(1)

Wewnętrzny rynek energii elektrycznej, który od 1999 r. jest stopniowo wprowadzany na całym obszarze Wspólnoty, ma na celu zapewnienie prawdziwej możliwości wyboru wszystkim konsumentom w Unii Europejskiej, zarówno obywatelom i przedsiębiorstwom ║, stworzenie nowych możliwości gospodarczych oraz zwiększenie poziomu handlu transgranicznego, co ma służyć osiągnięciu korzyści wynikających z energooszczędności, konkurencyjnych cen i wyższych standardów obsługi, jak również przyczynić się do bezpieczeństwa dostaw i racjonalnego wykorzystania energii.

(2)

Dyrektywa 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej ║ (4) wniosła znaczący wkład w utworzenie takiego wewnętrznego rynku energii elektrycznej.

(3)

W chwili obecnej jednak prawo do sprzedawania energii elektrycznej w którymkolwiek państwie członkowskim na równych prawach z przedsiębiorstwami krajowymi, bez dyskryminacji i występowania ze słabszej pozycji, nie może być zagwarantowane wszystkim spółkom w Państwach Członkowskich. W szczególności nie istnieje jeszcze niedyskryminacyjny dostęp do sieci ani równie skuteczny poziom nadzoru regulacyjnego we wszystkich państwach członkowskich, gdyż obecne ramy prawne są niewystarczające.

(4)

Bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej ma kluczowe znaczenie dla rozwoju społeczeństwa europejskiego, wdrożenia zrównoważonej polityki dotyczącej zmian klimatu oraz wspierania konkurencyjności na rynku wewnętrznym. W tym celu należy dalej rozwijać wzajemne połączenia transgraniczne, aby zapewnić odbiorcom i przemysłowi w Unii Europejskiej dostawy wszystkich źródeł energii po jak najniższych cenach.

(5)

Dobrze funkcjonujący wewnętrzny rynek energii elektrycznej powinien dostarczać producentom właściwe zachęty do inwestowania w nowe technologie wytwarzania energii elektrycznej, a odbiorcom odpowiednie środki do promowania bardziej wydajnego zużycia energii dla którego warunkiem koniecznym jest bezpieczeństwo dostaw energii.

(6)

Biorąc pod uwagę, że źródła odnawialne mają charakter stały, niezwykle ważny jest rozwój zdolności przesyłowych dla wzajemnych połączeń sieci energii elektrycznej na szczeblu wspólnotowym ze zwróceniem szczególnej uwagi na kraje i regiony najbardziej oddalone na wspólnotowym rynku energetycznym, w celu zapewnienia państwom członkowskim środków do osiągnięcia celu w postaci wykorzystywania 20 % energii odnawialnej do 2020 r.

(7)

Wewnętrzny handel i transgraniczny przepływ energii elektrycznej powinien ulec zwiększeniu na rynku wewnętrznym, w celu zagwarantowania jak najlepszego wykorzystania dostępnych technologii wytwarzania energii elektrycznej po jak najniższych cenach. Nie może to jednak stanowić pretekstu dla państw członkowskich lub producentów do powstrzymywania się od inwestowania w nowe i nowoczesne technologie wytwarzania energii elektrycznej.

(8)

W komunikacie Komisji z dnia 10 stycznia 2007 r., zatytułowanym „Europejska polityka energetyczna”, zwrócono szczególną uwagę na zasadnicze znaczenie stworzenia wewnętrznego rynku energii elektrycznej oraz jednakowych warunków konkurencji dla wszystkich przedsiębiorstw energetycznych mających siedzibę we Wspólnocie. Komunikaty Komisji tej samej daty w sprawie perspektyw rynku wewnętrznego energii elektrycznej i gazu oraz w odniesieniu do swojego raportu końcowego z dochodzenia zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 w odniesieniu do europejskich sektorów energii elektrycznej i gazu wykazały, że obecne przepisy i środki nie zapewniają podstaw niezbędnych dla osiągnięcia celu, jakim jest właściwie funkcjonujący rynek wewnętrzny.

(9)

W celu zagwarantowania konkurencji i dostaw energii elektrycznej po jak najniższej cenie, a jednocześnie uniknąć dominacji rynkowej dużych podmiotów, państwa członkowskie i krajowe organy regulacyjne powinny ułatwiać transgraniczny dostęp dla nowych dostawców różnych źródeł energii elektrycznej oraz nowych dostawców technologii jej wytwarzania.

(10)

Bez skutecznego oddzielenia działań związanych z eksploatacją sieci od działań związanych z wytwarzaniem i dostawami istnieje nieuniknione ryzyko dyskryminacji w zakresie eksploatacji sieci oraz zniechęcania pionowo zintegrowanych spółek do dokonywania stosownych inwestycji w posiadane sieci.

(11)

Obowiązujące obecnie zasady prawnego i funkcjonalnego rozdziału nie doprowadziły do skutecznego rozdziału operatorów systemu przesyłowego. Na posiedzeniu w Brukseli w dniach 8 i 9 marca 2007 r. Rada Europejska wezwała Komisję do opracowania wniosków legislacyjnych w zakresie skutecznego oddzielenia działań związanych z dostawami i wytwarzaniem energii od działań związanych z eksploatacją sieci.

(12)

Skuteczny rozdział może zagwarantować jedynie zlikwidowanie naturalnych tendencji pionowo zintegrowanych przedsiębiorstw do stosowania dyskryminacji względem konkurentów w zakresie dostępu do sieci oraz inwestycji. Podział własności, który należy rozumieć jako wyznaczenie właściciela sieci na operatora sieci zachowującego niezależność od wszelkich przedsiębiorstw związanych z dostawami i wytwarzaniem, jest bezspornie najskuteczniejszym i najbardziej stabilnym sposobem na rozwiązanie nieuniknionego konfliktu interesów oraz zapewnienie bezpieczeństwa dostaw. Z tej przyczyny Parlament Europejski w swojej rezolucji z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie perspektyw rynku wewnętrznego energii elektrycznej i gazu, nawiązał do podziału własności na poziomie przesyłania i określił go jako najskuteczniejsze narzędzie promowania inwestycji w infrastrukturę w niedyskryminujący sposób, sprawiedliwego dostępu do sieci dla nowych podmiotów oraz przejrzystego rynku. Dlatego też państwa członkowskie powinny być zobowiązane do zagwarantowania, że ta sama osoba lub te same osoby nie są uprawnione do sprawowania kontroli, włączając w to posiadanie prawa akcjonariuszy mniejszościowych do blokowania decyzji w kwestiach o znaczeniu strategicznym, takich jak inwestycje, nad przedsiębiorstwem prowadzącym działalność wytwórczą lub dostawczą, ani też do posiadania jakichkolwiek interesów lub wykonywania jakichkolwiek praw względem operatora systemu przesyłowego lub systemu przesyłowego. Przeciwnie, sprawowanie kontroli nad operatorem systemu przesyłowego powinno wykluczać możliwość posiadania jakichkolwiek interesów lub wykonywania jakichkolwiek praw względem przedsiębiorstwa dostarczającego energię elektryczną.

(13)

Każdy wdrażany w przyszłości system powinien być skuteczny w zakresie eliminowania wszelkich konfliktów interesów między producentami i operatorami systemów przesyłowych i nie może tworzyć uciążliwego lub skomplikowanego systemu prawnego dla krajowych organów regulacyjnych, którego wdrożenie byłoby trudne lub kosztowne.

(14)

Z racji, iż w ramach podziału własności wymagana jest w niektórych przypadkach restrukturyzacja przedsiębiorstw, państwom członkowskim powinno przydzielić się dodatkowy czas na dokonanie transpozycji tych przepisów ujętych w dyrektywie. Co więcej, ze względu na pionowe powiązania pomiędzy sektorami energii elektrycznej i gazu, przepisy dotyczące rozdziału powinny mieć zastosowanie do obu sektorów.

(15)

Aby zapewnić całkowitą niezależność działania sieci od przedsiębiorstw związanych z dostarczaniem i wytwarzaniem, a także, aby uniemożliwić wymianę jakichkolwiek poufnych informacji, ta sama osoba nie powinna pełnić funkcji członka rad nadzorczych zarówno operatora systemu przesyłowego, jak też przedsiębiorstwa prowadzącego działalność wytwórczą lub dostawczą. Z tego samego powodu ta sama osoba nie powinna być upoważniona do wyznaczania członków rad nadzorczych operatora systemu przesyłowego oraz posiadać interesów w przedsiębiorstwie dostarczającym energię elektryczną. ▐

(16)

W przypadku, gdy przedsiębiorstwo będące właścicielem systemu przesyłowego jest częścią pionowo zintegrowanego przedsiębiorstwa, państwa członkowskie powinny otrzymać możliwość dokonania wyboru pomiędzy podziałem własności a, na zasadzie odstępstwa, ustanowieniem operatorów systemu, którzy zachowują niezależność od przedsiębiorstw związanych z dostawami i wytwarzaniem. Pełna skuteczność rozwiązania opierającego się na niezależnych operatorach systemu musi być zapewniona za pośrednictwem szczególnych zasad uzupełniających. Aby w pełni zabezpieczyć interesy akcjonariuszy pionowo zintegrowanych przedsiębiorstw, państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia podziału własności w drodze bezpośredniego zbycia lub poprzez rozdział akcji zintegrowanej spółki na akcje spółki sieciowej oraz akcje pozostałych przedsiębiorstw związanych z dostawami i wytwarzaniem pod warunkiem, że spełnione zostaną wymogi wynikające z podziału własności.

(17)

Przy wdrażaniu skutecznego podziału należy przestrzegać zasady niedyskryminacji pomiędzy sektorem publicznym a prywatnym. Aby cel ten mógł zostać osiągnięty, ta sama osoba nie powinna mieć możliwości wywierania żadnego wpływu, samodzielnie lub wspólnie, na skład, głosowanie lub decyzje organów zarówno operatorów systemu przesyłowego, jak i przedsiębiorstw dostarczających energię elektryczną. Pod warunkiem, że państwo członkowskie jest w stanie dowieść, że ten wymóg jest respektowany, dwa odrębne organy publiczne będą mogły kontrolować zarówno działalność wytwórczą i dostawczą, jak i działalność przesyłową.

(18)

Całkowite oddzielenie działalności związanej z eksploatacją sieci od działalności dostawczej powinno obowiązywać na całym obszarze Wspólnoty tak, aby zapobiec prowadzeniu jakiejkolwiek działalności dostawczej lub wytwórczej w jakimkolwiek państwie członkowskim przez jakiegokolwiek operatora sieci we Wspólnocie lub jego przedsiębiorstwa powiązane. Powinno stosować się to w równym stopniu do przedsiębiorstw prowadzących przedsiębiorstwo w UE jak i przedsiębiorstw z krajów trzecich. Aby zapewnić, że działalność związana z eksploatacją sieci oraz działalność dostawcza na całym obszarze Wspólnoty będą stale oddzielone, organy regulacyjne powinny zostać upoważnione do odmowy przyznania certyfikacji tym operatorom systemu przesyłowego, którzy nie stosują się do zasad rozdziału. Aby zapewnić konsekwentne stosowanie na całym obszarze Wspólnoty oraz przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty, Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki („Agencja”) ustanowiona rozporządzeniem (WE) nr …/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady  (5) powinna mieć prawo do dokonywania przeglądu decyzji w sprawie certyfikacji podjętych przez organy regulacyjne.

(19)

Ochrona dostaw energii jest zasadniczym elementem bezpieczeństwa publicznego, a zatem jest ściśle powiązana z efektywnym funkcjonowaniem rynku energii elektrycznej Unii Europejskiej i likwidacją jego izolacji pod względem geograficznym. Energia elektryczna może być dostarczana obywatelom Unii wyłącznie za pośrednictwem sieci. Funkcjonujące rynki energii elektrycznej, a w szczególności sieci oraz inne aktywa powiązane z dostawami energii elektrycznej, są niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego, konkurencyjności gospodarki oraz dobrobytu obywateli Unii. Bez uszczerbku dla międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty, Wspólnota jest zdania, że sektor przesyłu energii elektrycznej ma dla niej ogromne znaczenie, w związku z czym niezbędne są dodatkowe zabezpieczenia dotyczące wpływu krajów trzecich w celu uniknięcia jakichkolwiek zagrożeń dla porządku i bezpieczeństwa publicznego Wspólnoty oraz dla dobrostanu jej obywateli. Środki takie są również niezbędne dla zapewnienia zgodności z zasadami skutecznego rozdziału.

(20)

Niedyskryminacyjny dostęp do sieci dystrybucyjnej decyduje o dostępie dostawcy do odbiorców na poziomie detalicznym. Możliwości stosowania dyskryminacji w zakresie dostępu osób trzecich oraz inwestycji są jednak mniejsze na poziomie dystrybucyjnym niż na poziomie przesyłania, gdyż na poziomie dystrybucyjnym ograniczenia przesyłowe i wpływ przedsiębiorstw związanych z wytwarzaniem są zazwyczaj mniej istotne niż na poziomie przesyłania. Co więcej, funkcjonalny rozdział operatorów systemu dystrybucyjnego stał się obowiązkowy dopiero od dnia 1 lipca 2007 r., zgodnie z dyrektywą 2003/54/WE, zaś jego wpływ na rynek wewnętrzny w dalszym ciągu wymaga dokonania oceny. Obowiązujące obecnie zasady prawnego i funkcjonalnego rozdziału mogą doprowadzić do skutecznego rozdziału pod warunkiem, że będą wyraźniej określone, właściwie realizowane i ściśle monitorowane. Mając na względzie stworzenie jednakowych warunków konkurencji na poziomie detalicznym, należy monitorować działalność operatorów systemu dystrybucyjnego, aby zapobiec wykorzystywaniu przez nich swojej integracji pionowej w zakresie konkurencyjności, zwłaszcza w stosunku do niewielkich krajowych i zagranicznych odbiorców.

(21)

W celu zwiększenia konkurencji na wewnętrznym rynku elektryczności należy umożliwić odbiorcom niebędącym gospodarstwami domowymi wybór dostawców, jak również podpisanie umów na dostawę elektryczności z kilkoma dostawcami. Odbiorców należy chronić przed klauzulami o wyłączności w umowach, które mają na celu wyeliminowanie konkurencyjnych i/lub uzupełniających ofert.

(22)

Dyrektywa 2003/54/WE wprowadziła wymóg, aby państwa członkowskie ustanowiły organy regulacyjne posiadające szczególne uprawnienia. Jednak, jak pokazuje doświadczenie, na przeszkodzie skuteczności regulacji stoi często brak niezależności organów regulacyjnych od władz, a także niewystarczające uprawnienia i zdolność decyzyjna. Z tej przyczyny na powyższym posiedzeniu Rada Europejska ║ wezwała Komisję do opracowania wniosków legislacyjnych, zapewniających dalszą harmonizację uprawnień i zwiększanie niezależności krajowych organów regulacyjnych sektora energetycznego.

