(1)

De wijnsector van de Unie is zeer gevoelig voor fraude omdat het grootste deel van de productie van de Unie berust op gecertificeerde kwaliteitsregelingen, namelijk de beschermde oorsprongsbenaming (“BOB”) en de beschermde geografische aanduiding (“BGA”), die kwaliteitsproducten erkennen en producenten helpen om hun producten beter af te zetten. De vermoedelijke schendingen betreffen primair het misbruik van de oorsprong door bijvoorbeeld inferieure wijn opzettelijk en onrechtmatig op de markt te brengen en te etiketteren als wijn met een BOB of BGA of door wijn onrechtmatig te verdunnen of er onrechtmatig suiker aan toe te voegen. De economische gevolgen van de frauduleuze activiteiten in de wijnsector van de Unie worden geraamd op 1,3 miljard EUR per jaar ofwel 3,3 % van de omzet van de wijnsector van de Unie. Naast de evidente rechtstreekse economische gevolgen van dergelijke fraudegevallen voor de wijnsector is er nog een potentieel groter gevaar, namelijk dat de wijnsector reputatieschade oploopt wanneer een grote fraudezaak tot een verlies van vertrouwen bij de consument en tot handelsbeperkingen leidt en daarmee het algehele belang van de wijnsector van de Unie wordt geschaad.

(2)

Bijgevolg moet de strijd tegen fraude in de wijnsector van de Unie worden verbeterd en opgevoerd, met name wat betreft de werking van de analytische databank van isotopische gegevens als bedoeld in artikel 39 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/273 van de Commissie (2), en wat betreft de coördinatie van de daarmee samenhangende verantwoordelijkheden in de lidstaten en met het Europees referentiecentrum voor controles in de wijnsector (ERC-CWS). Dit past in de door de Commissie gevolgde “van-boer-tot-bordstrategie” voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem (3). Een van de prioriteiten van die strategie is namelijk de bestrijding van voedselfraude in de voedselvoorzieningsketen, in het kader waarvan de Commissie specifiek wordt opgeroepen om haar strijd tegen voedselfraude op te voeren om een gelijk speelveld voor exploitanten tot stand te brengen, en de bevoegdheden van de controle- en handhavingsinstanties te versterken.

(3)

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/274 van de Commissie (4) bevat de voorschriften voor de analytische databank van isotopische gegevens en specifieke controlebepalingen. De inhoud van de analytische databank van isotopische gegevens moet worden aangepast en beter aansluiten bij de realiteit van de wijnsector van de Unie. Het aandeel van wijnen met een BOB of BGA in de totale wijnproductie van de Unie vertoont een stijgende lijn en bedraagt als gemiddelde over de laatste vijf jaar 60 %. In het verkoopseizoen 2019/2020 kwam dit aandeel zelfs uit op bijna 70 %. Om die reden en gezien het hogere frauderisico bij wijnen met een BOB of een BGA moet het aandeel van deze wijnen in de databank, dat thans 40 % van de totale BOB- of BGA-wijnen in de Unie bedraagt, worden verhoogd.

(4)

Het nemen van druivenmonsters en de verrichtingen en analysen die nodig zijn voor de productie van gegevens voor de analytische databank van isotopische gegevens, vergen aanzienlijke middelen, waardoor vertraging kan ontstaan bij de aanlevering van deze gegevens. Gelet op de moeite die het kost om tijdig volledige informatie te leveren, moeten de lidstaten kunnen bepalen dat de entiteit die de BOB of de BGA beheert, de druiven die voor de productie van wijnen met een BOB of BGA worden geteeld, in overleg met de aangewezen laboratoria mag bemonsteren wanneer de aangewezen laboratoria niet over genoeg middelen beschikken om de bemonstering zelf uit te voeren. Voor de bestrijding van frauduleuze praktijken die gevolgen hebben voor wijnen met een BOB of BGA, die goed zijn voor het merendeel van de wijnproductie van de Unie, is samenwerking tussen deze instanties, het ERC-CWS en de aangewezen laboratoria van de lidstaten van essentieel belang.

(5)

Door het gebrek aan isotopische gegevens en door onvolledige datasets kan het resultaat van onderzoek naar gevallen van vermoedelijke wijnfraude langer op zich laten wachten en kan dergelijk onderzoek zelfs worden gefrustreerd, waardoor namaakwijn op de markt terecht kan komen. Dit gebrek aan gegevens vormt niet alleen een bedreiging voor de reputatie van de Uniewijnen, maar kan ook gevolgen hebben voor het bedrag aan accijnzen die worden geheven. Dan namelijk bestaat er gevaar dat accijnzen worden geheven op onjuist geëtiketteerde wijncategorieën. Daarom moet het huidige rechtskader voor de analytische databank van isotopische gegevens worden verbeterd en moet ervoor worden gezorgd dat deze binnen een bepaalde termijn wordt bijgewerkt zodat een betere bescherming tegen fraude in de wijnsector van de Unie kan worden geboden. Gezien de rechtentoekenningsproblemen in een aantal lidstaten moet ook worden verduidelijkt welke betrokken partijen recht op toegang tot de monsters en dossiers hebben.

(6)

Ter verbetering van de procedures voor onderzoek naar vermoedelijke fraude bij wijnzendingen moeten de huidige regels worden aangescherpt. Er moeten termijnen worden gesteld na afloop waarvan aan de bevoegde autoriteit van het grondgebied van de plaats van lossing alle beschikbare gegevens moeten worden verstrekt die nodig zijn om na te gaan of de verdachte wijn in overeenstemming is met de Unieregels voor de wijnsector. Er moet worden gepreciseerd welke rol de entiteiten spelen in de verschillende fasen van de onderzoeksprocedure.

(7)

Datasets van isotoopmetingen en de bijbehorende resultaten in de analytische databank van isotopische gegevens worden niet openbaar gemaakt. Er wordt namelijk gevreesd dat wanneer dergelijke informatie wel openbaar wordt gemaakt, fraudeurs met die informatie hun voordeel kunnen doen. Voorts zou misbruik van dergelijke informatie schadelijk zijn voor de reputatie van bepaalde wijnen. Wel moet het mogelijk zijn dat geanonimiseerde gegevens over fraudegevallen openbaar worden gemaakt in een te publiceren jaarverslag dat de voornaamste resultaten van controles in de wijnsector op basis van het gebruik van de databank bevat. Er moeten derhalve nadere regels worden vastgesteld voor de opstelling van het jaarverslag.

(8)

Bij het verrichten van controles van onverpakt vervoerde wijnbouwproducten doen zich problemen voor die het gevolg zijn van het feit dat deze producten gevoeliger zijn voor frauduleuze praktijken dan geëtiketteerde, gebottelde producten met een sluiting die niet opnieuw kan worden gebruikt. Daarom moeten in gevallen waarin de bevoegde autoriteit niet via een geautomatiseerd systeem of informatiesysteem tijdig op de hoogte wordt gebracht van de aankomst van een zending van onverpakt vervoerde wijnbouwproducten, maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteit op de plaats van lossing de nodige controles kan verrichten voordat het product de bedrijfsruimte van de geadresseerde verlaat. Wanneer de bevoegde autoriteit besluit om af te zien van dergelijke controles, moeten geadresseerden het product onmiddellijk uit hun bedrijfsruimte kunnen verzenden.

(9)

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/274 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

(10)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten,

1)

Artikel 27 wordt als volgt gewijzigd:

2)

Artikel 28 wordt als volgt gewijzigd: