyfikowane problemy. Przedmiotowe warianty strategiczne przedstawiono dodatkowo obok wariantu bazowego zakładającego brak zmiany, w którym istniałaby jednak możliwość włączenia projektowanych prekursorów narkotyków do zakresu obecnych przepisów. 

Wariant strategiczny 1:

Wariant strategiczny 1 ma na celu ocenę zakresu, w jakim obecne uprawnienia byłyby skutecznym i wydajnym środkiem do osiągnięcia celów politycznych inicjatywy. Kluczowe środki przewidziane w wariancie 1, które opierałyby się na wytycznych i środkach w zakresie przejrzystości obejmujących repozytorium informacji o prekursorach narkotyków, są następujące:

• szczegółowe przepisy dotyczące projektowanych prekursorów narkotyków w handlu wewnętrznym. Projektowane prekursory narkotyków są rzadko wprowadzane do legalnych łańcuchów dostaw. Należy jednak utrzymać możliwość ich legalnego zastosowania w badaniach naukowych i innowacjach, często w bardzo małych ilościach. Dlatego też w przypadku handlu wewnętrznego obowiązki związane z projektowanymi prekursorami narkotyków są bardziej ukierunkowane. O legalnym zastosowaniu powiadamia się właściwy organ, który może następnie przeprowadzić dalsze dochodzenie;

• uproszczenie obowiązków sprawozdawczych poprzez przejście z kontroli ex post na kontrolę ex ante w odniesieniu do handlu wewnętrznego: zgodnie z ideą utrzymania wysokiego poziomu kontroli przy jednoczesnym usprawnieniu wymogów administracyjnych związanych z kontrolami wariant ten ma również na celu ułatwienie sprawozdawczości podmiotom gospodarczym i organom.

Wariant strategiczny 2:

W wariancie strategicznym 2 wykorzystuje się szersze możliwości, jakie daje pełna rewizja przepisów. Umożliwia on w szczególności lepsze dostrojenie do siebie kontroli handlu zewnętrznego i wewnętrznego. Koncepcja wariantu strategicznego 2 polega na sprawdzeniu, w jakim stopniu można usprawnić kontrole handlu prekursorami narkotyków bez uszczerbku dla ich skuteczności. Najważniejsze środki przewidziane w wariancie 2 są następujące:

• uproszczenie i reorganizacja istniejących kategorii substancji: nowy zestaw kategorii ma zatem na celu doprecyzowanie i usprawnienie obowiązków i kontroli poprzez aktualizację postrzeganego profilu ryzyka danej grupy substancji;

• wprowadzenie nowej kategorii – projektowanych prekursorów narkotyków – objętych zakazem a priori: projektowane prekursory narkotyków różnią się od tradycyjnych prekursorów tym, że ich legalne wykorzystanie często ogranicza się do działalności badawczej, ale nie można a priori wykluczyć innych legalnych zastosowań w przyszłości. Wykorzystanie lub transakcje dotyczące takich prekursorów w małych ilościach do celów badań naukowych i innowacji powinny podlegać uprzedniemu powiadomieniu organów krajowych, natomiast transakcje i wykorzystanie w większych ilościach powinny podlegać obowiązkowi uzyskania licencji;

• innowacyjne i bardziej perspektywiczne sposoby klasyfikacji: w ramach wariantu 2 przepisy zostałyby dostosowane tak, aby umożliwić uwzględnianie grup substancji, na przykład opierając się na podstawowej cząsteczce chemicznej i ograniczonej liczbie precyzyjnych modyfikacji tych cząsteczek podstawowych. 

Wariant strategiczny 3:

Wariant 3 również opiera się na pełnej rewizji przepisów. Jego podstawowa struktura pokrywa się z wariantem 2, ale opiera się raczej na założeniu maksymalizacji kontroli. Główne środki przewidziane w tym wariancie są następujące:

• uproszczenie istniejących kategorii substancji i zwiększenie środków kontroli mających do nich zastosowanie: chociaż wariant 3 wiąże się również z uproszczeniem kategorii, nacisk kładzie się w nim na zwiększenie kontroli. Celem rozszerzenia kontroli jest uzyskanie lepszego oglądu legalnego handlu wszystkimi prekursorami. Powinno to umożliwić organom ściślejsze monitorowanie handlu;

• wprowadzenie nowej kategorii – projektowanych prekursorów narkotyków, z większym naciskiem na kontrole ex ante, poprzez nałożenie wymogu posiadania zezwoleń specjalnych we wszystkich przypadkach; 

• szersze podejście do innowacyjnego klasyfikowania: wariant 3 oznaczałby uwzględnianie grupy substancji posiadających wspólne cząsteczki podstawowe (określone za pomocą wzoru strukturalnego) oraz dopuszczenie szerokiego zakresu zmian w tych cząsteczkach, co skutkowałoby klasyfikacją większej liczby substancji.

Porównanie wariantów:

Oceniono, że wariant 1, choć pozwoliłby skrócić czas klasyfikacji i ułatwił wymianę wiedzy, nie spełni oczekiwań pod względem rozwiązania problemu rozprzestrzeniania projektowanych prekursorów narkotyków i związanych z tym skutków społecznych. Uznano, że wariant ten doprowadzi do ograniczonego zmniejszenia obciążenia wyłącznie w odniesieniu do handlu wewnętrznego i że będzie miał marginalny wpływ na środowisko.

Oceniono, że wariant 3 przyniesie w dużej mierze takie same rezultaty co wariant 2. Oceniono również, że doprowadzi on do maksymalnego ograniczenia dostępności prekursorów wykorzystywanych do produkcji niedozwolonych środków odurzających. Biorąc pod uwagę, że egzekwowanie przepisów będzie bardziej kosztowne ze względu na większą liczbę substancji, które należy poddać kontroli, oraz większe obciążenia związane z kontrolą dla legalnych przedsiębiorstw, niektóre państwa członkowskie nie poparły nadmiernie szerokiego klasyfikowania substancji, ponieważ mogą nie być w stanie prowadzić wymaganych działań.

Preferowany wariant strategiczny

Preferowanym wariantem strategicznym jest wariant 2, ponieważ uznano go za najskuteczniejszy w walce z rozprzestrzenianiem projektowanych prekursorów narkotyków i nielegalnym handlem substancjami niesklasyfikowanymi.

Jeżeli chodzi o skutki gospodarcze, oczekuje się, że wariant ten, a w szczególności szerszy zakres substancji sklasyfikowanych jako projektowane prekursory narkotyków, spowoduje wzrost kosztów egzekwowania przepisów o około 10 %. Podmioty gospodarcze poniosłyby jednorazowy koszt w wysokości około 7,7 mln EUR związany z zapewnieniem, aby nowo sklasyfikowane projektowane prekursory narkotyków nie zostały uwzględnione w ich portfelu. Koszty wdrożenia środków dotyczących projektowanych prekursorów narkotyków są równoważone usprawnieniem i uproszczeniem ram regulacyjnych. Opracowanie systemu elektronicznego umożliwi jednak modernizację systemu kontroli oraz wprowadzenie cyfrowej weryfikacji klientów w handlu wewnętrznym prekursorami narkotyków kategorii 1 i 3. Zniesienie/automatyzacja różnych wymogów przyczyni się do zmniejszenia obciążenia legalnego handlu przez unijny system kontroli. Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się, że usprawnienie i cyfryzacja procedur doprowadzą do zmniejszenia obciążenia administracyjnego o 25,27 mln EUR rocznie. Zmiany te powinny przyczynić się do skutecznego ułatwienia handlu i promowania konkurencyjności sektora.

Jeżeli chodzi o skutki społeczne, zgłaszanie w czasie rzeczywistym przypadków znacznych zajęć i tryb pilny znacznie skrócą czas wykrywania nowych zagrożeń i reagowania na nie, a jednocześnie umożliwią organom ukierunkowanie kontroli w szczególności na te substancje, które są bardziej narażone na wykorzystywanie w nielegalnej produkcji narkotyków. Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się, że przyczyni się to do zmniejszenia dostępności prekursorów wykorzystywanych do produkcji niedozwolonych środków odurzających (zwłaszcza narkotyków syntetycznych). Zwiększy się również świadomość i zaangażowanie podmiotów gospodarczych. Pośrednio inicjatywa ta powinna zatem ograniczyć dostępność niedozwolonych środków odurzających, a tym samym może przyczynić się do zmniejszenia kosztów społecznych spowodowanych nielegalnym handlem narkotykami i używaniem narkotyków.

Nie oczekuje się żadnych bezpośrednich skutków dla środowiska, ale ogólne ograniczenie produkcji niedozwolonych środków odurzających może przyczynić się do ograniczenia nielegalnego unieszkodliwiania odpadów z zakładów produkcji narkotyków.

Oczekuje się również, że wariant ten przyczyni się do osiągnięcia trzech celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (CZR): CZR 9 „Innowacyjność, przemysł, infrastruktura”; CZR 3 „Dobre zdrowie i jakość życia” i CZR 16 „Pokój, sprawiedliwość i silne instytucje”.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Wyraźnym celem inicjatywy jest wprowadzenie uproszczeń. Mają to umożliwić następujące działania:

•połączenie obu rozporządzeń w jedno rozporządzenie, w miarę możliwości ujednolicające przepisy dotyczące rynku wewnętrznego i handlu zewnętrznego;

•zmniejszenie liczby kategorii sklasyfikowanych prekursorów narkotyków z 4 do 3. Wprowadzenie specjalnej kategorii projektowanych prekursorów narkotyków zapewni podmiotom i organom krajowym większą jasność co do tego, że takie substancje podlegają całkowitemu zakazowi. Ponadto celem inicjatywy jest wyłączenie z tego zakazu małych ilości przeznaczonych na badania naukowe i innowacje. W przypadku wykrycia legalnego zastosowania prekursora narkotyków kategorii 3 Komisja i państwa członkowskie ocenią, czy taką substancję należy zaliczyć do innej kategorii, czy wyłączyć z zakresu rozporządzenia;

•ze względu na ryzyko nielegalnego wykorzystywania wniosek nie przewiduje wyłączenia mikroprzedsiębiorstw. W uzasadnionych przypadkach wniosek przewiduje jednak wyłączenia w odniesieniu do małych ilości oraz aptek i punktów wydawania weterynaryjnych produktów leczniczych;

•z perspektywy cyfrowej opracowanie centralnego systemu elektronicznego umożliwia szereg ulepszeń:

•składanie w formacie cyfrowym wniosków o licencje (nowe kategorie 1 i 3) oraz cyfrową rejestrację do celów handlu zewnętrznego (nowa kategoria 2);

•kontrole cyfrowe przywozu i wywozu przeprowadzane przez unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł oraz zniesienie okresu oczekiwania na powiadomienie przed wywozem (PEN);

•automatyzację obowiązków sprawozdawczych poprzez agregację danych wprowadzonych do centralnego systemu elektronicznego. Proces weryfikacji klientów zostanie zdigitalizowany.

Powinno to przyczynić się do zmniejszenia kosztów administracyjnych ponoszonych przez podmioty i organy publiczne. Trudno jest określić ilościowo korzyści płynące z konsolidacji obu rozporządzeń, ponieważ wiążą się one z czasem poświęconym na zrozumienie przepisów i sposobu ich przestrzegania (tj. są działaniem uzupełniającym w odniesieniu do przestrzegania samych faktycznych obowiązków).

Inicjatywa ograniczy obowiązki dotyczące niektórych substancji w celu dalszego ułatwienia handlu (np. poprzez wyeliminowanie kosztów administracyjnych związanych z wymogiem sprawozdawczym). Rozszerzy ona również obowiązki w zakresie wsparcia wzmocnionej kontroli (tj. kosztów zapewnienia należytej staranności w związku z wdrożeniem zakazu dotyczącego projektowanych prekursorów narkotyków). Ogólnie rzecz biorąc, koszty netto ulegną zmniejszeniu, przy czym w ocenie skutków oszacowano, że oszczędności kosztów netto wyniosą około 25,27 mln EUR rocznie.

•Prawa podstawowe

Wniosek jest zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Przewidziana w Karcie wolność prowadzenia działalności gospodarczej nie ma charakteru bezwzględnego. Ograniczenia określone w niniejszym wniosku, takie jak ubieganie się o licencję na prowadzenie działalności związanej z prekursorami narkotyków kategorii 1 lub kategorii 3, są uzasadnione potrzebą monitorowania działalności związanej z takimi prekursorami i ograniczenia ich dostępności do celów nielegalnego wytwarzania narkotyków. Cel ten jest zgodny z ogólnym celem, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego przy określaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk Unii.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Państwa członkowskie i podmioty będą korzystać ze scentralizowanego systemu elektronicznego, który usprawni i wesprze proces zarządzania licencjami, rejestracjami, weryfikacjami klientów, a także zarządzania ilością i uprzednimi powiadomieniami. Nowe przepisy ostatecznie zniosą obowiązki podmiotów i organów w zakresie sprawozdawczości okresowej. 

Kompleksowe rozwiązania cyfrowe powinny ułatwić podmiotom wykonywanie zadań administracyjnych i przyspieszyć cały proces. Dzięki tym rozwiązaniom właściwe organy będą mogły skuteczniej weryfikować legalność przemieszczania prekursorów narkotyków, co poprawi identyfikowalność.

Cyfryzacja pozwoli zwiększyć skuteczność i efektywność kontroli, zapewniając organom szybszy dostęp do ustrukturyzowanych informacji wysokiej jakości, które umożliwiają automatyczne kontrole licencji/rejestracji i zarządzanie ilością. Przyczyni się to do skrócenia czasu odprawy celnej w przypadku przywozu i wywozu, a jednocześnie zwiększy zdolność UE do wykrywania nielegalnego handlu i zapobiegania mu.

•Aby to osiągnąć, potrzeby budżetowe w zakresie systemu informatycznego dotyczącego rynku wewnętrznego i zasobów ludzkich wyniosą szacunkowo 1,322 mln EUR, począwszy od 2028 r.

•W przypadku handlu zewnętrznego w ramach wstępnej analizy potrzeby budżetowe oszacowano na kwotę do 24,148 mln EUR, włączając w to zasoby ludzkie, w zależności od wybranego modelu realizacji rozwiązania informatycznego.

•Koszt repozytorium informacji o prekursorach narkotyków, które obejmie wszystkie istotne substancje sklasyfikowane i niesklasyfikowane mające znane zastosowanie przemysłowe lub handlowe lub niemające takiego zastosowania, wyniesie, łącznie z zasobami ludzkimi, około 0,530 mln EUR.

Więcej informacji na temat tych kosztów można znaleźć w sekcji 3.2 oceny skutków finansowych i cyfrowych regulacji. Dane liczbowe dotyczące okresu po 2027 r. mają charakter orientacyjny i nie przesądzają o wniosku Komisji ani o porozumieniu w sprawie kolejnych WRF.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Komisja przeprowadzi ocenę rozporządzenia 10 lat po jego wejściu w życie, aby ocenić jego skuteczność, efektywność, adekwatność, wartość dodaną i spójność. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące głównych ustaleń.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

W art. 1 określono przedmiot rozporządzenia, którym jest ustanowienie przepisów dotyczących monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków zarówno w odniesieniu do działalności na rynku wewnętrznym, jak i handlu zewnętrznego.

W art. 2 zdefiniowano najważniejsze pojęcia stosowane w rozporządzeniu, wykorzystując w miarę możliwości odniesienia do innych powiązanych aktów Unii w celu zapewnienia spójności. 

W art. 3 określono zakres przedmiotowy przepisów. Przez prekursory narkotyków należy rozumieć substancje, mieszaniny, organizmy i substancje występujące w przyrodzie, które mogą być wykorzystywane do nielegalnej produkcji narkotyków. Chociaż zakresem objęte są zarówno sklasyfikowane, jak i niesklasyfikowane prekursory narkotyków, istnieją szczególne warunki, w których niektóre mieszaniny są wyłączone z zakresu stosowania. Ponadto z zakresu stosowania wyłączone są również działania organów publicznych, takich jak siły zbrojne lub policja, które działają w ramach swoich obowiązków służbowych, a także używanie lub posiadanie prekursorów narkotyków przez apteki i punkty wydawania weterynaryjnych produktów leczniczych ze względu na niskie ryzyko ich nielegalnego wykorzystania. Ponadto udostępnianie na rynku, stosowanie i posiadanie produktów leczniczych lub weterynaryjnych produktów leczniczych jest wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia, natomiast handel zewnętrzny takimi produktami jest objęty zakresem stosowania jedynie w odniesieniu do produktów wymienionych w części II załącznika II do rozporządzenia.

Art. 4 zawiera standardową klauzulę dotyczącą swobodnego przepływu, która zagwarantuje, że państwa członkowskie nie będą utrudniać udostępniania na rynku sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, jeżeli spełnione są wymogi rozporządzenia, na przykład poprzez wprowadzenie dodatkowych środków monitorowania. 

W art. 5 wymieniono trzy kategorie sklasyfikowanych prekursorów narkotyków i określono normy kolizyjne, które należy stosować w celu określenia wymogów w szczególnych przypadkach – gdy substancja należy do dwóch kategorii albo mieszanina zawiera substancje należące do dwóch lub trzech kategorii.

W art. 6–8 określono ogólne obowiązki mające zastosowanie do podmiotów prowadzących handel sklasyfikowanymi prekursorami narkotyków. Podmioty mają ogólny obowiązek współpracy z organami krajowymi i przechowywania dokumentacji swoich transakcji dotyczących sklasyfikowanych prekursorów narkotyków. Aby wesprzeć organy krajowe w zwalczaniu nielegalnej produkcji narkotyków, podmioty i dostawcy internetowych platform handlowych mają obowiązek powiadamiania o podejrzanych transakcjach i znaczących przypadkach zaginięcia lub kradzieży sklasyfikowanych prekursorów narkotyków. 

W art. 9–14 określono wymogi dotyczące wprowadzania do obrotu, używania, posiadania, przywozu, wywozu prekursorów narkotyków kategorii 1 lub działalności w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do nich. Są to prekursory narkotyków o legalnym zastosowaniu w przemyśle chemicznym, w przypadku których ryzyko nielegalnego wykorzystania jest największe. W związku z tym podlegają one rygorystycznym środkom kontroli. Oprócz wymogu posiadania licencji podmioty muszą wyznaczyć osobę odpowiedzialną, zabezpieczyć pomieszczenia i prowadzić handel na rynku wewnętrznym wyłącznie z podmiotami również posiadającymi licencję. Podobnie podmioty stosujące lub posiadające prekursory narkotyków kategorii 1 również muszą przechowywać dokumentację na podobnych warunkach, jak jest to w przypadku podmiotów prowadzących handel dowolnym sklasyfikowanym prekursorem narkotyków. 

W art. 15 określono wymogi dotyczące przywozu, wywozu lub działalności w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 2. Handlowcy zewnętrzni prowadzący handel sklasyfikowanymi prekursorami narkotyków kategorii 2 nie będą już musieli ubiegać się o rejestrację w celu prowadzenia przywozu, wywozu lub działalności w zakresie pośrednictwa i takiej rejestracji uzyskiwać. Zamiast tego będą po prostu rejestrować informacje na temat swojej działalności, w tym szacunki dotyczące maksymalnych ilości przewidywanych w okresie ważności wynoszącym trzy lata, po czym będą mogli rozpocząć działalność związaną z prekursorami narkotyków, którą zarejestrowali. Informacje te będą w razie potrzeby aktualizowane. Właściwe organy mogą podjąć decyzję o zawieszeniu lub zaprzestaniu działalności objętej rejestracją, w przypadku gdy zadeklarowane warunki nie są już spełniane lub w przypadku podejrzenia ryzyka nielegalnego wykorzystania w niedozwolonych celach.

W art. 16–19 określono wymogi dotyczące nowo wprowadzonej kategorii 3 prekursorów narkotyków odniesieniu do projektowanych prekursorów narkotyków. Prekursory narkotyków kategorii 3 zawierają substancje, które w momencie objęcia ich kontrolą nie mają znanego legalnego zastosowania innego niż badania naukowe lub innowacje. W związku z tym handel takimi substancjami, ich stosowanie lub posiadanie powinny być z góry zakazane. Transakcje, wykorzystywanie lub posiadanie małych ilości na potrzeby badań naukowych i innowacji powinny być dozwolone pod warunkiem uprzedniego powiadomienia. Jeżeli potrzebne są większe ilości takich substancji lub takie substancje są niezbędne do innych legalnych zastosowań, należy złożyć wniosek o licencję.

W art. 20–23 określono procedury związane z handlem zewnętrznym prekursorami narkotyków. Nowe przepisy umożliwiają uproszczenie procedur handlu zewnętrznego poprzez automatyzację. W art. 20 i 22 określono wymogi dotyczące zezwoleń na przywóz i wywóz, które zastępuje się systemem zarządzania ilością, w ramach którego podmiot powiadamia właściwy organ o maksymalnej ilości substancji sklasyfikowanych, które mają zostać przywiezione lub wywiezione w określonym okresie. Obejmowałoby to również co najmniej jedną planowaną działalność przywozową lub wywozową w tym okresie aż do pułapu całkowitej pierwotnie wskazanej ilości. Art. 23 zawiera przepis dotyczący weryfikacji celnej, zgodnie z którym centralny system elektroniczny zapewni połączenie ze środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł w celu weryfikacji dostarczonych informacji na temat planowanego przywozu lub wywozu na podstawie szczegółowych informacji dotyczących licencji, rejestracji lub uprzedniego powiadomienia udzielonych przez podmiot. 

W art. 21 określono proces powiadamiania przed wywozem, który został jeszcze bardziej usprawniony. Odstąpiono od obowiązku powiadamiania przed wywozem w odniesieniu do państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Ponadto zniesiono 15-dniowy okres oczekiwania, w którym państwa trzecie miały obowiązek udzielić odpowiedzi na takie powiadomienie przed wywozem.

W art. 24 utrzymano obecne przepisy, zgodnie z którymi handlowcy zewnętrzni będą nadal zobowiązani do wykazania legalnego celu przy przeładowywaniu sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, obejmowaniu ich czasowym składowaniem lub składowaniem w wolnym obszarze celnym.

W art. 25 wprowadzono repozytorium informacji o prekursorach narkotyków, które ma zastąpić istniejący wykaz substancji podlegających dobrowolnemu monitorowaniu. Repozytorium ma zawierać informacje na temat sklasyfikowanych i niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków. Ma ono kilka celów: wspieranie podmiotów w identyfikowaniu podejrzanych transakcji i określaniu, czy konkretne substancje wchodzą w zakres rozporządzenia w przypadku włączenia grup substancji identyfikowanych w sposób ogólny, oraz wspieranie Komisji i organów krajowych w identyfikowaniu potrzeby objęcia kontrolą nowych substancji. Za opracowanie i prowadzenie repozytorium będzie odpowiedzialna Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków. 

Jako dodatkowe środki podnoszenia świadomości i wspierania państw członkowskich w walce z nielegalną produkcją narkotyków w art. 26 wprowadzono przepisy dotyczące szkoleń zarówno dla organów krajowych, jak i podmiotów.

Art. 27 zawiera przepisy dotyczące wzajemnej pomocy między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją, w szczególności poprzez odwołanie się do rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 29(29).

W art. 28 nałożono na właściwe organy obowiązek przeprowadzania kontroli wypełniania obowiązków wynikających z tych przepisów w odniesieniu do sklasyfikowanych prekursorów narkotyków.

Art. 29 i 30 zawierają przepisy ogólne dotyczące prekursorów narkotyków. Właściwe organy są uprawnione do interweniowania w celu uniknięcia nielegalnego wykorzystywania do nielegalnej produkcji narkotyków na rynku wewnętrznym poprzez zajęcie sklasyfikowanych prekursorów narkotyków na czas określony na warunkach przewidzianych w prawie krajowym. W odniesieniu do handlu zewnętrznego wzmocniono uprawnienia organów celnych i właściwych organów do monitorowania i kontrolowania ewentualnego nielegalnego wykorzystywania zarówno sklasyfikowanych, jak i niesklasyfikowanych prekursorów poprzez umożliwienie właściwym organom państw członkowskich przyjęcia bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących prekursorów niesklasyfikowanych, takich jak tymczasowe zatrzymanie, jeżeli organy te uznają to za konieczne. Ponadto podkreślono wymóg stosowania rygorystycznych środków kontroli w odniesieniu do wszystkich procedur celnych.

W art. 31 nałożono na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia krajowych przepisów dotyczących kar w celu zapewnienia egzekwowania rozporządzenia.

Art. 32 dotyczy zgłaszania informacji na temat zajęć przez właściwe organy i organy celne, a w art. 33 określono szczególne obowiązki informacyjne państw członkowskich, które mogą w przyszłości prowadzić do dalszych zmian dotyczących substancji należących do kategorii sklasyfikowanych prekursorów narkotyków lub zawartych w repozytorium jako niesklasyfikowane prekursory narkotyków.

W art. 34 szczegółowo opisano obowiązek składania ONZ rocznych sprawozdań, który Komisja ma wypełniać w porozumieniu z państwami członkowskimi. Dotychczasowe obowiązki podmiotów w zakresie sprawozdawczości rocznej zostają zniesione, ponieważ informacje te można uzyskać w sposób zautomatyzowany. Dzięki temu obowiązki sprawozdawcze wynikające z zobowiązań międzynarodowych mogą być kontynuowane z bardziej zrównoważonym naciskiem na wykorzystanie zasobów.

W art. 35 określono główne funkcje scentralizowanego systemu informatycznego w odniesieniu do prekursorów narkotyków, który ma wspierać wypełnianie różnych obowiązków. System ten powinien umożliwiać podmiotom wypełnianie ich obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, a właściwym organom – podejmowanie decyzji w sprawie wykonania niniejszego rozporządzenia i wykonywanie ich obowiązków sprawozdawczych. System ten powinien również ułatwiać przekazywanie przez Komisję informacji wymaganych na mocy konwencji ONZ. Scentralizowany system ma być wzajemnie połączony z systemem jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić stosowanie systemu zarządzania ilością, a tym samym zastąpić istniejący system zezwoleń na przywóz i wywóz. Ponadto można by dostosować ten system do systemu ONZ dotyczącego zgłaszania zdarzeń związanych z prekursorami narkotyków, tak aby zgłaszanie zajęć w systemie elektronicznym nie stanowiło powielenia istniejącego obowiązku zgłaszania na mocy konwencji ONZ. Komisja ma przyjąć akt wykonawczy określający ustalenia wykonawcze dotyczące systemu elektronicznego, w tym wymogi techniczne i proceduralne wynikające z jego funkcji. Art. 36 dotyczy ochrony danych osobowych w kontekście funkcjonowania systemu elektronicznego.

W art. 37 określono uprawnienie Komisji do dokonywania dostosowań technicznych załączników w celu zmiany substancji objętych kontrolą. Ponadto Komisja ma zmieniać inne niż istotne elementy dotyczące na przykład licencji, rejestracji, uprzednich powiadomień, powiadomień dotyczących ilości w odniesieniu do przywozu lub wywozu, obowiązków sprawozdawczych lub środków przejściowych.

W art. 38 opisano warunki wykonywania uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych.

W art. 39 zezwala się Komisji w należycie uzasadnionych przypadkach na przyjmowanie aktów delegowanych dotyczących zmiany substancji kontrolowanych w trybie pilnym.

Art. 40 zapewnia, by Komisja przestrzegała procedury sprawdzającej przy przyjmowaniu aktów wykonawczych dotyczących ustaleń wykonawczych w zakresie systemu informatycznego. 

Art. 41–45 odnoszą się do ustaleń końcowych i przejściowych. Komisja ma dokonać przeglądu rozporządzenia po 10 latach jego stosowania. Dzięki temu Komisja będzie miała możliwość uwzględnienia w pierwszej ocenie rozporządzenia również analizy stosowania systemu zarządzania ilością, który jest zasadniczym elementem i ma zastosowanie dopiero na późniejszym etapie, gdy system informatyczny zostanie w pełni opracowany. Chociaż rozporządzenie (WE) nr 273/2004 i rozporządzenie (WE) nr 111/2005 mają zostać uchylone, proponuje się również przepisy przejściowe w celu zapewnienia jasności prawa w odniesieniu do dokumentów wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosowanie nowych przepisów należy odroczyć o 3 lata, aby dać Komisji czas na opracowanie części funkcji systemu informatycznego w celu wsparcia jego wdrożenia, a podmiotom i organom krajowym czas na dostosowanie się. Ponieważ pozostałe funkcje systemu informatycznego wspierającego zarządzanie ilością w odniesieniu do przywozu i wywozu zostaną uruchomione na późniejszym etapie, w specjalnym załączniku określono rozwiązania przejściowe na dodatkowy okres w odniesieniu do handlu zewnętrznego i sprawozdawczości handlowców zewnętrznych w zakresie ich rocznych transakcji.

2025/0384 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i (WE) nr 111/2005

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 33, 114 i 207,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 30(1),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 31(2),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Konwencja Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, przyjęta w Wiedniu w dniu 19 grudnia 1988 r. (zwana dalej „konwencją ONZ”), wpisuje się w podejmowane na całym świecie wysiłki w zakresie zwalczania produkcji niedozwolonych środków odurzających i nielegalnego obrotu nimi. Unia zawarła konwencję ONZ w drodze decyzji Rady 90/611/EWG 32 (3).

(2)Art. 12 konwencji ONZ nakłada na strony obowiązek podjęcia środków, jakie uznają za stosowne, aby zapobiegać nielegalnemu wykorzystywaniu substancji wymienionych w tabelach załączonych do konwencji i wykorzystywanych do nielegalnego wytwarzania narkotyków (prekursorów narkotyków). Przyjęcie przepisów dotyczących monitorowania i kontroli tych prekursorów narkotyków zostało wdrożone w Unii rozporządzeniem (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 33 (4) w odniesieniu do środków kontroli i monitorowania na rynku wewnętrznym; oraz rozporządzeniem Rady (WE) nr 111/2005 34 (5) w sprawie handlu pomiędzy Unią a państwami trzecimi. 

(3)Ocena rozporządzeń UE w sprawie prekursorów narkotyków 35 (6) wykazała, że konieczne są dodatkowe działania w odniesieniu do projektowanych prekursorów narkotyków. Projektowane prekursory narkotyków to substancje ściśle związane z kontrolowanymi prekursorami narkotyków, które nie mają znanego legalnego zastosowania i które nie podlegają kontrolom określonym w rozporządzeniach (WE) nr 273/2004 i (WE) nr 111/2005. Rozporządzenia te opracowano w celu rozwiązania problemu przekierowywania tradycyjnych prekursorów narkotyków z legalnych kanałów do nielegalnego wytwarzania narkotyków i nie zawierają one szczegółowych przepisów dotyczących projektowanych prekursorów narkotyków. W ocenie tej wskazano również na potrzebę przyjęcia całościowego podejścia do regulacji prekursorów narkotyków, aby zapewnić spójność z ostatnimi zmianami polityki na szczeblu Unii w zakresie zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi. Niedawne osiągnięcia w tym obszarze obejmują strategię i plan działania UE w dziedzinie narkotyków, przyjęcie rozporządzenia (UE) 2023/1322 36 (7) w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Narkotyków, europejską strategię cyfrową oraz przyjęcie rozporządzenia (UE) 2022/2399 37 (8). 

(4)Kontrole prekursorów narkotyków są kluczowym elementem polityki ograniczania podaży narkotyków określonej w strategii UE w dziedzinie narkotyków na lata 2021–2025 38 (9). Ponadto w Planie działania UE w zakresie narkotyków na lata 2021–2025 39 (10) podkreślono potrzebę sprostania wyzwaniu związanemu z projektowanymi prekursorami narkotyków. Ponadto w unijnym planie działania na rzecz zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i przestępczości zorganizowanej z 2023 r. 40 (11) podkreślono potrzebę określenia innowacyjnych sposobów przyspieszenia i rozszerzenia obecnego podejścia do regulacji prekursorów narkotyków w odpowiedzi na nowe metody produkcji niedozwolonych środków odurzających. Podobnie, w ramach nowej strategii UE w dziedzinie narkotyków i planu działania UE przeciwko nielegalnemu obrotowi środkami odurzającymi, zapowiedzianych w strategii ProtectEU: europejska strategia bezpieczeństwa wewnętrznego 41 (12), UE zintensyfikuje działania operacyjne mające na celu powstrzymanie napływu prekursorów narkotyków, w tym projektowanych prekursorów narkotyków. .

(5)W związku z tym należy przyjąć nowe przepisy dotyczące prekursorów narkotyków, aby lepiej reagować na rozwój sytuacji w zakresie nielegalnego wytwarzania środków odurzających, a w szczególności na rozprzestrzenianie projektowanych prekursorów narkotyków. Te nowe przepisy przyczynią się również do skuteczniejszej realizacji zobowiązań wynikających z art. 12 konwencji ONZ.

(6)W celu usprawnienia obecnych procedur i zmniejszenia obciążenia administracyjnego należy również połączyć rozporządzenie (WE) nr 273/2004 i rozporządzenie (WE) nr 111/2005 w jedno rozporządzenie. Powinno to również ułatwić swobodny przepływ chemikaliów na rynku wewnętrznym. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie bez uszczerbku dla innych przepisów Unii mających zastosowanie do substancji zawartych w prekursorach narkotyków objętych niniejszym rozporządzeniem, takich jak rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 42 (14), rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 43 (15) lub rozporządzenie (UE) 2019/1148 44 (16). Niniejsze rozporządzenie powinno mieć również zastosowanie bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich w zakresie ustanawiania krajowych przepisów określających znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami zgodnie z decyzją ramową Rady 2004/757/WSiSW 45 (17). Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do organów celnych, policji, sił zbrojnych ani laboratoriów właściwych organów w państwach członkowskich, gdy działają one w ramach wykonywanych przez siebie zadań służbowych, ponieważ ryzyko nielegalnego wykorzystywania prekursorów narkotyków w takich przypadkach jest minimalne. Posiadanie i używanie prekursorów narkotyków przez apteki i punkty wydawania weterynaryjnych produktów leczniczych w ramach ich regularnej działalności również powinno być wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia, ponieważ takie podmioty podlegają już rygorystycznym przepisom zawartym w prawodawstwie unijnym i ustawodawstwach krajowych. Należy utrzymać możliwość ustanowienia uproszczonych formalności dla określonych handlowców zewnętrznych, takich jak apteki i punkty wydawania weterynaryjnych produktów leczniczych, aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla podmiotów o niskim profilu ryzyka.

(7)Sklasyfikowane prekursory narkotyków składają się z substancji objętych załącznikami do niniejszego rozporządzenia lub zawierają takie substancje. Załączniki powinny zawierać wszystkie substancje objęte już rozporządzeniem (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzeniem Rady (WE) nr 111/2005. Substancje takie są objęte konwencją ONZ albo znajdują się pod kontrolą na poziomie Unii ze względu na szczególne ryzyko nielegalnego wykorzystywania zidentyfikowane w Unii. Aby ułatwić swobodny przepływ tych substancji na rynku wewnętrznym i handel zewnętrzny nimi, należy ustanowić zharmonizowane przepisy umożliwiające organom krajowym skuteczne kontrole i monitorowanie legalnego handlu w celu zapobiegania nielegalnemu wykorzystywaniu tych substancji do nielegalnego wytwarzania środków odurzających, bez tworzenia nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych. Podmioty powinny nadal mieć obowiązek powiadamiania o podejrzanych transakcjach, jak ma to miejsce na mocy obecnych przepisów. Jest to ważne źródło informacji dla właściwych organów w celu wykrywania nielegalnej działalności. Obowiązek ten należy rozszerzyć na znaczące przypadki zaginięcia i kradzieży, ponieważ takie incydenty mogą również wskazywać na możliwe nielegalne wykorzystywanie w celu nielegalnej produkcji narkotyków. Podobnie podmioty powinny być nadal zobowiązane do przechowywania dokumentacji dotyczącej transakcji związanych ze sklasyfikowanymi prekursorami narkotyków. Aby zwiększyć możliwość gromadzenia przez właściwe organy dowodów dotyczących nielegalnej działalności, obowiązek przechowywania dokumentacji należy rozszerzyć na podmioty wykorzystujące sklasyfikowane prekursory narkotyków najwyższego ryzyka, a dokumentację należy przechowywać przez dłuższy czas. 

(8)W niniejszym rozporządzeniu należy określić szczególne obowiązki internetowych platform handlowych dotyczące zgłaszania podejrzanych transakcji z udziałem sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, do których dochodzi na ich stronach lub z wykorzystaniem ich usług informatycznych, gdy tylko uzyskają one informacje prowadzące do takiego podejrzenia. Obowiązki nałożone na internetowe platformy handlowe na mocy niniejszego rozporządzenia nie powinny być równoznaczne z ogólnym obowiązkiem monitorowania.

(9)Prekursory narkotyków kategorii 1 powinny podlegać rygorystycznym przepisom dotyczącym kontroli, ponieważ zawierają substancje, które odgrywają kluczową rolę w nielegalnym wytwarzaniu narkotyków, ale mają także ważne legalne zastosowania, co zwiększa ryzyko nielegalnego wykorzystania substancji pochodzących z legalnych kanałów. Podmioty udostępniające na rynku, przywożące, wywożące takie prekursory narkotyków, prowadzące działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do takich prekursorów narkotyków, posiadające lub wykorzystujące takie prekursory narkotyków powinny nadal być zobowiązane do posiadania licencji, ponieważ umożliwia to organom krajowym dokładne sprawdzenie, czy podmioty te zamierzają wykorzystywać prekursory narkotyków do celów zgodnych z prawem, zanim podmioty te rozpoczną działalność. W przypadku gdy na szczeblu krajowym pobierane są opłaty za uzyskanie licencji, państwa członkowskie powinny dostosować takie opłaty, aby chronić konkurencyjność małych i średnich przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE 46 (18). Należy utrzymać istniejący obowiązek podmiotów w zakresie sprawdzenia, czy ich klienci również posiadają licencję, ponieważ okazał się on skutecznym sposobem weryfikacji wiarygodności takich klientów. Nie należy jednak dłużej utrzymywać obowiązku uzyskiwania deklaracji klienta, ponieważ prowadzi to do obciążenia administracyjnego bez wyraźnych korzyści w zakresie ułatwiania identyfikacji podejrzanych transakcji. Ważne jest również utrzymanie istniejącego obowiązku podmiotów prowadzących handel prekursorami narkotyków kategorii 1 w zakresie zabezpieczenia pomieszczeń i rozszerzenie tego obowiązku na podmioty wykorzystujące takie prekursory narkotyków z uwagi na wysokie ryzyko ich przekierowania do nielegalnego wykorzystywania. 

(10)Prekursory narkotyków kategorii 2 są prekursorami, które, mimo że są często wykorzystywane do nielegalnej produkcji narkotyków, są sprzedawane w znacznych ilościach na rynku wewnętrznym i w handlu zewnętrznym oraz mają szerokie legalne zastosowania. Chociaż ryzyko nielegalnego wykorzystywania jest znaczne, rygorystyczne środki kontroli byłyby bardzo uciążliwe zarówno dla przemysłu, jak i dla organów krajowych, a ich wartość dodana w zakresie identyfikacji podejrzanych działań byłaby ograniczona. W związku z tym środki kontroli i monitorowania na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny koncentrować się wyłącznie na handlu zewnętrznym. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne, obowiązki handlowców zewnętrznych powinny ograniczać się do rejestracji ich działalności, bez wymogu uzyskiwania zgody organów krajowych.

(11)Należy wprowadzić prekursory narkotyków kategorii 3, aby uwzględnić specyfikę i wysokie ryzyko stosowania projektowanych prekursorów narkotyków w produkcji niedozwolonych środków odurzających, gdyż projektowane prekursory narkotyków odgrywają znaczącą rolę w nielegalnym wytwarzaniu środków odurzających, o czym świadczy ich wysoki udział w liczbie zajęć w ostatnich latach, i nie mają żadnego znanego legalnego zastosowania poza badaniami naukowymi i innowacjami. Takie prekursory nie wpisują się w tradycyjny schemat przekierowywania substancji pochodzących z legalnych kanałów do nielegalnego wytwarzania narkotyków. W celu wsparcia działań mających na celu zwalczanie produkcji niedozwolonych środków odurzających i nielegalnego obrotu nimi należy zatem wprowadzić zakaz: ich udostępniania na rynku; ich przywozu; ich wywozu; działalności w zakresie pośrednictwa z ich udziałem; oraz ich stosowania lub posiadania.

(12)Ponieważ jednak prekursory narkotyków kategorii 3 można wykorzystywać w badaniach naukowych i innowacjach, a inne legalne zastosowania można wykryć po włączeniu różnych substancji do załącznika do niniejszego rozporządzenia, ważne jest ustanowienie przepisów umożliwiających podmiotom prowadzenie działalności z wykorzystaniem takich prekursorów. Jeżeli do celów badań naukowych i innowacji potrzebne są niewielkie ilości projektowanych prekursorów narkotyków, podmioty powinny być zobowiązane do złożenia uprzedniego powiadomienia do właściwego organu w państwie członkowskim, w którym mają one siedzibę. Będzie to stanowić czynnik zachęcający do badań naukowych i innowacji wynikający z nienakładania kosztownych i długotrwałych formalności w przypadku transakcji dotyczących niewielkich ilości, z którymi wiąże się niskie ryzyko. Jeżeli podmioty potrzebują prekursorów narkotyków kategorii 3 w większych ilościach lub do celów zgodnych z prawem innych niż badania naukowe i innowacje, powinny być zobowiązane do uzyskania licencji zgodnie z przepisami dotyczącymi prekursorów narkotyków kategorii 1, ponieważ ryzyko jest podobne.

(13)Ponieważ nowe projektowane prekursory narkotyków można łatwo tworzyć poprzez zmianę struktury chemicznej substancji objętych kontrolą, ważne jest dostosowanie niniejszego rozporządzenia w taki sposób, by zapewnić wprowadzeni zarówno wykazu substancji identyfikowanych indywidualnie, jak i grup substancji identyfikowanych w sposób ogólny w prekursorach narkotyków kategorii 3. W przypadku gdy grupa substancji jest ujęta w sposób ogólny, należy opracować wykaz wyjątków w celu wyłączenia poszczególnych substancji, które są częścią tej grupy, ale w odniesieniu do których stwierdzono legalne zastosowanie inne niż badania naukowe i innowacje i które nie są zawarte w prekursorach narkotyków kategorii 1 ani kategorii 2.

(14)Należy znieść wymóg uzyskiwania zezwoleń na przywóz i wywóz i zastąpić go zarządzaniem ilością, obejmującym powiadamianie o ilości przez podmioty oraz automatyczne weryfikacje przy przywozie i wywozie przez organy celne. Powinno to zmniejszyć obciążenie administracyjne dla handlowców zewnętrznych, a jednocześnie utrzymać ścisłą kontrolę prekursorów narkotyków wprowadzanych na obszar celny Unii lub wyprowadzanych z tego obszaru oraz zapewnić stałe przestrzeganie konwencji ONZ przez Unię i jej państwa członkowskie.

(15)Zgodnie z art. 12 ust. 10 konwencji ONZ w pełni uznaje się skuteczność i użyteczność powiadomień przed wywozem. Wywóz do państw trzecich uczestniczących w jednolitym rynku Unii oraz wywóz do państw, w przypadku których umowa międzynarodowa zwalnia z powiadomienia przed wywozem, powinien być jednak zwolniony z obowiązku powiadomienia przed wywozem.

(16)Aby skutecznie egzekwować niniejsze rozporządzenie, należy umożliwić właściwym organom wymaganie przedstawienia dowodu na to, że podmiot zamierza wykorzystywać prekursory narkotyków wprowadzane na obszar celny Unii w sposób zgodny z prawem.

(17)Konieczne jest zintensyfikowanie działań na rzecz podnoszenia świadomości podmiotów działających zgodnie z prawem na temat ryzyka związanego z prekursorami niesklasyfikowanymi, aby wspierać je w identyfikowaniu podejrzanych transakcji i powiadamianiu o nich na zasadzie dobrowolności. W związku z tym za pośrednictwem repozytorium informacji o prekursorach narkotyków udostępnione zostaną obszerne informacje na temat prekursorów narkotyków, w tym prekursorów niesklasyfikowanych, oraz narzędzie pomagające określić zakres sklasyfikowanych projektowanych prekursorów narkotyków.

(18)Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków powinna opracować, utrzymywać i aktualizować repozytorium informacji o prekursorach narkotyków, które powinno zastąpić istniejący wykaz substancji podlegających dobrowolnemu monitorowaniu. Repozytorium powinno zawierać kompleksowe informacje na temat sklasyfikowanych i niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków oraz ich legalnych i nielegalnych zastosowań, aby wspierać podmioty w identyfikowaniu podejrzanych transakcji, a państwa członkowskie i Komisję w identyfikowaniu nowych tendencji w nielegalnej produkcji narkotyków.

(19)Państwa członkowskie powinny organizować regularne szkolenia w celu podnoszenia świadomości na temat ryzyka nielegalnego wykorzystywania prekursorów narkotyków oraz istotnej roli, jaką podmioty mogą odegrać w zwalczaniu nielegalnej produkcji narkotyków.

(20)Należy wzmocnić wzajemną pomoc między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją, w szczególności poprzez odwołanie się do rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 47 (19).

(21)Aby zapobiec nielegalnemu wykorzystywaniu prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków, organy krajowe i organy celne powinny być uprawnione do zajmowania i konfiskaty zarówno sklasyfikowanych, jak i niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy lub dowody na to, że prekursor narkotyków jest przeznaczony do nielegalnego stosowania.

(22)Aby zapewnić prawidłowe stosowanie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar za naruszenie niniejszego rozporządzenia, które powinny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne.

(23)Należy znieść obowiązek składania rocznych sprawozdań przez podmioty, ponieważ nie okazał się on najskuteczniejszym środkiem identyfikacji podejrzanej działalności i jest on jednocześnie bardzo uciążliwy dla przemysłu. Zamiast tego organy krajowe powinny zintensyfikować działania w zakresie niezwłocznego zgłaszania znacznych zajęć prekursorów narkotyków. Dzięki temu organy krajowe z innych państw członkowskich mogłyby lepiej ukierunkować swoje kontrole.

(24)Zgodnie z obowiązkami sprawozdawczymi Unii określonymi w art. 12 ust. 12 konwencji ONZ oraz rezolucjami Rady Gospodarczej i Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych 1995/20 w sprawie środków wzmacniania współpracy międzynarodowej w celu zapobiegania nielegalnemu wykorzystywaniu substancji ujętych w tabeli I konwencji ONZ i wykorzystywanych do nielegalnego wytwarzania stymulantów i innych substancji psychotropowych i 49/3 w sprawie wzmocnienia systemów kontroli prekursorów chemicznych stosowanych w produkcji narkotyków syntetycznych Komisja powinna sporządzać roczne sprawozdanie, które jest przesyłane Międzynarodowemu Organowi Kontroli Środków Odurzających.

(25)Należy ustanowić scentralizowany system elektroniczny w celu cyfryzacji wszystkich procedur określonych w niniejszym rozporządzeniu. System ten powinien umożliwiać podmiotom wypełnianie ich obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, a właściwym organom – podejmowanie decyzji w sprawie wykonania niniejszego rozporządzenia i wykonywanie ich obowiązków sprawozdawczych. System ten powinien również ułatwiać przekazywanie przez Komisję informacji wymaganych na mocy konwencji ONZ. Egzekwowanie przepisów dotyczących prekursorów narkotyków wprowadzanych na obszar celny Unii lub wyprowadzanych z tego obszaru na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno zostać usprawnione poprzez wzajemne połączenie między systemem elektronicznym a unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł. Ponadto Komisja powinna zbadać wraz z Organizacją Narodów Zjednoczonych możliwość wzajemnego połączenia systemu elektronicznego z systemem ONZ służącym do zgłaszania incydentów z udziałem prekursorów lub z innymi narzędziami, aby uniknąć podwójnej sprawozdawczości i ułatwić współpracę międzynarodową. Agencja powinna mieć dostęp do informacji w systemie elektronicznym, co ułatwi jej wykonywanie jej mandatu określonego w rozporządzeniu (UE) 2023/1322 oraz opracowanie i aktualizację repozytorium informacji o prekursorach narkotyków.

(26)Wszelkie przetwarzanie danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno odbywać się zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 48 (20) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 49 (21) w ramach ich odpowiedniego zakresu stosowania.

(27)W celu zmiany niektórych, innych niż istotne, elementów niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, aby w razie pilnej potrzeby mogła dodawać substancje do kategorii prekursorów narkotyków lub usuwać je z tych kategorii. Biorąc pod uwagę specyfikę projektowanych prekursorów narkotyków, które pod względem chemicznym są bliskie sklasyfikowanym prekursorom narkotyków i które można łatwo tworzyć, Komisja powinna mieć możliwość dodawania projektowanych prekursorów narkotyków również poprzez włączanie grup substancji, identyfikowanych w sposób ogólny, oraz, w razie potrzeby, wykluczania poszczególnych substancji należących do takich grup, które to substancje mają legalne zastosowania inne niż badania naukowe i innowacje oraz których nie należy włączać do innej kategorii. Komisja nie powinna jednak dodawać grup substancji do prekursorów narkotyków kategorii 1 lub 2, chyba że jest to konieczne do wypełnienia zobowiązań wynikających z konwencji ONZ. Ponadto Komisja powinna być uprawniona do zmiany innych niż istotne elementów określonych w załącznikach dotyczących licencji, rejestracji, uprzednich powiadomień, zarządzania ilością w odniesieniu do przywozu i wywozu, powiadomień przed wywozem, wykazywania legalnych celów, określania kryteriów dla podejrzeń co do zamiaru wykorzystywania do nielegalnego wytwarzania narkotyków, środków przejściowych i sprawozdawczości. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych do przyjęcia aktów delegowanych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 50 (22). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(28)Należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze do określania przepisów wykonawczych dotyczących systemu elektronicznego. Te rozwiązania wykonawcze powinny obejmować wymogi techniczne i procedury dotyczące realizacji głównych obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, takich jak uzyskanie licencji, dokonanie rejestracji lub uprzednie powiadomienie, lub obowiązków związanych z powiadomieniem o ilości i weryfikacją celną. Powinny one również obejmować przepisy dotyczące ochrony i bezpieczeństwa danych osobowych. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 51 .

(29)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, a ze względu na międzynarodowy i zmienny charakter handlu prekursorami narkotyków możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(30)Należy zatem uchylić rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i 111/2005.

(31)Stosowanie niniejszego rozporządzenia należy odroczyć o okres potrzebny na ustanowienie systemu elektronicznego niezbędnego do jego wdrożenia.

(32)Należy ustanowić przepisy przejściowe w celu zapewnienia ważności dokumentów wydawanych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i rozporządzenia (WE) nr 111/2005 oraz umożliwienia podłączenia do elektronicznego systemu dla właściwych organów i systemów celnych, zagwarantowania pewności prawa i zapewnienia płynnego przejścia na nowe przepisy,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Artykuł 1

Przedmiot

1.W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się zharmonizowane przepisy dotyczące monitorowania i kontroli udostępniania na rynku, przywozu, wywozu, posiadania i używania prekursorów narkotyków oraz działalność w zakresie pośrednictwa z udziałem prekursorów narkotyków w celu zapewnienia ich swobodnego przepływu na rynku wewnętrznym i zapobiegania ich dostępności do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

2.Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów prawodawstwa Unii mających zastosowanie do substancji wymienionych w załącznikach I, II i III. 

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)„prekursor narkotyków” oznacza substancję, która może być wykorzystywana do nielegalnego wytwarzania narkotyków, jak również mieszaniny, organizmy i substancje występujące w przyrodzie, które zawierają takie substancje; 

2)„narkotyk” oznacza narkotyk w rozumieniu art. 1 pkt 1 decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW 52 (25);

3)„sklasyfikowany prekursor narkotyków” oznacza prekursor narkotyków składający się z substancji objętej załącznikiem I, II lub III do niniejszego rozporządzenia lub zawierający taką substancję, chyba że jest on zwolniony zgodnie z danym załącznikiem;

4)„niesklasyfikowany prekursor narkotyków” oznacza prekursor narkotyków, który wprawdzie nie zawiera substancji ujętej w załączniku I, II lub III do niniejszego rozporządzenia ani nie składa się z takiej substancji, ale może być wykorzystywany do nielegalnego wytwarzania narkotyków;

5)„substancja” oznacza substancję w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady 53 (26);

6)„mieszanina” oznacza mieszaninę w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006; 

7)„substancje występujące w przyrodzie” oznaczają substancję w rozumieniu art. 3 pkt 39 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006; 

8)„projektowany prekursor narkotyków” oznacza prekursor narkotyków będący substancją lub mieszaniną zawierającą substancję, która pod względem chemicznym jest bliska substancji objętej załącznikiem I lub II i która nie ma żadnego znanego legalnego zastosowania z wyjątkiem badań naukowych i innowacji;

9)„produkt leczniczy” oznacza produkt leczniczy w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 2001/83/WE 54 (27);

10)„weterynaryjny produkt leczniczy” oznacza weterynaryjny produkt leczniczy w rozumieniu art. 4 pkt 1 rozporządzenia (UE) 2019/6 55 (28);

11)„udostępnianie na rynku” oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie prekursora narkotyków do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania na rynku unijnym w ramach działalności handlowej;

12)„stosowanie” oznacza stosowanie w rozumieniu art. 3 pkt 24 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006;

13)„przywóz” oznacza każde wprowadzenie na obszar celny Unii prekursorów narkotyków mających status towarów nieunijnych, w tym objęcie ich czasowym składowaniem, tranzytem, składowaniem w składzie celnym i w wolnych obszarach celnych, odprawą czasową, końcowym przeznaczeniem lub uszlachetnianiem czynnym, i zgłoszonych do dopuszczenia do obrotu w rozumieniu [wniosku dotyczącego] rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... 56 ;

14)„wywóz” oznacza wyprowadzenie prekursora narkotyków z obszaru celnego Unii, w tym procedury powrotnego wywozu, uszlachetniania biernego i wywozu w rozumieniu rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

15)„dopuszczenie do obrotu” oznacza dopuszczenie do obrotu w rozumieniu tytułu VI, rozdział 2 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

16)„czasowe składowanie” oznacza czasowe składowanie w rozumieniu art. 5 pkt 50 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

17)„odprawa czasowa” oznacza odprawę czasową w rozumieniu tytułu VIII, rozdział 4, sekcja 1 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

18)„uszlachetnianie czynne” oznacza uszlachetnianie czynne w rozumieniu tytułu VIII, rozdział 5, sekcja 2 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

19)„uszlachetnianie bierne” oznacza uszlachetnianie bierne w rozumieniu tytułu VIII, rozdział 5, sekcja 3 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

20)„tranzyt” oznacza tranzyt w rozumieniu art. 111 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

21)„składowanie celne” oznacza składowanie celne w rozumieniu tytułu VIII, rozdział 3, sekcja 2 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

22)„wolny obszar celny” oznacza wolny obszar celny w rozumieniu tytułu VIII, rozdział 3, sekcja 3 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

23)„powiadomienie o powrotnym przywozie” oznacza powiadomienie o powrotnym przywozie w rozumieniu art. 5 pkt 46 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

24)„dostawca internetowej platformy handlowej” oznacza dostawcę platformy internetowej w rozumieniu art. 3 lit. i) rozporządzenia (UE) 2022/2065 57 (31), która umożliwia konsumentom lub podmiotom zawieranie umów na odległość z przedsiębiorcami na sprzedaż sklasyfikowanych prekursorów narkotyków;

25)„pośrednik” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która organizuje zakup i sprzedaż lub dostawę sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, w przypadku gdy towary są następnie przywożone lub wywożone, i ma na celu doprowadzenie do zawarcia umowy pomiędzy dwiema stronami, także poprzez działanie w imieniu co najmniej jednej z tych stron, ale nie obejmuje w posiadanie tych prekursorów narkotyków ani nie kontroluje procesu przeprowadzania takich transakcji; niniejsza definicja obejmuje również działalność polegającą na zakupie i sprzedaży lub dostawie sklasyfikowanych prekursorów narkotyków bez wprowadzania tych prekursorów na obszar celny Unii;

26)„podmiot” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną udostępniającą na rynku, posiadającą lub stosującą prekursory narkotyków lub każdego handlowca zewnętrznego w obrocie takimi prekursorami;

27)„handlowiec zewnętrzny” oznacza importera, eksportera lub pośrednika w obrocie prekursorami narkotyków;

28)„nazwa substancji objętej załącznikiem I, II lub III” oznacza nazwę substancji wymienionej w załączniku I, załączniku II lub części I załącznika III do niniejszego rozporządzenia w przypadku substancji identyfikowanych indywidualnie albo nazwę substancji identyfikowanej w sposób ogólny używaną w nomenklaturze Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC), po której następuje nazwa grupy rodzajowej, jak określono w niniejszym rozporządzeniu;

29)„importer” oznacza importera w rozumieniu art. 5 pkt 12 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

30)„eksporter” oznacza eksportera w rozumieniu art. 5 pkt 14 dokumentu COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD);

31)„przedstawiciel celny” oznacza przedstawiciela celnego w rozumieniu art. 5 pkt 15 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

32)„przewoźnik” oznacza przewoźnika w rozumieniu art. 5 pkt 25 rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)];

33)„ostateczny odbiorca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, do której dostarczane są sklasyfikowane prekursory narkotyków z państwa trzeciego lub do państwa trzeciego; osoba ta nie musi być użytkownikiem końcowym;

34)„podejrzana transakcja” oznacza transakcję dotyczącą prekursorów narkotyków, w przypadku której istnieją uzasadnione powody, aby podejrzewać, że dane prekursory narkotyków są przeznaczone do nielegalnego wytwarzania narkotyków;

35)„zajęcie” oznacza tymczasowy zakaz przekazywania, zniszczenia, zamiany, przemieszczania prekursorów narkotyków lub rozporządzania nimi albo tymczasowe sprawowanie nadzoru bądź kontroli nad prekursorami narkotyków;

36)„Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających” oznacza organ powołany Jednolitą Konwencją o środkach odurzających z 1961 r., zmienioną Protokołem z 1972 r.;

37)„Agencja” oznacza Agencję Unii Europejskiej ds. Narkotyków ustanowioną rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1322 58 (32);

Artykuł 3

Zakres stosowania

1.Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, które są: 

a)substancjami objętymi załącznikiem I, II lub III; 

b)mieszaninami zawierającymi substancje objęte załącznikiem I, II lub III, z wyjątkiem sytuacji, gdy: 

i)danej substancji nie można łatwo wykorzystać lub wyekstrahować za pomocą łatwych do zastosowania lub ekonomicznie opłacalnych środków; lub

(ii)stężenie substancji wynosi poniżej progu stężenia określonego w załączniku I, II lub III oraz, w stosownych przypadkach, substancja nie spełnia warunków specjalnych określonych w załączniku I, II lub III;

c)organizmami lub ich częściami oraz substancjami występującymi w przyrodzie, które zawierają substancje objęte załącznikiem I, II lub III, chyba że spełniony jest warunek określony w lit. b) pkt (i).

2.Niniejsze rozporządzenie ma również zastosowanie do niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, które są substancjami, które mogą być wykorzystywane do nielegalnego wytwarzania środków odurzających, oraz do mieszanin zawierających takie substancje, chyba że spełniony jest warunek określony w ust. 1 lit. b) pkt (i).

3.Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do następujących podmiotów: 

a)organów celnych, policji, sił zbrojnych oraz urzędowych laboratoriów właściwych organów, o ile podmioty te działają w ramach wykonywanych przez siebie zadań służbowych;

b)aptek i punktów wydawania weterynaryjnych produktów leczniczych posiadających lub stosujących prekursory narkotyków kategorii 1 lub 2 w zakresie ich regularnej działalności.

4.Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:

a)udostępniania na rynku, posiadania lub stosowania produktów leczniczych lub weterynaryjnych produktów leczniczych;

b)przywozu, wywozu lub działalności w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do produktów leczniczych lub weterynaryjnych produktów leczniczych, z wyjątkiem produktów wymienionych w części II załącznika II.

Artykuł 4

Swobodny przepływ

O ile niniejsze rozporządzenie lub inne akty prawne Unii nie stanowią inaczej, państwa członkowskie nie mogą zabraniać, ograniczać ani utrudniać udostępniania na rynku sklasyfikowanych prekursorów narkotyków przez podmioty spełniające wymogi niniejszego rozporządzenia z powodów związanych z monitorowaniem legalnego handlu w celu zapobiegania nielegalnemu wytwarzaniu narkotyków.

Artykuł 5

Kategorie sklasyfikowanych prekursorów narkotyków

1.Sklasyfikowane prekursory narkotyków należą do jednej z następujących kategorii: 

a)prekursory narkotyków kategorii 1 zawierające substancje objęte załącznikiem I lub składające się z takich substancji; 

b)prekursory narkotyków kategorii 2:

i)zawierające substancje objęte częścią I załącznika II lub składające się z takich substancji; lub

(ii)produkty lecznicze i weterynaryjne produkty lecznicze zawierające substancje objęte częścią II załącznika II;

c)prekursory narkotyków kategorii 3 zawierające substancje objęte załącznikiem III lub składające się z takich substancji, które są projektowanymi prekursorami narkotyków, niemającymi w momencie ich klasyfikacji znanego legalnego zastosowania, z wyjątkiem badań naukowych i innowacji. Substancje objęte załącznikiem III są wymienione pojedynczo albo identyfikowane w sposób ogólny poprzez wyszczególnienie grup substancji. Poszczególne substancje wchodzące w skład takiej grupy, które mają legalne zastosowanie inne niż badania naukowe i innowacje i które nie są ujęte w załączniku I ani II, są wyłączone z kategorii 3 i wymienione w części II sekcja 2 załącznika III. 

2.Sklasyfikowane prekursory narkotyków, które są mieszaninami zawierającymi substancje objęte załącznikiem I w stężeniu przekraczającym próg określony w tym załączniku, organizmy lub substancje występujące w przyrodzie zawierające takie substancje, a ponadto zawierającymi substancje objęte załącznikiem II lub III, podlegają wymogom dotyczącym prekursorów narkotyków kategorii I.

3.Sklasyfikowane prekursory narkotyków, które są mieszaninami zawierającymi substancje objęte załącznikiem III w stężeniu przekraczającym próg określony w tym załączniku, organizmy lub substancje występujące w przyrodzie zawierające takie substancje, a ponadto zawierającymi substancje objęte załącznikiem II, podlegają wymogom dotyczącym prekursorów narkotyków kategorii 3. 

4.Sklasyfikowane prekursory narkotyków zawierające substancję objętą załącznikiem I lub II lub składające się z takiej substancji, które są również identyfikowane w sposób ogólny w części II sekcja 1 załącznika III, podlegają wymogom dotyczącym, odpowiednio, prekursorów narkotyków kategorii 1 lub kategorii 2.

Rozdział 2
Obowiązki podmiotów

Sekcja 1
Przepisy wspólne

Artykuł 6

Obowiązek współpracy

1.Podczas wypełniania swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia podmioty przekazują właściwemu organowi lub organom celnym danego państwa członkowskiego dokładne, kompletne i aktualne informacje.

2.Na uzasadniony wniosek podmioty niezwłocznie przekazują właściwym organom lub organom celnym informacje i dokumentację niezbędne do wykazania, że wypełniły swoje obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia, w sposób nadający się do odczytu maszynowego i ustrukturyzowany, z wykorzystaniem standardów otwartych, za pośrednictwem bezpiecznego kanału komunikacji bez uzależnienia od jednego dostawcy.

3.Na żądanie tych organów podmioty współpracują z nimi we wszelkich działaniach podejmowanych w celu wyeliminowania ryzyka nielegalnego wykorzystywania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

Artykuł 7

Dokumentacja

1.Podmioty udostępniające na rynku, przywożące lub wywożące sklasyfikowane prekursory narkotyków oraz prowadzące działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do sklasyfikowanych prekursorów narkotyków przechowują dokumenty handlowe dotyczące każdej transakcji, które będą zawierać następujące informacje:

a)nazwę substancji objętej załącznikiem I, II lub III lub, w przypadku mieszaniny, organizmu lub substancji występującej w przyrodzie, ich nazwę oraz nazwę substancji objętej załącznikiem I, II lub III, zawartej w tej mieszaninie, tym organizmie lub tej substancji występującej w przyrodzie; w przypadku przywozu, wywozu lub działalność w zakresie pośrednictwa po nazwie następuje określenie „PREKURSOR NARKOTYKÓW”;

b)ilość substancji objętej załącznikiem I, II lub III oraz, w przypadku mieszaniny, organizmu lub substancji występującej w przyrodzie, ilość lub zawartość procentową każdej takiej substancji w nich zawartej; oraz

c)nazwy i adresy innych podmiotów uczestniczących w transakcji.

2.Podmioty przechowują dokumentację, o której mowa w ust. 1, przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce transakcja. 

Artykuł 8

Przekazywanie informacji o podejrzanych transakcjach, przypadkach zaginięcia i kradzieży

1.Podmioty niezwłocznie zgłaszają właściwym organom podejrzane transakcje, oraz znaczące przypadki zaginięcia i kradzieży sklasyfikowanych prekursorów narkotyków. W przypadku gdy dostawcy internetowych platform handlowych dowiedzą się o jakichkolwiek informacjach dotyczących podejrzanych transakcji oraz, znaczących przypadków zaginięcia i kradzieży sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, niezwłocznie zgłaszają te informacje właściwym organom.

2.Do celów ust. 1 podmioty i dostawcy internetowych platform handlowych przekazują wszelkie dostępne informacje, takie jak:

a)nazwę substancji objętej załącznikiem I, II lub III;

b)ilość substancji;

c)nazwy i adresy podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw.

Sekcja 2
Prekursory narkotyków kategorii 1

Artykuł 9

Licencja

1.Bez uszczerbku dla ust. 7 podmioty uzyskują licencję od właściwych organów państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, przed udostępnieniem na rynku, przywozem lub wywozem prekursorów narkotyków kategorii 1, prowadzeniem działalności w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 1 lub posiadaniem lub używaniem prekursorów narkotyków kategorii 1, w ilościach przekraczających progi ilościowe określone w załączniku I w ciągu jednego roku kalendarzowego. Obowiązek ten nie ma zastosowania do:

a)bezpośrednich przedstawicieli celnych, przewoźników i innych podmiotów świadczących usługi transportowe działających wyłącznie w tym charakterze;

b)prekursorów narkotyków kategorii 1, które są przeładowywane, objęte czasowym składowaniem, składowane w wolnym obszarze celnym lub opuszczają obszar celny Unii na podstawie powiadomienia o powrotnym wywozie.

2.Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie licencji właściwe organy uwzględniają warunki określone w załączniku IV dotyczące kompetencji i uczciwości wnioskodawcy. Odmawia się wydania licencji, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy, by wątpić w odpowiedniość i rzetelność podmiotu lub jego osoby odpowiedzialnej.

3.Licencja zawiera informacje określone w załączniku IV i jest przyznawana na okres nieprzekraczający trzech lat, chyba że podmiot wystąpi z wnioskiem o krótszy okres. 

4.Właściwe organy mogą wydawać licencje uproszczone na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem warunków określonych w załączniku IV. 

5.Podmioty informują właściwy organ o wszelkich zmianach dotyczących działań, które mają być prowadzone, sklasyfikowanych prekursorów narkotyków lub odpowiednich ilości w okresie ważności licencji, które wymagałyby aktualizacji przyznanej już licencji. 

6.Licencja może być zawieszona lub cofnięta przez właściwe organy, jeżeli podmiot przestał spełniać warunki jej udzielenia lub gdy istnieją uzasadnione powody, by podejrzewać, że istnieje ryzyko wykorzystania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

7.Handlowcy zewnętrzni, którzy w ciągu jednego roku kalendarzowego przywożą lub wywożą prekursory narkotyków kategorii 1 lub prowadzą działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 1 w ilościach nieprzekraczających progów ilościowych określonych w załączniku I, podlegają obowiązkom mającym zastosowanie na mocy art. 15.

8.Właściwe organy mogą zażądać od podmiotów uiszczenia opłaty za rozpatrzenie wniosku o udzielenie licencji. Jeżeli opłata jest pobierana, właściwe organy dostosowują wysokość opłaty wymaganej od małych i średnich przedsiębiorstw. Opłaty takie są pobierane w sposób niedyskryminacyjny i nie mogą przekraczać kosztów postępowania w sprawie wniosku.

Artykuł 10

Osoba odpowiedzialna

1.Podmioty, o których mowa w art. 9 ust. 1, wyznaczają osobę odpowiedzialną mającą siedzibę w Unii, upoważnioną do reprezentowania ich w sprawach związanych ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia.

2.Osoba odpowiedzialna jest uprawniona do podejmowania wszelkich decyzji niezbędnych do zapewnienia zgodności działań prowadzonych przez podmiot z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 11

Etykietowanie

Podmioty udostępniające na rynku, przywożące lub wywożące prekursory narkotyków kategorii 1 lub prowadzące działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 1 zapewniają, aby nazwa substancji objętej załącznikiem I była wskazana na opakowaniu lub na jego etykiecie lub, w przypadku produktów dostarczanych luzem, w dokumentach towarzyszących.

Artykuł 12

Dokumentacja dotycząca stosowania lub posiadania

1.Podmioty stosujące lub posiadające prekursory narkotyków kategorii 1 przechowują dokumentację dotyczącą swojej działalności zgodnie z art. 7 ust. 1. 

2.Podmioty, o których mowa w ust. 1, przechowują tę dokumentację przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym dany prekursor narkotyków był po raz ostatni w ich posiadaniu.

Artykuł 13

Weryfikacja podmiotów

Podmioty udostępniają na rynku prekursory narkotyków kategorii 1 dopiero po sprawdzeniu, czy inne podmioty uczestniczące w takiej transakcji posiadają ważną licencję.

Artykuł 14

Zabezpieczenie pomieszczeń

Podmioty podejmują odpowiednie działania w celu zabezpieczenia pomieszczeń przedsiębiorstwa i miejsc użytkowania przed nieuprawnionym wyniesieniem z nich prekursorów narkotyków kategorii 1.

Sekcja 3
Prekursory narkotyków kategorii 2

Artykuł 15

Rejestracja

1.Handlowcy zewnętrzni zaangażowani w przywóz, wywóz lub działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 2 rejestrują informacje na temat swojej działalności we właściwym organie w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę. Obowiązek ten nie ma zastosowania do:

a)bezpośrednich przedstawicieli celnych, przewoźników i podmiotów świadczących usługi transportowe działających wyłącznie w tym charakterze;

b)prekursorów narkotyków kategorii 2, które są przeładowywane, objęte czasowym składowaniem, składowane w wolnym obszarze celnym lub opuszczają obszar celny Unii na podstawie powiadomienia o powrotnym wywozie.

2.Rejestracja obejmuje informacje określone w załączniku V i jest dokonywana na okres nieprzekraczający trzech lat.

3.Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 rejestracja może być ważna przez czas nieokreślony, z zastrzeżeniem warunków określonych w załączniku V.

4.Handlowcy zewnętrzni, o których mowa w ust. 1, w razie potrzeby aktualizują informacje zawarte w rejestracji zgodnie z załącznikiem V.

5.Właściwy organ w państwie członkowskim, w którym handlowiec zewnętrzny ma siedzibę, może nakazać handlowcowi zewnętrznemu zawieszenie lub zaprzestanie działalności objętej rejestracją, jeżeli rejestracja nie jest zgodna z niniejszym rozporządzeniem; zadeklarowane warunki nie są już spełniane; lub gdy istnieją uzasadnione podstawy, by podejrzewać, że istnieje ryzyko wykorzystania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

6.Handlowcy zewnętrzni, o których mowa w ust. 1, wyznaczają osobę odpowiedzialną zgodnie z art. 10. 

7.Handlowcy zewnętrzni, o których mowa w ust. 1, zapewniają, aby nazwa substancji objętej załącznikiem II była wskazana na opakowaniu lub na jego etykiecie lub, w przypadku produktów dostarczanych luzem, w dokumentach towarzyszących. 

Sekcja 4
Prekursory narkotyków kategorii 3

Artykuł 16

Zakaz

1.Zakazuje się udostępniania na rynku, przywozu, wywozu, posiadania, używania prekursorów narkotyków kategorii 3 oraz prowadzenia działalności w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do takich prekursorów narkotyków.

2.Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 podmioty mogą przeładowywać prekursory narkotyków kategorii 3, obejmować je czasowym składowaniem, składować je w wolnym obszarze celnym lub ponownie wywozić z obszaru celnego Unii na podstawie powiadomienia o powrotnym wywozie.

Artykuł 17

Uprzednie powiadomienie o badaniach naukowych i innowacjach

1.Na zasadzie dalszego odstępstwa od art. 16 ust. 1 podmioty mogą udostępniać na rynku, przywozić, wywozić prekursory narkotyków kategorii 3, prowadzić działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 3, posiadać i stosować prekursory narkotyków kategorii 3, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym artykule. 

2.Podmioty zamierzające udostępniać na rynku, przywozić, wywozić, posiadać, stosować prekursory narkotyków kategorii 3 lub prowadzić działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 3 do celów badań naukowych i innowacji w ilościach nieprzekraczających maksymalnego progu ilościowego określonego w części I załącznika III powiadamiają o swojej planowanej działalności przewidzianej na okres maksymalnie sześciu miesięcy właściwy organ w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę, na 5 dni przed pierwszą transakcją lub posiadaniem. Obowiązek ten nie ma zastosowania do bezpośrednich przedstawicieli celnych, przewoźników i innych podmiotów świadczących usługi transportowe działających wyłącznie w tym charakterze.

3.Uprzednie powiadomienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera informacje określone w załączniku VI.

4.Właściwy organ może zwrócić się o dodatkowe informacje i przeprowadzić inspekcje w celu sprawdzenia prawidłowości dostarczonych informacji, w tym wykorzystywania prekursorów narkotyków do badań naukowych i innowacji.

5.Właściwy organ państwa członkowskiego, w którym podmiot gospodarczy ma siedzibę, może nakazać podmiotowi zawieszenie lub zaprzestanie działalności objętej uprzednim powiadomieniem, w przypadku gdy uprzednie powiadomienie nie jest zgodne z niniejszym rozporządzeniem; zadeklarowane warunki nie są już spełniane; lub istnieją uzasadnione podstawy, by podejrzewać, że istnieje ryzyko wykorzystania prekursora narkotyków kategorii 3 do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

Artykuł 18

Licencja na prekursory kategorii 3

Na zasadzie dalszego odstępstwa od art. 16 ust. 1 podmioty mogą udostępniać na rynku, przywozić, wywozić prekursory narkotyków kategorii 3, prowadzić działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 3, posiadać lub stosować prekursory narkotyków kategorii 3, do celów badań naukowych i innowacji w ilościach przekraczających maksymalny próg ilościowy określony w części I załącznika III lub do innego legalnego zastosowania, pod warunkiem że uzyskają licencję zgodnie z art. 9 ust. 1, 2 i 3. Do tej licencji zastosowanie ma również art. 9 ust. 5, 6 i 8.

Artykuł 19

Dodatkowe obowiązki dotyczące prekursorów narkotyków kategorii 3

1.Podmioty, o których mowa w art. 17 lub 18, udostępniają na rynku prekursory narkotyków kategorii 3 dopiero po sprawdzeniu, czy podmioty uczestniczące w transakcji dokonały uprzedniego powiadomienia lub posiadają licencję zgodnie z, odpowiednio, art. 17 lub 18.

2.Podmioty stosujące lub posiadające prekursory narkotyków kategorii 3, podlegające warunkom określonym w art. 17 lub 18 przechowują dokumentację swoich działań zgodnie z art. 12.

3.Podmioty, o których mowa w art. 17 i 18, muszą spełnić następujące obowiązki:

a)wyznaczyć osobę odpowiedzialną zgodnie z art. 10;

b)zabezpieczyć pomieszczenia na warunkach określonych w art. 14.

4.Handlowcy zewnętrzni przywożący lub wywożący prekursory narkotyków kategorii 3, lub prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków kategorii 3 zgodnie z art. 17 i 18 zapewniają, aby nazwa substancji objętej załącznikiem III była wskazana na opakowaniu lub na jego etykiecie lub, w przypadku produktów dostarczanych luzem, w dokumentach towarzyszących.

Sekcja 5
Handel zewnętrzny

Artykuł 20

Przywóz

1.Importer powiadamia właściwy organ o całkowitej ilości planowanego w określonym czasie przywozu każdej substancji objętej załącznikiem I lub II przed pierwszym przywozem. Ilość substancji przywiezionych w tym czasie nie może przekraczać ilości zgłoszonych w tym powiadomieniu.

2.Ust. 1 stosuje się również do przywozu substancji objętych załącznikiem III, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 17 lub 18.

3.Informacje, które należy przekazać zgodnie z ust. 1 i 2, określono w rozdziale 1 załącznika VII.

4.W przypadku gdy substancje, o których mowa w ust. 1 i 2, są przeładowywane, objęte czasowym składowaniem, uszlachetnianiem czynnym, tranzytem, składowaniem celnym lub składowane w wolnym obszarze celnym, ust. 1 i 2 nie mają zastosowania.

Artykuł 21

Powiadomienie przed wywozem

1.Wszelki wywóz prekursorów narkotyków kategorii 1 oraz wywóz prekursorów narkotyków kategorii 2 do niektórych państw przeznaczenia, o których mowa w rozdziale 2 załącznika VII, poprzedza się powiadomieniem przed wywozem skierowanym przez właściwe organy danego państwa członkowskiego do właściwych organów państwa przeznaczenia.

2.Wywóz prekursorów narkotyków kategorii 3, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 17 lub 18, również poprzedza się powiadomieniem przed wywozem, jak określono w ust. 1.

3.Odstępuje się od obowiązku powiadomienia przed wywozem w przypadku wywozu z Unii do państwa trzeciego lub na terytorium znajdujące się poza obszarem celnym Unii, jeżeli to państwo trzecie lub terytorium jest również częścią jednolitego rynku Unii lub jeżeli istnieje umowa międzynarodowa między Unią a państwem trzecim lub terytorium, na mocy której odstępuje się od powiadomienia przed wywozem.

4.Podmioty informują właściwe organy państwa członkowskiego siedziby o swoim zamiarze wywozu sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, o których mowa w ust. 1 i 2.

5.W przypadku gdy wywóz sklasyfikowanych prekursorów narkotyków ma zostać zgłoszony zgodnie z ust. 1 i 2, właściwe organy danego państwa członkowskiego przekazują przed wywozem takich prekursorów narkotyków właściwym organom państwa przeznaczenia informacje dotyczące planowanego wywozu, określone w rozdziale 2 załącznika VII.

6.Właściwy organ przekazujący informacje zobowiązuje właściwy organ państwa przeznaczenia otrzymujący je do zachowania poufności informacji stanowiących tajemnicę gospodarczą, przemysłową, handlową lub zawodową lub dotyczących operacji handlowych, o których tam mowa.

7.Właściwe organy mogą stosować uproszczone procedury powiadamiania przed wywozem na warunkach określonych w rozdziale 2 pkt 4 załącznika VII, jeżeli są przekonane, że nie spowoduje to ryzyka nielegalnego wykorzystywania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków.

Artykuł 22

Wywóz

1.Eksporter powiadamia właściwy organ o całkowitej ilości planowanych w określonym czasie wywozów każdej substancji objętej załącznikiem I lub II przed pierwszym wywozem. Ilość substancji wywiezionych w tym czasie nie może przekraczać ilości zgłoszonej w tym powiadomieniu.

2.Ust. 1 stosuje się również do wywozu substancji objętych załącznikiem III, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 17 lub 18.

3.Informacje, które należy przekazać zgodnie z ust. 1 i 2, określono w rozdziale 3 załącznika VII.

4.W przypadku gdy prekursory narkotyków, o których mowa w ust. 1 lub 2, opuszczają obszar celny Unii w ramach procedury tranzytu lub na podstawie powiadomienia o powrotnym wywozie, ust. 1 i 2 nie mają zastosowania.

5.W przypadku gdy zgodnie z umową między Unią a państwem trzecim do celów wywozu wymagane jest wydanie przez właściwe organy tego państwa trzeciego zezwolenia na przywóz w odniesieniu do danego prekursora narkotyków, takie zezwolenie na przywóz przedstawia się właściwym organom w państwie członkowskim siedziby przed dokonaniem wywozu.

6.Po powiadomieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 i art. 21 ust. 2, właściwe organy lub organy celne państw członkowskich mogą wstrzymać wywóz, jeżeli od właściwych organów lub organów celnych państwa przeznaczenia otrzymano zastrzeżenia wskazujące, że wywóz ten może być przeznaczony do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

Artykuł 23

Weryfikacja przez organy celne

1.Do celów przywozu, z wyjątkiem procedury tranzytu, podmiotem posiadającym licencję, rejestrację lub uprzednie powiadomienie wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia jest importer wskazany w zgłoszeniu celnym.

W przypadku procedury tranzytu podmiotem posiadającym licencję, rejestrację lub uprzednie powiadomienie wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia jest osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu wskazana w zgłoszeniu celnym.

Do celów wywozu podmiotem posiadającym licencję, rejestrację lub uprzednie powiadomienie wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia jest eksporter wskazany w zgłoszeniu celnym.

2.Importer, eksporter lub osoba uprawniona do korzystania z procedury tranzytu, o których mowa w ust. 1, przedstawia lub udostępnia organom celnym: dowód posiadania ważnej licencji, o której mowa w art. 9 lub 18, rejestracji, o której mowa w art. 9 ust. 7 lub art. 15, lub uprzedniego powiadomienia, o którym mowa w art. 17, w tym, w stosownych przypadkach, dowód powiadomienia o ilościach zgodnie z art. 20 i 22.

3.Organy celne mogą dopuścić substancję do procedury celnej lub do powrotnego wywozu dopiero po sprawdzeniu co najmniej istnienia czynnej licencji, rejestracji lub uprzedniego powiadomienia, jeżeli są one wymagane.

4.Dodatkowo do przepisów ust. 3 organy celne – przed dopuszczeniem substancji do obrotu, odprawy czasowej, końcowego przeznaczenia, uszlachetniania biernego, wywozu lub powrotnego wywozu w przypadku złożenia zgłoszenia do powrotnego wywozu – sprawdzają, czy nie przekroczono ilości zgłoszonych zgodnie z art. 20 i 22.

5.Zwolnienia towarów nie uznaje się za dowód zgodności z niniejszym rozporządzeniem lub innymi przepisami Unii.

6.Weryfikację, o której mowa w ust. 3 i 4, przeprowadza się drogą elektroniczną i automatycznie za pośrednictwem wzajemnego połączenia, o którym mowa w art. 35 ust. 5, od dnia uruchomienia tego wzajemnego połączenia.

7.Komisja i organy celne mogą wykorzystywać dane zawarte w systemie elektronicznym, o którym mowa w art. 35 niniejszego rozporządzenia, do wykonywania swoich obowiązków wynikających z przepisów Unii, w tym do zarządzania ryzykiem, kontroli celnych i zwolnienia do procedury celnej w rozumieniu rozporządzenia (UE) .../... [COM/2023/258 final, 2023/0156 (COD)].

8.Ust. 2, 3 i 4 nie mają zastosowania do prekursorów narkotyków, które są przeładowywane, objęte czasowym składowaniem, składowane w wolnym obszarze celnym lub opuszczają obszar celny Unii na podstawie powiadomienia o powrotnym wywozie.

9.Ust. 4 nie ma zastosowania do prekursorów narkotyków objętych procedurą składowania celnego, uszlachetniania czynnego lub tranzytu.

Artykuł 24

Wykazanie legalnych celów

W przypadku wprowadzenia sklasyfikowanego prekursora narkotyków na obszar celny Unii w celu przeładunku, czasowego składowania lub składowania w wolnym obszarze celnym z zamiarem jego wykorzystania do legalnych celów podmiot wykazuje te legalne cele zgodnie z rozdziałem 4 załącznika VII, na wniosek właściwych organów lub organów celnych. 

Rozdział 3
Działania uświadamiające

Artykuł 25

Repozytorium informacji o prekursorach narkotyków

1.Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: 3 lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Agencja ustanawia repozytorium informacji o prekursorach narkotyków („repozytorium”).

2.Repozytorium zawiera informacje na temat substancji objętych załącznikami I, II i III oraz na temat innych substancji, które mogą być wykorzystywane do nielegalnego wytwarzania narkotyków, w szczególności: 

a)ogólny opis substancji i jej właściwości chemicznych; 

b)informacje na temat legalnego zastosowania i handlu; 

c)informacje na temat stosowania substancji do nielegalnej produkcji narkotyków. 

3.Jeżeli substancje są identyfikowane w sposób ogólny jako grupa substancji zgodnie z art. 37 ust. 1, repozytorium, o którym mowa w ust. 1, zawiera orientacyjny wykaz najistotniejszych poszczególnych substancji objętych grupą substancji oraz szczególną funkcję umożliwiającą podmiotom sprawdzenie, czy konkretną substancję należy uznać za przynależną do grupy.

4.Informacje, o których mowa w ust. 2 lit. a) i b), oraz szczególna funkcja, o której mowa w ust. 3, są publicznie dostępne i bezpłatne.

5.Informacje, o których mowa w ust. 2 lit. c), mogą być wykorzystywane przez Komisję, Agencję i inne organy Unii oraz państwa członkowskie do identyfikowania nowych tendencji w zakresie nielegalnego wytwarzania narkotyków oraz odpowiednich środków.

6.Agencja utrzymuje i aktualizuje repozytorium.

Artykuł 26

Szkolenia

1.Państwa członkowskie zapewniają organom ścigania i organom celnym szkolenia, np. w zakresie zarządzania ryzykiem, by organy te mogły w trakcie wykonywania swoich obowiązków wykrywać sklasyfikowane lub niesklasyfikowane prekursory narkotyków, które mogą być wykorzystywane do nielegalnego wytwarzania narkotyków, oraz reagować w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób na podejrzaną działalność.

2.Co najmniej raz w roku państwa członkowskie przeprowadzają działania uświadamiające dla podmiotów udostępniających na rynku, przywożących lub wywożących prekursory narkotyków, prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do prekursorów narkotyków lub posiadających lub stosujących prekursory narkotyków.

3.Podmioty są odpowiedzialne za przekazywanie swoim pracownikom informacji na temat obowiązków podmiotów wynikających z niniejszego rozporządzenia oraz za podnoszenie świadomości pracowników w tym zakresie.

Rozdział 4
Współpraca z organami krajowymi i zadania organów krajowych

Artykuł 27

Współpraca administracyjna

1.Każde państwo członkowskie wyznacza właściwy organ lub właściwe organy odpowiedzialne za zapewnienie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz informuje o tym Komisję, pozostałe państwa członkowskie i Agencję.

2.Do celów stosowania niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 515/97 z niezbędnymi dostosowaniami. Właściwe organy wyznaczone na podstawie ust. 1 działają jako właściwe władze w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 515/97.

Artykuł 28

Kontrole przeprowadzane przez właściwe organy

1.Właściwe organy przeprowadzają kontrole w celu ustalenia, czy podmioty wypełniają obowiązki określone w niniejszym rozporządzeniu. Jeżeli istnieją powody, by przypuszczać, że prekursor narkotyków może być wykorzystywany do nielegalnego wytwarzania narkotyków, właściwy organ przeprowadza niezwłocznie dodatkowe kontrole zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 i 30.

2.Właściwe organy przestrzegają zasad poufności i tajemnicy służbowej i handlowej oraz chronią dane osobowe zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym.

3.Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy dysponowały zasobami niezbędnymi do zapewnienia prawidłowego wykonywania zadań nałożonych na mocy niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 29

Kontrola rynku wewnętrznego

Właściwe organy mogą zająć sklasyfikowane prekursory narkotyków na okres do 30 dni, z zastrzeżeniem warunków określonych w prawie krajowym, w celu weryfikacji identyfikacji prekursorów narkotyków i zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 30

Kontrola wywozu i przywozu

1.Właściwe organy każdego państwa członkowskiego zakazują wprowadzania na obszar celny Unii lub wyprowadzania z niego sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy, by podejrzewać, że prekursory narkotyków są przeznaczone do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

2.Właściwe organy każdego państwa członkowskiego zakazują wprowadzania na obszar celny Unii lub wyprowadzania z niego niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, w przypadku gdy istnieją wystarczające dowody, że te prekursory narkotyków są przeznaczone do nielegalnego wytwarzania narkotyków.

3.Organy celne zatrzymują lub zawieszają dopuszczenie sklasyfikowanych prekursorów narkotyków do odpowiedniej procedury celnej i dopuszczają je do odpowiedniej procedury celnej dopiero po sprawdzeniu ich zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

4.Organy celne mogą tymczasowo zatrzymać niesklasyfikowane prekursory narkotyków, co do których istnieje podejrzenie, że są przeznaczone do nielegalnego wytwarzania narkotyków, zgodnie z warunkami określonymi w prawie krajowym.

5.Okres tymczasowego zatrzymania, o którym mowa w ust. 4, nie przekracza 30 dni.

6.Organy celne lub właściwe organy są uprawnione do przeprowadzania kontroli i monitorowania podejrzanych transakcji podczas przywozu i wywozu z udziałem sklasyfikowanych lub niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, w tym do:

a)uzyskiwania informacji o wszelkich zamówieniach sklasyfikowanych lub niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków lub działaniach związanych z przywozem, wywozem i tranzytem takich prekursorów;

b)wejścia do pomieszczeń podmiotów w celu uzyskania dowodów nieprawidłowości;

c)ustalenia, czy miało miejsce nielegalne wykorzystanie lub próba nielegalnego wykorzystania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków, oraz w razie potrzeby podjęcia działań następczych.

7.Przy ustalaniu, czy istnieje podejrzenie, że sklasyfikowane lub niesklasyfikowane prekursory narkotyków są przeznaczone do nielegalnego wytwarzania narkotyków, organy celne lub właściwe organy stosują kryteria określone w rozdziale 5 załącznika VII. Jeżeli kryteria określone w rozdziale 5 pkt 8 lit. b) załącznika VII są spełnione, handlowiec zewnętrzny przywożący lub wywożący substancję niesklasyfikowaną lub prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w odniesieniu do substancji niesklasyfikowanej jest zobowiązany do udowodnienia, że substancja ta jest przeznaczona do legalnego zastosowania.

8.W celu zapobieżenia szczególnemu ryzyku nielegalnego wykorzystania prekursorów narkotyków składowanych w wolnych obszarach celnych i objętych procedurą czasowego składowania, jak również w innych narażonych na takie ryzyko miejscach, takich jak składy celne, państwa członkowskie zapewniają, aby prowadzone były skuteczne kontrole w tych miejscach na każdym etapie tych działań i kontrole te nie były mniej restrykcyjne niż kontrole przeprowadzane w innych częściach obszaru celnego.

Artykuł 31

Kary

Państwa członkowskie przyjmują przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i podejmują wszystkie niezbędne środki służące zapewnieniu, że przepisy te są stosowane.

Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. 

Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach oraz o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.

Artykuł 32

Obowiązek sprawozdawczy

Właściwe organy i organy celne przekazują informacje na temat zajęć prekursorów narkotyków i wykonania niniejszego rozporządzenia z zastrzeżeniem warunków określonych w załączniku VIII.

Artykuł 33

Obowiązek informowania

1.Jeżeli informacje, o których mowa w art. 32, dotyczą znacznych zajęć niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, właściwy organ lub organ celny niezwłocznie powiadamia o tym Komisję, Agencję i pozostałe państwa członkowskie.

2.Właściwy organ państwa członkowskiego niezwłocznie informuje Komisję, Agencję i właściwe organy innych państw członkowskich o otrzymaniu wniosku o udzielenie licencji na prekursory narkotyków kategorii 3 zgodnie z art. 18.

Artykuł 34

Sprawozdawczość wobec Organizacji Narodów Zjednoczonych

Komisja, w porozumieniu z państwami członkowskimi, przedkłada roczne sprawozdanie Międzynarodowemu Organowi Kontroli Środków Odurzających na podstawie informacji dostarczonych przez podmioty i właściwe organy, z zastrzeżeniem warunków określonych w załączniku VIII.

Rozdział 5
Elektroniczny system prekursorów narkotyków

Artykuł 35

System elektroniczny

1.Komisja ustanawia i utrzymuje scentralizowany elektroniczny system przekazywania, przechowywania, przetwarzania, podejmowania decyzji i wymiany informacji na potrzeby monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2.System elektroniczny ustanawiany przez Komisję, o którym mowa w ust. 1, pełni w szczególności następujące funkcje:

a)umożliwianie podmiotom:

i)rejestracji w systemie w celu dopełnienia formalności określonych w niniejszym rozporządzeniu;

(ii)złożenia wniosku o licencję zgodnie z art. 9 i 18;

(iii)dokonania rejestracji wymaganej na mocy art. 9 ust. 7 i art. 15;

(iv)złożenia uprzedniego powiadomienia zgodnie z art. 17 ust. 2;

v)sprawdzenia, zgodnie z art. 13 i art. 19 ust. 1, czy inne podmioty posiadają licencję lub dokonały uprzedniego powiadomienia;

(vi)powiadamiania właściwych organów o ilościach zgodnie z art. 20 i 22;

b)umożliwianie podmiotom i dostawcom internetowych platform handlowych zgłaszania podejrzanych transakcji zgodnie z art. 8;

c)umożliwianie właściwym organom:

i)wydawania, zawieszania lub cofania licencji;

(ii)nakazywania podmiotom gospodarczym zawieszenia lub zaprzestania działalności objętej rejestracją lub uprzednim powiadomieniem, zgodnie z, odpowiednio, art. 15 ust. 5 lub art. 17 ust. 5;

(iii)udzielenia informacji zgodnie z art. 32 i 33;

d)ułatwianie sporządzania przez Komisję w porozumieniu z państwami członkowskimi sprawozdania dla Międzynarodowego Organu Kontroli Środków Odurzających zgodnie z art. 34.

3.Funkcje, o których mowa w ust. 2 lit. a) pkt (i), (ii), (iii), (iv) i (v) i ust. 2 lit. b), c) i d), muszą zostać uruchomione najpóźniej 18 miesięcy po wejściu w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 8.

4.Funkcje, o których mowa w ust. 2 lit. a) pkt (vi), muszą zostać uruchomione najpóźniej 6 lat po wejściu w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 8.

5.Komisja dokonuje wzajemnego połączenia systemu elektronicznego, o którym mowa w ust. 1, z unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł ustanowionym rozporządzeniem (UE) 2022/2399, by umożliwić przeprowadzanie weryfikacji, o których mowa w art. 23 ust. 3 i 4, najpóźniej 6 lat od wejścia w życie aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 8 niniejszego artykułu.

6.Komisja może, we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych, połączyć system, o którym mowa w ust. 1, z systemami Organizacji Narodów Zjednoczonych służącymi do zgłaszania incydentów lub z innymi systemami Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczącymi prekursorów narkotyków.

7.Komisja, Agencja, właściwe organy i podmioty mają dostęp do danych w systemie elektronicznym niezbędnych do wykonywania ich zadań nałożonych na mocy niniejszego rozporządzenia.

8.Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: 18 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja przyjmuje akt wykonawczy ustanawiający przepisy wykonawcze dotyczące opracowania i eksploatacji systemu elektronicznego, w tym specyfikacje techniczne i procedury, których należy przestrzegać do celów wdrożenia art. 6, 8, 9, 13, 15, 17, 18, art. 19 ust. 1, art. 20, 21, 22, 23, 32, 33 i 34.

9.Akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 8, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 40 ust. 2.

Artykuł 36

Ochrona danych

1.Przetwarzanie danych osobowych w ramach systemu elektronicznego, o którym mowa w art. 35, odbywa się, w stosownych przypadkach, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 lub rozporządzeniem (UE) 2018/1725.

2.Przetwarzanie danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia odbywa się wyłącznie do celów określonych w niniejszym rozporządzeniu.

3.Dostęp do danych osobowych jest ograniczony do należycie upoważnionego personelu Komisji i innych organów Unii, właściwych organów i organów celnych w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań nałożonych na mocy niniejszego rozporządzenia. Te instytucje i organy Unii zapewniają poufność i integralność takich danych oraz chronią je przed nieuprawnionym dostępem, wykorzystaniem lub ujawnieniem, zgodnie z mającymi zastosowanie unijnymi przepisami o ochronie danych.

Rozdział 6
Przekazanie uprawnień i procedura komitetowa

Artykuł 37

Przekazanie uprawnień

1.Zgodnie z art. 38 Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zmieniających załączniki I, II i III w celu dostosowania tych załączników do nowych tendencji w zakresie nielegalnego wykorzystywania prekursorów narkotyków lub dostosowania ich do wszelkich zmian w tabelach załączonych do konwencji ONZ poprzez dodanie lub usunięcie substancji oraz dostosowanie istniejących pozycji. Komisja może dodawać do załącznika I lub II wyłącznie substancje identyfikowane indywidualnie, chyba że konieczne jest inne dostosowanie tych załączników do tabel załączonych do konwencji ONZ. Komisja może dodawać do załącznika III substancje identyfikowane indywidualnie albo w sposób ogólny. Dodając substancje w sposób ogólny, Komisja wyraźnie określa grupę substancji oraz, w stosownych przypadkach, poszczególne substancje, które mają być wyłączone ze środków kontroli i monitorowania sklasyfikowanych prekursorów narkotyków.

2.Jeżeli substancja objęta załącznikiem III ma legalne zastosowanie inne niż do celów badań naukowych i innowacji, zgłoszone zgodnie z art. 33 ust. 2, w stosownych przypadkach Komisja przyjmuje akt delegowany zmieniający ten załącznik poprzez usunięcie tej substancji z części I tego załącznika oraz, w stosownych przypadkach, włączenie jej do załącznika I lub II lub do wykazu wyłączeń w części II sekcja 2 załącznika III.

3.Przyjmując akty delegowane zgodnie z ust. 1 i 2, Komisja wskazuje również w odniesieniu do przedmiotowych substancji:

a)próg stężenia dla substancji uwzględnionych w załączniku I, II lub III, poniżej którego dana substancja – oraz, w stosownych przypadkach, warunki specjalne, na jakich mieszanina zawierająca tę substancję – jest wyłączona z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) pkt (ii); 

b)próg ilościowy dla jednego roku kalendarzowego, poniżej którego nie mają zastosowania obowiązki określone w art. 9 ust. 1 akapit pierwszy;

c)maksymalny próg ilościowy, który można zgłosić do wykorzystania w badaniach naukowych i innowacjach, na warunkach określonych w art. 17 ust. 2, stosownie do przypadku. 

Komisja przyjmuje akty delegowane zmieniające załączniki I, II i III w celu ustalenia progów, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), dla substancji już uwzględnionych w tych załącznikach.

4.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zmieniających załącznik IV, załącznik V, załącznik VI, załącznik VII, załącznik VIII i załącznik IX w celu dostosowania warunków ogólnych i innych przepisów technicznych dotyczących: licencji; rejestracji; uprzednich powiadomień; powiadomień dotyczących ilości w odniesieniu do przywozu lub wywozu; powiadomień przed wywozem; kryteriów określania legalnych celów transakcji, o których mowa w art. 24; określania kryteriów dla podejrzeń co do zamiaru wykorzystywania do nielegalnego wytwarzania środków odurzających, o których to kryteriach mowa w art. 30 ust. 7; obowiązków sprawozdawczych; środków przejściowych.

5.Przyjmując akty delegowane zgodnie z niniejszym artykułem, Komisja bierze pod uwagę zarówno ryzyko nielegalnego wykorzystywania prekursorów narkotyków do produkcji i wytwarzania niedozwolonych środków odurzających, jak i wpływ na legalny handel.

Artykuł 38

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 37, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [Urząd Publikacji proszę wstawić datę: data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 37, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie, działając zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 37 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 39

Tryb pilny

1.Akty delegowane zmieniające załącznik I, II oraz III przyjęte w trybie niniejszego artykułu wchodzą w życie niezwłocznie i mają zastosowanie, dopóki nie zostanie zgłoszony sprzeciw zgodnie z ust. 2. Przekazując akt delegowany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, podaje się powody zastosowania trybu pilnego.

2.Parlament Europejski lub Rada mogą wyrazić sprzeciw wobec aktu delegowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 38. W takim przypadku Komisja uchyla akt natychmiast po powiadomieniu jej przez Parlament Europejski lub Radę o decyzji o wniesieniu sprzeciwu.

Artykuł 40

Procedura komitetowa

1.Komisję wspomaga Komitet ds. Prekursorów Narkotykowych. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 .

2.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 . 

Rozdział 7
Przepisy przejściowe i przepisy końcowe

Artykuł 41

Przegląd

Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat stosowania niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie to zawiera ocenę sposobu, w jaki niniejsze rozporządzenie osiąga swoje cele. 

Artykuł 42

Uchylenie

1.Rozporządzenie (WE) nr 273/2004 i rozporządzenie (WE) nr 111/2005 tracą moc.

2.Odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji znajdującą się w załączniku II.

Artykuł 43

Przepisy przejściowe dotyczące licencji, zezwoleń, rejestracji oraz zezwoleń na przywóz i wywóz wydanych lub wnioskowanych na mocy rozporządzeń (WE) nr 273/2004 lub (WE) nr 111/2005

1.Licencje, zezwolenia i zezwolenia specjalne wydane oraz rejestracje i rejestracje specjalne dokonane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 273/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 111/2005 przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 3 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] są ważne do daty ich wygaśnięcia lub do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 4 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], w zależności od tego, która z tych dat nastąpi wcześniej. 

2.Licencje, zezwolenia i zezwolenia specjalne, w odniesieniu do których złożono wniosek przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 3 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] na podstawie rozporządzenia (WE) nr 273/2004 i rozporządzenia (WE) nr 111/2005, są udzielane zgodnie z tymi rozporządzeniami i pozostają ważne maksymalnie do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 4 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

3.W stosownych przypadkach licencje, zezwolenia i zezwolenia specjalne wydane oraz rejestracje i rejestracje specjalne dokonane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 273/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 111/2005 zostają cofnięte lub zawieszone na mocy tych rozporządzeń na czas trwania okresu przejściowego.

4.Zezwolenia na przywóz i wywóz wydane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 111/2005 przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 3 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] są ważne do daty ich wygaśnięcia. 

5.Wnioski o wydanie zezwolenia na przywóz i wywóz złożone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 111/2005, na które zezwolenia nie zostały wydane przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 3 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], uznaje się za złożone na warunkach określonych w załączniku IX.

Artykuł 44

Przepisy przejściowe dotyczące zezwoleń na przywóz i wywóz oraz sprawozdawczości

Od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia i do czasu uruchomienia funkcji, o której mowa w art. 35 ust. 2 lit. a) pkt (vi), zastosowanie mają przepisy przejściowe dotyczące zezwoleń na przywóz i wywóz oraz sprawozdawczości zawarte w załączniku IX.

Artykuł 45

Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: przypadającą 3 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. 

Art. 25, art. 35 ust. 8 i 9, art. 37, 38, 39, 40 i niniejszy artykuł stosuje się jednak od dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę: data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], a art. 20, 22 i 23 stosuje się po uruchomieniu funkcji, o której mowa w art. 35 ust. 2 lit. a) pkt (vi).

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 273/2004

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa

Rynek wewnętrzny

Unia celna

Handel zewnętrzny

1.3.Cel(e)

1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)

Przegląd rozporządzeń ma dwa ogólne cele polityki:

Cel nr 1: ograniczenie dostępności prekursorów narkotyków do nielegalnego wytwarzania narkotyków

Cel nr 2: ułatwienie legalnego handlu i wykorzystywania prekursorów narkotyków, zarówno na rynku wewnętrznym, jak i w odniesieniu do handlu zewnętrznego

1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)

Cel szczegółowy nr CS 1.1 – Ustanowienie skuteczniejszych i szybszych środków kontroli w odniesieniu do projektowanych prekursorów narkotyków

Celem CS 1.1 jest zapewnienie, aby przepisy dotyczyły nie tylko tradycyjnych prekursorów narkotyków, ale również nowo pojawiających się projektowanych prekursorów narkotyków, w przypadku których kluczowe znaczenie ma podejście globalne.

Cel szczegółowy 1.2 – Zlikwidowanie luk i niedociągnięć, które utrudniają wdrażanie i funkcjonowanie systemu kontroli

Celem CS 1.2 jest zatem usprawnienie przepisów poprzez uzupełnienie zidentyfikowanych luk oraz doprecyzowanie obowiązujących regulacji, tak aby zapewnić jednolite stosowanie ich w całej UE oraz wzmocnić współpracę między organami, a także między organami a przedsiębiorstwami.

