23.5.2018   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 176/29

1.

is verheugd over het initiatief van de Europese Commissie, die halverwege de uitvoering van de strategie voor de digitale eengemaakte markt de balans opmaakt van wat er inmiddels is bereikt. De evaluatie is uiterst nuttig is om de tot nu toe geboekte vooruitgang te meten en na te gaan welke maatregelen er moeten worden genomen om de aangegane verbintenissen na te komen en in welke gebieden meer gedaan moet worden en nieuwe maatregelen geboden zijn.

2.

De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de aanbevelingen van de strategie voor de digitale eengemaakte markt, aangezien zij de motor zijn van de economische groei op lokaal en regionaal niveau en diverse digitale IT-producten en -diensten kunnen genereren, gebruiken en beheren.

3.

Het CvdR herinnert aan de steun die is verleend voor de ontwikkeling van elektronische communicatie op de interne markt, teneinde een dynamische en duurzame groei in alle sectoren van de economie te stimuleren, en legt dan ook de nadruk op de essentiële rol van de lokale en regionale overheden en hun potentieel voor de digitalisering van de Europese industrie.

4.

Het CvdR wijst op de belangrijke rol van lokale en regionale overheden bij de verlening van digitale diensten aan burgers en bij de installatie en het beheer van digitale infrastructuur, vaak in het kader van grensoverschrijdende of interregionale samenwerking; voor deze diensten zijn onverwijld maatregelen nodig om belemmeringen voor grensoverschrijdende onlineactiviteiten op een evenwichtige manier aan te pakken; het gaat hierbij onder meer om de verschillen tussen de lidstaten wat de organisatie en de werking van overheidsinstanties, het contractenrecht en auteursrechten betreft (1).

5.

De juiste voorwaarden moeten worden geschapen om de aansluiting van alle geografische gebieden mogelijk te maken op breed- en ultrabanddiensten die ook op de lange termijn goed zullen functioneren in een concurrerende omgeving. De Commissie zou in het kader van de totstandbrenging van de digitale eengemaakte markt regelmatig verslag moeten uitbrengen van de vooruitgang die is geboekt bij het dichten van de digitale kloof, met name op regionaal en lokaal niveau (2).

6.

Het is belangrijk om alle aspecten van interoperabiliteit en elektronische identificatie (e-identificatie), elektronische handtekening, elektronisch documentenbeheer en andere componenten van elektronisch beheer (e-governance) af te dekken. Om ervoor te zorgen dat burgers en bedrijven zich veilig weten en vertrouwen hebben, moet daarbij worden gekeken naar landen/regio’s die op dit gebied veel vooruitgang hebben geboekt.

7.

De digitalisering van de samenleving biedt kansen op groei en werkgelegenheid, vooral in afgelegen regio’s en in regio’s die kampen met demografische problemen.

8.

Gezien de digitale revolutie en het veranderende consumentengedrag moet het juridisch kader inzake auteursrechten worden gemoderniseerd. Het CvdR benadrukt de mogelijkheden die de lokale en regionale overheden hebben om deze rechten te harmoniseren en de sleutelrol die zij hierbij kunnen spelen.

9.

Investeringen in ICT-onderzoek zijn van belang om de opkomst van nieuwe ondernemingen te bevorderen. Bovendien kunnen dankzij ICT-gebruik op het gebied van innovaties grote sociaaleconomische uitdagingen worden aangegaan (3).

10.

Er zou moeten worden gekeken naar de wenselijkheid van een eerlijk en objectief systeem van belastingheffing op inkomsten uit grensoverschrijdende onlineverkoop, dat moet leiden tot een uniform belastingniveau voor bedrijven die in de hele EU e-handelsgerelateerde activiteiten ontplooien en zo de activiteiten van die bedrijven, met name het midden- en kleinbedrijf, zou moeten stimuleren.

11.

De nieuwe cyberveiligheidsstrategie van de Europese Commissie zou de preventie, opsporing en aanpak van cyberincidenten moeten verbeteren en voor de ernstigste incidenten moeten leiden tot betere informatie-uitwisseling en meer coördinatie tussen lidstaten en de Commissie. Daartoe zouden de partnerschappen tussen de lidstaten, de EU-instellingen, de lokale en regionale overheden, de privésector en het maatschappelijk middenveld moeten worden versterkt (4).

12.

Er moeten normen, instrumenten en mechanismen worden ontwikkeld die de beveiliging van netwerken en informaticasystemen verzekeren en gelijke tred kunnen houden met de voortdurend veranderende informaticabedreigingen, zodat in alle lidstaten een hoog beveiligingsniveau wordt gewaarborgd.

13.

Door veiligheidsrisico's in de opslag van en de toegang tot gegevens en een toenemend aantal cyberaanvallen op belangrijke stedelijke infrastructuur en beheerssystemen, is een breder scala aan systemische en gecoördineerde maatregelen nodig, waaronder afzwakking en preventie, die borg staan voor concrete initiatieven van de markt en regelgeving en handhaving door de overheid. Onder meer lokale en regionale overheden zouden, ook voor degenen die betrokken zijn bij de aankoop, invoering en dagelijkse werking van technologieën voor slimme steden, een geavanceerde beveiligingsopleiding moeten ontwikkelen en invoeren.

14.

Om de doelstellingen voor de digitale interne markt te kunnen verwezenlijken is het zaak om nationale waarden, de samenleving en de economie te beschermen tegen de negatieve effecten van cyberaanvallen en dienen fundamentele waarden zoals vrijheid van meningsuiting, het recht op privacy en de bevordering van open, vrij en transparant gebruik van cybertechnologieën te worden geëerbiedigd. Grensoverschrijdende cyberbeveiligingsincidenten zijn een groot gevaar.

15.

Er is sprake van een alarmerende ontwikkeling waarbij deze incidenten zich steeds vaker voordoen en een steeds groter risico vormen. Aangezien deze bedreigingen voor netwerken en computersystemen een belemmering kunnen zijn voor economische activiteiten en aanzienlijke financiële verliezen kunnen veroorzaken, het vertrouwen van gebruikers kunnen ondermijnen en grote schade kunnen toebrengen aan de economie van de EU, pleit het CvdR voor meer samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten, met name bij de aanpak van grootschalige grensoverschrijdende cyberbeveiligingsincidenten.

16.

Het vertrouwen van gebruikers in elektronische diensten moet zeker versterkt worden, waarbij ervoor gezorgd moet worden dat zij op de hoogte zijn van hun rechten en veilig online kunnen gaan, en dat de bescherming van het auteursrecht en de intellectuele eigendom gewaarborgd is.

17.

Het CvdR is het ermee eens dat een met alle operationele capaciteiten opgetuigd agentschap van de EU voor cyberveiligheid moet worden opgericht binnen een stabiel operationeel kader en de verantwoordelijkheid moet krijgen voor de volledige IT-beveiligingscyclus en voor het voorkomen, opsporen en oplossen van cyberveiligheidsincidenten als deze zich voordoen.

18.

Het CvdR steunt het voorstel om een Europees ICT-veiligheidskader, dat gestoeld moet worden op bestaande veiligheidscertificeringssystemen en door alle EU-lidstaten moet worden erkend, administratief te onderhouden en technisch te beheren.

19.

Cyberaanvallen zouden moeten worden bestreden met maatregelen om kritieke infrastructuur beter te beschermen, zodat burgers en bedrijven zich kunnen bewegen in een veilige en betrouwbare digitale omgeving die, binnen een passend rechtskader, in overeenstemming is met de grondrechten en andere kernwaarden van de EU.

20.

Onlineplatforms kunnen van groot belang blijken voor discussies over kwesties van gemeenschappelijk belang met betrekking tot de installatie, het onderhoud en de ontwikkeling van breedbandnetwerken in alle regio's en gebieden van de EU.

21.

Het CvdR is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij de oprichting van digitale-innovatiehubs zal ondersteunen en roept haar op om de middelen evenwichtig over de regio's te verdelen (5).

22.

Er moeten breedbandnetwerken worden aangelegd om de huidige economische en sociale uitdagingen het hoofd te bieden en een inclusieve kennismaatschappij op te bouwen.

23.

Het gebruik van internet en de daar beschikbare diensten zijn factoren voor economische groei en werkgelegenheid, sociale gelijkheid en gelijke toegang tot informatie. De toegang tot internet kan dan uitgroeien tot een daadwerkelijk burgerschapsrecht en indicator van de levenskwaliteit.

24.

Onlineplatformen (zoekrobots, sociale media, appstores enz.) hebben een steeds grotere invloed in de interneteconomie.

25.

Bij de aanleg van de netwerken zouden duurzaamheid en efficiëntie voorop moeten staan. De aanleg van een breedbandnetwerk met een goede dekking vereist aanzienlijke en langdurige investeringen in infrastructuur, en de bevoegde autoriteiten moeten ervoor zorgen dat het netwerk goed toegankelijk is voor particuliere ondernemingen in plattelandsgebieden.

26.

Om de doelstellingen van elektronische-communicatiesystemen te verwezenlijken (waarbij netwerkmonopolisatie moet worden vermeden) zou er meer aandacht moeten worden geschonken aan een efficiëntere toewijzing van radiospectrumbereiken en aan het stimuleren van particuliere investeringen en overheidsinvesteringen.

27.

Het vertrouwen van de burgers en van de bedrijfswereld in elektronische diensten moet worden versterkt door hun voortdurend informatie te geven over de rechten waarover zij beschikken en door hun een goede bescherming te bieden bij hun online activiteiten. Bovendien moeten er doeltreffende maatregelen worden genomen om illegale inhoud waaraan zij kunnen worden blootgesteld te verwijderen.

28.

Er is een gecoördineerde actie van de lidstaten, lokale en regionale overheden — die vaak verantwoordelijk zijn voor scholen en overige onderwijsinstellingen — en andere belanghebbenden nodig ter ondersteuning van maatregelen om het niveau van e-vaardigheden te verhogen en ervoor te zorgen dat burgers niet worden uitgesloten van de op ICT gebaseerde samenleving en economie. Het is van cruciaal belang te zorgen voor digitale geletterdheid en vaardigheden, die burgers, werknemers, en werkzoekenden nodig hebben om te kunnen deelnemen aan de verstrekkende digitalisering van de economie en de samenleving (6). De hardnekkige digitalevaardigheidskloof waar de Commissie gewag van maakt baart het CvdR zorgen.

29.

Door de voortdurende ontwikkelingen in de economie, waaronder de digitalisering, krijgen lokale en regionale overheden nieuwe kansen om het groeipotentieel van de digitale economie te maximaliseren. Daarbij is het zaak om fors te investeren in informatie- en communicatie-infrastructuur en -technologieën, met name op het gebied van cloud computing en big data, alsook in onderzoek en innovatie, teneinde het concurrentievermogen van de industrie te vergroten en verbeteringen door te voeren op het gebied van openbare dienstverlening, inclusie en vaardigheden. Het CvdR steunt in dit verband het voornemen van de Commissie om, in het verlengde van haar mededeling van 21 september 2017 inzake een eerlijke belastingheffing voor de digitale economie, in het voorjaar van 2018 met een richtlijnvoorstel te komen met EU-regels voor de belasting van de winsten van de digitale economie (7).

30.

Het CvdR is verheugd dat gratis internettoegang voor gebruikers in lokale gemeenschappen wordt aangemoedigd dankzij het WiFi4EU-initiatief en dat privé-investeerders op die manier worden gestimuleerd om mee te werken aan de ontwikkeling van de infrastructuur voor digitale netwerken.

31.

Het CvdR steunt het WiFi4EU-initiatief, dat het op lokaal niveau wil bevorderen en waarvan het de potentiële voordelen wil verspreiden, zodat op het moment dat de eerste oproep tot het indienen van voorstellen wordt gepubliceerd, al een zo groot mogelijk aantal in aanmerking komende Europese overheidsinstanties klaar is om de beschikbare middelen aan te vragen.

32.

De verbetering van breedband zal een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van 5G-netwerken. Deze netwerken zullen hun uitwerking niet missen op de digitale omschakeling van de economie en de samenleving en op de ontwikkeling van innovatieve en concurrerende digitale diensten, zaken die op de lange termijn sociaaleconomische voordelen, groei, werkgelegenheid en cohesie met zich mee zullen brengen. Het CvdR dringt er daarom nogmaals bij de Europese Commissie op aan om de 5G-standaardisatie zo snel mogelijk af te ronden, aangezien standaarden van eminent belang zijn voor het concurrentievermogen en de interoperabiliteit van telecommunicatienetwerken.

33.

Consumenten stuiten op problemen als zij toegang willen krijgen tot grensoverschrijdende diensten die worden aangeboden in een andere lidstaat dan de lidstaat waar zij verblijven.

34.

De grensoverschrijdende portabiliteit van elektronische diensten zal een positief effect sorteren: zowel thuis als in een andere lidstaat hebben gebruikers straks toegang tot hun online-abonnementen.

35.

Het CvdR pleit voor verdere maatregelen om de toegang van alle Europese burgers tot onlinediensten die in andere lidstaten dan hun eigen lidstaat beschikbaar zijn te vergemakkelijken, zodat het probleem van geoblocking wordt aangepakt. In dit verband zou ook de ongerechtvaardigde discriminatie tussen consumenten uit verschillende landen van de EU moeten worden aangepakt.

36.

Het CvdR is voorstander van een verbod om de toegang tot websites en andere online-interfaces op basis van iemands woonplaats te blokkeren en om klanten van de ene nationale versie naar de andere om te leiden, aangezien zowel consumenten als bedrijven, als eindgebruikers van goederen of diensten, door dergelijke praktijken worden getroffen. Zo’n omleiding zou alleen met hun toestemming mogen gebeuren, en bedrijven moeten ervoor zorgen dat de versie van hun online-interfaces waartoe de klant toegang probeerde te krijgen voordat hij werd doorgeleid makkelijk toegankelijk blijft.

37.

Momenteel zijn de belangen van de makers van digitale inhoud en de belangen van de consument niet met elkaar in evenwicht. Bovendien moet de wetgeving inzake auteursrechten en intellectuele eigendom worden gemoderniseerd.

38.

Het CvdR stelt vast dat de digitalisering, bijv. de ontwikkeling van clouddiensten en streaming, enorme uitdagingen met zich meebrengt, met name op het gebied van auteursrechten (8).

39.

Er zou steeds meer gebruik moeten worden gemaakt van cloud computingtoepassingen voor de toegang tot Europese, mondiale en andere data-infrastructuren, die essentieel zijn voor de uitvoering van activiteiten op verschillende gebieden. Wat deze toegang betreft dient er wel gezorgd te worden voor een hoge mate van veiligheid, gegevensportabiliteit en interoperabiliteit.

40.

De onafhankelijke autoriteiten die belast zijn met de bescherming van persoonsgegevens dragen een grote verantwoordelijkheid.

41.

De strategie voor de bescherming van persoonsgegevens moet worden aangepast aan de dynamische behoeften van de steeds veranderende virtuele ruimte, aangezien het hier om een problematiek gaat met vertakkingen in tal van sectoren, zoals onder meer justitie, economie, communicatie, onderwijs, gezondheidszorg, administratie en consumentenbescherming.

42.

is ermee ingenomen dat de Commissie de lidstaten een zekere vrijheid geeft bij de toepassing van de uitzonderingen voor het gebruik van beschermde werken voor educatieve doeleinden. Op deze manier wordt de nationale, regionale en lokale identiteit gerespecteerd, net als de verschillende soorten licenties die zijn ontstaan in verschillende sociale en politieke contexten (9);

43.

Het Comité is van mening dat ook op de langere termijn harmonisering van het wetgevingskader voor de vergoeding van auteurs, ontwerpers en kunstenaars wenselijk is (10).

44.

Steden en regio's moeten een essentiële rol spelen bij het opzetten van databanken met openbare informatie, het verstrekken van gegevens over veiligheid, het ontwikkelen van de vereiste digitale competenties, het verzekeren en vergemakkelijken van de financiering van breedbandnetten en het scheppen van een gunstig klimaat voor de regio- en grensoverschrijdende uitwisseling van onlinediensten, wat aanzienlijk kan bijdragen tot prestaties op hoog niveau en de totstandbrenging van een data-economie.

45.

Het CvdR heeft in eerdere adviezen meermaals benadrukt dat het lokale en regionale niveau een bijdrage kan leveren aan alle fasen van gegevensverzameling en dienstverlening aan burgers en bedrijven. Dat blijkt ook uit de praktijk: in Europa zijn er talloze voorbeelden van mogelijkheden voor samenwerking tussen regio's, nationale overheden en onderzoekscentra op het gebied van de digitale eengemaakte markt.

46.

Lokale en regionale overheden kunnen een grote bijdrage leveren aan de harmonisatie van gegevens en aan het groeipotentieel van de digitale economie. Hiermee moet dan ook rekening worden gehouden wanneer er op nationaal of EU-niveau een actie op touw wordt gezet.

47.

Nu de inwoners van het Verenigd Koninkrijk voor uittreding uit de Europese Unie hebben gestemd, heerst er in het bedrijfsleven onzekerheid over de vraag hoe een en ander zijn beslag zal krijgen. Voor bedrijven die online goederen of diensten verkopen, en met name digitale inhoud, is de belangrijkste vraag hoe de Europese Commissie haar initiatief inzake de digitale eengemaakte markt in het VK zal toepassen.

48.

Als het Verenigd Koninkrijk het vrije verkeer van goederen en diensten aanvaardt, moet de digitale eengemaakte markt ook na de periode van twee jaar die is vastgelegd voor de brexitonderhandelingen van toepassing zijn in het VK.