EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52013DC0459
REPORT FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL Fourth Report on the implementation by the Republic of Moldova of the Action Plan on Visa Liberalisation
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Vierde verslag over de tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor visumliberalisering
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Vierde verslag over de tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor visumliberalisering
/* COM/2013/0459 final */
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Vierde verslag over de tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor visumliberalisering /* COM/2013/0459 final */
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES
PARLEMENT EN DE RAAD Vierde verslag over de tenuitvoerlegging door
de Republiek Moldavië van het actieplan voor visumliberalisering 1. Inleiding De
visumdialoog tussen de EU en de Republiek Moldavië over de voorwaarden
waaronder burgers van de Republiek Moldavië (hierna “Moldavische burgers”
genoemd) visumvrij naar de EU kunnen reizen, is aangegaan op 15 juni 2010. Het
actieplan voor visumliberalisering (hierna “VLAP” genoemd)[1] werd op 24
januari 2011 door de Commissie aan de Moldavische autoriteiten voorgesteld
(hierna “Moldavische autoriteiten” genoemd). Het VLAP bevat een reeks
nauwkeurige benchmarks voor de Republiek Moldavië over vier “blokken” technisch
relevante kwesties[2],
met het oog op het aannemen van een wetgevings- en beleidskader (fase 1) en de
doeltreffende uitvoering ervan (fase 2). De Commissie heeft het Europees Parlement en
de Raad regelmatig verslag uitgebracht over de uitvoering van het VLAP. Het eerste
voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van
het actieplan voor visumliberalisering werd voorgesteld op 16 september 2011[3]. Op 7
oktober 2011 vond een bijeenkomst van hoge ambtenaren plaats waarop het eerste
voortgangsverslag werd voorgesteld en de volgende stappen in het proces werden
besproken. In de tweede helft van oktober en begin
november 2011 werden voor blokken 2, 3 en 4 van het VLAP evaluatiemissies
georganiseerd, waarbij deskundigen uit EU-lidstaten en ambtenaren van de
Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (hierna “EDEO” genoemd)
betrokken waren. Deze deskundigenmissies hadden tot doel het wetgevings-,
beleids- en institutioneel kader te toetsen aan de benchmarks van de eerste
fase van het VLAP en na te gaan of het in overeenstemming was met de Europese
en internationale normen. De deskundigenverslagen werden in december 2011
voltooid. Het tweede voortgangsverslag over de
tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor
visumliberalisering werd uitgebracht op 9 februari 2012[4]. Op 27
februari 2012 vond een bijeenkomst van hoge ambtenaren plaats waarop het tweede
voortgangsverslag werd voorgesteld en de volgende stappen in het proces werden
besproken. Het derde voortgangsverslag over de
tenuitvoerlegging door de Republiek Moldavië van het actieplan voor
visumliberalisering werd vastgesteld op 22 juni 2012[5]. Het was
het derde en laatste voortgangsverslag over de eerste fase van het VLAP en het
bevatte een geconsolideerde beoordeling door de Commissie van de vooruitgang
die de Republiek Moldavië heeft geboekt in het bereiken van de benchmarks van
de eerste fase van het VLAP die verband houden met de totstandbrenging van het
wetgevings-, beleids- en institutioneel kader. Op 3 augustus 2012 publiceerde de Commissie,
met de betrokkenheid van de betreffende EU-agentschappen en andere
belanghebbenden, een beoordeling over de mogelijke gevolgen van toekomstige
visumliberalisering voor de Moldavische burgers die naar de EU reizen op het
gebied van migratie en veiligheid[6]. Op basis van deze verslagen nam de Raad op 19
november 2012 conclusies aan, waarin de Raad het met de Commissie eens is dat
de Republiek Moldavië aan alle benchmarks uit hoofde van de eerste fase
van het actieplan voor visumliberalisering heeft voldaan. Vervolgens
werd de beoordeling van de benchmarks van de tweede fase gestart. De volgende stappen van de tweede fase en de
voorbereiding van de evaluatiemissies werden besproken op een bijeenkomst van
hoge ambtenaren die plaatsvond op 28 januari 2013. Een nieuwe reeks evaluatiemissies
voor de vier blokken van het VLAP vond plaats van 18 februari tot en met 15
maart 2013. De evaluatiemissies waren nog nooit zo uitgebreid en gedetailleerd;
12 deskundigen uit EU-lidstaten en ambtenaren van de Commissie en de EDEO
werkten gedurende vier weken hieraan. Deze deskundigenmissies hadden tot doel te
beoordelen in welke mate reeds aan de benchmarks van de tweede fase van het
VLAP is voldaan en in welke mate het wetgevings-, beleids- en institutioneel
kader is uitgevoerd, en of dit in overeenstemming met de Europese en
internationale normen is. Er werd bijzondere aandacht besteed aan onderwerpen
zoals antidiscriminatie, integratie van minderheden en mensenhandel, die soms
ook werden genoemd in de conclusies van de Raad van 19 november 2012. De deskundigenverslagen werden in mei 2013
voltooid. De Republiek Moldavië heeft beloofd gevolg te geven aan de
aanbevelingen in deze verslagen en heeft hiertoe het nationaal actieplan eind
mei 2013 bijgewerkt. Het actieplan voor visumliberalisering is een
belangrijke stimulans gebleken voor hervormingen en heeft ervoor helpen zorgen
dat de Republiek Moldavië sinds 2010 consequent structurele hervormingen
doorvoert. Het wetgevings- en beleidskader werd ingesteld, waarmee de eerste
fase van het VLAP in november 2012 werd afgesloten. Dit verslag wil de status van de uitvoering
van het wetgevings- en institutioneel kader weergeven, alsook de werking
van de instellingen en de mate van interinstitutionele coördinatie.
De Commissie heeft dit voortgangsverslag opgesteld op basis van de uitgebreide
evaluatiemissies van februari-maart 2013, met inbegrip van de verslagen die
de deskundigen van de lidstaten in die context hebben opgesteld, en de
aanvullende informatie die naar aanleiding van het Gemengd Subcomité nr. 3
EU-Republiek Moldavië[7]
en de mensenrechtendialoog tussen de EU en de Republiek Moldavië, die beiden
plaatsvonden in april 2003, werd verkregen. Bijzondere aandacht ging uit naar
de duurzaamheid van de hervormingen en de behaalde resultaten, die in de
hand wordt gewerkt door onder andere te voorzien in voldoende personeel en
financiële middelen. Het verslag bevat ook een beoordeling van de mate
waarin de aanbevelingen aan de Republiek Moldavië in het verslag ter
beoordeling van de gevolgen[8]
van augustus 2012 werden opgevolgd. 2. Beoordeling van de uitvoering van de
vier blokken van het actieplan voor visumliberalisering Blok 1: Documentbeveiliging, met
inbegrip van biometrie a) VLAP-benchmarks ·
Geleidelijke invoering van ICAO-conforme
biometrische paspoorten, ook in de Moldavische consulaten in het buitenland, en
geleidelijke afschaffing van paspoorten die niet ICAO-conform zijn Sinds januari 2011 geeft de Republiek Moldavië
alleen maar biometrische paspoorten uit (gewone paspoorten, diplomatieke
paspoorten, officiële paspoorten en paspoorten voor staatlozen) volgens het
“één paspoort, één document”-beginsel. Op 31 december 2012 waren er 2 514 335
paspoorten voor burgers van de Republiek Moldavië in omloop, waarvan 487 745
(of 19,3 %) biometrische paspoorten waren. De geleidelijke algemene
afschaffing van niet-biometrische paspoorten is gepland voor eind 2020. Sinds 1 januari 2012 kunnen Moldavische
burgers die in het buitenland wonen, een aanvraag indienen bij de diplomatieke
vertegenwoordigingen of consulaire kantoren van de Republiek Moldavië voor een
biometrisch paspoort. Alle ambassades en consulaire vertegenwoordigingen van de
Republiek Moldavië in het buitenland hebben, zonder uitzonderingen, speciale
uitrusting gekregen voor het verzamelen van biometrische gegevens van de
aanvragers. Dit nieuwe biometrische paspoort voldoet aan de ICAO-normen en
bevat een aantal door de ICAO aanbevolen beveiligingseigenschappen[9]. Sinds 2 januari 2013 gebruikt het centrum voor
middelen voor staatsinlichtingen “Registru” (CSIR Registru, hierna “Registru”
genoemd) eigen stam- en publieke-sleutelcertificaten. Op 28 september 2012
dienden de Moldavische autoriteiten een aanvraag in om zich aan te sluiten bij
de public key directory van de ICAO (hierna “ICAO PKD”). Het Ministerie van
Informatietechnologie en Communicatie verzocht begin 2013 het Registru om de
eenmalige registratiekosten voor de aansluiting bij de ICAO PKD te betalen. Het
Registru schreef in januari 2012 een aanbesteding uit voor de aankoop van
boekjes met een geïntegreerde chip, maar de ondertekening door het Registru van
de daaruit vloeiende overeenkomst werd opgeschort tot februari 2013 als gevolg
van een juridische klacht. Intussen heeft het Hooggerechtshof van de Republiek
Moldavië de klacht verworpen en zullen de winnaar van de aanbesteding en het
Registru de overeenkomst waarschijnlijk in de zomer van 2013 ondertekenen. ·
Hoge mate van integriteit en beveiliging van de
aanvraag, personalisering en verdeling van paspoorten, identiteitskaarten en
andere onderliggende documenten Het Registru is verantwoordelijk voor het
afgeven van reis- en identiteitsdocumenten. Alle kantoren van de burgerlijke
stand zijn geïnformatiseerd en via een beveiligd communicatiekanaal verbonden met
een geautomatiseerd informatiesysteem, het zogenoemde “nationaal
bevolkingsregister” (hierna “NBR” genoemd). Alle aktes die betrekking hebben op
geboorte, huwelijk, overlijden, echtscheiding en verandering van
naam/familienaam hebben hetzelfde formaat en dezelfde beveiligingseigenschappen[10]. Aanvragen voor reisdocumenten en nationale
identiteitskaarten worden ingediend in de 49 territoriale en regionale kantoren
van het Registru. Deze kantoren gaan doorgaans na of de gegevens nauwkeurig
zijn en de aanvraag volledig is en vragen op niet-elektronische wijze bij het
Ministerie van Binnenlandse Zaken informatie op over wetsovertredingen,
strafzaken en personen die misdrijven hebben gepleegd. De kans dat iemand meerdere identiteiten
gebruikt, is erg klein dankzij het NBR dat heel wat gegevens over elke
Moldavische burger bevat. Door het gebruik van biometrie in paspoorten wordt de
identiteit van de houder als het ware bevroren, waardoor hij geen andere
identiteit meer kan gebruiken. Het Registru neemt strenge maatregelen om de
kans op corruptie door het personeel zo veel mogelijk te beperken door onder
andere een duidelijk onderscheid te maken tussen de taken en functies van
personeelsleden, de aanvragers op willekeurige basis naar de ambtenaren door te
verwijzen, de verzoeken van aanvragers door minstens 3 verschillende ambtenaren
te laten evalueren en de kosten te laten betalen via geldautomaten. Door de
aanvragen meerdere malen te laten controleren, is het voor het personeel erg
moeilijk om frauduleuze aanvragen in het systeem in te voeren. Daarnaast heeft de burgerlijke stand een
strategie ontwikkeld om corruptie op personeelsniveau te voorkomen en
bestrijden. Er zijn maatregelen zoals niet-geplande inspecties, beperkte
toegang tot gegevens, videobewaking en verklaringen over inkomen, eigendom en
belangenconflicten. In elk lokaal kantoor waar een aanvraag kan worden
ingediend, hangen informatieborden over corruptie. Deze
maatregelen resulteerden in zeven tuchtrechtelijke sancties voor inbreuken door
werknemers van de burgerlijke stand, na de uitvoering van onderzoeken in 2012. Aanvragers die in de regio Trans-Dnjestrië[11] wonen,
kunnen een aanvraag voor documenten indienen in een van de kantoren langs de
administratieve grens. Sinds 17 juli 2003 zijn er zes permanente kantoren in de
Republiek Moldavië en een mobiel kantoor die deze aanvragen behandelen. Deze
kantoren hebben dezelfde praktische organisatie en basisprocedures als in de
rest van de Republiek Moldavië. Personen die uitsluitend in het bezit zijn van
documenten die door de “autoriteiten” van de regio Trans-Dnjestrië zijn
afgegeven, kunnen hun burgerlijke-staatdocumenten bij de Moldavische
autoriteiten registeren door deze door de burgerlijke stand te laten
transcriberen en opnemen in het NBR. De burgerlijke stand zal hen dan een
document afgeven waarmee ze het Moldavische paspoort kunnen verkrijgen. De wet
voorziet in een speciale procedure voor de erkenning van onderliggende
documenten die door de “autoriteiten” van de regio Trans-Dnjestrië zijn
afgegeven. De identiteit kan worden vastgesteld door middel van eerder
afgegeven identiteits- of reisdocumenten van de Republiek Moldavië of op basis
van gegevens van familieleden. In vele gevallen kan de identiteit van de
persoon relatief gemakkelijk worden gecontroleerd aangezien er gegevens tot 1992
beschikbaar zijn. Voor personen die in of na 1992 in de regio Trans-Dnjestrië
zijn geboren, wordt de identiteit en het recht op het Moldavische burgerschap
vastgesteld na onderzoek van de gegevens van de ouders en broers en/of zussen
om de familiebanden te bepalen. Tot slot kan een redelijke zekerheid over de
identiteit worden verkregen door gegevens van familieleden in het NBR met
elkaar te vergelijken. ·
Snel en systematisch informatie over verloren en
gestolen paspoorten invoeren in de databank van Interpol/LASP Sinds oktober 2011 zijn er procedures in voege
om gegevens over alle verloren en gestolen paspoorten om de vijf minuten van
het Registru naar het nationale centrale bureau van de politie (hierna “NCB”
genoemd) door te sturen. Dit bureau is het contactpunt met Interpol. Het NCB
stuurt deze informatie ook dagelijks naar Interpol via een realtime,
elektronisch systeem. Er is geen onderscheid tussen verloren en gestolen
paspoorten. De grensdoorlaatposten zijn verbonden met de Interpol-databank
inzake verloren en gestolen paspoorten. Het aantal verloren paspoorten is zeer
hoog in vergelijking met het aantal nieuwe paspoorten. In 2011 werden 29 946
paspoorten als verloren aangegeven, terwijl er 261 259 nieuwe werden
gemaakt. In 2012 werden 32 343 paspoorten als verloren aangegeven, terwijl
er 260 393 nieuwe werden gemaakt. Sinds oktober 2011 werden 15 603
paspoorten teruggevonden en opgehaald. ·
Regelmatige uitwisseling van paspoortmodellen en
samenwerking op het gebied van documentbeveiliging met de EU De EU-lidstaten
worden jaarlijks op de hoogte gehouden van nieuwe paspoortmodellen van de
Republiek Moldavië via een specifiek communicatiekanaal. Daarnaast is de
Republiek Moldavië in 2009 toegetreden tot het “Openbaar register van
authentieke identiteits- en reisdocumenten” (hierna “PRADO” genoemd) van de
Raad van de Europese Unie. De laatste bijwerking in
het PRADO-systeem dateert van 1 juli 2011 en betrof het invoeren van de nieuwe
modellen met de beveiligingseigenschappen van de Moldavische biometrische paspoorten.
In december 2012 werden 65 nieuwe voorbeelden met de
beveiligingseigenschappen van de Moldavische biometrische diplomatieke en
dienstenpaspoorten verstuurd. In 2012 heeft de deskundige afdeling inzake
documenten van de dienst grenspolitie via het Ministerie van Buitenlandse Zaken
en Europese Integratie voorbeelden van reisdocumenten van de EU-lidstaten
ontvangen (62 stuks). b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Stel evenredige, doeltreffende en afschrikkende
sancties vast en leg ze op aan personen die worden veroordeeld voor het
verkopen of uitlenen van hun paspoorten Artikel 361 van het strafwetboek van de
Republiek Moldavië voorziet al in sancties voor het aanmaken, bezitten,
verkopen of gebruiken van valse officiële documenten. De Moldavische
autoriteiten zijn momenteel aan het onderzoeken of in het geval van verloren of
gestolen paspoorten de voorwaarden voor het afgeven van paspoorten aan de
houders ervan kunnen worden verstrengd. ·
Wissel regelmatig met de EU-autoriteiten
gegevens uit over verloren en gestolen biometrische paspoorten, met name via de
databank van Interpol voor verloren en gestolen reisdocumenten Zie het VLAP-benchmark “Snel en systematisch
informatie over verloren en gestolen paspoorten invoeren in de databank van
Interpol/LASP” op bladzijde 5 van dit verslag. ·
Versterk het wettelijke en institutionele kader
betreffende de burgerlijke stand om misbruik van naams- of
identiteitsveranderingen voor het verkrijgen van een nieuw paspoort te
voorkomen. Er moeten duidelijke regels worden opgesteld en toegepast voor
naamsveranderingen en het wettelijke en het institutionele kader moeten worden
versterkt en zowel doeltreffende controle- als doeltreffende
traceerbaarheidsmaatregelen omvatten Elke burger kan
een aanvraag indienen om zijn/haar naam of familienaam te veranderen. Het
centrale kantoor van de burgerlijke stand beslist hierover op basis van het
advies van een speciale commissie. De wet legt geen beperking op het aantal
keren dat een naam of familienaam kan worden veranderd. Het unieke persoonlijke
identificatienummer (hierna “UPIN” genoemd) in de geboorteakte kan nooit worden
gewijzigd en bij een verandering van de naam of familienaam worden alle vorige
reis- en identiteitsdocumenten ongeldig gemaakt. Grenscontroles bij het
verlaten van het land gebeuren op basis van het UPIN en de grenspolitie kan via
het NBR alle vorige namen/familienamen van Moldavische burgers raadplegen. Het
bestaande systeem beperkt het misbruik van naamsveranderingen aanzienlijk. Algemene beoordeling blok 1 De bestaande organisatie en procedures zorgen voor voldoende integriteit en beveiliging van documenten. De procedures voor registratie van de burgerlijke staat en afgifte van de betreffende documenten zijn sinds 2010 aanzienlijk verbeterd. De bestaande aanvraag- en afgiftesystemen zijn beveiligd, wel doordacht en zorgen voor een goede dienstverlening ten aanzien van de burgers. Er worden ICAO-conforme paspoorten verspreid en de oude paspoorten verdwijnen snel. De Republiek Moldavië wordt ook verzocht meer informatie te verstrekken over het hoge aantal verloren paspoorten. De Commissie is van oordeel dat de Republiek Moldavië in het algemeen voldoet aan de benchmarks van de tweede fase van blok 1. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · het gebruik van een boekje met geïntegreerde chip tot uitvoering van de mechanismen inzake uitgebreide toegangscontrole en aanvullende toegangscontrole; · automatisering van zo veel mogelijk procedures en het afschaffen van de resterende handmatige procedures; totstandbrenging van een elektronische verbinding tussen het Registru en het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Blok 2: Onregelmatige immigratie, met inbegrip
van terugname Blok 2/thema 1 - Grensbeheer a) VLAP-benchmarks ·
Doeltreffende uitvoering van wetgeving inzake
grenscontrole door toereikende grenscontroles en grensbewaking, procedures en
operationele doeltreffendheid, situatieschets op nationaal en lokaal niveau,
met inbegrip van uitvoering van risicoanalyses, beheer van inlichtingen en
gegevensstromen, alsook rechtstreekse toegang tot en raadpleging van
betreffende nationale en internationale databanken Op 1 juli 2012 werd een wet betreffende de
grenspolitie van kracht op grond waarvan de grensbewakingsdienst werd omgevormd
tot de dienst grenspolitie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van de
Republiek Moldavië. De grenspolitie heeft gewone en
uitvoeringsbevoegdheden op het gebied van geïntegreerd grensbeheer en de
voorkoming en bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit. De wet
betreffende de staatsgrens volgt de definities en het kader van de
Schengengrenscode [12]
en houdt rekening met het rechtskader van de Europese Unie voor de
aansprakelijkheid van vervoerders, in het bijzonder de richtlijn betreffende de
verplichting voor vervoerders om passagiersgegevens door te geven (Richtlijn 2004/82/EG).
De grenspolitie voert haar activiteiten uit volgens gelijksoortige regels en
voorschriften als de grenswachten in de EU-Schengenlanden. In het gebied dat
door de Republiek Moldavië wordt gecontroleerd, zijn er 56 grensdoorlaatposten
(hierna “GDP” genoemd) en jaarlijks steken 13 tot 15 miljoen reizigers de
grenzen van Republiek Moldavië over. De grenscontroles worden in het algemeen
uitgevoerd volgens de beste praktijken van de EU Schengencatalogus. De rapportage- en risicoanalysesystemen zijn
op een zeer goed niveau, zelfs in vergelijking met de systemen van de
EU-Schengenlanden. Het risicoanalysesysteem is gebaseerd op het
gemeenschappelijk model voor geïntegreerde risicoanalyse (CIRAM) van Frontex en
de profielen zijn goed opgesteld en van hoge kwaliteit. De grenspolitie
wisselt, als lid van het Frontex-netwerk voor risicoanalyse betreffende de
oostelijke grenzen (EBRAN), maandelijks informatie uit met Frontex. Daarnaast
zijn de grenspolitie en de douane, samen met hun Oekraïense collega’s,
beoordelingsverslagen betreffende de beveiliging van gemeenschappelijke grenzen
aan het opstellen. Ze krijgen hiervoor hulp van de EU-missie voor
bijstandverlening inzake grensbeheer (hierna “EUBAM” genoemd). De grensbewaking wordt gepland en uitgevoerd
volgens een risicoanalysesysteem. Het aantal patrouilles is op een redelijk
goed niveau. Het geïntegreerde grensbeheer (hierna “GGB” genoemd) omvat plannen
om een uitgebreid, vast bewakingssysteem langs de grenzen te ontwikkelen. Door
het vaste bewakingssysteem met de aanvullende draagbare (niet-bemande) systemen
in te voeren, kan de grenspolitie het grensbewakingssysteem op een passend
niveau brengen. De grenspolitie beschikt over voldoende diensthonden (123 in
totaal, waarvan 74 speurhonden). De eerstelijnsapparatuur voor grenscontroles
voldoet in het algemeen aan de Europese normen. Het aantal waarschuwingen in de
databanken bedroeg in 2012 meer dan 5 700 (5 687 nationale waarschuwingen;
56 Interpol-waarschuwingen) en het totale aantal lag meer dan viermaal hoger
dan in 2011. De eerstelijnsambtenaren hebben toegang tot het geïntegreerd
informatiesysteem van de grenspolitie, het rechtskader, waarschuwingen in het
buitenland, risicoprofielen en internet (bijv. PRADO). Alle GDP’s hebben
onlineverbindingen met de centrale databanken. Door het gebrek aan voldoende
apparatuur, zijn de tweedelijnscontroles niet bij alle GDP’s op een passend
niveau. ·
Invoeren van passende infrastructuur, technische
uitrusting, IT-systemen, financiële en personele hulpmiddelen in
overeenstemming met de GGB-strategie en het actieplan die moeten worden
aangenomen, en doeltreffende uitvoering van opleidingsprogramma’s en
corruptiebestrijdingsmaatregelen De grenspolitie is het grensbewakingssysteem
aan het moderniseren en zal een nationaal coördinatiecentrum (hierna “NCC”
genoemd) oprichten. Het opstellen van de situatieschets is een onderdeel van
het lopende driefasenplan, “Ontwikkeling van vaste en mobiele communicatiesystemen
aan de staatsgrens” genaamd. Andere onderdelen zijn de aankoop van uitrusting
en het ontwikkelen van een vast en mobiel communicatiesysteem voor het hele
land. Het NCC moet ervoor zorgen dat het bewustzijn over de situatie vergroot en
zal ook samenwerking met het Europees grensbewakingssysteem[13]
(Eurosur) mogelijk maken. De grenspolitie heeft voldoende apparatuur voor
grensbewaking (bijv. thermovision-camera’s en nachtkijkers), maar heeft
momenteel een tekort aan vaste bewakingssystemen. Het geplande aantal banen bij de grenspolitie
bedraagt 3 543, waarvan 83 % (2 945) momenteel is ingevuld. Het
verschil is het gevolg van het feit dat dienstplichtigen niet langer worden
ingezet voor grenscontrole. Alle vacante banen moeten tegen eind 2013 zijn
ingevuld. Het nationale college van de grenspolitie organiseert opleidingen van
twee jaar voor onderofficieren en een basisopleiding van zes maanden voor
nieuwe werknemers. De opleiding van twee jaar voor onderofficieren is gebaseerd
op het Kopenhagenproces en werd, met de hulp van EUBAM, ontwikkeld volgens de
gemeenschappelijke basisinhoud van de EU voor de opleiding van grenswachten. In
het algemeen bereiden de opleidingen de personeelsleden goed voor op het beheer
van de grenzen. De grenspolitie heeft al de meeste aanbevelingen en beste
praktijken betreffende de voorkoming van corruptie[14] van de
EU Schengencatalogus betreffende controles aan de buitengrenzen[15]
uitgevoerd. De deontologische code van de grenspolitie werd goedgekeurd op 13
juni 2008 en de lonen van de grenspolitie zijn competitief. Er worden
niet-aangekondigde controles uitgevoerd en het personeel van de grenspolitie
moet zijn persoonlijke belangen en inkomsten bekendmaken op het moment van
indiensttreding en daarna jaarlijks. Er is een rotatiesysteem voor het
personeel van toepassing. ·
Betere interinstitutionele samenwerking (met
inbegrip van gegevensuitwisseling tussen de grensbewakingsdienst en de
rechtshandhavingsinstanties) en betere internationale samenwerking, waaronder
samenwerking met de buurlanden en zeer doeltreffende uitvoering van de
werkovereenkomst met Frontex De interinstitutionele samenwerking op het
gebied van grensbeheer heeft een bevredigend niveau behaald. De grenspolitie
werkt intensief samen met de politie, douane en het bureau voor migratie en
asiel (hierna “BMA” genoemd). De samenwerking tussen de grenspolitie en het
algemene openbare ministerie (hierna “AOM” genoemd) nam structureel toe nadat
de grenspolitie nieuwe bevoegdheden voor strafrechtelijk onderzoek kreeg toegekend.
De interinstitutionele samenwerking vindt voornamelijk plaats via de
uitwisseling van informatie, gemeenschappelijke onderzoekteams,
gemeenschappelijk optreden en gemeenschappelijke opleiding. De grenspolitie en
douane hebben aan alle GDP’s one-stop-controles uitgevoerd. Ze gebruiken
hierbij een gemeenschappelijk registratiesysteem voor voertuigen met een
laadruimte en kunnen elkaars apparatuur gebruiken om bijvoorbeeld de voertuigen
te controleren. De grenspolitie heeft een hele reeks
samenwerkingsovereenkomsten en -protocollen afgesloten met Roemenië en
Oekraïne. In 2012 zette de grenspolitie de samenwerking met EUBAM verder en
zorgde ze voor een doeltreffende uitvoering van de activiteiten in het kader
van het actieplan voor de jaarlijkse fase 9[16]. Sinds 2006 heeft de grenspolitie een
verbindingsambtenaar in het gemeenschappelijke centrum voor
grensoverschrijdende samenwerking in Galati. Er bestaan
samenwerkingsovereenkomsten met bepaalde EU-lidstaten (Letland, Litouwen,
Estland, Hongarije en Polen). Er is ook samenwerking met andere landen van het
Gemenebest van Onafhankelijke Staten (hierna “GOS” genoemd), met name via de
commandoraad van de grensbewakingsdiensten van het GOS. Tot slot is er een
samenwerkingsprotocol tussen de grenswachten van de GUAM-staten[17]. De
grenspolitie ondertekende een werkovereenkomst met Frontex in augustus 2008 en
heeft deelgenomen aan talrijke gecoördineerde activiteiten van Frontex. In
december 2012 werd binnen de dienst grenspolitie het nationale
Frontex-contactpunt opgericht. Dit contactpunt is bevoegd voor de coördinatie
en uitvoering van het Frontex-samenwerkingsplan. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Blijf de grenscontroles aanscherpen,
bijvoorbeeld met risicoanalyses en bewakingsmaatregelen, voorkom en bestrijd
corruptie aan de grens, en breid de samenwerking met EUBAM bij alle aspecten
van grensbeheer verder uit Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 7 en 8
van dit verslag. ·
Werk intensiever samen met de buurlanden.
Verbeter de bilaterale en internationale samenwerking en uitwisseling op het
gebied van statistische en analytische gegevens en tactische/operationele
gegevens/inlichtingen, door middel van maatregelen zoals het opzetten
van/deelnemen aan gemeenschappelijke grensoverschrijdende operaties,
gemeenschappelijke onderzoeksteams en gemeenschappelijke inlichtingeneenheden,
het uitbreiden van de mogelijkheden voor de uitwisseling van
verbindingsambtenaren bij dergelijke operaties, en het aanbieden van
opleidingen voor het verrichten van gemeenschappelijke grens- en
douanecontroles Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 8, 9
en 10 van dit verslag. ·
Verbeter de opleiding en de capaciteit inzake
internationale samenwerking op het gebied van douane en rechtshandhaving en de informatie-uitwisseling Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 8, 9
en 10 van dit verslag. ·
Coördineer de controleactiviteiten aan de
gemeenschappelijke grens. Deel inlichtingen en doe meer aan gemeenschappelijke
situatiebeoordeling op operationeel niveau Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 8, 9
en 10 van dit verslag. ·
Werk nauwer samen met de buurlanden, met name
Oekraïne De Republiek Moldavië en de Oekraïense
autoriteiten zijn in 2007 gestart met een proefproject inzake de
gemeenschappelijk bediende grensdoorlaatpost Rososhany-Briceni (hierna “GBGDP”
genoemd). Het proefproject inzake de GBGDP werd gepland en opgestart met de
hulp en ondersteuning van EUBAN en de Europese Commissie. Beide partijen hebben
de verantwoordelijkheid over de controles bij uitreis aan elkaar overgedragen.
De beginselen van “één loket”, “one-stop-shop”, “persoonlijk contact”, “onder
één dak” en “schouder aan schouder” werden succesvol toegepast in het
proefproject. ·
Zet de samenwerking met EUBAM voort en volg de
aanbevelingen van EUBAM over een beter en intensiever gebruik van mobiele
eenheden op Het deel van de grens van de Republiek
Moldavië en Oekraïne in de regio Trans-Dnjestrië valt niet onder de controle
van de grenspolitie en douane van de Republiek Moldavië. In dit deel zijn er 25
officiële doorlaatposten naar Oekraïne en de internationaal erkende
grenscontroles en bewakingstaken worden enkel uitgevoerd door de Oekraïense
grenswacht. Langs de interne administratieve grens tussen de regio
Trans-Dnjestrië en de Republiek Moldavië zijn er 14 interne
douanecontroleposten (hierna “IDCP’s” genoemd) waar de douane van de Republiek
Moldavië goederen controleert. In
februari 2013 begonnen de Moldavische autoriteiten met de uitvoering van een
nieuwe strategie om onregelmatige immigratie en grensoverschrijdende
criminaliteit te voorkomen en om de passagiersstroom door de regio
Trans-Dnjestrië te vergemakkelijken. De strategie omvat maatregelen zoals:
registratie van buitenlandse burgers die de Republiek Moldavië via de
administratieve grens binnenkomen of verlaten; versterken van de capaciteiten
van de IDCP’s door het BMA (aan 6 IDCP’s zal er een registratiekantoor voor
vreemdelingen zijn dat permanent open is); opstellen van voorschriften voor de
IDCP’s (gegevensbescherming, informatie-uitwisseling tussen autoriteiten en
taakverdeling); voorlichtingscampagne over nieuwe registratievoorschriften voor
vreemdelingen; het oprichten van mobiele eenheden[18] in het
hele land en versterken van de samenwerking met de Oekraïense autoriteiten en
EUBAM. Volgens deze strategie kunnen buitenlandse burgers die het grondgebied
van de Republiek Moldavië binnenkomen of verlaten via de regio Trans-Dnjestrië,
alsook de burgers die er wonen, zich vrijwillig registreren aan de IDCP’s,
GDP’s of in bepaalde kantoren in Chisinau, Balti of Comrat. Dit mechanisme zal
geen invloed hebben op het vreemdelingenverkeer binnen de internationaal
erkende grenzen van de Republiek Moldavië. Om onregelmatige immigratie en
grensoverschrijdende misdaad aan te pakken, zal een mobiele eenheid van 70
ambtenaren binnenlandse controles op basis van risicoanalyse uitvoeren in het
hele land. Deze patrouilles zullen frequenter worden uitgevoerd in de vorm van
gemeenschappelijke patrouilles van douane, politie, grenspolitie en het BMA.
Dit beleid, met inbegrip van het rechtskader, zal naar verwachting in de eerste
helft van 2013 zijn uitgevoerd. Daarnaast heeft de Republiek Moldavië de
intentie om de gemeenschappelijke controles en patrouilles met de Oekraïense
grenswachten van het centrale (Trans-Dnjestrische) deel van de
gemeenschappelijke grens uit te breiden. Deze praktijk werd voor het eerst
uitgevoerd in 2012 aan het noordelijke deel van de grens, aan de
gemeenschappelijk bediende grensdoorlaatpost Rososhany-Briceni, en zal
binnenkort worden uitgebreid tot de grensdoorlaatpost in Palanca/Mayaki in het
zuidelijke deel van de grens. Beoordeling blok 2/thema 1 - Grensbeheer De grenspolitie van de Republiek Moldavië is georganiseerd volgens de aanbevelingen van de EU Schengencatalogus, de grenscontroles en de grensbewaking worden voornamelijk uitgevoerd in overeenstemming met de EU-normen en het risicoanalysesysteem is georganiseerd volgens de beste Schengen-praktijken. Er moeten nog bepaalde technische verbeteringen worden aangebracht. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · instelling van vaste technische bewakingssystemen langs de landgrens, toepassing van beste praktijken van de EU voor het oprichten van het NCC en de RCC’s, · voertuigen uitvoeriger controleren om verstekelingen te vinden en verbetering van de risicoanalyse en de profilering van mensenhandel, betere opleiding en grotere beschikbaarheid van eerstelijns- en tweedelijnsambtenaren voor de opsporing van valse documenten, voortgezette aankoop van uitrusting voor tweedelijnscontroles en voertuigcontroles, opvolging en registratie van grenscontroles aan de hand van camera’s in elk controlehuisje, versterking van corruptiebestrijding bij de douane en toepassing van beste praktijken van de EU, · verdere uitvoering van het concept van mobiele eenheden voor de regio Trans-Dnjestrië, bestaande uit bekwame rechtshandhavingsautoriteiten die zijn opgeleid in het bestrijden van onregelmatige immigratie en grensoverschrijdende criminaliteit, een automatische uitwisseling van informatie en persoonsgegevens in realtime tussen alle rechtshandhavingsautoriteiten. Blok 2/thema 2 - Migratiebeheer a) VLAP-benchmarks ·
Blijvende doeltreffende uitvoering van de
overnameovereenkomst tussen de EU en de Republiek Moldavië en maatregelen voor
de re-integratie van Moldavische burgers (die vrijwillig terugkeren of worden
overgenomen) Het BMA van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken is bevoegd voor de uitvoering van de overnameovereenkomsten van de
Republiek Moldavië. De volgende overnameovereenkomsten van de Republiek
Moldavië met andere staten zijn momenteel van kracht: EU (ondertekend in
Brussel op 10 oktober 2007), Noorwegen (9 augustus 2006), de Zwitserse
Bondsstaat (1 juni 2004, 19 mei 2010) en Turkije (1 november 2012). De
onderhandelingen met Albanië, Azerbeidzjan, de Russische Federatie en Libanon
worden voortgezet. Tijdens de laatste vergadering van het Gemengd Comité
Overname EU-Republiek Moldavië[19]
werd gezegd dat het aantal overnameaanvragen voor Moldavische onderdanen van
EU-landen is gedaald van 242 in 2011 tot 142 in 2012 en 57 voor de eerste 5
maanden van 2013. In 2012 kwam het grootste aantal aanvragen van Frankrijk (54),
gevolgd door Duitsland (34) en Oostenrijk (26). Het Ministerie van Arbeid, Sociale Bescherming
en Gezin heeft duurzame maatregelen ingevoerd voor de re-integratie van
Moldavische burgers via de nationale arbeidsbureaus. Er worden op regelmatige
tijdstippen banenbeurzen georganiseerd, er bestaat een hotline en in alle
lokale kantoren wordt beschikbare informatie (in de vorm van folders,
informatieborden, brochures) over vacante betrekkingen op de arbeidsmarkt en
over werkloosheidsuitkeringen goed zichtbaar opgesteld. Het PARE 1+1-programma
blijft lokale investeringen van teruggekeerde Moldavische burgers ondersteunen
met een overheidsbijdrage. ·
Doeltreffende uitvoering van het rechtskader
voor migratiebeheer, met inbegrip van het instellen van administratieve
structuren met passende personele hulpmiddelen die beschikken over duidelijke
en relevante bevoegdheden voor alle aspecten van het migratiebeheer, alsook
doeltreffende samenwerking tussen de betreffende instanties Op migratiebeheer in de Republiek Moldavië is
wet nr. 200/16.07.2010 inzake de regeling betreffende vreemdelingen in de
Republiek Moldavië van toepassing. De oudere nationale wetten (met name wet nr.
275/1994 en wet nr. 180/2008) zijn nog van toepassing op regelmatig verblijf
van vreemdelingen en zijn nog niet ingetrokken en opgenomen in de nieuwe wet.
Alomvattende procedures ter verduidelijking van de termijnen en het
niet-opleggen van sancties wegens inbreuken in het mechanisme van vrijwillige
terugkeer zijn nog niet afgerond. Er moeten ook nog waarborgen voor gezinnen en
kinderen worden vastgesteld[20].
Het BMA van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken is de hoofdverantwoordelijke voor het migratiebeheer van de Republiek
Moldavië. Het comité voor de coördinatie van bepaalde activiteiten met
betrekking tot migratiekwesties (als ingesteld bij besluit nr. 133/23.02.2010
van de regering) zorgt voor de uitvoering van alle overheidsbeleid en
-strategieën op het gebied van migratie, de voorkoming en bestrijding van
onregelmatige migratie en de coördinatie van de activiteiten van alle bevoegde
autoriteiten op het gebied van migratiebeheer. In het kader van de interne
herstructurering van het Ministerie van Binnenlandse Zaken kreeg het BMA de
nodige personele middelen (22 personeelsleden) voor de coördinatie van meerdere
in de migratiestrategie vastgestelde taken. De immigratiedienst van het BMA
heeft extra bevoegdheden, zoals de registratie/schrapping van het domicilie of
de verblijfplaats van vreemdelingen, de registratie van de tijdelijke
verblijfplaats van vreemdelingen die tot 90 dagen in de Republiek Moldavië ter
beschikking worden gesteld[21],
alsook de coördinatie van de afgifte van langetermijnvisa en de bestrijding van
het illegale verblijf van vreemdelingen. Het BMA-personeel wordt voortdurend
bijgeschoold in het kader van verschillende EU-projecten en met steun van de
IOM, het ICMPD en de UNHCR. Uitgebreide seminars over het
visuminformatiesysteem en studiebezoeken aan verschillende EU-lidstaten worden
georganiseerd in het kader van het ReVis-project. Tijdens de laatste vergadering van het Gemengd
Comité Visumversoepeling EU-Republiek Moldavië[22] werd vastgesteld dat het aantal geweigerde
visa voor Moldavische burgers aanzienlijk was afgenomen, namelijk van 11,43 %
in 2010 tot 6,53 % in 2012. Uit de statistieken voor 2010 en 2012 blijkt
dat het aantal geweigerde eenvormige Schengen-visa is afgenomen bij de EU-ambassades
en -consulaten in Chisinau. Voor de Tsjechische Republiek was er een daling van
22,72 % tot 9,55 %, voor Litouwen van 15,86 % tot 2,9 %,
voor Frankrijk van 14,11 % tot 9,9 %, voor Polen van 11,64 % tot 6,42 %,
voor Italië van 15,23 % tot 8,0 %, voor Hongarije (gemeenschappelijk
visumaanvraagcentrum) van 7,75 % tot 5,9 % en voor Duitsland van 5,33 %
in 2010 tot 2,4 % in 2012. Het gewogen gemiddeld aantal visumweigeringen
in 2010 was 11,43 % en 4,8 % in 2012. Het percentage in de Republiek
Moldavië afgegeven meervoudige Schengenvisa neemt ook gestaag toe (25,2 %
in 2010 en 26,7 % in 2012). ·
Vastgesteld en regelmatig bijgewerkt
migratieprofiel en doeltreffende analyse van gegevens over migratie-aantallen
en -stromen Volgens de officiële statistieken (grensdoorlaatposten)
bevonden zich op 1 januari 2013 899 500 Moldavische burgers in het
buitenland, waarvan 274 500 minder dan 3 maanden, 289 500 meer dan 3
maanden, 100 700 maximaal 1 jaar, 55 600 maximaal 3 jaar en 179 100
meer dan 3 jaar. Het Uitgebreid Migratieprofiel (hierna “UMP” genoemd) werd
ingesteld bij besluit nr. 634/24.08.2012 van de regering houdende goedkeuring
van de indicatorlijst en het UMP-model. Het eerste UMP werd gepubliceerd in
april 2013. Het UMP zal worden gebruikt als een instrument om meer
doeltreffende en samenhangende migratiebeleidslijnen in de Republiek Moldavië
te ontwikkelen, die een aanvulling zijn op de nationale migratiestrategie en
het coördinatiemechanisme daarvan. Binnen het BMA is een gespecialiseerde
eenheid ingesteld die verantwoordelijk is voor het opstellen en bijwerken van
het Uitgebreid Migratieprofiel, te weten de eenheid informatieontwikkeling,
gegevensbeheer en risicoanalyse, die 5 medewerkers telt. ·
Consistente uitvoering van een doeltreffende
methode voor interne opsporing van onregelmatige migratie, risicoanalyse (met
inbegrip van rapportage van de betreffende instanties en analyse op elk
administratief niveau (lokaal, centraal enz.)), en onderzoek van gevallen van
georganiseerde, gefaciliteerde onregelmatige migratie, met inbegrip van
doeltreffende samenwerking tussen betreffende agentschappen Onregelmatig verblijvende vreemdelingen worden
opgespoord door middel van specifieke controles door het BMA. Bewijzen worden
gecontroleerd aan de hand van het geïntegreerde geautomatiseerde
informatiesysteem voor migratie en asiel (hierna “SIIAMA” genoemd) van het BMA,
de gegevens van de grenspolitie, het nationaal bevolkingsregister (ACCESS), BNC
Interpol, en computerbewijzen van vervolgde personen - “SEARCH”. Het BMA doet
invallen in het hele land in samenwerking met de arbeidsinspectie, de nationale
belastinginspectiedienst en het nationale centrum voor volksgezondheid. Dit
leidde tot de veroordeling van 107 vreemdelingen in 2011 en 123 in 2012 voor
schending van de verblijfsregels en zwartwerk. Er werden 34 extra
personeelsleden ingezet voor regionale activiteiten en het oprichten van drie
regionale diensten van het BMA voor de bestrijding van onregelmatig verblijf
van vreemdelingen. Het BMA heeft recentelijk een eenheid
informatieontwikkeling, gegevensbeheer en risicoanalyse opgericht, die 5
medewerkers telt, en de grenspolitie heeft ook een gespecialiseerde
risicoanalyse-eenheid voor onregelmatige migratie opgericht. Deze gegevens
worden in alle GDP’s verspreid en gebruikt via de onlinedatabank die in alle
GDP’s beschikbaar is. Om ervoor te zorgen dat de vreemdelingenwet en
betreffende voorschriften zo volledig mogelijk worden uitgevoerd, werkt het BMA
samen met de volgende gespecialiseerde diensten van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken: politiedienst, gevangeniswezen, informatie- en
veiligheidsdienst, dienst grenspolitie, infanterie. Een
samenwerkingsovereenkomst tussen het BMA en de dienst grenspolitie om
onregelmatige migratie van vreemdelingen aan de grenzen en op het grondgebied
van de Republiek Moldavië te voorkomen en bestrijden werd op 20 december 2012
ondertekend. Een actieplan voor de uitvoering van de
maatregelen ter controle van de migratiestromen door de regio Trans-Dnjestrië
wordt uitgevoerd. Dit actieplan beoogt een betere registratie van vreemdelingen
aan de interne douanecontroleposten en controle van migratiestromen door het
Ministerie van Binnenlandse Zaken aan de administratieve grens. Binnen het BMA
werd een eenheid opgericht voor het beheer van de activiteiten van de interne
controleposten op het gebied van het bewijzen van de identiteit en de
registratie van vreemdelingen. Uitsluitend vreemdelingen zijn verplicht zich te
registreren en niet alle reizigers die de regio Trans-Dnjestrië doorkruisen,
moeten worden gecontroleerd. Naast de voorgestelde procedure aan de interne
controleposten kunnen de vreemdelingen zich, ten laatste 72 uur na het
oversteken van de grens, ook registreren in: i) elk territoriaal kantoor van
het Ministerie van Informatietechnologie en Communicatie waar bewijzen en
documenten van de bevolking worden geregistreerd en bijgehouden, ii) regionale
diensten en alle territoriale afdelingen van het BMA (in Chisinau, Balti en
Cahul) en iii) afdelingen van de dienst grenspolitie. ·
Inrichting van passende infrastructuur (met
inbegrip van gevangeniscentra) en versterking van bevoegde instanties zodat
onregelmatig verblijvende en/of doorreizende onderdanen van derde landen
doeltreffend uit de Republiek Moldavië worden uitgewezen De uitwijzingsmaatregel wordt door het BMA
uitgevoerd door de vreemdeling te begeleiden tot aan de landsgrens of het land
van herkomst. Vreemdelingen die in administratieve hechtenis worden genomen,
worden naar het centrum voor tijdelijke vasthouding van vreemdelingen, een
afdeling van het BMA, gebracht, waar ze toegang hebben tot rechtsbijstand en
waar hun sociale, culturele en mensenrechten die bij wet zijn bepaald, worden
gegarandeerd. In het kader van de interne herstructurering van het
BMA/Ministerie van Binnenlandse Zaken kreeg het centrum extra personele
middelen en het beschikt nu over 5 diensten en 40 personeelsleden. 360
vreemdelingen werden in de periode 2009-2013 opgepakt, waarvan 71 personen in 2009,
80 personen in 2010, 103 personen in 2011, 97 personen in 2012 en (tot op
heden) 9 personen in 2013. Van de 115 identificatiedossiers die door het BMA
werden geopend, zijn in 85 dossiers de betreffende, in administratieve
hechtenis genomen vreemdelingen geïdentificeerd. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Organiseer continue, gerichte
voorlichtingscampagnes om duidelijk te maken welke rechten en verplichtingen
visumvrij reizen met zich brengt, welke regels er gelden voor de toegang tot de
EU-arbeidsmarkt (bijvoorbeeld via het EU-immigratieportaal) en hoe de
aansprakelijkheid voor het misbruik van de rechten in het kader van de
visumvrije regeling is geregeld De visum-task
force heeft uitvoerig vergaderd met EU-consultants op hoog niveau, de civiele
maatschappij en niet-gouvernementele organisaties. Op regelmatige tijdstippen
vinden publieke voorlichtingsbijeenkomsten plaats als onderdeel van de
EU-integratiesessies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en Europese
Integratie in verschillende media en sociale en/of universitaire omgevingen.
Het doel van deze publieke sessies is eveneens het verduidelijken van de
rechten en verplichtingen van visumvrij reizen, de regels die gelden voor de
toegang tot de EU-arbeidsmarkt en hoe de aansprakelijkheid voor het misbruik
van de rechten in het kader van de visumvrije regeling is geregeld. Er is een
zeer actief informatiecentrum in Balti, in de gebouwen van de nationale
universiteit. Daarnaast worden veel communicatie- en voorlichtingsactiviteiten
uitgevoerd in het kader van verschillende projecten van het
mobiliteitspartnerschap tussen de EU en Moldavië (bijvoorbeeld “Legal in EU”,
Nexus enz.). De exacte voorwaarden voor reizen in de EU, het EU-visumbeleid en
de bepalingen van de visumversoepelingsovereenkomst tussen de EU en de
Republiek Moldavië zijn gepubliceerd en worden permanent bijgewerkt op de
website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en Europese Integratie
(rubriek consulaire info) en zijn verkrijgbaar op het gratis infonummer van
hetzelfde ministerie. Beoordeling blok 2/thema 2 - Migratiebeheer Operationele procedures voor de toepassing van de vreemdelingenwet zijn functioneel en het BMA coördineert nu het beheer van de migratiestromen. Het Uitgebreid Migratieprofiel werd vastgesteld, alsook een gegevensbeoordelingsverslag. De visumversoepelings- en overnameovereenkomsten tussen de EU en de Republiek Moldavië blijken doeltreffend te worden uitgevoerd. Er bestaat passende infrastructuur, zoals gevangeniscentra. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · verder werk maken van de toepassing van wet nr. 200/2010 betreffende de vreemdelingenregeling en de intrekking van oudere nationale wetten, · versterking van de personele middelen voor de regionale activiteiten van het BMA op het gebied van immigratie en bestrijding van onregelmatig verblijvende vreemdelingen, instelling van een rapportage- en analysemechanisme op elk administratief niveau door de versterking van de risicoanalyse-eenheid, · verder werk maken van de opening van de BMA-registratie-eenheden aan de grens met de regio Trans-Dnjestrië, samenwerking met andere rechtshandhavingsautoriteiten en zorgen voor een automatische gegevensuitwisseling. Blok 2/thema 3 - Asielbeleid a) VLAP-benchmarks ·
Doeltreffende uitvoering van de asielwetgeving,
met inbegrip van de oprichting van passende infrastructuur en de versterking
van de bevoegde instanties (personeel, financiering), met name op het gebied
van asielprocedures, opvang van asielzoekers en bescherming van hun rechten, en
de integratie van vluchtelingen; ervoor zorgen dat mensen die internationale
bescherming genieten toegang hebben tot in de wetgeving vastgelegde
reisdocumenten De wet van de Republiek Moldavië inzake de
bescherming van vluchtelingen is grotendeels in overeenstemming met de
internationale en Europese normen. De asielwet voorziet in het noodzakelijke
institutionele kader en in de noodzakelijke juridische procedures en
beginselen. De wet wordt goed uitgevoerd. De kwaliteit van de procedure voor de
vaststelling van de vluchtelingenstatus is goed en neemt nog toe. De toegang
tot de procedure is bij wet verzekerd en wordt in de praktijk mogelijk gemaakt.
De UNHCR heeft volledig toegang tot de gegevens van de personen die een punt
van zorg vormen en werkt goed samen met de asielautoriteiten en de grenspolitie.
Het beginsel van non-refoulement wordt in de praktijk nageleefd. Men is van
mening dat de vluchtelingenstatus op een goede manier wordt vastgesteld en dat
de betreffende procedure steeds verbetert. In 2012 werd de vluchtelingenstatus
toegekend aan 19 personen en humanitaire bescherming aan 45 personen. Er werden
in totaal 119 beslissingen genomen, wat betekent dat meer dan de helft van de
aanvragen resulteerde in de toekenning van een vorm van bescherming. Andere
landen in de top 5 van aanvragen die resulteerden in de toekenning van een vorm
van bescherming zijn Armenië, Afghanistan, Kirgizië en Rusland. Uit deze
aantallen zou kunnen worden afgeleid dat beslissingen zijn gebaseerd op
objectieve en actuele informatie over landen van herkomst en dat de bescherming
wordt toegekend aan de personen die internationale bescherming nodig hebben.
Het systeem voor informatie over landen van herkomst moet echter worden
versterkt en er moet meer personeel worden aangenomen. Voor beslissingen in
eerste aanleg[23]
is de omlooptijd in beroep extreem kort: in 2012 bleven alle beslissingen in
een gerechtelijke procedure gehandhaafd. De eenheid internationale bescherming en
asielprocedure van de dienst asiel en integratie telt vijf medewerkers. Op dit
moment is dat voldoende, aangezien het aantal asielaanvragen nog steeds
relatief laag is (177 in 2012, 72 in 2011) en er voldoende tijd kan worden
genomen om op een kwalitatief goede manier de aanvragers te horen en
beslissingen te nemen. Er is één verhoorkamer in de kantoren van dienst asiel
en integratie, die goed is uitgerust en voldoende privacy biedt voor de
asielaanvrager. Men meldt dat er bijzondere aandacht wordt gegeven aan de meest
kwetsbare personen, zoals minderjarigen, slachtoffers van foltering,
getraumatiseerde personen, slachtoffers van geweld of personen met een
psychologische aandoening. Ze worden doorgaans bijgestaan door een
vertegenwoordiger van de ngo “Memoria”. Een nieuwe eenheid werd binnen de
nieuwe structuur van het BMA opgericht: de informatie-eenheid voor staatlozen,
die vier medewerkers telt. Deze eenheid behandelt de aanvragen van staatlozen[24], maar
houdt zich ook bezig met de registratie van asielzoekers. Er werden een
vragenlijst, een model voor het verhoor en een handleiding opgesteld, waardoor
wordt gegarandeerd dat de wettelijke bepalingen worden uitgevoerd. Sinds
februari 2012 werden 160 verzoeken ontvangen en kregen 16 personen de status
van staatloze. De “Wet betreffende de integratie van
vreemdelingen in de Republiek Moldavië” trad in werking op 1 juli 2012. Er
werden methoden ontwikkeld voor sessies voor sociaal-culturele aanpassing en
taalopleidingen voor de officiële taal. De verordening betreffende de procedure
en voorwaarden voor huurwoningen voor vreemdelingen die deelnemen aan inburgeringsprogramma’s
en vreemdelingen die een vorm van bescherming genieten, en de verordening
betreffende het opvangcentrum werden goedgekeurd. De wet garandeert volledige
toegang tot de arbeidsmarkt voor personen die een vorm van bescherming genieten
en asielzoekers, tot werkloosheidsbijstand en maatregelen om werkloosheid te
voorkomen. Er werden meerdere proefprojecten succesvol uitgevoerd. Op het
moment van deze evaluatie konden vluchtelingen nog geen reisdocumenten
verkrijgen om buiten het grondgebied van de Republiek Moldavië te kunnen
reizen. Als gevolg van problemen met de aanbesteding voor het afgeven van
identiteitskaarten en biometrische paspoorten, zouden deze documenten pas in
september 2013 beschikbaar zijn. De verordening betreffende het opvangcentrum
voor asielzoekers werd door de regering goedgekeurd op 28 december 2012. Het
centrum is opgericht in september 2010 en het onderhoud en personeel ervan
worden gefinancierd met middelen uit de overheidsbegroting. Op 15 februari 2013
leefden 18 asielzoekers, 2 personen die humanitaire bescherming genieten en 1
persoon met een vluchtelingenstatus in het opvangcentrum. Maatschappelijke
werkers, advocaten en de UNHCR hebben permanent toegang tot het centrum. De
omstandigheden in en kwaliteit van het centrum zijn in het algemeen goed,
ondanks het personeelstekort en de ontoereikende middelen. Beoordeling Blok 2/thema 3 - Asielbeleid De asielwet wordt goed uitgevoerd en de kwaliteit van de procedure voor de vaststelling van de vluchtelingenstatus is goed en neemt nog toe. De Republiek Moldavië heeft een procedure voor de vaststelling van het staatlozenstatuut ontwikkeld die exemplarisch is. Op het gebied van integratie werd heel wat vooruitgang geboekt. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · de one-stop-shops opnemen als een van de bevoegde autoriteiten waar asielaanvragen kunnen worden ingediend als bedoeld in artikel 52 van de asielwet, · ervoor zorgen dat politie en grenspolitie voortdurend worden bijgeschoold op het gebied van asiel, ervoor zorgen dat er binnen het justitiële systeem de nodige deskundigheid op het gebied van asielzaken aanwezig is, bijvoorbeeld door gespecialiseerde rechtbanken op te richten of gespecialiseerde rechters in te zetten, · verdere ontwikkeling van de methode voor het beheer van informatie over de landen van herkomst en zorgen voor toegang tot actuele informatieverslagen over het land van herkomst van een persoon, · meer financiering door de overheid voor integratiemaatregelen en opstellen van een ethische code voor het personeel van het opvangcentrum/de opvangcentra. Algemene beoordeling blok 2 De Commissie is van oordeel dat de Republiek Moldavië ruimschoots voldoet aan de benchmarks van de tweede fase van blok 2. Bepaalde aanbevelingen moeten, zoals hiervoor beschreven, nog verder worden uitgevoerd. Blok 3: Openbare orde en veiligheid Blok 3/thema 1 – Voorkomen en bestrijden
van georganiseerde criminaliteit, terrorisme en corruptie a) VLAP-benchmarks ·
Uitvoering van de strategie en het actieplan ter
voorkoming en bestrijding van georganiseerde criminaliteit, met inbegrip van
doeltreffende coördinatie tussen de betreffende autoriteiten en het uitvoeren
van doeltreffend onderzoek, vervolging en confiscatie van opbrengsten uit
criminaliteit Om de nationale strategie ter voorkoming en
bestrijding van georganiseerde criminaliteit uit te voeren, vonden sinds 2011
meerdere uitvoeringsactiviteiten plaats. De nationale raad voor de coördinatie
van de activiteiten ter voorkoming en bestrijding van georganiseerde criminaliteit
werd opgericht op 4 mei 2012. De raad is een interdepartementaal, collegiaal
orgaan dat instaat voor een doeltreffende samenwerking tussen de autoriteiten
van de centrale overheidsinstanties en de coördinatie van hun activiteiten ter
voorkoming en bestrijding van georganiseerde criminaliteit. Op 8 juni 2012 werd
een stappenplan goedgekeurd voor de uitvoering van de aanbevelingen van de
EU-evaluatiemissies van oktober en november 2011 betreffende de speciale
onderzoeksmaatregelen en de bestrijding van georganiseerde criminaliteit. De
nationale raad voor de coördinatie van de activiteiten ter voorkoming en
bestrijding van georganiseerde criminaliteit werd opgericht door het AOM. In 2012
werden 70 misdrijven gepleegd door 49 criminele bendes met 229 actieve leden
(waarvan 6 criminele bendes internationaal opereren). In de praktijk werd waargenomen
dat de civiele maatschappij illegale daden beter rapporteert, dat gegevens
beter worden bijgehouden en dat strenger wordt opgetreden om te vermijden dat misdrijven
en andere strafbare feiten worden verzwegen. Naast de uitvoering van de strategie en het
actieplan voerde het Ministerie van Binnenlandse Zaken een grote
herstructurering uit, die op 5 maart 2013 van kracht werd. De belangrijkste
beginselen en doelstellingen van de hervorming zijn: de depolitisering van de
activiteiten van de rechtshandhavingsinstanties, de demilitarisering van de
infanterie, een grotere aanwezigheid van de rechtshandhavingsinstanties in het
hele land door een meer gecoördineerde inzet van politie-eenheden, een betere
harmonisatie en coördinatie van de verschillende politiediensten om overlapping
en duplicering van functies te vermijden en een meer doeltreffend optreden
tegen grote en ernstige misdrijven door strafonderzoek en parallelle
vervolgingsdiensten te specialiseren. Bij de hervorming van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken werden twee nieuwe concepten ingevoerd die zich op dit
moment in de uitvoeringsfase bevinden: specialisatie van de politie-eenheden
die belast zijn met dossiers van ernstige en georganiseerde misdrijven, en
inlichtingengestuurde politiezorg. De analyse-eenheid van de politiedienst werd
opgericht en heeft vijf inlichtingenanalisten die gebruikmaken van I2 en het
IT-analyse-instrument Letizia. De hervorming werd algemeen erkend als een
uitstekende manier om beleidsvorming te scheiden van beleidsuitvoering. De
nieuwe bevoegdheden van de minister op het gebied van politieactiviteiten
omvatten niet langer strafonderzoek. Dit is in overeenstemming met de beste EU-
en internationale normen. Een eerste positief resultaat van de hervorming is de
benoeming van het hoofd van politie door de regering op voorstel van de
minister van Binnenlandse Zaken. Onder deze hervorming van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken werd de infanterie gereorganiseerd, gedemilitariseerd en
opgenomen in de structuur van de algemene politie-inspectiedienst. Er werden ook activiteiten uitgevoerd om de
forensische laboratoria te versterken. Bij besluit nr. 399 van 29 november 2012
werd een interdepartementale werkgroep opgericht om het wetgevings- en
regelgevingskader in te stellen dat nodig is voor de oprichting en het beheer
van een DNA-databank en -laboratorium. In juni 2013 zullen deskundigen uit
Oostenrijk het Ministerie van Binnenlandse Zaken helpen bij het ontwerpen van
een DNA-wet. Er zal 2 miljoen euro worden uitgegeven aan uitrusting en
opleiding van het technische en forensische personeel. Alle betreffende internationale verdragen zijn
aangenomen, en het huidige wetgevingskader en institutioneel systeem op het
gebied van rechtshandhaving zijn in het algemeen in overeenstemming met het
EU-acquis en de beste EU-normen, en zijn in een vergevorderde staat van
uitvoering. De confiscatiewetgeving voldoet echter nog niet helemaal aan de internationale
normen en het EU-acquis. De tekortkomingen hebben voornamelijk betrekking op de
bevoegdheden betreffende bevriezing en de confiscatie inzake derde partijen. De Republiek Moldavië moet de huidige
bedrijfsregistratievoorschriften en de bepalingen inzake de strafrechtelijke
aansprakelijkheid van bedrijven strenger maken om het gebruik van
brievenbusvennootschappen voor het witwassen van opbrengsten uit criminaliteit
en het verbergen van criminele vermogensbestanddelen te beperken. Op basis van
de statistieken over confiscatie kan worden geconcludeerd dat de
geconfisqueerde bedragen klein zijn in vergelijking met het aantal
veroordelingen. De Moldavische autoriteiten moeten meer gebruikmaken van hun
confiscatiebevoegdheden. De Republiek Moldavië moet een centraal bureau voor de
ontneming van vermogensbestanddelen oprichten om de opbrengsten uit zowel
nationale als grensoverschrijdende criminaliteit vast te stellen en op te
sporen, en om vlot informatie te kunnen uitwisselen met de bureaus voor de ontneming
van vermogensbestanddelen in de lidstaten. Beoordeling Blok 3/thema 1a – Voorkomen en bestrijden van georganiseerde criminaliteit en terrorisme De hervorming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is goed gepland en bevindt zich in de uitvoeringsfase. De rechtshandhavingsinstanties die bevoegd zijn voor de bestrijding van ernstige en georganiseerde criminaliteit zijn goed gecoördineerd, benaderen Europese normen en boeken resultaten. Verdere aanpassingen en investering in technische middelen zijn nodig opdat de hervorming duurzaam is en volledig wordt uitgevoerd. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · de verdere ontwikkeling van een strategisch model voor inlichtingenanalyse door de politie in overeenstemming met inlichtingengestuurde politiezorg, meer inspanningen voor een betere coördinatie van de patrouilletaken van alle diensten onder de nationale patrouille-inspectiedienst, de veiligheids- en inlichtingendienst niet langer laten optreden als technisch tussenpersoon bij de interceptie van communicatie aangezien voor strafonderzoek dergelijke activiteiten uitsluitend mogen worden uitgevoerd door rechtshandhavingsinstanties, · versterking van het rechtskader betreffende confiscatie, oprichting van een bureau voor de ontneming van vermogensbestanddelen, grote transparantie van rechtspersonen en systematisch gebruik van confiscatiebevoegdheden. ·
Uitvoering van wetgeving ter voorkoming van
mensenhandel en het betreffende nationale plan, met inbegrip van doeltreffende
coördinatie tussen overheidsinstanties en doeltreffende bescherming van
slachtoffers van mensenhandel, met name kinderen De Republiek Moldavië heeft de afgelopen 2
jaar aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van mensenhandelbestrijding
door de modernisering van het rechts- en institutioneel kader. Beleid
betreffende mensenhandelbestrijding staat duidelijk hoog op de politieke
agenda. Het nationale actieplan 2010-2011 en het nationale actieplan 2012-2013
(voor wat betreft de geplande acties voor 2012) werden voor 75 % volledig
uitgevoerd en voor 11 % gedeeltelijk uitgevoerd. Een groot aantal van de
activiteiten van het plan werd mede dankzij de steun van internationale
organisaties en niet-gouvernementele organisaties in het kader van een aantal
internationale programma’s, uitgevoerd. Een nieuw, zesde actieplan inzake
mensenhandel zal in de tweede helft van 2013 worden opgesteld. Volgens de
statistieken[25]
werden in 2012 aan de grenzen 18 gevallen van mensenhandel, met in totaal 35
slachtoffers, vastgesteld, terwijl dat er in 2010 10 (15 slachtoffers) en in 2011
13 (29 slachtoffers) waren. Meer dan de helft van de gevallen werden
vastgesteld op de luchthaven van Chisinau. De slachtoffers waren doorgaans
jonge meisjes die naar de Verenigde Arabische Emiraten, Turkije, Noord-Cyprus
en Saudi-Arabië, en zeer zelden naar EU-landen, werden gebracht. De wetten en verordeningen betreffende
mensenhandel zijn in overeenstemming met de betreffende internationale en
Europese normen, en het Protocol van Palermo van het Verdrag van de Verenigde
Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad van 2000 en het
Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel (Warschau
2005) werden geratificeerd en worden uitgevoerd. De structuur van het nationale
systeem voor mensenhandelbestrijding is gebaseerd op de samenwerking tussen de
meest relevante instellingen en met de civiele maatschappij. Het systeem
besteedt ook veel aandacht aan de mensenrechten om op die manier prioriteit te
geven aan de behoeften van de slachtoffers. Er werden meer inspanningen
geleverd op het gebied van internationale samenwerking met politiediensten en
rechtbanken. Zo werd er onderhandeld over bilaterale overeenkomsten met sommige
landen van bestemming van slachtoffers van mensenhandel. In het kader van de
hervorming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken werd het centrum voor de
bestrijding van mensenhandel volledig geïntegreerd in de algemene
politie-inspectiedienst en werd een burger met uitgebreide ervaring op het
gebied van mensenhandelbestrijding aangesteld als directeur van het centrum. Voor
wat de werkelijke uitvoering van het beleid betreffende mensenhandelbestrijding
betreft, blijkt, ondanks de aanzienlijke inspanningen, dat er nog een tekort is
aan financiële en personele hulpmiddelen. Hierdoor komen een volledige
overheidsverantwoordelijkheid en de duurzaamheid van het optreden op de lange
termijn in het gedrang. De overheid verhoogt gestaag haar inspanningen op dit
gebied. Op dit moment kan de overheid geen ngo’s financieren als gevolg van het
huidige rechtskader, wat in zekere mate een obstakel is voor een volwaardige
samenwerking met de civiele maatschappij. Er werd echter onlangs een
wetsontwerp betreffende overheidsfinanciering voor particuliere sociale
dienstverleners goedgekeurd. Voor wat gegevensverzameling betreft, wordt
momenteel een nationale statistische databank betreffende mensenhandel
ontwikkeld. Rechtshandhavingsinstanties hebben hun eigen databank betreffende
onderzoeken en strafzaken en het Ministerie van Arbeid en Sociale Bescherming
heeft zijn databank betreffende personen die steun krijgen. Onlangs startte het
permanent secretariaat van het nationale comité ter bestrijding van
mensenhandel in samenwerking met de IOM een proefproject voor de harmonisatie
van gegevensverzameling. De regering is zich bewust van het probleem en
werkt aan voorkoming van het probleem, en het nationale verwijzingssysteem voor
mensenhandel voorziet ook in bijstand aan mogelijke slachtoffers en kwetsbare
groepen. Het lijkt echter alsof preventie nogal eng wordt geïnterpreteerd; in
het kader van voorkoming moet ook werk worden gemaakt van de fundamentele
oorzaken van mensenhandel. De regering levert op dit gebied inspanningen, met
de steun van gespecialiseerde ngo’s, om kwetsbare kinderen beter te beschermen
en werkt aan een wetsvoorstel betreffende de bescherming van deze kinderen. Er
zijn speciale verhoorkamers voor kinderen ingericht en er zullen daarnaast
speciale verhoorkamers voor slachtoffers en getuigen in de regio’s worden ingericht.
Er zijn richtsnoeren opgesteld voor politie, gezondheids- en maatschappelijke
werkers als hulp bij het oplossen van huiselijk geweld. Daarnaast zal het
Ministerie van Financiën bewustmakingscampagnes voor 2013 financieren.
Publiekscampagnes betreffende de gevaren en de ernst van internetcriminaliteit
lopen nog tot augustus 2013 en worden gevolgd door een campagneweek over
mensenhandel in oktober 2013 in samenhang met de EU-dag tegen de mensenhandel. De overheid lijkt zich erg toe te leggen op de
bestrijding van corruptie bij ambtenaren en functionarissen en hun
betrokkenheid bij mensenhandel. In 2012 werd een strafonderzoek geopend tegen 11
ambtenaren; 7 ambtenaren dienden voor de rechtbank te verschijnen, 1 zaak werd
geseponeerd en voor 3 ambtenaren loopt nog een strafonderzoek. Beoordeling Blok 3/thema 1b – Voorkomen van mensenhandel Dankzij de uitvoering van het nationaal actieplan zijn er substantiële verbeteringen. De structuur van het nationale systeem voor mensenhandelbestrijding is gebaseerd op de samenwerking tussen meerdere instellingen en met de civiele maatschappij. Er is extra financiering en personeel nodig zodat de regering het beleid betreffende mensenhandelbestrijding kan uitvoeren. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · consolidering van de nationale databank betreffende mensenhandel met gegevens van alle rechtshandhavingsinstanties en overheids- en particuliere instellingen die de slachtoffers bijstand bieden, toekennen van voldoende personele en financiële middelen voor de uitvoering van het nationale actieplan, · het nationale systeem voor de bescherming van slachtoffers en mogelijke slachtoffers van mensenhandel verbinden met het nationale systeem voor de bescherming van kinderen, een nationaal fonds oprichten voor bijstand, bescherming en compensatie van slachtoffers, · verdere ontwikkeling van minimumkwaliteitsnormen voor de bijstand aan en behandeling van slachtoffers en mogelijke slachtoffers van mensenhandel en erkenning van de status van maatschappelijk werkers, uitvoering van de wet en verordening betreffende accreditatie van particuliere sociale dienstverleners. ·
Uitvoering van wetgeving ter voorkoming en
bestrijding van corruptie door ervoor te zorgen dat het onafhankelijke
anticorruptieagentschap doeltreffend werkt; ontwikkeling van gedragscodes en
opleiding inzake corruptiebestrijding, voornamelijk voor ambtenaren in de
rechtshandhavings- en gerechtelijke sector De Republiek Moldavië heeft de laatste vier
jaar enorme vooruitgang geboekt op het gebied van corruptiebestrijding met
recent een aantal zaken op hoog niveau van ambtsmisbruik. Uit recente
gebeurtenissen in de Republiek Moldavië is gebleken dat de indirecte politieke
afhankelijkheid van anticorruptie-instellingen professioneel en onpartijdig
onderzoek tegen ambtenaren op hoog niveau in het gedrang brengt. Onderzoek mag
niet worden misbruikt en omgevormd tot een politiek wapen. Er moeten passende
waarborgen worden ingesteld om te verzekeren dat anticorruptie-instellingen
onafhankelijk en doeltreffend werken. Topbenoemingen mogen enkel plaatsvinden
op basis van objectieve en transparante criteria. De Republiek Moldavië heeft in juli 2011 de
nationale strategie betreffende corruptiebestrijding 2011-2015 aangenomen bij
besluit van het Parlement. Dit document is een complex, maar goed opgesteld
programma. In februari 2012 nam het Parlement het actieplan voor 2012-2013 voor
de uitvoering van de strategie aan[26].
Heel wat maatregelen hebben vertraging opgelopen of werden gewoon niet
uitgevoerd en de effecten van de uitgevoerde maatregelen zijn nog niet
zichtbaar. Het is niet duidelijk wat de geraamde termijnen zijn voor de nog
niet uitgevoerde maatregelen. Op het gebied van voorkoming van corruptie
heeft de Republiek Moldavië maatregelen genomen om de overheidssector
transparanter te maken. Op die manier moet het vertrouwen van de bevolking in
de overheidsinstellingen toenemen, moeten de mensen nauwer worden betrokken bij
het besluitvormingsproces van de overheid en moet de mogelijkheid om te zwichten
voor corruptie worden beperkt. Een van deze maatregelen is het opstellen van
een grootschalig, open gegevensprogramma waarmee de Moldavische overheid
verschillende gegevensreeksen met overheidsinformatie, zoals
begrotingsinformatie, ter beschikking van het publiek stelt in een open
gegevensformaat. De Republiek Moldavië heeft in 2008 ook de verplichting
ingevoerd voor een initiatiefnemer van een wet om zijn voorstel op het internet
te publiceren zodat de burgers hun opmerkingen kunnen geven. Het nationale anticorruptiecentrum (hierna
“NAC” genoemd) heeft belangrijke bevoegdheden op het gebied van voorkoming van
corruptie en Moldavische instellingen zijn integriteitsplannen beginnen
uitvoeren die zijn gebaseerd op de evaluatie van corruptierisico’s in elke
instelling[27].
Het NAC geeft ook op verzoek van de regering of het parlement deskundig advies
op het gebied van anticorruptie bij wetsontwerpen. Voor wat de repressie van corruptie betreft,
zijn zowel het NAC als het gespecialiseerde openbaar ministerie voor
anticorruptie (hierna “OMA” genoemd) bevoegd. De meeste onderzoekstaken worden
uitgevoerd door het personeel van het NAC onder leiding en toezicht van de
openbare aanklager van het OMA, die tijdens het onderzoek een aantal
toestemmingen moet geven of verzoeken om een rechterlijke beslissing indient.
Het NAC werd in 2012 gereorganiseerd en kwam onder het toezicht van het
Parlement te staan in plaats van de regering[28]. In mei 2013 kreeg de regering weer de
controle over het NAC. Er is sprake van controles van de levensstijl[29] en
integriteitstests in het NAC-reglement en de Moldavische autoriteiten overwegen
om dergelijke controles en tests ook toe te passen bij de andere
overheidsinstanties. Afwijkingen kunnen wijzen op problemen en leiden tot
sancties zoals ontslag. De gedetailleerde procedures voor controles van de
levensstijl worden nog opgesteld. Op dit moment kan enkel de informatie- en
veiligheidsdienst technisch gezien telefoongesprekken afluisteren. Het NAC mag
de onderschepte gesprekken in realtime afluisteren en transcripties of
geluidsopnames maken voor de openbare aanklager. Financiële onderzoeken zijn
een zwak punt van de rechtshandhavingsautoriteiten van de Republiek Moldavië.
De onderzoekers zijn niet ten gronde gespecialiseerd in financiële onderzoeken,
wat ernstige negatieve gevolgen heeft, gezien de complexe aard van de
onderzoeken, en wat ten slotte nadelig blijkt voor de ontneming van
vermogensbestanddelen van veroordeelde verdachten. De schrapping van de immuniteit van rechters
voor strafonderzoeken inzake corruptie (artikels 324 en 326) is een welkome
stap in de goede richting. Dergelijke stappen moeten ook worden gezet voor alle
andere categorieën van ambtenaren die immuniteit genieten. In 2011
werden 314 uitspraken met betrekking tot corruptie gedaan, maar slechts enkele
op hoog niveau. Er waren in dat jaar 213 veroordelingen, 18 vrijspraken en 83
geseponeerde zaken. In 2012 waren er 293 uitspraken: 197 veroordelingen, 27
vrijspraken en 69 geseponeerde zaken. In 2012 werd in slechts 17 zaken een
gevangenisstraf gegeven. De andere veroordelingen resulteerden in boetes of
voorwaardelijke gevangenisstraffen, of in het verbod om een openbaar ambt uit
te oefenen. Deze praktijk is onbevredigend want dit toont aan dat de
rechtbanken mild zijn voor overtreders. Het NAC heeft een analytisch onderzoek
gevraagd om samen met MIAPAC[30]
het niveau van veroordelingen in alle corruptiezaken die voor het gerecht zijn
gebracht, te beoordelen. Het verdient ook aanbeveling debatten binnen het
Moldavische justitiële systeem te organiseren over het opleggen van sancties
(richtsnoeren voor veroordelingen) om ervoor te zorgen dat er in corruptiezaken
afschrikkende sancties worden opgelegd. De nationale integriteitscommissie (hierna
“NIC” genoemd) is een autonome overheidsdienst die onafhankelijk werkt van
andere overheidsinstellingen, entiteiten of particulieren. De leden ervan
worden door het Parlement benoemd voor 5 jaar. De NIC houdt zich bezig met
vermogensverklaringen en verklaringen inzake belangenconflicten en
onverenigbaarheden. De wet waarbij de NIC is ingesteld, werd van kracht op 1
maart 2012, maar het duurde nog tot 1 maart 2013 vooraleer de NIC operationeel
werd. De NIC heeft 21 arbeidsplaatsen, waarvan 12 reeds zijn ingevuld. De NIC
houdt toezicht op alle hoge gezagsdragers, openbare aanklagers, rechters,
ambtenaren en andere leidinggevenden en bestrijkt in totaal zo’n 25 000 ambtenaren.
De NIC heeft echter een tekort aan software en technische mogelijkheden.
Aangezien de NIC nog maar pas is opgericht, zijn er nog geen gegevens over
controles van vermogensverklaringen en verklaringen inzake belangenconflicten
en onverenigbaarheden. Onlangs werd een wet goedgekeurd die de lonen
van NAC-medewerkers verdubbelt (500 euro voor een starterspositie, wat gelijk is
aan het loon van een rechter bij het Hooggerechtshof of een vervanger van de procureur-generaal),
wat echter ook zou moeten worden gedaan voor openbare aanklagers voor
corruptiebestrijding om het systeem in evenwicht te houden. De Republiek Moldavië werd beoordeeld door
GRECO en ontving 17 aanbevelingen, waarvan 9 op het gebied van
partijfinanciering en 8 op het gebied van strafbaarstellingen. GRECO erkent in
zijn verslag dat er veel inspanningen werden geleverd om alle aanbevelingen uit
te voeren. Tot op heden is de wetgeving betreffende deze aanbevelingen nog niet
aangenomen, maar een werkgroep die werd ingesteld door de centrale
verkiezingscommissie[31]
heeft het wetsontwerp opgesteld en openbaar besproken. Het wetsontwerp moet nu
worden aangenomen. De schrapping van de immuniteit van rechters voor
strafonderzoeken inzake corruptie (artikels 324 en 326) is een welkome stap in
de goede richting. Dergelijke stappen moeten ook worden gezet voor alle andere
categorieën van ambtenaren die immuniteit genieten. Beoordeling Blok 3/thema 1c – Voorkomen en bestrijden van corruptie Er werden positieve maatregelen genomen ter versterking van het NAC en het OMA en voor de aanvang van de activiteiten van de nationale integriteitscommissie. Krachtige waarborgen, voldoende financiering en aanvullende maatregelen voor capaciteitsopbouw zijn nog nodig om ervoor te zorgen dat alle anticorruptieautoriteiten volledig politiek volledig onafhankelijk zijn. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · invoering van een solide benoemingensysteem dat uitsluitend is gebaseerd op professionele en objectieve criteria voor belangrijke functies in anticorruptie-instellingen, voor de functie van openbare aanklager en voor belangrijke functies in het Hooggerechtshof, om zo te garanderen dat deze instanties onpartijdig en onafhankelijk werken, het OMA samenvoegen met het NAC en de activiteiten ervan beperken tot corruptie op hoog niveau, verbetering van de salarisregeling en toename van het aantal medewerkers in alle anticorruptie-instellingen (NAC, OMA, NIC), · verdere ontwikkeling van de wetgeving en praktijken inzake de controle van vermogensverklaringen/niet-verantwoorde vermogens en belangenconflicten, alsook ontwikkeling van de financiële-onderzoeksbekwaamheden bij de rechtshandhavingsautoriteiten, invoeren van voorschriften voor levensstijlcontroles door het NAC op basis van Europese beste praktijken en ontwikkeling van een samenwerkingsmechanisme voor gemeenschappelijke levensstijlcontroles met het NIC, herziening van de resterende immuniteiten van ambtenaren aan de hand van internationale beste prakijken, opleiding van rechters, openbare aanklagers en rechtshandhavingspersoneel over Europese praktijken voor interceptie van communicatie. ·
Uitvoering van de wetgeving en strategie ter
voorkoming van het witwassen van geld en financiering van terrorisme,
uitvoering van de relevante wetgeving inzake confiscatie van vermogens van
criminelen (met inbegrip van bepalingen inzake grensoverschrijdende aspecten) Het rechtskader van de Republiek Moldavië ter
bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme is
zeer uitgebreid en volledig. Heel wat overheidsinstellingen hebben een bepaalde
rol en functie in de Moldavische regeling ter bestrijding van het witwassen van
geld en de financiering van terrorisme en al deze instellingen beheersen hun
bevoegdheden goed. De institutionele coördinatie en samenwerking tussen deze
verschillende instellingen is goed en is in overeenstemming met de
internationale normen. In 2012 hechtte de Republiek Moldavië haar goedkeuring aan
verschillende wetten (wet betreffende de kapitaalmarkt, wet betreffende
betaalsystemen en elektronisch geld, wet betreffende speciale
onderzoeksactiviteiten), voorschriften (besluit betreffende de verordening
inzake maatregelen ter bestrijding van het witwassen van geld en de
financiering van terrorisme voor financiële markten andere dan de bankensector)
en instructies en aanbevelingen om sommige van de tekortkomingen die waren
vastgesteld in het derde wederzijdse evaluatieverslag van het Moneyval-comité
van de Raad van Europa, weg te werken. Deze wetten, voorschriften en
instructies en aanbevelingen werden ook uitgevoerd. Een paar kleine
tekortkomingen in de bestraffing van het witwassen van geld en de financiering
van terrorisme moeten nog worden aangepakt en de Moldavische autoriteiten
hebben hiertoe wetswijzigingen voorbereid die nog in de uitvoeringsfase zitten.
De huidige regelgeving inzake deze misdaden is echter in overeenstemming met
FATF-, EU- en internationale afspraken. In 2011 opende de financiële
inlichtingendienst 151 zaken, waarvan in 4 zaken werd gedagvaard en in 2 zaken
een veroordeling werd uitgesproken. Alle instellingen maken actief deel uit van de
nationale strategie 2013-2017 betreffende het witwassen van geld en de
financiering van terrorisme die weldra door het Moldavische parlement zal
worden goedgekeurd. In het actieplan krijgt elk van deze instellingen
specifieke taken, plichten en termijnen toegewezen. De coördinatie ervan is de
bevoegdheid van het bureau voor het voorkomen en bestrijden van witwassen van
geld[32] en een speciale commissie van het Moldavische parlement houdt
toezicht. Het toezicht op en de begeleiding van de financiële
instellingen die tot de Moldavische regeling ter bestrijding van het witwassen
van geld en de financiering van terrorisme behoren, worden uitgevoerd door de
Moldavische nationale bank, de nationale commissie voor financiële markten en
het bureau voor het voorkomen en bestrijden van witwassen van geld en lijken
toereikend en in overeenstemming met internationale normen. De financiële
instellingen voldoen aan de preventieve maatregelen die in overeenstemming met
de FATF- en EU-normen zijn. Daarbij gaat het om customer due diligence, betere
identificatiemaatregelen, lopende betrekkingen met bedrijven, politiek
prominente personen, uiteindelijke begunstigde, elektronische overschrijvingen,
bijhouden van gegevens, opleiding, interne procedures en intern beleid, eenheden
die controleren of wetten worden nageleefd, verslagen van verdachte
transacties. In het verslag
van het Moneyval-comité van de Raad van Europa van december 2012 werd erkend
dat de Republiek Moldavië gestaag vooruitgang boekt op het gebied van customer
due diligence en verslaglegging. Op basis van dit verslag
is op de Republiek Moldavië sinds december 2012 een vereenvoudigde
controleregeling van toepassing. Beoordeling Blok 3/thema 1d – Voorkomen van witwassen van geld en financiering van terrorisme Het rechtskader ter bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme is zeer uitgebreid en wordt goed uitgevoerd. Het niveau van de institutionele coördinatie en samenwerking tussen de betreffende instellingen is goed en in overeenstemming met de Europese en internationale normen. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · versterking van de sanctieregeling voor het witwassen van geld en financieren van terrorisme, verhoging van de sancties en verbetering van de confiscatie, bevriezing en inbeslagneming van fondsen afkomstig van het witwassen van geld of voor de financiering van terrorisme, uitvoering van toezichtmaatregelen voor bepaalde niet-financiële bedrijfsactiviteiten en beroepen, geldactiviteiten aan de grens in overeenstemming brengen met de huidige EU-wetgeving en FATF-normen, · voortzetting van de systematische en tijdige uitvoering van de nationale strategie 2013-2017 betreffende het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en het aanbevolen actieplan van Moneyval. ·
Uitvoering van de nationale antidrugsstrategie
en het daaraan verbonden actieplan door het toegankelijk maken aan de
grensdoorlaatposten van informatie over drugsinbeslagnemingen en betrokken
personen; verdere ontwikkeling van de samenwerking en informatie-uitwisseling
met de betreffende internationale organen op het gebied van drugs De nationale antidrugsstrategie 2011-2018 en
het nationale antidrugsactieplan 2011-2013 worden uitgevoerd in overeenstemming
met de Europese normen. Het nieuwe nationale antidrugsactieplan 2014-2018 wordt
momenteel ontworpen. Daarin wordt in gelijke mate aandacht besteed aan de
bestrijding van zowel het drugsgebruik als de drugshandel. Zoals beoogd in het actieplan is de Republiek
Moldavië in april 2012 toegetreden tot de Pompidou-groep van de Raad van
Europa. Na ondertekening van het memorandum van overeenstemming met het
Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in 2012, is een goed niveau
van samenwerking tot stand gekomen. De in 2011 opgerichte nationale antidrugscommissie
coördineert de samenwerking tussen de overheidsinstellingen en vormt het
contactpunt met niet-gouvernementele instellingen en het maatschappelijk
middenveld voor alles wat het drugsbeleid betreft. Er is een zeer goede
samenwerking en coördinatie tussen de betreffende organen tot stand gekomen. Er
is een goed evenwicht tussen de diensten die de vraag naar drugs en de diensten
die het aanbod van drugs moeten terugdringen. De samenwerking tussen het
antidrugsdirectoraat van de algemene politie-inspectiedienst van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en de instellingen die belast zijn met voorkoming en
zorg is zeer goed. De samenwerking met ngo’s die drugsgebruikers bijstaan is
voldoende, maar blijkt beter te zijn uitgewerkt voor maatregelen op het gebied van
hiv dan voor drugspreventie en schadebeperking. In 2004 werden vervangende
behandelingen op basis van methadon ingevoerd in gezondheids- en zorgcentra. Alle drugsdelicten en andere categorieën van
misdrijven worden gerapporteerd en geregistreerd als misdrijven in het
geïntegreerd automatisch informatiesysteem van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken met het oog op de registratie van misdrijven, strafzaken en personen die
misdrijven hebben gepleegd. Meerdere speciale drugsoperaties werden met succes uitgevoerd.
In 2012 werden 1 457 drugsmisdrijven geregistreerd en werd er informatie
verzameld over 8 criminele bendes die betrokken waren bij illegale drugshandel.
In 2012 werd 304 kg en 890 gram drugs in beslag genomen. Er zijn forensische
basisonderzoeken mogelijk op districtsniveau, maar voorbereidende drugstests op
in beslag genomen stoffen kunnen niet worden uitgevoerd. Daarom wordt voor
analyses een beroep gedaan op externe forensische laboratoria, wat veel tijd in
beslag neemt en niet doeltreffend is. De Republiek Moldavië is geen groot drugsverhandelend
of drugsproducerend land, maar dient als doorvoerpunt voor drugs naar
West-Europa. De strijd tegen verdovende middelen wordt tot op heden belemmerd
door ontoereikend gespecialiseerde politieambtenaren en uitrusting. De regering
heeft krachtige maatregelen genomen om deze situatie recht te zetten in het
kader van de lopende politiehervorming, en zet meer personeel in en
reorganiseert de gespecialiseerde antidrugseenheden van het
antidrugsdirectoraat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De strijd tegen binnenlandse
marihuanaplantages was de laatste jaren een van de belangrijkste uitdagingen
voor het antidrugsdirectoraat. Synthetische cannabinoïden en synthetische
cathinonen werden in 2012 echter een toenemend probleem. Synthetische drugs zijn naar verluidt redelijk
wijdverspreid (amfetamines, metamfetamines, synthetische cannabinol en sommige synthetische
pijnstillers zoals Tramadol, die naar het schijnt goedkoop en redelijk
gemakkelijk verkrijgbaar zijn). Naar aanleiding van deze tendens heeft het
Ministerie van Binnenlandse Zaken de overheid gevraagd vele van deze
synthetische middelen op de officiële lijst van verboden stoffen te plaatsen.
Het gebruik van meerdere drugs (verschillende drugs of drugs in combinatie met
alcohol of andere stoffen) is ook toegenomen. Beoordeling Blok 3/thema 1e - Uitvoering van het antidrugbeleid Het actieplan 2011-2013 van de nationale antidrugsstrategie en het institutionele kader zijn goed uitgevoerd en er is een goede interinstitutionele samenwerking. De nationale antidrugscommissie werkt goed en het antidrugsdirectoraat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is goed georganiseerd en heeft onlangs zijn analytische capaciteiten op operationeel niveau aanzienlijk verhoogd. Ngo’s moeten meer worden betrokken bij de terugdringing van de vraag naar drugs en schadebeperkende maatregelen. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · meer inspanningen om de politie uit te rusten met de technische middelen om de stoffen die ze bij hun operaties vinden te identificeren, · zorgen voor verdere betrokkenheid van ngo’s die zich met antidrugsactiviteiten en behandelingen van verslaafden bezighouden. ·
Uitvoering van de relevante verdragen van de VN
en de Raad van Europa en van de GRECO-aanbevelingen op de hierboven opgesomde
gebieden De wet en de strategie ter voorkoming en
bestrijding van georganiseerde misdaad zijn volledig in overeenstemming met het
VN-verdrag ter bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde
criminaliteit en van de daarbij gevoegde protocollen. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Voorkom en bestrijd corruptie op alle niveaus en
op alle gebieden. Gedeeltelijk uitgevoerd – zie VLAP-benchmarks.
Daarnaast werd, in het kader van het project ter bestrijding van corruptie,
witwassen van geld en de financiering van terrorisme in de Republiek Moldavië,
een praktische gids voor het onderzoek van corruptie en corruptiemisdrijven opgesteld.
Deze gids richt zich tot openbare aanklagers en onderzoekers van het bureau van
openbare aanklagers voor corruptiebestrijding, het nationale
anticorruptiecentrum, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en de veiligheids-
en inlichtingendienst. ·
Verbeter de verzameling van gegevens over
criminelen en georganiseerde criminele bendes op nationaal niveau, onder andere
door nationale databanken op te zetten of de bestaande verbeteren. Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 17, 18
en 24 van dit verslag. ·
Blijf werken aan betere indicatoren en aan het
verzamelen van gegevens over criminaliteit op alle gebieden. Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 17, 18
en 24 van dit verslag. ·
Voer bij wijze van prioriteit
anticorruptiemaatregelen door op alle gebieden, mede in het bredere kader van
de handhaving van de rechtsstaat. De nationale autoriteiten zouden corruptie op
alle niveaus moeten kunnen bestrijden: op centraal, regionaal, lokaal en
sectoraal niveau, en daarbij met name aandacht moeten besteden aan de
rechtshandhavings- en de douaneautoriteiten Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 19 tot
en met 22 van dit verslag. ·
bescherm getuigen van mensenhandel effectief en
verbeter de bescherming van en hulp en bijstand aan slachtoffers van
mensenhande verder.l Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 18 en 19
van dit verslag. ·
Spreek procedures voor de inbeslagname van
vermogensbestanddelen af met de Moldavische autoriteiten, teneinde gestolen
goederen of de winst die daarmee wordt behaald, te kunnen terugvorderen en de
georganiseerde criminele bendes financieel minder sterk te maken, zodat zij gemakkelijker
kunnen worden ontmanteld. Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 17, 22
en 23 van dit verslag. Blok 3/thema 2 – Justitiële
samenwerking in strafzaken a) VLAP-benchmarks ·
Uitvoering van internationale verdragen
betreffende justitiële samenwerking in strafzaken (met name de verdragen van de
Raad van Europa) De Republiek Moldavië heeft een omvattend en
actueel rechtskader voor internationale justitiële samenwerking in strafzaken.
De wet houdende ratificatie van het tweede aanvullend protocol bij het Verdrag
van de Raad van Europa aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken werd
op 26 december 2012 aangenomen. Dit kader, dat is opgebouwd uit meerdere
internationale, regionale en nationale instrumenten, maakt het mogelijk om in
strafzaken op een passende manier en in overeenstemming met de Europese normen
internationale samenwerking te vragen en te bieden. Het bestrijkt de
traditionele samenwerkingsgebieden zoals uitlevering, rogatoire commissies, overdragen
en overnemen van strafzaken, en verzoeken voor erkenning en tenuitvoerlegging
van buitenlandse strafrechtelijke beslissingen en voor de overbrenging van
gevonniste personen. Dit kader bevat een aantal bepalingen over het gebruik van
redelijk doeltreffende onderzoeksmiddelen zoals verhoren via videoconferentie,
grensoverschrijdende observaties, gecontroleerde afleveringen,
undercoveroperaties en gemeenschappelijke onderzoeksteams. Het rechtskader is
bijgevolg sterk genoeg om tegemoet te komen aan de toenemende vraag van
samenwerking bij de bestrijding van de meest ernstige misdrijven zoals
terrorisme, georganiseerde criminaliteit, drugshandel, mensenhandel, corruptie,
cybercriminaliteit en witwassen van geld. Sinds
2012 neemt de vertegenwoordiger van het openbaar ministerie van de Republiek
Moldavië deel aan de plenaire vergaderingen van het Comité van deskundigen
inzake de werking van Europese verdragen op het gebied van samenwerking in
strafzaken (PC-OC) van de Raad van Europa. Inkomende en uitgaande verzoeken om
internationale samenwerking worden via de centrale autoriteiten, naar het AOM
en het Ministerie van Justitie doorgeleid volgens de voorschriften die zijn
vastgesteld in het wetboek strafprocesrecht en al naar gelang de procedure zich
in de fase van het strafonderzoek of van de veroordeling na een proces bevindt.
Beide autoriteiten voeren hun taak uit in
coördinatie met andere nationale en internationale instanties en instellingen.
Deze autoriteiten hebben voldoende personeel, vooral de rechtbanken nadat begin
2013 meerdere besluiten werden aangenomen door de Hoge Raad voor de
Magistratuur om het aantal onderzoeksrechters te verhogen. Er wordt steeds meer
aandacht besteed aan de nodige opleidingen en er worden momenteel inspanningen
geleverd om de begrotingsmiddelen die hiervoor nodig zijn te verhogen. Uit de beschikbare statistische gegevens
blijkt dat zowel diensten van het AOM als van het Ministerie van Justitie
regelmatig worden verzocht een aanzienlijk aantal verzoeken om internationale
samenwerking in strafzaken te behandelen. Voor wat uitlevering en het
overnemen en overdragen van strafzaken betreft, blijkt de Republiek
Moldavië een meer verzoekende dan aangezochte staat te zijn. In de periode
van 2009 tot en met 2012 kreeg het AOM per jaar gemiddeld ongeveer 227 keer het
verzoek om een uitgaand uitleveringsverzoek en slechts 27 keer het verzoek om
een inkomend uitleveringsverzoek te behandelen. Het AOM behandelde gemiddeld
ongeveer 31 zaken voor het overnemen van strafzaken (inkomende verzoeken) en 11
voor het overdragen van strafzaken (uitgaande verzoeken). Voor rogatoire
commissies daarentegen, blijkt de Republiek Moldavië eerder een aangezochte
in plaats van een verzoekende staat te zijn. Tijdens dezelfde periode verwerkte
het AOM immers gemiddeld 494 inkomende verzoekende en 388 uitgaande verzoeken
per jaar. Het Ministerie van Justitie wordt ook
voortdurend verzocht om verzoeken te behandelen, maar op een kleinere schaal
dan het AOM. In de periode van 2012 tot en met 2013 behandelde het Ministerie
van Justitie 71 uitgaande uitleveringsverzoeken en 12 inkomende
uitleveringsverzoeken. Het Ministerie van Justitie behandelde 14 zaken voor het
overnemen van strafzaken (inkomende verzoeken) en geen enkele voor het overdragen
van strafzaken (uitgaande verzoeken). Voor wat de rogatoire commissies
betreft, zijn enkel algemene cijfers beschikbaar voor het Ministerie van
Justitie, met name 1068 gevallen van zowel inkomende als uitgaande verzoeken in
burgerlijke en strafzaken, waarbij het aantal verzoeken in het kader van
strafzaken een beetje lager ligt dan in het kader van burgerlijke zaken. Daarnaast is het Ministerie van Justitie
alleen verantwoordelijk voor verzoeken voor erkenning en tenuitvoerlegging van
strafrechtelijke beslissingen en verzoeken voor de overbrenging van gevonniste
personen. In de periode 2012-2013 behandelde het
Ministerie van Justitie 16 inkomende en 12 uitgaande verzoeken om erkenning en
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Het Ministerie van
Justitie behandelde 390 verzoeken om de overbrenging van gevonniste personen
naar de Republiek Moldavië en 21 verzoeken voor de overbrenging van gevonniste
personen naar het buitenland. Uit de uitleveringsstatistieken blijkt dat het
AOM heel wat meer verzoeken behandelt dan het Ministerie van Justitie. Dit
verschil is het gevolg van het feit dat verzoeken met betrekking tot zaken in
de onderzoeksfase veel talrijker zijn dan die in de procesfase (zie voor wat de
bevoegdheden betreft hierboven). Voor wat uitlevering betreft weigerden
zowel het AOM als het Ministerie van Justitie een beperkt aantal inkomende
verzoeken. Het AOM verwierp in de periode van 2009 tot en met 2012 slechts 15
verzoeken op basis van overwegend wettelijke overwegingen omdat de betreffende
persoon een burger van de Republiek Moldavië was of als gevolg van verjaring.
Het Ministerie van Justitie verwierp in de periode van 2012 tot en met 2013
slechts één verzoek op basis van wettelijke overwegingen omdat de betreffende
persoon asiel kreeg. Het beperkte aantal weigeringen kan als een indicatie
worden gezien van de open houding van de autoriteiten van de Republiek Moldavië
ten aanzien van samenwerking met derde landen. De gemiddelde termijn is een
belangrijke prestatie-indicator om de doeltreffendheid van internationale justitiële
samenwerking te beoordelen. De termijn waarbinnen zowel het AOM als het
Ministerie van Justitie de verzoeken behandelden[33], blijkt
redelijk en niet boven het EU-gemiddelde te liggen. ·
Hoge doeltreffendheid van justitiële
samenwerking van rechters en openbare aanklagers met EU-lidstaten in strafzaken
De meeste (ruwweg 2/3) van de hiervoor
genoemde verzoeken hadden betrekking op het GOS en slechts minder dan 1/3 op
EU-lidstaten. De autoriteiten van de Republiek Moldavië hebben doeltreffend
samengewerkt met de betreffende autoriteiten van de EU-lidstaten. ·
Sluiting van een operationele
samenwerkingsovereenkomst met Eurojust Eurojust heeft in de herfst van 2012 het
evaluatieverslag van de Republiek Moldavië betreffende gegevensbescherming voltooid
en de Raad in november 2012 op de hoogte gebracht van het voorstel om op 1
februari 2013 formele onderhandelingen te starten met het oog op het sluiten
van een operationele samenwerkingsovereenkomst. De eerste onderhandelingsronde
vond plaats op 10 juni 2013 en was zeer positief. Bijgevolg wordt verwacht dat
de onderhandelingen weldra zullen zijn afgerond. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Versterk het justitiële systeem, onder andere op
het vlak van de justitiële samenwerking in strafzaken, vooral als het gaat om
wederzijdse rechtsbijstand De Republiek Moldavië is momenteel haar
justitieel systeem grondig aan het hervormen op basis van de strategie en het
actieplan voor de periode 2011-2016 en voert belangrijke wetgevende en
institutionele veranderingen door. In september 2012 werd een dienst voor de
uitvoering van de hervorming van het AOM opgericht en in december 2012 keurde
de Hoge Raad van Openbare Aanklagers het strategische ontwikkelingsprogramma
voor openbare ministeries voor de periode 2012-2014 goed. Dit programma wordt
momenteel uitgevoerd. Blok 3/thema 2 – Justitiële samenwerking in strafzaken De Republiek Moldavië is een betrouwbare en actieve partner op het gebied van internationale justitiële samenwerking en uit de beschikbare gegevens blijkt dat zij zich erg openstelt voor samenwerking met EU-lidstaten en andere landen. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · de opleiding van rechters en openbare aanklagers op het gebied van internationale onderwerpen blijven verbeteren door onder andere de nodige financiële middelen te verhogen, · de statistieken blijven verbeteren en bijhouden aan de hand van een gemeenschappelijke gedefinieerde parameterlijst die op de relevante gebieden van toepassing is op zowel het AOM als het Ministerie van Justitie. Blok 3/thema 3
- Samenwerking op het gebied van rechtshandhaving a) VLAP-benchmarks ·
Hoog niveau van operationele en speciale
onderzoeksbekwaamheden van rechtshandhavingsdiensten en het consistente en
doeltreffende gebruik ervan om grensoverschrijdende criminaliteit aan te pakken Sinds de hervorming van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken in maart 2013, bestaat de nationale onderzoeksdienst van de
politie uit gespecialiseerde directoraten (ernstige misdrijven, georganiseerde
criminaliteit, fraude, drugs, interventie-eenheid) en twee centra (mensenhandel
en IT), die onder dezelfde koepel alle mogelijke ernstige en georganiseerde
criminele activiteiten aanpakken. Drie regionale afdelingen zorgen voor dekking
van de gehele Republiek Moldavië. Ze rapporteren aan de centrale directoraten
en voeren onderzoeken onafhankelijk uit. De hervorming heeft wettelijk en technisch
gezien geleid tot een betere samenwerking tussen politiediensten en openbare
aanklagers. Binnen het AOM werd een gespecialiseerde eenheid opgericht: de
afdeling voor controle op en onderzoek van georganiseerde criminaliteit. Deze
afdeling heeft als taken het uitvoeren en beheren van vervolgingen in geval van
georganiseerde misdaad, het optreden als aanklager bij rechtbanken en het controleren
en coördineren van de activiteiten van speciale afdelingen die verantwoordelijk
zijn voor het voorkomen en bestrijden van georganiseerde criminaliteit.
Daarnaast is er binnen het AOM een afdeling voor het bestrijden van
mensenhandel en een voor het bestrijden van cybercriminaliteit. In december 2012 werd een nieuwe wet
betreffende speciale onderzoeksactiviteiten van kracht en in april 2012 werden
een aantal wijzigingen aan het wetboek van strafprocesrecht aangenomen. Beide regelingen
passen de bestaande wetgeving aan aan de nieuwe bepalingen betreffende de
bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit en internationale
gemeenschappelijke onderzoeksteams. Voorts worden de nationale wetgeving inzake
de interceptie van telefoongesprekken en de relevante wetgeving in het kader
van het verdrag over politiële samenwerking in Zuidoost-Europa herzien. Het huidige rechtskader voorziet in een
geschikter en rechtmatiger systeem om speciale onderzoeksmaatregelen uit te
voeren, dat bij wet is geregeld en wordt gecontroleerd door de openbare
aanklager en een gerechtelijke instantie. De wettelijke bepalingen zijn in
overeenstemming met de wettelijke normen op internationaal en EU-niveau en
zorgen ervoor dat de onderzoeksdiensten beschikken over een hele reeks
onderzoeksinstrumenten. Al heel wat strafzaken zijn dankzij dergelijke
maatregelen opgelost en onderzoekers en openbare aanklagers geven de indruk dat
ze duidelijk begrijpen en weten wanneer het praktisch en wettelijk passend is
om deze instrumenten te gebruiken. De uitrusting voor interceptie en opname van
gesprekken via telefoon of afluisterapparatuur, bevindt zich in de kantoren van
de veiligheids- en inlichtingendienst, die over de uitrusting waakt. De
veiligheids- en inlichtingendienst ontvangt de signalen van de
telefoonmaatschappij of van de afluisterapparatuur en stuurt de signalen ter
verwerking door naar de onderzoeksdiensten. Daardoor ontstaat een situatie waarin
actoren die andere taken uitvoeren (zoals inlichtingendiensten en
contra-inlichtingendiensten met het oog op staatsveiligheid), beschikken en
waken over gegevens in het kader van een strafonderzoek dat door het wetboek
strafprocesrecht wordt geregeld. Door gebrek aan controle over de regio
Trans-Dnjestrië is de Republiek Moldavië enigszins beperkt in haar inspanningen
om de openbare orde en veiligheid te garanderen. De meest frequente illegale
activiteit is het smokkelen van goederen en de effecten ervan zijn
teruggedrongen door de aanwezigheid van de EUBAM. Op dit moment is er geen
formele politiesamenwerking tussen Chisinau en Tiraspol. ·
Zeer doeltreffende samenwerking op het gebied
van rechtshandhaving tussen de betreffende nationale instanties, met name
grenswachten, politie, douaneambtenaren, alsook samenwerking met de
gerechtelijke instanties In 2012 stelde de Republiek Moldavië een
instrument voor internationale gerechtelijke en politiële samenwerking in: de
gemeenschappelijke onderzoeksteams. De rechtsgrondslag hiervan is artikel 19 van
het Verdrag van de Verenigde Naties[34]
tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, het Palermo-verdrag, dat in
werking trad na de ratificatie door de Republiek Moldavië op 16 september 2005.
In de Moldavische wetgeving worden, in overeenstemming met de EU-vereisten, de
algemene voorwaarden vastgesteld voor de oprichting van dergelijke teams. Het
door de Moldavische autoriteiten gebruikte model is gebaseerd op het
kaderbesluit van de Raad van de EU en op de resolutie betreffende
gemeenschappelijke onderzoeksteams van de Raad van de EU. Er zijn geen obstakels of tekortkomingen
vastgesteld in de communicatie tussen de politie en de openbare aanklager. De
huidige samenwerking is goed en er is een duidelijke scheiding van de
bevoegdheden tussen de politie en het openbaar ministerie. Uit de bestudeerde
zaken blijkt dat beide partijen de strafprocedures en onderzoekstechnieken
grondig kennen en doeltreffend toepassen. Het nieuwe systeem dat is ingesteld
bij de hervorming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken zal moeten worden
uitgevoerd en toegepast. Een andere maatregel ter bevordering van de
interinstitutionele samenwerking was de instelling in februari 2013 binnen het
AOM van een controle-[35]
en onderzoekseenheid die gespecialiseerd is in georganiseerde criminaliteit en
die bestaat uit 10 openbare aanklagers met elk minstens 10 jaar ervaring. Een gevoelige kwestie zijn de bevoegdheden van
de algemene openbare aanklager. De algemene openbare aanklager coördineert de
belangrijkste vervolgingsdiensten en is verantwoordelijk voor de meest ernstige
strafzaken, maar heeft ook een sterke “terugroepbevoegdheid”, waarmee hij de
verantwoordelijkheid over een zaak van een ondergeschikte openbare aanklager
kan overnemen. Deze bevoegdheid, die is opgenomen in alle wetgevingskaders met
als doel de coördinatie en vervanging in het geval van “inactiviteit”, kan de
onafhankelijkheid en autonomie van openbare aanklagers sterk beperken en moet
met grote zorg en terughoudendheid worden uitgeoefend. Er bestaat bezorgdheid
of een dergelijke bevoegdheid niet in enige mate moet worden beperkt of beter
moet worden geregeld. Andere vormen van interinstitutionele
samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties, zoals op het gebied van de
voorkoming en bestrijding van corruptie, zijn gebaseerd op
informatie-uitwisselingssystemen. Sinds juli 2008 delen het AOM, het Ministerie
van Binnenlandse Zaken, de douanedienst en het nationale anticorruptiecentrum
een geautomatiseerd, integraal informatiesysteem inzake bewijzen van misdrijven,
strafzaken, plegers en strafprocesrecht. ·
Sterkere bilaterale en multilaterale
operationele samenwerkingsovereenkomsten op het gebied van rechtshandhaving,
met inbegrip van het tijdig delen van relevante informatie met bevoegde
rechtshandhavingsautoriteiten van EU-lidstaten Een van de gevolgen van de lopende hervorming
van het Ministerie van Binnenlandse Zaken is de oprichting begin 2013 van een
nieuw centrum voor internationale politiële samenwerking. Dit centrum verenigt
drie afdelingen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken met bevoegdheden op
het gebied van internationale politiële samenwerking: NCB Interpol, NVC
SELEC/GUAM en het nationale contactpunt Europol. Alle diensten en eenheden die
zich bezighouden met internationale politiële samenwerking zijn nu
ondergebracht in één structuur en in hetzelfde gebouw. Interpol is binnen het Ministerie van
Binnenlandse Zaken het centrum voor internationale politiële samenwerking en
heeft contacten met het Ministerie van Justitie, de douanedienst, de
veiligheids- en inlichtingendienst, het AOM, de grenspolitie en het nationale
anticorruptiecentrum. De Interpoldienst ontvangt en verstuurt alle
internationale verzoeken om informatie met betrekking tot de databanken van
Interpol en is verbonden met verschillende databanken en registers in de
Republiek Moldavië. De inkomende informatiestroom is stabiel en de hoeveelheid
uitgaande informatie neemt toe. De ambtenaren en specialisten van de eenheid
zijn zeer bewust bezig met hun opdracht en taken. Tot het ruimere systeem voor internationale
politiële samenwerking behoort de GUAM-eenheid. Deze eenheid zorgt voor een
dagelijkse informatie-uitwisseling tussen Georgië, Oekraïne, Azerbeidzjan en de
Republiek Moldavië. De hoeveelheid informatie die de Republiek Moldavië via
deze eenheid deelt met deze landen is opmerkelijk. De Moldavische autoriteiten
nemen deel aan de werkzaamheden van SELEC (Zuidoost-Europees centrum voor
rechtshandhaving) en hebben twee verbindingsambtenaren naar het SELEC-centrum
gestuurd. Bovendien zijn er, naast de informatie-uitwisseling, vele
gemeenschappelijke operaties met SELEC-landen gepland en uitgevoerd. De
Republiek Moldavië heeft een verbindingsambtenaar afgevaardigd naar het Bureau
voor de coördinatie van de strijd tegen georganiseerde criminaliteit van het
Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). Het AOM van de Republiek Moldavië heeft
samenwerkingsovereenkomsten ondertekend met gelijksoortige instellingen in
Roemenië, Oekraïne, China, Turkije, Ierland, Hongarije, Italië en Zuid-Korea.
Het AOM van de Republiek Moldavië heeft in 2012 samenwerkingsovereenkomsten en
-memoranda ondertekend met DIICOT in Roemenië, het federale openbare ministerie
van het Koninkrijk België, het algemene openbare ministerie van Armenië en het
Ministerie van Justitie van Georgië. Momenteel wordt met Azerbeidzjan, de
Russische Federatie, Wit-Rusland, de Baltische staten en Bulgarije onderhandeld
over bilaterale overeenkomsten. Twee succesvolle voorbeelden van recente
internationale politiële samenwerking zijn met name de aanhouding van een
gevaarlijke Moldavische crimineel in Verona (Italië), met de steun van het
nationale centrale bureau Interpol Rome en de carabinieri van Verona, en een
gevoelige video-opname van een gesprek met een slachtoffer van mensenhandel. De douanedienst van de Republiek Moldavië
ondertekende in mei 2013 een memorandum van overeenstemming met het Europees
Bureau voor fraudebestrijding (OLAF). Het beoogt een betere samenwerking,
informatie-uitwisseling en gezamenlijke operaties ter bestrijding van grensoverschrijdende
criminaliteit. ·
Sluiting van een operationele
samenwerkingsovereenkomst met Europol Na de ondertekening van een strategische
overeenkomst met Europol in 2007, werd een nationaal contactpunt van Europol
ingesteld om strategische en technische informatie met het EU-agentschap uit te
wisselen. Een Moldavische verbindingsambtenaar zal eind juli 2013 worden
afgevaardigd naar Europol in Den Haag in aansluiting op de ondertekening van
een verbindingsovereenkomst begin 2013. Momenteel wordt de ondertekening van
een operationele samenwerkingsovereenkomst met Europol voorbereid en de
Republiek Moldavië wacht op een studiebezoek van Europol om haar
gegevensbeschermingsregeling te evalueren. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Breid de samenwerking tussen de Moldavische
autoriteiten en de autoriteiten van de lidstaten uit, onder meer op het gebied
van de informatie-uitwisseling met Europol Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 29 en 30
van dit verslag. ·
Verbeter de samenwerking tussen de autoriteiten
van Moldavië en die van de EU-lidstaten op het gebied van de bescherming en
bijstand van slachtoffers van mensenhandel, onder andere bij het herkennen,
doorverwijzen en veilig laten terugkeren van slachtoffers van mensenhandel Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 18, 29
en 30 van dit verslag. ·
Stel regelmatig dreigingsanalyses op en wissel regelmatig
informatie uit over zware criminaliteit, onder leiding van Europol en zo nodig
met ondersteuning van Interpol. Verzamel vergelijkbare criminaliteitsgegevens
op basis van gemeenschappelijk vastgestelde indicatoren Zie de VLAP-benchmarks op de bladzijden 29 en 30
van dit verslag. ·
Wissel meer informatie over beste praktijken uit
en ontwikkel betere opleidingen voor rechtshandhavingsdiensten Zie de VLAP-benchmarks bladzijden 29 en 30 van
dit verslag. Beoordeling blok 3/thema 3 - Samenwerking op het gebied van rechtshandhaving De wettelijke bepalingen zijn in overeenstemming met Europese normen en zorgen ervoor dat de onderzoeksdiensten beschikken over een hele reeks onderzoeksinstrumenten. Alle rechtshandhavingsautoriteiten zijn uitgerust voor, en streven naar een betere internationale samenwerking, en een operationele overeenkomst met Europol zal dit nog versterken. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · verdere ersterking van de banden tussen de eenheid van de politie ter bestrijding van de regionale en transnationale georganiseerde criminaliteit en zijn tegenhangers in de EU, de regio en Europol, · verdere uitvoering van de gemeenschappelijke planning van gecoördineerde maatregelen en onderzoeken tussen de nationale patrouille-inspectiedienst en de grenspolitie, met name voor de uitvoering van speciale onderzoeksmaatregelen zoals gecontroleerde afleveringen, · betere samenwerking met de Oekraïense grens- en de rechtshandhavingsautoriteiten met de steun van EUBAM, bevordering van operationele contacten en informatie-uitwisseling tussen Chisinau en Tiraspol, onverminderd de 5+2-regelingsprocedure. Blok 3 / thema 4 -
Gegevensbescherming a) VLAP-benchmarks ·
Uitvoering van de wetgeving inzake de
bescherming van persoonsgegevens; zorgen voor de doeltreffende werking van de
onafhankelijke toezichtautoriteit voor gegevensbescherming door onder andere de
toewijzing van de nodige financiële en personele hulpmiddelen Het wetgevingskader inzake
gegevensbescherming, als herzien in april 2012, is in overeenstemming met de
Europese normen, waaronder het EU-acquis, met name Richtlijn 96/46/EG. De wet
legt de rechten van individuen vast wanneer hun persoonsgegevens worden
verwerkt en is onder andere van toepassing op verwerking door bedrijven,
overheidsdiensten en de politiesector (met uitzondering van gegevens die zijn
geclassificeerd als “staatsgeheim”). De wet kent de kernverantwoordelijkheid voor
het toezicht op de naleving van de normen inzake de bescherming van
persoonsgegevens toe aan een onafhankelijke autoriteit en wel het nationaal
centrum voor de bescherming van persoonsgegevens. Het verslag van 2012 van dit
centrum, dat beschikbaar is op zijn meertalige, gebruiksvriendelijke website,
zet de brede reeks van activiteiten van het centrum uiteen en geeft een goed overzicht
van de uitvoering van de wet inzake gegevensbescherming. Hieruit blijkt dat het
centrum zowel zijn controletaak betreffende de rechtmatigheid van de verwerking
van persoonsgegevens uitvoert, als inspanningen levert voor de opleiding van de
gegevenscontroleurs van andere instellingen. Er zijn degelijke procedures voor
de melding van gegevensverwerking.. De structuur van het centrum werd in 2008 bij
wet goedgekeurd en kent een maximale personeelsbezetting van 21 medewerkers.
Momenteel werken 16 personen in het centrum en kan het centrum rekenen op
voldoende financiële middelen. In 2012 voerde het centrum 82 controles uit, die
hebben geleid tot: 6 besluiten tot schorsing van de verwerking van
persoonsgegeven, 1 besluit tot stopzetting van de verwerking van
persoonsgegevens en 4 geopende inbreukprocedures voor de weigering van
autoriteiten om informatie die zonder reden werd geclassificeerd te declassificeren.
Aangezien het centrum juridische bevoegdheden heeft om klachten van betrokkenen
te onderzoeken, heeft het personeel van het centrum in 2012 214
verzoekschriften en andere klachten onderzocht (bijna driemaal meer dan in 2011
en tienmaal meer dan in 2010), waarvan 98 verzoekschriften werden aanvaard en 5
verworpen, in 111 zaken uitleg werd gegeven en in 6 zaken bij een
administratieve rechtbank een proces werd ingeleid wegens de weigering van de
autoriteiten om informatie die zonder reden werd geclassificeerd te declassificeren.
Daarnaast heeft het centrum in 2012 voor 41 ontwerpen van normatieve en
rechtshandelingen van andere autoriteiten gecontroleerd of ze voldoen aan de
beginselen van de bescherming van persoonsgegevens. Beoordeling blok 3/thema 4 - Gegevensbescherming De wetgeving is uitgevoerd in overeenstemming met de Europese normen, met inbegrip van het EU-acquis inzake gegevensbescherming. Het nationaal centrum voor de bescherming van persoonsgegevens is onafhankelijk en functioneel. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · bekijken of, in het geval van een verdere herziening van de wetgeving, voorafgaande raadpleging formeel kan worden opgenomen als taak van het centrum, · actieve opvolging van de momenteel hangende rechtszaken om duidelijkheid te verschaffen over de toepassing van de wet wanneer persoonsgegevens worden verwerkt door een rechtshandhavingsinstantie, meer inspanningen leveren om het publiek bewuster te maken van de regels die van toepassing zijn op gegevensbescherming inzake elektronische communicatie. Algemene
beoordeling blok 3 De Commissie
is van oordeel dat de Republiek Moldavië ruimschoots voldoet aan de
benchmarks van de tweede fase van blok 3. Verschillende aanbevelingen
moeten nog verder worden uitgevoerd zodat aan alle benchmarks wordt voldaan. Blok 4: Externe betrekkingen en grondrechten a) VLAP-benchmarks ·
Ervoor zorgen dat het vrije verkeer in de
Republiek Moldavië van Moldavische burgers en legaal op het grondgebied
verblijvende vreemdelingen of staatlozen niet onderworpen is aan
ongerechtvaardigde belemmeringen, zoals discriminatoire maatregelen op grond van geslacht, ras, huidskleur, etnische of sociale
herkomst, genetische kenmerken, gezondheidstoestand (met inbegrip van
hiv/aids), taal, godsdienst of levensovertuiging, politieke of andere
overtuigingen of standpunten, het behoren tot een nationale minderheid,
financiële situatie, geboorte, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid Zoals in de VLAP-benchmarks is bepaald, had de
beperking van het vrije verkeer in de Republiek Moldavië van Moldavische
burgers en legaal op het grondgebied verblijvende vreemdelingen of staatlozen
betrekking op hun registratie- en uitschrijvingsprocedure. Met toepassing van
de vreemdelingenwet van 2010 werd een nieuw institutioneel kader ingesteld voor
het beheer van vreemdelingen die rechtmatig in het land verblijven. Een bureau
voor migratie en asiel (“BMA”) werd binnen het Ministerie van Binnenlandse
Zaken opgericht als een “one-stop-shop” voor het snel ontvangen, verwerken en
afgeven van verblijfsvergunningen en identiteitsdocumenten aan vreemdelingen
die rechtmatig in het land verblijven, alsook voor het behandelen van
uitnodigingsprocedures, vergunningen voor repatriëring en visumverlengingen. Op
10 december 2012 opende de dienst voor afgifte van documenten aan buitenlandse
burgers twee regionale kantoren: een in Balti (noordelijke regionale dienst),
die naar verwachting ongeveer 13 % van de buitenlanders dat in het land
leeft, zal bedienen, en een in Comrat (zuidelijke regionale dienst), die naar
verwachting ongeveer 11 % van de buitenlanders zal bedienen. Het
hoofdkantoor van het BMA in Chisinau blijft ten dienste van de buitenlanders
die in de hoofdstad en in het centrale deel van het land leven. Op eenzelfde wijze werd het door de regering
op 9 november 2011 goedgekeurde actieplan ter vereenvoudiging van de
voorwaarden voor de immigratie van buitenlanders omwille van werkgelegenheid en
ter bevordering van de verblijfsaanvraag door buitenlandse investeerders
(decreet nr. 106) in 2012 omgezet in belangrijke wijzigingen aan de
vreemdelingenwet van 2010, de wet inzake arbeidsmigratie van 2008 en de hiv-wet
van 2007. Deze wijzigingen schrapten discriminatoire bepalingen en vernietigden
reisbeperkingen en beperkingen op permanent verblijf voor buitenlanders met
hiv/aids. De wijzigingen aan de hiv-wet geven bovendien bijzondere aandacht aan
preventiemaatregelen om vrouwen minder kwetsbaar te maken voor hiv-infecties,
met name door het bevorderen van nationale programma’s en acties ter
ondersteuning van onderwijs en gendergelijkheid. Er werden ook maatregelen
ingevoerd om de vertrouwelijkheid van medische gegevens door medische
instanties te verzekeren en de bescherming van persoonsgegevens van met hiv
besmette personen door overheidsdiensten. ·
Volledige en doeltreffende toegang tot reis- en
identiteitsdocumenten voor alle Moldavische burgers, ook voor vrouwen,
kinderen, personen met een handicap, personen die tot minderheden behoren en
andere kwetsbare groepen Er werden specifieke maatregelen getroffen om
de afgifte van identiteitsdocumenten aan jongeren en sociaal kwetsbare personen
te vergemakkelijken. In 2009 maakte de regering de eerste aanvraag voor
identiteitskaarten gratis (besluit nr. 844 van 18 december 2009) en jaarlijks
vindt een voorlichtingscampagne (“Identiteitskaarten voor jonge burgers”)
plaats in april en mei. In 2011 ontvingen 6 699 personen hun eerste
identiteitsdocumenten. Sinds 2011 houdt het Ministerie van Informatietechnologie
en Communicatie gegevens bij en maakt het analyses van gevallen waarin werd
geweigerd identiteitsdocumenten af te geven. Deze analyse wordt driemaandelijks
uitgevoerd en dient als basis voor maatregelen ter bevordering van de toegang tot
identiteitsdocumenten voor alle Moldavische burgers. Er zijn een aantal categorieën van personen
die genieten van vereenvoudigde toegang tot identiteitsdocumenten zoals
personen met een ernstige, uitgesproken of middelmatige handicap, veteranen van
Wereldoorlog II en dergelijke, personen die zijn ingezet bij de Tsjernobyl-ramp
en dergelijke, en personen die verwond werden tijdens het militaire conflict in
de regio Trans-Dnjestrië. Bij de eerste overlegging van stukken krijgen deze
categorieën hun identiteitsdocumenten gratis. Voor personen met een handicap is
dit voordeel blijvend. De gratis afgifte van een identiteitskaart en paspoort
bij de eerste overlegging van stukken is ook van toepassing op de slachtoffers
van de overstromingen van de zomer van 2010 (eenmalig voordeel), bloeddonoren
en donoren van bloedbestanddelen (eenmalig voordeel) en baby’s tot één jaar die
een gezondheidsbehandeling in het buitenland moeten krijgen, op basis van een
voorafgaande toestemming door het Ministerie van Gezondheid (in dergelijke
gevallen wordt een versnelde afgifteprocedure toegepast). Sinds januari 2012 zijn er mobiele
documentenkantoren en kunnen identiteitsdocumenten aan huis worden afgeleverd
voor personen met een handicap. De mobiele diensten zijn gratis voor kinderen
jonger dan een jaar die in het buitenland medisch moeten worden behandeld (op
basis van documenten van het Ministerie van Gezondheid) en voor personen met
een ernstige handicap (op basis van documenten van het Ministerie van
Gezondheid of het Ministerie van Arbeid, Sociale Bescherming en Gezin). In 2012
gaven de mobiele documentenkantoren 155 identiteitsdocumenten af en werden 108
documenten aan huis afgeleverd. Voor wat de staatlozen betreft, werden de
resterende belemmeringen voor de verwerving van het staatsburgerschap (op grond
van eerdere gevangenisstraffen voor opzettelijke misdrijven of strafrechtelijke
vervolging op het moment dat de aanvraag wordt onderzocht) weggenomen door de
wijzigingen aan de wet betreffende het burgerschap die op 9 juni 2011 zijn
aangenomen. Van 1 mei 2011 tot en met 31 maart 2013 verkregen 52 staatlozen het
Moldavische burgerschap. Wat de etnische minderheden betreft, zijn de
Moldavische autoriteiten erin geslaagd om in de loop der tijd een reeks
succesvolle maatregelen in te voeren om het beleid betreffende de integratie
van deze minderheden in de multi-etnische Moldavische samenleving in de
praktijk te brengen. Na 2009 omvatten de activiteitenprogramma’s van de
regering voor de periode 2011-2014 en 2013-2015, met als titel “Europese
integratie: vrijheid, democratie, welvaart”, een speciaal hoofdstuk over
“Nationale minderheden”, in het kader waarvan de regering zich tot het bereiken
van de volgende doelstellingen verplichtte: het behouden en ontwikkelen van
cultureel en linguïstisch erfgoed van alle personen die tot nationale
minderheden behoren, het uitvoeren van een samenhangend en multidimensionaal
overheidsbeleid voor personen die tot nationale minderheden behoren, en het
herzien van het wetgevingskader, zodat de personen die behoren tot nationale
minderheden gemakkelijker kunnen integreren in het maatschappelijke,
administratieve, culturele, politieke en economische leven van het land. Recente vooruitgang op het gebied van deze
doelstellingen, zoals de eerste stappen naar een meertalig onderwijssysteem
(bijvoorbeeld in de autonome regio Gagauzia) werd vaak geboekt in samenwerking
met internationale toezichtorganen (zoals het raadgevend comité van de Raad van
Europa voor het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden)
en ondanks een redelijk achterhaald rechtskader (de wet inzake het gebruik van
talen op het grondgebied van de Republiek Moldavië dateert van 1989 en de wet
inzake de rechten van personen die tot nationale minderheden behoren van 2001).
De Republiek Moldavië ratificeerde in 1996 het Kaderverdrag van de Raad van
Europa inzake de bescherming van nationale minderheden en heeft tot op heden
enkel nog maar in 2002 het Europees Handvest voor regionale talen en talen van
minderheden (hierna “handvest” genoemd) ondertekend. In februari 2012 werd op
dit gebied echter vooruitgang geboekt met de oprichting door de regering van
een werkgroep betreffende de ratificatie van het handvest, die het instrument
moet ontwerpen voor de ratificatie van het handvest. De autoriteiten,
vertegenwoordigd door het Bureau van inter-etnische betrekkingen, hebben
intussen een voorlopige kostenraming van de ratificatie gemaakt en werken
actief aan de ratificatie van het handvest. Voor wat de Roma-minderheid betreft (0,4 %
van de bevolking volgens een volkstelling van 2004), heeft het Ministerie van
Informatietechnologie en Communicatie een systematisch werkprogramma uitgevoerd
om vast te stellen in welke gebieden veel Roma leven en om statistische
informatie over Roma in het NBR bij te schaven. De term “Rom” werd ingevoerd in
het NBR als keuzemogelijkheid voor “etnische groep”, waardoor de leden van de
Roma-minderheid zich gemakkelijker kunnen identificeren en laten registreren
(hiervoor was “Tsygan”, een term met een negatieve bijklank, de enige term die
voor identificatie kon worden gebruikt). Bovendien wensen de Moldavische autoriteiten
het gebrek aan documenten bij de Roma die in de Republiek Moldavië verblijven,
aan te pakken door hen allemaal identiteitsdocumenten te bezorgen, aangezien
deze documenten nodig zijn om van sociale en economische rechten kunnen
genieten. In 2012 stelde de regering de Roma-burgers vrij van afgiftekosten
voor een periode van zes maanden, die aanving op 1 oktober 2012 (besluit nr. 497
van 6 juli 2012). Vier voorlichtingscampagnes werden achtereenvolgens op poten
gezet via lokale overheidsdiensten, onderwijsinstellingen, Roma-ngo’s en de
elektronische media om Roma aan te moedigen een aanvraag in te dienen voor
identificatiedocumenten en sociale uitkeringen. Dankzij deze maatregelen kregen
959 nieuwe personen een identiteitskaart. In totaal werden in 2012 2 521
identiteitsdocumenten afgegeven aan Roma. Krachtens het actieplan ter
ondersteuning van Roma wordt de afgifte van identiteitsdocumenten aan Roma
(bewijzen en documenten) permanent gecontroleerd door de territoriale
afdelingen van het Ministerie van Informatietechnologie en Communicatie. Voor wat de registratie van pasgeborenen
betreft, heeft het Ministerie van Informatietechnologie en Communicatie, met
name om te voorkomen dat pasgeboren Roma-kinderen niet worden geregistreerd,
een mechanisme ingesteld voor de afgifte van geboorteaktes in medische
instellingen en heeft het kantoren opgericht waar vervolgens de kinderen in de
kraamklinieken kunnen worden geregistreerd (gemeenschappelijk besluit nr. 114/476
van 12 december 2008). ·
Doeltreffende uitvoering van wetgeving en beleid
op het gebied van antidiscriminatie, uitvoering van betreffende instrumenten
van de VN en de Raad van Europa De wet betreffende het waarborgen van de
gelijkheid van 25 mei 2012 trad in werking op 1 januari 2013. De wet ging
vergezeld van wetgevingshandelingen, zoals de wet inzake sociale integratie van
personen met een handicap en wijzigingen van het wetboek van strafrecht, die
tijdig werden aangenomen door het Parlement, en van de bijhorende
uitvoeringshandelingen, en vormt de hoeksteen van het antidiscriminatiekader
van de Republiek Moldavië. Er kan echter ook worden vastgesteld dat de
Moldavische autoriteiten onverwijld een krachtig programma hebben uitgevoerd,
bestaande uit acties en initiatieven om de inhoud van het nieuwe rechtskader bekend
te maken bij en uit te leggen aan magistraten, advocaten,
rechtshandhavingsambtenaren en het publiek in het algemeen. De resultaten van
deze inspanningen werpen al hun vruchten af, met name omdat de relevante
bevoegde instellingen, zoals de ombudsman/het centrum voor mensenrechten en het
nationale instituut voor justitie, al dan niet in partnerschap met het UNDP, al
in een vroeg stadium bij dit programma werden betrokken en ook een aantal ngo’s
en internationale partners hun steentje hebben bijgedragen. Het nationale
instituut voor justitie gaf in november 2012 op regionaal niveau opleiding aan 255
rechters en 42 openbare aanklagers over de “Interpretatie en toepassing van de
wet betreffende het waarborgen van de gelijkheid”. Er zijn nieuwe opleidingen
gepland voor dit jaar. Het Bureau van de Hoge Commissaris van de
Verenigde Naties voor de mensenrechten organiseerde, op verzoek van het
Ministerie van Justitie en in partnerschap met het nationale instituut voor
justitie, op 6 december 2012 een proefopleiding voor 30 rechters en openbare
aanklagers. Voor 2013 waren er zes opleidingsseminars gepland, waarvan er drie
al zijn uitgevoerd (90 rechters en openbare aanklagers). Daarnaast
organiseerden het rechtencentrum van advocaten en de orde van advocaten in 2013
een aantal opleidingssessies voor 200 advocaten (uit alle regio’s van de
Republiek Moldavië) over nationale en internationale bepalingen inzake
non-discriminatie, de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van
de mens ter zake en het verlenen van rechtsbijstand aan slachtoffers van
discriminatie. Dit initiatief vond plaats in het kader van een project (“De
kennis van advocaten over discriminatiezaken vergroten”) dat werd gefinancierd
door de Soros Foundation. Dit project werd afgesloten met een nationale
conferentie over “De rol van advocaten in het oplossen van discriminatiezaken -
Europese ervaring in de praktijk” (19 april 2013). De Moldavische autoriteiten hebben ook veel
werk geleverd om een belangrijk element in de uitvoering van de wet betreffende
het waarborgen van de gelijkheid operationeel te maken, te weten de
gelijkheidsraad. Het is van essentieel belang voor de uitvoering van de wet dat
de raad doeltreffend functioneert en zijn taken op een onafhankelijke,
onpartijdige manier uitvoert. Op 7 maart werden twee leden benoemd en de drie
overige werden op 10 juni benoemd. De Moldavische autoriteiten bevestigden in de
mensenrechtendialoog van 16 april 2013 tussen de EU en de Republiek Moldavië
dat ze bereid zijn de gelijkheidsraad tegen de herfst van 2013 operationeel te
maken. Het Ministerie van Justitie zorgt er alvast voor dat de begroting van de
gelijkheidsraad toereikend zal zijn om tijdens de opstartfase 20
voltijdsequivalenten te financieren. De Republiek Moldavië erkende in 2012 de
bevoegdheid van het VN-Comité voor de uitbanning van rassendiscriminatie om op
grond van artikel 14 van het VN-Verdrag betreffende de uitbanning van alle
vormen van rassendiscriminatie individuele mededelingen in behandeling te
nemen. Nadat de Moldavische autoriteiten de wet betreffende het waarborgen van
de gelijkheid hebben aangenomen, overwegen ze ook protocol nr. 12 bij het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden
te ratificeren. Naast de wet betreffende het waarborgen van de
gelijkheid werden in 2012 nog andere belangrijke hervormingen aangenomen om
ervoor te zorgen dat het wetgevingskader ter waarborging van non-discriminatie
in overeenstemming is met de internationale en Europese normen. De hiv-wet van 2007
werd gewijzigd om een tweeledig doel te dienen: a) het wegnemen van de
discriminatoire bepalingen jegens personen met hiv op verschillende gebieden,
zoals de schrapping van de beperkingen inzake reizen en permanent verblijf voor
buitenlanders, en b) het versterken van de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer en de vertrouwelijkheid. Deze wijzigingen zijn doeltreffend uitgevoerd. Daarnaast trad ook de wet inzake sociale
integratie van personen met een handicap (wet nr. 60 van 30 maart 2012) in
werking, waardoor het Moldavische rechtskader werd afgestemd op de plichten van
het land als gevolg van de ratificatie van het VN-Verdrag inzake de rechten van
personen met een handicap. Deze nieuwe, verreikende wet is niet alleen van
toepassing op de Moldavische burgers, maar ook op buitenlandse burgers met een
handicap die wettelijk verblijven in de Republiek Moldavië. De wet voorziet in
samenwerking tussen de staat en de civiele maatschappij. In dit kader werken de
Moldavische autoriteiten actief aan uitvoeringsmaatregelingen om te evolueren
van een “medisch” naar een “maatschappelijk” model voor het bepalen van, en
omgaan met handicaps en de rechten van de personen met een handicap. De
Moldavische autoriteiten maken ook werk van de toewijzing van de nodige
financiële middelen. Er zijn al een paar maatregelen aangenomen tot
uitvoering van wet nr. 60 betreffende de integratie op het gebied van
werkgelegenheid (hoofdstuk V) en in het bijzonder de bepaling die stelt dat 5 %
van de aan te nemen werknemers in middelgrote en grote bedrijven (meer dan 20
werknemers) personen met een handicap moeten zijn die een arbeidsaanbeveling
hebben van de nationale raad voor de bepaling van handicaps en het
arbeidsvermogen. Het Ministerie van Arbeid, Sociale Bescherming en Gezin is
overgegaan tot de aanwerving van 43 ambtenaren die in alle lokale kantoren van
het nationale arbeidsbureau gepersonaliseerde hulp moeten bieden aan personen
met een handicap wanneer zij voor een baan solliciteren. Ad-hocverenigingen,
vakorganisaties en werkgevers werken hieraan mee. Op 26 december 2012 werd wet nr. 306 tot
wijziging en aanvulling van bepaalde rechtshandelingen door het Parlement
aangenomen. Hiermee werden in het wetboek over overtredingen nieuwe
administratieve inbreuken opgenomen, zoals arbeidsdiscriminatie,
onderwijsdiscriminatie en discriminatie op het gebied van toegang tot
overheidsdiensten en -goederen. Daarnaast werd ook de strafwetgeving over
haatmisdrijven herzien. Artikel 176 van het strafwetboek (“inbreuk op
gelijkheid”) werd opnieuw geformuleerd om de elementen die het strafbaar feit
vormen beter te omschrijven (“onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur”
in plaats van de niet-specifieke term “inbreuk”). Er zijn echter nog aspecten
die nog niet specifiek en voorzienbaar zijn. Bovendien wordt de strafwetgeving
over haatmisdrijven nog nauwelijks uitgevoerd door de
rechtshandhavingsinstanties en de gerechtelijke instanties. Gerechtelijke
geschillen in burgerrechtelijke zaken wijzen daarentegen op een actieve dynamiek
in de Moldavische maatschappij, en bijgevolg op het proactieve beleid van de
regering. Er worden nu immers geschillen voor de rechtbank gebracht door de
civiele maatschappij en overheidsinstanties inzake gevallen van discriminatie,
die hebben geleid tot arresten van nationale rechtbanken die precedenten
scheppen en tot het vergroten van het bewustzijn van het algemene publiek over
dit onderwerp. Bovendien hebben de centrale autoriteiten en
het gemeentebestuur van Chisinau in de nasleep van het arrest van het Europees
Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Genderdoc-M (ingeschreven onder het
nr. 9106/06) zich bereid getoond het recht op vereniging van homoseksuele,
biseksuele, transseksuele en interseksuele personen te verzekeren, wat blijkt
uit de succesvolle demonstraties van deze gemeenschap op 14 februari en 19 mei 2013.
Deze demonstraties waren de allereerste in de geschiedenis van de Republiek
Moldavië die plaatsvonden in veilige omstandigheden en onder doeltreffende
politiebescherming. De
positieve stap op het gebied van de status van transseksuelen en van hun recht
op wettelijke erkenning van hun naams- en geslachtswijziging is ook
vermeldenswaardig. Op 2 november 2012 vaardigde het Hooggerechtshof
“Aanbeveling nr. 16” uit over de onderzoeksprocedure voor klachten betreffende
de rectificatie van burgerlijke-staatdocumenten na een geslachtsaanpassende
operatie. Deze aanbevelingen waren een correcte en duidelijke weergave van de
jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, waarin werd
gesteld dat de weigering om het geslacht na een operatie in de burgerlijke
staat te erkennen, een schending is van het Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (recht op de eerbiediging van
het privéleven en het familie- en gezinsleven). Hoewel dit lovenswaardig is,
lost deze inspanning het probleem niet volledig op: er bestaan andere wettelijke
bepalingen op basis waarvan kantoren van de burgerlijke stand de wijziging van
de burgerlijke staat van een persoon na zijn/haar geslachtsaanpassing kunnen
weigeren, waarna deze persoon de beslissing moet betwisten voor een rechtbank. Als gevolg van het vurige openbare debat in 2011-2012
en als een teken van een meer actieve dynamiek in de Moldavische maatschappij
op het gebied van discriminatie, deden zich in het jaar 2012 opvallend veel
gerechtelijke geschillen inzake discriminatie voor. In sommige zaken werden
grenzen gesteld aan de vrijheid van meningsuiting in het geval van
haatuitingen, bijvoorbeeld in het geval van belastering en opruiende taal
jegens Roma en homoseksuele, biseksuele, transseksuele en interseksuele
personen of de publicatie op websites van zogenaamde zwarte lijsten van
openbare figuren die homoseksualiteit zouden bevorderen. Het is belangrijk te
benadrukken dat de rechtbanken deze zaken hebben beslecht in overeenstemming
met de internationale en Europese normen betreffende de rechtmatige grenzen van
de vrijheid van meningsuiting in gevallen van verspreiding van etnische,
religieuze of sociale haatuitingen. In sommige zaken hebben ze de aanklagers
ook een morele schadevergoeding toegekend. Het gerechtshof van Chisinau heeft ook een klacht
verworpen die werd ingediend door een religieuze organisatie tegen de
beslissing van “Teleradio Moldova” om een documentaire uit te zenden waarin de
rechten van homoseksuele, biseksuele, transseksuele en interseksuele personen
worden erkend als mensenrechten. Het motief van het gerechtshof was dat de
klager had getracht om “ voor een persoon een verbod op de vrijheid van mening
en meningsuiting af te dwingen met betrekking tot de rechten van seksuele
minderheden”. De reactie van maatschappelijke organisaties en
overheidsinstanties toen bepaalde lokale autoriteiten, zoals de gemeenteraad
van Balti, discriminatoire maatregelen tegen homoseksuele, biseksuele,
transseksuele en interseksuele personen en leden van religieuze minderheden
uitvaardigden, was ook veelzeggend. Op 28 februari 2013 oordeelde het
gerechtshof van Balti dat de instelling door Balti van een “zone voor speciale
ondersteuning van de Moldavische orthodoxe kerk” en het verbod op “agressieve
propaganda van niet-traditionele seksuele geaardheid” een schending van de
mensenrechten was. Voor wat de discriminatoire besluiten van bepaalde andere
lokale raden betreft, bracht de staatskanselarij de betreffende autoriteiten op
de hoogte van de onwettigheid van hun besluiten en startte zij de nodige gerechtelijke
procedures. Bijgevolg werden alle besluiten van lokale gemeenteraden
geannuleerd door de autoriteiten die ervoor verantwoordelijk waren of werden ze
door de respectieve rechtbanken als onwettig verklaard. Deze benadering werd
ook toegepast door de ombudsman in de zaak van de wet inzake het waarborgen van
de beginselen van gelijkheid, rechtvaardigheid en objectiviteit die op 30 april
2013 door het volkscongres van de autonome regio Gagauz werd aangenomen. Deze
wet stelt immers bepaalde rechten die zijn vastgesteld in de wet betreffende
het waarborgen van de gelijkheid ter discussie, met name de arbeidsrechten van
homoseksuele, biseksuele, transseksuele en interseksuele personen. ·
Doeltreffende uitvoering van de maatregelen
inzake de bestrijding van discriminatie van het nationale actieplan inzake
mensenrechten (en toewijzing van de nodige middelen); algemene
voorlichtingscampagnes tegen racisme, xenofobie, antisemitisme en andere vormen
van discriminatie; versterking van de organen die verantwoordelijk zijn voor
het antidiscriminatiebeleid en de bestrijding van racisme, xenofobie en
antisemitisme Op 27 december 2012 nam het Parlement de
wijzigingen aan het nationale actieplan inzake mensenrechten (hierna “het
actieplan” genoemd) aan. Deze wijzigingen waren een initiatief van de
autoriteiten en de civiele samenleving naar aanleiding van nieuwe
ontwikkelingen zoals de resultaten van de universele periodieke doorlichting
(eindverslag van maart 2012) en andere internationale aanbevelingen. Dit leidde
tot nieuwe hoofdstukken in het actieplan, zoals over de voorkoming en
bestrijding van discriminatie, vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst, en
rechten van staatlozen, immigranten, vluchtelingen en asielzoekers. De
Moldavische autoriteiten bevestigden in de mensenrechtendialoog tussen de EU en
de Republiek Moldavië van 16 april 2013 dat de voortdurende uitvoering van het
actieplan, met de nodige financiering, en de controle ervan voor hen
prioriteiten zijn. De controle wordt gecoördineerd door een
nationale ad-hoccommissie voor de uitvoering van het actieplan inzake
mensenrechten (hierna “de nationale commissie” genoemd) met de technische steun
van het Ministerie van Justitie, alsook door de permanente parlementaire
commissie voor mensenrechten. De controle is gebaseerd op een reeks
prestatie-indicatoren en omvat een mechanisme voor kwalitatieve beoordeling en
feedback. Uit de controle is gebleken dat 85 % van de geplande acties voor
2012 op het einde van dat jaar waren voltooid of in uitvoering waren. De nationale
commissie vroeg om meer betrokkenheid van de 35 districtsraden van het land. De
wijzigingen hebben ook geleid tot de toevoeging van een afzonderlijk financieel
hoofdstuk aan het actieplan, waarin de nationale en lokale autoriteiten worden
verzocht hun interne en externe financieringsbronnen aan te geven die bestemd
of nodig zijn om het actieplan volledig uit te voeren. Samenwerking met
nationale en internationale partners is een belangrijke factor gebleven voor de
uitvoering van het actieplan. De Moldavische autoriteiten hebben onlangs
beslist om vertegenwoordigers van de Raad van Europa, de VN, de EU, de OVSE en
nationale en internationale ngo’s uit te nodigen om deel te nemen aan de
nationale commissie. Het nationale actieplan ter ondersteuning van
Roma 2011-2015, dat in 2012 in overleg met internationale partners werd
herzien, is een doorbraak in het Roma-beleid van de Republiek Moldavië
aangezien het de sociale integratie, en niet alleen de bevordering van de
Roma-cultuur, centraal stelt. De institutionalisering van de Roma-bemiddelaars
is een belangrijke stap naar een betere integratie van Roma. Het netwerk van de
Roma-bemiddelaars, die nu worden betaald uit de begroting van de Republiek
Moldavië, vormt de kern van de beoogde strategie voor sociale integratie, die
gebaseerd is op de inspanningen van zowel de centrale als de lokale
autoriteiten en de actieve deelname van de civiele maatschappij en
internationale organisaties (zoals Unicef), en waaraan de nodige financiële
middelen zijn toegekend. Er zijn momenteel 15 Roma-bemiddelaars, die volledig
uit de nationale begroting worden betaald. Dit aantal zou tegen 2015 moeten
toenemen tot het optimale aantal van 47 Roma-bemiddelaars. Ter ondersteuning
van de strategie voor de empowerment van Roma-vrouwen zijn 13 van deze eerste 15
Roma-bemiddelaars vrouwen. Als positieve ontwikkeling om de bekwaamheid en het
bewustzijn van de Moldavische autoriteiten te vergroten zodat zij het probleem
van sociale integratie van Roma beter kunnen aanpakken, werd in november 2012
een betrekking gecreëerd voor een speciaal adviseur van de eerste minister voor
Roma-kwesties. Voor wat de instellingen betreft, werd het
belang van de eerbiediging van de mensenrechten in de justitiële sector opnieuw
bevestigd als een van de pijlers van de grootschalige, alomvattende strategie
voor de hervorming van het rechtsstelsel 2011-2016 en het betreffende
actieplan. Een eerste reeks wetgevingswijzigingen werd in juli 2012 aangenomen
en versterkte de Hoge Raad voor de Magistratuur, en met name zijn
tuchtrechtelijke bevoegdheden. Deze wetgevingswijzigingen leidden ook tot het
doeltreffender en flexibeler inzetten van rechters, op basis van de werkelijke
werkbelasting en de achterstand in bepaalde rechtbanken en districten, en tot
het beperken van de werkdruk bij rechters door het instellen van de functie van
rechtersassistent. Het rechtsbijstandssysteem, dat in 2008 werd opgericht en
bestaat uit een nationale raad voor rechtsbijstand, werd ook verbeterd. De gids
betreffende de door de overheid gegarandeerde rechtsbijstand werd in 2010
gepubliceerd met de steun van de Raad van Europa en de Europese Commissie en
werd verder verspreid onder de betreffende instellingen en specialisten die
rechtsbijstand verlenen. Voor het publiek werd een samenvattende folder ter
beschikking gesteld, met daarin uitleg over de soorten rechtsbijstand en
procedures voor de aanvraag en verlening van rechtsbijstand. Daarnaast werd de verlening van rechtsbijstand
gediversifieerd door naast particuliere advocaten openbare verdedigers aan te
stellen die rechtsbijstand willen verlenen op contractbasis met de vijf
territoriale kantoren van de nationale raad voor rechtsbijstand. Erkende ngo’s
zullen ook worden toegestaan rechtsbijstand te verlenen in burgerrechtelijke
zaken. Juridische assistenten en ngo’s zullen basisrechtsbijstand verlenen
(basisinformatie over wetten en bijstand bij het opstellen van verschillende
documenten, met uitzondering van procedurele documenten voor rechtszaken).
Vanaf 1 januari 2012 is het mogelijk voor aanklagers om ook rechtsbijstand te
vragen in burgerrechtelijke zaken. Deze bijstand is beschikbaar voor personen
die geen middelen hebben om een advocaat in te schakelen en die een zaak hebben
die in zekere mate wettelijk of procedureel ingewikkeld is. In de strategie voor de hervorming van de
justitiële sector wordt voldoende belang gehecht aan de hervorming van de
instelling van de ombudsman, met name het centrum voor mensenrechten (hierna
“het centrum” genoemd). De doelstelling van deze hervorming is de versterking
van de onafhankelijkheid en doeltreffendheid van dit centrum, alsook van het
gerelateerde nationale mechanisme ter voorkoming van foltering (in november 2009
kreeg het centrum voor mensenrechten de B-status van het Internationaal coördinerend
comité van nationale instellingen voor de bevordering en bescherming van
mensenrechten, wat wijst op een gedeeltelijke naleving van de beginselen van
Parijs). Een ad-hocwerkgroep voerde een gedetailleerde studie uit van de
activiteiten van het centrum, waaronder een evaluatie van de prestaties, de
financiële behoeften en mogelijke maatregelen voor de optimalisering van de
activiteiten van het centrum. Op basis van de conclusies van deze werkgroep, en
met medewerking van internationale partners (zoals de lokale VN-adviseur voor
mensenrechten en de voormalige speciale rapporteur van de VN voor foltering) en
lokale ngo’s, stelde het Ministerie van Justitie een wetsontwerp op voor de
reorganisatie van het centrum en de selectie en benoeming van de ombudsman(nen),
en tot vaststelling van de mate van autonomie van deze ombudsman(nen) bij de
selectie en benoeming van personeel van het centrum, de interne organisatie van
de structuur en de begroting. Op dit moment wordt het wetsontwerp voorgelegd
voor openbare raadpleging. Tegelijkertijd heeft het centrum zelf
inspanningen geleverd om zijn doeltreffendheid te verbeteren en de
geloofwaardigheid van zijn rol te vergroten. Het begon zijn voorrecht te
gebruiken om de grondwettigheid van specifieke wetten aan de orde te stellen
voor het Grondwettelijk Hof en om zaken bij de rechtbank aanhangig te maken of
op te treden in gerechtelijke procedures, zoals antidiscriminatieprocedures,
als “amicus curiae”. Het opende een regionaal centrum in Varnita, een
buitenwijk van Bender die onder de controle van de Republiek Moldavië staat, in
de zogenaamde veiligheidszone, om de verzoeken van de lokale bevolking te
behandelen en de samenwerking met de betreffende instelling van de ombudsman in
de regio Trans-Dnjestrië te verbeteren. b) Aanbevelingen uit het verslag ter beoordeling van de gevolgen ·
Blijf het actieplan inzake mensenrechten 2011-2014
uitvoeren en blijf de hulp van de internationale gemeenschap inroepen bij het
oplossen van problemen met minderheden De Moldavische autoriteiten blijven zich
inzetten voor de uitvoering van het actieplan inzake mensenrechten 2011-2014 en
boeken op dit gebied resultaten. In maart 2013 werden wijzigingen van het
besluit van de regering houdende oprichting van de nationale commissie voor de
uitvoering van het actieplan inzake mensenrechten geformuleerd om
internationale organisaties zoals de Raad van Europa, de VN, de EU, de OVSE en
internationale ngo’s uit te nodigen om deel te nemen aan de controle- en
beoordelingstaken van de commissie. Het was de bedoeling van de Moldavische
autoriteiten om zo snel mogelijk na de benoeming van een nieuwe regering deze
uitnodiging te sturen. ·
zorg dat de antidiscriminatiewetgeving
daadwerkelijk wordt toegepast, overeenkomstig Europese en internationale
normen, met name door uitvoerige richtsnoeren vast te stellen en een goed
werkende gelijkheidsraad in het leven te roepen Zoals in het vorige deel reeds uitvoerig werd
beschreven, zijn de Moldavische autoriteiten, de justitiële instellingen, de
civiele maatschappij en de bevolking in het algemeen zich zeer bewust van
antidiscriminatieproblemen, een nog steeds controversieel onderwerp in de
maatschappij. Er werden een aantal uitvoeringsmaatregels genomen kort na de
aanneming van de wet betreffende het waarborgen van de gelijkheid, zoals de
instelling van een krachtig onderwijs- en opleidingsprogramma om juristen
uitvoeringsrichtsnoeren te geven en het algemene publiek te informeren, de
intrekking via rechtsmiddelen van administratieve besluiten of regionale
rechtshandelingen die in strijd waren met de wet betreffende het waarborgen van
de gelijkheid, en de uitvaardiging van nationale jurisprudentie in
overeenstemming met de besluiten van het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens. ·
Blijf de financiële inspanningen om het
actieplan voor steun aan de Roma 2011-2015 effectief en consequent uit te
voeren, volhouden Zoals in het vorige deel besproken, werd het
actieplan voor steun aan de Roma 2011-2015 consequent uitgevoerd. De belofte
van de Moldavische autoriteiten om de Roma-bemiddelaars te institutionaliseren
werd, wel met enige vertraging, in 2013 omgezet in doeltreffende
begrotingsinspanningen. Op dit gebied, en ook op het gebied van mensenrechten
in het algemeen, is samenwerking met, en steun van de internationale gemeenschap
een belangrijke factor voor het succes van de geplande acties. ·
Zet de goede samenwerking met de de facto
autoriteiten van Tiraspol voort, zodat informatie kan worden uitgewisseld over
de afgifte van documenten en over rechtshandhavingsaspecten Zoals beschreven in de VLAP-benchmark, worden
identiteitsdocumenten aan inwoners van de regio Trans-Dnjestrië door de
grondwettelijke autoriteiten van de Republiek Moldavië afgegeven volgens de
Moldavische wetgeving en op basis van de informatie waarover de grondwettelijke
autoriteiten beschikken. De samenwerking tussen Chisinau en Tiraspol op
het gebied van rechtshandhaving gebeurt ad hoc op basis van een overeenkomst
van 1994. Deze overeenkomst kan echter niet in haar huidige vorm worden
uitgevoerd aangezien de Republiek Moldavië ver gevorderd is op het gebied van
mensenrechten en deze overeenkomst de bescherming van persoonsgegevens en de
naleving van mensenrechten van verdachten die voorwerp zijn van een onderzoek
door de de facto autoriteiten van de regio Trans-Dnjestrië, niet voldoende
waarborgt. Deze overeenkomst moet dus worden herzien. Hieraan werd opnieuw
gewerkt in de nasleep van de 5+2-bijeenkomst in Odessa, op basis van een
ontwerp van de OVSE-missie aan de Republiek Moldavië. ·
Verricht meer inspanningen om mogelijke
problemen op het gebied van veiligheid en migratie op te lossen en zoek naar een
manier om de controle op te voeren zonder afbreuk te doen aan het 5+2-onderhandelingsproces De Moldavische vice-eerste minister voor
re-integratie (de politieke vertegenwoordiger van de Republiek Moldavië in de 5+2-bijeenkomst)
stelde in maart 2013 de feitelijke overheid van de regio Trans-Dnjestrië, de
andere deelnemers aan het 5+2-proces en de gemeenschappelijke controlecommissie
die werd ingesteld krachtens de staakt-het-vurenovereenkomst van 1992 van
Rusland en de Republiek Moldavië schriftelijk op de hoogte van de intentie van
de Republiek Moldavië om zes registratiepunten van het Moldavische bureau voor
migratie en asiel op te richten op de administratieve grens met de regio
Trans-Dnjestrië, in de zogenoemde veiligheidszone van het Trans-Dnjestrisch
conflict, om de migratiestromen via het centrale (Trans-Dnjestrische) deel van
de grens tussen Moldavië en Oekraïne op te volgen en te controleren. De informatie
aan Tiraspol bevatte basisfeiten over de locatie, procedures en
verantwoordelijke instellingen en andere betreffende aspecten. Na een negatieve reactie van de
Trans-Dnjestrische overheid, gaf de vice-eerste minister voor re-integratie in
april schriftelijk verduidelijking aan Tiraspol en legde hij, alsook het bureau
voor migratie en asiel, openbare verklaringen af. Deze kwestie kwam opnieuw ter
sprake tijdens de 5+2-bijeenkomst in Odessa (23-24 mei 2013), waar de Republiek
Moldavië de beschuldigingen van de regio Trans-Dnjestrië weerlegde, met name de
beschuldiging dat haar initiatief het vrije verkeer voor Russen en Oekraïners
die in de regio Trans-Dnjestrië verblijven en geen Moldavisch paspoort hebben,
zou belemmeren. De regio Trans-Dnjestrië leek tevreden met de uitleg die werd
gegeven. De Republiek Moldavië ging daarnaast ook akkoord om met Rusland en
Oekraïne consulaire raadplegingen uit te voeren over de erkenning van de
Moldavische verblijfsrechten van Russen en Oekraïners die in de regio Trans-Dnjestrië
verblijven, maar weigeren zich te registreren bij de Moldavische autoriteiten. Volgens het nationale bureau van de statistiek
telde de Republiek Moldavië in 2012 3 559 541 inwoners (zonder de
regio Trans-Dnjestrië). Het aantal inwoners in de regio Trans-Dnjestrië werd
geraamd op ongeveer 509 400 (het hoge aantal immigranten van de regio
inbegrepen), waarvan er 280 239 (55 %) Moldavische burgers waren die zijn
geregistreerd in het nationale bevolkingsregister. Het Ministerie van
Informatietechnologie en Communicatie gaf in 2012 15 531 paspoorten af aan
burgers van de Republiek Moldavië die in de regio Trans-Dnjestrië verblijven. De Republiek Moldavië streeft naar een
algemeen inclusief beleid jegens haar burgers die in de regio Trans-Dnjestrië
verblijven. Zo kunnen ze gratis, en op vrijwillige basis, het Moldavische
burgerschap verkrijgen (of gratis identiteitsdocumenten bij de eerste
voorlegging van stukken). Aangezien de burgerlijke-staatdocumenten van de regio
Trans-Dnjestrië niet altijd door de Republiek Moldavië worden erkend, past het
Ministerie van Informatietechnologie en Communicatie specifieke maatregelen toe
om het burgerschap van de aanvragers te bevestigen, in overeenstemming met de
wijzigingen van de wet betreffende het burgerschap van 2004 en de besluiten van
de regering nr. 959 van 9 september 2005 en nr. 337 van 10 mei 2011. Sinds mei 2012
onderhandelen Chisinau en Tiraspol over de invoering van een mechanisme om
informatie uit te wisselen, om de documenten die door de feitelijke autoriteiten
van de regio Trans-Dnjestrië zijn afgegeven, opnieuw te kunnen registreren, en
met name om een nationale identificatie in te voeren (een nummer dat wordt
aangemaakt door de Moldavische burgerlijke stand) in
burgerlijke-staatdocumenten die door de feitelijke autoriteiten van de regio
Trans-Dnjestrië worden afgegeven. Dit zou de procedure voor personen die in de
regio Trans-Dnjestrië verblijven en Moldavische identiteitsdocumenten
aanvragen, moeten vereenvoudigen. Op dit moment bepaalt het besluit van de
regering nr. 125 van 18 februari 2013 tot goedkeuring van de verordening
betreffende de afgifte van identiteitsdocumenten en bewijzen van de bevolking
van de Republiek Moldavië (ter vervanging van besluit van de regering nr. 376
van 6 juni 1995, als gewijzigd), dat “personen die meerderjarig zijn en
waarover nog geen gegevens bekend zijn, of van wie de identiteit niet kan
worden vastgesteld op basis van eerder afgegeven documenten, moeten worden
geïdentificeerd op basis van een verklaring door een van de ouders, de
wettelijke vertegenwoordigers of andere familieleden tot de eerste, tweede of
derde graad”. In het laatste geval moet de aanvrager aanvullende toelichtende
documenten overleggen die zijn afgegeven door de lokale overheidsinstantie of
andere nationale instellingen die informatie bezitten over de persoon in
kwestie. De nakomelingen of verwanten van personen die in de regio
Trans-Dnjestrië verblijven, die niet kunnen worden geïdentificeerd en erkend
krachtens het Sovjet-paspoortsysteem (dat het Moldavische register heeft
geërfd), kunnen op dezelfde wijze een beroep doen op de verklaringen van hun
verwanten wanneer zij het Moldavische burgerschap aanvragen. Het Moldavische
strafwetboek voorziet in boetes en in een gevangenisstraf tot een jaar voor valse
verklaringen ten overstaan van een openbaar ambtenaar die rechtsgevolgen voor
een derde hebben. Algemene beoordeling blok 4 De Republiek Moldavië heeft vooruitgang geboekt op het gebied van de doeltreffende uitvoering van de vereiste benchmarks van de tweede fase. De laatste beperkingen op het legale verblijf van vreemdelingen en staatlozen werden weggenomen, de toegang voor alle burgers tot identiteitsdocumenten werd nog vergemakkelijkt en de uitvoering van het rechtskader inzake antidiscriminatie werd aanzienlijk verbeterd. Daarnaast werd de situatie van de regio Trans-Dnjestrië met toewijding aangepakt door een migratiecontrolesysteem op te zetten en speciale bevestigingsprocedures in te stellen voor personen die in de regio Trans-Dnjestrië verblijven en Moldavische identiteitsdocumenten aanvragen. De Republiek Moldavië kan bovendien aantonen dat zij alle aanbevelingen in het verslag ter beoordeling van de gevolgen consistent opvolgt. De Commissie is van oordeel dat de Republiek Moldavië in het algemeen voldoet aan de benchmarks van de tweede fase van blok 4. Er moeten verdere maatregelen worden genomen op de volgende gebieden: · bevestiging van de duurzame uitvoering van de wet betreffende het waarborgen van de gelijkheid, met name door het oprichten van een goed functionerende gelijkheidsraad en de wet inzake de sociale integratie van personen met een handicap volledig uitvoeren, · bevestiging van de financiële ondersteuning van het nationale actieplan inzake mensenrechten, · verdere uitvoering van de hervorming van de justitiële sector, met inbegrip van de versterking van de instelling van de ombudsman, · oprichting van de aangekondigde registratieposten langs de administratieve grens met de regio Trans-Dnjestrië, · vooruitgang boeken met de regio Trans-Dnjestrië om documenten en bewijzen van personen die in de regio Trans-Dnjestrië verblijven gemakkelijker te verkrijgen. 3. conclusies Sinds de start van de visumdialoog tussen de
EU en de Republiek Moldavië in juni 2010 en de voorstelling aan de Moldavische
autoriteiten van het actieplan voor visumliberalisering (VLAP) in januari 2011
heeft de Commissie regelmatig bij het Europees Parlement en de Raad verslag
uitgebracht over de vooruitgang die de Republiek Moldavië heeft geboekt bij de
vaststelling van de maatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de in de vier
blokken van de eerste fase. Via dit vierde voorgangsverslag wordt nu ingegaan
op de inachtneming van de voor de tweede fase van het VLAP vastgestelde
benchmarks . Naast dit intensieveverslagleggingsproces met
betrekking tot het VLAP is de Commissie ook doorgegaan met de controle van de
door de Republiek Moldavië geboekte vooruitgang op de relevante gebieden van
het VLAP via ·
het Gemengd Comité Visumversoepeling EU-Republiek
Moldavië; ·
het Gemengd Comité Overname EU-Republiek Moldavië; ·
het Gemengd Subcomité EU-Republiek Moldavië nr. 3; ·
de bijeenkomst van hoge ambtenaren van het
Mobiliteitspartnerschap EU-Republiek Moldavië; ·
de mensenrechtendialoog tussen de EU en de
Republiek Moldavië. In elk van deze comités en kaders werd
vooruitgang geboekt in de dialoog en de samenwerking tussen de EU en de
Republiek Moldavië, die vlot verlopen. Tijdens de meest recente Gemengde
Comités Visumversoepeling en Overname die op 12 juni 2013 in Brussel
plaatsvonden (en waaraan EU-lidstaten deelnamen), stelde de Commissie een
algemene bevredigende tenuitvoerlegging van beide overeenkomsten vast. De visumdialoog tussen de EU en de Republiek
Moldavië is een belangrijk instrument gebleken om hervormingen te
bevorderen, niet alleen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, maar
ook daarbuiten, met gevolgen op gebieden als de rechtsstaat en grondwettelijke
aspecten, alsook de financiering van politieke partijen en politieke
immuniteiten. De voorbije drie jaar werd door de Republiek Moldavië constant en
doeltreffend vooruitgang geboekt op de door de vier blokken van het VLAP
bestreken gebieden, waaruit blijkt dat de Moldavische autoriteiten belangrijke
inspanningen hebben willen leveren om van de tenuitvoerlegging van het VLAP een
prioriteit te maken op de wetgevings-, beleids- en administratieve agenda. Het is echter belangrijk opnieuw te bevestigen
dat voor de hervormingen op de verschillende gebieden waarop het VLAP
betrekking heeft, en met name de hervormingen die moeten leiden tot goed
bestuur van de overheidsdiensten, de Moldavische autoriteiten duidelijk een stabiele
politieke wil aan de dag moeten leggen, zodat deze hervormingen in de
Moldavische maatschappij geworteld geraken. Uit de huidige beoordeling blijkt dat de Republiek
Moldavië ruimschoots voldoet aan alle in de vier blokken van het VLAP
vastgestelde benchmarks. De werking van het wetgevings- en beleidskader en
van de institutionele en organisatorische beginselen en procedures in de vier
blokken is in overeenstemming met de Europese en internationale normen. De
Commissie is van mening dat de Republiek Moldavië heel veel vooruitgang
heeft geboekt in de doeltreffende en duurzame uitvoering van de benchmarks van
de tweede fase van het VLAP. De Republiek Moldavië kan door de uitvoering van
de in dit verslag vereiste acties de laatste stap zetten in de uitvoering van
alle benchmarks van de tweede fase van het VLAP. De Commissie zal blijven nagaan of de
Republiek Moldavië in het bijzonder de nodige financiële en personele
hulpmiddelen toekent voor de duurzame uitvoering van het wetgevings- en
beleidskader. Hiertoe wordt de Republiek Moldavië verzocht om een meerjarenplanning
op de lange termijn op te stellen om ervoor te zorgen dat de nodige
financiële en personele hulpmiddelen worden toegekend voor een duurzame
uitvoering van de benchmarks via de systematische integratie van de nodige
uitgaveposten in de nationale begroting. Het is ook belangrijk gerichte
voorlichtingscampagnes te blijven organiseren om de rechten en verplichtingen
van visumvrij reizen te verduidelijken, met inbegrip van informatie over de
voorschriften betreffende toegang tot de EU-arbeidsmarkt. De Commissie zal actief blijven controleren
of de in dit verslag vereiste acties in het kader van de vier blokken van het
VLAP worden uitgevoerd en zal in de herfst verslag uitbrengen over de
doeltreffende uitvoering van alle benchmarks in het actieplan voor
visumliberalisering. [1] Document 18078/10 van de Raad. [2] (i) documentbeveiliging, met inbegrip van biometrie; (ii) onregelmatige
migratie, met inbegrip van terugname; (iii) openbare orde en veiligheid; en
(iv) externe betrekkingen en grondrechten. [3] SEC(2011)
1075 final. [4] SWD(2012) 12 final. [5] COM(2012) 348 final. [6] COM(2012) 443 final. [7] Subcomité
nr. 3: douane, grensoverschrijdende samenwerking,
witwassen van geld, drugs, illegale migratie. [8] COM(2012)
443 final. [9] Tweetonig watermerk, onder ultraviolet licht fluorescerende vezels,
fluorescerende binddraad, microprint, paspoortnummering met laserperforatie, als
bepaald in punt 5 van het informatieve aanhangsel 1 bij deel III “Security
Standards for machine readable travel documents” (Beveiligingsnormen voor
machineleesbare reisdocumenten) van ICAO Doc. 9303, deel 1. [10] Watermerk, microprint, embleem en serienummer van het formulier dat
onder aanstraling met ultraviolet licht fluoresceert. [11] Volgens
de Moldavische autoriteiten wonen er 509 400 personen in de regio
Trans-Dnjestrië, waarvan 55 % burger van de Republiek Moldavië is. 33 128
van hen hebben een biometrisch paspoort van de Republiek Moldavië. [12] Verordening (EG) nr. 562/2006 van het Europees Parlement en de Raad van
15 maart 2006 tot vaststelling van een communautaire code betreffende de
overschrijding van de grenzen door personen. [13] SEC(2011) 145 final. [14] In 2012 waren er 87 onderzochte gevallen van corruptie, werden 92
onderzoeken afgerond en werden 102 disciplinaire sancties opgelegd, waarvan 34
tot ontslagen hebben geleid. Tijdens de periode 2010-2012 werden vier
strafzaken voor ernstige corruptiemisdrijven ingeleid. [15] EU Schengencatalogus betreffende controles aan de buitengrenzen.
Terugkeer en overname. Aanbevelingen en beste praktijken, document van de Raad
nr. 7864/09. [16] http://www.eubam.org/files/20121206142708402683P9AP_ENG_Second_Year.pdf [17] De organisatie voor democratie en economische ontwikkeling van Georgië,
Azerbeidzjan en Republiek Moldavië (GUAM). [18] De dienst grenspolitie ontving in april 2013 alle nodige uitrusting en 30
patrouillevoertuigen om de mobiele eenheden functioneel te maken. [19] Het
meest recente Gemengd Comité Overname vond plaats op 12 juni 2013. [20] In overeenstemming met de minimumnormen van Richtlijn 2008/115/EG van
de Raad voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun
grondgebied verblijven. [21] In overeenstemming met Richtlijn 96/71/EG van de Raad betreffende de
handhaving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van
werknemers met het oog op het verrichten van diensten. [22] Het meest recente Gemengd Comité Visumversoepeling vond plaats op 12
juni 2013. [23] In 2012 bedroeg de gemiddelde verwerkingsduur voor beslissingen in
eerste aanleg 107 dagen, dus ruim binnen de maximale termijn van 6 maanden. In het geval van een tweede aanleg, is de
verwerkingsduur aanzienlijk langer, namelijk 401 dagen. Momenteel zijn er beslissingen over 82 zaken (85 personen) hangende
(wachtend op een beslissing in eerste aanleg of in beroep). [24] Sinds aanvang van de procedure werden 17 besluiten genomen. Op 1
januari 2013 waren er 1998 staatlozen op het grondgebied van de Republiek
Moldavië (erkend/met permanent verblijfsrecht). [25] Jaarcijfers betreffende mensenhandel: geregistreerde misdrijven: 140 in 2010, 111 in 2011, 151 in 2012, en
slachtoffers die door de CAP werden bijgestaan: 355 in 2010, 339 in 2011, 424
in 2012). Aantal geïdentificeerde
slachtoffers volgens het Ministerie van Binnenlandse Zaken: 131 in 2011, 266 in 2012. Veroordelingen: 7 in
2011, 13 in 2012. Slachtoffers van kinderhandel die hulp
kregen: 9,6 % in 2010, 14 %
in 2011, 13 % in 2012. [26] De
financiering die nodig is voor de uitvoering van de acties van het plan is
afkomstig van de toewijzingen voor 2012-2013 aan de overheidsinstanties die
afkomstig zijn uit de overheids- en de lokale begrotingen. Daarnaast is er ook externe hulp die de overheidsinstanties krijgen
voor de uitvoering van specifieke projecten, met name steun van het project van de Raad van Europa voor goed bestuur
en corruptiebestrijding in de oostelijke partnerschap, steun van de Europese
Commissie in het kader van het project “Ondersteuning van de regering van de
Republiek Moldavië bij corruptiebestrijding, de hervorming van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken waaronder de politie, en bescherming van
persoonsgegevens.” [27] Dit
systeem heeft nog niet de gewenste effecten en heeft de aanpak inzake
integriteit in de overheidssector nog niet grondig kunnen wijzigen.
Zelfevaluatie van corruptierisico’s was meestal een formele oefening en de
politieke instabiliteit had invloed op de beheercapaciteit van
overheidsinstellingen. Bijgevolg waren de integriteitsplannen van onvoldoende
kwaliteit. Het NAC kreeg onlangs de bevoegdheid om deel
uit te maken van de werkgroepen voor de analyse van corruptierisico’s en om
opmerkingen te maken over hun werkzaamheden. Voorheen had het NAC alleen een
algemene toezichtfunctie waardoor het niet al te nauw betrokken was in het
proces. [28] De
functionele onafhankelijkheid wordt verzekerd door de benoemingsprocedure van
de NAC-directeur. Die procedure houdt in dat de
ambtstermijn van de directeur niet mag overeenstemmen met die van de regering,
het parlement en de president, dat de NAC-directeur en de adjunct-directeuren
volgens de wet worden benoemd op basis van bekwaamheid en niet op basis van
politieke overtuiging, dat bij de benoeming of het ontslag meer dan één
autoriteit moet zijn betrokken en dat er bij wet strenge, uiterst
gedetailleerde voorwaarden zijn voor ontslag vóór het einde van de
ambtstermijn. [29] Bij de controle van de levensstijl wordt nagegaan of de levensstijl van
een persoon overeenkomt met zijn legale inkomsten. [30] Het project ter ondersteuning van de regering van de Republiek Moldavië
op het gebied van corruptiebestrijding, hervorming van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken waaronder de politie en bescherming van persoonsgegevens. [31] De centrale verkiezingscommissie is samengesteld uit vertegenwoordigers
van verschillende politieke partijen, heeft drie voltijdse betrekkingen en 20
personeelsleden, en is voornamelijk operationeel tijdens de
verkiezingscampagne. De centrale
verkiezingscommissie moet over de nodige middelen beschikken om wezenlijk,
proactief toezicht uit te oefenen op de financiering van verkiezingscampagnes
en van politieke partijen in het algemeen. [32] Dit bureau is waarnemend lid van het Camden-netwerk van bureaus bevoegd
voor de ontneming van vermogensbestanddelen (Carin). [33] i)
inkomende uitleveringsverzoeken: het Ministerie van
Justitie behandelt deze binnen een termijn van 3-4 maanden en het AOM 2-3
maanden; ii) inkomende rogatoire commissies: het Ministerie van Justitie behandelt deze binnen een termijn van 2-3
maanden en het AOM in maximaal 6 maanden; iii) het Ministerie van Justitie
behandelt inkomende verzoeken voor erkenning en tenuitvoerlegging van
strafrechtelijke beslissingen binnen een termijn van ongeveer 3 maanden en
uitgaande verzoeken voor erkenning en tenuitvoerlegging van strafrechtelijke
beslissingen binnen een termijn van 4-5 maanden; iv) het Ministerie van
Justitie behandelt verzoeken voor overbrenging van gevonniste personen naar het
buitenland binnen een termijn van 5-6 maanden. [34] Volgens het verdrag kunnen de bevoegde autoriteiten van minstens 2
staten die partij zijn bij het verdrag met wederzijdse instemming een
gemeenschappelijk onderzoeksteam instellen voor een specifiek doel en voor een
beperkte periode om in een of meerdere van hun landen strafonderzoeken uit te
voeren. [35] Met controle wordt bedoeld de manier waarop rechtshandhavingsinstanties
zaken van georganiseerde criminaliteit vermelden, registreren en melden.