52003DC0623

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S - Eerste verslag over de uitvoering van het actiekader: "Modernisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire" {SEC(2003) 1085}

INHOUDSOPGAVE

1. Vereenvoudiging van het acquis

1.1. Fase I

1.1.1. Prioriteitsindicatoren

1.1.2. Vordering van het sectoronderzoek

1.1.3. Specifieke wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen

1.1.4. Beoordeling van de voortgang

1.2. Fase II

1.2.1. Indicatoren

1.2.2. Onderzoek van de beleidssectoren

1.2.3. Werkzaamheden aan specifieke wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen

2. Het acquis moderniseren en zijn volume verminderen

2.1. Consolidatie

2.2. Codificatie

2.2.1. Fase I

2.2.2. Fase II

2.3. Intrekking en verklaring van achterhaaldheid

2.3.1. Fase I

2.3.2. Fase II

3. Organisatie en presentatie van het acquis

3.1. Geplande werkzaamheden

3.2. Vordering van de werkzaamheden

4. Transparante en effectieve uitvoering

4.1. Het scorebord

4.2. Interinstitutionele samenwerking

5. Conclusie

BIJLAGE 1 Scorebord

Het werkdocument (SEC (2003)1085) van de diensten van de Commissie, dat bij deze mededeling is gevoegd, bevat nadere informatie over de werkzaamheden van de Commissie inzake vereenvoudiging.

Samenvatting

Deze mededeling vormt het eerste tussentijds verslag over de uitvoering van het in februari 2003 voorgestelde actiekader voor de modernisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire. Dit initiatief geeft uitvoering aan één van de acties in het initiatief "Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving" van juni 2002 en heeft tot doel te zorgen voor een betrouwbaar, begrijpelijk, bijgewerkt en gebruiksvriendelijk afgeleid Gemeenschapsrecht. Het komt ook tegemoet aan de doelstelling om het regelgevingskader waarbinnen de ondernemingen actief zijn, te verbeteren en zo hun concurrentievermogen te vergroten, zoals bepaald in de strategie van Lissabon.

Voortbouwend op het in februari 2003 voorgestelde actiekader en op vroegere initiatieven, zijn in het algemeen goede vorderingen gemaakt op de belangrijkste gebieden: vermindering van de hoeveelheid wetgeving, vereenvoudiging van de wetgeving, en verbetering van de toegankelijkheid en begrijpelijkheid ervan.

* Het horizontaal beleid voor de vereenvoudiging van de wetgeving krijgt stilaan vorm. De diensten van de Commissie zoeken thans in een twintigtal beleidssectoren naar mogelijke vereenvoudigingen, die zouden kunnen leiden tot vereenvoudigingsvoorstellen aan het Parlement en de Raad. Ongeveer 170 richtlijnen en verordeningen waarvan vaststaat of vermoed wordt dat zij in aanmerking komen voor vereenvoudiging, worden thans door de diensten van de Commissie onderzocht. Van de 23 geplande vereenvoudigingsvoorstellen in fase 1 (februari - september 2003) zijn er 14 goedgekeurd en worden er nog 4 verwacht voor eind 2003. Er zijn nog 4 andere vereenvoudigingsvoorstellen goedgekeurd in fase I, maar die vielen niet onder het engagement van februari.

* Een omvangrijk consolidatieprogramma werd in 1996 aangevat en zoals gepland in juni 2003 afgerond.

* In november 2001 werd een nog veelomvattender codificatieprogramma aangevat. Dit is thans op kruissnelheid en zal, ondanks grote problemen, zoals gepland tegen eind 2005 worden afgerond. Tijdens fase I heeft de Commissie 7 gecodificeerde wetteksten goedgekeurd, alsmede 15 voorstellen voor gecodificeerde wetteksten die door het Europees Parlement en de Raad moeten worden aangenomen. Tijdens fase II (oktober 2003-maart 2004) wil ze 150 codificaties goedkeuren of voorstellen.

* De grotere inspanningen om achterhaalde wetteksten te verwijderen via formele intrekking of via het aanvullend instrument van de "verklaring van achterhaaldheid" begint concrete resultaten op te leveren, hoewel er enige vertraging is opgetreden: de inspanningen van fase I zullen binnenkort leiden tot de schrapping van 30 achterhaalde wetteksten. Daarnaast worden er nog eens 600 onderzocht, die gedeeltelijk in fase II zouden kunnen worden behandeld.

* Er wordt werk gemaakt van het initiatief om de Gemeenschapswetgeving op een betrouwbaarder en gebruiksvriendelijker manier te organiseren en presenteren. Voor het einde van 2003 zullen maatregelen worden genomen om de toegang tot en het gebruik van de Gemeenschapswetgeving gebruiksvriendelijker te maken. Verder zullen maatregelen worden genomen voor een duidelijker presentatie van de thans geldende en algemeen toepasselijke afgeleide wetgeving.

De Commissie maakt ook melding van ernstige belemmeringen voor de uitvoering van bovenvermelde acties, vooral voor de werkzaamheden inzake vereenvoudiging en codificatie. De Commissie is echter tevreden dat het in februari 2003 aangevatte proces wordt voortgezet, zodat de burgers en andere gebruikers van de Gemeenschapswetgeving daar in de toekomst de vruchten van kunnen plukken. Zij is verheugd dat het actiekader van februari verder wordt uitgebouwd als het eerste allesomvattende en coherente initiatief voor een onderhoudsbeleid voor de communautaire wetgeving. Bemoedigend is vooral dat de inspanningen niet geconcentreerd zijn in een paar belanghebbende sectoren, maar gespreid zijn over tal van beleidsgebieden.

"Modernisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire"Eerste verslagover de uitvoering van het actiekader

In het verlengde van haar initiatief "Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving" van juni 2002 deed de Commissie in februari 2003 een beleidsvoorstel voor de "Modernisering en vereenvoudiging van het acquis communautaire" [1], waarmee ze streefde naar een betrouwbaar, begrijpelijk, bijgewerkt en gebruiksvriendelijk afgeleid Gemeenschapsrecht ten behoeve van burgers, ondernemingen, overheidsdiensten enz.

[1] COM(2003)71 van 11 februari 2003.

In de mededeling van de Commissie werd een actiekader vastgesteld om de Gemeenschapswetgeving te moderniseren en vereenvoudigen via zes actiegebieden (vereenvoudiging, consolidatie, codificatie, intrekking, achterhaaldheid en organisatie & presentatie van het acquis). De meeste hoofdmaatregelen zouden worden uitgevoerd in 3 fasen:

* Fase I: februari 2003 - september 2003

* Fase II: oktober 2003 - maart 2004

* Fase III: april 2004 - december 2004

Dit verslag geeft concrete vorm aan de belofte van de Commissie om regelmatig te rapporteren over de uitvoering van het actiekader [2]. In dit eerste verslag worden de uitvoering van fase I en de geplande werkzaamheden voor fase II behandeld. De nadruk ligt hier op de vorderingen die de Commissie heeft gemaakt bij de uitvoering van het actiekader; ook is een scorebord opgenomen. De Commissie zal in april en eind 2004 opnieuw verslag uitbrengen over de uitvoering en de geplande werkzaamheden. In het verslag komen de hoofddoelstellingen van de mededeling van februari aan bod, die als volgt kunnen worden samengevat:

[2] De Commissie zal tegen het einde van het jaar uitvoeriger verslag uitbrengen over de uitvoering van het actieplan Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving.

* Vereenvoudiging: de eerste doelstelling is de bestaande afgeleide wetgeving [3] zo mogelijk te vereenvoudigen. Doel van de actie is een begin te maken met een proces van modernisering en vereenvoudiging van de bestaande wetgeving en beleidsmaatregelen. Het is niet de bedoeling om te dereguleren of het acquis te beperken, maar om zo mogelijk vroegere benaderingen te vervangen door beter aangepaste regelgevingsinstrumenten. Vereenvoudiging moet in een ruime betekenis worden opgevat, als een wijziging van de wetgeving om met meer doeltreffende of evenredige wetsinstrumenten te gaan werken, maar ook als een wijziging van de inhoud van ons beleid, maar met behoud van de essentie ervan.

[3] In het op 11 februari 2003 door de Commissie vastgelegde actiekader (COM(2003) 71) werd het beoogde acquis voor de geplande acties omschreven als alle bindende afgeleide wetteksten. Eind 2002 vertegenwoordigde die afgeleide wetgeving een volume van ongeveer 14.500 wetteksten en ongeveer 97.000 bladzijden in het Publicatieblad. Deze definitie van het acquis communautaire omvat verordeningen, richtlijnen, besluiten en beschikkingen zoals omschreven in artikel 249 van het Verdrag.

* De Gemeenschapswetgeving moderniseren en haar volume verminderen: de tweede hoofddoelstelling is de Gemeenschapswetgeving te moderniseren en haar volume te verminderen. Hiertoe is een reeks acties ondernomen die de huidige wetgeving als dusdanig niet zullen veranderen: consolidatie van het bestaande acquis; het lopende codificatie-initiatief; en de verwijdering van achterhaalde wetteksten, hetzij door formele intrekking, hetzij via het aanvullend instrument van de "verklaring van achterhaaldheid".

* Organisatie en presentatie van het acquis communautaire: ten derde stelde de Commissie voor om een betrouwbaarder en gebruiksvriendelijker presentatie en toegang te ontwikkelen voor de raadpleging en het gebruik van de Gemeenschapswetgeving, en met name van het "actieve en algemeen geldende acquis" dat de thans geldende en algemeen toepasselijke afgeleide wetgeving omvat.

* Transparante en effectieve uitvoering: tenslotte wil de Commissie met haar actiekader een coherent raamwerk voor alle communautaire acties bieden en wil zij de technische en politieke ondersteuning geven die nodig is om concrete resultaten te bereiken. In juni 2003 bereikte de Commissie een interinstitutioneel akkoord met de Raad en het Europees Parlement dat naar verwachting in het najaar door de drie instellingen formeel zal worden goedgekeurd. Deze mededeling van de Commissie bevat ook het in de mededeling van februari beloofde scorebord met informatie over de vorderingen bij de vereenvoudiging, codificatie, intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid.

1. Vereenvoudiging van het acquis

In de mededeling van februari werd vereenvoudiging ruim opgevat. Enerzijds kan vereenvoudiging betekenen dat een wettekst wordt gewijzigd zonder dat het beleid dat eraan ten grondslag ligt, inhoudelijk wordt gewijzigd. Dit is bijvoorbeeld zinvol wanneer efficiëntere of passender wetgevingsinstrumenten en -technieken beschikbaar zijn dan die welke momenteel worden gebruikt. Deze benadering heeft geen invloed op de onderliggende beleidskeuzen. Anderzijds kan vereenvoudiging ook betekenen dat de inhoud van het beleid (bijvoorbeeld de doelstellingen of de werkingssfeer) wordt gewijzigd. In dergelijke gevallen kan het noodzakelijk zijn om de wetgevingsmethode aan te passen of volledig te herzien.

Met de mededeling van februari is de Commissie een omvangrijk vereenvoudigingsprogramma begonnen, dat in drie fasen zal worden uitgevoerd. De bedoeling van dit vereenvoudigingsprogramma is een sterkere politieke impuls voor vereenvoudiging te geven, uitgaand van drie etappes:

* Eerst worden prioriteitsindicatoren opgesteld om te bepalen op welke beleidsgebieden vereenvoudiging zeer wenselijk is.

* Vervolgens selecteert de Commissie op basis van die prioriteitsindicatoren de beleidssectoren die op mogelijke vereenvoudigingen zullen worden onderzocht. Dit onderzoek kan ertoe leiden dat specifieke wetteksten als vereenvoudigbaar worden aangemerkt.

* Ten slotte worden de als vereenvoudigbaar aangemerkte wetteksten grondig onderzocht en worden er met behulp van "best practice"-methoden en -procedures concrete vereenvoudigingsvoorstellen uitgewerkt, waarna de Commissie een formeel vereenvoudigingsvoorstel kan doen.

Vereenvoudiging is een langdurig proces dat een zorgvuldige planning en aanzienlijke middelen vergt. Bij de start van het initiatief in februari, waren sommige diensten van de Commissie al bezig met vereenvoudigingsprojecten (bijvoorbeeld SLIM en BEST). De in februari aangenomen methode was niet bedoeld om al het vereenvoudigingswerk dat in de Commissie al aan de gang was stop te zetten en te herzien. Het was evenmin de bedoeling van de Commissie om alle werkzaamheden te reorganiseren in 3 fasen. Het was eerder de bedoeling om met de nieuwe methode bijkomend vereenvoudigingswerk aan te moedigen en te vergemakkelijken, en de vorderingen in 3 fasen te beoordelen, ook al zullen bepaalde werkzaamheden worden voortgezet in 2005 of 2006.

1.1. Fase I

1.1.1. Prioriteitsindicatoren

In haar mededeling van februari heeft de Commissie een lijst van 8 prioriteitsindicatoren [4] vastgelegd die haar en haar diensten moeten leiden bij de vaststelling van de prioriteiten voor de vereenvoudiging van de communautaire wetgeving.

[4] A. Belang van een bepaald beleidsgebied, beoordeeld aan de hand van twee specifieke indicatoren:

De Commissie heeft de Raad en het Parlement uitdrukkelijk verzocht om hun advies over de voorgestelde prioriteitsindicatoren. Noch het Parlement, noch de Raad hebben tot nog toe echter als instelling hun advies over de voorgestelde indicatoren gegeven. Een lidstaat, Denemarken, heeft in juni 2003 een officiële bijdrage ingediend waarin de door de Commissie voorgestelde indicatoren gunstig worden onthaald, hoewel ook wordt voorgesteld de indicatoren specifieker en meer gestructureerd te maken.

Overeenkomstig de algemene beginselen en minimumnormen voor raadpleging van de betrokken partijen [5] startte de Commissie daarnaast een openbare raadpleging [6] over de mededeling van februari 2003 om de belanghebbenden de mogelijkheid te bieden hun advies over de voorgestelde prioriteitscriteria te geven en om te vernemen welke beleidssectoren volgens hen bij voorrang moeten worden vereenvoudigd. De openbare raadpleging werd eind juni afgesloten en resulteerde in 100 antwoorden op een uitvoerige vragenlijst, waarin de belanghebbenden werd gevraagd naar hun opmerkingen over de prioriteitsindicatoren en de beleidssectoren die voor vereenvoudiging in aanmerking komen. Er waren 78 bijdragen van burgers en 11 van belangenorganisaties. Vanuit het bedrijfsleven en de overheidsdiensten kwam zeer weinig respons. Hoewel deze openbare raadpleging niet echt representatief was, konden de door de Commissie voorgestelde indicatoren toch op ruime goedkeuring rekenen.

[5] Mededeling "Algemene beginselen en minimumnormen voor raadpleging van de betrokken partijen door de Commissie" COM(2002) 704 van 11 december 2002.

[6] Via de on-lineconsultatie op de website voor interactieve beleidsvorming (IPM) van de Commissie http://europa.eu.int/yourvoice/

Uit de tot nog toe ontvangen bijdragen komt ruime steun van de voorgestelde methode naar voren, met name voor de voorgestelde prioriteitsindicatoren. Bijgevolg is de Commissie in dit stadium niet van plan de indicatoren te herzien.

1.1.2. Vordering van het sectoronderzoek

Op basis van de in de mededeling van februari 2003 voorgestelde indicatoren heeft de Commissie onmiddellijk 19 beleidssectoren geselecteerd die op mogelijke vereenvoudigingen zullen worden onderzocht [7]. Tijdens fase I werd werk gemaakt van het onderzoek, dat thans in 14 sectoren is afgerond. Tot eind 2004 is in die sectoren geen verder onderzoek gepland. Tijdens fase I hebben de diensten van de Commissie ook 2 bijkomende beleidssectoren (chemische producten en regionaal beleid) onderzocht die niet waren opgenomen in COM (2003) 71.

[7] De beleidssectoren zijn niet uniform gedefinieerd, maar kunnen uiteenlopende hoeveelheden wetgeving uitmaken, zie SEC (2003)1085.

Voor alle volledig onderzochte sectoren wordt thans gewerkt aan specifieke vereenvoudigingsvoorstellen. In de onderstaande tabel worden de vorderingen bij het onderzoek van de beleidssectoren beknopt weergegeven [8]:

[8] Zie SEC (2003)1085, tabel 1, voor nadere informatie.

Fase I: samenvatting van de vorderingen bij het onderzoek in de beleidssectoren

- Voor onderzoek aangemerkte beleidssectoren in COM (2003) 71

Industrieproducten: Typegoedkeuringssysteem voor motorvoertuigen, vergunning voor het in de handel brengen van geneesmiddelen, verwerkte landbouwproducten

Het onderzoek van de zeer omvangrijke wetgeving met betrekking tot het typegoedkeuringssysteem voor motorvoertuigen werd in fase I aangevat om te bepalen welke wetteksten in aanmerking kwamen voor de eerste fase van dit vereenvoudigingsprogramma, namelijk codificatie en herschikking (die in sommige gevallen al is gestart). Voor de vergunning voor het in de handel brengen van geneesmiddelen werd de herschikking van bestaande gecodificeerde wetgeving in fase I aangevat in het kader van de in 2001 gestarte herziening van de geneesmiddelenwetgeving. Het onderzoek van de wetgeving inzake verwerkte landbouwproducten heeft ertoe geleid dat 3 verordeningen van de Commissie voor vereenvoudiging in aanmerking komen (Verordeningen (EG) 1520/2000, 3223/93 en (EEG) 3615/92).

Landbouw: Hervorming van het GLB - een langetermijnperspectief voor duurzame landbouw; uitvoeringsbepalingen voor het plattelandsbeleid; regelgeving inzake uitzonderingen voor staatssteun

De Raad is in juni tot een politiek compromis gekomen over de hervorming van het GLB. Vele kenmerken van die hervorming zullen op langere termijn leiden tot een doeltreffender en eenvoudiger landbouwbeleid, met een betere ondersteuning van de landbouw. Over de uitvoeringsbepalingen voor het plattelandsbeleid heeft de Commissie een concreet maatregelenpakket goedgekeurd. Wat de vrijstellingsverordeningen voor staatssteun betreft, heeft de Commissie op 19 februari 2003 een ontwerp-groepsvrijstellingsverordening goedgekeurd, deze op 20 juni 2003 besproken met de lidstaten en vervolgens in het PB bekendgemaakt (PB C 194 van 15.8.2003), zodat ook derden commentaar kunnen leveren.. Na een tweede raadpleging van de lidstaten wil de Commissie de definitieve tekst eind 2003 goedkeuren en in januari 2004 in werking laten treden.

Gezondheid en voedselveiligheid: Voedermiddelen en mengvoeders; materialen die met levensmiddelen in aanraking komen; nieuwe voedingsmiddelen

Het onderzoek van deze sector heeft geleid tot de volgende vereenvoudigingsinitiatieven: herschikking en modernisering van de verordeningen over voedermiddelen en mengvoeders door herschikking en samenvoeging van de Richtlijnen 79/373/EEG en 96/25/EG; modernisering door herschikking van de kaderrichtlijn betreffende materialen die met levensmiddelen in aanraking komen (Richtlijnen 80/590/EEG en 89/109/EEG) en betreffende voorwerpen van kunststof, om de procedures te harmoniseren en vereenvoudigen; en de modernisering door herschikking van Verordening 258/1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen.

Belastingen en douane: Kapitaalrechtrichtlijn

De diensten van de Commissie hebben de kapitaalrechtrichtlijn aangemerkt als vereenvoudigbaar. In april van dit jaar werd een eerste gespreksronde gehouden met de deskundigen van de lidstaten. In oktober en november zullen verdere besprekingen plaatsvinden. Een eerste ontwerp van een vereenvoudigingsvoorstel wordt verwacht in de eerste helft van 2004.

Werkgelegenheid en sociale zaken: Gezondheid en veiligheid op het werk; gelijke behandeling van mannen en vrouwen

Het onderzoek van de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk vordert goed en een verslag van de Commissie hierover wordt verwacht in oktober 2003. Uit dit verslag kan blijken of het noodzakelijk is de huidige bepalingen te herzien, bij te werken of te vereenvoudigen. Het onderzoek van de wetgeving betreffende gelijke behandeling van mannen en vrouwen, die ook onderworpen is aan de nieuwe uitgebreide effectenbeoordeling, is aan de gang. Er is een ontwerp-studiedocument met de verschillende opties gepubliceerd en voor openbare raadpleging op het internet geplaatst.

Drugs: Europees Waarnemingscentrum voor drugs

Er is onderzoek verricht naar Verordening 302/93 betreffende het Europees Waarnemingscentrum voor drugs.

Concurrentie: Uitvoeringsbepalingen bij de concentratieverordening; uitvoeringsbepalingen bij de antitrustverordening; procedures en regels voor staatssteun

Wat de uitvoeringsbepalingen bij de concentratieverordening betreft, werkt DG COMP aan interpretatiebepalingen (bekendmakingen van de Commissie) bij de geplande verordening van de Raad tot herschikking van Verordening (EEG) nr. 4064/89. Naar aanleiding van het onderzoek van de uitvoeringsbepalingen bij de antitrustverordening is vastgesteld welke wetteksten zullen worden ingetrokken en welke zullen worden vervangen door andere uitvoeringsbepalingen of teksten die de toepassing van Verordening 1/2003 van de Raad betreffende de uitvoering van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag vergemakkelijken. Begin 2004 zal het onderzoeksproces worden afgerond met de goedkeuring van de vervangende teksten door de Commissie. In verband met de procedures en regels voor staatssteun werd in detail onderzocht welke vereenvoudigingen mogelijk zijn en in hoeverre achterhaalde beleidsdocumenten kunnen worden verwijderd.

Milieu: Afvalwetgeving; wetgeving inzake luchtkwaliteit

Via een mededeling (COM(2003)301) startte de Commissie een raadpleging van de instellingen en belanghebbenden met het oog op de ontwikkeling van een coherent beleid voor de preventie en de recyclage van afval. In 2004 zal een thematische strategie worden gevolgd, die zal leiden tot de vereenvoudiging van de bestaande wetgeving. In het kader van de nieuwe thematische strategie zullen nieuwe wetgevingsvoorstellen worden gedaan, maar niet voor 2005. Met betrekking tot de wetgeving inzake luchtkwaliteit heeft de Commissie de mededeling "Schone lucht voor Europa"' (COM (2001) 245) goedgekeurd en in dit verband is kaderrichtlijn 96/62 aangemerkt als vereenvoudigbaar.

Europees verbintenissenrecht: Gemeenschappelijk referentiekader

Er is een onderzoek aan de gang van het bestaande acquis, dat in ongeveer 15 sectorale richtlijnen is vervat. Dit proces zal in twee fasen verlopen: (1) Opstelling van een Gemeenschappelijk referentiekader (GRK) met definities van de basisconcepten die zullen worden gebruikt (2) bij het onderzoek van het bestaande acquis en de opstelling van nieuwe voorstellen.

- Bijkomende beleidssectoren (niet aangekondigd in COM (2003) 71):

Structuurbeleid: Beheer van de structuurfondsen

Hoewel dit niet was aangekondigd bij aanvang van de werkzaamheden voor fase I, heeft de Commissie het onderzoek van het regionaal beleid afgerond met de goedkeuring van een intern document over de vereenvoudiging van de procedures voor het beheer van de structuurfondsen [9]. In het kader van dit initiatief had de Commissie al Verordening 1145/2003 van 27 juni 2003 tot wijziging van Verordening 1685/2000 goedgekeurd, waarmee een deel van de wetgeving inzake het beheer van het structuurbeleid werd vereenvoudigd.

[9] Interne mededeling van de Commissie over de vereenvoudiging, verduidelijking, coördinatie en flexibiliteit van het beheer van het structuurbeleid in de periode 2000-2006, C (2003) 1255 van 25 april 2003.

Industrieproducten: Chemische producten

Tijdens fase I heeft de Commissie ook het onderzoek en de herziening afgerond van de wetgeving inzake chemische producten, met de goedkeuring van het Witboek "Strategie voor een toekomstig beleid voor chemische stoffen" van 27.2.2001 (COM (2001) 88). Naar verwachting zal de Commissie voor het einde van 2003 een voorstel goedkeuren voor een verordening die vorm geeft aan de nieuwe wetgeving inzake chemische stoffen.

1.1.3. Specifieke wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen

In de mededeling van februari verklaarde de Commissie dat er al tal van concrete vereenvoudigingswerkzaamheden gaande zijn bij de diensten van de Commissie. Zo werden in de mededeling van februari ongeveer 140 richtlijnen, 30 verordeningen en een beperkt aantal besluiten opgesomd waarvan vaststaat of vermoed wordt dat zij in aanmerking komen voor vereenvoudiging [10]. Bovendien zijn de inspanningen niet geconcentreerd in een paar belanghebbende sectoren, maar zijn zij gespreid over tal van beleidsgebieden.

[10] De meeste teksten die aanvankelijk gecodificeerd werden met het oog op toekomstige vereenvoudiging, hebben betrekking op de automobielsector.

Het grootste deel van het vereenvoudigingswerk loopt wel, maar zal volgens de planning niet meer in fase I worden afgerond. Specifiek voor fase 1 heeft de Commissie zich ertoe verbonden 23 formele voorstellen met vereenvoudigingseffect goed te keuren. Tegen het einde van fase I zijn 14 daarvan goedgekeurd en zijn nog 4 andere initiatieven met vereenvoudigingseffect goedgekeurd, die niet in het engagement van februari voorkwamen. 8 initiatieven die voor fase I waren gepland, zijn uitgesteld (4 daarvan worden nog in 2003 verwacht), en van één gepland vereenvoudigingsinitiatief werd afgezien. In de onderstaande tabel wordt de stand van zaken gegeven [11].

[11] Zie SEC (2003)1085, tabel 2, voor nadere informatie.

Fase I: samenvatting van de voorbereiding van vereenvoudigingsvoorstellen [12]

[12] De uitgestelde en geannuleerde initiatieven in deze tabel hebben alleen betrekking op vereenvoudigingsinitiatieven waarvan de goedkeuring van de eindvoorstellen volgens het werkprogramma van de Commissie in fase I zou plaatsvinden. Er is geen rekening gehouden met vereenvoudigingswerk met latere streefdata. Het geplande initiatief voor de vereenvoudiging van Richtlijn 88/378 inzake de veiligheid van speelgoed is een bijzonder geval: in de mededeling van februari was aangekondigd dat het in 2003 zou worden afgerond, maar dit initiatief is geschrapt uit het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2003. Aangezien geen precieze streefdatum was vastgelegd, is het niet meegerekend als een voor fase I gepland, maar uitgesteld initiatief. De geplande vereenvoudigingsinitiatieven voor de Gemeenschappelijke marktordening voor de katoen en tabaksectoren zijn eveneens speciale gevallen (er waren al voorstellen aangekondigd in het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2003 en in COM (2003) 71): de Commissie heeft op 23 september een mededeling goedgekeurd met beleidsopties voor de hervorming van die sectoren (en ook de olijfolie- en de suikersector). De Commissie heeft bevestigd dat de vereenvoudigingsvoorstellen zullen worden gedaan na bespreking van dit beleidsdocument met de andere instellingen, tijdens fase II van dit actiekader.

- Goedkeuring van 14 voorstellen:

Richtlijn 70/156 betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan; Zesde BTW-richtlijn, COM (2003) 397 [13]; Verordeningen 541/95 en 542/95 betreffende de voorwaarden van een vergunning om een geneesmiddel in de handel te brengen; Verordening 445/2002 uitvoeringsbepalingen voor het plattelandsbeleid; Gemeenschappelijke marktordening voor verse groenten en fruit; Verordening 613/91 betreffende de registratie van schepen; Richtlijn 92/42 betreffende de rendementseisen voor apparatuur; Richtlijnen betreffende bestrijdingsmiddelen voor gewasbescherming (Richtlijnen 76/895, 86/362, 86/363, 90/642 en 91/414); Verordening 4064/89 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen; Antitrust-uitvoeringsverordening van de Commissie (27/62); Uitvoerings- en interpretatiebepalingen bij de antitrustverordening 27/62 (goedkeuring van een aantal ontwerp-bekendmakingen); Beschikkingen 94/3 en 94/904 betreffende de vaststelling van de lijst van gevaarlijke afvalstoffen en procedures terzake; Verordening 259/93 betreffende de overbrenging van afvalstoffen; Gemeenschappelijk landbouwbeleid - Regelgeving inzake uitzonderingen voor staatssteun;

[13] De in COM (2003) 71 vermelde vereenvoudiging van de 8e BTW-richtlijn wordt thans besproken in de Raad, op bais van het al in 1998 goedgekeurde voorstel van de Commissie (COM (1998) 377). Daarom wordt er in het kader van deze actie geen rekening mee gehouden.

- Goedkeuring van 4 bijkomende vereenvoudigingsinitiatieven die niet in COM(2003)71 waren aangekondigd:

Verordening 1145/2003 tot vereenvoudiging van de wetgeving inzake het beheer van het structuurbeleid; twee verordeningen betreffende technische controlemaatregelen voor de visserij in het verdragsgebied van het Verdrag inzake de instandhouding van de levende rijkdommen in de Antarctische wateren (CCAMLR); eind juli werden vereenvoudigingsvoorstellen goedgekeurd voor de sector verwerkte producten op basis van groenten en fruit (Verordening 1535/2003).

- Uitstel van 8 geplande initiatieven (in de eerste 4 gevallen bedraagt dit uitstel minder dan 6 maanden, aangezien de goedkeuring eind 2003 is gepland):

Verordeningen 2299/89, 3089/93 en 323/99 betreffende geautomatiseerde boekingssystemen voor de luchtvaart; Verordening 302/93 betreffende het Europees Waarnemingscentrum voor drugs; procedures en regels voor staatssteun; richtlijnen betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen; de wetgeving inzake voorverpakking (Richtlijnen 75/106, 76/211 en 232) zal niet eind 2003 worden goedgekeurd, maar in februari 2004 (fase II); Verordeningen 2407/92, 2408/92 en 2409/92 betreffende werking van de luchtvaartmarkt; nieuwe richtlijn betreffende rijbewijzen (vervangt 6 oudere wetteksten); Richtlijn 96/67/EG betreffende de toegang tot de grondafhandelingsmarkt op de luchthavens van de Gemeenschap.

- Annulatie van 1 gepland initiatief

Het geplande vereenvoudigingsinitiatief met betrekking tot Richtlijn 88/599 betreffende controleprocedures voor het wegvervoer is geannuleerd.

1.1.4. Beoordeling van de voortgang

Het belangrijkste streefdoel van de Commissie is een grotere vereenvoudiging van de communautaire wetgeving. Het actiekader biedt een allesomvattend en coherent raamwerk met een gemeenschappelijke methode om het vereenvoudigingsproces een politieke impuls te geven, waarvoor een sterk engagement van alle diensten van de Commissie, de Raad, het Europees Parlement, de lidstaten, de overheidsdiensten en belanghebbenden, en zichtbaarheid voor de burger vereist is. Voor de eerste 6-7 maanden van de uitvoering (fase I) heeft dit gemengde maar niet onbevredigende resultaten opgeleverd.

Het belangrijkste positieve resultaat van deze uitvoeringsfase van het actiekader is het feit dat de meeste diensten van de Commissie die voor grote delen van de Gemeenschapswetgeving verantwoordelijk zijn, actief bezig zijn met de vereenvoudiging van het acquis communautaire [14]. Bovendien is er een goede spreiding over de beleidssectoren en diensten.

[14] Aanvankelijk was de vereenvoudiging gericht op de volgende beleidsgebieden: ondernemingenbeleid, vervoer en energie, gezondheid en consumentenbescherming, landbouw, fiscaliteit en douane, concurrentie, werkgelegenheid en sociale zaken, justitie en binnenlandse zaken. Later werden ook initiatieven genomen inzake regionaal beleid, visserij, onderwijs en cultuur, en statistiek.

Daaruit blijkt dat men het belang inziet van zowel een coherente en transparante benadering ter verbetering van de kwaliteit van de communautaire wetgeving als een gemeenschappelijke methode. Dat de diensten van de Commissie nog steeds nieuwe beleidssectoren aanmerken voor onderzoek, en specifieke wetteksten voor vereenvoudiging in aanmerking nemen, ook al vallen zij niet onder het vroegere engagement van de Commissie, is zeer bemoedigend en geeft aan dat de doelstellingen en methode in het dagelijks werk van de Commissie geïntegreerd raken.

De diensten van de Commissie worden echter ook geconfronteerd met problemen bij de uitvoering van deze nieuwe methode en het zal enige tijd duren voordat deze uniform wordt toegepast. De belangrijkste reden hiervoor is dat het de eerste keer is dat de Commissie overgaat tot een systematisch horizontaal onderzoek van het acquis communautaire op wetteksten die vereenvoudigbaar zijn, met toepassing van specifieke prioriteitscriteria en een doorlopende monitoring volgens de vooropgestelde 3 fasen.

Vooral de strikte toepassing van de prioriteitsindicatoren en de selectie van beleidssectoren voor onderzoek zijn vrij zwakke punten gebleken. Hoewel het werk vordert, zou een meer gestructureerde en rechtlijnige toepassing van de in februari vastgelegde methode wenselijk zijn geweest. Daarmee zal in de volgende fase van de werkzaamheden rekening worden gehouden. Toch moet worden erkend dat de diensten van de Commissie vaak al bezig waren met vereenvoudigingswerk (hoofdzakelijk voorbereiding van specifieke vereenvoudigingsvoorstellen) en dat de nieuwe methode van het actiekader eerder als storend dan als nuttig werd ervaren in diensten waar men de vereenvoudiging al actief aan het voorbereiden was.

Bovendien is het vrij moeilijk gebleken om het werktempo in overeenstemming te brengen met de gefaseerde benadering van het actiekader. De uitvoering en rapportage in overeenstemming met de 3 fasen is lastig gebleken. Het vereenvoudigingswerk dat thans wordt verricht, is meestal werk op lange termijn in verschillende fasen, dat een raadpleging van de belanghebbenden vereist en vooral onderworpen is aan de jaarlijkse programmerings- en uitvoeringscyclus van de Commissie.

1.2. Fase II

1.2.1. Indicatoren

Noch het Parlement, noch de Raad hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om hun opmerkingen te geven over de in februari 2003 voorgestelde prioriteitsindicatoren. Aangezien de andere opmerkingen (zie boven) die de Commissie heeft ontvangen ofwel positief, ofwel niet noodzakelijk representatief zijn, ziet zij geen reden om de prioriteitsindicatoren in dit stadium te herzien. De diensten van de Commissie zullen de in februari vastgelegde indicatoren dan ook verder toepassen voor de werkzaamheden in fase II.

Niettemin herhaalt de Commissie haar uitnodiging aan de andere instellingen en de lidstaten om samen na te denken over de prioriteitsindicatoren.

1.2.2. Onderzoek van de beleidssectoren

Van de oorspronkelijke 19 sectoren die in de mededeling van februari werden aangemerkt voor onderzoek, is dit proces voor 14 sectoren afgerond. Voor de overige sectoren zal het onderzoek nog doorgaan in fase II (en in sommige gevallen nog later) [15]. Hoewel de methode en de procedures van het actiekader niet altijd even systematisch worden toegepast, hebben sommige diensten van de Commissie nog andere beleidssectoren gevonden die zij thans beginnen door te lichten op mogelijke vereenvoudigingen.

[15] Zie SEC (2003)1085, tabel 1, voor nadere informatie.

Fase II: doorlichting van nieuwe beleidssectoren

- Landbouw: Invoercontingenten

De Commissie onderzoekt thans het beheer van de invoercontingenten voor de landbouw op vereenvoudigingsmogelijkheden. Naar verwachting zal dit werk in fase II worden afgerond. De Commissie werkt ook aan een geïnformatiseerd systeem voor het beheer van invoerquota's voor landbouwproducten. Dit systeem zal het beheer van de contingenten verbeteren en vereenvoudigen, zowel voor de Commissie als voor de nationale overheidsdiensten. Tegen juli 2004, m.a.w. in fase III, moeten de ontwikkeling, de validatie en de uitvoeringsfase afgerond zijn.

- Visserij: Visserijorganisatie in het kader van de NAFO

De communautaire wetgeving met betrekking tot de Visserijorganisatie voor het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan (NAFO) zal worden onderzocht met het oog op de voorbereiding van een kaderverordening voor alle aspecten van de visserijactiviteiten in het noordwestelijke deel van de Atlantische Oceaan, die thans in verschillende teksten zijn geregeld. De ontwerp-verordening zal in de loop van fase II worden voorgesteld.

Op de openbare raadpleging over de mededeling van februari 2003 kwamen uitvoerige reacties met betrekking tot de beleidssectoren waar vereenvoudiging nodig is. De volgende beleidssectoren werden aangegeven (naar percentage van de antwoorden): werkgelegenheid en sociale zaken staan op de eerste plaats (42%), gevolgd door economische en financiële zaken, gezondheid en consumentenbescherming en justitie en binnenlandse zaken (elk 36%). Landbouw, interne markt en fiscaliteit worden ook beschouwd als prioritaire sectoren (34%), gevolgd door milieu (32%), concurrentie (30%), ondernemingenbeleid (25%), energie en vervoer (23%) en handel (22%). De openbare raadpleging kan weliswaar niet als representatief voor alle betrokken belangen worden beschouwd, maar ze bevestigt grotendeels de prioriteiten die de Commissie in haar mededeling van februari 2003 naar voor had gebracht.

1.2.3. Werkzaamheden aan specifieke wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen

Zoals hierboven aangegeven, zou het in fase I aangevatte vereenvoudigingswerk voor wetteksten volgens de planning slechts ten dele in fase I worden afgerond. De Commissie zal het werk dan ook voortzetten in fase II, met name aan de 8 voorstellen die in fase I uitgesteld werden.

Voor 9 nieuwe wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen, wil de Commissie bovendien een voorstel uitwerken. Rekening houdend met de reeds voor fase II geplande initiatieven (6 studies), de in fase I uitgestelde initiatieven en de nieuwe teksten die in aanmerking zijn genomen, zouden in fase II in totaal 23 vereenvoudigingsvoorstellen voor richtlijnen en verordeningen moeten worden goedgekeurd.

Fase II: samenvatting van de nieuwe wetteksten die voor vereenvoudiging in aanmerking komen

- Industrieproducten: chemische producten

In het kader van de uitvoering van het Witboek "Strategie voor een toekomstig beleid voor chemische stoffen" van 27.2.2001 (COM (2001) 88) zal de Commissie in 2003 een voorstel goedkeuren voor de invoering van het nieuwe wettelijke kader voor chemische producten (waarbij Richtlijn 76/769/EEG zal worden ingetrokken).

- Landbouw: Gemeenschappelijke marktordening voor suiker, hop, verwerkte citrusvruchten, en de promotie van landbouwproducten

Op 23 september 2003 keurde de Commissie een mededeling goed met beleidsopties voor de hervorming van de sectoren tabak, olijfolie, katoen en suiker [16]. Binnenkort wordt ook een mededeling met beleidsopties voor de hopsector verwacht. Te zijner tijd zullen wetgevingsvoorstellen worden gedaan, nadat deze documenten in de andere instellingen zijn besproken. Het is ook de bedoeling vereenvoudigingsvoorstellen te doen voor de sector verwerkte citrusvruchten. Met betrekking tot de promotie van landbouwproducten zal de Commissie voor het einde van 2003 aan de Raad verslag uitbrengen over de toepassing van de basisverordeningen. Naar verwachting zullen bij dit verslag voorstellen worden gevoegd tot wijziging, aanpassing en vereenvoudiging van de uitvoeringsverordeningen 2879/2000 en 94/2002 van de Commissie, die tal van wijzigingen hebben ondergaan en geconsolideerd moeten worden.

[16] Vereenvoudigingsvoorstellen voor de tabak-, olijfolie- en katoensectoren waren reeds aangekondigd in COM (2003) 71 en in het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2003 en moeten bijgevolg niet worden beschouwd als nieuwe voorstellen voor fase II.

- Interne markt: 2e vennootschapsrechtrichtlijn

Hoewel de meeste horizontale wetgeving m.b.t. de interne markt al vereenvoudigd is (b.v. Financiële diensten, vennootschapsrecht, beroepskwalificaties, overheidsopdrachten), door werkzaamheden die dateren van voor de invoering van het actiekader van de Commissie in februari 2003, is de 2e vennootschapsrechtrichtlijn aangemerkt als vereenvoudigbaar.

- Statistiek: de statistiekwetgeving

De herziening van de huidige wetgeving door Eurostat is gericht op vereenvoudiging, waarbij een algemene benadering wordt gebruikt om te onderzoeken hoe de huidige bepalingen kunnen worden vereenvoudigd. Door personeelsgebrek is het niet mogelijk gebleken nieuwe voorstellen te doen die specifiek gericht zijn op vereenvoudiging. Er is een begin gemaakt met de herziening van de statistiekwetgeving.

- Euratom:

Het voorstel is gebaseerd op een SLIM-rapport (vijfde fase van het SLIM-initiatief). Het is de bedoeling om ruimere en vereenvoudigde (SLIM-aanbevelingen) administratieve regelingen in te voeren die de lidstaten en derde landen in staat moeten stellen gepaste maatregelen te nemen in geval van overbrenging van radioactieve stoffen of radioactief afval.

- Audiovisueel beleid: Richtlijn televisie zonder grenzen

De Commissie heeft een raadpleging gestart over de richtlijn inzake televisie zonder grenzen. Alle belanghebbenden worden verzocht uiterlijk 15 juli 2003 hun schriftelijke bijdragen in te dienen. Op basis van de resultaten van die openbare raadpleging zal de Commissie eind 2003 een mededeling doen over de toekomst van het audiovisuele beleid, waar nodig samen met voorstellen. Momenteel wordt gesproken over vereenvoudiging van de reclameregels.

Vanaf haar wetgevings- en werkprogramma voor 2004 zal de Commissie jaarlijks haar prioriteiten inzake vereenvoudiging bekendmaken.

2. Het acquis moderniseren en zijn volume verminderen

2.1. Consolidatie

Bij consolidatie worden de bepalingen van het oorspronkelijke instrument met alle latere wijzigingen in één tekst samengebracht. Hoewel consolidatie, in tegenstelling tot codificatie, een niet-wetgevend proces is (een consolidatie heeft namelijk geen formeel juridisch effect), toch is de coherente integratie van wijzigingen in wetteksten nuttig voor burgers, overheidsdiensten en het bedrijfsleven omdat het een toegankelijker en transparanter wetgevingskader oplevert. Bovendien heeft consolidatie het voordeel dat er geen juridische procedure nodig is en dat de kosten en termijnen die gepaard gaan met een publicatie in het Publicatieblad vermeden worden [17]. Geconsolideerde teksten zijn voor het publiek beschikbaar via EUR-Lex.

[17] Sommige consolidaties kunnen bij wijze van uitzondering worden gepubliceerd in het PB (C-reeks).

Het omvangrijke consolidatieprogramma voor alle bestaande gemeenschapswetgeving, voor zover mogelijk, waarmee het Publicatiebureau sinds 1996 bezig is, werd zoals gepland medio 2003 afgerond. Deze belangrijke prestatie heeft geleid tot een toegankelijker en transparanter wetgevingskader.

Nu de consolidatie van het bestaande acquis achter de rug is, zal het Publicatiebureau automatisch de toekomstige wetswijzigingen aanbrengen in alle teksten van het acquis. Dit is een doorlopend proces dat in de toekomst automatisch zal gebeuren. De Commissie zal nauwlettend toezien op dit proces en eraan meewerken, zodat deze bijgewerkte informatie ten goede komt aan de burgers, de overheidsdiensten en het bedrijfsleven.

2.2. Codificatie

In november 2001 begon de Commissie met een omvangrijk codificatieprogramma [18] van alle afgeleide communautaire wetgeving, dat eind 2005 [19] voltooid moet zijn. Door de mededeling van februari 2003 werd dit programma geïntegreerd in een breder actiekader voor de modernisering en vereenvoudiging van het communautair acquis, dat voorzag in een meer gestructureerde programmering en uitvoering van het codificatieprogramma volgens de 3-fasenstructuur en waarin zo mogelijk te werk wordt gegaan op basis van de prioriteiten die op grond van de indicatoren voor het vereenvoudigingswerk van de Commissie werden vastgesteld.

[18] Wetgevende of officiële codificatie heeft betrekking op de goedkeuring van een nieuw wetsinstrument, dat gepubliceerd wordt in de L-reeks van het Publicatieblad en de vorige instrumenten (m.a.w. de basistekst(en) en alle wijzigingen) integreert en intrekt, maar niet raakt aan de essentie. Bij verticale codificatie worden de basistekst en alle wijzigingen in een enkel wetsinstrument gebundeld en bij horizontale codificatie omvat het nieuwe wetsinstrument - over hetzelfde onderwerp - een aantal parallelle basisteksten, en alle latere wijzigingen.

[19] COM(2001)645 van 21.11.2001.

2.2.1. Fase I

De Commissie was van plan tijdens fase I 217 codificatie-initiatieven voor te stellen of goed te keuren [20]. Er werden echter slechts 7 gecodificeerde wetteksten van de Commissie goedgekeurd, alsmede 15 voorstellen voor codificatie van wetteksten van het EP / de Raad [21]. 29 geplande codificatie-initiatieven zijn geannuleerd omdat de desbetreffende wetgeving ingetrokken of niet langer van kracht is. Van 166 wetteksten is de codificatie opgeschort omdat ze in de nabije toekomst ingetrokken of gewijzigd kunnen worden. Voor de meeste initiatieven van fase II zal de goedkeuring beïnvloed worden door het verderop besproken toetredingsmoratorium. Dit is een minder goed resultaat dan in de mededeling van februari voor fase I werd verwacht.

[20] Voor wetteksten die door de Raad / het Parlement zijn goedgekeurd, doet de Commissie codificatievoorstellen die vervolgens formeel moeten worden goedgekeurd door de Raad / het Parlement. Voor wetteksten van de Commissie keurt de Commissie de codificaties zelf goed.

[21] Zie bijlage 1

Bij de codificatie zijn verschillende problemen gerezen. Codificatie vergt complex voorbereidend werk (waarbij een beroep wordt gedaan op externe contractanten), dat soms in het gedrang kwam door onzekerheid over de communautaire budgetten. Bovendien vergt het codificatieprogramma belangrijke herschikkingen op het vlak van de organisatie en de middelen van het Publicatiebureau en de Commissie (met name bij de juridische dienst, waar een speciale dienst werd opgericht), die pas in juli 2002 volledig in werking zijn getreden. De Commissie en het Publicatiebureau hebben nog andere logistieke en IT-problemen moeten oplossen, met daarenboven vanaf de toetreding in mei 2004 een verdubbeling van het aantal officiële taalversies waarin de codificaties moeten worden voorbereid. Daarnaast legt codificatie het normale wetgevend werk niet stil en is vertraging onvermijdelijk wanneer een nieuwe wijziging moet worden goedgekeurd en vervolgens geïntegreerd in de gecodificeerde tekst.

Die vertraging is echter niet zo ernstig als men de zaken op langere termijn bekijkt. De budgettaire, logistieke en technische problemen lijken opgelost en het hele systeem werkt thans op kruissnelheid. Daardoor lijkt een aanhoudende stroom van goedkeuringen en voorstellen van codificaties tijdens fase II gewaarborgd. Al dit werk moet leiden tot een uiterst belangrijk resultaat, namelijk de formele voltooiing van het codificatiewerk vanaf mei 2004, op voorwaarde dat het acquis tijdig in de nieuwe officiële talen wordt vertaald.

2.2.2. Fase II

Hoewel de vroegere problemen van de baan lijken, wordt er in de mededeling van februari ook aan herinnerd dat de uitbreiding grote gevolgen zal hebben voor de uitvoering van het codificatieprogramma. Zo is de formele goedkeuring en publicatie van gecodificeerde teksten opgeschort gedurende de negen maanden voor de toetreding op 1 mei 2004, om ervoor te zorgen dat het communautair acquis tijdens de overgangsfase stabiel blijft.

De problemen bij de uitvoering van het codificatiewerk hebben geleid tot een herziening van de programmering voor de latere fasen. Als men de achterstand uit fase I wil inhalen, stelt dit ernstige beperkingen aan het aantal nieuwe codificaties dat in fase II kan worden afgerond. Terwijl in de mededeling van februari nog werd uitgegaan van ongeveer 600 voltooide codificatie-initiatieven in fase II, heeft de achterstand uit fase I tot gevolg dat in fase II slechts ongeveer 150 codificaties kunnen worden afgerond (ongeveer 75 initiatieven uit fase 1 en 75 van de oorspronkelijk voor fase II geplande initiatieven).

Met het oog daarop en gezien het belang van het codificatieprogramma voor het welslagen van het actiekader, werkt de Commissie thans aan een versterkt toezicht op de voortgang van de werkzaamheden. Ondanks de bovenvermelde problemen verwacht de Commissie, op basis van de huidige vooruitzichten en programmering, dat zij van februari 2003 tot april 2004 zowat 170 codificaties zal kunnen goedkeuren/voorstellen (124 codificaties zijn momenteel door de juridische dienst voltooid en doorlopen nu de wetgevingsprocedure).

Wat de codificatievoorstellen betreft die door de Raad en het Parlement samen moeten worden goedgekeurd, zal hun uiteindelijke goedkeuring verdere vertraging oplopen door de onderbreking van de parlementaire werkzaamheden als gevolg van de verkiezingen medio 2004.

2.3. Intrekking en verklaring van achterhaaldheid

Naar verwachting zullen intrekkingen en zogenaamde verklaringen van achterhaaldheid een belangrijke bijdrage leveren tot de opschoning en de vermindering van het volume van het acquis communautaire [22].

[22] Bij intrekking wordt de geldigheid van een wettekst door een nieuwe wettekst beëindigd, waardoor die wettekst geen deel meer uitmaakt van de geldende wetgeving. Een verklaring van achterhaaldheid leidt op zich niet tot de verwijdering van de wettekst, maar is een verklaring dat deze wettekst geen juridische gevolgen meer heeft op om de een of andere reden niet meer wordt toegepast (dit wordt aangegeven in Celex).

In het door de Commissie in februari 2003 goedgekeurde actiekader werd uitgegaan van fasering van de intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid. Bij aanvang van iedere fase bepalen de aangewezen diensten welke wetteksten voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid in aanmerking komen en maken zij die bekend. Die wetteksten worden vervolgens nagekeken door de juridische dienst vooraleer verdere actie wordt ondernomen. Dit proces zou in 3 fasen verlopen, waarbij de aangemerkte wetteksten bij aanvang van iedere fase zouden worden bekendgemaakt en aan het einde ervan zouden worden bevestigd.

2.3.1. Fase I

In haar mededeling van februari heeft de Commissie 582 wetteksten in aanmerking genomen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid [23]. De lijst van die wetteksten werd bekendgemaakt in een afzonderlijk werkdocument van de diensten van de Commissie [24]. In de eerste fase heeft de Commissie de aandacht gericht op autonome wetteksten, maar ze heeft ook wetteksten van de Raad en het Parlement aangemerkt voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid, en haar voornemen bekendgemaakt om aan het Parlement en de Raad voorstellen te doen.

[23] Zie bijlage 1 (scorebord)

[24] SEC (2003) 165, blz. 77 - 124.

Ter illustratie van de omvang van deze opgave: eind 2002 beliep het volume van de afgeleide Gemeenschapswetgeving, in de zin van artikel 249, 14.153 wetteksten [25]. De 582 wetteksten die voor fase I waren aangemerkt, vertegenwoordigen dus ongeveer 4% van het acquis dat eind 2002 van kracht was. 106 daarvan zijn wetteksten van de Raad / het Parlement waarvoor de Commissie een voorstel aan de wetgever(s) moet doen.

[25] Dit volume werd in december 2002 door het Publicatiebureau geraamd op basis van CELEX (zie SEC(2003) 165, blz. 11).

In februari 2003 maakten 5 diensten van de Commissie de planning voor fase I bekend. Het overgrote deel van het geplande werk (meer dan 90%) was afkomstig van slechts twee diensten van de Commissie, respectievelijk verantwoordelijk voor landbouw en gezondheid & consumentenbescherming. Uit die concentratie blijkt ten dele hoe omvangrijk het volume van de wetgeving op deze twee beleidsgebieden is. Er moet echter ook op gewezen worden dat de Commissie haar inspanningen bij de aanvang van het proces in februari 2003 had toegespitst op een paar belangrijke beleidsgebieden met het beste potentieel, terwijl een soortgelijk onderzoek van andere beleidsgebieden voor latere fasen gepland was.

Het is duidelijk dat de resultaten voor fase I allesbehalve overeenstemmen met de planning. De samenvattende statistieken van het scorebord [26] geven aan dat slechts een beperkt aantal tijdens fase I werd afgerond (in feite zijn tijdens fase I 13 wetteksten van de Commissie ingetrokken of achterhaald verklaard en 17 voorstellen voor intrekking van wetteksten ingediend).

[26] Zie bijlage 1.

Bijgevolg wordt verder gewerkt aan de oorspronkelijke reeks aangemerkte wetteksten en van de meeste is bevestigd, of zal waarschijnlijk bevestigd worden, dat zij in aanmerking komen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid. Maar wellicht zullen er ook een aantal niet verder worden onderzocht. Daartegenover staat dat de diensten ook een aantal bijkomende teksten hebben aangemerkt, die thans worden onderzocht. Een positief neveneffect van het onderzoek van de diensten van de Commissie naar wetteksten die vatbaar zijn voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid, is dat men in zeer veel gevallen de vermelding van de geldigheidstermijn van de in CELEX opgenomen wetteksten heeft kunnen bijwerken.

De diensten van de Commissie werden zowel bij de planning als bij de uitvoering van de intrekkingen en de verklaringen van achterhaaldheid geconfronteerd met verschillende problemen. Los van de noodzaak om ieder individueel geval aan een grondig juridisch onderzoek te onderwerpen, werden zij onder meer geconfronteerd met:

* De kwaliteit van de in aanmerking komende wetteksten: voor operationele diensten is het onderzoek naar wetteksten die in aanmerking komen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid een nieuwe benadering, waarvoor niet altijd een aangepast organisatiekader en geschikte werkmethodes voorhanden zijn. Bovendien is de juridische en logistieke ondersteuning van de operationele diensten voor de programmering en het onderzoek naar dergelijke teksten ontoereikend gebleken. Die problemen hebben bijgedragen tot de trage vordering in fase I en tot een vrij hoog percentage teksten waarvoor het onderzoek voortijdig is afgebroken. Er worden thans maatregelen genomen om te zorgen voor een betere begeleiding en ondersteuning van de operationele diensten door de horizontale coördinerende diensten.

* Noodzaak om een beroep te doen op comitologiecomités: hoewel de meeste wetteksten die voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid in aanmerking komen, wetteksten van de Commissie zijn, werden zij oorspronkelijk goedgekeurd op grond van gedelegeerde uitvoeringsbevoegdheden (de zogenaamde "comitologie"). Voor de intrekking of voor een verklaring van achterhaaldheid van dergelijke wetteksten moeten de lidstaten dan ook eerst worden geraadpleegd. Doordat het onderzoek zich uitstrekt over tal van beleidssectoren, zagen de diensten zich echter verplicht ofwel een groot aantal comités afzonderlijk te raadplegen, ofwel bijzondere gezamenlijke vergaderingen van verschillende comités te beleggen.

* Toepassingsgebied van de verklaring van achterhaaldheid: er zijn juridische problemen gerezen bij de afbakening van het correcte gebruik van de intrekking en de verklaring van achterhaaldheid. Dit houdt in dat voor ieder individueel geval een complexe beoordeling van de rechtsgrond en de geldigheid moet worden gemaakt.

* Intrekking en verklaring van achterhaaldheid van wetteksten van de Raad/het Parlement: de diensten van de Commissie richtten hun inspanningen oorspronkelijk op het onderzoek naar wetteksten van de Commissie die in aanmerking komen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid. Door de Raad (in sommige gevallen samen met het Parlement) goedgekeurde wetteksten vormden de tweede prioriteit, maar in fase II worden voorstellen voor intrekking/een verklaring van achterhaaldheid verwacht, na de aanvankelijke contacten met deze instellingen volgens de geijkte procedures.

Hoewel het resultaat op het stuk van het aantal afgeronde intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid hoegenaamd niet overeenstemt met de oorspronkelijke doelstelling voor fase I, zijn de technische werkzaamheden goed gevorderd en moeten deze hun beslag krijgen in de vorm van formele intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid in fase II. Bovendien zijn de diensten van de Commissie al in fase I tot een aantal intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid gekomen, ook al waren die niet opgenomen in de oorspronkelijke doelstellingen voor fase I.

2.3.2. Fase II

Voor fase II is een grote hoeveelheid van intrekkingen/verklaringen van achterhaaldheid gepland. Naast de reeds bij aanvang van fase I in aanmerking genomen wetteksten, zijn ongeveer 180 nieuwe wetteksten in aanmerking genomen.

Fase II: Geplande intrekkingen en verklaringen van achterhaaldheid

>RUIMTE VOOR DE TABEL>

Bij aanvang van fase I hebben 4 diensten van de Commissie wetteksten voorgesteld die in aanmerking komen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid. Terwijl het werk nu zal worden voortgezet in de diensten die nog achterstand uit fase I hebben, wordt fase II ook gekenmerkt door een groter aantal diensten die deelnemen aan de actie. Er zijn 5 diensten bijgekomen die bijdragen tot de inspanningen om achterhaalde wetgeving te verwijderen.

Voor fase II hebben een aantal diensten van de Commissie hun aandacht gericht op niet-bindende wetteksten. Hoewel het actiekader in de eerste plaats gericht is op bindende afgeleide wetgeving (volgens de definitie van artikel 249), kunnen andere achterhaalde teksten zoals aanbevelingen, interpretatieve mededelingen van de Commissie enz., zo nodig ook worden aangemerkt als ingetrokken of achterhaald. De Commissie heeft er dus voor gekozen om in het kader van dit proces ook verslag uit te brengen over deze acties, maar op een zodanige wijze dat de intrekking/verklaring van achterhaaldheid van niet-bindende teksten duidelijk kan worden onderscheiden van bindende wetgeving.

3. Organisatie en presentatie van het acquis

3.1. Geplande werkzaamheden

In februari 2003 heeft de Commissie initiatieven aangekondigd ter verbetering van de organisatie en presentatie van het acquis communautaire, die voor eind 2003 moesten worden uitgevoerd. Voor deze inspanningen is dus niet uitgegaan van de benadering in 3 fasen, die werd gekozen voor andere acties zoals vereenvoudiging en intrekking / verklaring van achterhaaldheid.

De aangekondigde maatregelen waren gericht op CELEX en EUR-Lex (en afgeleide producten zoals het Repertorium op de geldende Gemeenschapswetgeving). De Commissie achtte het namelijk noodzakelijk hun nauwkeurigheid, toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid te verbeteren. Er werd van uitgegaan dat de samenwerking tussen de instellingen het best zou verlopen via een speciale interinstitutionele task force (met extern advies), die de mogelijkheden zou onderzoeken en tegen eind 2003 voorstellen van initiatieven zou doen. Aangezien onmiddellijk resultaten kunnen worden geboekt door de bestaande samenwerkingsorganen in te schakelen, heeft de Commissie nog geen initiatief genomen om een speciale interinstitutionele werkgroep op te richten. In een later stadium kan dit alsnog nuttig blijken als er onvoldoende vooruitgang wordt geboekt via de bestaande kanalen.

3.2. Vordering van de werkzaamheden

Tijdens fase I hebben de diensten van de Commissie en het Publicatiebureau de verschillende maatregelen die met betrekking tot CELEX en het Repertorium op de geldende Gemeenschapswetgeving mogelijk waren onderzocht op hun haalbaarheid. Er is actie ondernomen of in voorbereiding op de volgende gebieden:

* Fouten of onregelmatigheden in CELEX: het onderzoekswerk van de diensten van de Commissie naar wetteksten die in aanmerking komen voor intrekking of een verklaring van achterhaaldheid heeft geleid tot een aanzienlijk aantal correcties in CELEX, met name van de informatie waarin wordt aangegeven of wetteksten nog geldig en van kracht zijn.

* Statistische en andere samenvattende informatie over de afgeleide wetgeving: statistische en samenvattende informatie kan zeer nuttig zijn om de voor de uitvoering van het actiekader vereiste maatregelen uit te werken en om toe te zien op de vorderingen die zijn gemaakt om de doelstellingen van het actiekader te bereiken. Dergelijke informatie over de toestand van de Gemeenschapswetgeving kan uit CELEX worden gehaald. De diensten van de Commissie en het Publicatiebureau willen deze mogelijkheden beter benutten.

* Uitsplitsing van de afgeleide wetgeving naar diensten van de Commissie: om de wetteksten correct te onderhouden en bij te werken is het zeer belangrijk dat iedere wettekst in CELEX wordt toegewezen aan een verantwoordelijke dienst binnen de Commissie. Het Publicatiebureau en de diensten van de Commissie zullen er samen voor zorgen dat die informatie binnenkort wordt opgenomen.

* Eenvoudiger en transparanter presentatie van de toepasselijke wetgeving: In haar mededeling van februari nam de Commissie zich voor om het grote publiek een duidelijker presentatie van het actieve en algemeen toepasselijk acquis te bieden. Wetteksten die alleen van belang en van nut zijn voor de entiteiten waaraan ze formeel gericht zijn, zijn voor veruit de meeste gebruikers van weinig of geen belang en kunnen bij deze presentatie duidelijk worden afgebakend via specifieke verwijzingen in CELEX. De diensten van de Commissie en het Publicatiebureau onderzoeken ook of de inhoud van het Repertorium op de geldende Gemeenschapswetgeving kan worden beperkt tot de algemeen toepasselijke afgeleide wetgeving. Aangezien het Repertorium interinstitutioneel is, moet voor die herziening ook een geijkte interinstitutionele procedure worden gevolgd.

In het najaar van 2003 zullen de diensten van de Commissie verdere informele contacten met het Publicatiebureau en de andere instellingen hebben.

4. Transparante en effectieve uitvoering

In haar mededeling van februari heeft de Commissie nadrukkelijk gewezen op het belang van een duidelijk waarneembaar en transparant proces met een doorlopend politiek engagement en politieke controle.

4.1. Het scorebord

Naast de jaarlijkse planningcyclus heeft de Commissie zelf een zesmaandelijkse stand van zaken gemaakt. Deze mededeling geeft concrete vorm aan de verbintenis van de Commissie om een zesmaandelijks verslag uit te brengen over de uitvoering van het in haar mededeling van februari vastgestelde actiekader. De Commissie had zich met name geëngageerd om een scorebord uit te brengen over de vorderingen bij de uitvoering van het actiekader.

Bijlage 1 bevat een eerste versie van dat scorebord. Het doel van zo'n scorebord is tweeledig: ten eerste vormt het een intern beheersinstrument van de Commissie, en ten tweede moet het de belanghebbenden en het publiek informeren over de vorderingen die zijn gemaakt.

In het scorebord wordt een cijfermatig overzicht gegeven van de geplande werkzaamheden en de uitvoering van intrekkingen/verklaringen van achterhaaldheid en codificaties. Het zal regelmatig gepubliceerd worden op de webpagina's van de Commissie op de EUROPA-server [27] en een periodiek overzicht bieden van de kwantificeerbare acties van de Commissie voor modernisering en vereenvoudiging van het acquis.

[27] http://europa.eu.int/comm/governance/ index_en.htm

Hoewel het scorebord een nuttig instrument is, wordt er op gewezen dat dergelijke beknopte cijfergegevens niet altijd een volledig beeld geven van de vorderingen die zijn gemaakt om de doelstellingen van het actiekader te verwezenlijken. Zo is het bijvoorbeeld onmogelijk om vereenvoudigingswerk of een verbeterde toegang voor de gebruikers van de Gemeenschapswetgeving op een zinvolle manier te kwantificeren.

4.2. Interinstitutionele samenwerking

In haar mededeling van februari 2003 wees de Commissie er nadrukkelijk op dat het welslagen van de vereenvoudiging van de Gemeenschapswetgeving en de vermindering van het volume de volledige en actieve medewerking van het Europees Parlement en de Raad vereist. Ze herhaalde dat een interinstitutioneel akkoord over de verbetering van de regelgeving van essentieel belang is om vooruitgang te boeken en dat dit akkoord, nadat het is goedgekeurd, gepaard moet gaan met een reële inspanning van iedere instelling en iedere lidstaat om de interne procedures te verbeteren en te zorgen voor toereikende middelen.

Na ongeveer een jaar van onderhandelingen hebben het Europees Parlement, de Raad en de Commissie in juni 2003 een interinstitutioneel akkoord over de verbetering van de regelgeving gesloten. Naar verwachting zal het akkoord eind oktober 2003 door iedere instelling formeel goedgekeurd zijn.

De Commissie is zeer verheugd over dit omvangrijke akkoord. Wat het actiekader betreft, zou het interinstitutionele akkoord meer bepaald de weg moeten bereiden voor verbeterde interinstitutionele procedures - met inachtneming van de regels van het Verdrag - voor de goedkeuring van vereenvoudigingsvoorstellen [28]. Binnen het bestek van het akkoord zelf kon echter geen overeenstemming worden bereikt over de precieze werkingsregels. In plaats daarvan zullen het Parlement en de Raad binnen zes maanden na de inwerkingtreding van het interinstitutioneel akkoord gaan nadenken over de aanpassing van hun werkmethodes.

[28] Dit interinstitutionele akkoord vormt een aanvulling op een aantal belangrijke bestaande akkoorden, en met name op het interinstitutionele akkoord voor een versnelde werkmethode voor de officiële codificatie van wetteksten, PB C 102 van 4.4.1996, blz. 2.

5. Conclusie

Met het actiekader van februari 2003 werd voor het eerst in de geschiedenis van de Gemeenschap een algemeen beleid inzake het "onderhoud" van de Gemeenschapswetgeving vastgesteld. De Commissie wil met dit initiatief, en samen met een hele reeks andere initiatieven in het actieplan "Vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving" van 2002, zorgen voor een duidelijke, bijgewerkte en effectieve wetgeving ten behoeve van de burgers.

Dit is noodzakelijkerwijze een opgave op lange termijn. Maar in het actiekader werd ook uitgegaan van een ambitieuze aanvangsperiode van 2 jaar met versterkt toezicht. Dit eerste tussentijds verslag, dat zal worden gevolgd door verslagen in april 2004 en eind 2004, biedt inzicht in het streven van de Commissie bovenvermelde doelstellingen te realiseren. In de volgende verslagen zal de aandacht geleidelijk verschuiven naar de bijdragen van andere instellingen, die een gedeelde verantwoordelijkheid dragen voor de kwaliteit van de communautaire wetgeving.

In dit verslag geeft de Commissie een overzicht van de vorderingen die sinds februari 2003 zijn gemaakt. De resultaten geven een gemengd beeld, maar zijn niet onbevredigend. Een van de belangrijkste verwezenlijkingen is de toenemende betrokkenheid van verschillende diensten bij het streven naar vereenvoudiging van de wetgeving, waaruit blijkt dat de regelgevingscultuur aan het veranderen is. In het verslag wordt ook gewezen op zwakke punten, hoofdzakelijk in verband met de geplande acties op korte en middellange termijn om het volume van de Gemeenschapswetgeving te verminderen (codificatie en verwijdering van achterhaalde wetgeving). Nu de zwakke punten zijn vastgesteld, kan de Commissie de onderliggende problemen gaan aanpakken.

De Commissie heeft bewust gekozen voor openheid over dit langetermijnproject. Deze benadering zou voor andere belanghebbenden een aanmoediging moeten zijn om ook hun inbreng te leveren. De Commissie herhaalt met name haar uitnodiging aan de instellingen om hun inzichten te delen en een bijdrage te leveren tot de verwezenlijking van de einddoelstellingen van dit project.

* * *

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>

>REFERENTIE NAAR EEN GRAFIEK>