De verordening geeft de Europese Commissie de bevoegdheid om groepsvrijstellingen te verlenen in de sector van het luchtvervoer met betrekking tot het verkeer binnen de Europese Unie (EU) en tussen de EU en niet-EU-landen.
In de verordening zijn de specifieke voorwaarden en omstandigheden vastgelegd waaronder de Commissie deze bevoegdheid naast de nationale mededingingsautoriteiten van EU-lidstaten kan uitoefenen.
NB. Het verdragsartikel in de titel van de verordening — artikel 81, lid 3, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (VEG) — is nu artikel 101, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

KERNPUNTEN

Artikel 101 VWEU

Op grond van artikel 101, lid 3, VWEU kan de Commissie bij verordening vaststellen dat bepaalde overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen¹ worden vrijgesteld van artikel 101, lid 1, VWEU. Dit artikel verbiedt overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen tussen ondernemingen en concerns die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken de mededinging binnen de interne markt van de EU te verhinderen, beperken of vervalsen.

De Commissie kan meer bepaald een dergelijke groepsvrijstellingsverordening vaststellen ten aanzien van overeenkomsten, besluiten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen die het volgende beogen:

gezamenlijke programmering en coördinatie van dienstregelingen van luchtvaartmaatschappijen;
overleg over tarieven voor het vervoer van passagiers, bagage en vracht op geregelde luchtdiensten;
gemeenschappelijke exploitatie van nieuwe geregelde luchtdiensten met een lage bezetting;
het toewijzen van “slots” op vliegvelden en het opstellen van dienstregelingen;
gemeenschappelijke aankoop, ontwikkeling en exploitatie van geautomatiseerde boekingssystemen voor het beheer van de dienstregelingen, voor boekingen en voor het afgeven van vervoerbiljetten door de luchtvaartmaatschappijen.

Veranderende omstandigheden

Een verordening kan worden ingetrokken of gewijzigd indien de omstandigheden veranderen in verband met een factor die aan de vaststelling ervan ten grondslag lag. In dat geval wordt een overgangsperiode vastgesteld voor de wijziging van de overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen waarop de verordening vóór de intrekking of wijziging van toepassing was.

Beperkte duur

Een dergelijke groepsvrijstellingsverordening wordt vastgesteld voor een bepaalde periode en is met terugwerkende kracht van toepassing op overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die op de datum van inwerkingtreding van de verordening bestonden.

Informatie en overleg

Alvorens de Commissie een groepsvrijstellingsverordening vaststelt, moet zij een ontwerp van de voorgestelde verordening bekendmaken en alle betrokken personen en organisaties de gelegenheid geven binnen een redelijke termijn hun opmerkingen aan haar kenbaar te maken. De Commissie moet eerst het in Verordening (EG) nr. 1/2003 bedoelde Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities raadplegen alvorens zij een ontwerpverordening bekendmaakt en vervolgens nogmaals na openbare raadpleging alvorens zij de verordening vaststelt (zie samenvatting).

VANAF WANNEER IS DE VERORDENING VAN TOEPASSING?

Deze is sinds 1 juli 2009 van toepassing. Verordening (EG) nr. 487/2009 codificeert en vervangt Verordening (EEG) nr. 3976/87.

ACHTERGROND

Zie voor meer informatie:

Antitrust (Europese Commissie)
Groepsvrijstellingsverordeningen (Europese Commissie).

KERNBEGRIPPEN

Onderling afgestemde feitelijke gedragingen. Gedragingen die, ongeacht of de partijen een formele overeenkomst hebben gesloten, concurrentiebeperkend zijn. Ze kunnen voortvloeien uit direct of indirect contact tussen ondernemingen die ofwel van plan zijn het marktgedrag te beïnvloeden, ofwel concurrenten inzage te verlenen in voorgenomen toekomstig gedrag.

BELANGRIJKSTE DOCUMENT

Verordening (EG) nr. 487/2009 van de Raad van 25 mei 2009 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de sector van het luchtvervoer (Gecodificeerde versie) PB L 148 van 11.6.2009, blz. 1–4).