1.

onderstreept dat het van groot belang is om mogelijkheden tot samenwerking en mobiliteit op het gebied van onderzoek, innovatie en mobiliteit tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap volledig te benutten, onder meer door intraregionale uitwisselingen, toereikende financiering van en betere toegang tot EU-programma’s, deelname aan EU-programma’s en gestructureerde partnerschappen gericht op het stimuleren van strategische innovatie, het concurrentievermogen en maatschappelijke impact;

2.

blijft ervan overtuigd dat samenwerking en mobiliteit op het gebied van wetenschap, onderzoek en onderwijs een aanzienlijke toegevoegde waarde hebben en een win-winsituatie creëren voor de samenleving en het algehele concurrentievermogen van Europa, en meetbare voordelen opleveren voor de samenlevingen, economieën en het mondiale leiderschap van Europa als het gaat om innovatie;

3.

herinnert aan de aanzienlijke baten van investeringen in onderzoek en innovatie, gezien het feit dat Horizon Europa volgens de evaluatie van de Commissie tegen 2045 voor elke euro die het de Europese maatschappij kost naar verwachting tot 6 EUR voor de EU-burgers en tot 11 EUR aan bbp-winst zal opleveren;

4.

benadrukt de uitdaging van ongelijkheden en de groeiende kloof in prestaties op het gebied van onderzoek en innovatie, zowel binnen de EU als in de gebieden van het Oostelijk Partnerschap, en erkent de eerste positieve signalen om deze kloof aan te pakken binnen de EU; onderstreept het potentieel van Horizon Europa en andere vormen van samenwerking om het onderzoeks- en innovatiepotentieel van de landen van het Oostelijk Partnerschap te stimuleren, met name wanneer gebruik wordt gemaakt van synergieën met het economisch en investeringsplan voor het Oostelijk Partnerschap om de innovatiekloven te verkleinen en de strategische autonomie in de EU en de partnerlanden te vergroten; wijst erop dat in innovatiebeleid rekening moet worden gehouden met de sociale dimensie en dat moet worden gezorgd voor fatsoenlijk werk, gelijke kansen en sociale duurzaamheid tijdens de overgang naar nieuwe economische modellen;

5.

wijst op de cruciale rol van wetenschap en onderzoek om de specifieke maatschappelijke uitdagingen aan te pakken in onze gedeelde Europese ruimte, waaronder klimaatverandering en de energietransitie, de inzet van artificiële intelligentie, de aanpak van digitale transformatie en de bestrijding van Russische desinformatie en andere kwaadaardige buitenlandse inmenging; roept op tot dringende en effectieve actie om de verspreiding van desinformatie door de Russische regering te voorkomen en hybride aanvallen op kritieke infrastructuur en democratische instellingen te bestrijden;

6.

wijst op de belangrijke rol van wetenschap en onderzoek bij de voorkoming en bestrijding van mensenhandel, huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen dankzij de inzet van nieuwe technologieën en artificiële intelligentie;

7.

wijst erop dat de maatschappelijke re-integratie van mensen die door oorlog zijn getroffen, met name veteranen, personen met een handicap en intern ontheemden, moet worden opgenomen in de onderzoeks- en onderwijsprogramma’s die in het kader van het Oostelijk Partnerschap worden uitgevoerd;

8.

merkt op dat landen die zich op toetreding tot de EU voorbereiden zich moeten aanpassen aan het onderzoeks- en innovatie-ecosysteem van de EU en de Europese Onderzoeksruimte door hun voorbereidingen en daarmee samenhangende hervormingen te vervroegen; wijst erop dat dit zou leiden tot een snellere, geleidelijke integratie in EU-programma’s en de interne markt; roept daarom op tot gerichte programma’s om tijdige voorbereidingen op dit vlak te vergemakkelijken;

9.

is ingenomen met de rol van de nationale contactpunten en roept op tot verdere innovatie om de deelname van partners uit het gebied van het Oostelijk Partnerschap aan Horizon Europa te vergemakkelijken; onderstreept de noodzaak om de braindrain aan te pakken en dit om te zetten in een strategische kans voor innovatief leiderschap van de EU en regionale kenniscohesie; roept op tot een grotere deelname van vrouwen, jongeren en personen met een handicap aan gezamenlijke onderwijs- en wetenschapsprogramma’s, waarbij de beginselen van gendergelijkheid en inclusie worden nageleefd;

10.

is ingenomen met de oprichting van de universitaire cluster van het Oostelijk Partnerschap die tot doel heeft de interuniversitaire samenwerking op het gebied van onderwijs, wetenschap en onderzoek te bevorderen onder de paraplu van de 4EU+-alliantie van Europese universiteiten; merkt op dat dit model kan worden gekopieerd om andere universiteiten in soortgelijke samenwerkingsverbanden op te nemen, met name universiteiten uit landen met Horizon-associatieovereenkomsten;

11.

moedigt entiteiten uit het Oostelijk Partnerschap die hiervoor in aanmerking komen aan hun slag te slaan uit het nieuwe initiatief “Kies Europa voor wetenschap”, dat een aanvullende mogelijkheid biedt om Europese onderzoeksloopbanen aantrekkelijker te maken door uitstekende, voorspelbare arbeidsvoorwaarden te bieden, en om de braindrain in de onderzoeks- en innovatiesector om te zetten in een braingain, in overeenstemming met de strategische prioriteiten van de EU op het gebied van innovatie en concurrentievermogen;

12.

is van mening dat verschillende belangrijke gebeurtenissen en crises gevolgen hebben voor onderzoekers in het gebied van het Oostelijk Partnerschap, die hierdoor gevaar lopen; is ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie, de lidstaten, academische netwerken en het maatschappelijk middenveld om iets te doen aan de situatie van deze onderzoekers; concludeert echter dat de EU in het kader van het huidige programma niet over voldoende financiering beschikt om onderzoekers die gevaar lopen te ondersteunen en dat de inspanningen van sommige lidstaten en het maatschappelijk middenveld versnipperd blijven;

13.

wijst op de sociale gevolgen van oorlog en conflicten in het gebied van het Oostelijk Partnerschap, die van invloed zijn op de werkgelegenheid, het welzijn van de bevolking en de arbeidsmobiliteit, en ondersteunt de ontwikkeling van gerichte programma’s om de sociale veerkracht in het gebied te vergroten;

14.

herhaalt het standpunt van het Parlement dat het komende tiende EU-kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (KP10) een nieuw Europees fellowshipprogramma voor onderzoekers in risicosituaties moet omvatten, waarin de getrokken lering uit de lopende voorbereidende werkzaamheden is verwerkt; wijst erop dat dit ook gericht moet zijn op het gebied van het Oostelijk Partnerschap, met inbegrip van Belarus;

15.

beveelt aan de samenwerking tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap op het gebied van sociaal beleid en inclusie te versterken door ervaringen uit te wisselen, deel te nemen aan gezamenlijk onderzoek naar sociale processen en programma’s uit te voeren om de sociale cohesie te vergroten;

16.

verzoekt de covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de Voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de commissaris voor Uitbreiding, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap.