Advies van het Europees Comité van de Regio’s over lokale en regionale stimulansen ter bevordering van een gezonde en duurzame voeding

(2018/C 387/05)

Rapporteur: Nikolaos CHIOTAKIS (EL/EVP), gemeenteraadslid van Kifissia

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Algemene opmerkingen

1.

onderstreept het belang van de bevordering van gezonde en actieve leefgewoonten op EU-niveau, ter aanvulling van het nationale beleid en voor de uitvoering van Agenda 2030 voor wereldwijde duurzame ontwikkeling. Het is de taak van de lokale en regionale overheden om passende maatregelen te treffen en in praktijk te brengen. Hierbij kunnen zij waar nodig rekenen op steun van de gemeenschappelijke Europese programma’s, die op de specifieke behoeften van de bevolking zijn toegesneden.

2.

Overeenkomstig de artikelen 168 en 169 van het Verdrag betreffende de werking van de EU speelt de Unie een wezenlijke rol in de bescherming van de gezondheid en de consument door ondersteuning en coördinatie van maatregelen van de lidstaten om gezonde en duurzame voedingskeuzes aan te moedigen en door het aanpakken van oneerlijke handelspraktijken zoals het verstrekken van onjuiste informatie aan consumenten, zoals vastgelegd in doelstelling 2 van Agenda 2030.

3.

Een slechte gezondheid in combinatie met ongezond eten en gebrek aan lichaamsbeweging is een groot probleem en brengt hoge kosten met zich mee voor de samenleving. Het is kosteneffectiever om gezonde en duurzame voedingspatronen, zoals het mediterrane dieet, te stimuleren dan ziekten te behandelen. Het is van vitaal belang dat er stimulansen worden ontwikkeld ter bevordering van gezonde en tegelijkertijd duurzame keuzes overeenkomstig de aanbevelingen van de WHO (1). Volgens recente gegevens worden er de laatste decennia immers steeds meer levensmiddelen met veel calorieën en verzadigd vet geconsumeerd, alsook verwerkte levensmiddelen met een hoog gehalte aan transvetten, zout en suiker (2).

4.

De verschillen in gezondheid tussen verschillende groepen in de samenleving nemen toe. Laagopgeleiden hebben bijvoorbeeld vaker last van gezondheidsproblemen als gevolg van overgewicht. Een slechte gezondheid kan echter worden voorkomen en er moet dan ook aandacht worden besteed aan sociaaleconomische factoren bij het voorbereiden van maatregelen die zijn afgestemd op de behoeften en specifieke kenmerken van de verschillende groepen. Door systematisch actie te ondernemen die op de lange termijn is gericht, waarbij veel actoren gecoördineerd samenwerken, worden de voorwaarden geschapen voor een gezond en duurzaam voedingspatroon voor de hele bevolking.

5.

Een gezond voedingspatroon moet volgens het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) van overheidswege worden bevorderd. Daarvoor kan een breed scala aan instrumenten worden ingezet, zoals belastingen, subsidies en wetgeving, maar ook ruimtelijke ordening en infrastructuur, etikettering en herformulering.

6.

Duurzame consumptie en productie is een van de doelstellingen en een onlosmakelijk onderdeel van de VN-Agenda voor 2030, die gezondheid en welzijn voor alle mensen en duurzame ontwikkeling op economisch, sociaal en milieugebied met elkaar in evenwicht brengt.

7.

Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de geleverde levensmiddelen en voedingsdiensten, in alle stadia van productie tot consumptie (bijvoorbeeld landbouw, visserij, veeteelt, industriële verwerking, handel en beleidsmaatregelen ter promotie van de producten bij eindafnemers en consumenten). Hiertoe moeten duurzame productiemethoden en gezonde consumptiepatronen worden bevorderd, geheel in de zin van doelstelling 12, „Duurzame consumptie- en productiepatronen”, van Agenda 2030.

8.

Lokale en regionale overheden fungeren als schakel tussen alle belanghebbenden (op nationaal, regionaal en lokaal niveau: producenten, detailhandelaren, consumenten, bedrijven, onderwijsinstellingen — zoals scholen, universiteiten enz.) maar staan tegelijkertijd ook dichter bij de burgers, die hen vaak om informatie vragen over hun rechten als consument.

9.

De Raad heeft de Commissie herhaaldelijk opgeroepen actie te ondernemen op het gebied van gezondheid, lichaamsbeweging en voeding.

10.

Om die reden verzoekt het CvdR de Commissie, conform doelstelling 2 van Agenda 2030, normen voor te stellen die in de regio’s zijn toegepast om voedselverspilling te verminderen, in de wetenschap dat een groot deel van het in Europa geproduceerde voedsel niet wordt gebruikt. Daarbij moet het belang worden onderstreept van onderzoeksprogramma’s die erop gericht zijn het voedingsbeleid in ter zake gepubliceerde analyses te evalueren (3).

11.

Lokale voedselproductie kan bijdragen tot de economische en sociale ontwikkeling van regio’s, en ontvolking en bovenmatige demografische druk op stedelijke gebieden voorkomen. Lokale en regionale overheden kunnen in belangrijke mate bijdragen aan de duurzaamheid door korte leveringsketens te bevorderen, doeltreffende programma’s ter voorkoming van voedselverspilling op te zetten en concrete voorlichtingsactiviteiten te ontplooien ter verhoging van het bewustzijn bij burgers. Zij kunnen hierbij ook de grote distributieketens inschakelen.

12.

Het CvdR roept lokale en regionale overheden op lokale en regionale acties ter bevordering van gezonde en duurzame voeding te coördineren. Hiertoe zetten zij doeltreffende actieplannen voor voeding en lichaamsbeweging op en maken zij daarbij gebruik van samenwerkingsverbanden tussen relevante overheidsniveaus en belanghebbende partijen.

13.

Een strategie kan alleen doeltreffend zijn voor zover deze wordt geruggensteund door plaatselijke activiteiten en initiatieven. Om die reden acht het CvdR het gewenst lokale en regionale overheden bij het EU-optreden te betrekken, vanwege hun nabijheid tot de EU-burgers.

Voedingseducatie voor kinderen en maaltijden in scholen en kinderdagverblijven

14.

Het CvdR pleit ervoor lokale opleidingsmaatregelen en ontwikkeling van vaardigheden te stimuleren voor personen die met kinderen in aanraking komen (onderwijzend personeel in kinderdagverblijven en scholen, voedingsinspecteurs, kinderartsen en actoren die een belangrijke rol vervullen bij de voedingseducatie van kinderen), teneinde gezonde voeding reeds vanaf het starten met bijvoeding te bevorderen, alsook de nodige voorwaarden te scheppen om maatregelen m.b.t. overheidsopdrachten te nemen die de gezondheid ten goede komen, zodat de doelstellingen 4.7 en 12.8 van Agenda 2030 worden veiliggesteld.

15.

Er moeten verplichte programma’s voedingseducatie worden ingevoerd op scholen, op alle niveaus, met bijzondere aandacht voor kleuter- en basisscholen, die de grondslag leggen voor het eetgedrag. Deze programma’s zouden moeten voorzien in theoretische lessen, educatieve workshops en informatieve uitstappen met uiteenlopende thematiek (bijv. kookcursussen, voedselbeheer, bezoeken aan plekken waar voedsel wordt geproduceerd, bewerkt en verpakt). Doel van de programma’s is gezonde eetgewoonten te bevorderen en tegelijkertijd jonge generaties ertoe aan te zetten te kiezen voor onverwerkte verse, lokale en seizoensgebonden producten van plantaardige oorsprong, met het oog op duurzamere voedingskeuzes.

16.

Het valt niet te onderschatten hoe belangrijk het is dat er in kinderdagverblijven, op voorscholen en scholen producten van onberispelijke kwaliteit die aan de hand van kwaliteitsnormen zijn gecertificeerd worden verstrekt (via schoolmaaltijden en in kantines, cafetaria’s of eetzalen en automaten), zodat gezonde en voedzame keuzes worden gewaarborgd.

17.

De lokale en regionale overheden houden rechtstreeks toezicht op onderwijsinstellingen en kunnen daarom de voedingsgewoonten in scholen beïnvloeden en zo de gezondheid van de jongste EU-burgers helpen verbeteren.

18.

Het CvdR is ingenomen met de publicatie van het technische rapport „Public Procurement of Food for Health” en verzoekt de Commissie om dit rapport ook in de overige officiële talen van de EU te vertalen, opdat alle lokale en regionale overheden die voedsel en voedselgerelateerde diensten voor scholen inkopen dit ondersteunende document gebruiken, om ervoor te zorgen dat wordt voldaan aan de specificaties voor de inkoop van levensmiddelen.

19.

Het schaart zich ook achter de door de Europese Unie gesubsidieerde acties van de Commissie voor het uitreiken van melk en groenten en fruit aan kinderen in kinderdagverblijven en op scholen.

20.

De betrokken overheden in de verschillende EU-lidstaten zouden voeding en gezonde en duurzame eetpatronen moeten erkennen en behandelen als onderdeel van de onderwijsopdracht.

21.

Het zou nuttig zijn de richtlijnen inzake audiovisuele mediadiensten te wijzigen met het oog op strengere regels in verband met marketing- en reclameboodschappen over voeding en dranken met een hoog vet-, zout- en suikergehalte, die schadelijk zijn voor jongeren en kinderen, en niet alleen in programma’s die op jongeren en kinderen zijn gericht, zodat de toekomstige volwassen burgers minder vaak met dit soort reclame worden geconfronteerd (zoals ook bepleit door de WHO) (4).

Voorlichting en educatie van volwassenen

22.

Het CvdR acht het van belang dat er (gelet op doelstelling 12.8 van Agenda 2030) met regelmaat voorlichtingscampagnes voor het publiek worden opgezet over de positieve gezondheidseffecten van verse groente- en fruitproducten die op duurzame wijze worden geproduceerd, alsook van een lagere consumptie van levensmiddelen die rijk zijn aan verzadigde en transvetten, zout en suiker, en met name van verwerkte producten met een hoog gehalte daaraan. De voornoemde campagnes zijn bevorderlijk voor een gezonde voeding, voorkomen ziekten en dragen bij tot een betere volksgezondheid. Voorts verzoekt het CvdR de Europese Commissie om met een wetgevingsvoorstel te komen tot invoering van een verplicht „stoplichtsysteem” of anderszins een „kleurenaanduiding” voor vetten, verzadigde vetten, suiker en zout. Daarna moeten lokale en regionale overheden voorlichtingsactiviteiten voor het publiek opzetten om te verduidelijken hoe consumenten het voedingsetiket kunnen gebruiken.

23.

Aangezien de werkomgeving een ideale plek is om gezonde en duurzame voedingspatronen te bevorderen, wordt het van bijzonder belang geacht om althans in openbare diensten, waar werknemers van lokale en regionale overheden werkzaam zijn, maar ook waar mogelijk in openbare of particuliere ondernemingen, alleen producten van topkwaliteit en hoge voedingswaarde (in restaurantmaaltijden, kantines, cafetaria’s en automaten) aan te bieden om ervoor te zorgen dat werknemers uit gezondere en voedzamere producten kunnen kiezen.

24.

De bescherming van consumenten tegen misleidende reclameboodschappen is van groot belang. Daartoe moeten lokale en regionale overheden voorlichtingscampagnes organiseren met betrekking tot levensmiddelenetiketten en voedings- en gezondheidsclaims, om consumenten voor te lichten over duurzamere keuzes en gezonde voedingspatronen, zoals bijvoorbeeld het mediterraan dieet, te bevorderen.

25.

Het CvdR verzoekt de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie van de gelegenheid gebruik te maken om de richtlijnen inzake audiovisuele mediadiensten te wijzigen met het oog op strengere regels in verband met marketing- en reclameboodschappen voor voeding met een hoog vet-, zout- en suikergehalte, en alcoholhoudende dranken. Zij moeten dringend inspelen op de nieuwe uitdagingen die zich voordoen in verband met marketing en reclame op het internet en in de sociale media, waar het moeilijker is om toezicht te houden op reclameboodschappen.

Initiatieven ten behoeve van lokale overheden

26.

Samenwerking met de WHO is onontbeerlijk voor het updaten van het bewakingssysteem voor voeding, met het oog op de goedkeuring van het volgende actieprogramma op het gebied van gezondheid.

27.

Het CvdR stelt vast dat sommige acties waarvoor subsidie wordt verstrekt, bijvoorbeeld in verband met het zoeken naar nieuwe eiwitbronnen (5), doeltreffend kunnen zijn waar het gaat om wijziging van het eetgedrag. Hun kosteneffectiviteit en impact op het veranderen van consumentenkeuzes op de lange termijn moeten echter verder worden onderzocht.

28.

Het CvdR verzoekt de Europese Commissie vóór eind 2018 haar verslag over het effect van innovatieve systemen voor levensmiddelenetikettering te publiceren en in dat verslag nader in te gaan op voorbeelden van bestaande etiketteringssystemen voor levensmiddelen.

29.

Na de bestaande etiketteringssystemen voor levensmiddelen te hebben onderzocht, zou de Europese Commissie een voorstel moeten doen voor een gemeenschappelijk systeem van kleurcodes die in de hele EU op de voorkant van verpakkingen van levensmiddelen moeten worden aangebracht. Dit systeem moet de consument duidelijke informatie verschaffen over het gehalte aan suiker, zout en vetten per 100 gram van het product, en zo gezonde voedingspatronen kracht bijzetten. Het CvdR stelt voor dat voedingswaarde-etikettering ook beschikbaar is via elektronische media, overeenkomstig de eisen van de moderne technologie.

30.

Het CvdR pleit voor invoering van specifieke voorschriften voor het maximumgehalte aan suiker, zout en vetten in producten met voedings- en gezondheidsclaims op het etiket. Alleen als aan de desbetreffende specificaties is voldaan, mag voor een bepaald product een dergelijke claim gelden.

31.

Het is van groot belang dat er concrete, significante en haalbare doelstellingen worden vastgesteld voor de vermindering van de hoeveelheid suiker, transvetten en zout in verschillende levensmiddelencategorieën en dranken en dat er daarnaast nationale strategieën worden ontwikkeld om deze doelstellingen te verwezenlijken.

32.

Het CvdR wijst lokale overheden erop dat overheidsopdrachten in de levensmiddelensector alle openbare instellingen (waaronder ziekenhuizen, verzorgingstehuizen, bejaardentehuizen, kinderdagverblijven, scholen, gevangenissen en kantines) prioritair een voorbeeldfunctie moeten laten vervullen door gezonde lokale en seizoensgebonden producten te verkopen en te leveren die duurzaamheid waarborgen en bijdragen aan doelstelling 12.7 van Agenda 2030, „duurzame overheidsopdrachten”. Met het oog daarop zou in het kader van de procedures voor overheidsopdrachten dan ook de voorkeur moeten worden gegeven aan lokale producenten, teneinde een gezonde voeding en de ontwikkeling van de lokale economie te bevorderen.

33.

Er moeten richtsnoeren worden goedgekeurd voor gezondere voedingspatronen, rekening houdend met voorbeelden van strategieën die in bepaalde landen doeltreffend zijn gebleken. Er moet vooruitgang worden geboekt op het gebied van gratis toegang tot drinkwater. Andalusië werkt bijvoorbeeld aan wetgeving waarin de volgende bepaling is opgenomen: „Bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de installatie of het onderhoud van automaten met verpakte voedingswaren en dranken in openbare onderwijsinstellingen en kinderspeeltuinen, moeten gratis drinkwater verstrekken hetzij via de verkoopautomaat hetzij via een installatie die zich op maximaal 2 meter van de automaat bevindt.” Een tweede voorbeeld is Griekenland, waar maximumverkoopprijzen worden vastgesteld om water — het hoogste goed — en een aantal andere basisproducten te kunnen aanbieden tegen een concurrerende prijs ten opzichte van andere dranken en levensmiddelen, bijv. een halve euro voor een halve liter gebotteld water, aan staande klanten bij bepaalde verkooppunten (kantines, cafés, bars, restaurants en andere verkooppunten onder sanitaire controle, automaten enz.) waar concurrentie niet goed mogelijk is (luchthavens, sportcentra, schepen, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, spoorwegstations, musea, amusementsgelegenheden enz.).

34.

Het CvdR verzoekt de Commissie om specifieke voedingsprofielen en voorwaarden vast te stellen, met inbegrip van uitzonderingen, waaraan levensmiddelen of bepaalde categorieën levensmiddelen moeten voldoen om van voedings- of gezondheidsclaims voorzien te mogen zijn.

35.

Het CvdR wijst de EU-instellingen er nogmaals op dat op de etiketten van alcoholhoudende producten de ingrediënten en informatie over de voedingswaarde verplicht moeten worden vermeld, waaronder het aantal calorieën. Er zouden ook gezondheidswaarschuwingen moeten komen op alcoholhoudende producten en energiedranken. Het verzoekt de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement met name om de vrijstelling voor alcoholhoudende dranken in het kader van Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten op te heffen, zodat consumenten met kennis van zaken keuzes kunnen maken.

36.

Samenwerking tussen Europese instellingen en Europese en nationale organisaties die zich bezighouden met voeding en levensmiddelen, alsook met nationale overheidsdiensten, is nuttig om particuliere initiatieven ter bevordering van gezonde en duurzame voeding kracht bij te zetten.

Tijdens het productieproces

37.

Een gezonde, vruchtbare bodem is van vitaal belang voor het waarborgen van de voedselzekerheid. Het CvdR moedigt daarom landbouwmethoden en het gebruik van organische meststoffen en bodemverbeteraars aan die het gehalte aan organische stoffen in de bodem bevorderen en de structuur ervan alsook de infiltratiecapaciteit van water in de bodem te verbeteren.

38.

Lokale actoren moeten jonge boeren ondersteunen zodat deze landbouwactiviteiten kunnen ontplooien en de plattelandsgemeenschappen levensvatbaar blijven, bijvoorbeeld door middel van gemeenschapslandbouw (community-supported agriculture — CSA).

39.

De verwerving van technische en managementvaardigheden en -kennis en de verspreiding van innovatie in de verschillende bedrijfssectoren moeten worden bevorderd, om het duurzame beheer van de productie en de verdere verwerking van levensmiddelen te verbeteren en authentieke producten met een traceerbare toeleveringsketen te kunnen aanbieden.

40.

Via relevant EU-beleid zou steun verleend kunnen worden om de ontwikkeling van gezonde levensmiddelen te stimuleren en de productie ervan te bevorderen.

41.

Het CvdR pleit voor de bevordering van adviesdiensten die erop gericht zijn het concurrentievermogen van het bedrijfsleven te verbeteren via een duurzaam, kwaliteitsgericht management.

42.

Lokale overheden moeten samenwerkingsverbanden aangaan met opleidingscentra en nationale universiteiten om onderzoek te bevorderen naar duurzamere voedingskeuzes in alle productiestadia, die leiden tot een product dat herkenbaar is als kwaliteitsvol product dat past binnen een gezond voedingspatroon. Zo wordt met name aanbevolen om productieprotocollen te hanteren waarbij minder gebruik wordt gemaakt van chemische kunstmest, antibiotica, bestrijdingsmiddelen.

43.

Het CvdR benadrukt dat de ontwikkeling moet worden gestimuleerd en gesteund van een voedselproductie die milieuvriendelijk is, waarbij minder en uiteindelijk helemaal geen verpakkings- en voedselafval overblijft en minder CO2 wordt uitgestoten, en waarbij methoden om duurzaam te produceren, worden bevorderd.

44.

Er zou steun kunnen worden verleend aan landbouwers die kwaliteitsvolle landbouwproducten en levensmiddelen produceren. Ook zouden, in samenwerking met de betrokken lokale overheden, voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor deze producten kunnen worden opgezet.

45.

Het CvdR benadrukt de noodzaak om te investeren in innovatie door middel van milieuvriendelijke en productgerichte technologieën.

46.

Het is een goed idee om lokale mogelijkheden te onderzoeken om te bereiken dat door vrijwilligerswerk gezonde eetgewoonten worden bewerkstelligd, via bijvoorbeeld vrijwillige deelname aan voedselproductie in volkstuinen.

47.

De landbouwactiviteiten zouden kunnen worden gediversifieerd door toeristische en sociale activiteiten te ontwikkelen die het mogelijk maken het aanbod van lokale producten uit te breiden, de positie van producten met een korte toeleveringsketen te versterken en de consumptie van authentieke streekproducten te bevorderen.

Tijdens de verwerking van levensmiddelen

48.

Het CvdR roept levensmiddelenproducenten ertoe op te investeren in de wijziging van de samenstelling van bestaande levensmiddelen die rijk zijn aan verzadigde vetten, suiker en zout, alsook in onderzoek en ontwikkeling op het gebied van innovatieve, met nieuwe technologieën geproduceerde, gezonde en tegelijkertijd lekkere en betaalbare voedingsmiddelen en voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (zoals glutenvrije of lactosevrije voedingsmiddelen enz.) en daarbij gezonde en duurzame keuzes te bevorderen.

49.

Met het oog op doelstelling 12.6 van Agenda 2030 worden ondernemingen aangemoedigd om duurzame procedures in te voeren en deze in hun rapportage op te nemen.

50.

Het CvdR is voorstander van verpakkingen voor het bewaren van verse producten en korte toeleveringsketens om de afzet van lokale en gezonde producten te beschermen.

51.

Het CvdR pleit voor investeringen in de verwerking van levensmiddelen, om de impact op het product te beperken en het gebruik van verpakkingsmateriaal te rationaliseren. Dit om de productie van afval en verspilling te verminderen maar tegelijkertijd de bescherming van de producten te waarborgen.

52.

Samenwerking tussen alle belanghebbenden is van belang voor de invoering van een algemeen verplicht, leesbaar Europees systeem inzake voedingswaarde-etikettering voor alle producten, inclusief producten waarvoor momenteel een wettelijke uitzondering geldt en met uitbreiding van de inhoud van voedingswaarde-informatie, zodat consumenten weten welke consumptiekeuzes ze maken.

53.

Producten uit bergstreken zouden moeten worden onderscheiden aan de hand van een specifiek grafisch symbool waarmee de aandacht wordt gevestigd op bijzondere kenmerken ervan, zoals de kwaliteit van de bodem, de lucht en het water, alsook het volume van de productie.

54.

Daarom moet er één Europees systeem voor het vaststellen van de porties worden ingevoerd om vergelijking van overeenkomstige producten mogelijk te maken.

55.

Het CvdR roept de industrie op samen te werken met lokale en regionale overheden om in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap op nationaal, lokaal en gemeenschapsniveau acties ter bevordering van gezonde voeding te ontplooien.

Lokale actoren, boerenmarkten en detailhandelaren

56.

Het CvdR is ingenomen met acties van lokale overheden ter ondersteuning van alternatieve voedselnetwerken, zoals biologische boerenmarkten, die gezonde en duurzame voedingskeuzes bieden.

57.

Het CvdR vindt het een goede zaak dat lokale en regionale overheden studiegroepen helpen opzetten waarin producenten en verwerkers praktische ervaringen met biologische landbouw uitwisselen. Het werk van dergelijke studiegroepen kan een aanvulling vormen op de traditionele landbouwprogramma’s die door opleidingscentra, scholen en universiteiten worden aangeboden.

58.

Het CvdR dringt aan op maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van lokale basisdiensten en netwerkdiensten die gericht zijn op het consolideren van de markt voor streekproducten, het agrotoerisme en de bescherming en modernisering van plattelandsgebieden, om de consumptie van gezond en traditioneel voedsel aan te moedigen.

59.

Het is ook ingenomen met particuliere initiatieven van lokale non-profitorganisaties die consumenten helpen voor een gezonde levensstijl te kiezen, in aanvulling op het overheidsbeleid en de Europese en nationale wetgevingsinitiatieven.

60.

De lokale media (televisie, radio, tijdschriften, internet, kranten en sociale media) wordt verzocht hun medewerking te verlenen aan voorlichtingscampagnes over voeding en, conform de oproep van de Wereldgezondheidsorganisatie, de wettelijke beperkingen inzake reclame voor ongezonde voedingsmiddelen en dranken in acht te nemen.

61.

Het CvdR is voorstander van de verdere uitbouw van voedselnetwerken, zoals lokale boerenmarkten, waar lokale producenten gezond voedsel van hoge kwaliteit tegen billijke prijzen rechtstreeks aanbieden aan de consument. Daarnaast houden zij de culinaire cultuur van de lokale gemeenschap in stand en helpen zij de biodiversiteit te beschermen.

62.

Strategische planning en samenwerking op alle overheidsniveaus, waarbij relevante actoren worden betrokken, zijn van cruciaal belang om gezonde en duurzame voeding te bevorderen.

63.

Het CvdR sluit zich aan bij de algemene overtuiging dat duurzame oplossingen alleen kans van slagen hebben als er sterke partnerschappen worden aangegaan met lokale overheden.

---

(1)  „Healthy diet”, informatieblad nr. 394, laatst bijgewerkt in september 2015.

(2)  http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7694616/3-14102016-BP-EN.pdf

(3)  https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/public-procurement-food-health-technical-report.pdf

(4)  http://www.hse.ie/eng/about/Who/healthwellbeing/Our-Priority-Programmes/HEAL/HEAL-docs/tackling-food-marketing-to-children-in-a-digital-world-trans-disciplinary-perspectives-WHO-2016.pdf

(5)  http://eur-lex.europa.eu/eli/dec_impl/2014/424/oj