(1)

Door de snelle ontwikkelingen in de wereldeconomie als gevolg van de digitalisering komen de vennootschapsbelastingstelsels zowel in de Unie als internationaal onder druk te staan en rijst de vraag of het mogelijk is te bepalen waar digitale bedrijven belasting moeten betalen en hoeveel zij moeten betalen. Hoewel op internationaal niveau door organisaties zoals de G20 wordt erkend dat de vennootschapsbelastingregels aan de digitale economie moeten worden aangepast, wordt het een grote uitdaging om op mondiaal niveau een overeenkomst te bereiken.

(1)

Door de snelle ontwikkelingen in de wereldeconomie als gevolg van de digitalisering komen de vennootschapsbelastingstelsels zowel in de Unie als internationaal onder druk te staan en rijst de vraag of het mogelijk is te bepalen waar digitale bedrijven belasting moeten betalen en hoeveel zij moeten betalen. Hoewel op internationaal niveau door organisaties zoals de G20 wordt erkend dat de vennootschapsbelastingregels aan de digitale economie moeten worden aangepast, wordt het een grote uitdaging om op mondiaal niveau een overeenkomst te bereiken en zal dit in de nabije toekomst nog niet lukken .

(1 bis)

In het digitale tijdperk, waarin data een nieuwe economische hulpbron zijn, naast arbeid en traditionele hulpbronnen, zoals in het verleden, en waarin multinationals die in aanzienlijke mate op digitale activiteiten 'leunen' heel vaak belastingconstructies opzetten die hen in staat stellen belastingen te ontwijken of te ontduiken, moet een nieuwe benadering worden ontwikkeld om tot een billijk en houdbaar systeem van digitale belastingheffing te komen, dat bewerkstelligt dat digitale bedrijven daar belastingen betalen waar hun reële economische activiteiten plaatsvinden.

(2)

In haar in oktober 2015 gepubliceerde rapport over BEPS-actie 1 (grondslaguitholling en winstverschuiving) “Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy” heeft de OESO meerdere, uiteenlopende benaderingen voor de belastingheffing van de digitale economie aan de orde gesteld, die zij vervolgens nader heeft onderzocht in “Tax challenges Arising from Digitalisation — Interim Report 2018”. Terwijl het digitale transformatieproces van de economie versnelt, groeit alleen maar de behoefte aan oplossingen die een eerlijke en effectieve belastingheffing van digitale bedrijven kunnen garanderen.

(2)

In haar in oktober 2015 gepubliceerde rapport over BEPS-actie 1 (grondslaguitholling en winstverschuiving) “Addressing the Tax Challenges of the Digital Economy” heeft de OESO meerdere, uiteenlopende benaderingen voor de belastingheffing van de digitale economie aan de orde gesteld, die zij vervolgens nader heeft onderzocht in “Tax challenges Arising from Digitalisation — Interim Report 2018”. Terwijl het digitale transformatieproces van de economie versnelt, groeit alleen maar de dringende behoefte aan oplossingen die een eerlijke en effectieve belastingheffing van digitale bedrijven kunnen garanderen. Bij de werkzaamheden van de OESO over het belasten van de digitale economie is tot nu toe evenwel onvoldoende vooruitgang geboekt, hetgeen laat zien dat de Unie op haar eigen niveau hier zelf verder mee moet gaan. Ondanks de moeilijkheden om een mondiale overeenkomst te bereiken, alsook het werk dat de Unie met deze richtlijn heeft verricht, moeten de grote inspanningen om een dergelijke overeenkomst na te streven worden voortgezet. Bij ontstentenis van een gemeenschappelijke Uniebenadering zullen de lidstaten evenwel unilaterale oplossingen vaststellen, hetgeen voor regelgevingsonzekerheid zal zorgen en moeilijk zal zijn voor bedrijven die grensoverschrijdend opereren, en voor belastingautoriteiten. Zoals verzocht in de Enquêtecommissie witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking (PANA) van het Europees Parlement en in zijn Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (TAXE2), moet een bevoegde VN-belastingautoriteit worden ingesteld om te dienen als forum voor debatten en discussies over mondiale overeenkomsten en andere kwesties in verband met het internationale belastingstelsel.

(3 bis)

Het Europees Parlement heeft in de eindverslagen van zijn Enquêtecommissie witwaspraktijken, belastingontwijking en belastingontduiking en van de Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect geconcludeerd dat de belastinguitdagingen in verband met de digitale economie moeten worden aangepakt.

