1.

Fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi legali, konkluż minn klijent mal-avukat tiegħu, sabiex titwaqqaf kumpannija kummerċjali li tagħha dan il-klijent kellu jsir l-amministratur u wieħed miż-żewġ fundaturi u soċji, l-imsemmi klijent persuna fiżika huwa diġà impriża jew għadu konsumatur? Din hija d-domanda li tqajjem, essenzjalment, din it‑talba għal deċiżjoni preliminari. Fit-tilwima fil-kawża prinċipali relatata mal-ħlas tal-onorarji tal-avukat, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, effettivament, dwar il‑corpus ta’ regoli, ċivili jew kummerċjali, li għandhom jiġu applikati.

2.

Din il-kawża għalhekk tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità tikkjarifika, f’tali kuntest, il-kunċett ta’ “impriża”, fis-sens tad-Direttiva 2011/7/UE dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tard fi transazzjonijiet kummerċjali ( 2 ) (l-ewwel domanda preliminari) u dak ta’ “konsumatur”, fis-sens tad-Direttiva 93/13/KEE dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal‑konsumatur ( 3 ) (it-tieni domanda preliminari). Hija tagħti l-opportunità wkoll li jiġi mistoqsi dwar il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għal din it-tieni domanda meta t-tilwima fil-kawża prinċipali ma tkunx tirrigwarda, bħala tali, klawżola kuntrattwali, kif ukoll dwar l‑ammissibbiltà tal-imsemmija domanda.

3.

Il-premessa 8 tad-Direttiva 2011/7 tipprevedi b’mod partikolari li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva għandu jkun limitat għall‑ħlasijiet magħmula b’remunerazzjoni għal tranżazzjonijiet kummerċjali u li l-imsemmija direttiva ma għandhiex tirregola tranżazzjonijiet mal-konsumaturi u lanqas l-interessi b’konnessjoni ma’ tipi oħra ta’ ħlasijiet.

4.

Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva 2011/7, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”:

“1.   L-għan ta’ din id-Direttiva hu l-ġlieda kontra l-ħlas tard fi transazzjonijiet kummerċjali, sabiex jiġi żgurat il-funzjonament kif suppost tas-suq intern, biex b’hekk titrawwem il-kompetittività tal‑intrapriżi u, b’mod partikulari, tal-[impriżi żgħar u medji].

2.   Din id-Direttiva għandha tapplika għall-ħlasijiet kollha magħmula bħala remunerazzjoni għal transazzjonijiet kummerċjali.

[…]”

5.

L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jipprevedi:

“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

[…]

[…]”

6.

L-Artikolu 6(1) tal-imsemmija direttiva jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fejn l-interessi għal ħlas tardiv isiru dovuti fi tranżazzjonijiet kummerċjali b’mod konformi mal-Artikolu 3 jew mal-Artikolu 4 tal-istess direttiva, il-kreditur ikun intitolat jikseb mingħand id-debitur, bħala minimu, il-ħlas ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 40.

7.

Fit-tnax‑il premessa tagħha, id-Direttiva 93/13 tipprevedi li “[b]illi, iżda, kif inhuma bħalissa, il-liġijiet nazzjonali jippermettu li tiġi kkunsidrata biss armonizzazzjoni parzjali; billi b’mod partikolari, din id‑Direttiva tkopri biss klawżoli kuntrattwali li ma jkunux ġew innegozjati individwalment; billi l-Istati Membri għandu jkollhom l‑għażla b’konsiderazzjoni xierqa tat-Trattat, li joffru lill-konsumaturi livell ogħla ta’ protezzjoni permezz ta’ disposizzjonijiet nazzjonali li jkunu aktar stretti minn dawk ta’ din id-Direttiva”.

8.

L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jistipula:

“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li japprossima l-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri relatati ma’ klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur”.

9.

L-Artikolu 2(b) tal-imsemmija direttiva jipprevedi:

“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:

[…]

[…]”

10.

L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 93/13 jistipula li klawżola kuntrattwali li ma tkunx ġiet innegozjata individwalment għandha titqies li tkun inġusta jekk, minkejja r-rekwiżit ta’ bona fide, tkun tikkawża żbilanċ sinjifikattiv fid-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li jirriżultaw mill-kuntratt, bi ħsara għall-konsumatur.

11.

L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva jipprevedi:

“1.   Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 7, il-karattru inġust ta’ klawżola kuntrattwali għandu jiġi stmat, billi titqies in-natura tal‑merkanzija jew servizzi li għalihom ikun kien konkluż il‑kuntratt u ssir referenza, filwaqt li jiġi konkluż il-kuntratt, għaċ‑ċirkostanzi kollha preżenti waqt il-konklużjoni tal-kuntratt u għall-klawżoli l-oħra kollha tal-kuntratt jew ta’ kuntratt ieħor li jiddependi fuqu.

2.   L-istima tan-natura inġusta tal-klawżoli la għandha tirrelata mad-definizzjoni tas-suġġett prinċipali tal-kuntratt u lanqas mal-adegwatezza tal-prezz u r-remunerazzjoni, fuq naħa waħda, meta mqabbla mas-servizzi jew il-merkanzija provduti bi tpartit, fuq in-naħa l-oħra, safejn dawn il-klawżoli jkunu f’lingwaġġ sempliċi u ċar.”

12.

L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:

“L-Istati Membri jistgħu jadottaw jew iżommu l-aktar disposizzjonijiet stretti kompatibbli mat-Trattat fil-qasam kopert minn din id-Direttiva, biex jiżguraw grad massimu ta’ protezzjoni għall-konsumatur.”

13.

Skont l-Artikolu 2(2)(a) taż-zákon č. 513/1991 Zb. Obchodný zákonník (il-Liġi Nru 513/1991 Ġabra li tistabbilixxi l-Kodiċi Kummerċjali, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Kummerċjali”) tal‑5 ta’ Novembru 1991 (Nru 98/1991 Zb.), imprenditur huwa persuna rreġistrata fir-Reġistru tal‑Kummerċ.

14.

L-Artikolu 57(1) tal-Kodiċi Kummerċjali jipprevedi li, bla ħsara għal dispożizzjoni kuntrarja ta’ dan il-kodiċi, kumpannija għandha tiġi stabbilita permezz ta’ kuntratt iffirmat mill-fundaturi kollha. L-awtentiċità tal‑firem tal-fundaturi għandha tiġi uffiċjalment iċċertifikata.

15.

L-Artikolu 62(1) tal-Kodiċi Kummerċjali jistipula li d-data tat-twaqqif ta’ din il-kumpannija għandha tkun dik li fiha din tiġi rreġistrata fir-Reġistru tal-Kummerċ.

16.

L-Artikolu 369c(1) ta’ dan il-kodiċi, li jittrasponi fid-dritt Slovakk l‑Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2011/7, jipprevedi li “[i]d-dewmien tad-debitur jagħti lill-kreditur, minbarra d-drittijiet imsemmija fl-Artikoli 369, 369a u 369b, ukoll id-dritt għar-rimbors ta’ somma f’daqqa tal-ispejjeż relatati mal-eżekuzzjoni tad-dejn, mingħajr ma tkun meħtieġa twissija speċifika. […]”.

17.

L-Artikolu 52 taż-zákon č. 40/1964 Zb. Občiansky zákonník (il‑Liġi Nru 40/1964 Ġabra li tistabbilixxi l-Kodiċi Ċivili, fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-“tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Ċivili”), jistipula:

“(1) ‘Kuntratt konkluż ma’ konsumatur’ ifisser kull kuntratt, tkun xi tkun il-forma legali tiegħu, li jiġi konkluż bejn kummerċjant u konsumatur.

(2) Id-dispożizzjonijiet dwar il-kuntratti konklużi ma’ konsumatur, kif ukoll kull dispożizzjoni oħra li tkun tirregola relazzjoni legali li fiha konsumatur ikun parti, għandhom japplikaw fil-każijiet kollha fejn dan ikun favorevoli għall-konsumatur. Il-konvenzjonijiet jew il-ftehimiet diverġenti, li l‑kontenut jew l-għan tagħhom ikunu intiżi li jevitaw l‑imsemmija dispożizzjonijiet, għandhom ikunu invalidi. Ir-relazzjonijiet legali kollha li l-konsumatur ikun parti fihom għandhom bħala regola ġenerali dejjem ikunu suġġetti għad‑dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Ċivili, anki jekk, normalment, ikun hemm lok li jiġu applikati id‑dispożizzjonijiet tad-dritt Kummerċjali.

(3) Il-kummerċjant huwa persuna […] li, waqt il-konklużjoni u l‑eżekuzzjoni ta’ kuntratt konkluż ma’ konsumatur, taġixxi fil-kuntest tal-attività kummerċjali tagħha jew ta’ attività professjonali oħra.

(4) Il-konsumatur huwa persuna fiżika li, waqt il-konklużjoni u l‑eżekuzzjoni ta’ kuntratt konkluż ma’ konsumatur ma jaġixxix fil-kuntest tal-attività kummerċjali tiegħu jew ta’ attività professjonali oħra”.

18.

L-Artikolu 18(4) taż-zákon č. 586/2003 Z. z. o advokácii a o zmene a doplnení zákona č. 455/1991 Zb. o živnostenskom podnikaní (živnostenský zákon) v znení neskorších predpisov, tal‑4 ta’ Diċembru 2003 (Nru 239/2003 Z. z.) (il-Liġi Nru 586/2003 Z. z. relatata mal-Professjoni ta’ Avukat u Li Temenda u Tissupplimenta l-Liġi Nru 455/1991 Zb. relatata mal-Eżerċizzju ta’ Professjoni Indipendenti (il-Liġi dwar il-Professjonijiet Indipendenti) kif emendata (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Professjoni ta’ Avukat”)) jipprevedi li, “[m]eta jipprovdi servizz legali, l-avukat huwa obbligat jinforma lill-klijent, li jkun konsumatur tas-servizz legali, bl-ammont tar‑remunerazzjoni dovuta bħala korrispettiv għall-att ta’ servizz legali qabel il-bidu stess ta’ dan tal-att, u fin-nuqqas ta’ dan ma huwa ma jkollu dritt għal remunerazzjoni. […]”.

19.

It-tilwima fil-kawża prinċipali oriġinat minn azzjoni mressqa minn AK, kumpannija ta’ avukati ( 4 ), rikorrenti fil-kawża prinċipali, kontra RU, persuna fiżika konvenuta fil-kawża prinċipali. It-tilwima tirrigwarda l‑ħlas ta’ onorarji tal-kumpannija ta’ avukati għall-provvista ta’ servizzi legali sa EUR 3250, miżjuda bl-interessi moratorji mit‑18 ta’ Jannar 2023, kif ukoll il-ħlas tal-ispejjeż marbuta mal-irkupru tad-kreditu tagħha.

20.

AK issostni li ġiet ikkuntattjata “bejn l-aħħar ta’ Marzu u l-bidu ta’ April 2022” minn RU li xtaqet tistabbilixxi kumpannija b’responsabbiltà limitata rregolata mid-dritt Slovakk. RU kellha teżerċita l-funzjoni ta’ amministratriċi ta’ din il-kumpannija u ssir waħda miż-żewġ fundaturi u soċji tagħha. AK u RU għalhekk ikkonkludew kuntratt ta’ mandat verbali, li permezz tiegħu AK ġiet ingaġġata tipprovdi servizzi legali permezz ta’ ħlas ta’ somma f’daqqa miftehma.

21.

AK bagħtet lil RU abbozz ta’ memorandum u ta’ statut ta’ assoċjazzjoni u dokumenti oħra, kif ukoll il-fattura relatata mas-servizzi tagħha, li kienet għadha ma tħallsitx fid-data ta’ skadenza tagħha, jiġifieri fis‑17 ta’ Jannar 2023. Skont AK, din hija tilwima rregolata mid-dispożizzjonijiet tad-dritt kummerċjali u hija titlob għalhekk il-ħlas tal-ammont f’daqqa ta’ EUR 40 bħala rimbors tal-ispejjeż marbuta mal-irkupru tal-kreditu tagħha, skont l‑Artikolu 369c(1) tal-Kodiċi Kummerċjali, li jikkostitwixxi t-traspożizzjoni tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2011/7.

22.

Min-naħa tagħha, RU tikkontesta li kkonkludiet kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi legali ma’ AK. Skont RU, ma ġie konkluż l-ebda ftehim dwar ir-remunerazzjoni u AK bagħtitilha l-memorandum u l-istatut ta’ assoċjazzjoni u d-dokumenti l-oħra mingħajr ma kienet mitluba tagħmel dan. RU tqis li hija konsumatur u ssostni li t-tilwima hija għalhekk irregolata mid-dispożizzjonijiet tad-dritt ċivili.

23.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li l-Mestský súd Bratislava IV (il-Qorti Muniċipali ta’ Bratislava IV, is-Slovakkja) kellha dubju dwar jekk il-konvenuta fil‑kawża prinċipali għandhiex tiġi kkunsidrata bħala impriża, fis-sens tad‑Direttiva 2011/7, jew bħala konsumatur, fis-sens tad-Direttiva 93/13, hija iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal‑Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:

24.

Il-Kummissjoni u l-Gvern Slovakk ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

25.

Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar‑rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2011/7, moqri flimkien mal-punti 1 u 3 tal-Artikolu 2 u mal-Artikolu 6(1) ta’ din id‑direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna fiżika, li ma hijiex “imprenditur” skont id-dritt Slovakk peress li għadha ma ġiet stabbilita ebda kumpannija, u li użat is-servizzi ta’ avukat sabiex tiġi stabbilita kumpannija kummerċjali li tagħha hija kellha ssir l-amministratriċi u waħda miż-żewġ fundaturi u soċji tagħha, għandhiex tiġi kkunsidrata bħala “intrapriża” fis-sens tal-imsemmija direttiva. Il-kwistjoni hija għalhekk dwar jekk il-provvista ta’ servizzi inkwistjoni tikkostitwixxix “tranżazzjoni kummerċjali” minħabba li din il-persuna talbet servizzi legali għall‑finijiet ta’ attività professjonali futura. Skont il-qorti tar-rinviju, ir‑risposta għal din id-domanda hija neċessarja sabiex jiġi stabbilit jekk ir-rikorrenti għandhiex dritt għar-rimbors ta’ ammont f’daqqa skont l‑Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2011/7, kif traspost permezz tal-Artikolu 369c(1) tal-Kodiċi Kummerċjali Slovakk.

26.

F’dan ir-rigward, qabelxejn, għandu jitfakkar li, skont l‑Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2011/7, din għandha tapplika għall-ħlasijiet kollha magħmula b’remunerazzjoni għal “transazzjonijiet kummerċjali”. Dan il-kunċett huwa ddefinit fil-punt 1 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva bħala li jistipula żewġ kundizzjonijiet kumulattivi. Hija għandha, l-ewwel nett, issir jew bejn impriżi, jew bejn impriżi u l‑awtoritajiet pubbliċi; u t-tieni nett, twassal għall-provvista ta’ prodotti jew għall-provvista ta’ servizzi kontra remunerazzjoni ( 5 ).

27.

F’dan il-każ, hija biss l-ewwel kundizzjoni, dwar il-possibbiltà li RU tiġi kkunsidrata bħala “impriża”, li hija s-suġġett tad-domandi tal‑qorti tar-rinviju.

28.

Infakkar li mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li, fin-nuqqas ta’ riferiment għall-punti 1 u 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 ( 6 ) għad-dritt nazzjonali, il-kunċetti ta’ “tranżazzjoni kummerċjali” u ta’ “impriża” għandhom jingħataw interpretazzjoni awtonoma u uniformi ( 7 ). Skont il-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7, “intrapriża” tfisser kull organizzazzjoni, għajr l-awtoritajiet pubbliċi, li tkun taġixxi fl-eżerċizzju ta’ attività ekonomika jew professjonali indipendenti, anki meta dik l‑attività tkun titwettaq biss minn persuna waħda.

29.

F’dan ir-rigward, id-Direttiva 2011/7, intiża li tiġġieled kontra l-ħlas tardiv fi tranżazzjonijiet kummerċjali, sabiex tiżgura l‑funzjonament tajjeb tas-suq intern, filwaqt li ttejjeb b’hekk il‑kompetittività tal-impriżi u b’mod partikolari tal-impriżi żgħar u medji, ma hijiex intiża li tapplika għal kull tranżazzjoni li tkun twassal għall‑provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi kontra remunerazzjoni, b’mod partikolari għal dawk kollha konklużi individwalment mill-individwi fil-ħajja ta’ kuljum ( 8 ). B’hekk, ma huwiex biżżejjed li persuna tkun tikkonkludi tranżazzjoni relatata ma’ attività ekonomika sabiex din tkun taqa’ taħt il-kunċett ta’ “impriża” u sabiex din it‑tranżazzjoni tkun ikkwalifikata bħala “kummerċjali” fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva. Hemm bżonn ukoll li din il-persuna tkun taġixxi bħala organizzazzjoni fil-kuntest ta’ tali attività jew ta’ attività professjonali indipendenti ( 9 ).

30.

Dan ir-rekwiżit jimplika, minn naħa, li l-imsemmija persuna, ikunu xi jkunu l-forma u l-istat legali tagħha fid-dritt nazzjonali, teżerċita din l-attività b’mod strutturat u stabbli, liema attività b’hekk ma tistax tillimita ruħha għal provvista individwali u iżolata, u, min-naħa l‑oħra, li t-tranżazzjoni kkonċernata tkun taqa’ taħt il-kuntest tal-attività msemmija. Għall-kuntrarju, l-attività inkwistjoni mhux neċessarjament għandha tkun l-attività ekonomika jew professjonali prinċipali tal-persuna kkonċernata jew tkun marbuta ma’ din l-aħħar attività ( 10 ).

31.

Madankollu, nippreċiża li, fir-rigward tal-kunċett ta’ “organizzazzjoni”, dan ir-rekwiżit ta’ eżerċizzju tal-attività b’mod strutturat u stabbli mhux neċessarjament jinvolvi struttura organizzata ta’ mezzi bħal faċilitajiet proprji, persunal u għodda jew tagħmir użati għal din l-attività ( 11 ).

32.

B’hekk, sabiex jiġi stabbilit jekk persuna taġixxix bħala “intrapriża” fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7 u jekk, għalhekk, it-tranżazzjonijiet li hija tikkonkludi għandhomx natura kummerċjali fis‑sens tal-punt 1 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ.

33.

Fil-kuntest tal-kawża prinċipali, RU, il-konvenuta fil-kawża prinċipali, hija persuna fiżika u l-qorti tar-rinviju ma semmiet l-ebda ċirkustanza oħra relatata mal-istatus tagħha jew mal-attività tagħha, li tkun timmilita lejn il‑klassifikazzjoni tagħha bħala “organizzazzjoni li taġixxi fl-eżerċizzju tal-attività ekonomika jew professjonali indipendenti tagħha”. Fil-fatt, ma jirriżulta mill-ebda prova prodotta mill-qorti tar-rinviju li RU kienet teżerċita attività ekonomika jew professjonali indipendenti b’mod strutturat u stabbli u xejn ma jindika li t-tranżazzjoni kkonċernata kienet taqa’ taħt il-kuntest ta’ tali attività. Għalhekk l-ebda waħda miż-żewġ kundizzjonijiet sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ impriża, imsemmija fil-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ma hija ssodisfatta f’dan il-każ.

34.

F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju ssemmi l-possibbiltà li tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura futura ta’ attività professjonali li tkun is-suġġett ta’ kuntratt. Il-Gvern Slovakk isostni, min-naħa tiegħu, li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura, is-suġġett u l-għan tat‑tranżazzjoni inkwistjoni. Fl-opinjoni tiegħu, il-persuni fiżiċi li jintervjenu fil-proċess ta’ twaqqif ta’ kumpannija kummerċjali u li jaġixxu b’rabta mal-attività ekonomika maħsuba minn din il-kumpannija jistgħu jiġu kkunsidrati bħala “impriża” u r-rekwiżiti f’dan ir-rigward għandhom jiġu eżaminati fir-rigward tal-kumpannija kummerċjali li t-twaqqif tagħha kien maħsub, b’mod konformi mal-għan tad-Direttiva 2011/7 li tiġġieled kontra l‑ħlasijiet tardivi. Minn dan huwa jikkonkludi li RU aġixxiet b’intenzjoni li teżerċita b’mod sistematiku attività ekonomika jew professjonali u għandha tiġi kkunsidrata bħala impriża li kkonkludiet tranżazzjoni kummerċjali.

35.

Dan l-argument ma jikkonvinċinix.

36.

Fil-fatt, għalkemm huwa korrett li l-għan tat-tranżazzjoni kkonċernata jista’, jekk ikun il-każ, jikkostitwixxi element fost oħrajn li għandu jiġi kkunsidrat sabiex jiġi evalwat jekk id-Direttiva 2011/7 hijiex applikabbli ( 12 ), huwa ma għandux, bħall-intenzjoni tal-persuna kkonċernata, ikun suffiċjenti sabiex waħdu jikklassifikaha bħala “impriża” fil-kuntest tal-konklużjoni tat-tranżazzjoni inkwistjoni.

37.

Infakkar li, sabiex tiġi stabbilita l-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni kemm il-kliem tagħha, kif ukoll il-kuntest u l-għanijiet tagħha ( 13 ).

38.

L-ewwel nett, mill-kliem tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7 jirriżulta li l‑“intrapriża” hija ddefinita bħala organizzazzjoni “li taġixxi fil-kors ta’ attività ekonomika”, fatt li jmur fid-direzzjoni tal-eżistenza ta’ tali impriża waqt il-konklużjoni tat-tranżazzjoni kkonċernata. Kieku l‑intenzjoni futura li tiġi eżerċitata tali attività ekonomika kienet maħsuba mil-leġiżlatur bħala element tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “impriża”, dan kien, fl-opinjoni tiegħi, jirriżulta espliċitament mit-test ( 14 ), peress li dan jikkostitwixxi tkabbir sinjifikattiv tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id‑direttiva.

39.

It-tieni nett, jidhirli li l-interpretazzjoni kuntestwali tikkorrobora din l-interpretazzjoni testwali. Fil-fatt, id-Direttiva 2011/7 għandha tapplika, ratione materiae, għall-ħlasijiet kollha magħmula b’remunerazzjoni għal “transazzjonijiet kummerċjali”, sakemm dawn iwasslu għall-provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi kontra remunerazzjoni. In-natura wiesgħa ta’ dan il-kunċett ta’ “tranżazzjoni kummerċjali” hija madankollu limitata bil-fatt li hija ddefinita, ratione personae, bħala kull tranżazzjoni bejn “intrapriżi”, li jfisser li għandu jiġi eżaminat jekk it-tranżazzjoni kinitx ġiet konkluża bħala“impriża” jew le ( 15 ). Għalhekk, il-konstatazzjoni li l-persuna kkonċernata ma kinitx “intrapriża” fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7 waqt il‑konklużjoni tat-tranżazzjoni ma hijiex, fl-opinjoni tiegħi, mibdula mill‑possibbiltà li din il-persuna setgħet, jekk ikun il-każ, takkwista din il-kwalità sussegwentement. Il-possibbiltà ta’ bidla futura tal-istatus tagħha f’dan ir-rigward ma jidhirlix li hija element rilevanti sabiex tiġi evalwata n-natura tat-tranżazzjoni kkonċernata, anki jekk din il-bidla kienet konsegwenza ta’ din it-tranżazzjoni ( 16 ). Inżid li, sabiex tkun “kummerċjali”, it-tranżazzjoni inkwistjoni għandha tkun taqa’ “fil-kuntest ta”l-attività kkonċernata tal-persuna inkwistjoni ( 17 ). Għalhekk, meta tevalwa l-applikabbiltà tad-Direttiva 2011/7 fid-dawl tal-kwalità tal‑partijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja tpoġġi lilha nnifisha fil-mument tal‑konklużjoni tat-tranżazzjoni kkonċernata ( 18 ).

40.

It-tielet nett, f’dak li jirrigwarda l-għan tad-Direttiva 2011/7, hemm lok li jitfakkar li, skont l-Artikolu 1(1) tagħha, hija intiża li tiġġieled kontra l-ħlas tardiv fit-tranżazzjonijiet kummerċjali, sabiex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, sabiex b’hekk titjieb il‑kompetittività tal-impriżi, b’mod partikolari ta’ impriżi żgħar u medji. Madankollu, jiena tal-opinjoni li l-għan ta’ protezzjoni effikaċi tal‑kreditur kontra l-ħlasijiet tardivi ma jistax iwassal sabiex ibiddel il-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae ta’ din id-direttiva sal-punt li jinkludi fih persuna fiżika li ma tkunx tissodisfa l-kwalità ta’ impriża waqt il-konklużjoni tat-tranżazzjoni.

41.

Issa, f’dan il-każ, fil-mument tal-konklużjoni tat-tranżazzjoni kkonċernata, ma jirriżulta mill-ebda element prodott mill-qorti tar-rinviju li RU kienet teżerċita attività ekonomika jew professjonali indipendenti, jew li ppreżentat ruħha lil AK bħala li qegħda taġixxi fl-eżerċizzju ta’ tali attività. Barra minn hekk, huwa stabbilit li RU kienet għadha ma hijiex amministratriċi jew soċju tal-kumpannija, li kienet għadha ma hijiex stabbilita taħt id-dritt Slovakk u li mill-proċess ma jirriżultax li finalment kienet twaqqfet. Barra minn hekk, it-tranżazzjoni inkwistjoni bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali kellha bħala għan il-provvista ta’ servizzi legali u, għalkemm il-kontenut ta’ din il-konsultazzjoni legali kienet tirrigwarda t‑twaqqif ta’ kumpannija kummerċjali (abbozzar ta’ abbozz ta’ memorandum u ta’ statut ta’ assoċjazzjoni, preparazzjoni ta’ dokumenti oħra u eżami ta’ kwistjonijiet relatati mat-twaqqif tal-kumpannija u mal-parteċipazzjoni personali tal-fundaturi futuri), xejn ma jindika li l-intenzjoni li titwaqqaf din il-kumpannija kienet reali, speċjalment peress li l-qorti tar-rinviju semmiet il-fatt li RU kienet ikkontestat li talbet lil AK tabbozza din il‑konsultazzjoni legali.

42.

Barra minn hekk, id-dubji mqajma mill-qorti tar-rinviju fid-dawl tas-sentenzi Benincasa ( 19 ) u Česká spořitelna ( 20 ) jidhirli li għandhom jitwarrbu. Fil-fatt, ir-rinviji għal deċiżjonijiet preliminari f’dawk il-kawżi kienu intiżi li jistabbilixxu liema kienu l-qrati li kellhom ġurisdizzjoni. Fis-sistemi tal-Konvenzjoni ta’ Brussell u tar-Regolament 44/2001, il-kunċett ta’ “konsumatur” jirregola d-determinazzjoni ta’ regoli ta’ kompetenza ġudizzjarja u jippermetti b’mod partikolari lir-rikorrent “konsumatur” iressaq lill-konvenut quddiem qrati oħra minbarra dawk tal-Istat li fit-territorju tiegħu l-konvenut għandu d-domiċilju tiegħu. Issa, kif enfasizzat il-Qorti tal‑Ġustizzja, peress li tippermetti derogi mir-regoli ta’ prinċipju fil‑qasam tal-ġurisdizzjoni tal-qrati, l-interpretazzjoni ta’ dan il-kunċett ta’ “konsumatur” għandha, f’dan il-kuntest partikolari, tkun stretta. Kien għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, fil-kuntest tad‑dispożizzjonijiet li jirrigwardaw ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni ( 21 ), il‑protezzjoni partikolari relatata mal-kwalità ta’ “konsumatur”, mixtieqa mill-imsemmija dispożizzjonijiet, ma tkunx iġġustifikata fil-każ ta’ kuntratti li għandhom bħala għan attività professjonali, anki jekk din tkun ippjanata għall‑futur ( 22 ). Għalhekk, f’dawk il-kawżi, l-eżerċizzju ta’ attività professjonali mhux attwali iżda futura kienet meħuda inkunsiderazzjoni sabiex jiġi konkluż li l-persuna fiżika kkonċernata ma kinitx “konsumatur” fis-sens tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni ta’ Brussell u tar-Regolament Nru 44/2001 ( 23 ).

43.

Madankollu, jekk tali raġunament jinftiehem fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-qorti li kellha għandha ġurisdizzjoni fil-mument li fih din tkun ġiet adita, ma jidhirlix li dan jista’ jiġi traspost fil-kuntest ta’ din it-tilwima.

44.

Fil-fatt, din l-interpretazzjoni stretta tal-kunċett ta’ “konsumatur”, li fiha l-għan professjonali tal-kuntratt, l-attività professjonali futura jew l-iżvilupp tar-relazzjoni kuntrattwali jikkostitwixxu elementi rilevanti sabiex persuna tiġi miċħuda l-kwalità ta’ “konsumatur”, hija ġġustifikata fil-kuntest partikolari tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni. Barra minn hekk, nirrileva li kemm l-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell kif ukoll l‑Artikolu 15 tar-Regolament Nru 44/2001 jiddefinixxu l-konsumatur billi jirreferu għal persuna li tikkonkludi kuntratt “għal skop” li jista’ jkun meqjus li ma għandux rabta mal-attività professjonali tiegħu, kunċett ta’ “użu” li huwa assenti mid-definizzjoni tal-impriża kif tirriżulta mill-punt 3 tal‑Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7.

45.

Għall-kuntrarju, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti relatati mal-kliem, mal-kuntest u mal-għan tad-Direttiva 2011/7 ( 24 ), ma jidhirlix li huwa ġġustifikat li jkun hemm aċċettazzjoni partikolarment wiesgħa tal-kunċett ta’ “tranżazzjoni kummerċjali” sal-punt li s-suġġett u l-għan tat-tranżazzjoni jitqiesu bħala kriterji deċiżivi għall‑applikazzjoni ratione personae ta’ din id-direttiva ( 25 ). B’hekk, f’dan il-każ, huwa fil-mument tal-konklużjoni tat-tranżazzjoni li għandha bħala għan il-provvista ta’ servizzi legali li għandha tiġi evalwata l-kwalità ta’ “impriża” tad-debitur RU, irrispettivament mill-fatt jekk il-kumpannija koperta mill-konsultazzjoni legali tkunx finalment twaqqfet jew le.

46.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari fis-sens li l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2011/7, moqri flimkien mal-punti 1 u 3 tal-Artikolu 2 u mal-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li, bla ħsara għall‑eżistenza ta’ ċirkustanzi oħra li jippermettu li jiġi konkluż li persuna fiżika aġixxiet fl-eżerċizzju ta’ attività ekonomika jew professjonali indipendenti strutturata u stabbli, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, il-fatt li din il-persuna għamlet użu mis‑servizzi ta’ avukat sabiex tiġi stabbilita kumpannija kummerċjali, li tagħha hija kellha ssir l-amministratriċi u waħda miż-żewġ fundaturi u soċji, ma jistax ikun biżżejjed waħdu sabiex jikklassifika lil din il-persuna bħala “impriża” u, għalhekk, sabiex jikklassifika t-tranżazzjoni konkluża mal‑avukat bħala “kummerċjali”.

47.

Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda preliminari, il-qorti tar‑rinviju tagħmel it-tieni domanda preliminari sabiex tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13, moqri flimkien mal-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna fiżika li għamlet użu mis-servizzi ta’ avukat sabiex tiġi stabbilita kumpannija kummerċjali, li tagħha hija kellha ssir l-amministratriċi u waħda miż‑żewġ fundaturi u soċji, għandha tiġi kkunsidrata bħala konsumatur fis‑sens ta’ din id-dispożizzjoni.

48.

Inqis neċessarju neżamina, qabelxejn, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja sabiex tirrispondi għal din it-tieni domanda, imbagħad l-ammissibbiltà ta’ din id-domanda, qabel, finalment, nagħti tweġiba fuq il-mertu.

49.

Għandu jitfakkar li d-Direttiva 93/13 tkopri biss, minn naħa, il-klawżoli li ma kinux ġew innegozjati individwalment (Artikolu 3 ta’ din id-direttiva) u, min-naħa l-oħra, il-klawżoli minbarra dawk li jirrigwardaw id-definizzjoni tas-suġġett prinċipali tal‑kuntratt jew l-adegwatezza tal-prezz u tal-provvista (Artikolu 4(2) tal-imsemmija direttiva).

50.

Issa, f’dan il-każ, kif indikat il-qorti tar-rinviju u kif enfasizza l‑Gvern Slovakk, il-kawża prinċipali ma tirrigwardax klawżola, inġusta jew le, li tinsab fil-kuntratt inkwistjoni (verbali f’dan il-każ) iżda d‑definizzjoni ta’ “konsumatur” li tinsab fl-Artikolu 2(b) tad‑Direttiva 93/13. Barra minn hekk, nirrileva li, kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali impenjat ruħha tipprovdi servizzi legali kontra remunerazzjoni f’daqqa “miftehma”, fatt li jagħti x’jinftiehem li kien hemm innegozjar individwali dwar l-onorarji.

51.

Għalhekk, id-Direttiva 93/13, li tirrigwarda “il-klawżoli abbużivi fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi”, ma għandhiex tapplika bħala tali għall-mertu tat-tilwima fil-kawża prinċipali.

52.

Konsegwentement, tqum il-kwistjoni tar-rabta tat-tilwima fil-kawża prinċipali mad-dritt tal-Unjoni, u għalhekk, tal-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja sabiex tirrispondi għat-tieni domanda preliminari: il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tinterpreta kunċett (dak ta’ “konsumatur”) li jinsab f’att tad-dritt sekondarju (id-Direttiva 93/13), minkejja li dan l‑att ma huwiex applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali?

53.

Il-ġurisprudenza li tirrigwarda l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja f’dan il-qasam kienet is-suġġett ta’ żviluppi li ġew analizzati, sistematizzati u sintetizzati b’mod brillanti u rilevanti, minn diversi Avukati Ġenerali ( 26 ) kif ukoll mid-duttrina ( 27 ). Il-Qorti tal‑Ġustizzja stess ikkjarifikat il-metodu ta’ analiżi tagħha b’mod partikolari fis-sentenza Ullens de Schooten ( 28 ). F’din is-sentenza, wara li ddikjarat li għandha ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi għad-domanda dwar l-interpretazzjoni tal-prinċipju ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali tal‑Istat, peress li kien jikkostitwixxi prinċipju inerenti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat, fil-mertu, jekk is-sistema tar‑responsabbiltà mhux kuntrattwali ta’ Stat Membru setgħetx tapplika f’kawża li fiha l-elementi kollha kienu limitati ġewwa Stat Membru wieħed biss, minkejja li d-dispożizzjonijiet tat-Trattati relatati mal-libertajiet fundamentali inkwistjoni (ta’ stabbiliment, ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi u ta’ moviment liberu tal-kapital), bħala regola, ma japplikacx f’tali sitwazzjoni “purament interna”. Il-Qorti tal-Ġustizzja semmiet, fil-punti 50 sa 53 tal-imsemmija sentenza, l-erba’ xenarji li fihom dawn id‑dispożizzjonijiet kellhom, anki f’din is-sitwazzjoni, jiġu interpretati u b’hekk issistematizzat il-każijiet li fihom id-dritt tal-Unjoni ma jistax jiġi invokat (jew interpretat), fis-sens li huwa ġġustifikat għal rikorrent li jinvokah quddiem il-qorti nazzjonali tiegħu u li din tistaqsi lill-Qorti tal‑Ġustizzja dwar il-portata tiegħu, minkejja li s-sitwazzjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola invokata.

54.

F’dan il-każ, ir-raba’ xenarju msemmi fis-sentenza Ullens de Schooten jidher b’mod iktar partikolari rilevanti, peress li jkopri l-każijiet fejn, anki jekk il-fatti fil-kawża prinċipali ma jkunux jaqgħu direttament fil‑kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjonijiet ta’ dan id-dritt jkunu saru applikabbli mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li, fir-rigward tas‑soluzzjonijiet li jkunu ngħataw għal sitwazzjonijiet li l-elementi kollha tagħhom jkunu limitati ġewwa Stat Membru wieħed biss, tkun konformi mal-approċċ ipprovdut mid-dritt tal-Unjoni ( 29 ).

55.

F’dawn il-każijiet, fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja żżomm il‑ġurisdizzjoni tagħha billi tagħti preċedenza lill-interess ta’ interpretazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, sabiex tiżgura trattament identiku għal dawn is-sitwazzjonijiet u għal dawk li jkunu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. B’hekk, interpretazzjoni, mill-Qorti tal-Ġustizzja, tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni f’sitwazzjonijiet purament interni tkun iġġustifikata minħabba li dawn ikunu saru applikabbli permezz tad-dritt nazzjonali b’mod dirett u inkundizzjonat, sabiex jiġi żgurat trattament identiku għas-sitwazzjonijiet interni u għas‑sitwazzjonijiet irregolati mid-dritt tal-Unjoni ( 30 ).

56.

F’tali kuntest, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tindika b’liema mod it-tilwima pendenti quddiemha għandha, mad-dispożizzjonijiet tad‑dritt tal-Unjoni inkwistjoni, element ta’ rabta li jirrendi l‑interpretazzjoni preliminari mitluba neċessarja għas-soluzzjoni ta’ din it-tilwima, skont kif jitlob l-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal‑Qorti tal-Ġustizzja ( 31 ).

57.

F’dan il-każ, l-ewwel nett, il-qorti tar-rinviju titlob l‑interpretazzjoni ta’ “kunċett”, f’dan il-każ il-kunċett ta’ “konsumatur”, kif iddefinit fil-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13. F’dan ir‑rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat b’mod wiesa’ l-għan tal‑kompetenza tagħha li tagħti interpretazzjoni preliminari prevista fl‑Artikolu 267(1)(a) u (b) TFUE, kompetenza li testendi wkoll għall‑“kunċetti meħuda mid-dritt tal-Unjoni”. Fil-fatt, jeżisti interess ċert, sabiex jiġu evitati diverġenzi ta’ interpretazzjoni futuri, li l-kunċetti meħuda mid-dritt tal-Unjoni jingħataw interpretazzjoni uniformi, ikunu xi jkunu l-kundizzjonijiet li fihom dawn għandhom japplikaw ( 32 ).

58.

It-tieni nett, nistaqsi dwar il-kwistjoni dwar f’liema punt il‑kunċett ta’ “konsumatur”, preżenti fid-Direttiva 93/13, sar applikabbli b’mod “dirett u inkundizzjonat”, permezz tad-dispożizzjonijiet Slovakki msemmija, għal sitwazzjonijiet interni bħal dik inkwistjoni u jekk, minkejja l-assenza ta’ klawżola – inġusta jew le – invokata, il-Qorti tal-Ġustizzja għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni mitluba tal‑kunċett ta’ “konsumatur”.

59.

Infakkar li, essenzjalment, ir-riferiment ikun “dirett” meta jkun speċifiku u mhux ġenerali u ikun “inkundizzjonat” meta d‑dispożizzjonijiet tal-Unjoni li għalihom isir riferiment ikunu “applikabbli mingħajr limitazzjoni għas-sitwazzjoni inkwistjoni fil‑kawża prinċipali” ( 33 ), fatt li jimplika li l-qorti tar-rinviju ma tistax titbiegħed mill-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti ( 34 ), inkella jkun hemm ir-riskju li r‑risposta għad-domanda preliminari ma tkunx relatata mat-tilwima fil-kawża prinċipali u din tkun, għalhekk, purament ipotetika ( 35 ).

60.

F’dak il-każ, il-qorti tar-rinviju spjegat li l-kunċett ta’ “konsumatur” imsemmi fl-Artikolu 52(4) tal-Kodiċi Ċivili Slovakk jittrasponi l-kunċett iddefinit fl-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13 u li, permezz tal-Artikolu 18(4) tal-Liġi dwar il-Professjoni ta’ Avukat, ir-Repubblika Slovakka “introduċiet applikazzjoni tal-kunċett ta’ konsumatur fil-qasam tal-onorarji dovuti lill-avukati għal servizzi legali”. Minn dan, din il-qorti tiddeduċi, essenzjalment, li risposta fl‑affermattiv għat-tieni domanda preliminari tagħha tkun tippermettilha b’hekk, billi tapplika dawn id-dispożizzjonijiet flimkien, tiddeċiedi t-tilwima fil-kawża prinċipali.

61.

Huwa veru li, ir-riferiment għad-dritt tal-Unjoni ma jidhirx b’mod espliċitu fid-dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali inkwistjoni u l-qorti ma tagħti ebda element konkret (pereżempju xogħlijiet preparatorji) f’dan ir-rigward. Madankollu, il-qorti tar-rinviju biss għandha ġurisdizzjoni tinterpreta d-dritt nazzjonali fil-kuntest tas-sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja stabbilita bl-Artikolu 267 TFUE. Barra minn hekk, il-Gvern Slovakk ma jikkontestax li l-kunċett ta’ “konsumatur” li tiegħu ntalbet l-interpretazzjoni, ser ikun applikabbli f’dan il-każ, anki jekk jissuġġerixxi li l-kunċett ta’ “konsumatur” għandu jiġi interpretat iktar fid-dawl tal-obbligu ta’ informazzjoni u għalhekk fid-dawl tal‑Artikolu 5(1)(c) u (4) tad-Direttiva 2011/83 dwar drittijiet tal‑konsumatur.

62.

Barra minn hekk, l-Artikolu 52 tal-Kodiċi Ċivili, iċċitat mill-qorti tar-rinviju fit-talba għal deċiżjoni preliminari tagħha, jirrigwarda, fit-tieni paragrafu tiegħu, id-dispożizzjonijiet dwar kuntratti konklużi ma’ konsumatur, filwaqt li jistipula b’mod partikolari li dawn għandhom japplikaw, essenzjalment, fil-każijiet kollha fejn dan ikun favorevoli għall-konsumatur, filwaqt li l-konvenzjonijiet jew il-ftehimiet diverġenti, li l‑kontenut jew l-għan tagħhom ikunu intiżi li jevitaw l‑imsemmija dispożizzjonijiet, għandhom ikunu invalidi, fatt li jirreferini għad-Direttiva 93/13 dwar klawżoli inġusti u jsaħħaħ l‑indikazzjoni tal-qorti tar-rinviju li l-Artikolu 52 tal-Kodiċi Ċivili Slovakk jittrasponi l-kunċett ta’ “konsumatur” li jinsab Direttiva 93/13. Fl-aħħar nett, ma nara l-ebda raġuni sabiex niddubita li l-qorti tar‑rinviju tqis lilha nnifisha marbuta bl-interpretazzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja peress li tenfasizza li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja tkun tippermettilha tiddeċiedi t-tilwima fil-kawża prinċipali.

63.

Għalhekk, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-leġiżlatur Slovakk ried jagħmel riferiment dirett u inkundizzjonat għall-kunċett ta’ “konsumatur” fis-sens tad-Direttiva 93/13, sabiex ikun applikat l-istess kunċett ta’ “konsumatur” f’sitwazzjonijiet interni rregolati minn din id-dispożizzjoni tal-Kodiċi Ċivili Slovakk u f’sitwazzjonijiet irregolati mid-Direttiva 93/13.

64.

Minn dan jirriżulta li l-fatt li s-sitwazzjoni inkwistjoni fit-tilwima fil-kawża prinċipali ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli taċċetta l-ġurisdizzjoni tagħha, peress li l-leġiżlatur Slovakk jista’ jiġi kkunsidrat bħala li ddeċieda li japplika dan il-kunċett ta’ “konsumatur” ( 36 ).

65.

It-tielet nett, inqis li hemm interess tal-Unjoni li tiżgura uniformità kunċettwali tal-kunċett ta’ “konsumatur” fil-kuntest ta’ kuntesti nazzjonali u Ewropej “ġuridikament u funzjonalment komparabbli” ( 37 ), li huwa l-każ meta dawn ikollhom l-istess għan li għandu jintlaħaq u jkunu jikkonċernaw l-istess suġġett, bħal f’dan il-każ.

66.

Huwa veru li, ma teżistix definizzjoni unika tal-“konsumatur” fid‑dritt tal-Unjoni ( 38 ) u kull direttiva tinkludi d-definizzjoni proprja tagħha tal-“konsumatur” li tkun rilevanti għall-finijiet ta’ dan l-att ( 39 ). Barra minn hekk, dan il-kunċett ta’ “konsumatur” huwa interpretat ftit jew wisq b’mod wiesa’ skont l-atti ta’ dritt sekondarju inkwistjoni ( 40 ).

67.

Għalhekk, il-kunċett ta’ “konsumatur” fis-sens ta’ direttiva jista’ jiġi “estratt” biss b’kawtela mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-att tal-Unjoni li għalih dan huwa ddefinit.

68.

Madankollu, id-Direttiva 93/13 tirrigwarda kważi li jkunu jirrigwardaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tarmonizza, fl-Istati Membri, qasam tad-dritt speċifiku. Għaldaqstant, ir-regoli li jinsabu fl-imsemmija leġiżlazzjoni japplikaw irrispettivament min-natura purament interna tas‑sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Hija tapplika wkoll għas-sitwazzjonijiet li ma jkunux jinvolvu element transkonfinali ( 41 ).

69.

Barra minn hekk, is-sistema ta’ protezzjoni implimentata bid‑Direttiva 93/13 tistrieħ fuq il-fatt li l-konsumatur jinsab f’sitwazzjoni ta’ inferjorità fir-rigward tal-kummerċjant. Issa, dan huwa l-istess f’direttivi Ewropej differenti dwar il-konsumatur ( 42 ). B’hekk, fil-preżenza ta’ formulazzjonijiet li ma jkollhomx differenzi sostanzjali, il-Qorti tal‑Ġustizzja tinterpreta l-kunċett b’mod konverġenti u diġà kellha l‑okkażjoni tenfasizza r-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jagħti portata orizzontali lid-definizzjoni ta’ “konsumatur” ( 43 ).

70.

Għalhekk, jiena tal-opinjoni li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ, li jippermettu li jiġi kkonstatat li l-kuntesti, nazzjonali u Ewropej, invokati mill-qorti tar-rinviju, huma “ġuridikament u funzjonalment komparabbli”, jeżisti interess tal-Unjoni sabiex il-kunċett ta’ “konsumatur” li jinsab fid-Direttiva 93/13 jingħata interpretazzjoni uniformi mill-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex jiġi evitat ir-riskju ta’ interpretazzjonijiet diverġenti ta’ dan is-suġġett fil-kuntest tad‑dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli.

71.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni tiddeċiedi fuq it-tieni domanda magħmula mill‑qorti tar-rinviju.

72.

Peress li jista’ jiġi dedott, mir-riferiment tal-Gvern Slovakk għad‑digriet Rozhlas a televízia Slovenska tat‑28 ta’ April 2022 ( 44 ), li huwa jinvoka l-inammissibbiltà tat-tieni domanda preliminari, infakkar fil-qosor li d-domandi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiċħad li tagħti risposta għal domanda magħmula minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil‑kawża prinċipali, fejn il-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha. Minn ġurisprudenza stabbilita, li hija issa riflessa wkoll fl-Artikolu 94 tar‑Regoli tal-Proċedura, jirriżulta wkoll n-neċessità li tingħata interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun utli għall-qorti nazzjonali teżiġi li din il-qorti tiddefinixxi l-kuntest fattwali u regolatorju tad‑domandi magħmula minnha, jew li, minn tal-inqas, tispjega ċ‑ċirkustanzi fattwali li fuqhom ikunu bbażati dawn id-domandi. Id‑deċiżjoni tar-rinviju għandha, barra minn dan, tindika r-raġunijiet preċiżi li jkunu wasslu lill-qorti nazzjonali biex ikollha dubji dwar l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u biex tikkunsidra neċessarju li tagħmel domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja ( 45 ). Il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda l‑ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima ( 46 ).

73.

Issa, f’dan il-każ, jidhirli li l-qorti tar-rinviju ssodisfatt dawn ir‑rekwiżiti b’mod suffiċjenti fid-dawl tal-elementi pprovduti, imqassra b’mod partikolari fil-punt 60 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

74.

L-ewwel nett, fil-fatt, il-qorti tar-rinviju spjegat ir-raġunijiet li għalihom din l-interpretazzjoni hija mitluba u l-importanza li hija għandha għat-tilwima fil-kawża prinċipali ( 47 ). B’hekk, minkejja li, kif indikat preċedentement, it-tilwima fil-kawża prinċipali ma jidhirx li tirrigwarda klawżola ta’ kuntratt u ma taqax, għalhekk, fir-rigward tal-mertu, fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13, l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal‑Unjoni tissodisfa bżonn oġġettiv għas-soluzzjoni tat-tilwima fil‑kawża prinċipali u ma tidhirx għalhekk li hija mingħajr rabta ċara mar-realtà tat-tilwima jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali.

75.

It-tieni nett, mill-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li l-kwistjoni ma hijiex ta’ natura ipotetika. Ninnota li dawn l-ispjegazzjonijiet, barra minn hekk, ippermettew lill-Gvern Slovakk kif ukoll lill-Kummissjoni jeżerċitaw id-dritt mogħti lilhom permezz tal-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li jippreżentaw osservazzjonijiet.

76.

It-tielet nett, jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha wkoll il-punti ta’ fatt u ta’ dritt neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li qegħdin isirulha.

77.

Għalhekk, jiena tal-opinjoni li l-qorti tar-rinviju ssodisfatt ir‑rekwiżiti previsti fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura, b’tali mod li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.

78.

Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l‑Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13, moqri flimkien mal-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna fiżika li tkun għamlet użu mis-servizzi ta’ avukat sabiex tiġi stabbilita kumpannija kummerċjali, li tagħha hija kellha ssir l-amministratriċi u waħda miż-żewġ fundaturi u soċji, għandhiex tiġi kkunsidrata bħala “konsumatur” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

79.

Infakkar li l-kwalità ta’ “konsumatur” tal-persuna kkonċernata għandha tiġi stabbilita skont kriterju funzjonali, li jevalwa jekk ir‑relazzjoni kuntrattwali inkwistjoni tagħmilx parti mill-ambitu ta’ attivitajiet li ma għandhom ebda rabta mal-eżerċizzju ta’ professjoni ( 48 ). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikkonoxxiet li interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “konsumatur” hija neċessarja sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-persuni fiżiċi kollha li, imqabbla mal‑kummerċjant, jinsabu f’pożizzjoni iktar dgħajfa ( 49 ).

80.

F’dan il-każ, jiena tal-opinjoni li, kemm il-kliem tad-definizzjoni ta’ “konsumatur”, kif indikat fiha ( 50 ), kif ukoll il-kuntest u l-għan ta’ protezzjoni tal-konsumatur li għandu jintlaħaq mid-Direttiva 93/13, jimmilitaw sabiex jiġi kkunsidrat li l-konvenuta fil-kawża prinċipali, bħala persuna fiżika li għadha ma bdietx l-attività li fir-rigward tagħha hija kienet iddikjarat lill-avukat li hija interessata mis-servizzi legali tiegħu, għandha tiġi kkunsidrata bħala “konsumatur”. Fil-fatt, xejn ma juri li l‑konvenuta fil-kawża prinċipali kienet diġà teżerċita attività professjonali li fil-kuntest tagħha kien jaqa’ dan il-kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi legali. Barra minn hekk, din l-evalwazzjoni, li għandha ssir mill‑qorti tar-rinviju, għandha ssir fil-mument tal-konklużjoni tal‑kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi legali skont l-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 93/13 u skont l-għan ta’ protezzjoni tal-konsumatur meta huwa jiftiehem ma’ kummerċjant ( 51 ). F’dan ir-rigward, il-qorti nazzjonali għandha, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha, tqis iċ-ċirkustanzi kollha tal‑każ sabiex tistabbilixxi jekk il-persuna fiżika kkonċernata aġixxietx fil-kuntest tal-attività professjonali tagħha jew għal skopijiet li jmorru lil hinn minn din l-attività ( 52 ).

81.

B’hekk, il-kwalità ta’ “konsumatur” tal-persuna kkonċernata ma hijiex evalwata skont l-għan tagħha li ssir, jekk ikun il-każ, operatur ekonomiku, iżda skont it-tweġiba għall-kwistjoni dwar jekk, waqt il‑konklużjoni tal-kuntratt inkwistjoni, kinitx qiegħda taġixxi fil-kuntest tal‑attività professjonali tagħha.

82.

Fid-dawl tal-elementi li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari u bla ħsara għal verifiki f’dan ir-rigward mill-qorti tar‑rinviju, il-kwalità ta’ “konsumatur” għandha, fl-opinjoni tiegħi, tiġi aċċettata f’dan il-każ. Barra minn hekk, l-istess jgħodd, jidhirli, għall‑kunċett ta’ “konsumatur” fis-sens tad-Direttiva 2011/83.

83.

Id-dubji tal-qorti tar-rinviju, fid-dawl tas-sentenza Gruber ( 53 ), jidhirli li għandhom jitwarrbu, għall-istess raġunijiet, mutatis mutandis, bħal dawk esposti fil-punti 42 sa 45 ta’ dawn il-konklużjonijiet fir‑rigward tas-sentenzi tat‑3 ta’ Lulju 1997, Benincasa (C‑269/95, EU:C:1997:337), u tal‑14 ta’ Marzu 2013, Česká spořitelna (C‑419/11, EU:C:2013:165). Fil-fatt, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, l-interpretazzjoni ristretta tal-kunċett ta’ “konsumatur” adottata f’ din is-sentenza Gruber, għall-finijiet tad‑determinazzjoni tal-portata tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni derogatorji previsti fl-Artikoli 13 sa 15 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell fil-każ ta’ kuntratt b’żewġ għanijiet, ma għandhiex tiġi estiża, b’analoġija, għall-kunċett ta’ “konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13 ( 54 ).

84.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni domanda preliminari fis-sens li l-kunċett ta’ “konsumatur” fis-sens tal-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 93/13, moqri flimkien mal-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li jkollha l-kwalità ta’ “konsumatur” il-persuna fiżika li tkun ikkonkludiet kuntratt li jkollu bħala suġġett servizzi legali sabiex tiġi stabbilita kumpannija li tagħha din il-persuna fiżika kellha ssir l-amministratriċi u waħda miż-żewġ fundaturi u soċji, bla ħsara għall‑verifiki li għandhom isiru mill-qorti tar-rinviju dwar iċ-ċirkustanzi tal-każ u intiżi b’mod partikolari li jiġi evalwat jekk il-persuna fiżika kkonċernata aġixxietx fil-kuntest tal-attività professjonali tagħha jew le.

85.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Mestský súd Bratislava IV (il-Qorti Muniċipali ta’ Bratislava IV, Slovakkja), bil-mod segwenti: