Programm ta’ azzjoni ambjentali tal-UE għall-2030

PUNTI EWLENIN

L-oġġettiv prijoritarju għat-tul huwa li sal-iktar tard sal-2050, l-Ewropej għandhom jgħixu tajjeb, fi ħdan il-konfini planetarji, f’ekonomija b’saħħitha fejn xejn ma jinħela, it-tkabbir huwa riġenerattiv, in-newtralità klimatika hija realtà u l-inugwaljanzi jitnaqqsu b’mod sinifikanti.

Filwaqt li jibni fuq il-Patt Ekoloġiku Ewropew, il-programm ta’ azzjoni ambjentali għandu l-għan li jħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima u effiċjenti fir-riżorsi, filwaqt li jirrikonoxxi li l-benesseri u l-prosperità tal-bniedem jiddependu fuq ekosistema b’saħħitha.

Sitt oġġettivi ta’ prijorità

• Li tintlaħaq il-mira tat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-2030 u tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050.
• Li titjieb il-kapaċità adattiva, tissaħħaħ ir-reżiljenza u titnaqqas il-vulnerabilità għat-tibdil fil-klima.
• Li nimxu lejn mudell ta’ tkabbir riġenerattiv, li jifred it-tkabbir ekonomiku mill-użu tar-riżorsi u d-degradazzjoni ambjentali, filwaqt li ssir tranżizzjoni aktar mgħaġġla għal ekonomija ċirkolari.
• Li nimmiraw għal tniġġis żero tal-arja, l-ilma u l-ħamrija u nipproteġu s-saħħa u l-benesseri tal-Ewropej.
• Li nipproteġu, nippreservaw u nirrestawraw il-bijodiversità billi ntejbu l-istat tal-ekosistemi u tal-ambjent, kif ukoll billi nikkumbattu d-deżertifikazzjoni u d-degradazzjoni tal-ħamrija.
• Li nnaqqsu l-pressjonijiet ambjentali u klimatiċi mill-produzzjoni u l-konsum, b’mod partikolari l-enerġija, l-iżvilupp industrijali, il-bini u l-infrastruttura, il-mobilità u s-sistemi tal-ikel.

Li jinħolqu l-kundizzjonijiet meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet prijoritarji

Sabiex jinkisbu l-objettivi prijoritarji, il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (UE), l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-partijiet interessati ser:

• jassiguraw li l-leġiżlazzjoni u l-istrateġiji tal-UE dwar l-ambjent u l-klima jiġu implimentati b’mod effettiv, malajr u bis-sħiħ, billi jagħtu prijorità għall-infurzar u jsaħħu l-gwida u r-rakkomandazzjonijiet;
• jassiguraw li inugwaljanzi soċjali li jirriżultaw mill-impatti u l-politiki tal-klima u tal-ambjent jiġu mnaqqsa u li l-miżuri biex jipproteġu l-ambjent ikunu ġusti u inklużivi;
• jinkorporaw perspettiva dwar il-ġeneru fl-istadji kollha tal-proċess tat-tfassil tal-politika;
• isaħħu l-inċentivi pożittivi għall-ambjent u jitneħħew bil-mod sussidji li jagħmlu l-ħsara, b’mod partikolari għall-fjuwil fossili;
• jintegraw l-azzjoni favur il-bijodiversità, biex din tikkontribwixxi għall-mira li jiġi allokat 7.5 % tal-infiq annwali fl-2024 taħt il-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021–2027 għall-objettivi dwar il-bijodiversità, u 10 % għal kull sena fl-2026 u l-2027;
• jippromwovu l-ġestjoni soda tal-kimiċi u jiġu identifikati alternattivi malajr għas-sustanzi kkonċernati;
• jindirizzaw id-degradazzjoni tal-art u jassiguraw li l-ħamrija tiġi protetta u użata b’mod sostenibbli, inkluż permezz ta’ leġiżlazzjoni dwar is-saħħa tal-ħamrija sal-2023;
• jibdlu s-sistema tal-ikel tal-UE, sabiex jikkontribwixxu biex jipproteġu l-bijodiversità u l-benesseri tal-annimali, filwaqt li jassiguraw tranżizzjoni ġusta għall-partijiet interessati affetwati;
• jirrikonoxxu l-interkonnessjonijiet bejn is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali u l-ambjent billi jintegraw l-approċċ “Saħħa Waħda” fit-tfassil tal-politika;
• jużaw għodod u metodoloġiji eżistenti u jtejbu l-metodi ta’ monitoraġġ, l-għodda ta’ evalwazzjoni u l-indikaturi li jistgħu jitkejlu għal soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura;
• jimmobilizzaw riżorsi minn sorsi pubbliċi u privati, inkluż il-baġit tal-UE, permezz tal-Bank Ewropew tal-Investiment, u fuq livell nazzjonali;
• jagħmlu użu mit-tassazzjoni ambjentali, strumenti bbażati fuq is-suq, u bbaġittjar għall-ambjent, kif ukoll għodod ta’ finanzjament;
• jassiguraw li l-politiki u l-azzjoni huma bbażati fuq l-aħjar għarfien u teknoloġi xjentifiċi disponibbli, filwaqt li jsaħħu l-bażi tal-għarfien;
• jużaw teknoloġiji diġitali u tad-data (inkluż data f’ħin reali) sabiex jappoġġjaw it-tfassil tal-politika filwaqt li jassiguraw trasparenza, awtentiċità u interoperabilità, biex id-data u l-evidenza tkun faċilment aċċessibbli;
• jimmobilizzaw għajnuna vasta mis-soċjetà ċivili billi jaħdmu ma’ negozji, b’mod partikolari intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, imsieħba soċjali, ċittadini, komunitajiet u partijiet interessati oħra, u billi jippromwovu d-dibattitu, l-edukazzjoni ambjentali tul il-ħajja kollha u azzjoni mmexxija mill-komunità;
• isaħħu l-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tal-UE fuq il-politika dwar il-klima u l-ambjent;
• japplikaw standards għoljin ta’ trasparenza, parteċipazzjoni pubblika u aċċess għall-ġustizzja fuq livell tal-UE u tal-Istati Membri, skont il-Konvenzjoni ta’ Aarhus;
• jappoġġjaw it-teħid globali tal-oġġettivi prijoritarji, jiġifieri billi jikkomunikaw ma’ pajjiżi mhux tal-UE fi sħubijiet u alleanzi bħall-G7 u l-G20.

Monitoraġġ u rapporti

• Il-Kummissjoni, megħjuna mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi,, timmonitorja, tevalwa u tirrapporta annwalment dwar il-progress fuq l-oġġettivi prijoritarji, b’evalwazzjoni f’nofs it-terminu sal-31 ta’ Marzu 2024 u b’reviżjoni sħiħa sal-31 ta’ Marzu 2024, segwita, fejn meħtieġ, minn proposta għall-programm ta’ azzjoni ambjentali li jmiss sal-31 ta’ Diċembru 2029.
• Il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni jiskambjaw opinjonijiet annwalment, ibbażati fuq ir-rapporti, l-azzjoni li ttieħdet u azzjoni li tista’ tittieħed fil-futur.