KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.12.2016

COM(2016) 807 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wydatków EFRG

system wczesnego ostrzegania nr 11-12/2016

SPIS TREŚCI

1.Wprowadzenie

2.Dochody przeznaczone na EFRG

3.Uwagi na temat dotychczasowego wykonania budżetu EFRG na rok 2016

4.Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG

5.Wnioski

1.Wprowadzenie

Zgodnie z wstępnym wykonaniem budżetu Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) na 2016 r. przedstawionym w załączniku wydatki wynoszą 43 899,1 mln EUR. Kwota ta odzwierciedla głównie wydatki EFRG podlegające zarządzaniu dzielonemu, zgłoszone przez państwa członkowskie w okresie od 16 października 2015 r. do 15 października 2016 r., oraz zmniejszenia środków w ramach comiesięcznych zwrotów narzucone w trakcie roku budżetowego. W kwocie tej uwzględniono również szacunkowe wydatki bezpośrednie, w wysokości około 10,9 mln EUR, przewidywane na okres do dnia 31 grudnia 2016 r.

2.Dochody przeznaczone na EFRG

Na podstawie przepisów art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 1 dochody z tytułu korekt finansowych dokonanych na mocy decyzji dotyczących rachunkowości i kontroli zgodności rozliczeń, z tytułu nieprawidłowości oraz opłat wyrównawczych za mleko uznaje się za dochody przeznaczone na finansowanie wydatków w ramach EFRG. Zgodnie z tymi przepisami dochody przeznaczone na określony cel mogą być wykorzystywane na finansowanie dowolnych wydatków w ramach EFRG. W przypadku gdy część tych dochodów nie zostanie wykorzystana w danym roku budżetowym, zostaje ona automatycznie przeniesiona na następny rok budżetowy 2 . Należy zauważyć, że rok budżetowy 2016 jest ostatnim rokiem, w którym zbiera się dochody pochodzące z opłat wyrównawczych za mleko, co związane jest z wygaśnięciem kwot mlecznych z dniem 31 marca 2015 r.

W budżecie EFRG na 2016 r. uwzględniono zarówno ostatnie szacunki Komisji dotyczące potrzeb w zakresie finansowania planowanych wydatków na środki rynkowe i płatności bezpośrednie, jak również szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która ma wpłynąć w trakcie analizowanego roku budżetowego, a także przeniesioną kwotę salda dochodów przeznaczonych na określony cel pozostałą do wykorzystania z poprzedniego roku budżetowego. We wniosku dotyczącym kwoty środków na EFRG w budżecie na 2016 r. Komisja uwzględniła całkowitą przewidywaną kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel i zwróciła się o przydzielenie w budżecie na 2016 r. środków na poziomie obliczonym przez odjęcie szacunkowej kwoty dochodów przeznaczonych na określony cel od kwoty przewidywanego zapotrzebowania. Władza budżetowa przyjęła budżet EFRG z uwzględnieniem przewidywanej kwoty dochodów przeznaczonych na określony cel.

W chwili opracowywania budżetu na 2016 r. Komisja szacowała, że dostępne dochody przeznaczone na określony cel wyniosą 2 980 mln EUR. Mianowicie:

–Według szacunków przewidywana kwota dochodów przeznaczonych na określony cel wygenerowanych w roku budżetowym 2016 miała wynieść 2 090 mln EUR. Z tytułu korekt wynikających z kontroli zgodności rozliczeń oraz nieprawidłowości spodziewano się uzyskać odpowiednio 1 125 mln EUR i 155 mln EUR. Wpływy z opłat wyrównawczych za mleko oszacowano na 810 mln EUR.

Kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która prawdopodobnie zostanie przeniesiona z roku budżetowego 2015 na rok 2016, oszacowano na 890 mln EUR.

W budżecie na rok 2016 Komisja przeznaczyła te dochody, szacowane początkowo na kwotę 2 980 mln EUR, na następujące systemy:

–600 mln EUR przeznaczono na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz

–2 380 mln EUR przeznaczono na system płatności podstawowej.

W odniesieniu do tych systemów władza budżetowa ostatecznie przegłosowała środki zgodnie z wnioskiem Komisji. Suma przegłosowanych środków i dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa powyżej, odpowiada:

–898 mln EUR przeznaczonym na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz

–18 307 mln EUR przeznaczonym na system płatności podstawowej.

W załączniku, w którym przedstawiono dotychczasowe wykonanie budżetu na 2016 r. za okres do 15 października 2016 r., dane dotyczące środków budżetowych na poziomie artykułu dla sektora owoców i warzyw oraz dla płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji nie uwzględniają wymienionych wyżej dochodów przeznaczonych na określony cel. Stanowią one przegłosowane środki na te artykuły i wynoszą odpowiednio 611,8 mln EUR oraz 34 269,2 mln EUR. Przy uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na te artykuły całkowite kwoty przewidziane w budżecie na 2016 r. wynoszą 1 211,8 mln EUR dla sektora owoców i warzyw oraz 36 649,2 mln EUR dla płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji.

3.Uwagi na temat dotychczasowego wykonania budżetu EFRG na rok 2016

Stan dotychczasowego wykonania budżetu za okres od dnia 16 października 2015 r. do dnia 15 października 2016 r. przedstawiono w załączniku. Poniżej przedstawiono krótki komentarz dotyczący niektórych artykułów budżetu, które wykazują najbardziej znaczące rozbieżności między faktycznie poniesionymi wydatkami a odpowiednimi środkami zawartymi w budżecie na rok 2016.

3.1.Środki rynkowe

W tabeli w załączniku widoczne jest przekroczenie dostępnych środków o 483,2 mln EUR. Jeżeli jednak uwzględnić dochody przeznaczone na określony cel wykorzystanie środków jest niższe od zakładanego o 116,8 mln EUR (szczegóły w pkt. 2 poniżej), co stanowi efekt netto schematów wykonania przede wszystkim w sektorach wina, owoców i warzyw oraz produktów zwierzęcych.

3.1.1.Owoce i warzywa (+ 560,9 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków)

Jak opisano powyżej, ten poziom wykonania wynika głównie z wydatków na fundusze operacyjne dla organizacji producentów, które finansowane są zarówno z zatwierdzonych środków budżetowych, jak i z dochodów przeznaczonych na określony cel.

W przypisie * w tabeli dotychczasowego wykonania budżetu w załączniku 1 pokazano, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik został zastosowany do całości środków w ramach tego artykułu, w tym do dochodów przeznaczonych na określony cel w wysokości 600 mln EUR. Zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla tego artykułu (1 211,8 mln EUR) doprowadziłoby do niewykorzystania 39,1 mln EUR.

Tu niepełne wykorzystanie związane jest z programem „Owoce w szkole” oraz pomocą dla grup producentów w procesie wstępnego uznania.

3.1.2.Produkty sektora uprawy winorośli (–46,6 mln EUR)

To niepełne wykorzystanie środków spowodowane jest poniesieniem w 2016 r. przez niektóre państwa członkowskie nieco mniejszych wydatków niż przewidziane w krajowych programach dla sektora wina.

3.1.3.Mleko i przetwory mleczne (–130,5 mln EUR)

Niewykorzystanie 130,5 mln EUR wynika głównie z połączonego efektu wolniejszego wdrażania programu dopłat do spożycia mleka w szkołach i programów przechowywania. Jeśli chodzi o specjalny program pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych, całą kwotę środków przeznaczonych na ten program tj. 420 mln EUR zapisano w budżecie w pozycji 05 02 12 99 – Inne środki (mleko i przetwory mleczne) mimo, że państwa członkowskie mogły wykorzystywać te środki na wszystkie sektory hodowlane. Wybrano takie rozwiązanie gdyż w czasie opracowywania budżetu informacje ex ante na temat planowanych poziomów dla poszczególnych sektorów hodowlanych nie były dostępne.

Państwa członkowskie zadeklarowały wydatki w wysokości 324 mln EUR na ten program pomocy w ramach sektora mleczarskiego, a część środków wykorzystały też na pomoc dla rolników w innych sektorach hodowlanych. W związku z tym poziom wykorzystania środków w ramach tego artykułu jest niższy o przesunięcia budżetowe, których należy dokonać, by pokryć wydatki zgłoszone w innych sektorach hodowlanych, tj. w odniesieniu do wołowiny i cielęciny 29,6 mln EUR, w odniesieniu do mięsa baraniego i koziego 1,8 mln EUR oraz w odniesieniu do wieprzowiny 74,9 mln EUR.

W odniesieniu do ogólnej kwoty realizacji ukierunkowanej pomocy, w terminie kwalifikowalności do dnia 30 czerwca 2016 r. dostępne środki zostały prawie całkowicie zużyte (wydatki w kwocie 414,6 mln EUR lub 98,7 % łącznych środków w kwocie 420 mln EUR).

3.1.4.Wołowina i cielęcina (+ 30,1 mln EUR), mięso baranie i kozie (+ 1,8 mln EUR) oraz wieprzowina, jaja i drób (+ 76,6 mln EUR)

Nadmierne wykonanie w tych artykułach odzwierciedla niepełne wykorzystanie w sektorze mleka i przetworów mlecznych wynikające z zastosowania ukierunkowanej pomocy dla sektorów hodowlanych. Deklarowane dla tych sektorów wydatki zostaną pokryte poprzez transfery środków dostępnych na ten cel w ramach art. 05 02 12.

3.2.Płatności bezpośrednie

W tabeli w załączniku widoczne jest przekroczenie dostępnych środków o 1 585,4 mln EUR. Jeżeli jednak uwzględnić dochody przeznaczone na określony cel, wykorzystanie środków jest niższe od zakładanego o 794,6 mln EUR

3.2.1.Pomoc bezpośrednia niezwiązana z wielkością produkcji (+ 935,5 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków)

W tabeli w załączniku widoczne jest przekroczenie przegłosowanych środków o 935,5 mln EUR. Jednak w porównaniu z łączną kwotą dostępnych środków, wynoszącą 36 649,2 mln EUR, którą określono w przypisie i która obejmuje dochody przeznaczone dla tego sektora, to nadmierne wykorzystanie stanie się niepełnym wykorzystaniem na kwotę 1 444,5 mln EUR (szczegółowe informacje znajdują się w pkt 2 powyżej).

System dla małych gospodarstw (SFS) w ramach innych płatności bezpośrednich jest finansowany w zależności od pułapów dla wszystkich innych systemów związanych z wielkością produkcji lub nie. Jak uzgodniono w ramach reformy WPR w 2013 r., z powodu braku jakichkolwiek informacji na temat możliwości realizacji systemu dla małych gospodarstw w pierwszym roku wdrażania reformy płatności bezpośrednich, w budżecie na 2016 r. nie przewidziano na ten system żadnych środków. W związku z powyższym kwotę 874 mln EUR z systemu dla małych gospodarstw zgłoszono w ramach innych płatności bezpośrednich, ale finansowanie pochodziło z budżetu przeznaczonego na płatności bezpośrednie niezwiązane z wielkością produkcji.

Pozostała kwota niewykorzystanych środków w wysokości 570 mln EUR dotyczyła głównie systemu płatności podstawowej, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska i płatności dla młodych rolników.

3.2.2.Inne płatności bezpośrednie (+ 650,1 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków)

Zgodnie z wyjaśnieniami dotyczącymi płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji, system dla małych gospodarstw jest finansowany z różnych innych systemów. Po wyłączeniu jego efektu niepełne wykonanie w wysokości 224 mln EUR jest związane prawie wyłącznie z dobrowolnym wsparciem związanym z produkcją.

3.3.Kontrola wydatków rolnych (+ 52,4 mln EUR)

Nadmierne wykorzystanie środków w tym rozdziale wynika z wyższych niż spodziewane rozliczeń rachunków i kontroli zgodności rozliczeń na korzyść państw członkowskich oraz wyższych płatności związanych z rozstrzyganiem sporów.

4.Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG

Tabela w załączniku wykazuje, że całkowite dochody przeznaczone na określony cel ostatecznie dostępne w 2016 r. wyniosły 3 423,5 mln EUR.

Szacowane dochody przeznaczone na określony cel w budżecie na 2016 r. wynoszą 2 980 mln EUR, z czego: 890 mln EUR przeniesiono z 2015 r., 1 125 mln EUR oczekiwano z decyzji dotyczących rozliczenia rachunków EFRG, 155 mln EUR z tytułu nieprawidłowości oraz 810 mln EUR z dodatkowej opłaty od producentów mleka.

Faktyczne dochody z dodatkowej opłaty od producentów mleka były bliskie oczekiwanym, natomiast dochody z nieprawidłowości o 37 mln EUR niższe, a z rozliczenia rachunków wyższe od oczekiwanych o 469 mln EUR.

Te różnice w rozliczeniach rachunków oraz nieprawidłowościach odnotowano już w czerwcu i uwzględniono je w liście w sprawie poprawek do projektu budżetu na rok 2017. Saldo dochodów przeznaczonych na określony cel, niewykorzystane w 2016 r., zostanie przeniesione na 2017 r. i zostanie wykorzystane na pokrycie wydatków EFRG zadeklarowanych przez państwa członkowskie w tym roku.

5.Wnioski

W ramach przewidywanego wykonania budżetu EFRG na 2016 r., z uwzględnieniem szacunków wydatków bezpośrednich do dnia 31 grudnia 2016 r., kwota przyznanych środków budżetowych zostanie przekroczona o 2 120,4  mln EUR w porównaniu do środków przegłosowanych w budżecie. Brakująca kwota została pokryta przy pomocy dostępnych dochodów przeznaczonych na określony cel w kwocie 3 423,5 mln EUR. Ponadto rezerwa na wypadek kryzysów nie została wykorzystana w 2016 r., a zatem w budżecie na 2016 r. pozostaje niewykorzystana kwota w wysokości 441,6 mln EUR.

Zgodnie z art. 26 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 3 Komisja przyjmuje rozporządzenie określające kwoty, które mają zostać zwrócone w 2017 r. beneficjentom systemu płatności bezpośrednich, którzy będą podlegali dyscyplinie finansowej w tym roku budżetowym. Niewykorzystane środki w kwocie 435 mln EUR, odpowiadające kwocie odjętej w ramach dyscypliny finansowej w państwach członkowskich w roku budżetowym 2016 od kwoty przeznaczonej na pomoc bezpośrednią, powinny zostać przeniesione na rok budżetowy 2017 i wykorzystane w celu pokrycia wydatków poniesionych przez państwa członkowskie w tym zakresie.

Należy jeszcze dokonać pewnej liczby korekt na koniec roku oraz przesunięć środków. Biorąc pod uwagę te dostosowania, jak również potrzeby w zakresie finansowania budżetu na 2016 r. przedstawione powyżej, szacuje się, że kwota pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel, która zostanie przeniesiona, wyniesie ok. 1,3 mld EUR i zostanie włączona do budżetu na 2017 r.

(1)

     Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008.

(2)

   Art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii stanowi, że wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel są przenoszone tylko na jeden rok. W związku z tym, w celu zapewnienia należytego zarządzania budżetem, te dochody przeznaczone na określony cel są zasadniczo wykorzystywane w pierwszej kolejności, przed wszelkimi zatwierdzonymi środkami przedmiotowego artykułu budżetowego.

(3)

     Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 8.12.2016

COM(2016) 807 final

ZAŁĄCZNIK

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wydatków EFRG

system wczesnego ostrzegania nr 11-12/2016

Załącznik