Cel szczegółowy 2.1 – Uproszczenie, modernizacja i usprawnienie przepisów UE dotyczących legalnego handlu

Cel CS 2.1 dotyczy usunięcia zbędnych przeszkód oraz obciążeń administracyjnych w odniesieniu do legalnego handlu prekursorami narkotyków.

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

Jeśli chodzi o cel nr 1, państwa członkowskie i podmioty będą musiały wprowadzić nowy zakaz dotyczący projektowanych prekursorów narkotyków, które są żywotne pod względem chemicznym i łatwe w stosowaniu, identyfikowanych z taką precyzją, by podmioty mogły poddać swoje portfele kontroli należytej staranności. Dla organów państw członkowskich zakaz ten wiąże się z rozszerzeniem zakresu obowiązujących przepisów dotyczących kontroli i monitorowania.

Inne środki obejmują zobowiązanie dostawców usług internetowych platform handlowych do zgłaszania podejrzanych transakcji, zaginięć i kradzieży.

Organy krajowe i organy celne są uprawnione do zajmowania i konfiskaty zarówno sklasyfikowanych, jak i niesklasyfikowanych prekursorów narkotyków, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy lub dowody na to, że prekursor narkotyków jest przeznaczony do nielegalnego stosowania. Na rynku wewnętrznym państwa członkowskie zachowują kompetencje do przyjmowania przepisów krajowych w celu prowadzenia dochodzeń w takich sprawach, a niniejsze rozporządzenie nie powinno ustanawiać żadnych dodatkowych wymogów w tym zakresie.

Docelowo działania te mają przyczynić się do ograniczenia podaży niedozwolonych środków odurzających, co ma przynieść odpowiednie pośrednie skutki w zakresie spożycia narkotyków, zdrowia publicznego i przestępczości, nawet jeśli nie można ich bezpośrednio zmierzyć.

Jeśli chodzi o cel nr 2, państwa członkowskie i podmioty będą korzystać ze scentralizowanego portalu UE, który usprawni i wesprze proces zarządzania licencjami, rejestracjami, weryfikacjami klientów, zarządzaniem ilością przywozową/wywozową oraz uprzednimi powiadomieniami. Nowe przepisy ostatecznie zniosą również obowiązki podmiotów i organów w zakresie sprawozdawczości okresowej. 

Kompleksowe rozwiązania cyfrowe powinny ułatwić podmiotom wykonywanie zadań administracyjnych i przyspieszyć cały proces. Dzięki tym rozwiązaniom właściwe organy będą mogły skuteczniej weryfikować legalność przemieszczania prekursorów narkotyków, co poprawi identyfikowalność.

Z punktu widzenia ceł cyfryzacja zwiększy skuteczność i efektywność kontroli i zapewni organom szybszy dostęp do ustrukturyzowanych informacji wysokiej jakości, które umożliwią automatyczne kontrole licencji/rejestracji i zarządzanie ilością. Przyczyni się to do skrócenia czasu odprawy celnej w przypadku przywozu i wywozu, a jednocześnie zwiększy zdolność UE do wykrywania nielegalnego handlu i zapobiegania mu.

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

Wskaźnik powiązany z celem nr 1:

Znaczne ograniczenie dostępności prekursorów do nielegalnego wytwarzania narkotyków na podstawie rocznej ilości zajętych sklasyfikowanych prekursorów (2 100 incydentów, co odpowiada około 541 tonom prekursorów zajętych w 2023 r., zgłoszenia na podstawie unijnej bazy danych prekursorów narkotyków). Wcześniejsze interwencje doprowadziły do ograniczenia o około 60 %.

Wskaźnik powiązany z celem nr 2:

Zmniejszenie obciążeń administracyjnych netto dla przedsiębiorstw o 19,84 mln EUR w stosunku do poziomu bazowego rocznych kosztów stałych wynoszącego 32,34 mln EUR. Należy to zweryfikować w drodze oceny nie później niż 10 lat po rozpoczęciu stosowania zmienionych przepisów.

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:

☑nowego działania

☐nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 59 (1)

☑przedłużenia bieżącego działania

☐połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

Nowe przepisy dotyczące rynku wewnętrznego prekursorów narkotyków zaczną mieć zastosowanie do podmiotów gospodarczych i organów krajowych dwa lata po przyjęciu nowych przepisów. 

Dotyczą one między innymi zakazu stosowania projektowanych prekursorów narkotyków, obowiązku dokonywania uprzednich powiadomień oraz weryfikacji klientów. 

Doświadczenia z tworzenia systemu wcześniejszych projektów dotyczących integracji certyfikatów w ramach EU CSW-CERTEX pokazują, że po wejściu w życie aktów wykonawczych niezbędny jest okres trzech lat na wyspecyfikowanie, opracowanie, przetestowanie i wdrożenie połączenia centralnego rozwiązania e-Licensing z zarządzaniem ilością, po czym konieczne są kolejne trzy lata na wzajemne połączenie systemu EU CSW-CERTEX z krajowymi systemami celnymi.

Cyfryzacja nadzoru nad przywozem i wywozem prekursorów narkotyków oraz legalnym handlem prekursorami narkotyków umożliwi zastąpienie obecnych procedur, z których część nadal ma formę papierową. Pozwoli to na szybką i bezpieczną komunikację elektroniczną między podmiotami gospodarczymi, ich klientami, właściwymi organami i organami celnymi w państwach członkowskich.

Oczekuje się, że po opracowaniu i wdrożeniu systemu elektronicznego przez Komisję organy celne państw członkowskich połączą się z tym systemem za pośrednictwem unijnego systemu jednego okienka w dziedzinie ceł – CERTEX (EU CSW-CERTEX).

Organy właściwe do spraw jednolitego rynku połączą się za pośrednictwem innego powiązanego systemu informatycznego. System informatyczny do celów formalności na rynku wewnętrznym zacznie działać dwa lata po wejściu w życie rozporządzenia. Komisja zbada, w jaki sposób można by ponownie wykorzystać istniejące systemy informatyczne o podobnym celu, takie jak na przykład serwis poświęcony zgodności z zasadami jednolitego rynku (SMCS) lub oprogramowanie wykorzystywane do cyfrowego systemu przemieszczania odpadów (DIWASS), które będzie wykorzystywane do wymiany dokumentów i informacji od 21 maja 2026 r. DIWASS powinien być interoperacyjny z innymi systemami i oprogramowaniem wykorzystywanymi przez niektóre właściwe organy lub podmioty gospodarcze, jak określono w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/1290. 

Potrzeby budżetowe w zakresie systemu informatycznego dotyczącego rynku wewnętrznego zarządzanego przez GROW szacuje się na 1,070 mln EUR począwszy od 2028 r.

Aby kontynuować przygotowania do wprowadzenia elektronicznego systemu kontroli handlu prekursorami narkotyków, należy jak najszybciej, począwszy od 2025 r., przydzielić TAXUD zasoby finansowe i ludzkie. W wyniku wstępnej analizy uwzględniającej ewentualne ponowne wykorzystanie stosowanych przez Komisję elektronicznych systemów wydawania zezwoleń oraz doświadczenia z innych systemów e-Licensing i unijnego systemu jednego okienka w dziedzinie ceł potrzeby budżetowe na lata 2025–2034 oszacowano na kwotę do 25 mln EUR, w zależności od wybranego modelu realizacji rozwiązania informatycznego (włączając w to czas poświęcony na przygotowanie aktu wykonawczego). Kolejne roczne koszty utrzymania związane z cyfryzacją kontroli na granicach zewnętrznych szacuje się na 0,5 mln EUR. EUDA utworzy repozytorium informacji o prekursorach narkotyków, które obejmie wszystkie istotne substancje sklasyfikowane i niesklasyfikowane mające znane zastosowanie przemysłowe lub handlowe lub niemające takiego zastosowania i którego koszt wyniesie około 0,182 mln EUR. W obecnych WRF zapotrzebowanie na dodatkowe zasoby (jedno stanowisko pracownika kontraktowego) dla EUDA zostanie pokryte w ramach umowy o przyznanie wkładu, która będzie finansowana z istniejącej puli środków finansowych programu „Cła” (DG TAXUD) do 2030 r. włącznie. Finansowanie drugiego dodatkowego EPC od 2028 r. do 2030 r. zostanie pokryte z kwot w ramach Instrumentu UE, z których w normalnym przypadku finansowane są działania w dziedzinie spraw wewnętrznych.

Ogólnie rzecz biorąc, część niniejszej inicjatywy dotycząca cyfryzacji jest dostosowana do strategii cyfrowej UE w celu zwiększenia efektywności usług publicznych i poprawy jakości komunikacji z podmiotami gospodarczymi.

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

Przyczyny działania na poziomie unijnym (ex ante):

Dwa obecne rozporządzenia UE w sprawie prekursorów narkotyków określają zasady legalnego handlu substancjami chemicznymi, odpowiednio w obrębie UE i z państwami trzecimi, które mogą być również wykorzystywane do produkcji niedozwolonych środków odurzających. Monitorowanie i kontrola handlu między UE a państwami niebędącymi członkami UE wchodzą w zakres obszaru polityki, w którym UE ma wyłączne kompetencje, w związku z czym zasada pomocniczości nie ma zastosowania.

Jeśli chodzi o rynek wewnętrzny, wszelkie zmiany zakresu lub wymogów takich przepisów muszą być dokonywane na szczeblu UE, aby uniknąć: (i) zakłóceń na rynku; (ii) tworzenia barier w swobodnym przepływie produktów; lub (iii) osłabienia wysiłków na rzecz zapobiegania nielegalnemu wykorzystywaniu prekursorów narkotyków.

Oczekiwana wygenerowana unijna wartość dodana (ex post):

Działania UE przyniosą wyraźne korzyści przedsiębiorstwom, organom krajowym i całemu społeczeństwu dzięki uproszczeniu legalnych przepływów handlowych między legalnymi przedsiębiorstwami działającymi w obrębie jednolitego rynku a państwami trzecimi oraz poprzez wspieranie walki z produkcją niedozwolonych środków odurzających. Działania te przyczynią się również do wyeliminowania niepotrzebnych obciążeń administracyjnych, a także ograniczenia obciążeń, które są niezbędne do nadzorowania przepływów handlowych, związanych np. z wydawaniem licencji, dokonywaniem rejestracji lub uprzednich powiadomień.

Dzięki zapewnieniu jednolitych przepisów, które zastąpią 27 różnych zbiorów przepisów i procedur, działania UE wzmocnią konkurencyjność unijnych przedsiębiorstw.

W pełni cyfrowe środowisko oferuje również korzyści, takie jak zwiększona skuteczność i szybkość kontroli. 

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

Ocena przepisów UE dotyczących prekursorów narkotyków (rozporządzenie (WE) nr 273/2004 i rozporządzenie Rady nr 111/2005) wykazała szereg niedociągnięć, w szczególności w odniesieniu do projektowanych prekursorów narkotyków (prekursorów narkotyków, które nie mają znanego legalnego zastosowania z wyjątkiem badań naukowych i innowacji).

Podkreślono w niej również możliwości uproszczenia złożonych ram prawnych i usprawnienia procedur legalnego handlu prekursorami narkotyków, a tym samym zmniejszenia obciążeń administracyjnych.

Jeśli chodzi o egzekwowanie przepisów, w analizie wskazano możliwości szybszego podejmowania działań przez państwa członkowskie dzięki bardziej jednolitemu stosowaniu przepisów.

Doświadczenie pokazuje, że przemysł i organy państw członkowskich potrzebują wystarczająco dużo czasu, aby zapoznać się z nowymi wymogami i odpowiednio dostosować swoje procesy biznesowe.

Tworzenie systemu informatycznego wcześniejszych projektów dotyczących integracji certyfikatów w ramach EU CSW-CERTEX pokazuje, że po wejściu w życie aktów wykonawczych niezbędny jest okres trzech lat na wyspecyfikowanie, opracowanie, przetestowanie i wdrożenie połączenia centralnego rozwiązania e-Licensing z zarządzaniem ilością, po czym konieczne są trzy lata na wzajemne połączenie EU CSW-CERTEX z krajowymi systemami celnymi. Synergie z istniejącymi platformami e-Licensing mają kluczowe znaczenie, gdyż korzystanie z kompleksowej platformy internetowej do celów rozpatrywania wniosków i wydawania licencji prowadzi do dalszej harmonizacji stosowanych procedur. Należy jednak zauważyć, że projekt dotyczący prekursorów narkotyków wykazuje pewne cechy szczególne w porównaniu z istniejącymi systemami, co będzie musiało znaleźć odzwierciedlenie w jego strukturze.

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

Oczekuje się synergii dzięki poprawie egzekwowania przepisów dotyczących nielegalnego handlu narkotykami oraz ściślejszej współpracy z Agencją UE ds. Narkotyków (EUDA). Sklasyfikowane prekursory narkotyków wchodzą w zakres przedmiotowy minimalnych przepisów krajowych dotyczących przestępstw związanych z prekursorami, określonych przez państwa członkowskie zgodnie z decyzją ramową Rady 2004/757/WSiSW w sprawie zwalczania nielegalnego handlu narkotykami. Rozszerzenie zakresu substancji sklasyfikowanych powinno przyczynić się do skuteczniejszego stosowania decyzji ramowej.

Inicjatywa przyczyni się również do ograniczenia wymogów administracyjnych i sprawozdawczych dla podmiotów gospodarczych i organów krajowych.

1.5.5.Ocena

Koszty poniesione w latach 2025–2027 przez DG TAXUD zostaną pokryte z programu „Cła”. Kwota około 1,3 mln EUR zostanie sfinansowana z puli środków finansowych przydzielonych na program „Cła” w wieloletnich ramach finansowych Komisji na lata 2021–2027. Kolejna pula środków finansowych przydzielonych na program „Cła” w następnych WRF powinna pokryć pozostałe koszty pełnej cyfryzacji dziedziny prekursorów narkotyków. Koszty zależą od modelu realizacji rozwiązań informatycznych i mogą wynieść dodatkowo około 24 mln EUR (zob. tabele poniżej). Kwota ta, szacowana na lata 2028–2034, podlega korekcie odpowiednich stawek w nowych umowach ramowych DG TAXUD, które zostaną prawdopodobnie poddane przeglądowi w 2028 r. Ponadto począwszy od 2035 r. należy przewidzieć roczną opłatę za utrzymanie tego systemu w wysokości 0,5 mln EUR. Dane liczbowe dotyczące okresu po 2027 r. mają charakter orientacyjny i nie przesądzają o wniosku Komisji ani o porozumieniu w sprawie kolejnych WRF.

Jeżeli chodzi o aspekty wniosku dotyczące rynku wewnętrznego, w obecnych WRF nie zostaną poniesione żadne koszty.

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

☐Ograniczony czas trwania

☐Czas trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.

☐Czas trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na płatności.

☑Nieograniczony czas trwania

Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od 2025 r. do 2032 r.,

po którym następuje faza operacyjna.

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 60 (2)

☑Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

☑w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii

☐przez agencje wykonawcze

☐Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

☐Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

☐państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym

☐organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)

☐Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu

☑organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego