52012DC0186

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Toezichtsverslag over de voorbereiding van Kroatië op de toetreding

1.           Inleiding

In juni 2011 hebben alle lidstaten ermee ingestemd om de toetredingsonderhandelingen met Kroatië af te ronden, aangezien Kroatië voldeed aan alle criteria van de onderhandelingshoofdstukken. Aldus is op 9 december 2011 het toetredingsverdrag ondertekend door de EU-lidstaten en Kroatië en zal Kroatië op 1 juli 2013 lid zal worden van de Europese Unie, op voorwaarde dat het toetredingsverdrag door de nationale parlementen van alle lidstaten worden bekrachtigd.

Tijdens de onderhandelingen is Kroatië een aantal verbintenissen aangegaan, die uiterlijk op de toetredingsdatum moeten zijn verwezenlijkt, tenzij specifieke overgangsregelingen zijn vastgesteld.

Overeenkomstig artikel 36 van de toetredingsakte van Kroatië ziet de Commissie nauwlettend toe op alle verbintenissen die Kroatië tijdens de toetredingsonderhandelingen is aangegaan, met bijzondere aandacht voor het mededingingsbeleid, de rechterlijke macht en de grondrechten, en justitie, vrijheid en veiligheid. Voorts wordt in de toetredingsakte bepaald dat als integrerend deel van haar regelmatige monitoringtabellen en -verslagen de Commissie tot de datum van toetreding van Kroatië halfjaarlijkse beoordelingen maakt van de uitvoering van de door Kroatië aangegane verbintenissen op deze gebieden

Overeenkomstig artikel 36 van de toetredingsakte wordt in dit verslag de balans opgemaakt van de vooruitgang die Kroatië heeft geboekt bij de voorbereidingen op de toetreding in de periode van 1 september 2011 tot 29 februari 2012. Voorts wordt een algemene beoordeling gegeven van de mate waarin Kroatië is gevorderd bij de voorbereiding op het lidmaatschap en wordt de aandacht gevestigd op de gebieden waarop Kroatië nog inspanningen moet leveren om op 1 juli 2013 gereed te zijn voor het lidmaatschap.

Deze beoordeling is gebaseerd op gegevens die door de Commissie zijn verzameld en geanalyseerd, inclusief de inbreng van Kroatië, alsook op de informatie die door de lidstaten, internationale en maatschappelijke organisaties wordt verstrekt in het kader van de contacten die op gezette tijden met de Commissie plaatsvinden. Voorts steunt de beoordeling op de bevindingen van de Commissie in de bijgewerkte monitoringtabellen, een werkinstrument waarmee de Commissie nauwgezet alle verbintenissen volgt die door Kroatië in het kader van de onderhandelingen zijn aangegaan. De monitoringtabellen worden om de zes maanden geactualiseerd.

Met dit verslag wil de Commissie Kroatië ook ondersteunen bij zijn verdere voorbereidingen op het lidmaatschap.

2.           Verbintenissen en verplichtingen die voortvloeien uit de toetredingsonderhandelingen

2.1.        Mededingingsbeleid

Over het algemeen voldoet Kroatië gaandeweg aan de verbintenissen en verplichtingen die voor dit hoofdstuk uit de toetredingsonderhandelingen voortvloeien. Wat betreft de voorbereidingen op het lidmaatschap inzake mededingingsbeleid ligt Kroatië over het algemeen op schema.

Kroatië heeft zijn inspanningen voortgezet om bevredigende resultaten te boeken bij de handhaving van de regelgeving op het vlak van kartelbestrijding (inclusief fusies) en staatssteun. De Kroatische mededingingsautoriteit is volledig operationeel en functioneel onafhankelijk; de autoriteit vervult haar taken overeenkomstig de geldende wettelijke regelingen. Er is een adequaat stelsel voor toezicht op fusies en staatssteun opgericht.

Wat betreft de rapportageverplichtingen van Kroatië over de staal- en scheepsbouwsector zijn de eerste verslagen overeenkomstig de tijdens de onderhandelingen gemaakte afspraken ingediend bij de Commissie. Het eerste verslag over de staalindustrie, dat op 15 december 2011 aan de Commissie is toegestuurd, is volledig en voldoet aan de door Kroatië aangegane verbintenis om de Commissie in kennis te stellen van de stand van zaken bij de terugvordering van de door staalfabriek CMC Sisak ontvangen staatssteun, verhoogd met de samengestelde interest. CMC Sisak moet de ontvangen steun nog steeds terugbetalen. In oktober 2011 hebben de eigenaars besloten om de staalfabriek te sluiten en te verkopen, hetgeen heeft geleid tot een volledige stopzetting van de productie. In het verslag is ook bijgewerkte informatie overgenomen over de faillissementsprocedure van de andere staalfabriek, Željezara Split.

Op 16 januari 2012 heeft Kroatië het eerste halfjaarlijkse verslag over de herstructurering van de Kroatische scheepswerven in moeilijkheden ingediend, zoals is gevraagd in bijlage VIII van de toetredingsakte. In het verslag zijn gegevens opgenomen over de maatregelen die worden genomen om de bedrijven opnieuw levensvatbaar te maken, de toegekende steun, de eigen bijdrage en de productiecapaciteit, waarbij gebruik is gemaakt van de met de diensten van de Commissie afgesproken methode voor het uitoefenen van toezicht op de tenuitvoerlegging door Kroatië. In het verslag zijn ook gegevens opgenomen met betrekking tot de overeenkomsten waarmee het eigendomsrecht wordt geregeld.

In maart 2012 is het bod op de scheepswerf Brodosplit aanvaard. Kroatië heeft te kennen gegeven dat de privatiseringsovereenkomst onverwijld zal worden afgerond en ter goedkeuring aan de Commissie zal worden voorgelegd. De biedingen op de scheepswerven Kraljevica en Brodotrogir zijn evenwel afgewezen door de regering en het bod op de scheepswerf 3.Maj is ingetrokken door de potentiële investeerder. De regering heeft besloten de faillissementsprocedure in te leiden voor Kraljevica en binnen een termijn van 90 dagen een nieuwe regeling voor de privatisering en herstructurering van 3.Maj en Brodotrogir tot stand te proberen brengen.

· Kroatië moet met spoed werk maken van de ondertekening van de privatiseringsovereenkomst voor Brodosplit en een oplossing vinden voor 3.Maj en Brodotrogir, om op de datum van de toetreding te voldoen aan de vereisten die zijn opgenomen in de bijlage bij het Toetredingsverdrag over de herstructurering van de scheepsbouw.

Ten slotte heeft Kroatië – wat betreft de bestaande steunmaatregelen – aan de Commissie een lijst verstrekt met elf steunmaatregelen die het bij de toetreding als bestaande steunmaatregelen wenst te laten beschouwen. Zeven van deze maatregelen zijn opgenomen in de toetredingsakte. De resterende steunmaatregelen worden momenteel door de Commissie beoordeeld.

2.2.        Justitiële stelsel en grondrechten

Kroatië voldoet gaandeweg aan de verbintenissen en verplichtingen die voor dit hoofdstuk uit de toetredingsonderhandelingen voortvloeien, zoals bepaald in bijlage VII bij de toetredingsakte. Wat betreft de voorbereidingen op het lidmaatschap inzake rechterlijke macht en grondrechten ligt Kroatië grotendeels op schema.

1)           Blijven garanderen dat de strategie voor justitiële hervorming en het desbetreffende actieplan effectief worden uitgevoerd

Met de uitvoering van de strategie voor justitiële hervorming en het actieplan overeenkomstig de vastgestelde termijnen, inclusief de verdere verfijning van de wetgeving op een aantal punten, zijn doorgaans goede vorderingen gemaakt. De inwerkingtreding van het nieuwe stelsel van deurwaarders, als onderdeel van de hervorming van de rechtshandhaving, hetgeen een belangrijk onderdeel van de strategie is, is evenwel uitgesteld (zie ook punt 3).

· Kroatië moet de planning van de personele middelen verder verbeteren, inclusief voor de langetermijnbehoeften van de rechterlijke macht.

2)           De onafhankelijkheid, de verantwoordingsplicht, de onpartijdigheid en het professionalisme van de rechterlijke macht blijven versterken

De tenuitvoerlegging van verscheidene, in 2010 en 2011 genomen maatregelen ter versterking van de onafhankelijkheid, de verantwoordingsplicht, de onpartijdigheid en het professionalisme van de rechterlijke macht, is voortgezet. De hervormde nationale raad voor de rechterlijke macht en de nationale raad voor het openbaar ministerie zijn onafhankelijk blijven functioneren. Beide organen zijn justitieambtenaren blijven aanstellen op grond van transparante, eenvormige en objectieve criteria.

· De tenuitvoerlegging van de overgangsregeling voor het benoemen van rechters moet evenwel op bepaalde punten worden verbeterd, onder meer door te zorgen voor een grotere transparantie bij het toekennen van cijfers bij mondelinge proeven, waarbij alle kandidaten gelijk moeten worden behandeld.

De gerechtelijke academie blijft behoorlijk werken. De inschrijvingen voor de tweede jaarlijkse instroom in het nationale opleidingsinstituut voor justitieambtenaren zijn evenwel uitgesteld. De nationale raad voor de rechterlijke macht is begonnen met de invoering van het nieuwe stelsel van vermogensaangiften van rechters. Er worden tuchtmaatregelen getroffen tegen justitieambtenaren die in overtreding zijn.

· Het secundair recht moet worden gewijzigd om de immuniteit van rechters te beperken. Het desbetreffende rechtskader moet dus worden voltooid, waarbij richtsnoeren moeten worden verstrekt met betrekking tot de toepassing van de gedragscode.

· De nationale raad voor de rechterlijke macht en de nationale raad voor het openbaar ministerie moeten beschikken over meer administratieve middelen om doeltreffender te kunnen werken, onder meer voor wat betreft de aanwervingsprocedures en de werking van het opleidingsinstituut, de systematische en nauwkeurige controle van de vermogensaangiften en de proactieve toepassing van tuchtprocedures.

3)           De efficiëntie van het justitiële stelsel blijven verbeteren

Kroatië is uitvoering blijven geven aan verschillende maatregelen die gericht zijn op een grotere efficiëntie van de rechterlijke macht. De fusie van rechtbanken als onderdeel van het rationaliseringsproces wordt voortgezet. De handhaving van de rechterlijke uitspraken is verbeterd, onder meer door het optreden van het financieel agentschap FINA. De inwerkingtreding van het nieuwe stelsel van deurwaarders is met zes maanden uitgesteld tot 1 juli 2012. Op het vlak van de materiële infrastructuur en de automatisering van de rechtbanken is enige vooruitgang geboekt. Het geïntegreerde systeem voor het beheer van rechtszaken is in ongeveer 60% van de rechtbanken operationeel. In de periode tussen december 2010 en december 2011 is het totaal aantal hangende zaken met 5,2% toegenomen. De achterstand bij de behandeling van oude strafzaken is verder teruggedrongen en is in de loop van het jaar (periode tot december 2011) met 12,3% gedaald. Het aantal oude civiele zaken is in dezelfde periode evenwel met 6,5% gestegen, terwijl het aantal oude civiele zaken bij de rechter in eerste aanleg daalde met 9,5%.

· Er moet worden op toegezien dat de hogere rechtbanken, inclusief het Hooggerechtshof, over toereikende middelen beschikken om de onevenredige toename van zaken op hun weg door het systeem te kunnen behandelen.

Het nieuwe stelsel van bestuurlijke rechtspraak trad op 1 januari 2012 in werking, waarbij enige vertraging werd opgelopen bij het aanstellen van het nodige personeel.

· Kroatië moet de efficiëntiemaatregelen vastberaden ten uitvoer blijven leggen, waarbij in het bijzonder moet worden gezorgd voor een snellere behandeling van de zaken en een vermindering van het aantal oude zaken.

4)           De aanpak blijven verbeteren van rechtszaken betreffende oorlogsmisdaden die door nationale rechters worden behandeld

Kroatië heeft de behandeling van de rechtszaken betreffende oorlogsmisdaden voortgezet, met verdere arrestaties, aanklachten en vonnissen, inclusief voor zaken die op nationaal en regionaal niveau als prioritair zijn aangemerkt en verband houden met de strategie inzake straffeloosheid. Er is een aanvang gemaakt met de berechting van enkele belangrijke oorlogsmisdaden, zoals de rechtszaak tegen een voormalige onderminister van Binnenlandse Zaken en tegen twee voormalige politieagenten die in het kader van de zaak "Grubori" ervan beschuldigd worden Servische burgers te hebben gedood. Meer zaken werden overgeheveld naar de gespecialiseerde kamers. Om getuigen beter te beschermen is de dienstverlening aan getuigen bij enkele rechtbanken verbeterd. De nieuwe regering heeft contact opgenomen met Servië en Bosnië en Herzegovina om te bespreken welke negatieve gevolgen de Wet inzake de nietigverklaring van bepaalde rechtshandelingen van de gerechtelijke instanties van het voormalige Joegoslavische nationale leger, de voormalige Socialistische Federale Republiek Joegoslavië en de Republiek Servië, die in november 2011 door het uittredende parlement is goedgekeurd, kan hebben voor de bilaterale samenwerking op het vlak van rechtszaken betreffende oorlogsmisdaden.

· De bestrijding van de straffeloosheid voor oorlogsmisdaden blijft evenwel een belangrijke uitdaging in Kroatië, aangezien de meerderheid van de misdaden momenteel nog met succes moet worden vervolgd. Er moeten maatregelen worden getroffen om de verschijning van getuigen op het proces te bevorderen, in het bijzonder in zaken die bij de gespecialiseerde kamers zijn ondergebracht.

5)           Aanzienlijke resultaten blijven boeken met efficiënte, effectieve en onpartijdige onderzoeken, vervolgingen en vonnissen in zaken betreffende georganiseerde misdaad en corruptie op alle niveaus, inclusief corruptie op hoog niveau en in kwetsbare sectoren zoals overheidsopdrachten

Een toereikend wettelijk en institutioneel kader blijft operationeel voor de strijd tegen corruptie en de georganiseerde misdaad en bij de tenuitvoerlegging worden nog steeds resultaten geboekt. De rechtshandhavingsinstanties blijven actief, in het bijzonder in zaken op hoog niveau. Recente ontwikkelingen zijn onder andere de veroordeling van een voormalige directeur van het staatsenergiebedrijf, verdere aanklachten tegen lokale burgemeesters (Dubrovnik) en rechters bij arrondissementsrechtbanken (Split) wegens ambtsmisbruik en een aanklacht tegen een politieke partij wegens corruptie. De rechtshandhavingsinstanties blijven zich toespitsen op meer complexe zaken waar grote belangen op het spel staan, waarbij het totaal aantal onderzochte zaken afneemt.

· Het is belangrijk alert te blijven met betrekking tot corruptie op lokaal niveau, met name bij aanbestedingen. De tenuitvoerlegging van het rechtskader voor de inbeslagneming en confiscatie van vermogensbestanddelen moet over de gehele linie worden versterkt.

· Er moet nog meer aandacht worden besteed aan het toezicht op de seponering van stafrechtelijk onderzoek door het parket.

De uittredende regering heeft nog een aantal hoge functionarissen bij de politie benoemd.

· De benoemingen en de toekomstige politiehervormingen moeten van nabij worden gevolgd, in het bijzonder met het oog op depolitisering en een groter professionalisme.

6)           De resultaten blijven verbeteren wat betreft intensievere preventiemaatregelen ter voorkoming van corruptie en belangenconflicten

Wat betreft de financiering van politieke partijen en verkiezingscampagnes is de nationale kiescommissie, het toezichtsorgaan, versterkt en zijn de nieuwe regels van 2011 zonder grote moeilijkheden toegepast bij de algemene verkiezingen in december 2011, waarbij slechts een beperkt aantal tekortkomingen zijn vastgesteld. Nieuwe regels voor de toegang tot informatie worden ook toegepast, waarbij de eerste beroepszaken momenteel door de rechter worden behandeld.

· De gewoonte moet worden ontwikkeld om voor aan geheimhouding onderworpen informatie te toetsen of openbaarmaking in het algemeen belang is.

De wetgeving inzake overheidsopdrachten is sinds januari 2012 aangepast aan het acquis op grond van het regeringsdecreet van het voorjaar 2011 dat voorziet in meer transparantie, inclusief de bekendmaking van gegevens over de daadwerkelijke uitvoering van contracten. Tot nu toe is weinig informatie openbaar gemaakt.

· Begin 2011 is een verbeterde en striktere wetgeving inzake belangenconflicten aangenomen. De nieuwe commissie voor belangenconflicten is evenwel nog niet aangesteld, waardoor de uitvoering van de wetgeving vertraging oploopt. Er moet een stringenter systeem worden opgericht voor de verificatie van vermogensaangiften en niet-verantwoorde vermogens.

De eerste maatregelen van de nieuwe regering met betrekking tot de regels inzake belangenconflicten geven reden tot bezorgdheid, in het bijzonder met betrekking tot de raden van toezicht en van beheer van overheidsbedrijven. De oude bepalingen inzake de criteria voor lidmaatschap van dergelijke raden zijn verworpen.

· Kroatië moet zorgen voor een sterk systeem ter voorkoming van corruptie in overheidsondernemingen.

· Het concept van politieke verantwoordelijkheid en nultolerantie inzake corruptie moet verder worden ontwikkeld.

7)           De bescherming van minderheden, onder meer via doeltreffende uitvoering van het grondwettelijk besluit inzake de rechten van nationale minderheden blijven versterken

Op het vlak van de bescherming van minderheden wordt nog steeds vooruitgang geboekt, door de verdere tenuitvoerlegging van maatregelen voor de bescherming van minderheden, inclusief het grondwettelijk besluit inzake de rechten van nationale minderheden. In december 2011 werden acht parlementsleden verkozen die nationale minderheden vertegenwoordigen. Hoewel zij geen deel uitmaken van de regeringscoalitie, is de samenwerking tussen de politieke vertegenwoordigers van de minderheden en de regering goed van start gegaan. In het kader van het grondwettelijk besluit inzake de rechten van nationale minderheden heeft de regering enkele maatregelen genomen voor de uitvoering van het plan van mei 2011 voor de arbeidsparticipatie van minderheden voor de periode 2011-2014.

· Voornamelijk als gevolg van het lage aanwervingspeil blijft de daadwerkelijke aanwerving van minderheden evenwel beperkt. Op dit punt is strakker toezicht noodzakelijk.

· Kroatië moet ook blijven zorgen voor een klimaat van verdraagzaamheid jegens minderheden, in het bijzonder de Servische minderheid, en passende maatregelen nemen voor de bescherming van diegenen die nog steeds het slachtoffer kunnen zijn van daden van of het risico op discriminatie, vijandigheid en geweld. De Roma-minderheid kampt met bijzonder moeilijke levensomstandigheden en er zijn nog problemen op het gebied van onderwijs, sociale bescherming, gezondheidszorg, werkgelegenheid en de toegang tot persoonlijke documenten.

8)           Onopgeloste kwesties inzake de terugkeer van vluchtelingen blijven aanpakken

Er is verdere vooruitgang geboekt met betrekking tot de huisvesting. Huisvestingsprogramma’s voor repatrianten worden nog steeds ten uitvoer gelegd. In het kader van het plan van maart 2011 voor de afhandeling van de ongeveer 2 350 resterende aanvragen zijn 210 zaken afgerond, waarbij de huissleutels werden overgedragen aan 86 gezinnen. 1 012 aanvragen voor huisvesting zijn momenteel gehonoreerd. De uitvoering van het besluit inzake de validering van pensioenrechten werd voortgezet. In het kader van het Sarajevo-proces heeft Kroatië het overleg met zijn buurlanden voortgezet. Hierbij is vooruitgang geboekt, in het bijzonder inzake een groot regionaal huisvestingsproject. Er zijn nog maar weinig nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor de aankoop tegen gunstige voorwaarden voor wie in aanmerking komt voor huisvestingszorg.

9)           De bescherming van de mensenrechten verder verbeteren

In het algemeen worden de mensenrechten behoorlijk nageleefd.

· De bestaande wettelijke bepalingen moeten evenwel doortastender worden toegepast.

Bij de tenuitvoerlegging van de antidiscriminatiewet en de wetgeving inzake haatzaaien is Kroatië resultaten blijven boeken.

· De uitvoering moet worden voortgezet, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat afschrikkende sancties worden toegepast.

In oktober 2011 is een wet aangenomen waarbij een fusie tot stand kwam tussen het bureau van de ombudsman, het centrum voor mensenrechten en de drie gespecialiseerde ombudsdiensten voor gendergelijkheid, kinderen en gehandicapten. In februari heeft het grondwettelijk hof om procedureredenen besloten dat de wetgeving niet zoals gepland op 1 juli 2012 in werking kan treden.

· Zodra het rechtskader operationeel is, moet Kroatië zorgen voor de deugdelijke uitvoering van de fusie tussen de diensten. Er dient in het bijzonder te worden op toegezien dat een sterker stelsel van mensenrechtenbescherming tot stand komt, en dat toereikende kantoorruimte, een gemeenschappelijke gegevensbank en duidelijke financiering gewaarborgd zijn.

10)         Ten volle blijven samenwerken met het Internationaal Strafhof voor het voormalige Joegoslavië (ICTY)

De samenwerking tussen Kroatië en het ICTY is voortgezet. Er hebben zich geen bijzondere ontwikkelingen voorgedaan met betrekking tot de onderzoeken van Kroatië naar de plaats waar zoekgeraakte militaire documenten die door het bureau van de aanklager van ICTY worden verlangd, zich bevinden of wat ermee is gebeurd. Het Kroatisch verzoek om als amicus curiae te mogen optreden in het beroep tegen het vonnis van 15 april 2011 ten aanzien van de Kroatische generaals Gotovina en Markač is door het Hof verworpen.

2.3.        Justitie, vrijheid en veiligheid

Kroatië voldoet gaandeweg aan de verbintenissen en de verplichtingen voor dit hoofdstuk die uit de toetredingsonderhandelingen voortvloeien. Wat betreft de voorbereidingen op het lidmaatschap inzake justitie, vrijheid en veiligheid, ligt Kroatië grotendeels op schema.

Wat migratie betreft, is de nieuwe Vreemdelingenwet op 28 oktober 2011 aangenomen. De wet is reeds in werking getreden, waardoor de Kroatische wetgeving verder is afgestemd op het acquis op dit gebied.

· Een migratiestrategie voor een bredere benadering van de bescherming van migranten en vluchtelingen is evenwel nog niet operationeel. Verdere inspanningen zijn nodig om de problemen op te lossen met betrekking tot de oprichting van nieuwe opvangcentra en om passende bijstand te kunnen verlenen aan niet-begeleide minderjarigen.

Op het gebied van asiel wordt vooruitgang geboekt bij de tenuitvoerlegging van het acquis op asielgebied. Sinds januari 2012 zijn de nieuw opgerichte administratieve rechtbanken voor zaken in tweede aanleg volledig operationeel. De voorzitters van de vier rechtbanken zijn aangesteld, alsook 20 rechters en 34 ambtenaren. In 2011 is het aantal asielaanvragen aanzienlijk toegenomen, waardoor een versterkte administratieve capaciteit noodzakelijk wordt.

· Met name de overdracht van knowhow van de asielcommissie naar de administratieve rechtbanken moet worden gegarandeerd, alsook de opleidingen voor de nieuwe rechters.

Wat betreft het visumbeleid is de Kroatische lijst met landen waarvan de onderdanen over een visum moeten beschikken om het Kroatische grondgebied binnen te komen, slechts gedeeltelijk in overeenstemming met die van de EU.

· Wat betreft documentbeveiliging moeten de inspanningen op het vlak van het beheer van biometrische paspoorten die in overeenstemming zijn met de EU-normen worden voortgezet, waarbij de identiteitskaarten die vóór 2003 zijn afgegeven, geleidelijk moeten verdwijnen. Het rechtskader moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.

Wat betreft de buitengrenzen en Schengen heeft het verbeterde systeem van geïntegreerd grensbeheer bijgedragen tot een verdere aanpassing aan het Schengen-acquis. Op dit werkterrein is ook vooruitgang geboekt op het vlak van de samenwerking tussen de agentschappen en de coördinatie met de EU-landen en de EU-organen.

Activiteiten die waren opgenomen in het actieplan 2011 voor geïntegreerd grensbeheer, zijn slechts gedeeltelijk uitgevoerd. Sommige vertragingen zijn te wijten aan de aankoop van bepaalde technische apparatuur en aan bepaalde infrastructuurwerken. In oktober zijn de wijzigingen van de wet op de controle van de landsgrenzen vastgesteld met het oog op de invoering van de tweedelijnscontrole; de tenuitvoerlegging moet worden ondersteund door passende infrastructuur. Een systeem voor risicoanalyse wordt ingevoerd. De samenwerking met Frontex wordt voortgezet. Op gezette tijden vinden bijeenkomsten plaats met de betrokken autoriteiten van de buurlanden en voert de grenspolitie gemeenschappelijke patrouilles uit. Bij de grensovergang Bajakavo is een gemeenschappelijk contactpunt met Servië opgericht. In december 2011 vond een eerste coördinatiebijeenkomst plaats met de autoriteiten van Bosnië en Herzegovina om de onderlinge overeenkomst over de controle van de landsgrenzen uit te voeren. Er wordt vooruitgang geboekt in de gesprekken met beide landen en Montenegro om de bilaterale overeenkomsten over het lokale grensverkeer in overeenstemming te brengen met het acquis. Vóór de toetreding zouden de besprekingen moeten zijn afgerond. De overeenkomst met Bosnië en Herzegovina over het vrije transitoverkeer moet eveneens vóór de toetreding in overeenstemming met het EU-acquis worden gebracht.

De personeelsbezetting bij de grenspolitie is uitgebreid en in 2011 zijn 308 grenspolitieagenten in dienst getreden. Specifieke opleidingen voor grenspolitieagenten zijn niet systematisch opgenomen in het opleidingsprogramma. De implementatie van het nationale informatiesysteem voor grensbeheer is voortgezet in nog eens 33 grensovergangen. Eind februari was het systeem bedrijfsklaar in 74 grensovergangen, waarvan 38 gelegen zijn aan toekomstige externe grenzen van de EU; het systeem is evenwel nog niet volledig operationeel. In Neum is een geïntegreerd grensbewakingssysteem ingesteld dat 24 uur per dag operationeel is. De bouwwerkzaamheden voor de nieuwe grensovergangen hebben vertraging opgelopen, maar verwacht wordt dat zij eind 2012 voltooid zullen zijn. Een videobewakingssysteem voor de groene grens in Metkovic is operationeel. De eerste fase van de oprichting van het nationale maritieme centrum voor gegevensuitwisseling, waarmee de tracering en monitoring van schepen binnen het Kroatisch grondgebied mogelijk wordt, is voltooid.

· Het centrum moet worden versterkt met gespecialiseerde en goed opgeleide personeelsleden. Er moet worden gezorgd voor een koppeling met de radarinstallaties van de betrokken ministeries.

· De tenuitvoerlegging van het actieplan voor geïntegreerd grensbeheer moet tijdig worden voortgezet en vertragingen moeten terdege worden aangepakt. Voor de renovatie van de grensinfrastructuur moet een algemeen plan worden opgesteld.

Wat betreft de justitiële samenwerking op civiel- en strafrechtelijk gebied vond in oktober 2011 de ondertekening plaats van zowel een overeenkomst met Montenegro over de wederzijdse uitvoering van strafrechtelijke vonnissen als een uitleveringsverdrag met de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Er is een werkgroep opgericht die reeds verscheidene keren is bijeenkomen om de nieuwe wet inzake internationaal privaatrecht voor te bereiden. De samenwerking met het Europees justitieel netwerk in civiele en handelszaken is goed gevorderd.

· De inspanningen moeten worden voortgezet op het vlak van de aanpassing van de wetgeving, de versterking van het institutioneel kader en de communicatie tussen de autoriteiten over justitiële samenwerking.

Wat betreft de politiesamenwerking en de strijd tegen de georganiseerde misdaad is Kroatië goed blijven samenwerken met Europol. Technische voorbereidingen en opleidingen voor het personeel met het oog op de oprichting van het Sirenebureau (Supplementary Information Request at the National Entry - verzoek om aanvullende informatie bij het nationale deel) en het nationaal bureau voor het Schengeninformatiesysteem (SIS) zijn goed gevorderd.

· Het regelgevingskader voor deze bureaus ontbreekt evenwel nog.

Er werden verscheidene opleidingen gegeven over de strijd tegen de georganiseerde misdaad, waarbij ook een betere analyse van misdaadgegevens en de bestrijding van witwassen aan de orde kwamen. Een monitoringsysteem voor corruptiebestrijding op het vlak van grensbeheer is operationeel.

· Momenteel wordt een nieuwe politiewet opgesteld; het is belangrijk ervoor te zorgen dat de criteria van transparantie en gelijke behandeling overeenkomstig de strategie voor het personeelsbeheer in het ontwerp zijn opgenomen.

In de strijd tegen de georganiseerde misdaad boekt Kroatië steeds betere resultaten, onder meer met een aantal onderzoeken en veroordelingen op het vlak van drugssmokkel.

· Er moeten meer vermogensbestanddelen in beslag worden genomen.

· Er dient aandacht te worden besteed aan de coördinatie van strafrechtelijke en financiële onderzoeken alsook aan de tenuitvoerlegging van het rechtskader op het vlak van de strijd tegen mensenhandel.

De capaciteiten van de nationale politiedienst voor de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad (PNUSKOK) zijn versterkt door middel van ad-hocpersoneelsopleidingen.

· Er zijn meer inspanningen nodig voor het verbeteren van uitrusting en voorzieningen, in het bijzonder in de regio Split.

De samenwerking tussen de diensten op het vlak van gegevensuitwisseling over transacties waarbij vermoedelijk sprake is van witwassen of terrorismefinanciering, wordt thans bevorderd door de ondertekening van een bijlage bij het protocol over de samenwerking tussen autoriteiten die betrokken zijn bij het bestrijden van corruptie, georganiseerde misdaad en de hiermee samenhangende misdrijven van witwassen en terrorismefinanciering.

2.4.        Overzicht van de stand van zaken bij de voorbereidingen van de andere hoofdstukken van het acquis

Op de meeste terreinen van het acquis zijn de voorbereidingen op het lidmaatschap goed gevorderd. Op het vlak van vrij verkeer van werknemers, vennootschapsrecht, intellectuele-eigendomsrechten, financiële diensten, economisch en monetair beleid, statistiek, trans-Europese netwerken, wetenschap en onderzoek, onderwijs en cultuur alsook buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid zijn de voorbereidingen bijna voltooid.

In de meeste hoofdstukken van het acquis heeft Kroatië heeft een goed niveau van aanpassing bereikt, met een beperkt aantal nog uitstaande kwesties.

· Wat betreft het vrije verkeer van goederen moet Kroatië de aanpassing van de wetgeving op het vlak van horizontale maatregelen voltooien en zijn inspanningen noodzakelijk met betrekking tot de productwetgeving onder de nieuwe en de oude aanpak. Er moet met spoed aandacht worden besteed aan de door Kroatië opgelegde verplichting met betrekking tot tussenopslag van ingevoerde aardolieproducten, hetgeen een maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve invoerbeperking vormt en indruist tegen het acquis.

· Wat betreft het vrije kapitaalverkeer dient verdere aandacht te worden besteed aan de wijzigingen van de wet inzake de privatisering van de oliemaatschappij INA en de wet inzake de privatisering van het telecombedrijf; de inspanningen inzake de uitvoering van het actieplan tegen het witwassen van geld moeten worden voortgezet.

· Wat betreft overheidsopdrachten moet aandacht worden besteed aan de aanpassing van het secundair recht, met name op het vlak van overheidsopdrachten op defensiegebied en aan de correcte tenuitvoerlegging van de recentelijk aangenomen wetgeving, in het bijzonder op lokaal niveau, met name in het kader van het toekomstig beheer van de structuurfondsen.

· Wat betreft de informatiemaatschappij en media moet de in januari 2012 heringevoerde heffing/belastingmaatregel ten aanzien van mobiele diensten dringend worden afgeschaft.

· Wat betreft het vervoersbeleid moet aandacht worden besteed aan een verdere aanpassing van de wetgeving op het vlak van gecombineerd vervoer en aan een verbetering van de bestuurlijke capaciteit, in het bijzonder met betrekking tot de werking van het agentschap voor de veiligheid van het spoorverkeer.

· Wat betreft energie moet aandacht worden besteed aan een verdere aanpassing van de wetgeving op het vlak van de interne energiemarkt en moet de liberalisering van de elektriciteit- en gasmarkten worden voortgezet.

· Wat betreft belastingen moet Kroatië ervoor zorgen dat alle nodige IT-systemen operationeel zijn en dat met ingang van de datum van toetreding gegevens met de EU en de andere lidstaten kunnen worden uitgewisseld.

· Wat betreft het sociaal beleid en werkgelegenheid moet aandacht worden besteed aan een verdere aanpassing van de wetgeving op het vlak van non-discriminatie en gelijke kansen. Daarnaast moeten de structurele tekortkomingen van de arbeidsmarkt worden verholpen en moet worden gestreefd naar verdere capaciteitsopbouw bij de sociale partners en een algehele versterking van de administratieve capaciteit.

· Wat betreft het ondernemings- en industriebeleid zijn inspanningen nodig om ondernemingsklimaat te verbeteren.

· Wat betreft consumentenbescherming en bescherming van de gezondheid zijn verdere inspanningen nodig voor de opwaardering, herstructurering en vergunningverlening van de instanties die bloed, weefsels en cellen verwerken, overeenkomstig de technische voorschriften van de EU.

· Wat betreft de douane-unie moet Kroatië de voorbereiding en de invoering voltooien van alle IT-systemen die nodig zijn voor de interconnectiviteit en interoperabiliteit met de EU-douanediensten.

· Wat betreft externe betrekkingen moet Kroatië ervoor zorgen dat bij de toetreding zijn internationale overeenkomsten aan het acquis zijn aangepast.

· Wat betreft financiële controle zijn verdere inspanningen nodig voor de verbetering van de algemene werking van zowel de interne financiële controle als de externe controle bij de overheid op centraal en lokaal niveau.

· Wat betreft de financiële en budgettaire bepalingen moet de coördinatiedienst zijn capaciteit verder uitbouwen met het oog op een efficiënte coördinatie van het volledige stelsel van de eigen middelen na de toetreding. De modernisering van de controlestrategie van de douane moet in een hoger tempo worden uitgevoerd, met meer aandacht voor controles achteraf.

Over het algemeen heeft Kroatië zijn wetgeving ook voor de zes resterende hoofdstukken van het acquis vrij ver aangepast, maar op sommige terreinen zijn extra inspanningen vereist.

· Wat betreft het recht op vrije vestiging en het vrije verkeer van diensten liggen de voorbereidingen op schema. De inspanningen moeten evenwel worden toegespitst op de tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake het verlenen van diensten.

· Wat betreft landbouw en plattelandsontwikkeling moet aandacht worden besteed aan een verdere aanpassing van de wetgeving en een versterking van de administratieve capaciteit op het vlak van de rechtstreekse betalingen en de plattelandsontwikkeling.

· Wat betreft voedselveiligheid, veterinair en fytosanitair beleid moet aandacht worden besteed aan de tijdige bouw en uitrusting van grensinspectieposten en de verbetering van de inrichtingen voor de behandeling en verwerking van melk, vlees, vis en dierlijke bijproducten. Blijvende aandacht moet worden besteed aan de verdere versterking van de administratieve capaciteit op dit vlak.

· Wat betreft de visserij moet aandacht worden besteed aan verdere aanpassing van de wetgeving en uitvoering van het acquis op het vlak van de visbestanden en het beheer van de vloot, inspectie, controle en structurele maatregelen, in het bijzonder met betrekking tot het opstellen van beheersplannen, de geleidelijke afschaffing van de categorie van de zelfvoorzieningsvisserij alsook de volledige installatie van een satellietvolgsysteem voor vissersvaartuigen. Blijvende aandacht moet worden besteed aan de verdere versterking van de administratieve capaciteit op dit vlak, in het bijzonder met betrekking tot de aanwerving en opleiding van visserij-inspecteurs.

· Wat betreft het regionaal beleid en de coördinatie van structuurinstrumenten, zijn verdere aanhoudende inspanningen nodig die gericht moeten zijn op een doeltreffende uitvoering van de plannen om de administratieve capaciteit te verhogen voor de uitvoering van het toekomstige cohesiebeleid en een goed functionerende projectcyclus te ontwikkelen.

· Wat betreft het milieu moet aanzienlijke aandacht worden besteed aan de verdere aanpassing van de wetgeving en de tenuitvoerlegging op het vlak van het horizontale acquis en de klimaatverandering. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de daadwerkelijke inspraak van het publiek en de toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden en voor zover het gaat om de klimaatverandering, aan de voltooiing van de aanpassing van de wetgeving. Voorts moet de tenuitvoerlegging worden gewaarborgd, in het bijzonder van de EU-regeling voor de handel in emissierechten.

Ten slotte roept de Commissie de Kroatische autoriteiten op de werkzaamheden op het vlak van de vertaling en de revisie van het acquis te versnellen en vóór de datum van toetreding te voltooien, zodat de rechtszekerheid bij de tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving gewaarborgd is.

3.           Conclusies

In het algemeen liggen de voorbereidingen van Kroatië op het EU-lidmaatschap op schema. Kroatië heeft een aanzienlijke mate van aanpassing aan het acquis bereikt. Sedert het voortgangsrapport van 2011 en de laatste actualisering van de monitoringtabellen in het najaar 2011 is verdere vooruitgang geboekt. De Commissie heeft evenwel een beperkt aantal kwesties aangewezen die nadere inspanningen vergen. In het belang van zowel Kroatië als de EU moeten de Kroatische autoriteiten dus alle noodzakelijke maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat Kroatië tegen 1 juli 2013 volledig gereed is voor het EU-lidmaatschap.

De Commissie zal verder toezicht blijven uitoefenen op de uitvoering van de verbintenissen die Kroatië in het kader van de toetredingsonderhandelingen is aangegaan, met bijzondere aandacht voor de kwesties die in de monitoringtabellen aan de orde zijn gekomen en in dit verslag zijn besproken. Indien de omstandigheden dit zouden vereisen, zal de Commissie gebruik maken van de instrumenten waarop zij overeenkomstig artikel 36 van de toetredingsakte een beroep kan doen.

Overeenkomstig dit artikel legt de Commissie in het najaar van 2012 zowel een uitgebreid monitoringverslag als geactualiseerde monitoringtabellen voor aan het Europees Parlement en de Raad.