(23)

Każda harmonizacja kompetencji krajowych organów regulacyjnych powinna obejmować zachęty i sankcje dla przedsiębiorstw energii elektrycznej. Agencji należy nadać odpowiednie uprawnienia, tak aby stała się ona naczelnym organem zapewniającym równowagę między zachętami i sankcjami w państwach członkowskich i mogła formułować wytyczne dotyczące takich środków.

(24)

Krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego muszą mieć możliwość podejmowania decyzji odnośnie do wszelkich istotnych kwestii regulacyjnych, o ile rynek wewnętrzny ma funkcjonować w sposób poprawny, jak również muszą być w pełni niezależne od wszelkich innych interesów publicznych bądź prywatnych.

(25)

Krajowe Organy regulacyjne sektora energetycznego powinny posiadać uprawnienia do wydawania wiążących decyzji w odniesieniu do przedsiębiorstw energii elektrycznej oraz do nakładania skutecznych, odpowiednich i odstraszających sankcji na te przedsiębiorstwa energetyczne, które nie wywiązują się ze swoich zobowiązań. Niezbędne jest również przyznanie im uprawnień do podejmowania decyzji, niezależnie od stosowania reguł konkurencji, w sprawie wszelkich stosownych środków zapewniających korzyści dla odbiorców poprzez promowanie skutecznej konkurencji, niezbędnej dla właściwego funkcjonowania rynku, jak również do zapewnienia wysokich standardów usług powszechnych i użyteczności publicznej zgodnie z otwarciem rynku, ochrony słabych odbiorców, a także zapewnienia pełnej skuteczności środków na rzecz ochrony odbiorców. Przepisy te powinny pozostawać bez uszczerbku zarówno dla uprawnień Komisji w zakresie stosowania reguł konkurencji, włącznie z badaniem połączeń przedsiębiorstw o wymiarze wspólnotowym, jak i dla zasad dotyczących rynku wewnętrznego, takich jak swobodny przepływ kapitału.

(26)

Wewnętrzny rynek energii elektrycznej ponosi konsekwencje braku płynności i przejrzystości, który przeszkadza skutecznej alokacji zasobów, zabezpieczeniu przed ryzykiem oraz wejściu nowych podmiotów na rynek. Niezbędne jest zwiększenie zaufania do rynku, jego płynności oraz liczby uczestników rynku ▐.

(27)

Organy regulacyjne sektora energetycznego oraz sektora finansowego powinny współpracować, aby umożliwić sobie wzajemnie wgląd w odnośne rynki. Powinny one też posiadać uprawnienia do pozyskiwania właściwych informacji od przedsiębiorstw energetycznych, do odpowiedniego i zadawalającego prowadzenia dochodzeń, rozstrzygania sporów i nakładania skutecznych sankcji.

(28)

Przed przyjęciem przez Komisję wytycznych określających dalsze wymagania w zakresie prowadzenia rejestrów, Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki i Komitet Europejskich Regulatorów Rynku Papierów Wartościowych (CESR) powinny współpracować w celu przeprowadzenia dochodzenia oraz udzielenia Komisji porad w sprawie treści wytycznych. Agencja i Komitet powinny również współpracować w celu przeprowadzenia kolejnego dochodzenia i udzielenia porad co do kwestii, czy transakcje w ramach umów na dostawy energii elektrycznej i derywatów elektroenergetycznych powinny podlegać wymogom w zakresie zachowania przejrzystości przed i/lub po zawarciu transakcji, a jeżeli tak, jaka powinna być treść tych wymogów.

(29)

W celu zapobieżenia ograniczaniu otwarcia rynku przez podmioty posiadające pozycję dominującą, ważne jest umożliwienie rozwoju nowych modeli biznesowych, na przykład zapewnienie możliwości zawierania umów jednocześnie z kilkoma dostawcami.

(30)

Wymogi usługi powszechnej i publicznej oraz związane z nimi wspólne minimalne standardy muszą być w dalszym ciągu umacniane w celu zapewnienia, że wszyscy odbiorcy , w szczególności słabi, mogą odnieść korzyści wynikające z konkurencji i bardziej uczciwych cen. Wymogi usługi publicznej należy definiować na szczeblu krajowym, z uwzględnieniem krajowych okoliczności, państwa członkowskie muszą jednak przestrzegać przepisów wspólnotowych i wspólnych minimalnych standardów. Obywatele Unii oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) powinni posiadać gwarancje usługi publicznej, zwłaszcza w odniesieniu do bezpieczeństwa dostaw i uzasadnionych taryf. Kluczowym aspektem dostaw dla odbiorców jest dostęp do obiektywnych i przejrzystych danych na temat zużycia, dlatego też odbiorcy muszą być w posiadaniu dotyczących ich danych na temat zużycia , związanych z nim cen i kosztów usług, tak by mogli zwracać się do konkurentów o składanie ofert w oparciu o te dane. Odbiorcy powinni również posiadać prawo do odpowiedniej informacji o własnym zużyciu energii , a wysokość przedpłat powinna być adekwatna i odzwierciedlać rzeczywiste zużycie energii elektrycznej. Informacje na temat kosztów energii dostarczane odbiorcom przynajmniej raz na kwartał i oparte o wspólne kryteria będą zachęcać do oszczędności energii, gdyż dzięki nim odbiorcy uzyskają bezpośrednie informacje zwrotne dotyczące skutków inwestycji w energooszczędne rozwiązania oraz skutków zmiany ich postępowania.

(31)

Interesy odbiorców powinny być najważniejszym elementem niniejszej dyrektywy. Należy poszerzyć i zagwarantować obowiązujące prawa odbiorców, które powinny obejmować większą przejrzystość i przedstawicielstwo. W ramach ochrony odbiorców należy zapewnić, by wszyscy oni odnosili korzyści z konkurencyjnego rynku. Krajowe organy regulacyjne powinny egzekwować prawa odbiorców tworząc zachęty i nakładając sankcje na przedsiębiorstwa, które nie przestrzegają zasad ochrony konsumentów i konkurencji.

(32)

Odbiorcy powinni mieć dostęp do jasnych i zrozumiałych informacji na temat ich praw w odniesieniu do sektora energetycznego. W następstwie komunikatu Komisji z dnia 5 lipca 2007 r. zatytułowanym „W kierunku Europejskiej karty praw odbiorców energii” Komisja powinna przedstawić — po skonsultowaniu się z odnośnymi zainteresowanymi stronami, w tym z krajowymi organami regulacyjnymi, organizacjami konsumentów i partnerami społecznymi — przystępną i dostosowaną do odbiorców kartę z wykazem przysługujących odbiorcom energii praw ujętych już w obowiązującym prawie wspólnotowym, w tym w niniejszej dyrektywie. Dostawcy energii powinni zagwarantować, że wszyscy odbiorcy otrzymają kopię tej karty oraz że będzie ona publicznie dostępna.

(33)

Ubóstwo energetyczne stanowi coraz większy problem w Unii Europejskiej. Państwa członkowskie powinny zatem tworzyć krajowe plany działania, aby zmierzyć się z tym problemem i zapewnić niezbędne dostawy energii słabym odbiorcom. W tym celu potrzebne jest zintegrowane podejście, a środki powinny obejmować polityki socjalne i taryfowe oraz podnoszenie wydajności energetycznej w budynkach. Niniejsza dyrektywa powinna co najmniej pozwalać na krajowe polityki dotyczące korzystne dla słabych odbiorców w odniesieniu do modeli cenowych.

(34)

Skuteczne i dostępne dla wszystkich środki odwoławcze gwarantują odbiorcom większą ochronę. Państwa członkowskie powinny wprowadzić procedury szybkiego i skutecznego rozstrzygania sporów.

(35)

Ceny rynkowe powinny stwarzać właściwe zachęty do rozwoju sieci i inwestowania w nowe technologie wytwarzania energii elektrycznej.

(36)

Promowanie uczciwej konkurencji i łatwego dostępu dla różnych dostawców oraz przyznawanie zdolności nowym technologiom wytwarzania energii elektrycznej powinno być dla państw członkowskich kwestią najwyższej wagi, aby odbiorcy mogli w pełni wykorzystać możliwości wynikające z istnienia zliberalizowanego wewnętrznego rynku energii elektrycznej. Jednocześnie państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za opracowywanie krajowych planów działania i polityki socjalnej.

(37)

Regionalne rynki energetyczne mogą przyczynić się do postawienia pierwszego kroku w kierunku utworzenia wewnętrznego rynku energii elektrycznej. W związku z tym państwa członkowskie powinny dążyć na szczeblu wspólnotowym i, tam gdzie to możliwe, na poziomie regionalnym do osiągnięcia większej integracji rynków krajowych, a także wspierać współpracę operatorów sieci na szczeblu wspólnotowym i krajowym. Inicjatywy dotyczące integracji regionalnej są istotnym etapem pośrednim w osiągnięciu integracji wspólnotowych rynków energii, która pozostaje celem końcowym. Szczebel regionalny pozwala przyspieszyć proces integracji, dając możliwość współpracy przy rozwiązywaniu konkretnych problemów różnym zainteresowanym podmiotom, w szczególności państwom członkowskim, krajowym organom regulacyjnym i operatorom systemów przesyłowych.

(38)

Jednym z głównych celów niniejszej dyrektywy powinien być rozwój prawdziwie ogólnowspólnotowej sieci, dlatego też regulacyjne kwestie dotyczące wzajemnych połączeń transgranicznych i rynków regionalnych powinny leżeć w gestii Agencji.

(39)

Komisja powinna zatem, w konsultacji z zainteresowanymi podmiotami (w szczególności operatorami systemów przesyłowych i Agencją), ocenić wykonalność utworzenia wspólnego europejskiego operatora systemu przesyłowego i przeanalizować koszty i korzyści pod względem integracji rynkowej, a także skutecznego i bezpiecznego funkcjonowania sieci przesyłowej.

(40)

Jednym z głównych celów niniejszej dyrektywy powinno być również zapewnienie wspólnych zasad dla prawidłowo funkcjonującego rynku wewnętrznego i szerokich dostaw energii dostępnej dla każdego. W tym celu niezakłócone ceny rynkowe stanowiłyby najlepsze zachęty do tworzenia wzajemnych połączeń transgranicznych oraz inwestycji w nowe technologie wytwarzania energii, co w perspektywie długoterminowej prowadziłoby do konwergencji cen.

(41)

Zwiększona współpraca regionalna powinna być pierwszym krokiem na drodze do utworzenia w pełni zintegrowanej europejskiej sieci energetycznej, która ostatecznie połączy wyspy energetyczne, które nadal istnieją w Unii Europejskiej.

(42)

Organy regulacyjne powinny dostarczać rynkowi informacje, również po to, by Komisja mogła wypełniać swoją rolę polegającą na obserwowaniu i monitorowaniu europejskiego rynku energii elektrycznej oraz jego rozwoju w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, włączając w to aspekty, takie jak zdolności wytwórcze, różne źródła wytwarzania energii elektrycznej, elementy infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej, jakość usług i dostaw, obrót transgraniczny, zarządzanie w sytuacjach przeciążenia, inwestycje, ceny hurtowe i dla odbiorców indywidualnych, płynność rynku, poprawa w zakresie środowiska naturalnego i wydajności.

(43)

Z racji, iż cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie utworzenie w pełni funkcjonalnego wewnętrznego rynku energii elektrycznej, nie może zostać w wystarczającym stopniu osiągnięty przez państwa członkowskie, może zaś, ze względu na rozmiary i skutki działań, być lepiej osiągnięty na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, jak określono we wzmiankowanym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia tego celu.

(44)

Rozporządzenie (WE) nr 1228/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej (6) zapewnia Komisji możliwość przyjęcia wytycznych w celu osiągnięcia wymaganego stopnia harmonizacji. Wytyczne takie, które są tym samym wiążącymi środkami wykonawczymi, stanowią użyteczne narzędzie, które może być w razie konieczności szybko dostosowane.

▐

(45)

Dyrektywa 2003/54/WE powinna zostać odpowiednio zmieniona,

1)

Artykuł 1 otrzymuje następujące brzmienie:

„ Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólne reguły dotyczące wytwarzania, przesyłania, dystrybucji i dostaw energii elektrycznej, wraz z postanowieniami dotyczącymi ochrony konsumentów, w celu ulepszenia i zintegrowania konkurencyjnych rynków energii w Unii Europejskiej, połączonych wspólną siecią. Ustala ona reguły odnoszące się do organizacji i funkcjonowania sektora energetycznego, otwartego dostępu do rynku, kryteriów i procedur mających zastosowanie w zaproszeniach do składania ofert i przyznawania zezwoleń, a także działania systemów. Określa ona również zobowiązania świadczenia usługi powszechnej i prawa odbiorców energii elektrycznej oraz wyjaśnia wymogi dotyczące konkurencji. ”

2)

Artykuł 2 otrzymuje następujące brzmienie:

3)

W artykule 3 wprowadza się następujące zmiany :

4)

Art. 4 otrzymuje następujące brzmienie:

„ Państwa członkowskie zapewniają monitoring zagadnień związanych z bezpieczeństwem dostaw. Jeżeli państwa członkowskie uznają to za właściwe, wówczas mogą powierzyć to zadanie krajowym organom regulacyjnym określonym w art. 22 lit. a). Taki monitoring powinien w szczególności obejmować równowagę dostaw i zapotrzebowania na rynku krajowym, w tym szczegółowe prognozy przyszłego zapotrzebowania i dostępnych dostaw, przewidywane dodatkowe zdolności w fazie planowania lub budowy, a także jakość i poziom utrzymania sieci, dostęp wytwarzania rozproszonego i mikroelektrowni oraz środki podejmowane dla pokrycia zapotrzebowania szczytowego i postępowania w przypadku niedoborów dostaw ze strony jednego lub więcej dostawców. Właściwe organy publikują co roku najpóźniej do dnia 31 lipca, sprawozdanie omawiające wnioski oparte na wynikach monitoringu tych zagadnień, a także wszelkie środki podjęte lub przewidywane dla rozwiązania problemów, oraz niezwłocznie przesyłają to sprawozdanie Komisji. ”

5)

W art. 5 przed istniejącym ustępem dodaje się ustęp w następującym brzmieniu :

„ Krajowe organy regulacyjne gwarantują określenie technicznych kryteriów operacyjnych oraz opracowanie i opublikowanie zasad technicznych ustanawiających odpowiednie poziomy niezawodności i bezpieczeństwa oraz wymogi operacyjne dla instalacji wytwarzających energię, systemów dystrybucyjnych, urządzeń należących do odbiorców przyłączonych bezpośrednio, obwodów łączących i linii bezpośrednich. Tego rodzaju zasady techniczne zapewniają współdziałanie systemów oraz są obiektywne i niedyskryminacyjne. Jeżeli Agencja uzna, że wymagana jest harmonizacja tych zasad, wydaje właściwym krajowym organom regulacyjnym odpowiednie zalecenia. ”

6)

Dodaje się art. 5a w następującym brzmieniu:

„Artykuł 5a

Promowanie współpracy regionalnej

1.     Krajowe organy regulacyjne współpracują dla celów zharmonizowania struktury rynku i zintegrowania swoich rynków krajowych przynajmniej na jednym lub kilku szczeblach regionalnych , stawiając w ten sposób pierwszy krok na drodze do w pełni zliberalizowanego rynku wewnętrznego . Promują one w szczególności współpracę operatorów sieci na szczeblu regionalnym oraz ułatwiają ich integrację na tym szczeblu w celu utworzenia konkurencyjnego rynku europejskiego, ułatwienia harmonizacji swoich ram prawnych, regulacyjnych i technicznych oraz przede wszystkim połączenia wysp energetycznych, które nadal istnieją w Unii Europejskiej. Państwa członkowskie promują zatem współpracę krajowych organów regulacyjnych na szczeblu transgranicznym i regionalnym.

2.     Agencja współpracuje z krajowymi organami regulacyjnymi i operatorami systemów przesyłowych zgodnie z rozdziałem IV w celu zapewnienia konwergencji ram regulacyjnych między regionami dla utworzenia konkurencyjnego rynku europejskiego. W sytuacjach, w których Agencja uzna, że konieczne są wiążące zasady takiej współpracy, formułuje ona odpowiednie zalecenia. Na rynkach regionalnych Agencja staje się organem właściwym w dziedzinach określonych w art. 22d. ”

7)

W artykule 6 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany :

8)

Art. 6 ust. 3 otrzymuje następujące brzmienie:

„ 3.     Państwa członkowskie zapewniają, że mali wytwórcy stosujący wytwarzanie zdecentralizowane lub rozproszone korzystają z uproszczonych procedur przyznawania zezwoleń. Procedury uproszczone powinny mieć zastosowanie do wszystkich zakładów produkujących poniżej 50 MW i do wszystkich wytwórców stosujących wytwarzanie rozproszone. ”

9)

Art. 7 ust. 5 otrzymuje następujące brzmienie:

„ 5.     Państwa członkowskie wyznaczają organ lub jednostkę publiczną, lub prywatną niezależną jednostkę ds. wytwarzania, przesyłania, dystrybucji lub dostarczania energii elektrycznej, którą może być krajowy organ regulacyjny określony w art. 22a ust. 1, które będą odpowiedzialne za organizację, monitorowanie i kontrolę procedur przetargowych, o których mowa w ust. 1-4. Organ ten lub jednostka podejmuje wszystkie konieczne środki dla zapewnienia poufności informacji zawartych w ofertach. ”

10)

Artykuł 8 otrzymuje następujące brzmienie:

„Artykuł 8

Rozdział systemów przesyłowych i operatorów systemu przesyłowego

1.   Państwa członkowskie zapewniają, że od dnia [data transpozycji plus jeden rok]:

2.   Interesy i prawa, o których mowa w ust. 1 lit. b) obejmują w szczególności:

3.   Dla celów ust. 1 lit. b), pojęcie „przedsiębiorstwo realizujące jakąkolwiek funkcję wytwarzania lub dostarczania” obejmuje „przedsiębiorstwo realizujące jakąkolwiek funkcję wytwarzania i dostarczania” w rozumieniu dyrektywy 2003/55/WE, a określenia „operator systemu przesyłowego” i „system przesyłowy” obejmują „operatora systemu przesyłowego” i „system przesyłowy” w rozumieniu dyrektywy 2003/55/WE.

4.     Państwa członkowskie monitorują proces rozdziału przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo i przedkładają Komisji sprawozdanie z dokonanych postępów.

5.   Państwa członkowskie mogą zezwolić na odstępstwa od ust. 1 lit. b) i ust. 1 lit. c) do dnia [data transpozycji plus dwa lata] pod warunkiem, że operatorzy systemu przesyłowego nie są częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo.

6.   Zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1 lit. a), uważa się za spełnione w sytuacji, w której kilka przedsiębiorstw będących właścicielami systemu przesyłowego utworzyło spółkę joint venture, pełniącą funkcję operatora systemu przesyłowego w kilku państwach członkowskich w odniesieniu do danych systemów przesyłowych. ▐

7.     W sytuacji, gdy osobą, o której mowa w ust. 1 lit. b) do e), jest państwo członkowskie lub organ publiczny, uznaje się, że dwa oddzielne organy publiczne sprawujące kontrolę nad operatorem systemu przesyłowego lub systemem przesyłowym oraz nad przedsiębiorstwem realizującym jakąkolwiek funkcję wytwarzania lub dostarczania, nie są tą samą osobą lub tymi samymi osobami.

8.   Państwa członkowskie zapewniają, że wrażliwe informacje handlowe, o których mowa w art. 12, przetrzymywane przez operatora systemu przesyłowego, który był częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, oraz personel takiego operatora systemu przesyłowego, nie są przekazywane przedsiębiorstwom realizującym jakąkolwiek funkcję wytwarzania i dostarczania.”

11)

Dodaje się art. 8a i art. 8b w następującym brzmieniu:

„Artykuł 8a

Kontrola nad właścicielami systemu przesyłowego i operatorami systemu przesyłowego

1.   Bez uszczerbku dla międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty, systemy przesyłowe lub operatorzy systemów przesyłowych nie są kontrolowani przez osobę lub osoby z krajów trzecich.

2.   Porozumienie zawarte z jednym lub większą liczbą krajów trzecich, którego Wspólnota jest stroną, może zezwolić na odstępstwo od ustępu 1.

Artykuł 8b

Wyznaczenie i certyfikacja operatorów systemu przesyłowego

1.   Przedsiębiorstwa posiadające system przesyłowy, które uzyskały certyfikację od krajowego organu regulacyjnego jako spełniające wymogi art. 8 ust. 1 i art. 8a, zgodnie z wyszczególnioną poniżej procedurą certyfikacji, są zatwierdzane i wyznaczane jako operatorzy systemu przesyłowego przez państwa członkowskie. Wyznaczenie operatorów systemu przesyłowego jest przekazywane do wiadomości Komisji oraz publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2.   Bez uszczerbku dla międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty, w przypadku, gdy właściciel systemu przesyłowego lub operator systemu przesyłowego, kontrolowany przez osobę lub osoby z krajów trzecich zgodnie z art. 8a, zwraca się z wnioskiem o certyfikację, wniosek ten zostaje odrzucony, chyba że właściciel systemu przesyłowego lub operator systemu przesyłowego wykaże, że nie ma możliwości, aby na zainteresowany podmiot mógł być wywierany wpływ, z naruszeniem art. 8 ust. 1, bezpośrednio lub pośrednio przez jakiegokolwiek operatora prowadzącego działalność związaną z wytwarzaniem lub dostarczaniem gazu lub energii elektrycznej, lub przez kraj trzeci.