(4)

In zijn conclusies van 19 oktober 2017 heeft de Europese Raad de nadruk gelegd op de noodzaak van een doeltreffend en billijk belastingstelsel dat geschikt is voor het digitale tijdperk, en keek hij uit naar passende Commissievoorstellen begin 2018 (15). In zijn conclusies van 5 december 2017 benadrukte de Ecofin-Raad dat een wereldwijd aanvaarde definitie van vaste inrichting en de gerelateerde regels voor verrekenprijzen en winsttoerekening eveneens van vitaal belang zijn bij het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van winstbelasting in de digitale economie en moedigde hij aan tot nauwe samenwerking tussen de EU, de OESO en andere internationale partners bij het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van winstbelasting in de digitale economie (16). In dit verband moet van de lidstaten worden verlangd dat zij in hun nationale vennootschapsbelastingstelsels regels introduceren om hun heffingsbevoegdheid uit te oefenen. Er moet dus worden verduidelijkt welke vennootschapsbelastingen in de lidstaten van toepassing zijn. Met deze regels moet de definitie van een vaste inrichting worden verruimd en een belastbare nexus worden bepaald voor een aanmerkelijke digitale aanwezigheid op hun respectieve rechtsgebieden. Voorts moeten algemene beginselen voor de toerekening van belastbare winsten aan een dergelijke digitale aanwezigheid worden vastgelegd. In beginsel moeten deze regels toepassing vinden op alle vennootschapsbelastingplichtigen, ongeacht of zij voor belastingdoeleinden inwoner zijn van de Unie of elders.

(4)

In zijn conclusies van 19 oktober 2017 heeft de Europese Raad de nadruk gelegd op de noodzaak van een doeltreffend en billijk belastingstelsel dat geschikt is voor het digitale tijdperk, en keek hij uit naar passende Commissievoorstellen begin 2018 (15). In zijn conclusies van 5 december 2017 benadrukte de Ecofin-Raad dat een wereldwijd aanvaarde definitie van vaste inrichting en de gerelateerde regels voor verrekenprijzen en winsttoerekening eveneens van vitaal belang zijn bij het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van winstbelasting in de digitale economie en moedigde hij aan tot nauwe samenwerking tussen de EU, de OESO en andere internationale partners bij het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van winstbelasting in de digitale economie (16). In dit verband moet van de lidstaten worden verlangd dat zij in hun nationale vennootschapsbelastingstelsels regels introduceren om hun heffingsbevoegdheid uit te oefenen. Er moet dus worden verduidelijkt welke vennootschapsbelastingen in de lidstaten van toepassing zijn. Met deze regels moet de definitie van een vaste inrichting worden verruimd en een belastbare nexus worden bepaald voor een aanmerkelijke digitale aanwezigheid op hun respectieve rechtsgebieden. Voorts moeten algemene beginselen voor de toerekening van belastbare winsten aan een dergelijke digitale aanwezigheid worden vastgelegd. In beginsel moeten deze regels toepassing vinden op alle vennootschapsbelastingplichtigen, ongeacht hun omvang en ongeacht of zij voor belastingdoeleinden inwoner zijn van de Unie of elders. Voorts vergen de in deze richtlijn uiteengezette gemeenschappelijke regels een bredere harmonisatie van de heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting in de Unie voor alle vennootschappen. Daarom mag deze richtlijn de werkzaamheden inzake het voorstel voor een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting niet belemmeren of vertragen.

(5)

De regels mogen evenwel geen toepassing vinden op entiteiten die fiscaal inwoner zijn van een niet-Unierechtsgebied waarmee de lidstaat van de aanmerkelijke digitale aanwezigheid een geldig dubbelbelastingverdrag heeft, tenzij dat verdrag bepalingen betreffende een aanmerkelijke digitale aanwezigheid bevat die vergelijkbare rechten en verplichtingen met betrekking tot dat niet-Unierechtsgebied creëren als die welke bij deze richtlijn worden gecreëerd. Dit moet conflicten met dubbelbelastingverdragen met niet-Unierechtsgebieden vermijden, aangezien niet-Unierechtsgebieden in het algemeen niet gebonden zijn door het Unierecht.

(5)

De regels mogen evenwel geen toepassing vinden op entiteiten die fiscaal inwoner zijn van een niet-Unierechtsgebied waarmee de lidstaat van de aanmerkelijke digitale aanwezigheid een geldig dubbelbelastingverdrag heeft, tenzij dat verdrag bepalingen betreffende een aanmerkelijke digitale aanwezigheid bevat die vergelijkbare rechten en verplichtingen met betrekking tot dat niet-Unierechtsgebied creëren als die welke bij deze richtlijn worden gecreëerd. Dit moet conflicten met dubbelbelastingverdragen met niet-Unierechtsgebieden vermijden, aangezien niet-Unierechtsgebieden in het algemeen niet gebonden zijn door het Unierecht. De bepalingen van deze richtlijn kunnen echter alleen volledig doeltreffend zijn als de lidstaten ertoe worden aangespoord om, waar nodig, de dubbelbelastingverdragen die momenteel in werking zijn aan te passen, teneinde er bepalingen inzake een aanmerkelijke digitale aanwezigheid in op te nemen die vergelijkbare rechten en verplichtingen met betrekking tot het niet-Unierechtsgebied creëren als die welke bij deze richtlijn worden gecreëerd. De Commissie zou een voorstel kunnen voorleggen voor een EU-model voor een belastingverdragswijziging dat kan dienen voor het aanpassen van de duizenden bilaterale verdragen die de lidstaten hebben gesloten.

(8)

Een hoofddoel van deze richtlijn bestaat erin de interne markt als geheel beter toe te rusten voor de fiscale uitdagingen van de gedigitaliseerde economie. Deze doelstelling kan onvoldoende worden verwezenlijkt als de lidstaten elk afzonderlijk optreden omdat digitale bedrijven grensoverschrijdend actief kunnen zijn zonder enige vorm van fysieke aanwezigheid in een rechtsgebied en er dus regels nodig zijn om te garanderen dat zij belastingen betalen in de rechtsgebieden waar ze winsten maken. Gelet op deze grensoverschrijdende dimensie biedt een initiatief op het niveau van de Unie een meerwaarde ten opzichte van hetgeen met een veelheid aan nationale maatregelen kan worden bereikt. Een gemeenschappelijk initiatief dat de volledige interne markt bestrijkt, is noodzakelijk voor een geharmoniseerde toepassing van de regels betreffende een aanmerkelijke digitale aanwezigheid in de Unie. Als elke lidstaat eenzijdig en naar eigen inzicht gaat optreden, kunnen nationale beleidsmaatregelen met elkaar botsen, verstoringen ontstaan en fiscale obstakels worden opgeworpen voor bedrijven in de Unie, wat ondoeltreffend is en tot een versnippering op de eengemaakte markt leidt. Daar de doelstellingen van deze richtlijn beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken,

(8)

Een hoofddoel van deze richtlijn bestaat erin de interne markt als geheel beter toe te rusten voor de fiscale uitdagingen van de gedigitaliseerde economie , met eerbiediging van het beginsel van belastingneutraliteit en van het vrij verkeer van diensten in de eengemaakte markt en zonder discriminatie tussen bedrijven in de Unie enerzijds en bedrijven in derde landen anderzijds . Deze doelstelling kan onvoldoende worden verwezenlijkt als de lidstaten elk afzonderlijk optreden omdat digitale bedrijven grensoverschrijdend actief kunnen zijn zonder enige vorm van fysieke aanwezigheid of met slechts een beperkte fysieke aanwezigheid in een rechtsgebied en er dus regels nodig zijn om te garanderen dat zij belastingen betalen in de rechtsgebieden waar ze winsten maken. Gelet op deze grensoverschrijdende dimensie biedt een initiatief op het niveau van de Unie een meerwaarde ten opzichte van hetgeen met een veelheid aan nationale maatregelen kan worden bereikt. Een gemeenschappelijk initiatief dat de volledige interne markt bestrijkt, is noodzakelijk voor een geharmoniseerde toepassing van de regels betreffende een aanmerkelijke digitale aanwezigheid in de Unie. Als elke lidstaat eenzijdig en naar eigen inzicht gaat optreden, kunnen nationale beleidsmaatregelen met elkaar botsen, verstoringen ontstaan en fiscale obstakels worden opgeworpen voor bedrijven in de Unie, wat ondoeltreffend is en tot een versnippering op de eengemaakte markt leidt. Er dient derhalve in het bijzonder op te worden gelet dat de benadering van de Unie billijk is en geen enkele lidstaat discrimineert. Daar de doelstellingen van deze richtlijn beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken.

(8 bis)

Teneinde tot een coherent en consistent kader voor de heffingsgrondslag voor alle bedrijven te komen, moeten het concept van een significante digitale aanwezigheid en de oplossingen in deze richtlijn ook een integrerend onderdeel vormen van de richtlijnen van de Raad over een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting en over een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting.

(8 ter)

Indien dit voorstel niet leidt tot een overeenkomst en het daardoor niet lukt om concurrentieverstoringen en fiscale obstakels voor bedrijven in de Unie weg te werken, moet de Commissie een nieuw voorstel indienen op grond van artikel 116 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, waarbij het Europees Parlement en de Raad optreden volgens de gewone wetgevingsprocedure om de noodzakelijke richtlijnen vast te stellen.

(9)

De verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze richtlijn dient in overeenstemming te zijn met Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (17), inclusief de verplichtingen om passende technische en organisatorische maatregelen te nemen om aan de bij die verordening opgelegde verplichtingen te voldoen, met name die betreffende de rechtmatigheid van de verwerking, de beveiliging van de verwerking, de informatieverstrekking aan en de rechten van de betrokkenen, en gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen. In de mate van het mogelijke moeten persoonsgegevens anoniem worden gemaakt.

(9)

De verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze richtlijn dient in overeenstemming te zijn met Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (17), inclusief de verplichtingen om passende technische en organisatorische maatregelen te nemen om aan de bij die verordening opgelegde verplichtingen te voldoen, met name die betreffende de rechtmatigheid van de verwerking, de beveiliging van de verwerking, de informatieverstrekking aan en de rechten van de betrokkenen, en gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen , met inachtneming van het evenredigheids- en het noodzakelijkheidsbeginsel . In de mate van het mogelijke moeten persoonsgegevens anoniem worden gemaakt. De gegevens die met het oog op de toepassing van deze richtlijn van gebruikers kunnen worden verzameld, moeten strikt beperkt zijn tot gegevens die uitsluitsel geven over de lidstaat waar de gebruiker zich bevindt, zonder dat zijn identiteit kan worden bepaald.

(10)

De Commissie dient vijf jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn de tenuitvoerlegging ervan te evalueren en verslag uit te brengen bij de Raad. De lidstaten dienen de Commissie alle voor deze evaluatie noodzakelijke informatie te verstrekken. Er moet een raadgevend DigiTax-comité worden opgericht om vragen in verband met de toepassing van de richtlijn te onderzoeken.

(10)

De Commissie dient uiterlijk … [drie jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] de tenuitvoerlegging ervan te evalueren en verslag uit te brengen bij het Europees Parlement en de Raad , in het bijzonder over de administratieve lasten en bijkomende kosten voor bedrijven, en met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), de gevolgen van het in deze richtlijn bedoelde belastingsysteem voor de inkomsten van de lidstaten, de gevolgen voor de persoonsgegevens van gebruikers en de gevolgen voor de interne markt in het algemeen, waarbij met name aandacht moet worden besteed aan de mogelijke verstoring van de mededinging tussen bedrijven als gevolg van de nieuwe regels in deze richtlijn . Bij de evaluatie moet ook worden bekeken of de soorten diensten die onder deze richtlijn vallen en/of de definitie van significante digitale aanwezigheid moeten worden gewijzigd. De lidstaten dienen de Commissie alle voor deze evaluatie noodzakelijke informatie te verstrekken. Er moet een raadgevend DigiTax-comité worden opgericht om vragen in verband met de toepassing van de richtlijn te onderzoeken. Dat comité moet zijn agenda's openbaar maken en er moet, voorafgaand aan de benoeming van de leden van het comité, op worden toegezien dat zij geen belangenconflicten hebben. Een waarnemer van het Europees Parlement moet worden uitgenodigd bij de vergaderingen van het comité aanwezig te zijn.

(10 bis)

Gezien de administratieve kosten van een significante digitale aanwezigheid moet ervoor worden gezorgd dat kmo's niet onbedoeld onder het toepassingsgebied van deze richtlijn vallen. De Commissie moet in het kader van de toetsing onderzoeken in hoeverre deze richtlijn negatieve gevolgen heeft voor kmo's.

(12 bis)

Aangezien de in deze richtlijn vastgestelde bepalingen bedoeld zijn om te voorzien in een permanente en alomvattende oplossing voor het vraagstuk van de belasting van de digitale economie, moet de tussentijdse oplossing van een digitaledienstenbelasting zoals bepaald in de richtlijn betreffende het gemeenschappelijke stelsel van een digitaledienstenbelasting op inkomsten uit de levering van bepaalde digitale diensten automatisch vervallen zodra de in de onderhavige richtlijn vastgestelde bepalingen toepasselijk worden.

a)

het verzamelen, de opslag, de verwerking, de analyse, het inzetten en de verkoop van data op gebruikersniveau;

a)

het verzamelen, de opslag, de verwerking, de analyse , de exploitatie, de doorgifte , het inzetten en de verkoop van data op gebruikersniveau;