52005SC0017

[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 11.1.2005

SEC(2005) 17 końcowy

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie uaktualnionego programu konwergencji Republiki Czeskiej na lata 2004-2007

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że nieuczestniczące Państwa Członkowskie, to jest te, które nie przyjęły wspólnej waluty muszą przedstawić Radzie i Komisji programy konwergencji. Zgodnie z art. 9 tego rozporządzenia Rada musi zbadać każdy program konwergencji na podstawie ocen przygotowanych przez Komisję oraz komitet ustanowiony na mocy art. 114 Traktatu (Komitet Ekonomiczno-Finansowy). Wymagane jest, aby na podstawie zalecenia Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym Rada przedstawiła opinię po zbadaniu przez siebie programu. Zgodnie z rozporządzeniem, Państwa Członkowskie muszą przedstawiać roczne aktualizacje swoich programów konwergencji, które mogą również być zbadane przez Radę zgodnie z tymi samymi procedurami.

Dziesięć krajów, które przystąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r. nie uczestniczy we wspólnej walucie, lecz muszą we właściwym czasie wypełnić kryteria konwergencji, w tym kryterium dotyczące stabilności pozycji finansowej państwa. Biorąc pod uwagę odnotowany w 2003 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych (sektor general government ) wynoszący 12,6% PKB (wraz z pewną jednorazową ważną operacją wynoszącą około 7% PKB) Rada uznała w dniu 5 lipca 2004 r., że Republika Czeska znajduje się w sytuacji nadmiernego deficytu i zaleciła, aby nadmierny deficyt został skorygowany najpóźniej do 2008 r. zgodnie z programem konwergencji z maja 2004 r. W szczególności zwrócono się do Republiki Czeskiej o podjęcie skutecznych działań w odniesieniu do środków przewidzianych w celu osiągnięcia docelowego deficytu w 2005 r. Zalecono również energiczne wdrożenie środków przewidzianych w programie konwergencji z maja 2004 r., w szczególności obniżenie wydatków na zarobki pracowników rządu centralnego oraz ograniczenia wydatków poszczególnych ministerstw. Ponadto, zachęcono Republikę Czeską do przydzielenia wyższych niż przewidziane w budżecie środków na redukcję deficytu, wprowadzenie ustalania celów finansowych na podstawie pułapów średnioterminowych wydatków, opracowanie skutecznych zasad w celu ograniczenia ryzyka zwiększania się zadłużenia regionów i gmin, podjęcie reformy systemu emerytalnego i opieki zdrowotnej w celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych i zminimalizowania negatywnego wpływu na budżet działania Czeskiej Agencji Konsolidacyjnej. W swoim komunikacie z 22 grudnia 2004 r. Komisja stwierdziła, że Rząd Czeski podjął skuteczne działania w odniesieniu do środków przewidzianych w celu osiągnięcia docelowego deficytu w 2005 r.[2].

Państwa Członkowskie, które przystąpiły do UE 1 maja 2004 r. zobowiązały się do przedstawienia swoich programów konwergencji do 15 maja 2004 r. a ich pierwszej aktualizacji do końca 2004 r. Pierwszy program konwergencji Republiki Czeskiej na lata 2004-2007 został przedłożony w dniu 13 maja 2004 r. i oceniony przez Radę w dniu 5 lipca 2004 r. Republika Czeska przedstawiła aktualizację swojego programu konwergencji w dniu 1 grudnia 2004 r. Służby Komisji przeprowadziły techniczną ocenę tej aktualizacji biorąc pod uwagę wyniki prognoz gospodarczych służb Komisji z jesieni 2004 r. oraz uwzględniając kodeks postępowania[3], wspólnie uzgodnioną metodologię szacowania produktu potencjalnego, zalecenia zawarte w Ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na okres 2003-2005 r. oraz zasady ustalone w komunikacie Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wzmocnienia koordynacji polityk budżetowych[4]. Ocena ta daje podstawy do następujących wniosków:

- Pierwsza aktualizacja programu konwergencji Republiki Czeskiej obejmujące okres 2004-2007 r. zostało przedłożone w dniu 1 grudnia 2004 r. Program tylko częściowo spełnia wymagania „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji” dotyczące danych. W szczególności, pomimo korekty danych dostarczonych po przedłożeniu aktualizacji wskaźniki wydatków i dochodów nie są w pełni skonsolidowane zgodnie z normami statystycznymi ESA95. W związku z tym, Republika Czeska proszona jest o osiągnięcie zgodności z wymaganiami dotyczącymi danych. Ponadto, program jedynie ogólnie stosuje się do struktury modelu przedstawionej w załączniku 2 „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji”.

- Bazowy scenariusz makroekonomiczny przedstawiony w programie zakłada, że wzrost PKB wyniesie w 2004 r. 3,8%. Według prognozy, w 2005 r. realny PKB wyniesie 3,6%, po czym nieco przyspieszy, osiągając w 2007 r. 3,8%. Jest to wartość poniżej prognoz służb Komisji z jesieni 2004 r. na lata 2004-2006, które przewidują że średnie tempo wzrostu wyniesie 3,8% w 2004 i 2005 r. oraz 4% w 2006 r. Na rok 2007 zawarte w programie oszacowanie wzrostu produktu potencjalnego jest nieco powyżej oszacowania prognozy jesiennej. Na podstawie aktualnie dostępnych informacji bazowy scenariusz zawarty w programie można uznać za wiarygodny, tak więc jest on traktowany jako scenariusz odniesienia dla oceny przewidywań budżetowych. Dwa alternatywne scenariusze przedstawione w programie zakładają różny rozwój trzech podstawowych zmiennych zewnętrznych: zagranicznego popytu, kursu wymiany oraz cen ropy.

- Po deflacji przez większą część 2003 r. zmiany cen ponownie osiągnęły wartości dodatnie i inflacja powróciła w 2004 r. do przedziału planowanego przez bank centralny. Uaktualniony program zakłada, że inflacja HICP wyniesie średnio 2,7% w 2004 r. Pomiędzy lipcem 2002 r. a marcem 2004 r. korona czeska straciła na wartości wobec euro około 11%, częściowo kompensując znaczny wzrost wartości, jaki miał miejsce w poprzednim okresie. Korona zyskuje na wartości od kwietnia 2004 r. i pomimo przejściowej stabilizacji w miesiącach letnich w pierwszych jedenastu miesiącach 2004 r. zyskała w stosunku do euro około 4,5%. Po pierwszej połowie 2003 r., kiedy zyski z obligacji państwowych były poniżej poziomów odnotowywanych w strefie euro, w październiku 2003 r. rozpiętość zaczęła powoli rosnąć osiągając we wrześniu 2004 r. szczytową wartość około 100 punktów, po czym w czwartym kwartale roku ponownie zaczęła zmniejszać się. Republika Czeska zamierza przystąpić do strefy euro około 2009-2010 r. i dążyć do osiągnięcia do tego czasu prowadzić politykę planowanej inflacji. Planuje się, aby na dzień 1 stycznia 2006 r. osiągnąć ustabilizowaną stopę inflacji na poziomie 3% z tolerancją ( 1 punktu procentowego. Władze planują ograniczyć okres uczestnictwa w drugim mechanizmie kursowym (ERM II) do dwóch lat.

- Program dąży do zmniejszenia deficytu z 5,2% PKB w 2004 r. (w tym jednorazowych wydatków wynoszących około 1,2% PKB) do poziomu poniżej wartości odniesienia 3% PKB w 2008 r. zgodnie z zaleceniem Rady na podstawie art. 104 ust. 7. Program wyznacza cel dotyczący obniżenia deficytu sektora general government o 1,9 punktu procentowego w okresie od 2004 do 2007 r., zaś deficytu pierwotnego o 2,3 punktu procentowego w ciągu tego samego okresu. Jednak wyłączając wpływ dwu jednorazowych operacji w 2004 r. poprawa nominalnego deficytu wynosi około 0,7 punktu procentowego. Przewiduje się, że korekta będzie stopniowa i będzie odbywać się o około 0,5% PKB rocznie, z wyjątkiem 2006 r., kiedy planowana obniżka ma wynieść prawie 1% PKB. Planuje się, że w ciągu okresu programu spadną zarówno dochody, jak i wydatki (jako procent PKB), przy czym spodziewane jest, że inwestycje publiczne, jako jedyna pozycja wydatków, wzrosną z 4,2% PKB w 2003 r. do 4,6% PKB w 2007 r., to jest znacznie powyżej średniej unijnej (2,4% PKB w 2004 r.). Droga zmniejszania wydatków przedstawiona w programie konwergencji jest ogólnie zgodna z przedstawioną w przedakcesyjnym programie gospodarczym z sierpnia 2003 r. W porównaniu do programu z maja 2004 r. nie ma zmiany w wyrażonych w procentach PKB docelowych wysokościach deficytu na lata 2005-2007, choć wzrost PKB został znacznie skorygowany w górę i szacowany wynik dla deficytu w 2004 r. (w tym jednorazowych wydatków) jest lepszy od spodziewanego.

- Ryzyka zagrażające przewidywaniom budżetowym zawartym w programie wydają się zasadniczo zrównoważone. Z jednej strony, stosunkowo ostrożny scenariusz makroekonomiczny sugeruje, że dochody mogłyby być lepsze od spodziewanych i wydatki mogłyby być mniejsze od założonych w budżecie. Ponadto, dalsze ryzyka zagrażające celom budżetowym związane z gwarancjami państwowymi i założonym długiem wydają się ograniczone. Z drugiej strony, istotne cięcia wydatków, zwłaszcza dotyczące spożycia zbiorowego, muszą jeszcze zostać dostosowane, aby mogły spełnić prawnie wiążące pułapy wydatków w 2006 i 2007 r. Wdrożenie pułapów wydatków jest narażone na ryzyko przed następnymi wyborami parlamentarnymi planowanymi na czerwiec 2006 r. Biorąc pod uwagę tę ocenę ryzyka, pozycja budżetowa przedstawiona w programie wydaje się dostateczna aby zredukować deficyt do poziomu poniżej 3% PKB do 2008 r., jak przewidziano w programie.

- Program przewiduje że wskaźnik zadłużenia wzrośnie z 37,8% PKB w 2003 r. do 40% PKB w 2007 r., to jest znacznie poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60% PKB. Oczekuje się, że pomiędzy 2003 a 2006 r. wskaźnik zadłużenia wzrośnie o 1,4 punku procentowego, mniej niż podają prognozy służb Komisji, które przewidują wyższy deficyt pierwotny w 2006 r. i bardziej umiarkowany wpływ korekty przepływu walorów. W szczególności, prognoza służb Komisji nie uwzględniła przychodów z prywatyzacji w 2005 r., która przyczyni się do przejściowego i nieznacznego spadku wskaźnika zadłużenia w 2005 r. Oczekuje się, że wskaźnik zadłużenia będzie dalej wzrastać w latach 2006-2007, lecz w znacznie mniejszym tempie, gdyż planowane jest stopniowe zaprzestawanie działalności instytucji zajmujących się przekształceniami. Główną siłą napędową rosnącego wskaźnika zadłużenia jest nadal deficyt pierwotny, lecz jego udział maleje wraz z konsolidacją fiskalną.

- Zmniejszenie deficytu sektora general government w ciągu okresu programu powinno zostać osiągnięte przez obniżenie wskaźnika wydatków (o około 3,7% PKB), co z nadmiarem kompensuje planowane zmniejszenie wskaźnika dochodów (o 1,8% PKB). Oprócz zmniejszenia roli państwa w gospodarce, strategia konsolidacji fiskalnej zakłada zmianę struktury zarówno dochodów, jak i wydatków. Po stronie wydatków, przewiduje się, że do redukcji wydatków najwięcej przyczynią się obniżki transferów i subwencji, w szczególności na poziomie rządu centralnego. Po stronie dochodów, główną zmianą strukturalną jest przesunięcie obciążenia podatkowego z opodatkowania bezpośredniego na pośrednie. Program przewiduje również zakończenie działania instytucji zajmujących się przekształceniami, w szczególności Narodowego Funduszu Własności (do końca 2005 r.) oraz Czeskiej Agencji Konsolidacji (do końca 2007 r.).

- Wydaje się, że Republice Czeskiej grozi poważne ryzyko jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych z przyczyn bardzo istotnych kosztów dla budżetu związanych ze starzejącym się społeczeństwem. W szczególności, nakreślona w programie strategia konsolidacji fiskalnej musi zostać uzupełniona o dodatkowe reformy w celu zmniejszenia ryzyk zagrażających stabilności związanych z przewidywanym wzrostem wydatków na renty i emerytury oraz opiekę zdrowotną.

- Ogólnie, polityki ekonomiczne przedstawione w aktualizacji są częściowo zgodne ze Ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej dla Republiki Czeskiej w dziedzinie finansów publicznych. Z jednej strony, program jest zgodny z zaleconą przez Radę redukcją deficytu sektora general government , która opiera się na prawnie wiążących średniookresowych pułapach wydatków. Z drugiej strony, wprowadzenie w życie zaleconych cięć wydatków na zarobki pracowników rządu centralnego przewidzianych w majowym programie konwergencji okazuje się trudne i program nie przedstawia dostatecznych środków kontroli deficytów i długu samorządów regionalnych i gminnych. Ponadto, program nie przedstawia konkretnych kroków mających na celu zabezpieczenie długoterminowej stabilności finansów publicznych, w szczególności poprzez realizację reform systemu emerytalnego i opieki zdrowotnej.

- Biorąc pod uwagę powyższą ocenę oraz w świetle zaleceń dokonanych przez Radę zgodnie z art. 104 ust. 7 zaleca się Republice Czeskiej przeznaczenie dochodów wyższych od założonych w budżecie na zmniejszenie deficytu oraz ścisłe przestrzeganie średniookresowych pułapów wydatków ustalonych dla rządu centralnego, które staną się prawnie wiążące od 2006 r. Ponadto, Republika Czeska proszona jest o wzmożenie reformy systemu emerytalnego oraz podjęcie reformy systemu opieki zdrowotnej w celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych.

Porównanie głównych przewidywań makroekonomicznych i budżetowych

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny PKB ( zmiana w %) | PK grudzień 2004 | 3,8 | 3,6 | 3,7 | 3,8 |

KOM | 3,8 | 3,8 | 4,0 | n.d. |

PK maj 2004 | 2,8 | 3,1 | 3,3 | 3,5 |

Inflacja HICP (%) | PK grudzień 2004 | 2,7 | 3,2 | 2,6 | 2,2 |

KOM | 2,8 | 3,1 | 2,9 | n.d. |

PK maj 2004 | 2,8 | 2,6 | 2,2 | 2,2 |

Saldo sektora general government (% PKB) | PK grudzień 2004 | -5,2 | -4,7 | -3,8 | -3,3 |

KOM | -4,81 | -4,7 | -4,3 | n.d. |

PK maj 2004 | -5,3 | -4,7 | -3,8 | -3,3 |

Saldo pierwotne (% PKB) | PK grudzień 2004 | -4,0 | -3,3 | -2,3 | -1,7 |

KOM | -3,61 | -3,3 | -2,9 | n.d. |

PK maj 2004 | -4,1 | -3,4 | -2,4 | -1,7 |

Dług sektora general government brutto (% PKB) | PK grudzień 2004 | 38,6 | 38,3 | 39,2 | 40,0 |

KOM | 37,81 | 39,4 | 40,6 | n.d. |

PK maj 2004 | 38,4 | 39,7 | 41,0 | 41,7 |

1 Prognoza służb Komisji na 2004 r. nie uwzględniła kalkulacyjnej gwarancji państwowej w wysokości 0,8% PKB. Źródła: Program konwergencji (PK); Prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2004 r. (KOM). |

Na podstawie niniejszej oceny Komisja przyjęła załączone zalecenie w sprawie opinii Rady dotyczącej zaktualizowanego programu konwergencji Republiki Czeskiej i przekazuje je Radzie.

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie uaktualnionego programu konwergencji Republiki Czeskiej na lata 2004-2007

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

Po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

1. W dniu [18 stycznia] 2005 r. Rada zbadała uaktualniony program konwergencji Republiki Czeskiej, obejmujący okres od 2004 do 2007 r. Program tylko częściowo spełnia wymagania zmienionego „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji” dotyczące danych. W szczególności, pomimo korekty danych dostarczonych po przedłożeniu aktualizacji wskaźniki wydatków i dochodów nie są w pełni skonsolidowane zgodnie z normami statystycznymi ESA95. W związku z tym, Republika Czeska proszona jest o osiągnięcie zgodności z wymaganiami dotyczącymi danych.

2. Program zawiera różne scenariusze przewidywań makroekonomicznych i budżetowych: scenariusz „bazowy”, scenariusz „optymistyczny” oraz scenariusz „pesymistyczny”. Scenariusz „bazowy” jest uznany za scenariusz odniesienia dla oceny przewidywań budżetowych, ponieważ na podstawie obecnie dostępnych informacji wydaje się, że świadczy on o wiarygodnych założeniach wzrostu. Scenariusz ten zakłada, że wzrost realnego PKB w 2004 r. wyniesie 3,8%. Prognozowany realny PKB ma w 2005 r. osiągnąć 3,6%, a następnie nieco przyspieszyć osiągając w 2007 r. 3,8%. Przewidywania projektu dotyczące inflacji wydają się realistyczne.

3. W dniu 5 lipca 2004 r. Rada uznała, że w Republice Czeskiej istnieje nadmierny deficyt i zaleciła, aby został on skorygowany do 2008 r.

4. Program zakłada zmniejszenie deficytu z 5,2% PKB w 2004 r. (w tym jednorazowych wydatków wynoszących około 1,2% PKB) do poziomu poniżej wartości odniesienia wynoszącej 3% PKB w 2008 r. zgodnie z zaleceniem Rady na podstawie art. 104 ust. 7. Program ma na celu obniżenie deficytu sektora general government o 1,8 punktu procentowego od 2004 do 2007 r. oraz obniżenie pierwotnego deficytu o 2,3 punktu procentowego w ciągu tego samego okresu. Przewiduje się, że korekta będzie stopniowa i będzie wynosić około 0,5% PKB rocznie, z wyjątkiem 2006 r., kiedy to planowana poprawa deficytu ma wynieść prawie 1% PKB. Planuje się, że w ciągu okresu objętego programem spadną zarówno dochody, jak i wydatki (jako procent PKB), przy czym spodziewane jest, że inwestycje publiczne, jako jedyna pozycja wydatków, wzrosną z 4,2% PKB w 2003 r. do 4,6% PKB w 2007 r., to jest znacznie powyżej średniej unijnej (2,4% PKB w 2004 r.). W porównaniu z programem konwergencji z maja 2004 r. nie ma zmiany w docelowych deficytach na lata 2005-2007, choć wzrost PKB został skorygowany w górę i wynik budżetowy na 2004 r. (z wyjątkiem jednorazowych wydatków) jest lepszy od spodziewanego.

5. Ryzyka zagrażające przewidywaniom budżetowym zamieszczonym w programie wydają się zasadniczo zrównoważone. Z jednej strony, stosunkowo ostrożny scenariusz makroekonomiczny sugeruje, że dochody mogłyby być lepsze od spodziewanych i wydatki mogłyby być mniejsze od założonych w budżecie. Ponadto, dalsze ryzyka dla celów budżetowych związane z kwestią gwarancji państwowych i założonym długiem wydają się ograniczone. Z drugiej strony, istotne cięcia wydatków, zwłaszcza dotyczące spożycia zbiorowego, muszą jeszcze zostać dostosowane, aby nie przekroczyć pułapów wydatków na 2006 i 2007 r. Ponadto, wdrożenie pułapów wydatków jest narażone na ryzyko przed następnymi wyborami parlamentarnymi planowanymi na czerwiec 2006 r. Biorąc pod uwagę tę ocenę ryzyka, pozycja budżetowa przedstawiona w programie wydaje się dostateczna do zredukowania deficytu do poniżej 3% PKB do 2008 r., jak przewidziano w programie.

6. Szacuje się, że wskaźnik zadłużenia wyniósł w 2004 r. 38,6% PKB, to jest znacznie poniżej ustalonej w Traktacie wartości odniesienia wynoszącej 60% PKB. Program przewiduje wzrost wskaźnika zadłużenia o 1,4 punktu procentowego w ciągu okresu objętego programem.

7. Wydaje się, że Republice Czeskiej grozi poważne ryzyko jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych z przyczyn bardzo istotnych kosztów przewidywanych dla budżetu związanych ze starzejącym się społeczeństwem. W szczególności, nakreślona w programie strategia konsolidacji fiskalnej musi zostać uzupełniona o dodatkowe reformy w celu zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów związanych z przewidywanym wzrostem wydatków na renty i emerytury oraz opiekę zdrowotną.

8. Polityki gospodarcze nakreślone w aktualizacji są częściowo zgodne z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej dla Republiki Czeskiej w dziedzinie finansów publicznych. Z jednej strony, program jest zgodny z redukcją deficytu sektora general government zaleconą przez Radę i redukcja ta opiera się na prawnie wiążących średniookresowych pułapach wydatków. Z drugiej strony, wprowadzenie w życie zaleconych cięć wydatków na zarobki centralnego rządu centralnego przewidzianych w majowym programie konwergencji okazuje się trudne i program nie przedstawia dostatecznych środków kontroli deficytów i długu samorządów regionalnych i gminnych. Ponadto, program nie przedstawia konkretnych kroków mających na celu ochronę długoterminowej stabilności finansów publicznych, w szczególności poprzez realizację reform systemu emerytalnego i zdrowotnego.

* * *

Biorąc pod uwagę powyższą ocenę oraz w świetle zaleceń dokonanych przez Radę zgodnie z art. 104 ust. 7 zaleca się Republice Czeskiej przeznaczenie wyższych od założonych w budżecie dochodów na zmniejszenie deficytu oraz ścisłe przestrzeganie średniookresowych pułapów wydatków ustalonych dla rządu centralnego, które stają się prawnie wiążące od 2006 r. Ponadto, Republika Czeska proszona jest o zintensyfikowanie reformy systemu emerytalnego oraz podjęcie reformy systemu opieki zdrowotnej w celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych.

Podstawowe przewidywania na podstawie zaktualizowanego programu konwergencji Republiki Czeskiej

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny wzrost PKB (%) Inflacja HICP (%) Saldo sektora general government(% PKB) Saldo pierwotne (% PKB) Dług sektora general government brutto (% PKB) | 3,1 -0,1 -12,6 -11,3 37,8 | 3,8 2,7 -5,2 -4,0 38,6 | 3,6 3,2 -4,7 -3,3 38,3 | 3,7 2,6 -3,8 -2,3 39,2 | 3,8 2,2 -3,3 -1,7 40,0 |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997. Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] SEC(2004) 1630, 22.12.2004.

[3] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji zatwierdzona przez Radę ECOFIN w dniu 10.7.2001

[4] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[5] Dz.U. L 209, 2.8.1997, str. 1. Dokument przywołany w niniejszym tekście dostępny jest na internetowej stronie: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.