3.   Operatorzy systemu przesyłowego zgłaszają do krajowego organu regulacyjnego wszelkie planowane transakcje, które mogą wymagać zmiany oceny ich zgodności z art. 8 ust. 1 lub art. 8a.

4.   Krajowe organy regulacyjne monitorują nieprzerwaną zgodność operatorów systemu przesyłowego z art. 8 ust. 1 i art. 8a. Otwierają one procedurę certyfikacji w celu zapewnienia takiej zgodności:

5.   Krajowe organy regulacyjne przyjmują decyzję w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia przez operatora systemu przesyłowego lub od daty wniosku Komisji. Po upływie tego terminu przyjmuje się, że certyfikacja została przyznana. Wyraźna lub dorozumiana decyzja krajowego organu regulacyjnego może stać się obowiązująca jedynie po sfinalizowaniu procedury określonej w ust. 6 — 9 i tylko pod warunkiem, że Komisja nie wnosi względem niej zastrzeżeń.

6.   Wyraźna lub dorozumiana decyzja w sprawie certyfikacji operatora systemu przesyłowego jest bezzwłocznie zgłaszana Komisji przez krajowy organ regulacyjny, włącznie z wszelkimi stosownymi informacjami odnoszącymi się do tej decyzji.

7.   Komisja bada zgłoszenie natychmiast po jego otrzymaniu. W ciągu dwóch miesięcy od otrzymania zgłoszenia, jeżeli Komisja stwierdza, że decyzja krajowego organu regulacyjnego budzi wątpliwości co do jej zgodności z art. 8 ust. 1, art. 8a lub art. 8b ust. 2, podejmuje decyzję o wszczęciu postępowania. W takim przypadku Komisja wzywa organ regulacyjny oraz przedmiotowego operatora systemu przesyłowego do przedstawienia uwag. W sytuacji, gdy Komisja potrzebuje dodatkowych informacji, termin dwumiesięczny może zostać przedłużony o dwa dodatkowe miesiące od momentu otrzymania kompletnych informacji.

8.   W przypadku, gdy Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania, wydaje, w terminie nieprzekraczającym czterech miesięcy od daty tej decyzji, ostateczną decyzję:

9.   W przypadku, gdy Komisja nie podjęła decyzji o wszczęciu postępowania ani ostatecznej decyzji w terminie określonym odpowiednio w ust. 7 i 8, uważa się, że Komisja nie wniosła zastrzeżeń względem decyzji krajowego organu regulacyjnego.

10.   Krajowy organ regulacyjny stosuje się do decyzji Komisji o wprowadzeniu poprawek lub cofnięciu decyzji o przyznaniu certyfikacji w terminie czterech tygodni i odpowiednio informuje Komisję.

11.   Krajowy organ regulacyjny oraz Komisja mogą zwrócić się do operatorów systemu przesyłowego i przedsiębiorstw prowadzących jakąkolwiek działalność w zakresie wytwarzania lub dostarczania o wszelkie informacje istotne z punktu widzenia wypełnienia jej zadań na mocy niniejszego artykułu.

12.   Krajowe organy regulacyjne oraz Komisja zachowują poufność wrażliwych informacji handlowych.”

▐

12)

W art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

13)

Skreśla się art. 10.

▐

14)

W art. 11 wprowadza się następujące zmiany:

15)

Artykuł 12 otrzymuje następujące brzmienie:

„Artykuł 12

Zasady poufności w odniesieniu do operatorów systemu przesyłowego i właścicieli systemu przesyłowego

1.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 18 lub innego obowiązku prawnego nakazującego ujawnianie informacji, wszyscy operatorzy systemu przesyłowego i właściciele systemu przesyłowego chronią poufny charakter wrażliwych informacji handlowych, które zgromadzili w trakcie swojej działalności, oraz ochraniają przed ujawnieniem informacje o swojej własnej działalności, które mogą być handlowo korzystniejsze od informacji ujawnianych w sposób dyskryminacyjny, i w szczególności nie ujawniają żadnych wrażliwych informacji handlowych pozostałym częściom spółki, chyba że jest to niezbędne dla przeprowadzenia transakcji biznesowej. W celu zapewnienia całkowitego poszanowania zasad w sprawie rozdziału informacji, niezbędne jest również zapewnienie, że właściciel systemu przesyłowego oraz pozostała część spółki nie wykorzystuje wspólnych służb, za wyjątkiem funkcji czysto administracyjnych lub informatycznych (nie istnieje np. wspólna służba prawna).

2.   Operatorzy systemu przesyłowego, w ramach sprzedaży lub zakupu energii elektrycznej przez przedsiębiorstwa powiązane, nie wykorzystują w nieuzasadniony sposób wrażliwych informacji handlowych, uzyskanych od osób trzecich w kontekście udostępniania lub negocjowania dostępu do systemu.

3.     Informacje handlowe niezbędne z punktu widzenia konkurencji na rynku, a w szczególności informacje umożliwiające identyfikację punktu dostawy oraz informacje dotyczące zainstalowanej mocy, a także mocy wynikającej z umowy są dostępne wszystkim dostawcom energii elektrycznej na rynku. W razie potrzeby krajowy organ regulacyjny narzuca przedsiębiorstwom zasiedziałym obowiązek dostarczenia tych danych zainteresowanym stronom. ”

16)

W art. 14 wprowadza się następujące zmiany:

17)

Artykuł 15 otrzymuje następujące brzmienie:

▐

18)

Artykuł 17 otrzymuje następujące brzmienie:

„Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla działalności operatora połączonego systemu przesyłowego i dystrybucji, pod warunkiem, że zachowuje on zgodność, w przypadku każdego z rodzajów działalności, ze stosownymi przepisami art. 8, art. 10b i art. 15 ust. 1.”

19)

Artykuł 19 ustęp 3 otrzymuje następujące brzmienie:

„ 3.     Przedsiębiorstwa energii elektrycznej przechowują w swej wewnętrznej księgowości oddzielne sprawozdania finansowe dotyczące działalności przesyłowej i dystrybucyjnej, tak jak powinny to robić w przypadku prowadzenia tego rodzaju form działalności przez odrębne przedsiębiorstwa, w celu uniknięcia dyskryminacji, subsydiowania skrośnego i zakłócenia konkurencji. Przedsiębiorstwa prowadzą także rachunkowość, która może być skonsolidowana, odnoszącą się do każdej działalności dotyczącej energii elektrycznej niezwiązanej z przesyłaniem ani dystrybucją. Do dnia 1 lipca 2007 r. przedsiębiorstwa te prowadzą oddzielną rachunkowość dla dostaw odbiorcom uprawnionym oraz dla dostaw odbiorcom nieuprawnionym. W rachunkowości określa się dochód wynikający z posiadania na własność systemu przesyłowego/dystrybucyjnego. W stosownych przypadkach przedsiębiorstwa prowadzą skonsolidowaną rachunkowość dla innych rodzajów działalności poza sektorem energii elektrycznej. Wewnętrzna rachunkowość obejmuje zestawienia bilansowe oraz rachunek zysków i strat dla każdego rodzaju działalności. ”

20)

Artykuł 20 ustęp 2 otrzymuje następujące brzmienie:

„ 2.     Operator danego systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego może odmówić dostępu, jeśli nie dysponuje konieczną zdolnością fizyczną. Odmowę należy odpowiednio uzasadnić na podstawie obiektywnych kryteriów opartych na względach technicznych i gospodarczych. Krajowy organ regulacyjny zapewnia, że kryteria te stosuje się spójnie oraz że użytkownik systemu, któremu odmówiono dostępu, ma prawo wniesienia środka odwoławczego. Krajowy organ regulacyjny dopilnowuje, by w stosownych przypadkach i gdy ma miejsce odmowa dostępu, operator systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego przedstawił istotne informacje o środkach, jakie byłyby konieczne dla usprawnienia sieci. Od strony występującej o takie informacje można wymagać uzasadnionej opłaty odzwierciedlającej koszt przygotowania takich informacji. ”

21)

W artykule 21 dodaje się ustęp w następującym brzmieniu:

„ 2a.     Odbiorcy spełniający warunki mają prawo do zawierania umów z kilkoma dostawcami jednocześnie.

