EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 18.12.2017

COM(2017) 759 final

2017/0342(NLE)

Voorstel voor een

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE RAAD

betreffende het onderwerpen van de nieuwe psychoactieve stof N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]oxolaan-2-carboxamide (tetrahydrofuranylfentanyl; THF-F) aan controlemaatregelen

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Besluit 2005/387/JBZ van de Raad inzake de uitwisseling van informatie, de risicobeoordeling en de controle ten aanzien van nieuwe psychoactieve stoffen 1 voorziet in een driestappenprocedure waardoor een nieuwe psychoactieve stof in de Unie aan controlemaatregelen kan worden onderworpen.

Op 4 juli 2017 is door het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) en Europol een gezamenlijk verslag uitgebracht overeenkomstig artikel 5 van Besluit 2005/387/JBZ van de Raad. Op 15 september 2017 heeft de Raad op verzoek van de Commissie en zeven lidstaten overeenkomstig artikel 6, lid 1, van bovengenoemd besluit van de Raad gevraagd om een beoordeling van de risico’s die voortvloeien uit het gebruik van, de vervaardiging van of de handel in de nieuwe psychoactieve stof N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]oxolaan-2-carboxamide (tetrahydrofuranylfentanyl; THF-F), de betrokkenheid van de georganiseerde misdaad en de mogelijke gevolgen van controlemaatregelen ten aanzien van deze stof.

De risico’s van tetrahydrofuranylfentanyl zijn beoordeeld door het wetenschappelijk comité van het EMCDDA, dat optrad overeenkomstig artikel 6, leden 2, 3 en 4, van het besluit van de Raad. Het risicobeoordelingsverslag is bij de Commissie en de Raad ingediend op 14 november 2017. De belangrijkste resultaten van de risicobeoordeling zijn:

·Tetrahydrofuranylfentanyl is een synthetisch opioïde dat structureel verwant is aan fentanyl, een internationaal aan controle onderworpen stof. Het is een verzadigd derivaat van furanylfentanyl 2 .

·Tetrahydrofuranylfentanyl is zeker sinds september 2016 in de Europese Unie verkrijgbaar en is in één lidstaat in beslag genomen. Eén lidstaat, waar het gebruik van tetrahydrofuranylfentanyl is bevestigd, heeft 14 sterfgevallen gemeld. In ten minste 12 sterfgevallen was tetrahydrofuranylfentanyl ofwel de doodsoorzaak ofwel een factor die vermoedelijk heeft bijgedragen tot het overlijden.

Overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Besluit 2005/387/JBZ van de Raad moet de Commissie binnen zes weken na de datum van ontvangst van het risicobeoordelingsverslag bij de Raad een initiatief indienen om de nieuwe psychoactieve stoffen in de hele Unie aan controlemaatregelen te laten onderwerpen, of een verslag voorleggen waarin wordt uiteengezet waarom zij een dergelijk initiatief niet nodig acht. Overeenkomstig het arrest van het Hof van Justitie van 16 april 2015 in de gevoegde zaken C-317/13 en C-679/13 moet het Europees Parlement worden geraadpleegd voordat een handeling op grond van artikel 8, lid 1, van Besluit 2005/387/JBZ van de Raad wordt vastgesteld.

Op basis van de bevindingen van het risicobeoordelingsverslag is de Commissie van mening dat er aanleiding is om de stof in de Unie aan controlemaatregelen te onderwerpen. Volgens het risicobeoordelingsverslag is de acute toxiciteit van tetrahydrofuranylfentanyl zodanig dat deze stof ernstige schade kan toebrengen aan de gezondheid van de gebruikers.

2.    DOEL VAN HET VOORSTEL

Dit voorstel voor een uitvoeringsbesluit van de Raad heeft als doel de lidstaten op te roepen tetrahydrofuranylfentanyl te onderwerpen aan controlemaatregelen en strafrechtelijke sancties waarin is voorzien in de wetgeving van de lidstaten overeenkomstig hun verplichtingen uit hoofde van het Enkelvoudig Verdrag van de Verenigde Naties inzake verdovende middelen van 1961, zoals gewijzigd bij het Protocol van 1972.

2017/0342 (NLE)

Voorstel voor een

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE RAAD

betreffende het onderwerpen van de nieuwe psychoactieve stof N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]oxolaan-2-carboxamide (tetrahydrofuranylfentanyl; THF-F) aan controlemaatregelen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Besluit 2005/387/JBZ van de Raad van 10 mei 2005 inzake de uitwisseling van informatie, de risicobeoordeling en de controle ten aanzien van nieuwe psychoactieve stoffen 3 , en met name artikel 8, lid 3,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement 4 ,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Overeenkomstig artikel 6 van Besluit 2005/387/JBZ heeft het uitgebreide wetenschappelijk comité van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) op een bijzondere vergadering een risicobeoordelingsverslag over de nieuwe psychoactieve stof N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]oxolane-2-carboxamide (tetrahydrofuranylfentanyl;THF‑F) opgesteld, dat vervolgens op 14 november 2017 bij de Commissie en de Raad is ingediend.

(2)Tetrahydrofuranylfentanyl is een synthetisch opioïde dat structureel verwant is aan fentanyl, een aan controle onderworpen stof die in de geneeskunde op ruime schaal wordt gebruikt als hulpmiddel bij algehele anesthesie bij operaties en voor pijnbeheersing. Het is een verzadigd derivaat van furanylfentanyl 5 .

(3)Tetrahydrofuranylfentanyl is al zeker sinds september 2016 in de Europese Unie verkrijgbaar en is in beslag genomen in één lidstaat, die in totaal 53 inbeslagnemingen heeft gemeld, die plaatsvonden in 2016 en de eerste helft van 2017. In het algemeen zal de aanwezigheid van de stof waarschijnlijk worden ondergerapporteerd, omdat er niet routinematig naar deze stof wordt gezocht. De stof werd in de meeste gevallen in beslag genomen als vloeistof, maar werd ook, zij het in mindere mate, in beslag genomen in poedervorm. De aangetroffen hoeveelheden zijn relatief klein. Zij moeten echter worden gezien in de context van de krachtige werking die typisch is voor fentanylen.

(4)Eén lidstaat, waar het gebruik van tetrahydrofuranylfentanyl is bevestigd, heeft 14 sterfgevallen gemeld. In veel gevallen werden naast tetrahydrofuranylfentanyl ook andere drugs aangetroffen. Bij ten minste 12 sterfgevallen was tetrahydrofuranylfentanyl ofwel de doodsoorzaak ofwel een factor die vermoedelijk heeft bijgedragen tot het overlijden. Daarnaast is door dezelfde lidstaat één niet-dodelijke acute intoxicatie gemeld in verband met tetrahydrofuranylfentanyl. Het is waarschijnlijk dat naloxon werkzaam is als tegengif bij vergiftiging met tetrahydrofuranylfentanyl. Zowel niet-dodelijke intoxicaties als sterfgevallen worden waarschijnlijk niet altijd opgemerkt en blijven ondergerapporteerd, aangezien er niet routinematig naar tetrahydrofuranylfentanyl wordt gezocht. Accidentele blootstelling aan tetrahydrofuranylfentanyl kan een risico vormen voor rechtshandhavingsfunctionarissen, hulpverleners en medisch en forensisch laboratoriumpersoneel alsmede personeel in justitiële instellingen en postdiensten.

(5)Er is geen specifieke informatie voorhanden over de betrokkenheid van de georganiseerde misdaad bij het vervaardigen, distribueren, verhandelen of afleveren van tetrahydrofuranylfentanyl in de Unie. De beschikbare gegevens lijken erop te wijzen dat tetrahydrofuranylfentanyl wordt vervaardigd door chemische bedrijven in China, maar het is ook mogelijk dat binnen de Unie capaciteit voor de vervaardiging van fentanylen bestaat.

(6)Tetrahydrofuranylfentanyl wordt online verkocht (op het gewone web) zowel in kleine hoeveelheden als in bulk, als “onderzoeksstof” of als “legale” vervanger van illegale opioïden, doorgaans als vloeistof (bijvoorbeeld als gebruiksklare neusspray) of in poedervorm. Informatie over de inbeslagnames lijkt te wijzen op de mogelijke verkoop van tetrahydrofuranylfentanyl op de illegale markt voor opioïden. Tetrahydrofuranylfentanyl wordt soms verkocht als heroïne of gemengd met heroïne of wordt gebruikt om vervalsingen te vervaardigen van hooggewaardeerde pijnstillers en benzodiazepines. Het is dus mogelijk dat gebruikers niet beseffen dat zij met een fentanylvariant te maken hebben.

(7)Tetrahydrofuranylfentanyl heeft noch in de humane, noch in de veterinaire geneeskunde in de Unie een erkende toepassing. Er zijn geen aanwijzingen dat tetrahydrofuranylfentanyl kan worden gebruikt voor andere doeleinden dan als analytische referentienorm of in het kader van wetenschappelijk onderzoek.

(8)Uit het risicobeoordelingsverslag blijkt dat veel van de vragen over tetrahydrofuranylfentanyl die voortvloeien uit het gebrek aan gegevens over de risico’s voor de individuele gezondheid en de volksgezondheid en over de sociale risico’s, door nader onderzoek zouden kunnen worden beantwoord. De beschikbare gegevens over de gezondheidsrisico's en sociale risico's van tetrahydrofuranylfentanyl geven er echter, ook vanwege de gelijkenis met fentanyl en furanylfentany, voldoende aanleiding toe om tetrahydrofuranylfentanyl in de Unie aan controlemaatregelen te onderwerpen.

(9)Tetrahydrofuranylfentanyl is niet als aan controle onderworpen stof opgenomen in het Enkelvoudig Verdrag van de Verenigde Naties inzake verdovende middelen van 1961, noch in het Verdrag van de Verenigde Naties inzake psychotrope stoffen van 1971. De stof is momenteel in beoordeling in het kader van het systeem van de Verenigde Naties en werd getoetst tijdens de 39e vergadering van het WHO-deskundigencomité inzake drugsafhankelijkheid, die van 6 tot en met 10 november 2017 in Genève is gehouden. Dit sluit niet uit dat de Unie beslist de stof aan controlemaatregelen te onderwerpen.

(10)Aangezien vijf lidstaten tetrahydrofuranylfentanyl aan controlemaatregelen onderwerpen op grond van hun nationale drugswetgeving en vijf lidstaten op grond van andere wettelijke maatregelen, zouden controlemaatregelen in de Unie voor tetrahydrofuranylfentanyl helpen voorkomen dat er zich obstakels voordoen bij de grensoverschrijdende rechtshandhaving en justitiële samenwerking en zou bescherming worden geboden tegen de risico’s die de beschikbaarheid en het gebruik ervan met zich mee kunnen brengen.

(11)Teneinde op het niveau van de Unie snel en deskundig te kunnen reageren wanneer nieuwe psychoactieve stoffen door de lidstaten zijn aangetroffen en gemeld, worden bij Besluit 2005/387/JBZ uitvoeringsbevoegdheden aan de Raad toegekend om deze stoffen in de hele Unie aan controlemaatregelen te onderwerpen. Aangezien is voldaan aan de voorwaarden om een aanvang te maken met de uitoefening van deze uitvoeringsbevoegdheden en de procedure is gevolgd, dient een uitvoeringsbesluit te worden vastgesteld om tetrahydrofuranylfentanyl in de hele Unie aan controlemaatregelen te onderwerpen.

(12)Denemarken is gebonden door Kaderbesluit 2005/387/JBZ en neemt derhalve deel aan de vaststelling en toepassing van dit besluit.

(13)Ierland is gebonden door Kaderbesluit 2005/387/JBZ en neemt derhalve deel aan de vaststelling en toepassing van dit besluit.

(14)Besluit 2005/387/JBZ is niet bindend voor het Verenigd Koninkrijk. Het land neemt derhalve niet deel aan de vaststelling en toepassing van het onderhavige besluit, dat bijgevolg niet bindend is voor, noch van toepassing is op deze lidstaat,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De nieuwe psychoactieve stof N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]oxolaan-2-carboxamide (tetrahydrofuranylfentanyl; THF-F) wordt in de Unie aan controlemaatregelen onderworpen.

Artikel 2

De lidstaten nemen uiterlijk [één jaar na de datum van bekendmaking van dit besluit] overeenkomstig hun nationale wetgeving de noodzakelijke maatregelen om de in artikel 1 bedoelde nieuwe psychoactieve stof te onderwerpen aan de controlemaatregelen en strafrechtelijke sancties waarin is voorzien in hun wetgeving ingevolge hun verplichtingen uit hoofde van het Enkelvoudig Verdrag van de Verenigde Naties inzake verdovende middelen van 1961, zoals gewijzigd bij het Protocol van 1972.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Dit besluit is van toepassing overeenkomstig de Verdragen.

Gedaan te Brussel,

(1)    PB L 127 van 20.5.2005, blz. 32.

(2)    Furanylfentanyl is aan controlemaatregelen onderworpen bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2017/2170 van de Raad van 15 november 2017 betreffende het onderwerpen van N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]furaan-2-carboxamide (furanylfentanyl) aan controlemaatregelen (PB L 306 van 22.11.2017, blz. 19).

(3)    PB L 127 van 20.5.2005, blz. 32.

(4)    PB C , , blz. .

(5)    Uitvoeringsbesluit (EU) 2017/2170 van de Raad van 15 november 2017 betreffende het onderwerpen van N-fenyl-N-[1-(2-fenylethyl)piperidine-4-yl]furaan-2-carboxamide (furanylfentanyl) aan controlemaatregelen (PB L 306 van 22.11.2017, blz. 19).