2b.     Agencja monitoruje na bieżąco wszystkie zorganizowane rynki hurtowe energii elektrycznej powstałe w Unii, w Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz w państwach sąsiadujących, żeby wykrywać nadużywanie pozycji na rynku i braki w strukturze rynku oraz żeby wspierać wydajne funkcjonowanie rynku wewnętrznego. ”

22)

Po art. 22 dodaje się nowy rozdział VIIa w następującym brzmieniu:

„ROZDZIAŁ VIIa

KRAJOWE ORGANY REGULACYJNE

Artykuł 22a

Wyznaczanie i niezależność krajowych organów regulacyjnych

1.   Każde państwo członkowskie wyznacza jeden krajowy organ regulacyjny.

2.   Państwa członkowskie gwarantują niezależność krajowego organu regulacyjnego i zapewniają, że wykonuje on swoje uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty. W tym celu państwo członkowskie zapewnia, że w czasie wykonywania zadań regulacyjnych, powierzonych mu na mocy niniejszej dyrektywy i aktów powiązanych , krajowy organ regulacyjny:

3.   W celu ochrony niezależności krajowego organu regulacyjnego państwa członkowskie zapewniają w szczególności, że:

Artykuł 22b

Cele polityczne krajowego organu regulacyjnego

Przy realizacji zadań regulacyjnych, wyszczególnionych w niniejszej dyrektywie, organ regulacyjny podejmuje wszelkie uzasadnione kroki, które są ukierunkowane na osiągnięcie następujących celów:

Artykuł 22c

Obowiązki i uprawnienia organu regulacyjnego

1.   Do obowiązków krajowego organu regulacyjnego należy wykonywanie w stosownych przypadkach i przy regularnym zasięganiu opinii innych właściwych wspólnotowych i krajowych organów, operatorów systemów przesyłowych oraz innych podmiotów rynkowych bez uszczerbku dla ich szczegółowych kompetencji następujących obowiązków :

2.     Jeżeli tak zostało przewidziane w państwie członkowskim, obowiązki monitorowania, do których odnosi się ust. 1, mogą być wykonywane przez organy inne niż krajowy organ regulacyjny. W takim przypadku informacje będące wynikiem tego monitorowania są jak najszybciej udostępniane krajowemu organowi regulacyjnemu.

Zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa, krajowy organ regulacyjny, w stosownych przypadkach, przy wykonywaniu obowiązków wymienionych w ust. 1 zasięga opinii operatorów systemu przesyłowego i ściśle współpracuje z innymi odnośnymi organami krajowymi, zachowując swoją niezależność i bez uszczerbku dla swoich szczegółowych kompetencji.

3.   Oprócz realizacji zadań powierzonych mu na mocy ust. 1, w przypadku, gdy niezależny operator systemu został wyznaczony na mocy art. 10, krajowy organ regulacyjny:

4.     Krajowe organy regulacyjne przyjmują uzgodnione i zatwierdzone przez Agencję zharmonizowane metody monitorowania krajowych rynków energii elektrycznej zgodnie z ust. 1 lit. l), łącznie z monitorowaniem cen hurtowych i detalicznych.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, że krajowe organy regulacyjne otrzymają uprawnienia umożliwiające im wykonywanie obowiązków określonych w ust. 1 i ust. 2 w sposób skuteczny i sprawny. Dla tego celu krajowy organ regulacyjny posiada między innymi ║uprawnienia do:

6.   Krajowe organy regulacyjne są odpowiedzialne za ustanwaianie lub zatwierdzanie, przed ich wejściem w życie, warunków w odniesieniu do:

Krajowe organy regulacyjne mają prawo żądać od operatorów systemów przesyłowych zmiany tych warunków.

7.   Przy ustalaniu lub zatwierdzaniu warunków lub metodologii dotyczących taryf , a także usług równoważenia sieci, krajowe organy regulacyjne zapewniają, że operatorzy sieci otrzymają stosowne bodźce, zarówno krótko-, jak i długoterminowe, do zwiększenia wydajności, sprzyjania integracji rynkowej , zapewnienia bezpieczeństwa dostaw oraz wspierania działalności badawczej.

8.     Krajowe organy regulacyjne monitorują zarządzanie w sytuacjach przeciążenia w krajowych systemach energii elektrycznej i połączeniach wzajemnych.

Krajowi operatorzy systemu przesyłowego przedkładają swoje procedury zarządzania w sytuacjach przeciążenia, łącznie z informacją o alokacji zdolności przesyłowych, do zatwierdzenia przez krajowe organy regulacyjne. Przed zatwierdzeniem procedur krajowe organy regulacyjne mogą zażądać wprowadzenia zmian do tych procedur.

9.   Krajowe organy regulacyjne mają prawo żądać od operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych, jeśli jest to konieczne, zmian warunków określonych w niniejszym artykule, w celu zapewnienia, że są one współmierne i stosowane w sposób niedyskryminujący. W przypadku wystąpienia opóźnienia w ustanowieniu taryf za przesyłanie i dystrybucję krajowe organy regulacyjne mają prawo do ustalenia tymczasowych taryf za przesyłanie i dystrybucję oraz ustanowić odpowiednie środki wyrównawcze w przypadku, gdy taryfy końcowe odbiegają od taryf tymczasowych.

10.   Każda ze stron zgłaszających skargę na operatora systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego w odniesieniu do obowiązków tego operatora określonych w niniejszej dyrektywie może złożyć skargę do krajowego organu regulacyjnego, który, działając jako organ rozjemczy, wydaje decyzję w terminie dwóch miesięcy od otrzymania skargi. Okres ten może zostać przedłużony o dwa miesiące, jeżeli krajowy organ regulacyjny potrzebuje dodatkowych informacji. Okres ten może zostać również przedłużony za zgodą wnoszącego skargę. Decyzja krajowego organu regulacyjnego jest wiążąca, jeżeli nie zostanie unieważniona w wyniku odwołania.

11.   Każda ze stron, której to dotyczy i która ma prawo do składania skargi dotyczącej decyzji w sprawie metod podjętych w zastosowaniu niniejszego artykułu, lub gdy krajowy organ regulacyjny ma obowiązek zasięgać opinii dotyczących proponowanych taryf lub metod, może najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od publikacji decyzji lub propozycji decyzji, lub w krótszym terminie określonym przez państwa członkowskie, złożyć skargę do rozpatrzenia. Taka skarga nie ma skutku zawieszającego.

12.   Państwa członkowskie tworzą odpowiednie i skuteczne mechanizmy regulowania, kontroli i przejrzystości w celu niedopuszczenia do nadużywania pozycji dominującej, w szczególności na szkodę odbiorców, i wszelkiego grabieżczego zachowania. Mechanizmy te uwzględniają przepisy Traktatu, w szczególności jego art. 82.

13.     Krajowe organy regulacyjne tworzą niezależne organy odwoławcze lub alternatywne procedury dochodzenia roszczeń, takie jak niezależny mediator ds. odbiorców energii lub organ ochrony odbiorców energii. Zadaniem tych organów lub procedur jest efektywne rozpatrywanie skarg. Ponadto powinny one spełniać kryteria sprawdzonych wzorców postępowania. Krajowe organy regulacyjne ustanawiają normy i wytyczne określające, w jaki sposób producenci i operatorzy sieci powinni postępować ze skargami.

14.   Państwa członkowskie zapewniają podjęcie właściwych środków, łącznie z postępowaniem administracyjnym lub karnym zgodnie z ich prawem krajowym, przeciwko osobom fizycznym lub prawnym odpowiedzialnym za nieprzestrzeganie zasad poufności nałożonych niniejszą dyrektywą.

15.   Skargi określone w ust. 10 i 11 nie powodują uszczerbku dla wykonywania praw do apelacji zgodnie z prawem Wspólnoty i prawem krajowym.

16.   Decyzje podjęte przez krajowe organy regulacyjne muszą być należycie uzasadnione i powszechnie dostępne, aby możliwa była kontrola sądowa .

17.   Państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym odpowiednich mechanizmów, wedle których strona, której dotyczy decyzja krajowego organu regulacyjnego, ma prawo do odwołania się do krajowego organu sądowniczego lub innego niezależnego organu krajowego , niezależnego zarówno od zainteresowanych stron jak i od jakiegokolwiek rządu .

▐

Artykuł 22d

System regulacyjny dotyczący kwestii transgranicznej

1.   Krajowe organy regulacyjne ściśle współpracują i konsultują się między sobą, jak również dostarczają sobie nawzajem oraz Agencji wszelkich informacji niezbędnych dla realizacji ich zadań na mocy niniejszej dyrektywy. W odniesieniu do udostępnianych informacji organ otrzymujący informacje winien zapewnić taki sam stopień poufności, jaki został zapewniony przez organ udostępniający informacje.

2.    W celu zagwarantowania, że stosowne struktury regulacyjne odzwierciedlają integrację regionalnych rynków energii elektrycznej, tam gdzie one występują. Właściwe krajowe organy regulacyjne gwarantują, że w ścisłej współpracy z Agencją i pod jej kierownictwem wykonywane są przynajmniej następujące zadania regulacyjne związane z ich rynkami regionalnymi:

3.     Krajowe urzędy regulacji mają prawo zawierania wzajemnych porozumień w celu pobudzenia współpracy w zakresie regulacji, a działania, o których mowa w ust. 1 i 2, prowadzone są, w stosownych przypadkach, w ścisłym porozumieniu z innymi właściwymi organami krajowymi i bez uszczerbku dla ich szczególnych kompetencji.

4.   Agencja podejmuje decyzje w sprawie systemu regulacyjnego dotyczącego infrastruktury łączącej co najmniej dwa państwa członkowskie.

▐

Artykuł 22e

Zgodność z wytycznymi

1.   Komisja oraz każdy z krajowych organów regulacyjnych ║ może zwrócić się do Agencji o opinię w sprawie zgodności decyzji podjętej przez organ regulacyjny z wytycznymi określonymi w niniejszej dyrektywie lub w rozporządzeniu (WE) nr 1228/2003.

2.   Agencja przekazuje swoją opinię odpowiednio Komisji lub krajowemu organowi regulacyjnemu, który się o nią zwrócił, ║ a także krajowemu organowi regulacyjnemu, który podjął przedmiotową decyzję, w terminie czterech miesięcy od daty złożenia zapytania.

3.   W przypadku, gdy krajowy organ regulacyjny, który podjął sporną decyzję, nie zastosuje się do opinii Agencji w terminie czterech miesięcy od daty otrzymania, Agencja informuje odpowiednio Komisję.

4.   Każdy z krajowych organów regulacyjnych może poinformować Komisję, jeżeli jest zdania, że decyzja podjęta przez krajowy organ regulacyjny nie zachowuje zgodności z wytycznymi określonymi w niniejszej dyrektywie lub w rozporządzeniu (WE) nr 1228/2003, w terminie dwóch miesięcy od daty tej decyzji.

5.   Jeżeli Komisja, w terminie dwóch miesięcy po poinformowaniu jej przez Agencję zgodnie z ust. 3, lub przez organ regulacyjny zgodnie z ust. 4, lub z własnej inicjatywy w terminie trzech miesięcy od daty decyzji stwierdza, że decyzja organu regulacyjnego budzi poważne wątpliwości co do jej zgodności z wytycznymi określonymi w niniejszej dyrektywie lub w rozporządzeniu (WE) nr 1228/2003, Komisja może podjąć decyzję o wszczęciu postępowania. W takim przypadku Komisja wzywa krajowy organ regulacyjny oraz strony postępowania przed krajowym organem regulacyjnym do przedstawienia uwag.

6.   W przypadku, gdy Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania, wydaje w terminie nieprzekraczającym czterech miesięcy od daty takiej decyzji ostateczną decyzję:

7.   W przypadku, gdy Komisja nie podjęła decyzji o wszczęciu postępowania ani ostatecznej decyzji w terminie określonym odpowiednio w ust. 5 i ust. 6, uważa się, że Komisja nie wniosła zastrzeżeń wobec decyzji krajowego organu regulacyjnego.

8.   Krajowy organ regulacyjny stosuje się do decyzji Komisji o wprowadzeniu poprawek lub cofnięciu decyzji w terminie dwóch miesięcy i odpowiednio informuje Komisję.

▐

Artykuł 22f

Prowadzenie rejestrów

1.   Państwa członkowskie wymagają, aby przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną przez okres co najmniej pięciu lat przechowywały do dyspozycji krajowego organu regulacyjnego, krajowego organu ochrony konkurencji oraz Komisji, stosowne dane dotyczące wszelkich transakcji w ramach umów na dostawy energii elektrycznej i derywatów elektroenergetycznych z odbiorcami hurtowymi i operatorami systemu przesyłowego.

2.   Dane te obejmują szczegóły dotyczące charakterystyki odpowiednich transakcji, takie jak czas trwania i zasady dostaw oraz rozliczeń, ilości, terminy i godziny realizacji, a także ceny transakcji oraz środki identyfikacji danego odbiorcy hurtowego, jak również określone szczegóły dotyczące wszystkich nierozliczonych umów na dostawy energii elektrycznej i derywatów elektroenergetycznych.

3.   Krajowy organ regulacyjny składa sprawozdania z wyników swoich dochodzeń lub swojego wniosku uczestnikom rynku , gwarantując jednocześnie , że nie zostaną ujawnione wrażliwe informacje handlowe dotyczące poszczególnych uczestników rynku lub poszczególnych transakcji.

▐

4.   ║ Niniejszy artykuł nie stwarza dodatkowych zobowiązań względem organów, o których mowa w ust. 1 w przypadku podmiotów objętych zakresem dyrektywy 2004/39/WE.

5.   W przypadku, gdy organy, o których mowa w ust. 1 potrzebują dostępu do danych przechowywanych przez podmioty objęte zakresem dyrektywy 2004/39/WE, organy odpowiedzialne na mocy przedmiotowej dyrektywy przekazują tym organom ║ wymagane dane.”

23)

Skreśla się art. 23.

24)

W art. 26 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany :

▐

25)

załączniku A wprowadza się następujące zmiany: