This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52023PC0747
Proposal for a COUNCIL IMPLEMENTING DECISION amending Implementing Decision (EU) (ST 12319/2021, ST 12319/2021 ADD 1) of 29 October 2021 on the approval of the assessment of the recovery and resilience plan for Romania
Proposta għal DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) (ST 12319/2021 INIT; ST 12319/2021 ADD 1) tad-29 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru r-reżiljenza tar-Rumanija
Proposta għal DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) (ST 12319/2021 INIT; ST 12319/2021 ADD 1) tad-29 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru r-reżiljenza tar-Rumanija
COM/2023/747 final
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 21.11.2023
COM(2023) 747 final
2023/0428(NLE)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL
li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) (ST 12319/2021 INIT; ST 12319/2021 ADD 1) tad-29 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru r-reżiljenza tar-Rumanija
{SWD(2023) 382 final}
2023/0428 (NLE)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL
li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) (ST 12319/2021 INIT; ST 12319/2021 ADD 1) tad-29 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru r-reżiljenza tar-Rumanija
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza 1 , u b’mod partikolari l-Artikolu 20(1) tiegħu,
Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Billi:
(1)Wara l-preżentazzjoni tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza (recovery and resilience plan, ‘‘RRP’’) mir-Rumanija fil-31 ta’ Mejju 2021, il-Kummissjoni pproponiet il-valutazzjoni pożittiva tagħha lill-Kunsill. Il-Kunsill approva l-valutazzjoni pożittiva permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tad-29 ta’ Ottubru 2021 2 (“id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill”)
(2)Skont l-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241, il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli ta’ kull Stat Membru jenħtieġ li tiġi aġġornata sat-30 ta’ Ġunju 2022 f’konformità mal-metodoloġija pprovduta fih. Fit-30 ta’ Ġunju 2022, il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati ta’ dak l-aġġornament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
(3)Fit-8 ta’ Settembru 2023, ir-Rumanija ppreżentat RRP modifikat, li jinkludi kapitolu REPowerEU f’konformità mal-Artikolu 21c tar-Regolament (UE) 2021/241, lill-Kummissjoni.
(4)L-RRP modifikat iqis ukoll il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata f’konformità mal-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2021/241 u jinkludi talba motivata lill-Kummissjoni biex tipproponi lill-Kunsill biex jemenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill f’konformità mal-Artikolu 21(1) tar-Regolament (UE) 2021/241 u jikkunsidra li l-RRP parzjalment ma għadux jista’ jinkiseb minħabba ċirkostanzi oġġettivi. Il-modifiki tal-RRP ippreżentati mir-Rumanija jikkonċernaw 56 miżura.
(5)Fl-14 ta’ Lulju 2023, il-Kunsill indirizza rakkomandazzjonijiet lir-Rumanija fil-kuntest tas-Semestru Ewropew. B’mod partikolari, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija ssegwi politiki fiskali f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sal-2024, u li tissaħħaħ il-pożizzjoni esterna tar-Rumanija. Huwa rrakkomanda wkoll lir-Rumanija biex tnaqqas il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fis-seħħ, billi tuża l-iffrankar relatat biex tnaqqas id-defiċit tal-gvern, malajr kemm jista’ jkun fl-2023 u fl-2024. Jekk iż-żidiet imġedda fil-prezzijiet tal-enerġija jkunu jeħtieġu miżuri ta’ appoġġ ġodda jew li jitkomplew, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija tiżgura li dawn ikunu mmirati lejn il-protezzjoni tal-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli, ikunu fiskalment affordabbli, u jippreservaw l-inċentivi għall-iffrankar tal-enerġija. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll li r-Rumanija tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Huwa rrakkomanda wkoll li tiġi żgurata governanza effettiva u li tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva sabiex tkun tista’ titkompla l-implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li titkompla l-implimentazzjoni rapida tal-politika ta’ koeżjoni. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u taċċellera t-tranżizzjoni tal-enerġija, b’mod partikolari billi tuża enerġija rinnovabbli aktar malajr u ttejjeb il-kapaċità tal-grilja sabiex tippermetti kapaċità ġdida biex topera fis-suq u żżid l-effiċjenza enerġetika u l-ambizzjoni tal-isforzi ta’ rinnovazzjoni tal-bini, inkluż billi tipprovdi aċċess aħjar għall-informazzjoni u għażliet ta’ finanzjament sostenibbli. Fl-aħħar nett, irrakkomanda lir-Rumanija biex iżżid l-isforzi ta’ politika mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.
(6)Il-preżentazzjoni tal-RRP modifikat segwiet proċess ta’ konsultazzjoni, imwettaq f’konformità mal-qafas legali nazzjonali, bl-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, is-sħab soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u partijiet ikkonċernati rilevanti oħra. Is-sommarju tal-konsultazzjonijiet ġie ppreżentat flimkien mal-RRP modifikat. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-RRP modifikat, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V ta’ dak ir-Regolament.
Aġġornamenti bbażati fuq l-Artikolu 18(2) tar-Regolament 2021/241
(7)L-RRP modifikat ippreżentat mir-Rumanija jaġġorna tmien miżuri biex titqies il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata. Ir-Rumanija spjegat li minħabba li l-kontribuzzjoni finanzjarja massima naqset minn EUR 14 244 851 992 3 għal EUR 12 125 664 294 4 , diversi investimenti ġew modifikati, trasferiti jew il-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħhom meta mqabbel mal-pjan oriġinali tnaqqas, għal ammont totali ta’ EUR 2 119 187 698, li jikkorrispondi għat-tnaqqis tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima.
(8)Dawk il-modifiki jikkonċernaw miżuri taħt il-komponenti C2 – Foresti u protezzjoni tal-bijodiversità, C4 –- Trasport sostenibbli, C6 – Enerġija, C7 – It-trasformazzjoni diġitali, C10 – Fond lokali, C12 – Il-kura tas-saħħa, u C15 – L-edukazzjoni. B’mod partikolari, il-miri 25 u 26 fl-investiment C2.I1 – Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani – tnaqqsu fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħhom; l-istadji importanti 72 u 73, u l-miri 74 u 75 tal-investiment C4.I1 – Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja – ġew modifikati; il-mira 173 tal-investiment C7.I8 – Karta tal-identità elettronika u firma diġitali kwalifikati – tnaqqset fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħha u l-mira 174 ġiet modifikata biex tirrifletti l-kontenut aġġornat tal-miżura; il-miri 302, 305 u 306, u l-istadju importanti 304, tal-investiment C10.I1 – Mobbiltà urbana sostenibbli – tneħħew, filwaqt li l-mira 303 tnaqqset fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħha; il-miri 367 u 372 tal-investiment C12.I1 – Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar – tnaqqsu fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħhom; il-mira 377 tal- investiment C12.I2 – Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi – tnaqqset fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħha; l-istadju importanti 458 u l-mira 459 fl-investiment C15.I2 – L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 412-il servizz komplementari għall-gruppi żvantaġġati – tnaqqsu fir-rigward tal-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tagħhom.
Emendi bbażati fuq l-Artikolu 21 tar-Regolament 2021/241
(9)L-emendi tal-RRP ippreżentati mir-Rumanija minħabba ċirkostanzi oġġettivi jikkonċernaw 48 miżura.
(10)Ir-Rumanija spjegat li 16-il miżura ma għadhomx jistgħu jinkisbu kompletament fl-iskeda ta’ żmien prevista fl-RRP oriġinali minħabba restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista, ikkombinati f’xi każijiet ma’ inflazzjoni għolja. Dawn jikkonċernaw, rispettivament, il-miri 5, 6, 7, u 8 tal-investiment C1.I1 - L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenza ta’ popolazzjoni ta’ aktar minn 2 000 ruħ, prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej; il-miri 11 u 12 tal-investiment C1.I2 - Ġbir tal-ilma mormi fl-agglomerazzjonijiet b’popolazzjoni ekwivalenti għal inqas minn 2 000 ruħ li jipprevjeni l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwa żoni naturali protetti; il-mira 13 tal-investiment C1.I3 - Appoġġ għall-konnessjoni tal-popolazzjoni bi dħul baxx man-networks eżistenti tal-ilma u tad-drenaġġ; Il-miri 14, 15, 17 u l-istadju importanti 16 tal-investiment C1.I4 - Adattament għat-tibdil fil-klima permezz tal-awtomatizzazzjoni u tad-diġitalizzazzjoni tat-tagħmir tar-rimi tal-ilma u tal-ħżin, tal-akkumulazzjonijiet eżistenti biex jiġi żgurat il-fluss ekoloġiku u tiżdied is-sigurtà tal-provvista tal-ilma għall-popolazzjoni u jitnaqqas ir-riskju għall-għargħar, taħt il-komponent C1 - Il-ġestjoni tal-ilma; il-mira 58 tal-investiment C3.I3b - Tagħmir tal-kwalità tal-arja, ir-radjuattività u l-monitoraġġ tal-istorbju għall-Aġenzija Nazzjonali għall-Ħarsien tal-Ambjent, taħt il-komponent C3 - Ġestjoni tal-iskart; l-istadji importanti 95 u 96, u l-miri 101, 103, 104, 102, 105 u 106 tal-investiment C5.I1 - L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti, taħt il-komponent C5 - Mewġa ta’ rinnovazzjoni; l-istadji importanti 129 u 130, u miri 131 u 132 tal-investiment C6.I2 - Infrastruttura ta’ distribuzzjoni ta’ gassijiet rinnovabbli (bl-użu ta’ gass naturali flimkien ma’ idroġenu ekoloġiku bħala miżura tranżitorja) kif ukoll kapaċitajiet ta’ produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku u/jew l-użu tiegħu għall-ħżin tal-elettriku, taħt il-komponent C6 - Enerġija; il-miri 295 u 296 tal-investiment C10.I1 –Mobbiltà urbana sostenibbli; il-miri 318 u 319 tal-investiment C10.I2 - Il-bini ta’ akkomodazzjonijiet għaż-żgħażagħ u għall-professjonisti fil-qasam tas-saħħa u l-edukazzjoni; il-miri 321 u 322 tal-investiment C10.I3 - Ir-rijabilitazzjoni moderna ta’ binjiet pubbliċi biex jitjieb it-twassil tas-servizz pubbliku minn unitajiet territorjali amministrattivi; il-miri 324 u 325 tal-investiment C10.I4 - Żvilupp/aġġornament fil-format tal-GIS tal-ippjanar spazjali u d-dokumenti tal-ippjanar urban, taħt il-komponent C10 - Fond lokali; l-istadju importanti 336 u mira 337 tal-investiment C11.I2 - Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti; l-istadju importanti 340 tar-riforma C11.R2 - Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali; l-istadju importanti 342 u mira 343 tal-investiment C11.I4 - Implimentazzjoni ta’ 3 000 km ta’ rotot taċ-ċikliżmu, taħt il-komponent C11 - It-turiżmu u l-kultura; il-miri 486, 487 u 488 tal-investiment C15.I10 - L-iżvilupp tan-network tal-iskejjel ekoloġiċi u x-xiri ta’ minibuses ekoloġiċi; il-miri 503, 504, 505 u 506 tal-’investiment C15.I17 - L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins, faċilitajiet ta’ rikreazzjoni), taħt il-komponent C15 – L-edukazzjoni. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li testendi l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri u tnaqqas il-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa ta’ xi wħud mill-istadji importanti u l-miri korrispondenti. Jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tiġi emendata skont dan.
(11)Ir-Rumanija spjegat li seba’ miżuri ma għadhomx jistgħu jinkisbu kompletament minħabba restrizzjonijiet min-naħa tal-provvista bħal dewmien mhux mistenni fil-finalizzazzjoni tal-proċeduri tal-offerti jew domanda insuffiċjenti. Dawn jikkonċernaw: il-mira 18 tal-investiment C1.I5 – Dotazzjoni xierqa tal-amministrazzjonijiet tal-baċiri tax-xmajjar għall-monitoraġġ tal-għargħar, il-prevenzjoni u r-rispons ta’ emerġenza, taħt il-komponent C1 – Il-ġestjoni tal-ilma; il-mira 39 tal-investiment C2.I4 – Investimenti integrati għar-rikostruzzjoni ekoloġika tal-ħabitats u l-konservazzjoni ta’ speċijiet relatati mal-mergħat, żoni akkwatiċi u żoni li jiddependu fuq l-ilma, taħt il-komponent C2 – Foresti u protezzjoni tal-bijodiversità; l-istadji importanti 135 u 136 u l-miri 137, 138 u 139 ta’ C6.I4 – Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir awżiljarju), kif ukoll kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku, u l-mira 141 tal-investiment C6.I5 – L-iżgurar tal-effiċjenza enerġetika fis-settur industrijali, taħt il-komponent C6 – Enerġija; l-istadju importanti 334 u l-mira 335 tal-investiment C11.I1 – Promozzjoni tat-12-ir rotta turistika/kulturali, taħt il-komponent C11 – Turiżmu u kultura; il-miri 466 u 467 tal-investiment C15.I4 – Appoġġ għal stabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola u l-mira 482 tal-investiment C15.I9 – L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel, taħt il-komponent C15 - Edukazzjoni. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li tnaqqas il-livell ta’ implimentazzjoni meħtieġa tal-istadji importanti u l-miri korrispondenti ta’ dawn il-miżuri, tneħħi xi miri intermedjarji, jew timmodifika d-deskrizzjoni tal-miżuri u d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill jenħtieġ li tiġi emendata skont dan.
(12)Ir-Rumanija spjegat li 21 miżura ġew modifikati biex jimplimentaw alternattivi aħjar sabiex tinkiseb l-ambizzjoni oriġinali tal-miżuri. Dawn jikkonċernaw: l-istadju importanti 41 tal-investiment C2.I5 – Sistemi integrati ta’ tnaqqis tar-riskju ta’ għargħar fil-baċiri forestali, taħt il-komponent C2 – Foresti u protezzjoni tal-bijodiversità; l-istadju importanti 45 tar-riforma C3.R1 – It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari; il-miri 48, 49, 52 u 53 tal-investiment C3.I1 – Żvilupp, modernizzazzjoni u tlestija ta’ sistemi integrati għall-immaniġġjar tal-iskart muniċipali fil-livell tal-kontea jew fil-livell tal-belt/muniċipalità taħt il-komponent C3 – Ġestjoni tal-iskart; l-istadji importanti 59, 60 u 66, u l-mira 64 tar-riforma C4.R1 – Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq; l-istadji importanti 86 u 87 u l-miri 88 u 89 tal-investiment C4.I4 – L-iżvilupp tan-network tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca, taħt il-komponent C4 – Trasport sostenibbli; l-istadju importanti 167 tal-investiment C7.I5 – Diġitalizzazzjoni fil-qasam tal-ambjent taħt il-komponent C7 – Trasformazzjoni diġitali; l-istadju importanti 209 tar-riforma C8.R5 – L-istabbiliment u operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp; l-istadju importanti 214 tar-riforma C8.R6 – Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi; u l-istadju importanti 231 u l-mira 232 tal-investiment C8.I4 – Implimentazzjoni tad-dwana elettronika, taħt il-komponent C8 – Riformi tat-taxxa u l-pensjonijiet; l-istadju importanti 246 tal-investiment C9.I1 – Pjattaformi diġitali dwar it-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji; il-miri 267 u 269 tal-investiment C9.I4 – Proġetti transkonfinali u multinazzjonali – Proċessuri b’Enerġija Baxxa u Ċippi Semikondutturi; il-mira 283 tal-investiment C9.I7 – It-tisħiħ tal-eċċellenza u l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tar-Rumanija fi sħubijiet u missjonijiet f’Orizzont Ewropa, taħt il-komponent C9 – Appoġġ għan-negozju, ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; l-istadju importanti 420 tar-riforma C14.R4 – L-iżvilupp ta’ sistema ġusta ta’ paga unitarja fis-settur pubbliku, taħt il-komponent C14 – Governanza tajba; l-istadju importanti 452 tar-riforma C15.R1 – Elaborazzjoni u adozzjoni tal-pakkett leġiżlattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”; il-mira 457 tal-investiment C15.I1 – Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches; l-istadju importanti 479 tar-riforma C15.R5 – Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni; l-istadji importanti 489 u 490 u l-miri 491 u 492 tal-investiment C15.I11 – Forniment ta’ faċilitajiet għall-klassijiet ta’ qabel l-università u l-laboratorji/workshops tal-iskola; l-istadju importanti 495 tar-riforma C15.R7 – Ir-riforma tal-governanza tas-sistema edukattiva ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment; l-istadju importanti 498 tal-investiment C15.I15 – Skola Online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut; l-istadju importanti 501 tal-investiment C15.I16 – Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija tagħhom għall-professjonijiet diġitali tal-futur; u l-mira 507 tal-investiment C15.I18 – Programm ta’ taħriġ u kowċing għall-maniġers u l-ispetturi tal-iskejjel, taħt il-komponent C15 – L-edukazzjoni. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li timmodifika d-deskrizzjoni tal-miżuri u tal-istadji importanti u l-miri korrispondenti u jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tiġi emendata skont dan.
(13)Ir-Rumanija spjegat li miżura waħda ma għadhiex tista’ tinkiseb kompletament fl-iskeda ta’ żmien inizjalment ippjanata jew hija mdewma u huma meħtieġa bidliet biex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti legali emendati. Dan jikkonċerna: l-istadju importanti 349 u l-mira 350 tal-investiment C11.I7 – L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films, taħt il-komponent C11 – It-turiżmu u l-kultura. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li testendi l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni tagħhom jew li timmodifika d-deskrizzjoni tal-miżuri u tal-istadji importanti u l-miri korrispondenti u jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tiġi emendata skont dan.
(14)Ir-Rumanija spjegat li żewġ miżuri ma għadhomx jistgħu jinkisbu fl-iskeda ta’ żmien u l-kostijiet stmati tal-RRP oriġinali minħabba n-nuqqas ta’ domanda li jirriżulta minn inflazzjoni għolja, u l-kuntest ekonomiku inċert ipprovokat mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. Dawn jikkonċernaw: il-mira 285 tal-investiment C9.I9 – Appoġġ għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ eċċellenza riċevuti fil-Premju ta’ Marie Sklodowska Curie għal Fellowship Individwali, taħt il-komponent C9 – Appoġġ għan-negozju, ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; il-mira 330 tar-riforma C11.R1 – L-operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs), taħt il-komponent C11 – It-turiżmu u l-kultura. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li testendi l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni tagħhom, biex timmodifika d-deskrizzjoni tal-miżuri u biex tnaqqas l-istadji importanti u l-miri korrispondenti u jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tiġi emendata skont dan.
(15)Ir-Rumanija spjegat li miżura waħda ma għadhiex tista’ tinkiseb kompletament minħabba kundizzjonijiet mhux favorevoli tas-suq tal-enerġija wara l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-elettriku filwaqt li jitqiesu d-dispożizzjonijiet fil-Liġi dwar id-Dekarbonizzazzjoni vvalutati fl-istadju importanti 113 fil-kuntest tat-tieni talba għal pagament. Dan jikkonċerna l-miri 115 u 119 tar-riforma C6.R1 – Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli, taħt il-komponent C6 – Enerġija. Abbażi ta’ dan, ir-Rumanija talbet li timmodifika d-deskrizzjoni tal-miżura u tal-miri korrispondenti u jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tiġi emendata skont dan.
(16)Ir-Rumanija talbet ukoll li tuża r-riżorsi liberati mit-tneħħija jew it-tnaqqis fid-daqs tal-miżuri skont l-Artikolu 21 tar-Regolament (UE) 2021/241, għal ammont totali ta’ EUR 577 082 830, biex tinkludi żewġ miżuri ġodda taħt il-komponent 16 – REPowerEU: l-investiment C16. I6 – Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq il-kanali tal-irrigazzjoni; u l-investiment C16.I7 – Skema ta’ Vawċers tal-Għotjiet biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika fid-djar.
(17)Il-Kummissjoni tqis li r-raġunijiet ippreżentati mir-Rumanija jiġġustifikaw l-aġġornament skont l-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-emenda skont l-Artikolu 21(2) ta’ dak ir-Regolament.
Korrezzjonijiet ta’ żbalji klerikali
(18)Ġew identifikati 17-il żball klerikali fit-test tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill, li jaffettwaw 17-il stadju importanti u miri u 16-il miżura. Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill jenħtieġ li tiġi emendata biex jiġu kkoreġuti dawk l-iżbalji klerikali li ma jirriflettux il-kontenut tal-RRP ppreżentat lill-Kummissjoni fil-31 ta’ Mejju 2021, kif miftiehem bejn il-Kummissjoni u r-Rumanija. Dawk l-iżbalji klerikali huma relatati ma’: il-mira 55 tal-investiment C3.I2 – Żvilupp tal-infrastruttura għad-demel u ġestjoni ta’ skart agrikolu kompostabbli ieħor, taħt il-komponent C3 – Ġestjoni tal-iskart; l-istadju importanti 79 tar-riforma C4.R2 – Ġestjoni tal-kwalità bbażata fuq il-prestazzjoni fit-trasport – Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva, taħt il-komponent C4 – Trasport sostenibbli; il-mira 134 tal-investiment C6.I3 – L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni ta’ sħana u enerġija kkombinati (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li jaħdmu bil-gass fit-tisħin distrettwali biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda, taħt il-komponent 6 – Enerġija; l-istadji importanti 164 u 166 tal-investiment C7.I4 – Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura, l-istadju importanti 167 tal-investiment C7.I5 – Diġitalizzazzjoni fil-qasam tal-ambjent, u l-mira 185 tal-investiment C7.I16 – Programm avvanzat ta’ taħriġ fil-ħiliet diġitali għall-impjegati taċ-ċivil, taħt il-komponent 7 – It-trasformazzjoni diġitali; l-istadju importanti 217 tal-investiment C8.I1 – L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali, u l-istadju importanti 226a tal-investiment C8.I2 – It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju, taħt il-komponent 8 – Riformi tat-taxxa u l-pensjonijiet; l-istadju importanti 241 tar-riforma C9.R1 – Trasparenza leġiżlattiva, tneħħija tal-burokrazija u simplifikazzjoni proċedurali għan-negozju u l-istadju importanti 256 tal-investiment C9.I2 – Strumenti finanzjarji għas-settur privat, taħt il-komponent 9 – Appoġġ għan-negozju, ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; l-istadju importanti 317 tal-investiment C10.I2 – Kostruzzjoni ta’ djar għaż-żgħażagħ u għall-professjonisti fis-saħħa u l-edukazzjoni; l-istadju importanti 328 tar-riforma C11.R1 – L-operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs), taħt il-komponent C11 – It-turiżmu u l-kultura; l-istadju importanti 384 tar-riforma C13.R3 – Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI), taħt il-komponent 13 – Riformi soċjali; l-istadju importanti 439 tar-riforma C14.R9 – Titjib tal-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat, taħt il-komponent 14 – Governanza tajba; il-mira 474 tal-investiment C15.I6 – L-iżvilupp ta’ 10 konsorzji reġjonali u l-iżvilupp u t-tgħammir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali; il-mira 497 ta’ investiment C15.I14 – It-tgħammir ta’ sessjonijiet ta’ ħidma tal-prattika fl-iskejjel tal-ETV, taħt il-komponent 15 – L-edukazzjoni. Dawk il-korrezzjonijiet ma jaffettwawx l-implimentazzjoni tal-miżuri kkonċernati.
Il-kapitolu REPowerEU bbażat fuq l-Artikolu 21c tar-Regolament 2021/241
(19)Il-kapitolu REPowerEU jinkludi żewġ riformi u seba’ investimenti. Il-kapitolu REPowerEU tar-Rumanija huwa mistenni li jkollu impatt dejjiemi fuq it-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwils fossili u tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u fuq iż-żieda fl-użu tal-enerġija rinnovabbli u b’hekk jikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-vulnerabbiltajiet matul l-istaġuni tax-xitwa.
(20)Il-kapitolu jinkludi riforma importanti li għandha l-għan li tiffaċilita l-identifikazzjoni ta’ żoni ta’ aċċelerazzjoni, li hija mistennija li tagħti spinta lill-installazzjoni ta’ impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli. Din ir-riforma hija kkomplementata minn żewġ investimenti mmirati lejn l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Wieħed minnhom, l-investiment C6.I1 – Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli, taħt il-komponent 6 – Enerġija, ġie ttrasferit għall-kapitolu REPowerEU f’konformità mal-Artikolu 21c(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.
(21)Il-pjan jinkludi wkoll riforma biex jiġu stabbiliti uffiċċji ta’ punt uniku ta’ servizz, iddedikati għall-għoti ta’ informazzjoni u assistenza lil persuni privati għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli u għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika, fl-ewwel pass fl-indirizzar lil dawk affettwati mill-faqar enerġetiku u lill-konsumaturi vulnerabbli tal-enerġija. Din ir-riforma hija kkomplementata minn investiment immirat lejn l-użu tal-enerġija solari fuq il-bjut fuq il-binjiet residenzjali u żewġ investimenti biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika fil-pajjiż billi jiġu rinnovati l-bini pubbliku u l-abitazzjonijiet privati rispettivament. Dan l-aħħar investiment fir-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta’ abitazzjonijiet privati jagħti prijorità lill-unitajiet domestiċi foqra fl-enerġija u lill-konsumaturi vulnerabbli tal-enerġija, u b’hekk jindirizza l-faqar enerġetiku. L-investiment jikkonsisti fi skema ta’ vawċers ta’ għotja li tkopri kemm ir-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika kif ukoll l-installazzjoni ta’ pannelli solari fuq il-bjut. Il-benefiċjarji jirċievu assistenza mmirata minn punti uniċi ta’ servizz stabbiliti taħt riforma.
(22)Il-kapitolu REPowerEU jinkludi wkoll investiment biex jittejbu l-manutenzjoni, l-effiċjenza u ċ-ċibersigurtà tan-network tat-trażmissjoni tal-elettriku, tiġi ffaċilitata l-konnessjoni ta’ impjanti rinnovabbli ġodda u jiġu żgurati aħjar ir-reżiljenza u l-affidabbiltà tal-infrastruttura.
(23)Il-kapitolu REPowerEU jinkludi wkoll investiment li jipprovdi taħriġ għall-ħaddiema dwar il-ħiliet tal-enerġija ekoloġika.
(24)Il-Kummissjoni vvalutat l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU mal-kriterji tal-valutazzjoni stipulati fl-Artikolu 19(3) tar-Regolament 2021/241.
Rispons bilanċjat li jikkontribwixxi għas-sitt pilastri
(25)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (a), u l-Anness V, il-kriterju 2.1, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU jirrappreżenta fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) rispons komprensiv u adegwatament ibbilanċjat għas-sitwazzjoni ekonomika u soċjali, biex b’hekk jikkontribwixxi b’mod xieraq għas-sitt pilastri kollha msemmija fl-Artikolu 3 ta’ dak ir-Regolament, filwaqt li jqis l-isfidi speċifiċi ffaċċjati mill-Istat Membru kkonċernat u l-allokazzjoni finanzjarja għalih.
(26)L-RRP modifikat, flimkien mal-kapitolu REPowerEU, għandu impatt biss fuq il-valutazzjoni oriġinali tal-kontribut tal-RRP għall-ewwel pilastru dwar it-tranżizzjoni ekoloġika kif stabbilit fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tad-29 ta’ Ottubru 2021. Għall-pilastri l-oħra, in-natura u l-firxa tal-modifiki għall-RRP ma għandhomx impatt fuq il-valutazzjoni preċedenti tal-pjan, li jkompli jirrappreżenta fil-biċċa l-kbira rispons komprensiv u bbilanċjat b’mod adegwat għas-sitwazzjoni ekonomika u soċjali, u lanqas fuq il-kontribut xieraq tiegħu għas-sitt pilastri kollha msemmija fl-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) 2021/241.
(27)Fir-rigward tal-ewwel pilastru, il-miżuri fil-kapitolu REPowerEU jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-miri klimatiċi tal-Unjoni għall-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika tal-UE sal-2050, bl-għan li jaċċelleraw l-użu tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli billi jintroduċu miżuri li jissimplifikaw il-proċeduri tal-għoti ta’ permessi u dawk amministrattivi. Il-miżuri kollha inklużi fil-kapitolu REPowerEU huma mistennija li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għat-tranżizzjoni ekoloġika, u għall-indirizzar tal-isfidi korrispondenti.
L-indirizzar tal-isfidi kollha jew ta’ subsett sinifikanti ta’ sfidi identifikati fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż
(28)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), u l-Anness V, il-kriterju 2.2, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU mistenni jikkontribwixxi għall-indirizzar b’mod effettiv tal-isfidi kollha, jew subsett sinifikanti minnhom (Klassifikazzjoni A) identifikati fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti indirizzati lir-Rumanija, inklużi l-aspetti fiskali tagħhom, u rakkomandazzjonijiet li saru skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, jew l-isfidi identifikati f’dokumenti rilevanti oħra adottati b’mod uffiċjali mill-Kummissjoni fil-kuntest tas-Semestru Ewropew.
(29)B’mod partikolari, l-RRP modifikat iqis ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati b’mod formali mill-Kunsill qabel il-valutazzjoni tal-pjan modifikat mill-Kummissjoni. Peress li l-allokazzjoni finanzjarja massima għar-Rumanija naqset bħala riżultat tal-aġġornament, ir-rakkomandazzjonijiet tal-2022 u tal-2023 mhux relatati mal-isfidi tal-enerġija ma jitqisux fil-valutazzjoni ġenerali.
(30)Wara li vvalutat il-progress fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti kollha bħala parti mis-Semestru Ewropew 2023, il-Kummissjoni ssib li r-rakkomandazzjoni 2020.3.1 dwar l-iżgurar ta’ appoġġ ta’ likwidità għall-ekonomija li minnu jibbenefikaw in-negozji u l-unitajiet domestiċi ġiet implimentata bis-sħiħ. Inkiseb progress sostanzjali fir-rigward tar-rakkomandazzjoni 2020.2.1 dwar il-forniment ta’ sostituzzjoni adegwata tal-introjtu u r-rakkomandazzjoni 2019.2.1 dwar is-salvagwardja tal-istabbiltà finanzjarja u r-robustezza tas-settur bankarju.
(31)L-RRP modifikat jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati b’mod effettiv l-isfidi ekonomiċi u soċjali kollha jew subsett sinifikanti minnhom deskritti fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lir-Rumanija mill-Kunsill fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, notevolment fil-qasam tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi u s-sistema tal-pensjonijiet, il-kura tas-saħħa, l-amministrazzjoni pubblika, l-ambjent tan-negozju, l-edukazzjoni, u t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. Billi jindirizza l-isfidi msemmija hawn fuq, l-RRP modifikat huwa mistenni li jikkontribwixxi wkoll għall-korrezzjoni tal-iżbilanċi li qed tesperjenza r-Rumanija, kif identifikat fir-rakkomandazzjonijiet magħmula skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 fl-2019, fl-2020 u fl-2023, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontijiet esterni, marbuta ma’ defiċits kbar tal-gvern.
(32)Peress li r-Rumanija għadha żżomm b’mod sinifikanti l-ambizzjoni tal-investimenti u r-riformi, il-modifiki għall-RRP tar-Rumanija ma jbiddlux il-valutazzjoni preċedenti li l-RRP qed jikkontribwixxi biex jiġu indirizzati b’mod effettiv ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom. Barra minn hekk, il-kapitolu REPowerEU jsaħħaħ l-ambizzjoni tal-pjan fir-rigward tal-biċċa l-kbira tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti fil-qasam tal-enerġija (CSRs 2023.3 u 2022.3), b’mod partikolari biex titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u biex titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija.
(33)Diversi miżuri inklużi fil-kapitolu REPowerEU (il-komponent C16) għandhom l-għan li jużaw l-enerġija rinnovabbli aktar malajr. Dawn jinkludu kemm ir-riformi C16.R1 – Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli - u C16.R2 - L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jiġu pprovduti servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi - u l-investimenti C16.I2 – Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli, C16.I4 – Skema ta’ Vawċers tal-Għotjiet biex jiġi aċċellerat l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi, u C16.I6 – Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq il-kanali tal-irrigazzjoni. Barra minn hekk, ir-riforma C16.R1 – Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli – u l-investiment C16.I5 – Id-diġitalizzazzjoni, l-effiċjenza u l-modernizzazzjoni tan-network nazzjonali tat-trażmissjoni tal-elettriku – għandhom l-għan li jtejbu l-kapaċità tal-grilja biex il-kapaċità mibnija ġdida tkun tista’ tiġi konnessa man-network aktar malajr. Il-miżuri C16.R2 – L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi, C16.I3 - Spinta lill-effiċjenza enerġetika tal-bini pubbliku, u C16.I7 - Skema ta’ Vawċers tal-Għotja biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi - jgħinu biex jiżdiedu l-pass u l-ambizzjoni tar-rinnovazzjonijiet biex javvanzaw l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini. L-introduzzjoni ta’ uffiċċji ta’ rinnovazzjoni taħt C16.R2 - L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi - tindirizza b’mod speċifiku r-rakkomandazzjoni biex jiġi pprovdut aċċess aħjar għall-informazzjoni u għażliet ta’ finanzjament sostenibbli. Fl-aħħar nett, l-investiment C16.I1 – Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika – jikkontribwixxi għall-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.
Kontribut għall-potenzjal tat-tkabbir, għall-ħolqien tal-impjiegi u għar-reżiljenza ekonomika, soċjali u istituzzjonali
(34)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (c), u l-Anness V, il-kriterju 2.3, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU mistenni jkollu impatt għoli (Klassifikazzjoni A) fuq it-tisħiħ tal-potenzjal tat-tkabbir, il-ħolqien tax-xogħol, u r-reżiljenza ekonomika, soċjali u istituzzjonali tar-Rumanija, li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, inkluż permezz tal-promozzjoni ta’ politiki għat-tfal u ż-żgħażagħ, u fuq il-mitigazzjoni tal-impatt ekonomiku u soċjali tal-kriżi tal-COVID-19, biex b’hekk isaħħaħ il-koeżjoni u l-konverġenza ekonomika, soċjali u territorjali fl-Unjoni.
(35)L-RRP modifikat, inkluż il-kapitolu REPowerEU, ikompli jikkontribwixxi għall-koeżjoni ekonomika u jindirizza l-vulnerabbiltajiet tal-ekonomija f’konformità mal-valutazzjoni oriġinali. Minbarra l-miżuri inklużi fl-RRP oriġinali, il-miżuri fil-kapitolu REPowerEU huma mistennija wkoll li jikkontribwixxu għat-tkabbir sostenibbli. Dan huwa l-każ pereżempju għall-appoġġ għall-ħiliet ekoloġiċi u l-iżvilupp ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.
(36)Il-modifiki għall-RRP ma jaffettwawx il-kontribut tal-pjan għall-koeżjoni soċjali. Il-pjan modifikat ikompli jinkludi miżuri biex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali li ilhom jeżistu, inklużi r-rispons u l-aċċessibbiltà tas-servizzi tal-kura tas-saħħa u tal-kura fit-tul, u l-aċċess għas-servizzi għat-tfal f’komunitajiet vulnerabbli u għall-persuni b’diżabilità. Il-miżuri fl-RRP modifikat huma mistennija li jkomplu jgħinu fit-twettiq tal-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali approvat fis-Summit ta’ Porto tas-7 ta’ Mejju 2021 u huma mistennija li jikkontribwixxu għat-titjib tal-livelli tal-indikaturi tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali.
La tagħmilx ħsara sinifikanti
(37)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (d), u l-Anness V, il-kriterju 2.4, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU mistenni jiżgura li l-ebda miżura (Klassifikazzjoni A) għall-implimentazzjoni ta’ riformi u ta’ proġetti ta’ investiment inklużi fih ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fit-tifsira tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 5 (il-prinċipju ‘‘la tagħmilx ħsara sinifikanti’’).
(38)Il-pjan modifikat jivvaluta l-konformità mal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” skont il-metodoloġija stabbilita fil-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni ta’ “la tagħmilx ħsara sinifikanti” skont ir-Regolament dwar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (C(2023) 6454 final). Il-bidliet introdotti fil-miżuri permezz tal-modifiki fil-pjan ma jaffettwawx il-valutazzjoni mwettqa għall-verżjoni oriġinali tal-RRP, li tibqa’ l-istess.
(39)Għar-riformi u l-investimenti l-ġodda introdotti, ir-Rumanija pprovdiet valutazzjoni sistematika ta’ kull miżura b’referenza għall-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti”. Fejn meħtieġ, fl-istadji importanti u fil-miri rilevanti jiġu inklużi salvagwardji speċifiċi biex tiġi żgurata l-konformità mal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti”. L-informazzjoni pprovduta mir-Rumanija tippermetti li jiġi konkluż li l-pjan huwa mistenni li jiżgura li l-ebda miżura ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali skont it-tifsira tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852.
(40)L-ebda miżura taħt il-kapitolu REPowerEU ma taqa’ taħt l-Artikolu 21c(3), il-punt (a) tar-Regolament (UE) 2021/241.
Kontribut għall-objettivi tar-REPowerEU
(41)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (da), u l-Anness V, il-kriterju 2.12, tar-Regolament (UE) 2021/241, il-kapitolu REPowerEU mistenni jikkontribwixxi b’mod effettiv fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) għas-sigurtà tal-enerġija, id-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, żieda fl-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u fl-effiċjenza enerġetika, żieda tal-kapaċitajiet ta’ ħżin tal-enerġija jew it-tnaqqis neċessarju ta’ dipendenza fuq il-fjuwils fossili qabel l-2030.
(42)Il-kapitolu REPowerEU tar-Rumanija huwa mistenni li jkollu impatt dejjiemi fuq it-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwils fossili u tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u fuq iż-żieda fl-użu tal-enerġija rinnovabbli billi jagħti spinta lill-installazzjoni ta’ kapaċitajiet ġodda fir-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli u rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika, inklużi konsumaturi tal-enerġija foqra fl-enerġija u vulnerabbli. Dan huwa kkomplementat minn uffiċċji ta’ punt uniku ta’ servizz iddedikati għall-għoti ta’ informazzjoni u assistenza lill-prosumaturi. Dawn il-miżuri huma mistennija li jikkontribwixxu għall-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 21c(3), il-punti (b), (d) u (e), tar-Regolament (UE) 2021/241.
(43)Barra minn hekk, miżura fil-kapitolu REPowerEU għandha l-għan li ttejjeb il-manutenzjoni, l-effiċjenza u ċ-ċibersigurtà tan-network ta’ trażmissjoni, tiffaċilita l-konnessjoni ta’ impjanti ġodda tal-ġenerazzjoni tal-elettriku rinnovabbli u tiżgura reżiljenza u affidabbiltà aħjar tal-infrastruttura. Dan huwa mistenni li jikkontribwixxi għall-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 21c(3), il-punti (b) u (e), tar-Regolament (UE) 2021/241. L-introduzzjoni ta’ skemi ta’ vawċers ta’ għotjiet biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-unitajiet domestiċi u tintuża l-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli, li jenħtieġ li tagħti prijorità lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli, hija mistennija li tikkontribwixxi għall-objettiv li jiġi indirizzat il-faqar enerġetiku, stabbilit fl-Artikolu 21c(3), il-punt (c), tar-Regolament (UE) 2021/241.
(44)Il-kapitolu REPowerEU huwa mistenni wkoll li jikkontribwixxi għal rikwalifikazzjoni aċċellerata tal-forza tax-xogħol lejn ħiliet ekoloġiċi, kif stabbilit fl-Artikolu 21c(3), il-punt (f), tar-Regolament (UE) 2021/241, b’enfasi fuq l-iżvilupp ta’ ħiliet f’teknoloġiji nodfa meħtieġa għall-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.
Miżuri b’dimensjoni jew effett transfruntier jew multinazzjonali
(45)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (db), u l-Anness V, il-kriterju 2.13, tar-Regolament (UE) 2021/241, il-miżuri inklużi fil-kapitolu REPowerEU mistennija fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) ikollhom dimensjoni jew effett transfruntier jew multinazzjonali.
(46)Il-kapitolu REPowerEU huwa mistenni jikkontribwixxi għat-tnaqqis ta’ dipendenza fuq il-fjuwils fossili u d-domanda għall-enerġija. B’mod partikolari, diversi miżuri fil-kapitolu REPowerEU jappoġġaw l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u t-tnaqqis tad-domanda għall-enerġija fil-bini. B’mod partikolari, il-kapitolu jinkludi riforma li għandha l-għan li tiffaċilita l-identifikazzjoni ta’ żoni ta’ aċċelerazzjoni, li hija mistennija tagħti spinta lill-installazzjoni ta’ impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli u investiment immirat lejn l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Il-kapitolu jinkludi wkoll riforma biex jiġu stabbiliti uffiċċji ta’ punt uniku ta’ servizz, iddedikati għall-għoti ta’ informazzjoni u assistenza lil persuni privati għall-installazzjoni ta’ tagħmir tal-enerġija rinnovabbli u għat-twettiq ta’ rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika. Din ir-riforma hija kkomplementata minn investiment immirat lejn l-użu tal-enerġija solari fuq bini residenzjali u żewġ investimenti biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika fil-pajjiż billi jiġi rinnovat il-bini pubbliku u privat rispettivament.
(47)L-istima tal-kostijiet tal-miżuri inklużi fil-kapitolu REPowerEU li huma mistennija jkollhom dimensjoni jew effett transfruntier jew multinazzjonali jirrappreżentaw 96,5 % tal-istima tal-kostijiet totali tal-kapitolu.
Kontribut għat-tranżizzjoni ekoloġika inkluża l-bijodiversità
(48)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (e), u mal-Anness V, il-kriterju 2.5, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat inkluż il-kapitolu REPowerEU, fih miżuri li jikkontribwixxu fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluża l-bijodiversità, jew għall-indirizzar tal-isfidi li jirriżultaw minnha. Il-miżuri li jappoġġaw l-objettivi klimatiċi jammontaw għal ammont li jirrappreżenta 44,1 % tal-allokazzjoni totali tal-RRP u 96,5 % tal-kostijiet stmati totali tal-miżuri fil-kapitolu REPowerEU kkalkolati f’konformità mal-metodoloġija stabbilita fl-Anness VI ta’ dak ir-Regolament. F’konformità mal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat inkluż il-kapitolu REPowerEU huwa konsistenti mal-informazzjoni inkluża fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima 2021-2030.
(49)L-ambizzjoni klimatika tal-pjan modifikat mingħajr il-kapitolu REPowerEU tonqos bi ftit meta mqabbla mal-pjan oriġinali, prinċipalment minħabba t-tnaqqis fil-livell tal-implimentazzjoni meħtieġa ta’ xi miżuri wara t-tnaqqis fil-kontribuzzjoni finanzjarja massima disponibbli għar-Rumanija, u hija ta’ 40,1 % tal-pjan modifikat, meta mqabbel ma’ 41 % għall-pjan oriġinali.
(50)Madankollu, il-kapitolu REPowerEU jinkludi disa’ miżuri li għandhom l-għan li jaċċelleraw l-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli, il-pass tar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u r-rikwalifikazzjoni tal-forza tax-xogħol lejn ħiliet ekoloġiċi. Għalhekk, il-kontribut għat-tibdil fil-klima tal-RRP, inkluż il-kapitolu REPowerEU, jaqbeż il-mira klimatika minima ta’ 37 % kif stabbilit fir-Regolament (UE) 2021/241. Il-miżuri relatati mat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluża l-bijodiversità, fl-RRP modifikat inkluż il-kapitolu tar-REPowerEU għandhom impatt dejjiemi peress li l-miżuri għandhom l-għan li jagħmlu bidliet strutturali biex inaqqsu d-dipendenza ġenerali tar-Rumanija fuq il-fjuwils fossili u biex iżidu l-iffrankar tal-enerġija billi jaqilbu għal teknoloġiji ekoloġiċi, b’mod partikolari dawk relatati mas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, il-ħżin tal-enerġija, l-effiċjenza enerġetika u d-dekarbonizzazzjoni industrijali. B’riżultat ta’ dan, jikkontribwixxu wkoll biex jintlaħqu l-miri għall-2030-2050 u l-objettiv tan-newtralità klimatika tal-UE sal-2050.
Kontribut għat-tranżizzjoni diġitali
(51)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (f), u mal-kriterju 2.6 tal-Anness V tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat fih miżuri li jikkontribwixxu fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni А) għat-tranżizzjoni diġitali jew għall-indirizzar tal-isfidi li jirriżultaw minnha. Il-miżuri li jappoġġaw l-objettivi diġitali jammontaw għal ammont li jirrappreżenta 21,8 % tal-allokazzjoni totali tal-RRP modifikat ikkalkolat f’konformità mal-metodoloġija stabbilita fl-Anness VII ta’ dak ir-Regolament.
(52)Il-modifika lill-RRP ma kellhiex impatt fuq il-kontribut tiegħu għat-tranżizzjoni diġitali fir-rigward tal-miżuri modifikati. L-RRP modifikat ikompli jikkontribwixxi b’mod sinifikanti għat-tranżizzjoni diġitali, inkluż billi jiżviluppa l-infrastruttura meħtieġa (il-bini tal-konnettività, il-cloud u t-titjib taċ-ċibersigurtà) kemm għan-negozji kif ukoll għall-amministrazzjoni pubblika.
(53)Il-kapitolu tar-REPowerEU huwa mistenni li jikkontribwixxi għat-tranżizzjoni diġitali u li jindirizza l-isfidi li jirriżultaw permezz ta’ riforma waħda u żewġ sottoinvestimenti. Ir-riforma għandha l-għan li tappoġġa, fost l-oħrajn, id-diġitalizzazzjoni tal-Aġenzija tad-Dominji tal-Istat. Sottoinvestiment wieħed għandu l-għan li jipprovdi soluzzjonijiet diġitali li jtejbu l-effiċjenza u l-veloċità tal-interventi fuq in-network tat-trażmissjoni tal-elettriku biex jitnaqqsu l-indisponibilitajiet. It-tieni wieħed għandu l-għan li jillimita r-riskju ta’ attakki ċibernetiċi fuq l-infrastruttura tal-IT tal-operatur tan-network tat-trażmissjoni tal-elettriku. F’konformità mal-Artikolu 21c(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, ir-riformi u l-investimenti fil-kapitolu REPowerEU ma għandhomx jitqiesu meta tiġi kkalkulata l-allokazzjoni totali tal-pjan għall-fini tal-applikazzjoni tar-rekwiżit tal-mira diġitali stabbilit minn dak ir-Regolament.
Impatt dejjiemi
(54)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (g), u l-Anness V, il-kriterju 2.7, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU mistenni jkollu fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) impatt dejjiemi fuq ir-Rumanija.
(55)B’mod ġenerali, il-bidliet inklużi fl-RRP modifikat ma għandhomx impatt materjali fuq il-valutazzjoni preċedenti tal-RRP rigward l-impatt dejjiemi tar-riformi biex jinkisbu riżultati fit-tul u bidla strutturali.
(56)L-RRP iżomm ukoll investimenti li mistennija jkollhom impatt dejjiemi, li jappoġġaw it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali tal-ekonomija. Il-miżuri relatati mas-settur diġitali fl-RRP huma mfassla biex iżidu l-livell ta’ diġitalizzazzjoni tal-istituzzjonijiet rilevanti, li mistenni jkollu impatt dejjiemi fuq il-kwalità tas-servizzi, l-ambjent tan-negozju u l-aħjar użu tad-data tal-gvern.
(57)Fl-aħħar nett, il-kapitolu REPowerEU tar-Rumanija huwa mistenni wkoll li jkollu impatt dejjiemi u jsawwar il-politika tal-enerġija tar-Rumanija lil hinn mit-tul tal-ħajja tal-RRP billi jgħin biex jitnaqqsu l-konsum tal-fjuwils fossili u l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u jiżdiedu d-dekarbonizzazzjoni u l-użu tal-enerġija rinnovabbli.
Monitoraġġ u implimentazzjoni
(58)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (h), u l-Anness V, il-kriterju 2.8, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-arranġamenti proposti fl-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU huma adegwati (Klassifikazzjoni A) biex jiżguraw il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni effettivi tal-RRP, inklużi l-iskeda ta’ żmien, l-objettivi intermedji u l-miri previsti, u l-indikaturi relatati.
(59)L-RRP modifikat jiddeskrivi b’mod ċar l-arranġamenti fis-seħħ li jiżguraw koordinazzjoni u implimentazzjoni effettivi. Il-Ministeru għall-Investiment u l-Proġetti Ewropej (“MIPE”) iżomm ir-rwol tiegħu bħala koordinatur nazzjonali inkarigat mill-implimentazzjoni ġenerali tal-pjan. Mill-adozzjoni tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill li tapprova l-valutazzjoni tal-RRP tar-Rumanija, il-ministeru saħħaħ il-kapaċità amministrattiva tal-istruttura speċjalizzata tiegħu, permezz ta’ riorganizzazzjoni interna u żieda fl-għadd ta’ persunal. Il-koordinazzjoni ta’ livell għoli għadha qed tiġi żgurata mill-Kumitat Interministerjali għall-Koordinazzjoni tal-pjan, li jaħdem f’kooperazzjoni mill-qrib mal-MIPE.
(60)Filwaqt li l-arranġamenti ta’ implimentazzjoni inizjali għadhom fis-seħħ, il-kapitolu REPowerEU jinkludi diversi korpi ta’ implimentazzjoni ġodda flimkien ma’ oħrajn li diġà għandhom esperjenza prattika bl-ispeċifiċitajiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, filwaqt li jitqies li, b’mod partikolari l-ambizzjoni tal-pjan, l-implimentazzjoni għadha diffiċli u jeħtieġ li tiġi mmonitorjata mill-qrib.
(61)Il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ u rappurtar huwa adegwat u affidabbli. Il-MIPE jibqa’ responsabbli għall-monitoraġġ tal-progress miksub għal kull stadju importanti u mira, kif ukoll għar-rapportar dwar il-kisba tal-istadji importanti u l-miri abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-korpi ta’ implimentazzjoni. Il-miżuri modifikati kollha fil-pjan u fil-kapitolu addizzjonali tar-REPowerEU jinkludu għadd adegwat ta’ stadji importanti u miri, realistiċi u definiti b’mod ċar biex jiġi żgurat li l-progress fl-implimentazzjoni tal-pjan ikun jista’ jiġi mmonitorjat b’mod robust. L-istadji importanti u l-miri huma rilevanti wkoll għal miżuri diġà kompluti li huma eliġibbli skont l-Artikolu 17(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. It-twettiq sodisfaċenti ta’ dawn l-istadji importanti u l-miri maż-żmien huwa meħtieġ biex tiġi ġġustifikata talba ta’ żborż.
Ikkostjar
(62)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (i), u l-Anness V, il-kriterju 2.9, tar-Regolament (UE) 2021/241, il-ġustifikazzjoni pprovduta fl-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU dwar l-ammont tal-kostijiet totali stmati tal-RRP hija moderatament (Klassifikazzjoni B) raġonevoli u plawżibbli, hija f’konformità mal-prinċipju tal-kosteffiċjenza u hija proporzjonali mal-impatt nazzjonali, ekonomiku u soċjali mistenni.
(63)Ir-Rumanija pprovdiet kostijiet stmati individwali għall-miżuri l-ġodda kollha fil-kapitolu tar-REPowerEU. Minbarra l-miżuri fil-kapitolu REPowerEU, ma hemm l-ebda miżura ġdida. B’mod ġenerali, is-suppożizzjonijiet użati mir-Rumanija biex tistma l-kostijiet tal-miżuri l-ġodda jipprovdu spjegazzjonijiet u metodoloġija raġonevoli. Il-ġustifikazzjoni pprovduta għall-miżuri l-ġodda hija moderatament (Klassifikazzjoni B) raġonevoli u plawżibbli, f’konformità mal-prinċipju tal-effiċjenza fil-kost u hija proporzjonata għall-impatt ekonomiku u soċjali nazzjonali mistenni. Għal parti mill-miżuri l-ġodda, aktar ġustifikazzjonijiet u informazzjoni dettaljata dwar stimi setgħu żiedu l-livell ta’ assigurazzjoni li l-kostijiet huma raġonevoli u plawżibbli. Peress li, għal dawk l-istimi tal-kostijiet, il-metodoloġija użata mhijiex spjegata tajjeb biżżejjed u r-rabta bejn il-ġustifikazzjoni u l-kost innifsu xi drabi mhijiex ċara għalkollox, il-klassifikazzjoni għall-kriterju tal-valutazzjoni tal-ikkostjar hija medja. Fil-każ ta’ miżuri modifikati, ġiet ipprovduta biżżejjed informazzjoni biex tiġġustifika l-proporzjonalità tal-bidliet fl-istimi tal-kostijiet jew fil-miri relatati. Il-valutazzjoni dwar ir-raġonevolezza u l-plawżibbiltà tal-kostijiet tal-miżuri, li issa huma mmodifikati, ma nbidlitx mill-valutazzjoni inizjali ta’ dawn il-miżuri. Il-kost totali tal-RRP modifikat huwa proporzjonat għall-impatt soċjali u ekonomiku mistenni tal-miżuri previsti. Fl-aħħar nett, il-kost totali stmat tal-RRP modifikat huwa konformi mal-prinċipju tal-kosteffiċjenza u huma proporzjonati mal-impatt ekonomiku u soċjali nazzjonali mistenni.
Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni
(64)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (j), u l-Anness V, il-kriterju 2.10, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-arranġamenti proposti fl-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU huma adegwati (Klassifikazzjoni A) biex jipprevjenu, jidentifikaw u jikkoreġu l-korruzzjoni, il-frodi u l-kunflitti ta’ interess meta jintużaw il-fondi previsti skont dak ir-Regolament, u l-arranġamenti mistennija jevitaw b’mod effettiv il-finanzjament doppju skont dak ir-Regolament u programmi oħra tal-UE. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta’ strumenti u għodod oħra li jippromwovu u jinfurzaw il-konformità mad-dritt tal-Unjoni, inkluż għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni u l-korrezzjoni tal-korruzzjoni, il-frodi u l-kunflitti ta’ interess, u għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni f’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 6 .
(65)Il-valutazzjoni oriġinali kienet ikkonkludiet dwar l-adegwatezza tal-arranġamenti ta’ kontroll u awditjar proposti mir-Rumanija (Klassifikazzjoni ta’ A) skont il-kriterju 2.10 tal-Anness V tar-Regolament (UE) 2021/241, soġġett għall-issodisfar f’waqtu ta’ żewġ stadji importanti li jappartjenu għal sistema ta’ repożitorju għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-RRP u l-adozzjoni tal-mandat legali għall-istituzzjonijiet ewlenin fir-Rumanija involuti fl-implimentazzjoni tal-pjan. Il-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġetti Ewropej huwa responsabbli b’mod ġenerali għall-implimentazzjoni tal-pjan u għat-tweġibiet f’isem il-korpi ta’ implimentazzjoni kollha għall-aspetti operazzjonali u amministrattivi tal-pjan. L-Awtorità tal-Awditjar mill-Qorti tal-Kontijiet hija responsabbli għat-twettiq ta’ awditi rigward l-applikazzjonijiet għall-fondi u d-dokumentazzjoni u l-issodisfar tal-miri u l-istadji importanti.
(66)Mill-valutazzjoni oriġinali, il-Kummissjoni kellha aċċess għal informazzjoni dwar l-implimentazzjoni attwali tas-sistema ta’ verifika u kontroll tar-Rumanija. Dan jinkludi s-sejbiet preliminari tal-awditu dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni mwettaq mill-Kummissjoni fir-Rumanija.
(67)Fid-dawl ta’ din l-informazzjoni, il-Kummissjoni tqis li s-sistema ta’ kontroll intern tal-RRP tar-Rumanija hija ġeneralment adegwata.
Koerenza tal-RRP
(68)F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (k), u l-Anness V, il-kriterju 2.11, tar-Regolament (UE) 2021/241, l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU jinkludi fil-biċċa l-kbira (Klassifikazzjoni A) miżuri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u proġetti tal-investimenti pubbliċi li jirrappreżentaw azzjonijiet koerenti.
(69)Il-modifiki ma jaffettwawx il-koerenza ġenerali tal-pjan. Għall-oqsma ewlenin kollha inklużi fl-RRP – l-ekonomija ekoloġika, l-edukazzjoni, l-ambjent tan-negozju, is-saħħa, l-inklużjoni soċjali, l-amministrazzjoni pubblika, u d-diġitalizzazzjoni – il-komponenti huma mibnija fuq pakketti konsistenti kemm ta’ riformi kif ukoll ta’ investimenti, b’miżuri li jsaħħu lil xulxin jew jikkomplementaw lil xulxin. Jeżistu wkoll sinerġiji fid-diversi komponenti u l-ebda miżura ma tikkontradixxi jew timmina l-effettività ta’ oħra. Il-fokus ewlieni tal-RRP tar-Rumanija ma nbidilx, peress li t-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali jibqgħu fil-qalba tagħha, fejn ir-riformi ekoloġiċi u l-investimenti inklużi fil-komponenti oriġinali tal-RRP jingħataw spinta mill-miżuri l-ġodda fil-kapitolu REPowerEU. Ir-riformi u l-investimenti diġitali jibqgħu ffukati fuq l-appoġġ ta’ oqsma bl-akbar lakuni fl-investiment bħad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u tal-iskejjel. Il-miżuri fil-kapitolu REPowerEU huma koerenti mal-politiki tar-Rumanija mmirati lejn it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u ż-żieda tas-sehem tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Dawn il-miżuri jsaħħu wkoll dawk inklużi fl-RRP oriġinali dwar l-effiċjenza enerġetika u t-tisħiħ tan-network tal-elettriku peress li għandhom l-għan li jżidu s-sehem tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u jnaqqsu d-domanda għall-enerġija.
Ugwaljanza
(70)Il-pjan modifikat għadu fih sensiela ta’ miżuri li mistennija jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-pajjiż fil-qasam tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-opportunitajiet indaqs għal kulħadd. Fil-kapitolu tar-REPowerEU, il-miżura mmirata lejn ir-rinnovazzjoni ta’ djar b’familja waħda tagħti prijorità lis-sidien tad-djar affettwati mill-faqar enerġetiku u lill-konsumaturi tal-enerġija vulnerabbli, u għalhekk huma mistennija li jikkontribwixxu għal opportunitajiet indaqs għall-gruppi kollha tal-popolazzjoni.
Proċess ta’ konsultazzjoni
(71)Fit-tħejjija tal-kapitolu tar-REPowerEU, saru konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati rilevanti. Twaqqaf grupp ta’ ħidma interministerjali biex iħejji l-pjan. L-abbozz tal-kapitolu REPowerEU ġie ppreżentat lill-kumitat ta’ monitoraġġ tal-RRP magħmul minn rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet governattivi, rappreżentanti tat-trade unions u tal-impjegaturi, rappreżentanti tal-assoċjazzjonijiet tal-amministrazzjoni pubblika lokali (l-Unjoni Nazzjonali tal-Kunsilli tal-Kontea tar-Rumanija, l-Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet Rumeni, l-Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet Rumeni, l-Assoċjazzjoni tal-Bliet Rumeni u l-Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet tar-Rumanija u l-Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet tar-Rumanija), kif ukoll rappreżentanti tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali. Huma kellhom l-opportunità li jagħmlu kummenti. F’Marzu, ġiet organizzata konsultazzjoni pubblika, kif ukoll avveniment pubbliku bil-parteċipazzjoni ta’ rappreżentanti tan-negozju, is-soċjetà ċivili u l-partijiet ikkonċernati. Il-kummenti u l-proposti ntbagħtu mill-partijiet ikkonċernati lill-MIPE. Wara dawn il-konsultazzjonijiet, tħejja abbozz ġdid tal-kapitolu.
(72)Biex tiġi żgurata s-sjieda mill-atturi rilevanti, huwa kruċjali li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u l-partijiet ikkonċernati kollha, fosthom is-sħab soċjali, matul l-implimentazzjoni tal-investimenti u r-riformi inklużi fl-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU.
Valutazzjoni pożittiva
(73)Wara l-valutazzjoni pożittiva mill-Kummissjoni li tikkonċerna l-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU, bis-sejba li l-pjan jikkonforma b’mod sodisfaċenti mal-kriterji għall-valutazzjoni stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/241, f’konformità mal-Artikolu 20(2) tal-Anness V ta’ dak ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu stabbiliti r-riformi u l-proġetti tal-investimenti meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU, l-objettivi intermedji, il-miri u l-indikaturi rilevanti, u l-ammont li sar disponibbli mill-Unjoni għall-implimentazzjoni tal-RRP modifikat li jinkludi l-kapitolu REPowerEU fil-forma ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli.
Kontribuzzjoni finanzjarja
(74)Il-kostijiet totali stmati tal-RRP modifikat inkluż il-kapitolu dwar REPowerEU tar-Rumanija huma ta’ EUR 28 511 575 220. Peress li l-ammont tal-kostijiet totali stmati tal-RRP modifikat huwa ogħla mill-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata disponibbli għar-Rumanija, il-kontribuzzjoni finanzjarja kkalkolata f’konformità mal-Artikolu 11 allokata għall-RRP modifikat tar-Rumanija li jinkludi l-kapitolu REPowerEU jenħtieġ li tkun ugwali għal EUR 12 125 664 294.
(75)Skont l-Artikolu 21a(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-8 ta’ Settembru 2023, ir-Rumanija ppreżentat talba għall-allokazzjoni tad-dħul msemmi fl-Artikolu 21a (1) ta’ dak ir-Regolament, kondiviża bejn l-Istati Membri fuq il-bażi tal-indikaturi stabbiliti fil-metodoloġija fl-Anness IVa tar-Regolament (UE) 2021/241. Il-kost totali stmat tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 21c(3), il-punti minn (b) sa (f), tar-Regolament (UE) 2021/241 inklużi fil-kapitolu REPowerEU huwa EUR 2 017 474 050. Peress li dan l-ammont huwa ogħla mis-sehem ta’ allokazzjoni disponibbli għar-Rumanija, l-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli addizzjonali disponibbli għar-Rumanija jenħtieġ li jkun ekwivalenti għas-sehem ta’ allokazzjoni. Dan l-ammont huwa ta’ EUR 1 397 228 597.
(76)Barra minn hekk, f’konformità mal-Artikolu 4a tar-Regolament (UE) 2021/1755 7 , ir-Rumanija ssottomettiet talba motivata biex tittrasferixxi l-allokazzjoni proviżorja kollha tagħha li fadal mir-riżorsi tar-Riżerva ta’ Aġġustament għall-Brexit għall-Faċilità, li tammonta għal EUR 43 162 623. Jenħtieġ li dak l-ammont ikun disponibbli biex jappoġġa r-riformi u l-investimenti fil-kapitolu REPowerEU bħala appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli addizzjonali.
(77)Il-kontribuzzjoni finanzjarja totali disponibbli għar-Rumanija jenħtieġ li tkun EUR 13 566 055 514.
Prefinanzjament ta’ REPowerEU
(78)Ir-Rumanija talbet il-finanzjament li ġej għall-implimentazzjoni tal-kapitolu REPowerEU tagħha: trasferiment ta’ EUR 43 162 623 mill-allokazzjoni proviżorja mir-riżorsi tar-Riżerva ta’ Aġġustament għall-Brexit, u EUR 1 397 228 597 mid-dħul mill-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet skont id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
(79)Għal dawk l-ammonti, skont l-Artikolu 21d tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-8 ta’ Settembru 2023 ir-Rumanija talbet prefinanzjament ta’ 20 % tal-finanzjament mitlub. Soġġett għar-riżorsi disponibbli, jenħtieġ li dak il-prefinanzjament jitqiegħed għad-dispożizzjoni tar-Rumanija soġġett għad-dħul fis-seħħ tal-ftehim li għandu jiġi konkluż bejn il-Kummissjoni u r-Rumanija skont l-Artikolu 23(1) tar-Regolament (UE) 2021/241 (“il-ftehim ta’ finanzjament”) u f’konformità miegħu.
(80)Għaldaqstant, jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill ST 12319/2021; ST 12319 2021 ADD 1 tad-29 ta’ Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija tiġi emendata skont dan. Għal raġunijiet ta’ ċarezza, l-Anness ta’ dik id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni jenħtieġ li jiġi sostitwit kompletament,
ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 12319/2021; ST 12319 2021 ADD 1 hija emendata kif ġej:
(1) L-Artikolu 1 jiġi sostitwit b’dan li ġej:
“Artikolu 1
Approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-RRP
Il-valutazzjoni tal-RRP modifikat tar-Rumanija fuq il-bażi tal-kriterji previsti fl-Artikolu 19(3) tar-Regolament (UE) 2021/241 hija approvata. Ir-riformi u l-proġetti tal-investimenti skont l-RRP, l-arranġamenti u l-iskeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-RRP, inkluż l-objettivi intermedji u l-miri rilevanti, l-indikaturi rilevanti relatati mal-ilħuq tal-objettivi intermedji u l-miri previsti, u l-arranġamenti għall-għoti ta’ aċċess sħiħ mill-Kummissjoni għad-data rilevanti sottostanti huma stabbiliti fl-Anness ta’ din id-Deċiżjoni.”;
(2) Fl-Artikolu 2, il-paragrafi 1 u 2 jiġu sostitwiti b’dan li ġej:
“1. L-Unjoni għandha tqiegħed għad-dispożizzjoni tar-Rumanija kontribuzzjoni finanzjarja fil-forma ta’ appoġġ li ma jitħallasx lura li jammonta għal EUR 13 566 055 514 8 . Dik il-kontribuzzjoni tinkludi:
(a)ammont ta’ EUR 10 211 538 399 li għandu jkun disponibbli biex jiġi impenjat legalment sal-31 ta’ Diċembru 2022;
(b)ammont ta’ EUR 1 914 125 895 li għandu jkun disponibbli biex jiġi impenjat legalment mill-1 ta’ Jannar 2023 sal-31 ta’ Diċembru 2023;
(c)ammont ta’ EUR 1 397 228 597 9 , f’konformità mal-Artikolu 21a(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, esklużivament għall-miżuri msemmija fl-Artikolu 21c ta’ dak ir-Regolament, bl-eċċezzjoni tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 21c (3), il-punt (a);
(d)ammont ta’ EUR 43 162 623, trasferit mir-Riżerva ta’ Aġġustament għall-Brexit għall-Faċilità.
2. Il-Kummissjoni għandha tagħmel il-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni disponibbli għar-Rumanija fi ħlasijiet parzjali f’konformità mal-Anness ta’ din id-Deċiżjoni. Ammont ta’ EUR 1 851 159 668 għandu jkun disponibbli bħala prefinanzjament f’konformità mal-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2021/241.
Ammont ta’ EUR 288 078 244 għandu jkun disponibbli bħala prefinanzjament f’konformità mal-Artikolu 21d tar-Regolament (UE) 2021/241. Dak il-prefinanzjament jista’ jiġi żborżat mill-Kummissjoni f’massimu ta’ żewġ pagamenti.
Il-Kummissjoni tista’ tiżborża l-prefinanzjament u l-ħlasijiet parzjali f’segment wieħed jew f’diversi segmenti. Id-daqs tas-segmenti għandu jkun soġġett għad-disponibbiltà tal-finanzjament.”;
(3) L-Anness huwa sostitwit mit-test fl-Anness ta’ din id-Deċiżjoni.
Artikolu 2
Destinatarju
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Rumanija.
Magħmul fi Brussell,
Għall-Kunsill
Il-President
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 21.11.2023
COM(2023) 747 final
ANNESS
għall-
Proposta għal DEĊŻJONI TA' IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL
li temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni (UE) (ST 12319/2021, ST 12319/2021 ADD 1) tad-29 ta' Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza għar-Rumanija
{SWD(2023) 382 final}
ANNESS
1.SEZZJONI 1: RIFORMI U INVESTIMENTI TAĦT IL-PJAN GĦALL-IRKUPRU U R-REŻILJENZA
1.1.Deskrizzjoni tar-Riformi u l-Investimenti
A.IL-KOMPONENT 1: Il-ġestjoni tal-ilma
L-objettiv tal-komponent huwa li jiżgura provvista sostenibbli tal-ilma għal futur sikur tan-nies, tal-ambjent u tal-ekonomija. B’mod partikolari, il-komponent għandu l-għan li: (1) iżid l-aċċess pubbliku, speċjalment fiż-żoni rurali, għas-servizzi pubbliċi tal-ilma u tas-sanità f’konformità mar-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea u jagħmluh aċċessibbli għall-gruppi soċjali kollha; (2) iżid is-sikurezza tal-akkumulazzjonijiet eżistenti; (3) issaħħaħ il-kapaċità amministrattiva u ta’ rispons tal-Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Ilma (ANAR) f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza b’mod partikolari marbuta mal-infrastruttura tal-ġestjoni tal-ilma; (4) itejjeb il-preċiżjoni tat-tbassir tat-twissijiet tat-temp u tas-sistemi ta’ twissija sabiex jitnaqqas l-għadd ta’ mwiet u korrimenti kkawżati minn avvenimenti estremi tat-temp.
Il-komponent huwa magħmul minn żewġ riformi u seba’ investimenti.
Il-miżuri inklużi fil-komponent huma mistennija jindirizzaw xi sfidi enfasizzati mir-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex l-investiment jiġi ffukat fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura ambjentali fost l-oħrajn (ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019 u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
A.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 1. It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li ttejjeb il-kapaċità tal-operaturi tal-infrastruttura tal-ilma reġjonali, u li ttejjeb il-kwalità u l-effiċjenza tal-kooperazzjoni bejnhom u l-awtoritajiet lokali/l-assoċjazzjonijiet tal-iżvilupp interkomunitarji (IDAs), is-sidien tal-infrastruttura tal-ilma u tal-kanali. Sabiex jinkiseb dan, għandhom isiru għadd ta’ bidliet leġiżlattivi u regolatorji:
1) Emendi fil-Liġi Nru 241/2006 dwar il-provvista tal-ilma u d-drenaġġ għandhom isiru biex jippermettu dan li ġej:
-Approvazzjoni tal-istrateġija tariffarja tal-operatur reġjonali tal-ilma u d-drenaġġ mil-laqgħa ġenerali tal-Assoċjazzjonijiet Interkomunali tal-Iżvilupp (IDAs), abbażi tal-mandat speċjali riċevut mill-unitajiet amministrattivi lokali. Permezz ta’ din il-bidla, iż-żmien meħtieġ għall-approvazzjoni tal-istrateġija tariffarja għandu jitnaqqas b’mod sinifikanti li għandu jippermetti l-estensjoni tal-infrastruttura tas-servizzi tal-ilma u tal-ilma mormi.
-Jobbligaw lill-awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika jżommu rekords ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi li ma jarmux ilma mormi fin-netwerk pubbliku tad-drenaġġ u jibagħtu l-lista ta’ dawn il-persuni lill-Gwardja Ambjentali Nazzjonali kull sena.
-Jobbligaw lill-utenti jikkonnettjaw ma’ sistemi tad-drenaġġ pubbliċi eżistenti jekk ma jkollhomx sistema individwali xierqa ta’ ġbir u trattament.
-Jippermettu l-organizzazzjoni, fejn xieraq, tal-forniment tas-servizz tal-ilma biss, bil-kundizzjoni li l-ġbir tal-ilma mormi jsir permezz ta’ sistemi individwali ta’ ġbir u trattament li għandhom jiżguraw l-istess livell ta’ protezzjoni ambjentali bħas-sistemi ċentralizzati ta’ ġbir u trattament.
-Tiżgura n-natura eċċezzjonali ta’ sistemi individwali adegwati fis-sens li dawn is-sistemi jindirizzaw sitwazzjonijiet fejn is-sistemi ċentralizzati mhumiex teknikament u ekonomikament fattibbli.
-Jipprojbixxu l-iskariku dirett ta’ ilma mormi mhux ittrattat minn sistemi individwali xierqa fl-ambjent.
-Tiżviluppa kriterji għall-awtorizzazzjoni, il-kostruzzjoni, ir-reġistrazzjoni/ir-reġistrazzjoni, it-tħaddim u l-manutenzjoni ta’ sistemi individwali xierqa.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
2) Id-dħul fis-seħħ tal-liġi li tapprova l-programm nazzjonali l-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità, li għandu jappoġġa lill-familji u lill-persuni waħedhom bi dħul baxx (li għandhom introjti nett medji fix-xahar fi flus taħt il-paga minima nazzjonali grossa garantita għal kull membru tal-familja) biex iħallsu l-ispejjeż imġarrba għall-konnessjoni mas-sistema tal-provvista tal-ilma u tad-drenaġġ. L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
3) L-iffirmar ta’ ftehimiet ta’ implimentazzjoni bejn l-Amministrazzjoni tal-Fond Ambjentali u l-awtoritajiet lokali li jipparteċipaw fil-Programm għall-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u mas-Sanità. Ir-riforma għandha tiġi implimentata sal-31 ta’ Diċembru 2022.
Ir-riforma: 2 rikonfigurazzjoni tal-mekkaniżmu ekonomiku attwali tal-Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Ilma (ANAR) sabiex jiġu żgurati l-modernizzazzjoni u l-manutenzjoni tas-sistema nazzjonali tal-ġestjoni tal-ilma u l-implimentazzjoni xierqa tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u d-Direttiva dwar l-Għargħar
L-objettiv tar-riforma huwa li jiġu żgurati l-modernizzazzjoni u l-manutenzjoni tas-sistema nazzjonali tal-ġestjoni tal-ilma u l-implimentazzjoni xierqa tad-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) u d-Direttiva 2007/60/KE) (id-Direttiva dwar l-Għargħar) u li tiġi żgurata l-aktar ġestjoni effiċjenti tal-kostijiet fil-livell tal-ANAR.
Biex jinkiseb dan, għandu jsir operattiv mekkaniżmu ekonomiku ġdid li jippermetti lill-ANAR tissodisfa bl-aħjar mod il-ħtiġijiet tal-konsumatur, inkluż billi tittejjeb il-konnessjoni bejn il-kompiti u l-istruttura tal-persunal, billi jitwettqu l-istudji meħtieġa għall-11 baċir tax-xmara fir-Rumanija, li jkopru: (i) l-importanza ekonomika tal-ġestjoni u tal-użu sostenibbli tal-ilma; (ii) ix-xejriet fl-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet tal-ilma u tal-volumi tal-ilma miġbura fil-livell tal-baċin/żona tax-xmara; u (iii) indikaturi makroekonomiċi fuq terminu medju u twil u l-mekkaniżmu ottimali għall-irkupru tal-kostijiet għall-volumi tal-ilma pprovduti mill-ANAR lill-utenti tar-riżorsi tal-ilma f’konformità mar-rekwiżiti tal-fluss ekoloġiku.
Abbażi ta’ dawn l-istudji, għandhom jiġu adottati emendi leġiżlattivi għal-Liġi dwar l-Ilma Nru 107/1996 sabiex jiġi rregolat il-mekkaniżmu ekonomiku l-ġdid għar-riżorsi tal-ilma fir-Rumanija.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma 1 għandha tkun akkumpanjata minn tliet investimenti — Investimenti 1, 2 u 3.
Investiment 1. L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jestendi l-kopertura tas-sistemi tal-ġbir tal-ilma u tal-ilma mormi fil-muniċipalitajiet ta’ aktar minn 2 000 popolazzjoni ekwivalenti, prijoritizzat mill-Pjan għall-Aċċellerazzjoni tal-Konformità mad-Direttivi Ewropej.
B’kollox mill-inqas 2 003 km ta’ network tad-drenaġġ għandhom jinbnew u jsiru operattivi fl-agglomerazzjonijiet b’aktar minn 2 000 ekwivalent ta’ popolazzjoni (l.e), prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej u f’konformità mal-emendi fil-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-Objettiv Intermedju 1.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2. Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti
L-objettiv tal-investiment huwa li jinbnew sistemi individwali jew sistemi (komuni) xierqa oħra għall-ġbir tal-ilma mormi fl-agglomerazzjonijiet b’popolazzjoni ekwivalenti għal inqas minn 2 000 ruħ.
Bħala riżultat tal-investiment, għandhom jinbnew u jsiru operazzjonali mill-inqas 12 900 b’kollox sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra u mill-inqas 320 km b’kollox ta’ network tad-drenaġġ. L-investiment għandu jibda biss wara l-approvazzjoni tal-emendi leġiżlattivi dwar sistemi individwali xierqa (Riforma 1) u d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li japprova l-Programm Nazzjonali għall-ewwel konnessjoni man-netwerks tal-ilma u tad-drenaġġ (Riforma 1) u għandu jkun konformi mal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 adottata taħt ir-Riforma 1.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 3. Appoġġ għall-konnessjoni tal-popolazzjoni b’introjtu baxx man-networks eżistenti tal-ilma u tad-drenaġġ
L-objettiv tal-investiment huwa li jipprovdi appoġġ lill-familji u lill-persuni waħedhom b’introjtu baxx (li għandhom introjtu nett medju fix-xahar fi flus kontanti taħt il-paga minima nazzjonali grossa garantita għal kull membru tal-familja) biex ikopri l-ispejjeż tal-konnessjoni mas-sistema pubblika tal-provvista tal-ilma u s-sanità.
Bħala riżultat tal-investiment, mill-inqas 70 851 unità domestika addizzjonali għandhom ikunu konnessi mal-ilma u d-drenaġġ permezz tal-Programm Nazzjonali l-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità, adottat skont ir-Riforma 1. L-investiment għandu jiġi implimentat mill-awtoritajiet lokali permezz tal-operaturi pubbliċi tal-ilma u tad-drenaġġ li jimmaniġġjaw is-sistemi tal-bini ppjanati. L-investiment għandu jiffinanzja l-ispejjeż imġarrba u ġġustifikati skont id-dispożizzjonijiet legali mill-awtoritajiet kontraenti mingħajr ma jinqabeż il-livell ta’ EUR 2 371 għal kull unità domestika konnessa.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4. L-adattament għat-tibdil fil-klima permezz tal-awtomatizzazzjoni u d-diġitalizzazzjoni tat-tagħmir għar-rimi u l-ħżin tal-ilma tal-akkumulazzjonijiet eżistenti biex jiġi żgurat il-fluss ekoloġiku u tiżdied is-sigurtà tal-provvista tal-ilma lill-popolazzjoni u jitnaqqas ir-riskju għall-għargħar
L-investiment jikkonsisti f’żewġ sottoinvestimenti: (1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; u (2) ir-riabilitazzjoni ta’ akkumulazzjonijiet eżistenti li huma f’riskju ta’ kollass.
L-objettiv tal-ewwel sottoinvestiment huwa li jiġu rinnovati l-linji eżistenti ta’ difiża kontra l-għargħar. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, mill-inqas 408 km b’kollox ta’ linji ta’ difiża kontra l-għargħar għandhom jiġu riabilitati f’konformità mad-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar. Ix-xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni għandhom jagħtu prijorità liż-żoni fuq il-bażi ta’ pjanijiet ta’ prevenzjoni u protezzjoni u l-mitigazzjoni tal-għargħar, u għandhom jikkonsistu f’mili minn materjal lokali estratt miż-żoni tax-xatt diska, segwit mill-kisi tal-ħaxix.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
L-objettiv tat-tieni sottoinvestiment huwa li jissewwew u jiġu rinnovati d-digi li ġarrbu ħsara u l-polders għall-prevenzjoni tal-għargħar fuq linji eżistenti ta’ difiża kontra l-għargħar sabiex tiġi restawrata u tinżamm il-kapaċità tagħhom li jipprevjenu l-għargħar. Is-sottoinvestiment għandu jiġi implimentat permezz tal-adozzjoni, sat-30 ta’ Ġunju 2023, tad-disinni tal-proġett għar-riabilitazzjoni ta’ 13 diga eżistenti, li għalihom ma hemm l-ebda alternattiva fattibbli biex jitnaqqsu r-riskji tal-għargħar. Abbażi ta’ dawn id-disinji ta’ proġetti, għandhom jiġu riabilitati 13 digi eżistenti, li għalihom studji ta’ fattibbiltà riveduti kkonkludew li ma hemm l-ebda alternattiva fattibbli biex jitnaqqsu r-riskji ta’ għargħar. Ir-riabilitazzjoni għandha ssir f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istudji tal-fattibbiltà u fid-disinji tal-proġetti, u tirrispetta bis-sħiħ ir-riżultati u l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-VIA komprensiva u kumulattiva li għandha tkun tlestiet f’konformità mad-Direttiva 2011/92/UE (id-Direttiva VIA), kif ukoll il-valutazzjonijiet rilevanti fil-kuntest tad-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) u l-Valutazzjoni Xierqa skont id-Direttiva 92/43/KEE (id-Direttiva dwar il-Ħabitats), inkluża l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. L-istatus/potenzjal ekoloġiku tajjeb tal-korpi tal-ilma rilevanti skont ir-rekwiżiti tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma għandu jinkiseb u jiġi evidenzjat mill-aħħar data ta’ appoġġ rilevanti, u kwalunkwe deterjorament għandu jiġi evitat. Fir-rigward tal-polders għall-prevenzjoni tal-għargħar, b’riżultat ta’ dan l-investiment, 13 polders għall-prevenzjoni tal-għargħar fuq linji eżistenti ta’ difiża kontra l-għargħar għandhom jiġu riabilitati jew installati ġodda.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 5. Dotazzjoni xierqa tal-amministrazzjonijiet tal-baċiri tax-xmajjar għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni u r-rispons għall-emerġenzi tal-għargħar
L-objettiv tal-investiment huwa li l-ANAR/l-amministrazzjonijiet tal-baċiri jiġu mgħammra bil-makkinarju u t-tagħmir meħtieġa għall-intervent biex jittaffew l-impatti ta’ avvenimenti estremi tat-temp.
Bħala riżultat tal-investiment, 11 Amministrazzjonijiet tal-Baċin tax-Xmara għandhom ikunu mgħammra b’makkinarju għal aċċess u intervent fuq art imħarbta, aċċess amfibju u trasport ta’ basktijiet/dikes mobbli tar-ramel f’żoni li diffiċli jintlaħqu; droni mgħammra b’sensuri LIDAR/Flir/fotogrammetrija; teknoloġiji ġeoelettroreżistenti/ġeo radar ta’ korpi digi, u infrastruttura tal-hardware u tas-software għall-analiżi tad-data u l-ħżin tad-data miġbura mit-tagħmir imsemmi hawn fuq, sabiex jappoġġaw u jtejbu l-prevenzjoni tal-għargħar u r-rispons għal sitwazzjonijiet ta’ emerġenza.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-vetturi li għandhom jinxtraw, jekk hemm, għandu jkollhom emissjonijiet speċifiċi ta’ CO2, kif definit fl-Artikolu 3(1), il-punt (h), tar-Regolament (UE) 2019/631, li jkunu inqas minn 50gCO2/km.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 6. Implimentazzjoni tal-katast tal-ilma
L-objettiv tal-investiment huwa li tiġi żgurata d-delimitazzjoni rapida tal-mogħdijiet tal-ilma minuri, bl-użu ta’ tekniki għall-interpretazzjoni u l-ipproċessar ta’ informazzjoni semiawtomatika bis-satellita disponibbli fil-livell globali u Ewropew għal madwar 70 % tat-tul tal-mogħdijiet tal-ilma katastali, id-determinazzjoni permezz ta’ metodi semiawtomatiċi ta’ żoni attivi idromorfoloġiċi (erożjoni/sedimentazzjoni) biex tiġi appoġġata l-implimentazzjoni tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma, u tal-punti kritiċi tal-infrastrutturi lonġitudinali tal-mogħdijiet tal-ilma (digi, tagħmir max-xatt) sabiex tingħata prijorità lill-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Għargħar.
Il-katast tal-ilma għandu jiġi żviluppat u operazzjonalizzat permezz ta’ (i) l-akkwist ta’ Mudell Diġitali tat-Terren (DTM)/Mudell Diġitali ta’ Superfiċje (DSM) fil-livell nazzjonali, abbażi ta’ informazzjoni satellitari li għandha tkun disponibbli għall-awtoritajiet tal-Istat kollha; (ii) żvilupp ta’ softwer għad-determinazzjoni tal-modifika ta’ qiegħ ix-xmara (proċess ta’ sedimentazzjoni tal-erożjoni), monitoraġġ tal-estrazzjoni taż-żrar u potenzjal ta’ landslide fiż-żoni ta’ kumpless ta’ għadajjar tad-digi; (iii) id-diġitizzazzjoni semiawtomatika u d-delineazzjoni ta’ qigħien ta’ xmajjar minuri bbażati fuq l-ortofoto tad-DTM/DSM u fuq l-immaġnijiet satellitari.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 7. Estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjoni tas-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN)
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tissaħħaħ il-kapaċità li jiġu mbassra fenomeni severi tat-temp (nowcasting) u b’hekk jitnaqqsu jew jiġu evitati l-impatti negattivi tagħhom. Dan għandu jinkiseb permezz tal-estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjonijiet taħt is-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) bi stazzjonijiet meteoroloġiċi tal-wiċċ awtomatiċi u awtonomi u stazzjonijiet agrometeoroloġiċi.
Bħala riżultat ta’ dan l-investiment, 300 stazzjon meteoroloġiku tal-wiċċ awtomatiku u awtonomu u 100 stazzjon agrometeoroloġiku għandhom jinkisbu u jsiru operazzjonali sal-31 ta’ Diċembru 2025. Barra minn hekk, it-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-integrazzjoni tal-istazzjonijiet meteoroloġiċi addizzjonali fis-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) għandha ssir operazzjonali sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
A.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
1 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 dwar il-provvista tal-ilma u d-drenaġġ |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi |
Q4 |
2021 |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 dwar il-provvista tal-ilma u d-drenaġġ li għandhom: -Tippermetti l-approvazzjoni tal-istrateġija tariffarja tal-operatur reġjonali tal-ilma u d-drenaġġ mil-laqgħa ġenerali tal-Assoċjazzjonijiet ta’ Żvilupp Interkomunali (IDAs), abbażi tal-mandat speċjali riċevut mill-unitajiet amministrattivi lokali. Permezz ta’ din il-bidla, iż-żmien meħtieġ għall-approvazzjoni tal-istrateġija tariffarja għandu jitnaqqas b’mod sinifikanti li għandu jippermetti l-estensjoni tal-infrastruttura tas-servizzi tal-ilma u tal-ilma mormi. -Jobbligaw lill-awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika jżommu rekords ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi li ma jarmux ilma mormi fin-netwerk pubbliku tad-drenaġġ u jibagħtu l-lista ta’ dawn il-persuni lill-Gwardja Ambjentali Nazzjonali kull sena. -Jobbligaw lill-utenti jikkonnettjaw ma’ sistemi tad-drenaġġ pubbliċi eżistenti jekk ma jkollhomx sistema individwali xierqa ta’ ġbir u trattament. -Jippermettu l-organizzazzjoni, fejn xieraq, tal-forniment tas-servizz tal-ilma biss, bil-kundizzjoni li l-ġbir tal-ilma mormi jsir permezz ta’ sistemi individwali ta’ ġbir u trattament li għandhom jiżguraw l-istess livell ta’ protezzjoni ambjentali bħas-sistemi ċentralizzati ta’ ġbir u trattament. - Jiżguraw in-natura eċċezzjonali ta’ sistemi individwali adegwati, li għandhom jindirizzaw biss sitwazzjonijiet fejn is-sistemi ċentralizzati ma jkunux teknikament u ekonomikament fattibbli. -Jipprojbixxu l-iskariku dirett ta’ ilma mormi mhux ittrattat minn sistemi individwali xierqa fl-ambjent. -Tiżviluppa kriterji għall-awtorizzazzjoni, il-kostruzzjoni, ir-reġistrazzjoni/ir-reġistrazzjoni, it-tħaddim u l-manutenzjoni ta’ sistemi individwali xierqa. |
|||
|
2 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tapprova l-programm nazzjonali l-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-Ewwel Programm ta’ Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
Q1 |
2022 |
2) Id-dħul fis-seħħ tal-liġi li tapprova l-programm nazzjonali l-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità, li għandu jappoġġa lill-familji u lill-persuni waħedhom bi dħul baxx (li għandhom introjti nett medji fix-xahar fi flus taħt il-paga minima nazzjonali grossa garantita għal kull membru tal-familja) biex iħallsu l-ispejjeż imġarrba għall-konnessjoni mas-sistema tal-provvista tal-ilma u tad-drenaġġ. L-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx għandhom jiġu identifikati mill-awtoritajiet lokali. L-ewwel Programm ta’ Konnessjoni għandu mbagħad jiffinanzja, permezz tal-Amministrazzjoni tal-Fond Ambjentali, ix-xogħlijiet ta’ konnessjoni għall-familji identifikati kkuntrattati mill-awtoritajiet lokali. |
|||
|
3 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
Stadju Importanti |
Ftehimiet ta’ implimentazzjoni ffirmati mal-awtoritajiet lokali li jipparteċipaw fl-Ewwel Programm ta’ Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
Ftehimiet ta’ implimentazzjoni ffirmati mal-awtoritajiet lokali li jipparteċipaw fl-Ewwel Programm ta’ Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
Q4 |
2022 |
L-amministrazzjoni tal-Fond Ambjentali għandha tiffirma l-ftehimiet ta’ implimentazzjoni mal-awtoritajiet lokali li jipparteċipaw fl-Ewwel Programm ta’ Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità. |
|||
|
4 |
Riforma 2: Rikonfigurazzjoni tal-mekkaniżmu ekonomiku attwali tal-ANAR biex jiġu żgurati l-modernizzazzjoni u l-manutenzjoni tas-sistema nazzjonali tal-ġestjoni tal-ilma u l-implimentazzjoni xierqa tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u d-Direttiva dwar l-Għargħar |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tintroduċi emendi għal-Liġi dwar l-Ilma Nru 107/1996 |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv għal emendi għal-Liġi dwar l-Ilma Nru 107/1996 |
|
|
|
Q3 |
2024 |
Abbażi tal-istudji mwettqa, l-emendi leġiżlattivi għal-Liġi dwar l-Ilma Nru 107/1996 għandhom jiġu adottati u jidħlu fis-seħħ biex jirregolaw il-mekkaniżmu ekonomiku l-ġdid għar-riżorsi tal-ilma fir-Rumanija. Il-mekkaniżmu l-ġdid għandu jtejjeb il-korrelazzjoni bejn is-sistema tad-dħul tal-ilma regolata tal-ANAR (l-Amministrazzjoni Rumena tal-Ilmijiet) u l-kostijiet għal kull kategorija ta’ utenti tal-ilma li l-ANAR tipprovdi l-volumi tal-ilma meħtieġa, f’konformità mar-rekwiżiti tal-fluss ekoloġiku. |
|
5 |
Investiment 1. L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
Mira |
Networks ta’ distribuzzjoni tal-ilma mibnija u operattivi |
|
Kilometri (km) |
0 |
319 |
Q3 |
2024 |
B’kollox mill-inqas 2 003 km ta’ network tad-drenaġġ għandhom jinbnew u jsiru operattivi fl-agglomerazzjonijiet b’aktar minn 2 000 ekwivalent ta’ popolazzjoni (l.e), prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej u f’konformità mal-emendi fil-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-Objettiv Intermedju 1. |
|
6 |
Investiment 1. L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
Mira |
Networks ta’ distribuzzjoni tal-ilma mibnija u operattivi |
|
Kilometri (km) |
319 |
1 282 |
Q2 |
2026 |
Total ta’ 1 282 km ta’ netwerks ta’ distribuzzjoni tal-ilma għandhom jinbnew u jsiru operattivi fil-muniċipalitajiet li jinsabu f’agglomerazzjonijiet prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej u f’konformità mal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-Istadju 1. |
|
7 |
Investiment 1. L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
Mira |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi |
|
Kilometri (km) |
0 |
239 |
Q3 |
2024 |
B’kollox mill-inqas 2 003 km ta’ network tad-drenaġġ għandhom jinbnew u jsiru operattivi fl-agglomerazzjonijiet b’aktar minn 2 000 ekwivalent ta’ popolazzjoni (l.e), prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej u f’konformità mal-emendi fil-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-Objettiv Intermedju 1. |
|
8 |
Investiment 1. L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
Mira |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej. |
|
Kilometri (km) |
239 |
2 003 |
Q2 |
2026 |
B’kollox mill-inqas 2 003 km ta’ network tad-drenaġġ għandhom jinbnew u jsiru operattivi fl-agglomerazzjonijiet b’aktar minn 2 000 ekwivalent ta’ popolazzjoni (l.e), prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej u f’konformità mal-emendi fil-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-Objettiv Intermedju 1. |
|
9 |
Investiment 2. Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
Mira |
Sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 |
|
Numru |
0 |
1 000 |
Q4 |
2023 |
Mill-inqas 1 000 sistema individwali jew sistemi xierqa oħra għandhom jinbnew u jsiru operattivi biex itaffu l-piż f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti. |
|
10 |
Investiment 2. Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
Mira |
Sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000. |
|
Numru |
1 000 |
12 900 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 12 900 mit-total ta’ sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra għandhom jinbnew u jsiru operattivi biex itaffu t-tagħbija f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti. |
|
11 |
Investiment 2. Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
Mira |
Network tad-drenaġġ mibni u operattiv f’agglomerazzjonijiet taħt l-ekwivalenti tal-popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000. |
|
Kilometri (km) |
0 |
80 |
Q2 |
2024 |
Mill-inqas 80 km ta’ network tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni għandu jinbena u jkun operattiv u jkun konformi mal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-istadju importanti 1. |
|
12 |
Investiment 2. Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
Mira |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 popolazzjoni ekwivalenti |
|
Kilometri (km) |
80 |
320 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 320 km b’kollox ta’ network tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni għandu jinbena u jkun operattiv u jkun konformi mal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 stabbiliti fl-istadju importanti 1. |
|
13 |
Investiment 3. Appoġġ għall-konnessjoni tal-popolazzjoni b’introjtu baxx man-networks eżistenti tal-ilma u tad-drenaġġ |
Mira |
Unitajiet domestiċi konnessi man-netwerks tal-ilma u tad-drenaġġ permezz tal-Ewwel Programm Nazzjonali Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
|
Numru |
0 |
70 851 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 70 851 unità domestika addizzjonali għandhom ikunu konnessi mal-ilma u d-drenaġġ permezz tal-Ewwel Programm Nazzjonali Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità. |
|
14 |
(1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
Mira |
(1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
|
Kilometri (km) |
0 |
79 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 79 km ta’ linji ta’ difiża kontra l-għargħar għandhom jiġu riabilitati f’konformità mad-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar. Ix-xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni għandhom jingħataw prijorità abbażi ta’ pjanijiet ta’ prevenzjoni u protezzjoni mill-għargħar, u għandhom jikkonsistu f’mili minn materjal lokali estratt miż-żoni tax-xmajjar li ma jagħmlux ħsara, segwit mill-kisi tal-ħaxix. |
|
15 |
Investiment: 4.1. (1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
Mira |
(1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
|
Kilometri (km) |
79 |
408 |
Q1 |
2026 |
Mill-inqas 408 km b’kollox ta’ linji ta’ difiża kontra l-għargħar għandhom jiġu riabilitati f’konformità mad-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar. Ix-xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni għandhom jingħataw prijorità abbażi ta’ pjanijiet ta’ prevenzjoni u protezzjoni mill-għargħar, u għandhom jikkonsistu f’mili minn materjal lokali estratt miż-żoni tax-xmajjar li ma jagħmlux ħsara, segwit mill-kisi tal-ħaxix. |
|
16 |
Investiment 4.2. Riabilitazzjoni ta’ akkumulazzjonijiet eżistenti li jeħtieġu interventi ta’ emerġenza għal operazzjoni sikura |
Stadju Importanti |
Adozzjoni ta’ disinji ta’ proġetti permezz ta’ Deċiżjoni tal-Gvern/Ordni Ministerjali, kif applikabbli |
Adozzjoni ta’ Deċiżjoni tal-Gvern/Ordni Ministerjali, kif applikabbli |
Q2 |
2023 |
It-tfassil tal-proġett għar-riabilitazzjoni ta’ 13 digi eżistenti, li għalihom ma hemm l-ebda alternattiva fattibbli biex jitnaqqas ir-riskju ta’ għargħar, għandhom jiġu adottati permezz ta’ Deċiżjoni tal-Gvern/Ordni Ministerjali, kif applikabbli (skont id-daqs tal-investiment). L-istudji tal-fattibbiltà għandhom jinkludu, b’mod partikolari, valutazzjoni u tqabbil tal-benefiċċji u l-impatti ta’ alternattivi għar-rinnovazzjoni tad-digi, sabiex jiġu evitati r-riskji ta’ għargħar, inkluż it-tneħħija possibbli tad-digi u s-sostituzzjoni tagħhom b’soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura. Din l-analiżi tal-benefiċċji u tal-impatt għandha tivvaluta kemm il-benefiċċji mistennija mill-għażliet differenti fit-tul, sabiex jiġu evitati r-riskji tal-għargħar u filwaqt li jitqiesu b’mod partikolari t-tbassir rigward ir-riskji futuri tal-għargħar, u r-riżultati ambjentali. Il-proġett għandu jkollu l-objettiv li jiżgura t-tħaddim sikur tad-digi, inaqqas ir-riskju ta’ għargħar, u jipproteġi l-korpi tal-ilma u l-bijodiversità permezz ta’ miżuri li jiżguraw il-migrazzjoni tal-ħut, il-fluss ekoloġiku, u l-prevenzjoni tal-ewtrofikazzjoni tal-korpi tal-ilma. Dan għandu jkun konformi mal-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar u mal-Pjanijiet applikabbli għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar, f’konformità mad-Direttiva 2007/60/KE (id-Direttiva dwar l-Għargħar). Kwalunkwe miżura identifikata fil-qafas tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali, il-valutazzjoni skont id-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma), u l-Valutazzjoni Xierqa skont id-Direttiva 92/43/KEE (id-Direttiva dwar il-Ħabitats) kif meħtieġa biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01) għandha tiġi integrata fit-tfassil tal-proġett u jkun hemm konformità stretta magħha fl-istadji tal-kostruzzjoni, il-modernizzazzjoni, l-operat u d-dekummissjonar tal-infrastruttura, inkluż permezz tal-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. Id-deterjorament tal-istat ekoloġiku tal-korpi tal-ilma affettwati għandu jiġi evitat u l-miżura ma għandhiex tipprevjeni t-titjib tal-istat ekoloġiku jew tal-potenzjal tal-korpi tal-ilma affettwati. Fejn jiġi estratt l-ilma, għandu jingħata permess rilevanti mill-awtorità rilevanti, li jispeċifika l-kundizzjonijiet biex jiġi evitat id-deterjorament u jiġi żgurat li l-korpi tal-ilma affettwati jibqgħu fi stat ekoloġiku tajjeb, f’konformità mar-rekwiżiti tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u evidenzjat mill-aħħar data ta’ appoġġ rilevanti. L-astrazzjoni tal-ilma għandha tiġi evitata meta l-korpi tal-ilma kkonċernati (ilmijiet tal-wiċċ jew ta’ taħt l-art) ikunu, jew ipproġettati (fil-kuntest tal-intensifikazzjoni tat-tibdil fil-klima) li jkunu fi stat inqas minn tajjeb jew fi stat potenzjalment tajjeb. |
|||
|
17 |
Investiment 4.2. Riabilitazzjoni ta’ akkumulazzjonijiet eżistenti li jeħtieġu interventi ta’ emerġenza għal operazzjoni sikura |
Mira |
Digi eżistenti riabilitati |
|
Numru |
0 |
13 |
Q1 |
2026 |
13 digi eżistenti, li għalihom studji ta’ fattibbiltà riveduti kkonkludew li ma hemm l-ebda alternattiva fattibbli biex jitnaqqsu r-riskji ta’ għargħar, għandhom jiġu riabilitati, f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istadju importanti 16 u b’rispett sħiħ tar-riżultati u l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-VIA komprensiva u kumulattiva li għandha tkun tlestiet f’konformità mad-Direttiva 2011/92/UE (id-Direttiva VIA), kif ukoll il-valutazzjonijiet rilevanti fil-kuntest tad-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) u l-Valutazzjoni Xierqa skont id-Direttiva 92/43/KEE (id-Direttiva dwar il-Ħabitats), inkluża l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. Għad-digi fejn it-tneħħija u s-sostituzzjoni b’soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura jkunu ġew identifikati bħala l-aħjar għażla, abbażi tal-eżitu tal-istudji tal-fattibbiltà, għandhom jiġu ffinalizzati aktar studji sabiex jiġu vvalutati l-għażliet ta’ żarmar. L-istatus/potenzjal ekoloġiku tajjeb tal-korpi tal-ilma rilevanti skont ir-rekwiżiti tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma għandu jinkiseb u jiġi evidenzjat mill-aħħar data ta’ appoġġ rilevanti, u kwalunkwe deterjorament għandu jiġi evitat. |
|
18 |
Investiment 5. Dotazzjoni xierqa tal-amministrazzjonijiet tal-baċiri tax-xmajjar għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni u r-rispons għall-emerġenzi tal-għargħar |
Mira |
Amministrazzjonijiet tal-Baċin tax-Xmara mgħammra b’makkinarju għal aċċess u intervent mhux irfinut, aċċess amfibju u trasport ta’ basktijiet/dikes mobbli f’żoni li diffiċli jintlaħqu, droni mgħammra b’sensuri LIDAR/Flir/fotogrammetrija, teknoloġiji ġeoelettroreżistivi/ġeoradar ta’ korpi digi kif ukoll infrastruttura ta’ ħardwer u softwer |
|
Numru |
0 |
11 |
Q4 |
2024 |
11 l-amministrazzjonijiet tal-Baċin tax-Xmara għandhom ikunu mgħammra b’dan li ġej: — makkinarju għal aċċess u intervent għal art imħarbta, aċċess amfibju u trasport ta’ basktijiet/digi mobbli tar-ramel f’żoni li diffiċli jintlaħqu. B’mod partikolari, il-vetturi li għandhom jinxtraw, jekk hemm, għandu jkollhom emissjonijiet speċifiċi ta’ CO2, kif definit fl-Artikolu 3(1), il-punt (h), tar-Regolament (UE) 2019/631, li jkunu inqas minn 50gCO2/km. droni mgħammra b’sensuri LIDAR/Flir/fotogrammetrija, — teknoloġiji ġeoelettroreżistenti/ġeo radar ta’ korpi digi; — infrastruttura tal-hardware u tas-software għall-analiżi tad-data u l-ħżin tad-data miġbura mit-tagħmir imsemmi hawn fuq, sabiex jiġu appoġġati u mtejba l-prevenzjoni tal-għargħar u r-rispons għal sitwazzjonijiet ta’ emerġenza. |
|
19 |
Investiment 6. Implimentazzjoni tal-katast tal-ilma |
Stadju Importanti |
Il-katast tal-ilma żviluppat u operazzjonalizzat |
Il-katast tal-ilma operazzjonali |
Q4 |
2025 |
Il-katast tal-ilma għandu jiġi żviluppat u operazzjonalizzat billi: — l-akkwist ta’ Mudell Diġitali tat-Terren (DTM)/Mudell ta’ Superfiċje Diġitali (DSM) fil-livell nazzjonali, abbażi ta’ informazzjoni satellitari li għandha tkun disponibbli għall-awtoritajiet kollha tal-Istat; (ii) żvilupp ta’ softwer għad-determinazzjoni tal-modifika ta’ qiegħ ix-xmara (proċess ta’ sedimentazzjoni tal-erożjoni), monitoraġġ tal-estrazzjoni taż-żrar u potenzjal ta’ landslide fiż-żoni ta’ kumpless ta’ għadajjar tad-digi; (iii) id-diġitizzazzjoni semiawtomatika u d-delineazzjoni ta’ qigħien ta’ xmajjar minuri bbażati fuq l-ortofoto tad-DTM/DSM u fuq l-immaġnijiet satellitari. |
|||
|
20 |
Investiment 7. Estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjoni tas-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
Mira |
Stazzjonijiet meteoroloġiċi mixtrija u operattivi |
|
Numru |
0 |
400 |
Q4 |
2025 |
In-network ta’ stazzjonijiet meteoroloġiċi awtomatiċi tal-wiċċ awtonomi għandu jiġi estiż bl-akkwist u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 300 stazzjon meteoroloġiku tal-wiċċ awtomatiku u awtonomu u ta’ 100 stazzjon agrometeoroloġiku. |
|
21 |
Investiment 7. Estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjoni tas-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
Stadju Importanti |
Sistema operazzjonali tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-integrazzjoni tal-istazzjonijiet meteoroloġiċi u agrometeoroloġiċi addizzjonali fis-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
Sistema Meteoroloġika Nazzjonali (SIMIN) integrata mal-istazzjonijiet addizzjonali operattivi |
Q2 |
2026 |
It-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-integrazzjoni tal-istazzjonijiet meteoroloġiċi addizzjonali fis-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) għandha ssir operazzjonali. |
|||
B.B. IL-KOMPONENT 2: Il-foresti u l-protezzjoni tal-bijodiversità
L-objettiv tal-komponent huwa li jarmonizza l-prattiki nazzjonali tal-ġestjoni tal-foresti ma’ dawk dwar il-preservazzjoni tal-bijodiversità u l-protezzjoni tal-ambjent u l-iżgurar ta’ tranżizzjoni lejn Ewropa newtrali għall-klima billi jinħolqu żoni ġodda koperti mill-foresti u jiġu restawrati l-ħabitats degradati.
Il-komponent huwa magħmul minn żewġ riformi u seba’ investimenti.
Il-miżuri inklużi fil-komponent huma mistennija jindirizzaw xi sfidi enfasizzati mir-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex l-investiment jiġi ffukat fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura ambjentali fost l-oħrajn (ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019 u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
B.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti
L-objettiv tar-riforma huwa li jiġi żgurat qafas strateġiku u regolatorju ċar u robust għall-implimentazzjoni ta’ politiki sostenibbli dwar il-foresti li jappoġġaw il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih.
Ir-riforma għandha tikkonsisti fl-azzjonijiet li ġejjin:
It-tlestija ta’ studji indipendenti dwar id-dgħufijiet fil-governanza, kemm istituzzjonali kif ukoll regolatorji, u l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni attwali dwar il-forestrija (sat-30 ta’ Ġunju 2022);
L-adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 abbażi tar-rakkomandazzjonijiet tal-valutazzjoni mwettqa skont (1) hawn fuq (sat-30 ta’ Settembru 2022);
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ ta’ Ordinanzi Ministerjali emendati li jistabbilixxu r-regoli vinkolanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni previsti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 adottata skont (2) (sat-30 ta’ Settembru 2022);
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ ta’ atti leġiżlattivi li jemendaw u jissupplimentaw il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar il-foresti mmirati lejn is-simplifikazzjoni tal-qafas legali, il-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u t-titjib tal-ġestjoni tal-foresti (sat-30 ta’ Ġunju 2023).
Ir-riforma għandha tiġi appoġġata b’żewġ investimenti — Investiment 1 u 2.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani
L-objettiv tal-investiment huwa li jinħolqu foresti u żoni ġodda b’veġetazzjoni tal-foresti f’żoni vulnerabbli għat-tibdil fil-klima permezz tal-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-art, il-finanzjament tal-afforestazzjoni, il-kura tal-pjantaġġuni, iż-żieda taż-żona ta’ veġetazzjoni tal-foresti tul ir-rotot ta’ komunikazzjoni u fl-agglomerazzjonijiet urbani (foresti urbani inklużi l-foresti żgħar) madwar il-muniċipalitajiet u bejn għelieqi b’għelejjel agrikoli, kif ukoll kategoriji protettivi oħra ta’ purtieri tal-foresti.
Bħala riżultat ta’ dan l-investiment, total ta’ 26 760 ettaru ta’ żoni ġodda għandhom jiġu afforestati jew imsaġġra mill-ġdid u għandhom jinħolqu total ta’ 3 150 000 m² ta’ żoni ġodda ta’ foresti urbani, f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti, adottata taħt ir-Riforma 1.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2. Żvilupp ta’ kapaċitajiet moderni ta’ produzzjoni ta’ materjal ta’ riproduzzjoni tal-foresti
L-objettiv tal-investiment huwa li jiġu żviluppati biżżejjed kapaċitajiet ta’ produzzjoni riproduttiva (speċijiet tas-siġar u ekotipi) li huma adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi futuri tar-Rumanija.
Bħala riżultat ta’ dan l-investiment, għandhom isiru operattivi mill-inqas 90 mixtliet tas-siġar ġodda u rinnovati, f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti adottata skont ir-Riforma 1.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
B.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
22 |
Riforma 1. Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
Stadju Importanti |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 |
|
|
|
Q3 |
2022 |
Għandha tiġi adottata l-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030. L-istrateġija għandha, abbażi tar-rakkomandazzjonijiet tal-istudji indipendenti, tistabbilixxi regoli vinkolanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni kif ġej: (A) a. Rekwiżiti biex l-ispeċijiet u l-ekotipi jkunu reżiljenti għall-klima u mingħajr impatt negattiv fuq il-bijodiversità. L-istrateġija għandha twieġeb għall-ħtieġa li jkun hemm linji gwida aġġornati dwar it-tħawwil tas-siġar fir-Rumanija u għandha toħloq salvagwardji, b’mod partikolari, biex teskludi l-użu jew ir-rilaxx ta’ speċijiet aljeni invażivi. (B) b. Rekwiżiti għall-produzzjoni ta’ materjal riproduttiv biex jiġu mmirati speċijiet ta’ siġar u ekotipi li huma adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi mbassra futuri tar-Rumanija fi kwantitajiet suffiċjenti bl-involviment tas-settur privat, u għal miżuri li jiskoraġġixxu l-ħolqien ta’ mixtliet kummerċjali għal produzzjoni ta’ rotazzjoni qasira jew monokultura. (c) c. Ir-rekwiżiti għall-afforestazzjoni biex jikkontribwixxu b’mod pożittiv għall-objettivi tal-konservazzjoni tal-bijodiversità, il-ġestjoni tal-ilma u l-protezzjoni tal-ħamrija billi jipprojbixxu l-afforestazzjoni jew ir-riforestazzjoni fuq art agrikola b’valur naturali għoli, bwar jew artijiet mistagħdra, eskluż ir-restawr tal-ħabitat. (d) d. Rekwiżiti għal miżuri preventivi li jżidu l-kapaċità ta’ assorbiment naturali tal-ħamrija li għandha tiġi inkluża f’attivitajiet ta’ ġestjoni tal-foresti u rekwiżiti speċifiċi ta’ adattament għat-tibdil fil-klima biex jiġi żgurat li l-ġestjoni tal-foresti tkun ibbażata fuq il-monitoraġġ tal-ispeċijiet. (e) e. Ir-rekwiżiti għall-afforestazzjoni urbana għandhom jinkisbu permezz ta’ approċċ fil-livell tal-pajsaġġ li jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-konnettività ma’ żoni naturali jew seminaturali (bħal foresti jew żoni agrikoli) b’enfasi fuq ir-rabta tal-ħabitats mal-infrastruttura ekoloġika u mal-kurituri ekoloġiċi. f. f. Rekwiżiti għal proġetti ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni li għandhom jitwettqu f’żoni esposti u vulnerabbli għal perikli klimatiċi, b’mod partikolari għal nixfa u għargħar, u fejn xieraq afforestazzjoni jew riforestazzjoni jnaqqsu r-riskji li jirriżultaw. (g) g. l-Istrateġija għandha tistabbilixxi kriterji ta’ sostenibbiltà għall-bijomassa tal-foresti għall-użu tal-enerġija. (h) h. l-Istrateġija għandha tinkludi azzjonijiet speċifiċi biex jiġi indirizzat il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam, bħall-implimentazzjoni sħiħa tas-SUMAL inkluż il-monitoraġġ tal-qtugħ tas-siġar permezz ta’ telerilevament, it-tisħiħ tar-reġim tas-sanzjonijiet, u miżuri oħra kif xieraq. i. I. l-Istrateġija għandha tinkludi wkoll miżuri konkreti għall-protezzjoni tal-ħabitats u l-ispeċijiet tal-foresti, u b’mod partikolari l-allinjament tan-normi tal-forestrija mal-kunsiderazzjonijiet tal-bijodiversità. |
|
23 |
Riforma 1. Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanzi Ministerjali emendati li jistabbilixxu regoli vinkolanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni previsti fl-Istrateġija Nazzjonali tal-Forestrija 2020–2030 |
Dispożizzjoni fl-Ordinanzi Ministerjali li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi |
Q3 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-Ordinanzi Ministerjali (MO) emendati li ġejjin f’konformità mar-regoli vinkolanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni previsti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030: a.L-ordni Nru 766/2018 dwar l-elaborazzjoni u l-emenda tal-pjanijiet ta’ ġestjoni tal-foresti, inkluż tad-dispożizzjonijiet għall-użu tal-art tal-foresti, kif ukoll tal-Metodoloġija rigward l-approvazzjoni tal-kwoti annwali tal-ħsad tar-riħ. b.Ordni Nru 1648/2000 dwar l-approvazzjoni ta’ regoli tekniċi dwar kompożizzjonijiet, skemi u teknoloġiji għar-riġenerazzjoni tal-foresti u l-afforestazzjoni ta’ art degradata c.Ordni Nru 1649/2000 dwar l-approvazzjoni tan-Normi Tekniċi għall-kura u l-ġestjoni tal-istands d.Ordni Nru 1650/2000 dwar l-approvazzjoni tan-Normi Tekniċi dwar l-għażla u l-applikazzjoni tat-trattamenti e.Ordni Nru 1653/2000 dwar l-approvazzjoni tan-Normi Tekniċi rigward il-kontroll annwali tar-riġenerazzjonijiet f.Ordni Nru 1672/2000 dwar l-approvazzjoni tan-Normi Tekniċi għall-ġestjoni tal-foresti |
|||
|
24 |
Riforma 1. Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi li jemendaw u jissupplimentaw il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar il-foresti |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Id-dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi li ġejjin, immirati lejn is-simplifikazzjoni tal-qafas legali, il-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u t-titjib tal-ġestjoni tal-foresti: Kodiċi tal-Forestrija ġdid, li jistabbilixxi emendi għas-sistema ta’ pieni kriminali; Id-digriet ta’ Emerġenza Nru 85/2006 li jistabbilixxi l-metodi ta’ valutazzjoni tal-ħsara lill-veġetazzjoni tal-foresti fil-foresti u lil hinn minnhom; Il-liġi Nru 171/2010 dwar is-sanzjonar ta’ reati forestali, li tistabbilixxi metodi ta’ kalkolu għall-ħsara ambjentali u finanzjarja kkawżata minn qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u reati oħra relatati mal-foresti, Deċiżjonijiet oħra tal-gvern għall-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u għat-titjib tal-ġestjoni tal-foresti: Emendi għad-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 743/2015, id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 1076/2009, id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 229/2009, id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 497/2020; |
|
25 |
Investiment 1. Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
Mira |
Żoni ġodda ta’ art afforestata jew imsaġġra mill-ġdid |
|
ettari |
0 |
6 000 |
Q4 |
2023 |
Żoni ġodda ta’ art afforestata jew riforestazzjoni (mill-inqas 6 000 ettaru), f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti: (A) Għandhom jintużaw biss speċijiet u ekotipi li huma reżiljenti għall-impatti mbassra futuri tat-tibdil fil-klima u ma għandu jkollhom l-ebda impatt negattiv fuq il-bijodiversità. L-użu ta’ speċijiet mhux nattivi għandu jkun permess biss meta jintwera li l-użu tagħhom iwassal għal kundizzjonijiet favorevoli u xierqa tal-ekosistema (bħall-klima, il-ħamrija, iż-żoni ta’ veġetazzjoni, ir-reżiljenza għan-nirien) u li l-ispeċijiet indiġeni preżenti ma għadhomx adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi mmudellati futuri u għall-kundizzjonijiet pedoidroloġiċi. (B) Għandhom jintużaw biss speċijiet ta’ siġar u ekotipi li huma adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi futuri previsti għar-Rumanija; (c) L-afforestazzjoni għandha tikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-objettivi tal-konservazzjoni tal-bijodiversità, il-ġestjoni tal-ilma u l-protezzjoni tal-ħamrija. L-afforestazzjoni ma għandhiex isseħħ fuq art agrikola ta’ valur naturali għoli, bur jew artijiet mistagħdra, sakemm l-għan tal-intervent ma jkunx li jiġu restawrati l-ħabitats. (d) Il-proġetti ta’ afforestazzjoni jew riforestazzjoni għandhom jitwettqu f’żoni li huma esposti u vulnerabbli għal perikli klimatiċi, b’mod partikolari għal nixfiet u għargħar. (e) e. Il-proġetti ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni għandhom ikunu soġġetti għal proċedura ta’ Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (VIA), jekk tiġi ddeterminata fil-proċedura ta’ skrinjar tal-VIA; u l-pjanijiet ta’ ġestjoni tal-foresti rilevanti għall-azzjonijiet ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni għandhom jgħaddu minn proċedura sħiħa ta’ Valutazzjoni Ambjentali Strateġika (rapport ambjentali), b’mod partikolari jekk jaffettwaw ħabitats u/jew speċijiet protetti. |
|
26 |
Investiment 1. Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
Mira |
Żoni ġodda ta’ art afforestata jew imsaġġra mill-ġdid |
|
ettari |
6 000 |
26 760 |
Q2 |
2026 |
Erjas ġodda ta’ art afforestata jew riforestazzjoni (total ta’ 26 760 ettaru), f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti, u f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fil-Mira 25. |
|
27 |
Investiment 1. Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
Mira |
Inħolqu żoni ġodda ta’ foresti urbani. |
|
m2 |
0 |
500 000 |
Q4 |
2023 |
Żoni ġodda ta' foresti urbani (mill-inqas 500 000 m2), f'konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali tal-Foresti: (A) Għandhom jintużaw biss speċijiet u ekotipi li huma reżiljenti għall-impatti mbassra futuri tat-tibdil fil-klima u ma għandu jkollhom l-ebda impatt negattiv fuq il-bijodiversità. L-użu ta’ speċijiet mhux nattivi għandu jkun permess biss meta jintwera li jwasslu għal kundizzjonijiet favorevoli u xierqa tal-ekosistema (bħall-klima, il-ħamrija, iż-żoni ta’ veġetazzjoni, ir-reżiljenza għan-nirien) u li l-ispeċijiet indiġeni preżenti ma għadhomx adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi mmudellati futuri u għall-kundizzjonijiet pedoidroloġiċi. (B) Għandhom jintużaw biss speċijiet u ekotipi li huma adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi futuri previsti għar-Rumanija; (c) L-afforestazzjoni urbana għandha titwettaq billi jittieħed approċċ fil-livell tal-pajsaġġ li jsaħħaħ il-konnessjonijiet ma’ żoni naturali jew seminaturali (bħal foresti jew żoni agrikoli) b’enfasi fuq il-konnessjoni tal-ħabitats permezz ta’ infrastruttura ekoloġika u kurituri ekoloġiċi. L-għażla tal-ispeċijiet u l-ekotipi għandha tqis ir-rwol tagħhom fit-tindif tal-arja u l-forniment ta’ servizzi oħra tal-ekosistema liż-żoni urbani. (d) L-afforestazzjoni għandha tikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-objettivi tal-konservazzjoni tal-bijodiversità, il-ġestjoni tal-ilma u l-protezzjoni tal-ħamrija. L-afforestazzjoni ma għandhiex isseħħ fuq art agrikola ta’ valur naturali għoli, bur jew artijiet mistagħdra, sakemm l-għan tal-intervent ma jkunx li jiġu restawrati l-ħabitats. (e) Il-proġetti ta’ afforestazzjoni jew riforestazzjoni għandhom jitwettqu f’żoni li huma esposti u vulnerabbli għal perikli klimatiċi, b’mod partikolari għal nixfiet u għargħar. |
|
28 |
Investiment 1. Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
Mira |
Inħolqu żoni ġodda ta’ foresti urbani
|
|
m2 |
500 000 |
3 150 000 |
Q2 |
2026 |
Żoni ġodda ta’ foresti urbani (total ta’ 3 150 000 m²), f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija għall-Foresti, u f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fil-Mira 25. |
|
29 |
Investiment 2. Żvilupp ta’ kapaċitajiet moderni ta’ produzzjoni ta’ materjal ta’ riproduzzjoni tal-foresti |
Mira |
Mixtliet tas-siġar ġodda u rinnovati operazzjonali (stabbiliti jew riabilitati) |
|
Numru |
0 |
90 |
Q3 |
2024 |
Mixtliet tas-siġar ġodda u rinnovati operazzjonali (mill-inqas 90), f’konformità mar-rekwiżiti legali stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti. Il-produzzjoni ta’ materjal riproduttiv għandha timmira lejn speċijiet ta’ siġar u ekotipi li huma adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi proġettati futuri tar-Rumanija. |
B.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 2. Riforma tas-sistema ta’ ġestjoni taż-żoni naturali protetti għall-implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-Istrateġija Ewropea għall-Bijodiversità
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jitħaddem il-qafas attwali għad-deżinjazzjoni ta’ żoni naturali protetti, b’mod partikolari permezz tal-istabbiliment ta’ mekkaniżmu li jgħaqqad il-leġiżlazzjoni speċifika għad-diversi setturi b’impatt fuq il-bijodiversità, jiġifieri l-edukazzjoni, l-agrikoltura, il-forestrija, il-kaċċa, it-turiżmu, l-organizzazzjoni spazjali, it-trasport u l-enerġija.
Dan għandu jinkiseb permezz tal-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ ta’ żewġ atti leġislattivi:
(1) att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-kumitat interistituzzjonali biex janalizza l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità u biex ifassal u jippromwovi proposti biex jemendaw jew jissupplimentaw il-qafas legali fid-dawl ta’ informazzjoni aġġornata dwar id-distribuzzjoni u d-dinamika tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet u tal-ħabitats (sat-30 ta’ Ġunju 2022);
(2) att leġiżlattiv li jimmodifika l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità, bl-għan li jiġi żgurat li l-qafas legali eżistenti fid-diversi setturi rilevanti ma jaffettwax/jirrestrinġi l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni fil-pjanijiet ta’ ġestjoni taż-żoni naturali protetti (sat-30 ta’ Ġunju 2025). L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat fuq il-proposti tal-kumitat stabbilit skont (1).
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 3. Aġġornament tal-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati u identifikazzjoni ta’ żoni potenzjali għal protezzjoni stretta fil-ħabitats naturali terrestri u tal-baħar sabiex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030
L-investiment jikkonsisti f’żewġ sottoinvestimenti.
L-objettiv tal-ewwel sottoinvestiment (Investiment 3.1) huwa li jiġu aġġornati l-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati. L-objettiv tat-tieni sottoinvestiment (Investiment 3.2) huwa li jiġu identifikati oqsma potenzjali għal protezzjoni stretta f’konformità mal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030.
Fir-rigward tal-aġġornament tal-pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti, bħala riżultat tal-investiment, mill-inqas 250 pjan ta’ ġestjoni taż-żoni naturali protetti għandhom jiġu rieżaminati u aġġornati f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Fir-rigward taż-żoni strettament protetti, żewġ atti leġislattivi għandhom jiġu adottati u jidħlu fis-seħħ: (1) att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 bi pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti jew li jinkludu foresti primarji u antiki (sal-31 ta’ Diċembru 2023); u (2) att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 mingħajr pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti u f’żoni oħra (sal-31 ta’ Diċembru 2025).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 4. Investimenti integrati għar-rikostruzzjoni ekoloġika tal-ħabitats u l-konservazzjoni ta’ speċijiet relatati ma’ mergħat, żoni akkwatiċi u żoni dipendenti fuq l-ilma
Dan l-investiment jikkonsisti f’ħames sottoinvestimenti.
L-objettiv tal-ewwel sottoinvestiment (Investiment 4.1) huwa li jirrestawra l-konnettività tal-mogħdijiet tal-ilma permezz tat-tneħħija tal-ostakli fil-mogħdijiet tal-ilma u b’riżultat ta’ dan jikkontribwixxi għar-restawr tal-konnettività laterali tal-ħabitats u tal-ispeċijiet akkwatiċi dipendenti fuq l-ilma, f’konformità mal-pjanijiet ta’ ġestjoni applikabbli taż-żoni naturali protetti. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, il-konnettività ta’ 1 700 ettaru ta’ ħabitats riparji għandha tiġi restawrata
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
It-tieni sottoinvestiment (Investiment 4.2) għandu l-għan li jibni mill-ġdid il-ħabitats tal-bwar fiż-żoni naturali protetti. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, għandhom jiġu restawrati ekoloġikament mill-inqas 2 800 ettaru ta’ ħabitats tal-bwar.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
It-tielet sottoinvestiment (Investiment 4.3) għandu l-għan li jnaqqas l-ewtrofikazzjoni u jżomm id-diversità bijoloġika tal-lagi tad-Delta tad-Danubju. L-azzjonijiet li għandhom jiġu koperti minn dan is-sottoinvestiment jinkludu r-regolamentazzjoni tal-livell tal-ilma f’żewġ lagi, it-tfassil u l-kisba tal-aħjar profil tal-konfini tal-lagi, id-dekolorizzazzjoni, il-konsolidazzjoni tax-xtut, ix-xogħlijiet ta’ manutenzjoni, il-qtugħ għar-riġenerazzjoni tal-veġetazzjoni u tas-siġar fil-perimetru, it-tneħħija tal-injam u x-xtajtiet li joskuraw iċ-ċirkolazzjoni tal-ilma u jinduċu s-sedimentazzjoni, il-monitoraġġ tal-ispeċijiet u l-ħabitats fiż-żona, u xogħlijiet ta’ skol fuq skala żgħira għall-aħjar ċirkolazzjoni tal-ilma. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, mill-inqas 100 ettaru ta’ żoni ta’ lagi għandhom ikunu bbenefikaw mit-tneħħija ta’ pjanti akkwatiċi, abbażi tal-istudju ta’ fattibbiltà aġġornat (Ġunju 2021).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L-objettiv tar-raba’ sottoinvestiment (Investiment 4.4) huwa li tiġi żviluppata sistema ta’ monitoraġġ tal-isturjun selvaġġ tul id-Danubju t’Isfel (1 500 km), flimkien mal-IA, sabiex tiġi miġġielda l-kaċċa illegali tiegħu. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, għandu jsir operattiv network għall-monitoraġġ, il-komunikazzjoni u t-trażmissjoni tad-data dwar l-isturjun selvaġġi. Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-vetturi li għandhom jinxtraw, jekk hemm, għandu jkollhom emissjonijiet speċifiċi ta’ CO2, kif definit fl-Artikolu 3(1), il-punt (h), tar-Regolament (UE) 2019/631, li jkunu inqas minn 50gCO2/km. Id-dgħajjes tal-kejl li għandhom jinxtraw għandhom jikkorrispondu għall-aħjar teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Fl-aħħar nett, l-għan tal-ħames sottoinvestiment (Investiment 4.5) huwa li jimmodernizza l-aċċess pubbliku u l-infrastruttura tal-viżitaturi tad-Delta tad-Danubju sabiex titnaqqas il-pressjoni fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet. Bħala riżultat ta’ dan is-sottoinvestiment, għandhom jinbnew 10 ċentru taż-żjarat, bl-għan li tittaffa l-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats billi l-flussi turistiċi jiġu diretti u mmonitorjati lejn network ta’ 10 ċentru ta’ żjarat assoċjati ma’ 40 punt ta’ osservazzjoni mgħammra b’mod xieraq għall-ħtiġijiet tal-kategoriji kollha ta’ viżitaturi. Il-kostruzzjoni taċ-ċentri taż-żjarat għandha tuża teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, approċċi bbażati fuq l-ekosistema, u materjali b’mod tradizzjonali għall-arkitettura komunitarja tad-Delta tad-Danubju.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 5. Sistemi integrati ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ għargħar fil-baċiri tax-xmajjar tal-foresti
L-objettiv tal-investiment huwa li jitnaqqas ir-riskju ta’ għargħar sabiex jiġu protetti n-nies, l-infrastruttura u l-objettivi soċjoekonomiċi fiż-żoni ta’ riskju, kif ukoll biex jiġu protetti l-ambjent u l-bijodiversità permezz ta’ miżuri ambjentali rilevanti, b’mod partikolari dawk relatati mal-iżgurar tal-migrazzjoni tal-ħut u l-iżgurar tal-fluss ekoloġiku.
L-investiment għandu jitwettaq f’żewġ stadji:
(1) l-adozzjoni tad-disinn tal-proġett għax-xogħlijiet ta’ modernizzazzjoni għall-protezzjoni mill-għargħar, li għandhom jinkludu: (I) ir-restawr ta’ mill-inqas 6 struttura ta’ żamma tal-alluvju bil-ħsara biex jiġu installati miżuri lonġitudinali (slielem tal-ħut fejn xieraq u fluss ekoloġiku); (II) kostruzzjoni ta’ mill-inqas 30 strutturi alluvjali ġodda, inklużi slielem tal-ħut u fluss ekoloġiku, b’għoli massimu ta’ 5 m; (III) ir-restawr ta’ mill-inqas 4 ettaru ta’ art permezz tar-riforestazzjoni, it-tneħħija tal-ħaxix ħażin, jew il-bini ta’ ċnut tat-twig; u (iv) restawr ta’ mill-inqas 30 km ta’ sodda tat-torrent. L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
(2) it-tlestija ta’ xogħlijiet ta’ modernizzazzjoni għall-protezzjoni mill-għargħar abbażi tad-disinn tal-proġett adottat skont (1) hawn fuq. L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Kwalunkwe miżura identifikata fil-qafas tal-valutazzjoni skont id-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) bħala meħtieġa biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01) għandha tiġi integrata fid-disinn tal-proġett u jkun hemm konformità stretta magħha fl-istadji kollha tal-kostruzzjoni, il-modernizzazzjoni, l-operat u d-dekummissjonar. Id-deterjorament tal-istat ekoloġiku tal-korpi tal-ilma affettwati għandu jiġi evitat u l-miżura ma għandhiex tipprevjeni t-titjib tal-istat ekoloġiku jew tal-potenzjal tal-korpi tal-ilma affettwati.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
B.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
30 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ ġestjoni għaż-żoni naturali protetti permezz ta’ implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-Istrateġija Ewropea għall-Bijodiversità |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-kumitat interistituzzjonali biex janalizza l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
Q2 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-kumitat interistituzzjonali biex janalizza l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità, jiġifieri l-edukazzjoni, l-agrikoltura, il-forestrija, il-kaċċa, it-turiżmu, l-organizzazzjoni spazjali, it-trasport u l-enerġija. Il-Kumitat għandu jkun immexxi mill-Ministeru tal-Ambjent, l-Ilma u l-Foresti u għandu jinkludi l-ministeri kompetenti u l-awtoritajiet subordinati responsabbli għas-setturi rilevanti: l-edukazzjoni, l-agrikoltura, il-forestrija, il-kaċċa, it-turiżmu, l-organizzazzjoni spazjali, it-trasport u l-enerġija. Il-Kumitat għandu jħejji proposti biex jirrevedi l-qafas legali fid-dawl ta’ informazzjoni aġġornata dwar id-distribuzzjoni u d-dinamika tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet u l-ħabitats. |
|||
|
31 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ ġestjoni għaż-żoni naturali protetti permezz ta’ implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-Istrateġija Ewropea għall-Bijodiversità |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jimmodifika l-qafas legali applikabbli għal setturi b’impatt fuq il-bijodiversità |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
Q2 |
2025 |
Id-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jimmodifika l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità. L-objettiv ta’ dawn l-emendi leġiżlattivi għandu jkun li jiġi żgurat li l-qafas legali eżistenti fid-diversi setturi rilevanti ma jaffettwax/jirrestrinġi l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni fil-pjanijiet ta’ ġestjoni taż-żoni naturali protetti. L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat fuq il-proposti tal-kumitat fid-dawl ta’ informazzjoni aġġornata dwar id-distribuzzjoni u d-dinamika tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet u l-ħabitats. |
|||
|
32 |
Investiment 3.1 Aġġornament tal-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati |
Mira |
Daħlu fis-seħħ żoni protetti tan-natura bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati |
|
Numru |
0 |
100 |
Q1 |
2025 |
Iż-żoni naturali protetti (mill-inqas 100) bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati għandhom jidħlu fis-seħħ. Għandha tingħata prijorità liż-żoni potenzjalment milquta minn proġetti ta’ infrastruttura li għalihom ir-Rumanija impenjat ruħha, skont il-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE, li tkompli tiġbor data ta’ monitoraġġ bil-ħsieb li tiddefinixxi objettivi ta’ konservazzjoni speċifiċi għas-sit għall-ħabitats u l-ispeċijiet, inklużi l-ispeċijiet ta’ għasafar migratorji. |
|
33 |
Investiment: Aġġornament tat-3.1 tal-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati |
Mira |
Daħlu fis-seħħ żoni protetti tan-natura bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati |
|
Numru |
100 |
250 |
Q2 |
2026 |
Daħlu fis-seħħ mill-inqas 250 żona naturali protetta bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati. Għandha tingħata prijorità liż-żoni potenzjalment milquta minn proġetti ta’ infrastruttura li għalihom ir-Rumanija impenjat ruħha, skont il-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE, li tkompli tiġbor data ta’ monitoraġġ bil-ħsieb li tiddefinixxi objettivi ta’ konservazzjoni speċifiċi għas-sit għall-ħabitats u l-ispeċijiet, inklużi l-ispeċijiet ta’ għasafar migratorji. |
|
34 |
Investiment 3.2 Identifikazzjoni ta’ żoni potenzjali għal protezzjoni stretta fil-ħabitats naturali terrestri u tal-baħar sabiex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti (identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 bi pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti jew li jinkludu foresti primarji u antiki) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv |
Q4 |
2023 |
Id-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni protetti b’mod strett. L-att għandu jkun ibbażat fuq l-analiżi/l-istudji u l-immappjar tad-demarkazzjoni taż-żoni proposti għal nuqqas ta’ intervent (protetti b’mod strett), li huma meħtieġa biex jissostanzjaw proposta għal att leġiżlattiv, abbażi tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030. L-att leġiżlattiv għandu jindika żoni strettament protetti identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 bi pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti jew li jinkludu foresti primarji u antiki. |
|||
|
35 |
Investiment 3.2. L-identifikazzjoni ta’ żoni potenzjali għal protezzjoni stretta fil-ħabitats naturali terrestri u tal-baħar sabiex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti (identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 mingħajr pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti u f’żoni oħra) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv |
Q4 |
2025 |
Id-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni protetti b’mod strett. L-att għandu jkun ibbażat fuq l-analiżi/l-istudji u l-immappjar tad-demarkazzjoni taż-żoni proposti għal nuqqas ta’ intervent (protetti b’mod strett), li huma meħtieġa biex jissostanzjaw proposta għal att leġiżlattiv, abbażi tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030. L-att leġiżlattiv għandu jindika żoni strettament protetti identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 mingħajr pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti u f’żoni addizzjonali. |
|||
|
36 |
Investiment 4.1. It-tneħħija tal-ostakli fil-kanali tal-ilma sabiex jiġi ffaċilitat ir-restawr tal-konnettività tal-ħabitats u tal-ispeċijiet dipendenti |
Mira |
Ħabitats riparji b’konnettività restawrata |
|
ettari |
0 |
1 700 |
Q2 |
2026 |
Ħabitats riparji b’konnettività restawrata (mill-inqas 1 700 ettaru) |
|
37 |
Investiment 4.2 Rikostruzzjoni ta’ ħabitats tal-bwar f’żoni naturali protetti |
Mira |
Ħabitats tal-mergħat ripristinati ekoloġikament |
|
ettari |
0 |
2 800 |
Q2 |
2026 |
Ħabitats tal-mergħat (mill-inqas 2 800 ettaru) ripristinati ekoloġikament. |
|
38 |
Investiment 4.3 Dekolorizzazzjoni tal-lagi tad-Delta tad-Danubju sabiex titnaqqas l-ewtrofikazzjoni u tinżamm id-diversità bijoloġika |
Mira |
Żoni tal-lag li bbenefikaw mit-tneħħija tal-pjanti akkwatiċi |
|
ettari |
0 |
100 |
Q2 |
2026 |
Iż-żoni tal-lag (mill-inqas 100 ettaru) li bbenefikaw mit-tneħħija tal-pjanti akkwatiċi, abbażi tal-istudju tal-fattibbiltà aġġornat (Ġunju 2021). |
|
39 |
Investiment 4.4 Implimentazzjoni ta’ sistema ta’ monitoraġġ għall-isturjuni selvaġġi tul id-Danubju t’Isfel |
Stadju Importanti |
Network għall-monitoraġġ, il-komunikazzjoni u t-trażmissjoni tad-data dwar l-isturjun selvaġġi operazzjonali |
In-network huwa operazzjonali |
Q3 |
2025 |
In-network għall-monitoraġġ, il-komunikazzjoni u t-trażmissjoni tad-data dwar l-isturjun selvaġġi operazzjonali. Il-miżuri għandhom jiżviluppaw sistema ta’ monitoraġġ tal-isturjun selvaġġ tul id-Danubju t’Isfel (1 500 km), flimkien mal-IA, bl-għan li tiġi miġġielda l-kaċċa illegali. Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika dwar id-DNSH (2021/C 58/01), il-vetturi li għandhom jinxtraw għandu jkollhom emissjonijiet speċifiċi ta’ CO2, kif definit fl-Artikolu 3(1), il-punt (h), tar-Regolament (UE) 2019/631, li huma inqas minn 50gCO2/km. Id-dgħajjes tal-kejl li għandhom jinxtraw għandhom jikkorrispondu għall-aħjar teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali. |
|||
|
40 |
Investiment 4.5. Rikonfigurazzjoni tal-infrastruttura tal-aċċess pubbliku u ż-żjarat għad-Delta tad-Danubju sabiex titnaqqas il-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet |
Mira |
Ċentri ta’ żjarat mibnija biex itaffu l-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats |
|
Numru |
0 |
10 |
Q2 |
2026 |
10 ċentru ta’ żjarat mibnija, immirati biex itaffu l-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats billi jidderieġu u jimmonitorjaw il-flussi turistiċi lejn network ta’ 10 ċentru ta’ żjarat assoċjati ma’ 40 punt ta’ osservazzjoni mgħammra u mgħammra kif xieraq għall-ħtiġijiet tal-kategoriji kollha ta’ viżitaturi. Il-postijiet għandhom jintgħażlu skont il-kriterji fil-Pjan ta’ Ġestjoni għar-Riżerva tad-Delta tad-Danubju li bħalissa qed jiġi rivedut. Il-kostruzzjoni taċ-ċentri taż-żjarat għandha tuża teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, approċċi bbażati fuq l-ekosistema, u materjali b’mod tradizzjonali għall-arkitettura komunitarja tad-Delta tad-Danubju |
|
41 |
Investiment 5. Sistemi integrati ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ għargħar fil-baċiri tax-xmajjar tal-foresti |
Stadju Importanti |
Kwalità tat-tfassil tal-proġett |
Kwalità tat-tfassil tal-proġett |
Q1 |
2023 |
Id-disinn tal-proġett għax-xogħlijiet ta’ modernizzazzjoni għall-protezzjoni mill-għargħar għandu jiġi adottat. Dan għandu jinkludi: -Ir-restawr ta’ mill-inqas 6 struttura ta’ żamma tal-alluvju bil-ħsara biex jiġu installati miżuri lonġitudinali (slielem tal-ħut fejn xieraq u fluss ekoloġiku); -Il-kostruzzjoni ta’ mill-inqas 30 strutturi alluvjali ġodda, inklużi slielem tal-ħut u fluss ekoloġiku, b’għoli massimu ta’ 5 m; -Mill-inqas 4 ettaru ta’ art restawrata permezz tar-riforestazzjoni, it-tneħħija tal-ħaxix ħażin, jew il-bini ta’ ċnut tat-twig; -mill-inqas 30 km ta’ torrent sodda restawrata. Kwalunkwe miżura identifikata fil-qafas tal-valutazzjoni skont id-Direttiva 2000/60/KE (id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) bħala meħtieġa biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01) għandha tiġi integrata fid-disinn tal-proġett u jkun hemm konformità stretta magħha fl-istadji tal-kostruzzjoni, il-modernizzazzjoni, l-operat u d-dekummissjonar. Id-deterjorament tal-istat ekoloġiku tal-korpi tal-ilma affettwati għandu jiġi evitat u l-miżura ma għandhiex tipprevjeni t-titjib tal-istat ekoloġiku jew tal-potenzjal tal-korpi tal-ilma affettwati. |
|||
|
42 |
Investiment 5. Sistemi integrati ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ għargħar fil-baċiri tax-xmajjar tal-foresti |
Stadju Importanti |
Tlestija ta’ xogħlijiet ta’ modernizzazzjoni għall-protezzjoni mill-għargħar |
Tlestija tal-modernizzazzjoni tax-xogħlijiet għall-protezzjoni mill-għargħar |
Q2 |
2026 |
Il-proġett għall-modernizzazzjoni tal-protezzjoni mill-għargħar għandu jitlesta, f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istadju importanti 41. |
|||
C.C. IL-KOMPONENT 3: Il-ġestjoni tal-iskart
L-objettiv tal-komponent huwa li jaċċellera l-espansjoni u l-modernizzazzjoni tas-sistemi tal-immaniġġjar tal-iskart fir-Rumanija b’enfasi fuq il-ġbir separat, il-prevenzjoni, it-tnaqqis, l-użu mill-ġdid u l-irkupru biex ikun hemm konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE u t-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari.
Il-komponent huwa magħmul minn żewġ riformi u seba’ investimenti.
Il-miżuri inklużi fil-komponent huma mistennija jindirizzaw xi wħud mill-isfidi enfasizzati mir-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex l-investiment jiġi ffukat fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura ambjentali fost l-oħrajn (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 2019 u 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
C.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 1. It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jinħoloq qafas strateġiku u legali għat-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari billi tiġi adottata l-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u Pjan ta’ Azzjoni, u jiġu emendati ċerti atti legali relatati mal-ġestjoni tal-iskart.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tikkonsisti fil-passi li ġejjin:
L-adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari biex jiġi stabbilit il-qafas għat-trasformazzjoni tal-ekonomija Rumena lejn operazzjoni ċirkolari, li tkopri ċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-prodotti (sal-31 ta’ Settembru 2022);
Id-dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi meħtieġa għall-operazzjonalizzazzjoni tal-immaniġġjar unitarju tal-iskart f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart, b’mod partikolari l-leġiżlazzjonijiet relatati mat-trattament tal-iskart, is-servizzi tas-sanità tal-muniċipalitajiet u l-iffissar ta’ tariffi tas-servizzi tas-sanità u r-responsabbiltà estiża tal-produttur tal-imballaġġ (sal-31 ta’ Settembru 2022);
L-adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari li jiddefinixxi l-passi ewlenin ta’ implimentazzjoni tal-Istrateġija (imsemmija taħt (1) hawn fuq), l-awtoritajiet responsabbli u skeda ta’ żmien vinkolanti tal-azzjonijiet (sal-31 ta’ Settembru 2023). L-azzjonijiet kollha assenjati lill-awtoritajiet pubbliċi mit-tieni trimestru tat-3 2023 sat-tielet trimestru tal-1 2026 skont l-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni għandhom jitlestew sat-30 ta’ Marzu 2026.
Bħala riżultat tar-riforma, il-kontroll u l-monitoraġġ u l-parametri tal-kwalità ambjentali tas-sistema Rumena tal-immaniġġjar tal-iskart għandhom jittejbu u l-livell tal-ġbir separat tal-iskart għandu jiżdied. Sat-30 ta’ Ġunju 2026 għandha tinkiseb kontribuzzjoni ta’ 4,5 punti perċentwali għall-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid sal-2025.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Ir-riforma 1 għandha tkun akkumpanjata minn tliet investimenti — Investimenti 1, 2 u 3.
Investiment 1. Żvilupp, modernizzazzjoni u tlestija ta’ sistemi integrati għall-ġestjoni tal-iskart muniċipali fil-livell tal-kontea jew fil-livell tal-belt/muniċipalità
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġu żviluppati u mmodernizzati s-sistemi integrati tal-immaniġġjar tal-iskart u l-infrastruttura għall-ġestjoni tal-iskart pubbliku fil-livell ta’ kontea jew belt/muniċipalità.
L-investiment għandu jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri l-ġodda għat-tħejjija, l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali skont id-Direttiva (UE) 2018/851 li temenda d-Direttiva 2008/98/KE dwar l-iskart. L-investimenti għandhom ikunu bbażati fuq il-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart, il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest, u jikkontribwixxu għall-miri ta’ riċiklaġġ tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi:
(a) l-istabbiliment ta’ ċentri volontarji għall-ġbir tal-iskart, sabiex jiġi żgurat il-ġbir separat tal-iskart domestiku għal għadd ta’ flussi tal-iskart (I.1.a), b’riżultat ta’ dan, 565 ċentru ta’ ġbir volontarju għandhom ikunu operattivi sat-30 ta’ Ġunju 2026.
(b) l-istabbiliment ta’ ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart fil-livell lokali, b’mod predominanti f’żoni ta’ blokok ta’ appartamenti (I.1.b), li b’riżultat ta’ dan, 13 752 ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart għandhom ikunu operattivi sat-30 ta’ Ġunju 2026.
(c) ċentri integrati għal agglomerazzjonijiet urbani għall-ġbir tal-iskart separat (I.1.c), li bħala riżultat tagħhom iċ-ċentri integrati għall-ġbir tal-iskart għandhom ikunu operattivi f’ 14 agglomerazzjoni urbana sat-30 ta’ Ġunju 2026.
(d) il-kostruzzjoni ta’ faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-iskart biex jintlaħqu l-miri ta’ riċiklaġġ tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari (I.1.d), b’riżultat ta’ dan, 26 faċilità għar-riċiklaġġ tal-iskart għandhom jibdew joperaw sat-30 ta’ Ġunju 2026 biex jintlaħqu l-miri ta’ riċiklaġġ tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari.
L-investimenti ta’ hawn fuq (a-d) għandhom ikunu konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart, il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest, kif applikabbli.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2. L-iżvilupp tal-infrastruttura għall-ġestjoni tad-demel u ta’ skart agrikolu kompostabbli ieħor
L-objettiv tal-investiment huwa li jiġu żviluppati sistemi ta’ ġbir u rkupru tad-demel.
L-investiment għandu jikkonsisti primarjament fl-istabbiliment ta’ sistemi komunali integrati għall-irkupru tad-demel, stazzjonijiet tal-kompost u tagħmir għall-ġestjoni tal-kompost għal komunitajiet ta’ azjendi agrikoli kbar, sistemi tal-bijogass u x-xiri ta’ tagħmir għall-ġestjoni tal-kompost agrikolu. L-investimenti proposti għandhom l-għan li jimmodernizzaw l-infrastruttura, inaqqsu l-emissjonijiet tal-ammonijaka u tal-metan u jnaqqsu t-tniġġis min-nitrati.
B’riżultat tal-investiment, għandhom jiġu stabbiliti 254 sistema integrata għall-ġbir ta’ skart agrikolu kompostabbli u jsiru operattivi sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali.
L-investiment għandu jkun konformi mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 3. L-iżvilupp ta’ kapaċitajiet pubbliċi ta’ monitoraġġ, kontroll u istituzzjonali għall-ġestjoni tal-iskart u l-prevenzjoni tat-tniġġis
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li l-awtoritajiet pubbliċi rispettivi jiġu mgħammra għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ, kontroll u rappurtar tal-ġestjoni tal-iskart.
L-investiment għandu jiġi implimentat permezz ta’ żewġ fergħat ta’ azzjoni:
It-tagħmir ta’ 43 Kummissarju Nazzjonali tal-Kontea tal-Gwardja Ambjentali b’tagħmir diġitali (sistema tal-ICT, sistemi ta’ skennjar tat-trakkijiet, dashcam u kameras mikxufa fuq il-ġisem, vetturi tal-ajru mingħajr ekwipaġġ) għal attivitajiet ta’ monitoraġġ u kontroll tal-ġestjoni tal-iskart (sal-31 ta’ Diċembru 2024). B’riżultat ta’ dan, sal-31 ta’ Diċembru 2025 għandhom jitwettqu 400 missjoni ta’ kontroll mill-Kummissarji Nazzjonali tal-Gwardja Ambjentali li jużaw it-tagħmir diġitali l-ġdid.
Ix-xiri u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 384 tagħmir ta’ monitoraġġ tal-kwalità tal-arja, tar-radjuattività u tal-istorbju għall-Aġenzija Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent biex jiġu żgurati l-ġbir, it-trażmissjoni, il-ħżin u r-rapportar tad-data dwar il-konċentrazzjonijiet ta’ sustanzi niġġiesa fl-ambjent (sat-30 ta’ Ġunju 2025).
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
C.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
||||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
|||||||
|
43 |
Riforma 1 Titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari |
Stadju Importanti |
L-adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari permezz ta’ Deċiżjoni tal-Gvern |
Q3 |
2022 |
L-adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari, li għandha tkun ibbażata fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-proġett tal-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku li għaddej bħalissa. L-istrateġija għandha tistabbilixxi regoli għaċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-prodotti u tiddefinixxi l-elementi ewlenin li ġejjin: -metodi u għodod regolatorji, finanzjarji u ta’ ġestjoni tal-informazzjoni biex jiġu appoġġati inizjattivi ċirkolari; -l-identifikazzjoni tas-setturi li għandhom jiġu koperti; -reviżjoni tal-inċentivi ambjentali u ekonomiċi dwar l-iskart sabiex ir-riċiklaġġ isir aktar konvenjenti mir-rimi fil-miżbliet u l-inċinerazzjoni; -linji gwida għall-użu tal-metodi/għodod finanzjarji u ta’ ġestjoni fis-setturi rispettivi; -qafas ta’ governanza għall-kollaborazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati (l-awtoritajiet, l-akkademja, is-settur privat, is-settur mingħajr skop ta’ qligħ u ċ-ċittadini). L-istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari għandha tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-miri tal-UE dwar ir-riċiklaġġ tal-iskart, b’mod partikolari fir-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali u t-tnaqqis tar-rati għoljin ta’ rimi fil-miżbliet. |
||||
|
44 |
Riforma 1 Titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari |
Stadju Importanti |
L-adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari |
Adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari bid-Deċiżjoni tal-Gvern tar-Rumanija |
Q3 |
2023 |
Il-pjan ta’ Azzjoni għandu jiddefinixxi l-passi ewlenin ta’ implimentazzjoni tal-Istrateġija adottata fl-istadju importanti 43, l-awtoritajiet responsabbli u skeda ta’ żmien vinkolanti għall-azzjonijiet identifikati abbażi tar-rakkomandazzjonijiet tal-esperti li għandhom jiġu fformulati fi ħdan il-proġett tal-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku. Il-pjan għandu jinkludi sistema adegwata ta’ monitoraġġ tal-implimentazzjoni u għodod korrettivi biex tiġi żgurata l-kisba tal-azzjonijiet ewlenin ippjanati. |
||||
|
45 |
Riforma 1 Titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari |
Stadju Importanti |
Implimentazzjoni tal-azzjonijiet tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u l-Pjan ta’ Azzjoni assenjati lill-awtoritajiet pubbliċi |
Implimentazzjoni ta’ azzjonijiet fl-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u l-Pjan ta’ Azzjoni assenjati lill-awtoritajiet pubbliċi |
Q1 |
2026 |
It-tlestija tal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet kollha previsti fl-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u assenjati lill-awtoritajiet pubbliċi mit-tieni trimestru tat-3 2023 sat-tielet trimestru tal-1 2026. |
||||
|
46 |
Riforma 1 Titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi meħtieġa għall-operazzjonalizzazzjoni ta’ ġestjoni unitarja tal-iskart f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi għall-prattika tal-immaniġġjar tal-iskart |
Q3 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ ta’ atti leġiżlattivi meħtieġa biex tiġi kkonsolidata l-ġestjoni tal-iskart konformi fir-Rumanija, b’mod partikolari permezz tal-miżuri ta’ governanza dwar l-immaniġġjar tal-iskart muniċipali fil-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart, sabiex jintlaħqu l-miri tal-immaniġġjar tal-iskart tad-Direttiva Qafas tal-UE dwar l-Iskart. L-atti leġislattivi li ġejjin għandhom jidħlu fis-seħħ: 1. L-Ordinanza dwar ir-reġim tal-iskart, li għandha tirregola r-responsabbiltà estiża tal-produttur skont id-Direttiva Qafas dwar l-Iskart. L-Ordinanza għandha tintroduċi wkoll penali ħorox biex tiskoraġġixxi r-rimi illegali fil-miżbliet, ir-rimi tal-iskart u l-ħruq fil-beraħ. 2. L-Ordinanza għall-emenda tal-Liġi 101/2006 (Il-Liġi dwar is-Sanità). 3. Emenda tal-Ordni 109/2007 tal-Awtorità Regolatorja Nazzjonali għas-Servizzi ta’ Utilitajiet Pubbliċi tal-Komunità (ANRSC) dwar il-Metodoloġija tat-Tariffi tas-Sanità. L-Ordinanza (Nru 2) u l-Ordni emendata tal-ANRSC (Nru 3) għandhom jirregolaw: -l-operazzjonalizzazzjoni sħiħa tal-istrumenti ekonomiċi (ħallas kif tarmi, taxxa fuq il-miżbliet u responsabbiltà estiża tal-produttur); -ir-rwol tal-Awtorità Regolatorja Nazzjonali għas-Servizzi ta’ Utilitajiet Pubbliċi tal-Komunità bħala l-awtorità regolatorja nazzjonali għall-politika tat-tariffi tal-iskart muniċipali; -ir-responsabbiltajiet finanzjarji tal-assoċjazzjonijiet tal-iżvilupp interkomunitarji fir-rigward tal-proġetti tas-sistemi integrati għall-immaniġġjar tal-iskart. |
||||
|
47 |
Riforma 1 Titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari |
Mira |
Kontribuzzjoni b’ 4.5 % għall-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid sal-2025 |
Kontribuzzjoni b’ 4.5 % għall-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid |
45.5 |
50 |
Q2 |
2026 |
Kontribuzzjoni ta’ 4,5 punti perċentwali mill-investimenti tal-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-immaniġġjar tal-iskart muniċipali għall-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid tal-iskart muniċipali li għandha tinkiseb sal-2025 (kif definit fid-Direttiva Qafas dwar l-Iskart, (2008/98/KE emendata bid-Direttiva (UE) 2018/851) u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/753/UE tat-18 ta’ Novembru 2011 li tistabbilixxi regoli u metodi ta’ kalkolu għall-verifika tal-konformità mal-miri stabbiliti fl-Artikolu 11(2) tad-Direttiva 2008/98/KE). Il-kontribuzzjoni għandha tiġi kkalkolata abbażi tal-volumi ta’ skart muniċipali mill-infrastruttura appoġġata mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza li għandu jiġi riċiklat fl-2025. Il-kontribuzzjoni għandha tiġi kkalkulata b’rabta mal-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid stabbilita għall-2025. |
||
|
48 |
Investiment 1.a Stabbiliment ta’ ċentri ta’ ġbir volontarji |
Mira |
Ċentri ta’ ġbir volontarji stabbiliti u operazzjonali |
Numru |
0 |
250 |
Q3 |
2024 |
Mill-inqas 250 ċentru ta’ ġbir volontarju stabbiliti u operattivi, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. Iċ-ċentri ta’ ġbir volontarji għandhom jaqdu komunitajiet ta’ mhux aktar minn 50 000 abitant. Iċ-ċentri għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku li ma jistax jinġabar f’sistema bieb bieb, rispettivament skart riċiklabbli u bijoskart li ma jistax jinġabar f’kontenituri individwali, kif ukoll flussi ta’ skart speċjali (skart goff, skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku, batteriji użati, skart perikoluż, skart tal-kostruzzjoni u tad-demolizzjoni). Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli minn perspettiva ambjentali. |
||
|
49 |
Investiment 1.a Stabbiliment ta’ ċentri ta’ ġbir volontarji |
Mira |
Ċentri ta’ ġbir volontarji stabbiliti u operazzjonali |
Numru |
250 |
565 |
Q2 |
2026 |
565 ċentru ta’ ġbir volontarju, stabbiliti u operattivi, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. Iċ-ċentri ta’ ġbir volontarji għandhom jaqdu komunitajiet ta’ mhux aktar minn 50 000 abitant. Iċ-ċentri għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku li ma jistax jinġabar f’sistema bieb bieb, rispettivament skart riċiklabbli u bijoskart li ma jistax jinġabar f’kontenituri individwali, kif ukoll flussi ta’ skart speċjali (skart goff, skart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku, batteriji użati, skart perikoluż, skart tal-kostruzzjoni u tad-demolizzjoni). |
||
|
50 |
Investiment 1.b Il-kostruzzjoni ta’ ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart fil-livell lokali |
Mira |
Ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi |
Numru |
0 |
7 000 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 7 000 ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. L-ekogżejjer diġitalizzati għandhom jintużaw biex iservu żoni ta’ blokok ta’ appartamenti fil-lokalitajiet. Għandha tingħata prijorità lill-komunitajiet bl-ogħla ħtiġijiet f’korrelazzjoni mal-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea/il-Pjan Nazzjonali ta’ Ġestjoni u komplementari għall-investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni abbażi tal-kriterji li ġejjin: -il-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-iskart skont id-daqs tal-lokalità (il-muniċipalitajiet ta’ grad I, il-muniċipalitajiet u l-bliet ta’ grad II); -livell baxx attwali ta’ ġbir separat tal-iskart; -id-disponibbiltà ta’ faċilitajiet eżistenti għat-trattament tal-iskart. L-ekogżejjer diġitalizzati għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku, prinċipalment f’żoni ta’ blokok, għall-flussi ta’ skart li ġejjin miġbura separatament: skart tal-karti u tal-kartun, skart tal-plastik, skart tal-metall, skart tal-ħġieġ, bijoskart, skart residwu. Kull ekogżira għandha sservi mill-inqas 200 abitant. |
||
|
51 |
Investiment 1.b Il-kostruzzjoni ta’ ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart fil-livell lokali |
Mira |
Ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi |
Numru |
7 000 |
13 752 |
Q2 |
2026 |
13 752 ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. L-ekogżejjer diġitalizzati għandhom jintużaw biex iservu żoni ta’ blokok ta’ appartamenti fil-lokalitajiet. Għandha tingħata prijorità lill-komunitajiet bl-ogħla ħtiġijiet f’korrelazzjoni mal-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea/il-Pjan Nazzjonali ta’ Ġestjoni u komplementari għall-investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni abbażi tal-kriterji li ġejjin: -il-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-iskart skont id-daqs tal-lokalità (il-muniċipalitajiet ta’ grad I, il-muniċipalitajiet u l-bliet ta’ grad II); -livell baxx attwali ta’ ġbir separat tal-iskart; -id-disponibbiltà ta’ faċilitajiet eżistenti għat-trattament tal-iskart. Il-Gżejjer ekoloġiċi diġitalizzati għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku, prinċipalment f’żoni ta’ blokok, għall-flussi ta’ skart li ġejjin miġbura separatament: skart tal-karti u tal-kartun, skart tal-plastik, skart tal-metall, skart tal-ħġieġ, bijoskart, skart residwu. Kull ekogżira għandha sservi mill-inqas 200 abitant. |
||
|
52 |
Investiment 1.c Ċentri integrati għal agglomerazzjonijiet urbani li jikkonċernaw il-ġbir separat |
Mira |
Ċentri integrati għall-ġbir tal-iskart stabbiliti u li joperaw f’agglomerazzjonijiet urbani |
Numru |
0 |
6 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 6 ċentru integrat għall-ġbir tal-iskart stabbiliti u li joperaw f’agglomerazzjonijiet urbani, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. Il-postijiet għandhom jiżguraw kopertura tar-reġjuni l-aktar popolati kif ġej: -Bukarest (in-naħa tat-Tramuntana) u r-reġjun affiljat ta’ Ilfov; -Bukarest (in-naħa tan-Nofsinhar) u r-reġjun affiljat ta’ Ilfov; -Constanta; -Galati u Braila; -Iasi; -Craiova; -Ploiesti; -Timisoara; -Cluj-Napoca; -Sibiu; -Brasov; -Baia Mare; -Targu Mures; -Buzau. Iċ-ċentri għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku li ma jistax jinġabar f’sistema bieb bieb, rispettivament skart riċiklabbli u bijoskart li ma jistax jinġabar f’kontenituri individwali, kif ukoll flussi ta’ skart speċjali — skart goff, skart elettriku u elettroniku, batteriji użati, skart perikoluż, skart tal-kostruzzjoni u d-demolizzjoni. Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli minn perspettiva ambjentali. |
||
|
53 |
Investiment 1.c Ċentri integrati għal agglomerazzjonijiet urbani li jikkonċernaw il-ġbir separat |
Mira |
Ċentri integrati għall-ġbir tal-iskart stabbiliti u li joperaw f’agglomerazzjonijiet urbani |
Numru |
6 |
14 |
Q2 |
2026 |
Għandhom jiġu stabbiliti u joperaw mill-inqas 8 ċentru integrat addizzjonali għall-ġbir tal-iskart f’agglomerazzjonijiet urbani, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet għall-Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. Il-postijiet għandhom jiżguraw kopertura tar-reġjuni l-aktar popolati kif ġej: -Bukarest (in-naħa tat-Tramuntana) u r-reġjun affiljat ta’ Ilfov; -Bukarest (in-naħa tan-Nofsinhar) u r-reġjun affiljat ta’ Ilfov; -Constanta; -Galati u Braila; -Iasi; -Craiova; -Ploiesti; -Timisoara; -Cluj-Napoca; -Sibiu; -Brasov; -Baia Mare; -Targu Mures; -Buzau. Iċ-ċentri għandhom jiżguraw il-ġbir separat tal-iskart domestiku li ma jistax jinġabar f’sistema bieb bieb, rispettivament skart riċiklabbli u bijoskart li ma jistax jinġabar f’kontenituri individwali, kif ukoll flussi ta’ skart speċjali — skart goff, skart elettriku u elettroniku, batteriji użati, skart perikoluż, skart tal-kostruzzjoni u d-demolizzjoni. |
||
|
54 |
Investiment 1.d Il-kostruzzjoni ta’ faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-iskart biex jintlaħqu l-miri tar-riċiklaġġ tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari |
Mira |
Faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-iskart mibnija u operattivi |
Numru |
0 |
26 |
Q2 |
2026 |
Għandhom jinbnew u jitħaddmu 26 faċilità għar-riċiklaġġ tal-iskart biex jintlaħqu l-miri ta’ riċiklaġġ tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart/il-Pjanijiet ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Kontea u l-Pjan ta’ Ġestjoni tal-Iskart tal-Muniċipalità ta’ Bukarest. Għandu jingħata appoġġ lill-operaturi ekonomiċi privati li jinvestu f’faċilitajiet ta’ riċiklaġġ tal-iskart miġbur separatament biex jitnaqqas l-impatt ambjentali u fuq il-popolazzjoni tal-iskart, jitnaqqas il-konsum tar-riżorsi sabiex jiġi promoss l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli fir-reġjuni kollha u jintlaħqu l-miri tar-riċiklaġġ tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari. Proġetti tal-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku, diġitalizzati permezz tat-tfassil tagħhom tal-operat, il-monitoraġġ u l-intervent, it-tnaqqis tal-konsum teknoloġiku tal-enerġija, it-trasport u l-manutenzjoni tat-teknoloġija għandhom jiġu prijoritizzati. Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli minn perspettiva ambjentali. |
||
|
55 |
Investiment 2 Żvilupp ta’ infrastruttura għall-ġestjoni tad-demel u skart agrikolu kompostabbli ieħor |
Mira |
Sistemi integrati għall-ġbir ta’ skart agrikolu kompostabbli, stabbiliti u operattivi. |
Numru |
0 |
254 |
Q2 |
2026 |
Għandhom jiġu stabbiliti u jsiru operazzjonali mill-inqas 254 sistema integrata għall-ġbir tal-iskart agrikolu kompostabbli, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart, kif ġej: -150 sistema integrata komunali (pjattaforma komunali, pjattaformi individwali għall-bdiewa żgħar u ta’ daqs medju, u tagħmir personalizzat għall-ġestjoni tal-kompost); -94 sistema integrata komunali għall-komunitajiet bi pjattaforma komunali eżistenti (pjattaformi individwali għal bdiewa żgħar u ta’ daqs medju, u tagħmir personalizzat għall-ġestjoni tal-kompost); -5 sistemi ta’ kompostjar għal komunitajiet b’azjendi agrikoli kbar (stazzjon tal-kompost u tagħmir personalizzat għall-ġestjoni tal-kompost); -5 sistemi tal-bijogass għal komunitajiet b’azjendi agrikoli kbar ħafna (b’kapaċitajiet elettriċi ta’ mill-inqas 300 KW u kapaċitajiet ta’ sħana ta’ mill-inqas 300 KW). Dawn il-faċilitajiet għandhom ikunu konformi mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (C (2023) 6454 final) billi jissodisfaw il-kriterji tas-sostenibbiltà u tal-iffrankar tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra stabbiliti fl-Artikoli 29–31 u r-regoli dwar il-bijofjuwils ibbażati fuq l-ikel u l-għalf stabbiliti fl-Artikolu 26 tad-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar l-Enerġija Rinnovabbli (REDII), u atti ta’ implimentazzjoni u delegati relatati. L-azjendi agrikoli kbar u l-komunitajiet tal-bdiewa (muniċipalitajiet u bliet) għandhom jintgħażlu filwaqt li jitqies l-aħjar impatt ambjentali pożittiv meta mqabbel mal-ispiża pubblika tal-investimenti, abbażi ta’ linji gwida li jispeċifikaw b’mod ċar il-kriterji tal-għażla, inkluż: -l-għadd ta’ annimali, sabiex jiġi ppruvat is-sors attwali (mhux storiku) tat-tniġġis; -il-konċentrazzjoni u x-xejra tan-nitrati fl-ilmijiet ta’ taħt l-art; -id-disponibbiltà ta’ sit xieraq għall-kostruzzjoni; -analiżi pożittiva tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji; il-wiri ta’ sostenibbiltà fit-tul tal-investiment, inklużi mudelli ta’ ekonomija ċirkolari (b’enfasi fuq l-istazzjonijiet tal-bijogass); -id-disponibbiltà ta’ riżorsi finanzjarji għall-kofinanzjament u għat-tħaddim ulterjuri tal-investimenti; -konsultazzjonijiet pubbliċi pożittivi biex juru l-aċċettazzjoni soċjali tal-investiment ambjentali. Il-bdiewa fuq skala żgħira u medja li jibbenefikaw minn pjattaformi żgħar għandhom jgħixu fil-komunitajiet fejn il-pjattaformi għall-ġestjoni tad-demel huma funzjonali jew għandhom jinbnew pjattaformi ġodda u għandhom ikunu s-sidien tal-annimali mrobbija f’dawk il-komunitajiet. Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli minn perspettiva ambjentali. |
||
|
56 |
Investiment 3.a Tagħmir ta’ Monitoraġġ u Kontroll għall-Gwardja Ambjentali Nazzjonali |
Mira |
Il-Kummissarji tal-Kontea tal-Gwardja Ambjentali Nazzjonali mgħammra b’tagħmir diġitali għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ u kontroll tal-ġestjoni tal-iskart |
Numru |
0 |
43 |
Q4 |
2024 |
L-operazzjonalizzazzjoni tat-tagħmir għal 43 Kummissarju tal-Gwardja Ambjentali għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ u kontroll tal-ġestjoni tal-iskart, sabiex tiżdied it-traċċabbiltà tal-iskart, tiżdied il-viżibbiltà fuq ir-rotta reali tal-vjeġġi tal-iskart u b’hekk jitnaqqsu l-kwantitajiet tat-trasport illegali tal-iskart. Għandu jinxtara t-tagħmir li ġej: -1 sistema integrata tal-ICT li tagħti servizz lit-43 Kummissarju; -8 sistemi ta’ skennjar tat-trakkijiet; -Kameras tal-vidjo cam ta’ 271 sing; -16 vetturi tal-Ajru Mingħajr Bdot Abbord; -.8 vetturi utilitarji mgħammra b’komunikazzjoni bir-radju għat-trasport ta’ tagħmir ta’ monitoraġġ; -709 kameras li jintlibsu fuq il-ġisem. Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-vetturi mixtrija taħt din il-miżura għandhom ikunu l-aħjar teknoloġija disponibbli minn perspettiva ambjentali. |
||
|
57 |
Investiment 3.a Tagħmir ta’ Monitoraġġ u Kontroll għall-Gwardja Ambjentali Nazzjonali |
Mira |
400 missjonijiet ta’ kontroll li jużaw it-tagħmir ta’ monitoraġġ u kontroll |
Numru |
0 |
400 |
Q4 |
2025 |
400-il missjoni ta’ kontroll imwettqa mill-Kummissarji Nazzjonali tal-Gwardja Ambjentali li jużaw it-tagħmir diġitali, miksub fl-istadju importanti 56, għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ u kontroll. |
||
|
58 |
Investiment 3.b It-tagħmir għall-monitoraġġ tal-kwalità tal-arja, tar-radjuattività u tal-istorbju għall-Aġenzija Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent |
Mira |
operazzjonalizzazzjoni tal-kwalità tal-arja, tar-radjuattività u tat-tagħmir għall-monitoraġġ tal-istorbju |
Numru |
0 |
384 |
Q2 |
2025 |
It-tagħmir tal-kwalità tal-arja, tar-radjuattività u tal-monitoraġġ tal-istorbju għandu jiġi akkwistat u jsir operattiv. It-tagħmir għandu jiżgura l-ġbir, it-trażmissjoni, il-ħżin u jippermetti r-rapportar tad-data dwar il-konċentrazzjonijiet tas-sustanzi niġġiesa fl-ambjent. Ix-xiri tat-tagħmir ta’ monitoraġġ tal-kwalità tal-arja għandu jsir biss wara l-adozzjoni tal-Programm Nazzjonali għall-Kontroll tal-Ajru (parti mill-komponent tat-Trasport Sostenibbli tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u stmata għall-adozzjoni f’Ġunju 2022) abbażi tal-ħtiġijiet previsti fil-programm. |
||
D.D. IL-KOMPONENT 4: Trasport Sostenibbli
Dan il-komponent tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jindirizza diversi sfidi relatati mat-trasport sostenibbli biex jippromwovi mobbiltà intelliġenti, sikura u inklużiva fir-Rumanija. Dan għandu jitqies b’rabta mal-komponent 10 “Fond Lokali” li jinkludi miżuri komplementari għall-mobbiltà sostenibbli fiż-żoni urbani.
L-objettiv ta’ dan il-komponent huwa li jsaħħaħ is-sostenibbiltà tas-settur tat-trasport Rumen billi jappoġġa t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali tiegħu. Ir-riformi li jappoġġaw l-investimenti jinkludu bidliet regolatorji biex jiġi inċentivat it-trasport bit-triq b’emissjonijiet żero, tittejjeb il-governanza tal-intrapriżi tal-istat fis-setturi tat-trasport, tittejjeb is-sikurezza fit-toroq, jiġi promoss trasport pubbliku nadif, tiġi promossa l-bidla modali lejn il-ferroviji u l-passaġġi fuq l-ilma interni.
Ir-riformi u l-investimenti għandhom jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż mogħtija lir-Rumanija fl-2019 u fl-2020, dwar il-ħtieġa li: (I) “jantiċipa proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u jippromwovi l-investiment privat biex irawwem l-irkupru ekonomiku” u “jiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020) filwaqt li “jqis id-disparitajiet reġjonali” (rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 4, 2019); (II) “itejbu t-tħejjija u l-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti kbar u jaċċelleraw l-implimentazzjoni tagħhom (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). L-investimenti fl-infrastruttura tat-toroq huma ffukati fuq in-network ewlieni tat-TEN-T, jikkontribwixxu għall-koeżjoni ekonomika u soċjali u huma akkumpanjati minn riformi sinifikanti għad-dekarbonizzazzjoni tat-trasport bit-triq, l-iżvilupp ta’ infrastruttura tal-fjuwils alternattivi, it-titjib tas-sikurezza fit-toroq u l-promozzjoni ta’ trasport pubbliku nadif u bidla modali.
D.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
Ir-riforma għandha l-għan li tappoġġa t-tranżizzjoni lejn mobbiltà sostenibbli u intelliġenti billi tiżviluppa u ttejjeb il-qafas strateġiku, legali u operazzjonali tas-sistema tat-trasport fir-Rumanija. Ir-riforma proposta hija marbuta ma’ miżuri għall-mobbiltà urbana sostenibbli inklużi fil-komponent “Fond Lokali” sabiex jiġu żgurati l-komplementarjetà u s-sinerġiji mal-miżuri meħuda fil-livell lokali.
Ir-riforma tinkludi:
Id-dekarbonizzazzjoni tat-triq 1.1 f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”
Pakkett leġiżlattiv għandu jimplimenta sistema ġdida ta’ tassazzjoni f’konformità mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas u prinċipji oħra ta’ tassazzjoni ambjentali. Il-pakkett għandu jinkludi (i) tariffi bbażati fuq id-distanza għal vetturi tqal tal-merkanzija (trakkijiet u tipi oħra ta’ trakkijiet) u (ii), skemi ta’ inċentivi għat-tiġdid tal-flotta (b’mod partikolari karozzi żgħar/kowċis/xarabanks) permezz ta’ skemi ta’ skrappjar, flimkien ma’ miżuri ta’ tassazzjoni għas-sjieda tal-vetturi tal-passiġġieri li jniġġsu l-aktar. Is-sistema l-ġdida tal-imposti għandha tiġi implimentata b’mod mhux diskriminatorju.
Il-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura għandu jwettaq analiżi biex jiddefinixxi b’mod aktar speċifiku l-livell ta’ ċċarġjar, b’mod partikolari għat-traffiku tqil, bl-inċentivi speċifiċi għall-vetturi elettriċi/ibridi, inklużi l-vetturi ħfief, iż-żmien għall-introduzzjoni gradwali ta’ tali tariffi, il-kategoriji ta’ vetturi li għandhom jiġu inklużi fis-sistema ta’ pedaġġ, il-livell ta’ tniġġis tal-vetturi tal-passiġġieri, il-kategoriji tat-toroq u l-livell ta’ kopertura tan-network nazzjonali integrat tat-toroq fir-Rumanija. Id-dħul addizzjonali ġġenerat jenħtieġ li jintuża għall-manutenzjoni tan-network tat-toroq u għal investimenti ġodda fit-trasport sostenibbli.
Ir-riforma għandha wkoll l-għan li taqbeż b’mill-inqas 3 punti perċentwali l-miri minimi tal-akkwist ta’ vetturi pubbliċi nodfa stabbiliti fid-Direttiva tal-UE dwar il-Vetturi Nodfa.
Il-pakkett leġiżlattiv għandu jinkludi miżuri biex jiġi stimulat l-użu ta’ vetturi b’emissjonijiet żero u programmi ta’ tiġdid tal-flotta minn individwi, kumpaniji privati u istituzzjonijiet pubbliċi, li jikkontribwixxu għal żieda ta’ mill-inqas 100 % fl-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero rreġistrati fir-Rumanija meta mqabbel mal-valur inizjali fl-2020, u l-iskrappjar ta’ 250 000 vettura li jniġġsu (EURO 3 jew inqas) sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Element importanti li jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tat-trasport, b’mod partikolari fir-rigward tat-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja f’żoni urbani u fil-livell tal-pajjiż, huwa l-Programm Nazzjonali għall-Kontroll tat-Tniġġis tal-Arja (NAPCP), li kellu jiġi ppreżentat lill-Kummissjoni sa April 2019 skont id-Direttiva (UE) 2016/2284, u li l-awtoritajiet Rumeni indikaw li għandu jiġi approvat sat-30 ta’ Ġunju 2022 1 .
Il-pakkett leġiżlattiv approvat mill-Parlament Rumen għandu jidħol fis-seħħ sat-30 ta’ Ġunju 2024 u l-operazzjonalizzazzjoni sħiħa tas-sistema tal-imposti sat-30 ta’ Ġunju 2026.
1.2 infrastruttura tal-fjuwils alternattivi
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiġi żviluppata l-infrastruttura tal-fjuwils alternattivi għall-vetturi tat-triq, b’mod partikolari għandhom jiġu installati punti addizzjonali tal-iċċarġjar elettriku biex jintlaħqu mill-inqas 22 415 punt tal-iċċarġjar sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L-investiment appoġġat mill-RRF jikkonsisti fil-finanzjament ta’ mill-inqas 7 683 punt tal-irriċarġjar elettriku, li minnhom 6 600 punti għandhom ikunu punti tal-irriċarġjar b’potenza għolja (li jippermettu trasferiment tal-elettriku lejn vettura elettrika b’potenza akbar minn 22 kW) u 1 083 punti għandhom ikunu punti tal-irriċarġjar b’potenza normali (li jippermettu trasferiment tal-elettriku lil vettura elettrika b’potenza ta’ 22 kW jew inqas, esklużi apparati b’potenza ta’ 3.7 kW jew inqas).
Fir-rigward tal-aċċessibbiltà pubblika, il-5 600 punt tal-iċċarġjar elettriku inklużi fil-komponent tal-Fond Lokali għandhom ikunu aċċessibbli għall-pubbliku, f’konformità mal-punt 7 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2014/94/UE, u 2 083 punti (83 punti fil-komponent tal-Fond Lokali u 2 000 punti fil-komponent tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni) għandhom ikunu punti tal-iċċarġjar semipubbliċi/privati.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
1.3 sikurezza fit-toroq
Ir-riforma tikkonsisti fi Strateġija Nazzjonali għas-Sikurezza fit-Toroq li għandha tinkludi l-miżuri l-ġodda li ġejjin:
1. Spezzjoni tas-sikurezza: il-valutazzjoni teknika biex tiġi ddeterminata s-sikurezza fit-toroq għandha tiġi ottimizzata; l-implimentazzjoni u l-iżvilupp tal-ħidma ta’ għarfien espert tekniku dwar il-vetturi bil-mutur; l-istabbiliment ta’ laboratorji ta’ riċerka u esperti li jkopru metodoloġiji għall-monitoraġġ, l-ispezzjoni u l-ittestjar tal-vetturi matul il-ħajja tagħhom;
2. L-iżvilupp ta’ bażijiet tad-data dwar il-karatteristiċi tas-sikurezza fit-toroq fl-istazzjonijiet tal-ittestjar u fl-unitajiet tat-tiswija tal-vetturi; l-iżvilupp tal-metodoloġija għall-ġbir tad-data u l-bażi tal-ġbir tad-data primarja għall-analiżi tal-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni tas-sikurezza fit-toroq;
3. L-introduzzjoni ta’ limiti ta’ veloċità aktar stretti fuq sezzjonijiet perikolużi, u żieda fl-infurzar ta’ pieni għal reati;
4. Strateġija dwar l-eliminazzjoni ta’ żoni suwed (hotspots) fin-netwerk ta’ toroq nazzjonali u awtostradi. Il-267 punt iswed ta’ sikurezza (hotspots) identifikati għandhom jiġu eliminati sal-2030, li minnhom 129 appoġġati mill-Pjan sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Din ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz ta’ leġiżlazzjoni sekondarja u d-dħul fis-seħħ relatat ta’ miżuri ta’ infurzar. Dawn il-miżuri jikkomplementaw il-miżuri għas-sikurezza fit-toroq fiż-żoni urbani inklużi fil-komponent tal- “Fond Lokali”.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
L-istrateġija u l-pakkett leġiżlattiv tas-Sistemi Intelliġenti tat-Trasport (ITS) għall-1.4
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiġi żviluppata Sistema ta’ Trasport Intelliġenti biex jittejbu l-effiċjenza u s-sikurezza tat-trasport bis-saħħa tad-diġitalizzazzjoni tal-informazzjoni dwar it-trasport.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tal-ħolqien ta’ dokument strateġiku għas-Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti (ITS) li għandu jiġi approvat mill-Gvern Rumen. L-istrateġija tal-STI għandha tiġi żviluppata flimkien ma’ politiki tat-trasport intermodali biex taqdi l-ħtiġijiet għal operazzjoni effiċjenti fin-nodi multimodali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
1.5 żvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja u ġestjoni tat-traffiku ferrovjarju
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li ssaħħaħ l-effiċjenza u l-kompetittività tal-ferroviji fir-Rumanija.
L-istrateġija tinkludi l-objettivi ta’ modernizzazzjoni u żvilupp meħtieġa biex jintlaħqu l-ħtiġijiet attwali u futuri tal-mobbiltà tal-persuni u tal-merkanzija, kif ukoll rekwiżiti identifikati biex tiżdied il-kompetittività tat-trasport ferrovjarju. Fl-istess ħin, huma ppjanati azzjonijiet biex jiġi mmodernizzat l-operat tal-infrastruttura ferrovjarja sabiex tiżdied il-prestazzjoni tat-traffiku ferrovjarju u biex l-operat tagħha jsir aktar effiċjenti sabiex jiġu limitati l-ispejjeż tat-trasport ferrovjarju.
Ir-riforma tinkludi l- “Istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja 2021–2025”, approvata fi tmiem l-2020. Dan jinkludi l-manutenzjoni, it-tiswijiet u t-tiġdid kollha meħtieġa għar-riabilitazzjoni tal-infrastruttura eżistenti u l-manutenzjoni tagħha bil-parametri tal-prestazzjoni meħtieġa biex jiġi appoġġat it-trasport ferrovjarju kompetittiv fil-livell nazzjonali.
Il-miżura għandha tinkludi l-Pjan ta’ Investiment 2020–2030, li għandu jagħti prijorità lill-investimenti ferrovjarji fl-implimentazzjoni tat-TEN-T u tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS), b’mekkaniżmu b’indikaturi u kriterji ċari għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti fl-infrastruttura ferrovjarja, kif ukoll l-arranġamenti istituzzjonali meħtieġa biex jiġi implimentat dan il-mekkaniżmu u jitħejjew proġetti ta’ investiment.
Il-miżura tinkludi wkoll strateġija u pjan ta’ azzjoni għall-implimentazzjoni tal-ERTMS matul l-2025–2030, inklużi: miżuri ċari għall-implimentazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-ERTMS għan-netwerk ewlieni tat-TEN-T fuq terminu medju u twil (orizzont 2030); atturi responsabbli; estimi tal-baġit; miżuri ta’ kapaċità amministrattiva fil-livell nazzjonali għall-korpi responsabbli biex jimmaniġġjaw bis-sħiħ il-proċess ta’ ċertifikazzjoni għas-setturi kollha kkunsidrati matul il-kostruzzjoni tagħhom sabiex tiġi żgurata operazzjonalizzazzjoni sħiħa.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
1.6 strateġija tat-tbaħħir u integrazzjoni ma’ modi oħra ta’ trasport
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jiġi żviluppat aktar it-trasport fuq l-ilma (passaġġi fuq l-ilma interni u portijiet) fir-Rumanija, f’konformità mal-Istrateġija tal-UE dwar il-Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti.
Il-miżura tinkludi l-adozzjoni tal-istrateġija tat-Tbaħħir u l-ippjanar ta’ miżuri ta’ intervent għall-iżvilupp tas-settur, integrati ma’ modi oħra ta’ trasport, kif ukoll l-iżvilupp u l-approvazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għall-implimentazzjoni tal-istrateġija.
Għandha titwettaq analiżi tas-sitwazzjoni attwali tal-passaġġi fuq l-ilma Rumeni (kemm interni kif ukoll marittimi) u s-sitwazzjoni attwali tal-portijiet Rumeni f’termini ta’ infrastruttura, li tiffoka fuq kif tista’ tittejjeb il-prestazzjoni ambjentali tal-bastimenti u tal-portijiet, filwaqt li jitqiesu r-rekwiżiti madwar l-UE kollha bħad-Direttiva 2014/94/UE dwar l-installazzjoni ta’ infrastruttura tal-karburanti alternattivi. L-istrateġija għandha tikkunsidra miżuri biex l-operazzjonijiet portwarji kollha jsiru aktar ekoloġiċi (emissjonijiet, storbju, tniġġis). Sabiex tiġi promossa n-navigabbiltà tad-Danubju b’mod sostenibbli, għandu jiġi żviluppat approċċ li jikkombina l-infrastruttura sostenibbli, il-fjuwils alternattivi u d-diġitalizzazzjoni, filwaqt li titqies is-sensittività ambjentali tad-Danubju. Għandhom isiru proposti biex jiġi emendat il-qafas legali u istituzzjonali dwar kif għandha tiġi ġestita l-infrastruttura tat-trasport fuq l-ilma bl-għan li: l-integrazzjoni tat-trasport fuq l-ilma ma’ modi oħra ta’ trasport, it-tnaqqis tal-impatt ambjentali tal-portijiet (marittimi u interni) u tat-tbaħħir, it-tfassil ta’ pjanijiet għall-iżvilupp ta’ portijiet intermodali u ż-żieda tat-trasport tal-merkanzija fuq id-Danubju b’ 15 % sal-2026 b’mod sostenibbli.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li “jimmodernizza” l-linji ferrovjarji (inklużi s-sostituzzjoni ferrovjarja, l-irqad, is-sottostrat, l-elettrifikazzjoni, il-konsolidazzjoni/il-kostruzzjoni ta’ pontijiet/pontijiet, il-livell 2 tal-ERTMS) f’konformità mal-istandards tat-TEN-T, u li “jġedded” (sostituzzjoni tal-ferroviji, travers, ġebel miksur, biex b’hekk il-linja titwassal għal veloċità kostruttiva) u li jiġu elettrifikati sezzjonijiet ferrovjarji speċifiċi. Barra minn hekk, huma previsti ħdax-il investiment ta’ “rebħ rapidu” biex jitneħħew ir-restrizzjonijiet tal-veloċità tal-ferroviji, tiżdied il-veloċità tal-ferrovija u tiżdied is-sikurezza ferrovjarja. Għandhom jiġu implimentati proġetti ta’ “rebħ rapidu” biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tat-trasport ferrovjarju tul il-kurituri tat-TEN-T sakemm dawn jiġu aġġornati. B’kollox, l-investiment għandu jwassal 315 km ta’ linji ferrovjarji aġġornati b’żieda fil-kapaċità ta’ 30 % u l-ERTMS 2 installata; 2 426 km (proġetti ta’ “rebħ rapidu” b’binarju wieħed ta’ 2 163 km + 263 km tiġdid ta’ linji) ta’ ferroviji mġedda b’veloċità miżjuda ta’ 15 % (li jilħqu veloċità medja ta’ minimu ta’ 100 km/h).
L-investiment jinkludi wkoll portafoll ta’ 17 proġett ta’ ċentralizzazzjoni elettronika li għandhom jiġu implimentati permezz tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza, li għandhom distribuzzjoni spazjali bbilanċjata fir-Rumanija u jirrappreżentaw sezzjonijiet ferrovjarji ġenwini li jfornu l-kurituri tat-TEN-T. Is-17 proġett ta’ ċentralizzazzjoni elettronika għandhom isolvu problemi ta’ kapaċità għal 111 stazzjon ferrovjarju fuq tul totali ta’ aktar minn 973 km. B’konsegwenza ta’ dan, huwa stmat li l-volumi tat-traffiku jiżdiedu b’ 10 — -15 %. Barra minn hekk, il-proġetti ta’ ċentralizzazzjoni elettronika proposti għandhom ineħħu l-konġestjonijiet fit-toroq mill-passaġġi invell billi jnaqqsu b’mod sinifikanti l-ħinijiet ta’ stennija.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-proġetti għandhom jirrispettaw bis-sħiħ ir-riżultati u l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali li għandha titlesta skont id-Direttiva 2011/92/UE, kif ukoll il-valutazzjonijiet rilevanti fil-kuntest tad-Direttiva 2000/60/KE u d-Direttiva tal-Kunsill92/43/KEE, inkluża l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. Dan għandu jiżgura li l-investiment ma jkollux impatt sinifikanti jew irriversibbli fuq il-korpi tal-ilma affettwati u ma jikkawżax impatti negattivi sinifikanti fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet protetti.
L-implimentazzjoni tal-investimenti għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026, b’ 50 % tax-xogħlijiet ikkompletati sal-31 ta’ Diċembru 2024.
Investiment 2. Vetturi ferrovjarji ferrovjarji
L-objettiv ta’ dan l-investiment f’vetturi ferrovjarji ġodda b’emissjonijiet żero u aġġornati huwa li tiżdied il-kwalità tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u b’hekk jiżdied l-użu ta’ dan it-tip ta’ trasport sostenibbli fir-rigward tat-trasport bit-triq permezz ta’ bidla modali.
Vetturi ferrovjarji ġodda għandhom ikunu disponibbli mingħajr ħlas għall-operaturi tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri taħt kuntratti ta’ servizz pubbliku mogħtija f’konformità sħiħa mar-Regolament (KE) Nru 1370/2007.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
D.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
59 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni għall-implimentazzjoni ta’ sistema ġdida ta’ tariffi bbażata fuq id-distanza għall-vetturi tqal (trakkijiet), u taxxi ogħla fuq is-sjieda għall-vetturi tal-passiġġieri li jniġġsu l-aktar (karozzi/xarabanks/kowċis) abbażi tal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” u l-prinċipju tat-tassazzjoni ekoloġika |
Dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni |
Q2 |
2023 |
Pakkett leġiżlattiv għall-implimentazzjoni ta’ sistema ġdida ta’ tariffi bbażata fuq id-distanza għall-vetturi tqal (trakkijiet), u taxxi ogħla fuq is-sjieda għall-vetturi tal-passiġġieri li jniġġsu l-aktar (karozzi/xarabanks/kowċis) abbażi tal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” u l-prinċipju tat-tassazzjoni ekoloġika. Is-sistema l-ġdida ta’ ċċarġjar għall-vetturi għandha tinkludi: -livell speċifiku ta’ tariffi bbażati fuq id-distanza u kriterji ċari għall-iċċarġjar ta’ vetturi tqal f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”; -inċentivi għal vetturi u modi ta’ trasport nodfa/b’emissjonijiet baxxi; -sistema ta’ deterrenti għall-użu ta’ vetturi li jniġġsu l-aktar inkluż permezz ta’ miżuri fiskali/finanzjarji permezz tal-livelli ta’ taxxi ta’ sjieda għal vetturi privati tal-passiġġieri; -l-użu tad-dħul għall-appoġġ tal-manutenzjoni tat-toroq u l-investiment ġdid fit-trasport sostenibbli; -it-trasferiment ta’ 10 % tat-traffiku fit-toroq (passiġġieri u merkanzija) għall-ferrovija bejn l-2020 u l-2026; -skeda ta’ żmien għall-operazzjonalizzazzjoni sħiħa tas-sistema ta’ imposti sa Q2–2026. |
|||
|
60 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni biex tingħata spinta lill-użu ta’ vetturi nodfa u programmi ta’ tiġdid tal-flotta minn utenti domestiċi, kumpaniji privati u istituzzjonijiet pubbliċi |
Dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni biex tingħata spinta lill-użu ta’ vetturi nodfa u programmi ta’ tiġdid tal-flotta |
Q2 |
2024 |
Il-leġiżlazzjoni għandha tinkludi inċentivi finanzjarji u fiskali biex: -iżżid l-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero b’mill-inqas 100 % sal-2025 meta mqabbel mal-valur inizjali fl-2020; -skreppjat mill-inqas 250 000 vettura li tniġġes (EURO 3 jew inqas) bejn l-2022 u Q2–2026. |
|||
|
61 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
Mira |
Vetturi nodfa ġodda akkwistati minn entitajiet pubbliċi, mill-inqas 3 %’il fuq mil-limiti tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa |
Perċentwali (%) |
0 |
3 |
Q4 |
2025 |
Il-mira tirreferi għall-perċentwal ta’ vetturi nodfa mill-għadd totali ta’ vetturi mixtrija mill-istituzzjonijiet pubbliċi. Il-mira hija li jinqabżu b’mill-inqas 3 punti perċentwali l-miri minimi tal-akkwist għas-sehem ta’ vetturi nodfa mill-għadd totali ta’ vetturi skont il-kategorija stabbiliti fid-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa (id-Direttiva (UE) 2019/1161 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2019 li temenda d-Direttiva 2009/33/KE) matul il-perjodu 2021–2025. Għaċ-ċarezza, dan ikun ifisser mira ta’ mill-inqas 21.7 % għall-vetturi ħfief, 9 % għall-vetturi tqal u 27 % għax-xarabanks, peress li l-miri minimi tal-akkwist stabbiliti għar-Rumanija fid-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa huma: 18.7 % għall-vetturi ħfief, 6 % għall-vetturi tqal, 24 % għall-karozzi tal-linja. |
|
|
62 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
Mira |
Vetturi bil-mutur skreppjati li jniġġsu (EURO 3 jew inqas) |
Numru |
0 |
250 000 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 250 000 vettura li jniġġsu (bi standards tal-emissjonijiet EURO 3 jew inqas) li għandhom aktar minn 15 sena għandhom jiġu skreppjati bejn l-2022 u nofs l-2026. |
|
|
63 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
Mira |
Żieda fl-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero |
Numru |
0 |
29 500 |
Q1 |
2026 |
Il-mira tirreferi għaż-żieda fl-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero (elettriċi u tal-idroġenu, kif definit fid-Direttiva 2014/94/UE dwar l-Infrastruttura tal-Fjuwils Alternattivi) (karozzi tal-passiġġieri M1, N1 — vetturi kummerċjali ħfief; N2 u N3 — vetturi tqal, abbażi tal-istandards tal-UNECE) irreġistrati fir-Rumanija bejn tmiem l-2020 u tmiem l-2025. Id-data uffiċjali għall-aħħar tal-2025 għandha tiġi rrapportata mill-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika sa tmiem Q1 2026 lill-Osservatorju Ewropew tal-Fjuwils Alternattivi għall-finijiet ta’ monitoraġġ. |
|
|
64 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Infrastruttura tal-fjuwils alternattivi |
Mira |
Punti tal-iċċarġjar elettriku installati fil-livell nazzjonali |
Numru |
1 836 |
22 415 |
Q2 |
2026 |
Il-mira nazzjonali għall-punti tal-irriċarġjar elettriċi għall-vetturi tat-triq b’emissjonijiet żero għandha tikkonsisti minn: a.1 836 punti tal-iċċarġjar diġà eżistenti b.2 896 punt tal-irriċarġjar b’potenza għolja (mill-inqas 50 kW) (li minnhom 264 punt tal-iċċarġjar elettriku huma proposti permezz tal-proġetti tal-iżvilupp tan-network tal-awtostradi ffinanzjati mill-RRF) għandhom jiġu installati fuq in-network ta’ toroq/awtostradi nazzjonali, f’konformità mal-istrateġija C.N.A.I.R. għall-installazzjoni ta’ stazzjonijiet tal-irriċarġjar għall-vetturi elettriċi fuq in-network TEN-T fir-Rumanija, sal-2030 c.5 683 punt tal-iċċarġjar iffinanzjati mill-komponent “Fond Lokali” mill-Ministeru tal-Iżvilupp (5 600 punt tal-iċċarġjar b’potenza għolja u 83 punt tal-iċċarġjar tal-enerġija normali) imqassma kif ġej: -punti tal-iċċarġjar fil-muniċipalitajiet ta’ residenza tal-kontea: 1 697; -punti tal-irriċarġjar f’muniċipalitajiet oħra: 796; -punti tal-iċċarġjar fl-ibliet: 679; -punti tal-irriċarġjar fiż-żoni rurali: 2 428. d.2 000 punt tal-iċċarġjar iffinanzjati mill-komponent “Mewġa ta’ Rinnovazzjoni” mill-Ministeru għall-Iżvilupp (1 000 punti ta’ potenza għolja u 1 000 punti ta’ potenza normali); e.mill-inqas 10 000 punt tal-iċċarġjar ieħor b’potenza għolja u normali ffinanzjati minn sorsi nazzjonali, finanzjament ieħor tal-UE (inkluża l-Politika ta’ Koeżjoni) u/jew sorsi privati (inkluż permezz ta’ konċessjonijiet). Il-post ta’ dawn il-punti tal-irriċarġjar għandu jkun fiż-żoni stabbiliti mill-Pjanijiet Urbani Ġenerali/Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli bħala żoni għall-akkomodazzjoni/żoni mħallta/żoni tas-servizzi/żoni kummerċjali/żoni tat-trasport (qrib kemm jista’ jkun tal-abitanti — biex jiġu limitati l-ħtiġijiet tal-ivvjaġġar). Dawn il-punti tal-iċċarġjar għandhom ikunu jinsabu wkoll f’punti multimodali biex jinkoraġġixxu lill-vjaġġaturi jużaw it-trasport pubbliku. Il-punti tal-iċċarġjar għandhom jiġu installati: 85 — -95 % f’żoni aċċessibbli għall-pubbliku/semipubbliċi; 5 — -15 % f’bini privat. |
|
|
65 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Sikurezza fit-toroq: |
Stadju Importanti |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għas-Sikurezza fit-Toroq |
Adozzjoni tal-Istrateġija bid-Deċiżjoni tal-Gvern (leġiżlazzjoni sekondarja) u l-bidu tal-implimentazzjoni tagħha |
Q2 |
2022 |
L-istrateġija Nazzjonali għas-Sikurezza fit-Toroq 2021–2030 għandha timplimenta r-regoli u l-linji gwida tal-UE kif stabbiliti fil-Qafas ta’ Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021–2030 u l- “Viżjoni Żero”, bl-għan li l-għadd ta’ fatalitajiet fit-toroq jitnaqqas għal kważi żero b’ 2050. Bħala mira intermedja, ir-Rumanija qed taċċetta l-mira tal-UE li tnaqqas l-għadd ta’ vittmi (imwiet u korrimenti serji) b’ 50 % mil-linja bażi tal-2019 sal-2030. L-istrateġija għandha tiġi indirizzata b’mod integrat u multidixxiplinari lill-atturi kollha involuti fis-sikurezza fit-toroq u għandha tinkludi: -l-infurzar tar-regoli li jirregolaw il-konformità, penali ogħla għall-ksur tal-liġi; -it-tnaqqis tal-limiti tal-veloċità f’żoni jew toroq speċifiċi skont id-data dwar l-inċidenti/l-analiżi tar-riskju u l-aħjar prattiki fil-livell tal-UE, l-introduzzjoni ta’ sistema ta’ ġestjoni tal-veloċità u karatteristiċi obbligatorji ta’ sikurezza, ir-reviżjoni tar-regoli tat-traffiku inkluża l-prijorità għall-utenti vulnerabbli, -tnaqqis tal-iswed/hotspots kemm f’ambjenti urbani kif ukoll f’ambjenti interurbani, inkluż pjan ta’ azzjoni ta’ investiment speċifiku biex jitnaqqas l-għadd ta’ żoni suwed/hotspots b’ 129 sa Q2–2026 meta mqabbel mal-267 punt iswed/hotspots inizjali fl-2021; -it-tneħħija gradwali mir-reġistru nazzjonali ta’ vetturi qodma/defiċjenti, aktar spezzjonijiet u kontrolli tas-sikurezza; -edukazzjoni u taħriġ, kampanji ta’ informazzjoni; -l-integrazzjoni tas-sistema leġiżlattiva u r-riforma tas-Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti (ITS). Dokument strateġiku għas-Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti (ITS) għandu jiġi approvat mill-gvern Rumen. L-istrateġija tal-STI għandha tiġi żviluppata flimkien ma’ politiki tat-trasport intermodali biex taqdi l-ħtiġijiet għal operazzjoni effiċjenti fin-nodi multimodali. L-entità responsabbli għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-istrateġija tas-sikurezza fit-toroq u l-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni għandhom jiġu definiti b’mod ċar u operazzjonalizzati. |
|||
|
66 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Sikurezza fit-toroq: |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tas-sikurezza fit-toroq — leġiżlazzjoni dwar il-monitoraġġ, l-infurzar u s-sanzjonijiet dwar ir-reati tas-sikurezza fit-toroq |
Dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar is-sikurezza fit-toroq |
Q4 |
2022 |
Għandhom jiġu introdotti l-bidliet leġiżlattivi li ġejjin li jippromwovu s-sikurezza fit-toroq: -l-infurzar tar-regoli li jirregolaw il-konformità, penali ogħla għall-ksur tal-liġi; -il-monitoraġġ ta’ reati tat-traffiku permezz ta’ tagħmir awtomatiku (kameras tal-vidjo, sensuri); -it-tnaqqis tal-limiti tal-veloċità f’żoni jew toroq speċifiċi skont id-data dwar l-inċidenti/l-analiżi tar-riskju u l-aħjar prattiki fil-livell tal-UE, l-introduzzjoni ta’ sistema ta’ ġestjoni tal-veloċità u karatteristiċi obbligatorji ta’ sikurezza, ir-reviżjoni tar-regoli tat-traffiku inkluża l-prijorità għall-utenti vulnerabbli; -it-tneħħija gradwali mir-reġistru nazzjonali ta’ vetturi qodma/defiċjenti, aktar spezzjonijiet u kontrolli tas-sikurezza. L-għan ġenerali għas-sikurezza fit-toroq għandu jimmira għal tnaqqis ta’ 50 % fil-fatalitajiet fl-aċċidenti fit-toroq sal-2030 vs l-2019, f’konformità mal-Qafas ta’ Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021–2030. |
|||
|
67 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Sikurezza fit-toroq |
Mira |
Tagħmir installat u funzjonali biex jiżdiedu l-infurzar tal-veloċità u l-konformità mar-regoli tas-sikurezza fit-toroq |
Numru |
0 |
1 800 |
Q4 |
2024 |
Għandhom jiġu installati 1 000 sistemi għall-kontroll tal-veloċità, 300 radars mobbli u 500 kameras u funzjonali. Is-sistemi ta’ kontroll tal-veloċità huma infrastruttura tas-sikurezza fit-toroq li tikkonsisti f’kostruzzjonijiet ta’ limitazzjoni tal-veloċità tal-vetturi. Ir-radars mobbli jintużaw mill-Pulizija tat-Toroq skont is-setturi bl-aktar ksur irreġistrat tal-veloċità u l-kameras iservu bħala reġistrazzjoni awtomatika tar-reati tat-traffiku fit-toroq. Dawn għandhom jitqiegħdu bħala prijorità fil-267-il punt iswed/hotspots identifikati. |
|
|
68 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
|
Mira |
It-tnaqqis tal-għadd ta’ vittmi ta’ inċidenti tat-traffiku (midruba serjament u mejta) b’ 25 % meta mqabbel mal-linja bażi tal-2019 |
Perċentwali (%) |
100 |
75 |
Q1 |
2026 |
Il-mira tirreferi għal tnaqqis minimu ta’ 25 % fl-għadd annwali ta’ vittmi (persuni midruba serjament u mejta) fl-2025 vs il-linja bażi tal-2019 fl-inċidenti tat-triq madwar il-pajjiż, bis-saħħa tar-riforma tas-sikurezza fit-toroq, il-pjan ta’ azzjoni komprensiv u l-investimenti fis-sikurezza fit-toroq appoġġati skont il-pjan Rumen għall-irkupru u r-reżiljenza. Id-data uffiċjali għall-aħħar tal-2025 għandha tiġi rrappurtata mill-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika sal-aħħar tal-ewwel trimestru tal-1 2026. |
|
|
69 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
|
Stadju Importanti |
Adozzjoni tal-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja 2021–2025 u l-applikazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni |
L-adozzjoni tal-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bid-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 985/2020 (leġiżlazzjoni sekondarja), l-adozzjoni tal-pjan ta’ azzjoni u l-bidu tal-implimentazzjoni |
Q4 |
2021 |
L-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni approvati għandhom jidentifikaw l-awtoritajiet/atturi responsabbli, l-iskadenzi għall-implimentazzjoni, l-allokazzjonijiet finanzjarji u l-indikaturi. Fl-istess waqt, il-Ministru tat-Trasport u l-Infrastruttura flimkien mas-C.N.C.F. C.F.R. SA għandha tiddefinixxi mekkaniżmu b'indikaturi u kriterji ċari għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti fl-infrastruttura ferrovjarja, kif ukoll l-arranġamenti istituzzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' dan il-mekkaniżmu u t-tħejjija ta' proġetti ta' investiment. L-adozzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja 2021–2025 li għandu jinkludi: -sistema b’indikaturi għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti; -struttura responsabbli għat-tħejjija tal-proġett; -miżuri biex jiżdied it-traffiku ferrovjarju tal-merkanzija b’minimu ta’ 25 % fl-2026 meta mqabbel mal-2020; -miżuri ddedikati bil-ħsieb li tintlaħaq mira ta’ żieda fl-għadd ta’ passiġġieri ferrovjarji b’medja ta’ 25 % meta mqabbel mal-linja bażi tal-2021; -miżuri biex jiżdied l-użu ta’ vetturi ferrovjarji li jkunu għadhom kif ġew akkwistati; -miżuri biex il-passiġġieri jiġu trasferiti minn xarabanks/minibuses għal ferroviji fuq rotot shuttle. Il-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura għandu japprova wkoll il-Pjan ta’ Investiment għall-iżvilupp tal-infrastruttura tat-trasport għall-perjodu 2020–2030, li għandu jipprijoritizza l-investimenti ferrovjarji u l-operazzjonalizzazzjoni tal-ERTMS skont il-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u b’hekk jaġġorna l-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja fid-dawl tas-sorsi kollha disponibbli ta’ finanzjament. |
|||
|
70 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
|
Stadju Importanti |
Pubblikazzjoni u implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni nazzjonali tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS) |
Adozzjoni u implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni |
Q4 |
2025 |
L-istadju importanti jirreferi għall-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ azzjoni ġdid tal-ERTMS sal-2025. Il-pjan ta’ azzjoni għandu jinkludi: -passi ċari għat-tħaddim u ċ-ċertifikazzjoni tal-ERTMS għan-netwerk Ewlieni tat-TEN-T, fuq terminu medju (2025) u fit-tul (orizzont 2030); -atturi responsabbli; -stimi baġitarji; -miżuri ta’ kapaċità amministrattiva fil-livell nazzjonali għall-korpi notifikati sabiex jiġi amministrat bis-sħiħ il-proċess ta’ ċertifikazzjoni tal-ERTMS għas-setturi kollha previsti fil-perjodu ta’ żmien tal-kostruzzjoni tagħhom biex tiġi żgurata operazzjonalizzazzjoni sħiħa. |
|||
|
71 |
Riforma 1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Strateġija ta’ tbaħħir |
Stadju Importanti |
Adozzjoni tal-Istrateġija tat-Trasport Marittimu |
Adozzjoni tal-Istrateġija tat-Trasport Marittimu mill-Gvern |
Q2 |
2023 |
L-iżvilupp u l-approvazzjoni tal-Istrateġija tat-Trasport Marittimu. L-iżvilupp u l-approvazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija dwar it-Trasport Marittimu. L-iżvilupp u l-approvazzjoni ta’ Gwida ta’ Prijorità għall-Investiment tal-Bastimenti. L-istrateġija tat-Trasport Marittimu għandha tinkludi: analiżi tas-sitwazzjoni attwali tal-passaġġi fuq l-ilma Rumeni (kemm Passaġġi tal-Ilma Interni kif ukoll marittimi) u s-sitwazzjoni attwali tal-portijiet Rumeni f’termini ta’ infrastruttura; analiżi ta’ proġetti fis-settur tat-trasport marittimu Rumen; analiżi tax-xejriet u x-xenarji futuri għall-2027, l-2030, l-2035 u l-2050; L-analiżi għandha tiffoka fuq kif tista’ tittejjeb il-prestazzjoni ambjentali tal-bastimenti u tal-portijiet, filwaqt li jitqiesu r-rekwiżiti fil-livell tal-UE, bħad-Direttiva 2014/94/UE dwar l-installazzjoni ta’ infrastruttura tal-karburanti alternattivi; filwaqt li għandha tingħata importanza lill-forniment ta’ fjuwils ekoloġiċi lill-bastimenti (b’mod partikolari permezz tal-Provvista tal-Enerġija Fuq l-Art), l-istrateġija għandha tikkunsidra miżuri biex l-operazzjonijiet kollha tal-port isiru aktar ekoloġiċi (emissjonijiet, storbju, tniġġis). Sabiex titrawwem in-navigabbiltà tad-Danubju b’mod sostenibbli, huwa meħtieġ approċċ li jgħaqqad l-infrastruttura sostenibbli, il-fjuwils alternattivi u d-diġitalizzazzjoni, filwaqt li titqies is-sensittività ambjentali tad-Danubju. Għandhom isiru proposti biex jiġi emendat il-qafas legali u istituzzjonali dwar kif tiġi ġestita l-infrastruttura tat-tbaħħir bl-objettivi li: jintegraw it-trasport bl-ilma ma’ modi oħra ta’ trasport, iħejju pjanijiet ta’ żvilupp ta’ portijiet intermodali u jżidu t-trasport tal-merkanzija fuq id-Danubju b’ 15 % bejn tmiem l-2022 u tmiem l-2026 b’mod sostenibbli. |
|||
|
72 |
Investiment 1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal 50 % tax-xogħlijiet relatati mal-modernizzazzjoni, l-aġġornament u t-tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja
|
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2022 |
Il-mira tirreferi għall-għoti ta’ kuntratti ma’ kumpaniji rebbieħa ekwivalenti għal 50 % tax-xogħlijiet għall-kostruzzjoni u s-superviżjoni tal-ferroviji kif ġej: -Modernizzazzjoni, elettrifikazzjoni tal-binarji ferrovjarji, ERTMS fis-sezzjoni Arad-Timișoara — Caransebeis; -Aġġornament, elettrifikazzjoni tal-linji ferrovjarji, ERTMS fis-sezzjoni Cluj-Napoca — Episcopia Bihor. L-investimenti għat-tiġdid ikopru l-linji li ġejjin: ·Bucharest — Pitești — TEN-T Komprensiv; ·Reșița — Voiteni — Link għall-Kuritur Ewlieni tat-TEN-T. L-investiment għandu jinkludi wkoll sensiela ta’ proġetti “Quick Wins” biex jitneħħew ir-restrizzjonijiet tal-veloċità u l-limitazzjonijiet fuq it-taqsimiet li ġejjin: ·Bukarest — Craiova; ·Arad — Oradea; ·Sibiu — Copșa Mică; ·Oradea — Satu Mare — Halmeu; ·Apahida — Dej — Baia Mare — Satu Mare; ·Dej — Beclean — Ilva Mica ·Adjud — Siculeni; ·Filiași — Tg.Jiu — Petroșani — Simeria; ·Pitești — Slatina — Craiova; ·Coșlariu — Teiuș — Cluj-Napoca; ·Tecuci — Bârlad — Vaslui — Iași. Il-proċess tal-offerti għandu jitwettaq skont ir-Regolament L98/2016 u l-emendi sussegwenti tiegħu, li ttrasponew id-Direttiva 2014/24/UE Ewropea rilevanti. L-għoti ta’ kuntratti għandu jsegwi sejħiet għall-offerti miftuħa u kompetittivi u l-approvazzjoni tal-permessi rilevanti, b’Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (inklużi l-valutazzjonijiet meħtieġa skont id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) u opinjonijiet ta’ Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) maħruġa u inkorporati fit-tfassil tal-investimenti, u jiżguraw konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01). |
|||
|
73 |
Investiment 1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet relatati mal-modernizzazzjoni, l-aġġornament u t-tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2023 |
Il-mira tirreferi għall-iffirmar ta’ kuntratti ma’ kumpaniji rebbieħa għal: -Modernizzazzjoni, elettrifikazzjoni tal-binarji ferrovjarji, ERTMS fis-sezzjoni Arad-Timișoara — Caransebeis; -Aġġornament, elettrifikazzjoni tal-linji ferrovjarji, ERTMS fis-sezzjoni Cluj-Napoca — Episcopia Bihor. L-investimenti għat-tiġdid ikopru l-linji li ġejjin: ·Bucharest — Pitești — TEN-T Komprensiv; ·Reșița — Voiteni — Link għall-Kuritur Ewlieni tat-TEN-T. L-investiment għandu jinkludi wkoll proġetti “Quick Wins” biex jitneħħew ir-restrizzjonijiet tal-veloċità u l-limitazzjonijiet fuq it-taqsimiet li ġejjin: ·Bukarest — Craiova; ·Arad — Oradea; ·Sibiu — Copșa Mică; ·Oradea — Satu Mare — Halmeu; ·Apahida — Dej — Baia Mare — Satu Mare; ·Dej — Beclean — Ilva Mica ·Adjud — Siculeni; ·Filiași — Tg.Jiu — Petroșani — Simeria; ·Pitești — Slatina — Craiova; ·Coșlariu — Teiuș — Cluj-Napoca; ·Tecuci — Bârlad — Vaslui — Iași. Il-proċess tal-offerti għandu jitwettaq skont ir-Regolament L98/2016 u l-emendi sussegwenti tiegħu, li ttrasponew id-Direttiva 2014/24/UE Ewropea rilevanti. L-għoti ta’ kuntratti għandu jsegwi sejħiet għall-offerti miftuħa u kompetittivi u l-approvazzjoni tal-permessi rilevanti, b’Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (inklużi l-valutazzjonijiet meħtieġa skont id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma) u opinjonijiet ta’ Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) maħruġa u inkorporati fit-tfassil tal-investimenti, u jiżguraw konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01). |
|||
|
74 |
Investiment 1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
Mira |
It-tlestija tax-xogħlijiet għal mill-inqas 50 % tal-investimenti totali fl-infrastruttura ferrovjarja. |
Perċentwali (%)
|
0 |
50 |
Q4 |
2024 |
Il-mira tirreferi għat-tlestija intermedja ta’ 50 % tax-xogħlijiet għall-investimenti fl-infrastruttura ferrovjarja, imkejla f’perċentwal ta’ xogħlijiet li tlestew (iċċertifikati b’rapport ta’ superviżjoni) għal: -Modernizzazzjoni, elettrifikazzjoni, ERTMS fis-sezzjoni Arad-Timișoara- Caransebeto; -Aġġornament, elettrifikazzjoni, ERTMS fis-sezzjoni Cluj-Napoca — Episcopia Bihor. L-investimenti għat-tiġdid għandhom ikopru l-linji li ġejjin: ·Bucharest — Pitești — TEN-T Komprensiv; ·Reșița — Voiteni — Link għall-Kuritur Ewlieni tat-TEN-T. L-investiment għandu jinkludi wkoll proġetti “Quick Wins” biex jitneħħew ir-restrizzjonijiet u l-limiti tal-veloċità fuq it-taqsimiet li ġejjin: ·Bukarest — Craiova; ·Arad — Oradea; ·Sibiu — Copșa Mică; ·Oradea — Satu Mare — Halmeu; ·Apahida — Dej — Baia Mare — Satu Mare; ·Dej — Beclean — Ilva Mica; ·Adjud — Siculeni; ·Filiași — Tg.Jiu — Petroșani — Simeria; ·Pitești — Slatina — Craiova; ·Coșlariu — Teiuș — Cluj-Napoca; ·Tecuci — Bârlad — Vaslui — Iași. |
|
|
75 |
Investiment 1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
Mira |
Kilometri ta’ infrastruttura ferrovjarja operattiva ġdida/aġġornata |
Kilometri (km) |
0 |
2 741 |
Q2 |
2026 |
Il-mira tinkludi: -315 km ta’ linji ferrovjarji aġġornati b’żieda fil-kapaċità ta’ 30 % u l-livell 2 tal-ERTMS installat; -2 426 km (tul totali ta’ 2 163 km tal-binarji “quick wins” + 198 km tiġdid ta’ Bucharest — sezzjoni Pitești + 65 km tiġdid tas-sezzjoni Reșita — Voiteni) ta’ ferroviji mġedda b’veloċità miżjuda ta’ 15 % (veloċità medja biex jintlaħaq min. 100 km/h). Il-mira tirreferi għall-għadd ta’ km ta’ ferroviji ġodda u aġġornati li għandhom jitlestew b’notifika ta’ aċċettazzjoni mill-awtorità kontraenti u li qed joperaw, f’konformità mal-istandards TEN-T u t-TSIs: -Modernizzazzjoni, elettrifikazzjoni, ERTMS fis-sezzjoni Arad-Timișoara- Caransebeis; -Aġġornament, elettrifikazzjoni, ERTMS fis-sezzjoni Cluj-Episcopia Bihor. -Għaż-żewġ proġetti ta’ hawn fuq, ix-xogħlijiet jinkludu ERTMS sħiħa bħala installazzjonijiet fuq il-binarji u ċ-ċertifikazzjoni meħtieġa għall-interoperabbiltà ferrovjarja Ewropea li għandha titlesta fl-istess ħin tal-investiment innifsu. Il-proċess ta’ rinnovazzjoni tal-investimenti jkopri l-linji li ġejjin: ·Bucharest — Pitești — TEN-T Komprensiv; ·Reșița — Voiteni — Link għall-Kuritur Ewlieni tat-TEN-T. L-investiment għandu jinkludi proġetti “Quick Wins” biex jitneħħew ir-restrizzjonijiet tal-veloċità u l-limitazzjonijiet fuq it-taqsimiet li ġejjin: ·Bukarest — Craiova; ·Arad — Oradea; ·Sibiu — Copșa Mică; ·Oradea — Satu Mare — Halmeu; ·Apahida — Dej — Baia Mare — Satu Mare; ·Dej — Beclean — Ilva Mica; ·Adjud — Siculeni; ·Filiași — Tg.Jiu — Petroșani — Simeria; ·Pitești — Slatina — Craiova; ·Coșlariu — Teiuș — Cluj-Napoca; ·Tecuci — Bârlad — Vaslui — Iași. Għandha tiġi pprovduta evidenza tal-konformità mal-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni skont il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali skont id-Direttiva 2011/92/UE, biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01). L-istatus/potenzjal ekoloġiku tajjeb tal-korpi tal-ilma rilevanti skont ir-rekwiżiti tad-Direttiva 2000/60/KE Qafas dwar l-Ilma għandu jinkiseb/jinżamm u jiġi evidenzjat mill-aħħar data ta’ appoġġ rilevanti. Is-sistema ERTMS maġenb il-binarji għandha tiġi ċċertifikata għall-interoperabbiltà Ewropea. |
|
|
76 |
Investiment 2. Vetturi ferrovjarji ferrovjarji |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti wara offerti miftuħa u kompetittivi. |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q2 |
2023 |
L-istadju importanti jirreferi għall-kuntratti ffirmati bejn il-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura u l-kumpaniji rebbieħa għall-konsenja tal-vetturi ferrovjarji: 20 EMU (Unitajiet Multipli Elettriċi — RE-IR — Interregio Elettriċi — ferroviji fuq distanzi twal, b’ 6 unitajiet), 12 H-EMU (Unitajiet Multipli Elettriċi tal-Idroġenu, b’ 3 + 1 unità), vetturi ferrovjarji modernizzati b’emissjonijiet żero: 55 lokomottiv u 139 vagun, 16 lokomottivi elettriċi ġodda b’ 4 fusien bl-ERTMS/Sistema Ewropea għall-Kontroll tal-Ferroviji (ETCS) u konverżjoni ta’ 20 lokomottivi idrawliċi ta’ shunting diżil f’lokomottivi elettriċi plug-in), wara sejħiet għall-offerti miftuħa u kompetittivi. |
|||
|
77 |
Investiment 2. Vetturi ferrovjarji ferrovjarji |
Mira |
Vetturi ferrovjarji elettriċi ġodda li qed jitħaddmu |
Numru |
0 |
262 |
Q2 |
2026 |
Dħul fis-seħħ ta’: - 20 EMU (Unitajiet Multipli Elettriċi — RE-IR — Interregio Elettriċi — ferroviji fuq distanzi twal, b’ 6 unitajiet) u 12 H-EMU (Unitajiet Multipli Elettriċi tal-Idroġenu, b’ 3 + 1 unitajiet) - 55 lokomottivi elettriċi modernizzati li kapaċi jilħqu veloċità ta’ 160 km/h u jirmunkaw ferroviji sa 16 vaguni; - 16 lokomottivi elettriċi ġodda b’ 4 assi b’sistema ERTMS li kapaċi tilħaq veloċità ta’ 160 km/h u tirmonka ferroviji sa 16 vaguni; - 20 lokomottivi ta’ shunting aġġornati mid-diżil għall-potenza elettrika u l-plugin; - 139 modernizzati (30 vaguni tal-irqad, couchette cars, vaguni tar-ristoranti u tal-bistro u vaguni tal-klassi 109 għall-ferroviji InterCity, InterRegio u Regio). Sabiex tiġi massimizzata l-effiċjenza tal-investiment, il-vetturi ferrovjarji kollha li jkunu għadhom kif inxtraw għandhom jintużaw fuq in-network TEN-T bi prijorità fuq linji aġġornati. |
|
D.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 2: Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiżviluppa l-kwalità tal-investimenti u s-servizzi tat-trasport billi ttejjeb il-governanza korporattiva u l-prestazzjoni tal-Intrapriżi tal-Istat li joperaw fis-settur tat-trasport, b’mod partikolari għal dawk inkarigati mit-toroq, il-ferroviji u l-metro.
Entità ġdida C.N.I.R. Inħolqot entità ġdida C.N.I.R. S.A. (Kumpanija Nazzjonali għall-Infrastruttura tat-Toroq) permezz ta’ leġiżlazzjoni li daħlet fis-seħħ f’April 2021 biex timmaniġġja l-investimenti fis-settur tat-toroq, bir-responsabbiltà li tiżgura l-implimentazzjoni tal-proġetti mill-fażi tad-dokumentazzjoni teknika u ekonomika, il-proċeduri tal-offerti, il-kostruzzjoni effettiva sal-wasla. Huwa mistenni li dan għandu jippermetti li entità speċifika (C.N.I.R) tiffoka fuq il-ġestjoni effiċjenti u l-prijoritizzazzjoni tal-investimenti l-ġodda fit-toroq, filwaqt li l-entità l-oħra (C.N.A.I.R) għandha tiffoka fuq il-ġestjoni u l-manutenzjoni tan-netwerk tat-toroq eżistenti. Għandu jkun hemm perjodu tranżitorju ta’ 3 snin li matulu C.N.A.I.R. (Kumpanija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni tal-Infrastruttura tat-Toroq) u C.N.I.R. għandha tmexxi proġetti ta’ investiment b’mod parallel, sakemm l-operatizzazzjoni sħiħa tas-C.N.I.R.
L-għażla u l-ħatra tal-membri tal-bord tad-diretturi tal-intrapriżi tal-Istat fis-settur tat-trasport għandhom jittejbu bi proċeduri trasparenti u kompetittivi, u r-remunerazzjoni għandha tkun konformi mal-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni (KPIs).
Abbażi ta’ valutazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni finanzjarja u operazzjonali f’konformità mal-istandards tal-OECD (l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi), għandhom jiġu implimentati rakkomandazzjonijiet għat-titjib tal-prestazzjoni ta’ C.N.A.I.R., C.N.I.R., C.F.R. (Compania Nato ională de Căi Ferate), C.F.R. Călători u Metrorex. Sabiex titwettaq l-evalwazzjoni indipendenti, il-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura għandu jikkuntratta/jagħżel permezz ta’ akkwist pubbliku kompetittiv Istituzzjoni Finanzjarja Internazzjonali jew kumpanija internazzjonali tal-awditjar, rikonoxxuta għall-kompetenza u l-għarfien espert fil-prestazzjoni tal-intrapriżi tal-istat. Ir-rakkomandazzjonijiet minn din il-valutazzjoni indipendenti għandhom jiġu implimentati sat-30 ta’ Ġunju 2023.
Din ir-riforma għandha tiżgura rappreżentanza bbilanċjata tan-nisa fil-proċessi kollha ta’ riforma u fl-istrutturi organizzattivi speċifiċi għall-implimentazzjoni tagħha. Għandu jkollu wkoll l-għan li jtejjeb ir-rappreżentanza tan-nisa f’pożizzjonijiet ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ kumpaniji li jkunu għaddejjin minn din ir-riforma.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb il-kwalità u l-effiċjenza tal-infrastruttura tat-toroq f’sezzjonijiet speċifiċi tan-netwerk TEN-T, u li jrawwem il-koeżjoni ekonomika u soċjali b’mod partikolari f’reġjuni inqas żviluppati u remoti.
L-awtostradi l-ġodda għandhom jinbnew għal total ta’ 429 km, kif ġej:
• A7 — Ploiești-Pașcani (319 km);
• A8 — Târgu-Mureș-Miercurea Nirajului u Leghin- Târgu Neamț (Moțca) (59 km);
• A1 — Marginea-Holdea (9 km);
• A3 — Nădășelu-Poarta Sălajului (42 km).
Is-setturi kollha tal-awtostradi għandhom jinbnew f’konformità mal-istandards tat-TEN-T, għandhom jikkonformaw ma’ u jinkludu fid-disinn ir-rekwiżiti, l-opinjonijiet u l-kundizzjonijiet tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali tal-valutazzjoni xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats), u jinkludu regolamenti tekniċi ġodda biex jillimitaw it-tniġġis, itejbu s-sikurezza u jippromwovu l-effiċjenza tat-traffiku.
Il-kostruzzjoni ta’ awtostradi ġodda għandha tinkludi l-karatteristiċi li ġejjin: standards tekniċi obbligatorji f’konformità mar-rekwiżiti tat-TEN-T, il-kostruzzjoni ta’ stazzjonijiet tal-irriċarġjar elettriku, il-kostruzzjoni ta’ żoni ta’ parkeġġ siguri, l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet ta’ diġitalizzazzjoni li jservu biex jagħmlu t-traffiku aktar effiċjenti u sikur, l-installazzjoni ta’ purtieri tal-foresti u xogħlijiet biex tittejjeb is-sikurezza fit-toroq.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). Is-sezzjonijiet kollha tal-awtostrada għandhom jinbnew f’konformità mal-istandards tat-TEN-T, jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali, jinkludu l-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) fid-disinn, u jinkludu karatteristiċi tekniċi ġodda biex jillimitaw it-tniġġis u jiddiġitalizzaw it-trasport (purtieri tal-foresti, pannelli li jassorbu l-ħoss, stazzjonijiet tal-irriċarġjar elettriku, Sistema ta’ Trasport Intelliġenti, sikurezza fit-toroq). Il-konformità “la tagħmilx ħsara sinifikanti” għandha tiġi żgurata permezz tal-miżuri ta’ akkumpanjament li ġejjin:
-l-akkoppjament tal-investiment tat-toroq mal-installazzjoni ta’ mill-inqas 22 415 punt tal-iċċarġjar elettriku, kif previst fir-Riforma 1 ta’ dan il-komponent, l-Investiment 1 u 2 tal-komponent 10 (“Fond Lokali”) u l-Investiment 1 tal-komponent 5 (“Mewġa ta’ Rinnovazzjoni”);
-Ir-riforma 1 ta’ dan il-komponent, li tintroduċi: I) ħlas ibbażat fuq id-distanza għal vetturi tqal tal-merkanzija (trakkijiet u tipi oħra ta’ trakkijiet); II) miżuri ta’ tassazzjoni lokali għas-sjieda tal-vetturi tal-passiġġieri li jniġġsu l-aktar; u (iii) iż-żieda sad-29 500 ta’ vetturi elettriċi b’emissjonijiet żero rreġistrati fir-Rumanija bejn l-2020 u l-2025;
-Ir-riforma 1 ta’ dan il-komponent, li tipprovdi inċentivi finanzjarji u fiskali biex jiżdied l-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero jew baxxi u biex jiġu skreppjati mill-inqas 250 000 vettura li jniġġsu (EURO 3 jew inqas);
-Ir-riforma 1 ta’ dan il-komponent, li tkopri strateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja u strateġija tat-tbaħħir u integrazzjoni ma’ modi oħra ta’ trasport, li jappoġġaw il-bidla modali mit-triq għall-ferrovija u/jew għall-passaġġi fuq l-ilma interni:
-Ir-riforma 4 tal-komponent 10 “Fond Lokali”, li tinkludi miżuri biex jiġi stimulat it-tiġdid tal-flotta tat-trasport pubbliku b’vetturi nodfa, tiżdied is-sikurezza fit-toroq u jiġu żgurati standards ta’ kwalità nazzjonali minimi f’żoni urbani u rurali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4. L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jestendi n-network tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalità ta’ Bukarest b’ 6,6 kilometru, u li jibni 8,8 kilometru ta’ network tat-trasport taħt l-art fi Cluj-Napoca. Il-proġetti għandhom jikkontribwixxu biex jiżdied l-użu ta’ trasport pubbliku nadif, u b’hekk jitnaqqsu t-tniġġis tal-arja, l-emissjonijiet u l-konġestjoni f’dawn iż-żoni urbani. L-investiment għandu jinkludi faċilitajiet għal persuni b’mobbiltà mnaqqsa u għandu jkun aċċessibbli għal persuni b’vista batuta.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
D.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
||||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
|||||||
|
78 |
R2. Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 50/2021 għall-approvazzjoni tal-Ordinanza ta’ Emerġenza Nru 55/2016 dwar ir-riorganizzazzjoni tal-Kumpanija Nazzjonali tal-Awtostradi u t-Toroq Nazzjonali fir-Rumanija — S.A. (C.N.A.I.R.) u l-istabbiliment tal-Kumpanija Nazzjonali tal-Investiment fit-Toroq — S.A. (C.N.I.R.) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 50/2021 |
Q2 |
2021 |
Id-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar ir-riforma tas-C.N.A.I.R. u l-ħolqien ta’ Kumpanija ġdida għall-Ġestjoni ta’ Proġetti ta’ Investiment fit-Toroq (C.N.I.R.). Il-liġi ġiet approvata mill-Parlament u daħlet fis-seħħ f’April 2021. Flimkien mal-leġiżlazzjoni (primarja u sekondarja), il-pakkett regolatorju kollu (struzzjonijiet, deċiżjonijiet tal-bord, kuntratti ta’ ġestjoni ffirmati mat-timijiet maniġerjali) għandu jinkludi: -Indikaturi tal-prestazzjoni ċari, allinjati mal-mandati u l-KPIs tal-Bordijiet, sanzjonijiet u inċentivi f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità, biex tiġi vvalutata l-prestazzjoni finanzjarja (dħul, profittabbiltà, involviment tal-baġit tal-Istat) u l-prestazzjoni tas-servizz ipprovdut (eż. permezz ta’ stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-utenti) għaż-żewġ kumpaniji; -Standards ta’ governanza korporattiva f’konformità mal-qafas tal-O.E.C.D. (Bordijiet professjonali magħżula permezz ta’ proċedura miftuħa, kompetittiva u trasparenti). Il-leġiżlazzjoni primarja u sekondarja trid tiġi emendata biex l-attivitajiet tal-kumpanija jsiru aktar effettivi u biex jiġu orjentati mill-ġdid is-setgħat u l-mekkaniżmi istituzzjonali tas-C.N.A.I.R.. B’mod speċifiku, C.N.A.I.R. għandu jżomm il-kompiti attwali f’termini ta’ manutenzjoni tat-toroq kif ukoll investimenti eżistenti kemm fil-livell ta’ proġetti maġġuri kif ukoll minuri. Għandu jkun hemm perjodu tranżitorju ta’ 3 snin li matulu s-C.N.A.I.R. u s-C.N.I.R. għandhom imexxu proġetti ta’ investiment b’mod parallel sakemm is-C.N.I.R. tkun kompletament operattiva u l-proġetti ta’ investiment ewlenin kollha għandhom ikunu fil-ġestjoni tas-C.N.I.R. |
||||
|
79 |
R2. Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
Stadju Importanti |
Għażla u ħatra ta’ membri tal-Bord tad-Diretturi ta’ C.N.A.I.R., C.N.I.R, C.F.R., Metrorex, C.F.R. Călători. |
Mandati vvalidati mill-Assemblea Ġenerali tal-partijiet ikkonċernati |
Q4 |
2022 |
L-għażla u l-ħatra tal-membri tal-Bord tad-Diretturi tal-Intrapriżi tal-Istat fis-settur tat-trasport (C.N.A.I.R., C.N.I.R, C.F.R., Metrorex, C.F.R. Călători) għandhom isiru: -fuq il-bażi ta’ proċedura trasparenti u kompetittiva, -b’durata tal-mandat ta’ 4 snin biex jiġi żgurat li l-pjanijiet ta’ effiċjenza fuq terminu medju u twil jiġu implimentati; -b’remunerazzjoni tal-membri tal-Bord ibbażata fuq indikaturi tal-prestazzjoni (KPIs) marbuta mas-sostenibbiltà finanzjarja fit-tul (KPI rilevanti għall-profil ta’ kull kumpanija) u l-prestazzjoni tas-servizz ipprovdut (eż. abbażi ta’ stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-klijenti) minn kull kumpanija; -f’konformità mal-prinċipji ta’ governanza tajba f’konformità mar-riforma dwar l-Intrapriżi tal-Istat li temenda l-Liġi 111/2016. |
||||
|
80 |
R2. Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
Stadju Importanti |
Implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet ewlenin biex tiżdied il-prestazzjoni finanzjarja u operazzjonali ta’ C.N.A.I.R., C.N.I.R., C.F.R., C.F.R. Călători u Metrorex |
Ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin huma implimentati |
Q2 |
2023 |
Wara t-tlestija ta’ evalwazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni finanzjarja u operazzjonali ta’ C.N.A.I.R, C.N.I.R., C.F.R. (Compania Nato ională de Căi Ferate), C.F.R. Călători u Metrorex f’konformità mal-istandards tal-OECD, għandhom jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet ewlenin tal-evalwazzjoni. Għall-evalwazzjoni indipendenti, il-Ministeru tat-Trasport u l-Infrastruttura għandu jagħżel permezz ta’ proċeduri kompetittivi ta’ sejħiet għall-offerti Istituzzjoni Finanzjarja Internazzjonali jew kumpanija internazzjonali tal-awditjar, rikonoxxuta għall-kompetenza u l-għarfien espert tagħha fil-prestazzjoni tal-SOEs. Għandha titwettaq evalwazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni finanzjarja u operazzjonali ta’ C.N.A.I.R, C.F.R., C.F.R. Călători u Metrorex f’konformità mal-istandards tal-OECD. Ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tal-evalwazzjoni għandhom jiġu implimentati. |
||||
|
81 |
R2. Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
Mira |
Prestazzjoni mtejba tal-ferroviji f’termini ta’ puntwalità tal-ferroviji |
Perċentwali (%) |
0 |
20 |
Q4 |
2025 |
Il-mira għandha tkun tnaqqis ta’ mill-inqas 20 % fil-perċentwal tal-ferroviji li jkunu tard aktar minn 30 minuta mil-linja bażi tal-2020 sal-2025, abbażi ta’ statistika ppubblikata uffiċjali. Għandha titlesta analiżi sa tmiem l-2021 biex tiġi kkwantifikata l-linja bażi għall-għadd ta’ ferroviji b’dewmien. |
||
|
82. |
I3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba, b’opinjonijiet dwar il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali u l-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) maħruġa u inkorporati fit-tfassil tal-investimenti |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2023 |
L-istadju importanti jirreferi għall-iffirmar ta’ kuntratti għall-kostruzzjoni u s-superviżjoni ta’ 100 % tax-xogħlijiet tas-sezzjonijiet tal-awtostrada fuq in-network TEN-T ta’ A1, A3, A7 u A8: • A7 — Ploiesti-Pascani; • A8 — Târgu-Mures-Miercurea Nirajului u Leghin- Târgu Neamț (Moțca); • A1 — Marginea-Holdea; • A3 — Nădășelu-Poarta Sălajului. Sabiex jikkonformaw mal-Gwida Teknika dwar il-Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01), is-sezzjonijiet kollha tal-awtostrada għandhom jinbnew f’konformità mal-istandards tat-TEN-T, jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali u jinkludu l-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) fid-disinn, u jinkludu karatteristiċi tekniċi ġodda biex jillimitaw it-tniġġis u jiddiġitalizzaw it-trasport (purtieri tal-foresti, pannelli li jassorbu l-ħoss, stazzjonijiet tal-iċċarġjar elettriku, Sistema tat-Trasport Intelliġenti, sikurezza fit-toroq) f’konformità mar-regolamenti rilevanti. Il-proċess tal-offerti għandu jkun miftuħ u kompetittiv u jitwettaq f’konformità mal-Liġi 98/2016 u l-emendi sussegwenti tagħha, li ttrasponew id-Direttiva 2014/24/UE Ewropea rilevanti. |
||||
|
83 |
I3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
Mira |
Kostruzzjoni ta’ toroq ġodda, 50 % tax-xogħlijiet tlestew |
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2024 |
Il-mira tirreferi għat-tlestija ta’ mill-inqas 50 % tax-xogħlijiet (iċċertifikati minn rapport ta’ superviżjoni) tal-infrastruttura tat-toroq li tinsab fin-network TEN-T: • A7 — Ploiești-Pașcani (319 km); • A8 — Târgu-Mureș-Miercurea Nirajului u Leghin- Tg. Neamț (Moțca) (59 km); • A1 — Marginea-Holdea (9 km); • A3 — Nădășelu-Poarta Sălajului (42 km). L-awtostradi għandhom jinbnew skont l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, li jinkludu bis-sħiħ ir-riżultati kollha tal-VIA, l-opinjonijiet u l-kundizzjonijiet tal-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) u jikkonformaw mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01). |
||
|
84 |
I3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
Mira |
Il-kostruzzjoni ta’ toroq ġodda li tlestew (bi standards tat-TEN-T) |
Kilometri (km) |
910 |
1 339 |
Q2 |
2026 |
Il-mira tirreferi għall-għadd ta’ km ta’ infrastruttura tat-toroq mibnija u li bdew jitħaddmu (total ta’ 429 km) li jinsabu fin-network TEN-T: ·A7 — Ploiești-Pașcani (319 km); ·A8 — Târgu-Mureș-Miercurea Nirajului u Leghin — Târgu Neamț (Moțca) (59 km); ·A1 — Marginea-Holdea (9 km); ·A3 — Nădășelu-Poarta Sălajului (42 km). Il-linja bażi ta’ 910 km ta’ awtostrada tirrappreżenta l-għadd ta’ km kompluti u operazzjonali fi tmiem l-2020 skont id-data tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika. L-għadd ta’ punti tal-iċċarġjar elettriku fi spazji mibnija fuq l-infrastruttura l-ġdida tat-toroq: 264 (medja ta’ 5 punt/stazzjon tal-irriċarġjar f’ 52 stazzjon tal-irriċarġjar). Sistema tat-Traffiku Intelliġenti (ITS): 429 km ta’ awtostradi mgħammra bis-SIT il-ġodda skont ir-Regolamenti rilevanti. Purtieri tal-foresti: 625 ettari ta’ siġar speċifiċi kif deskritt fil-valutazzjoni ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti għal din il-miżura. Postijiet ta’ parkeġġ sikuri u siguri tul l-awtostradi: 18. L-awtostradi għandhom jinbnew skont l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, li jinkludu bis-sħiħ ir-riżultati kollha tal-VIA, l-opinjonijiet u l-kundizzjonijiet tal-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats), sabiex jikkonformaw mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel Ħsara Mhux Sinifikanti (2021/C58/01). |
||
|
85 |
I3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
Mira |
Is-sikurezza fit-toroq tneħħew l-iswed/l-hot spots |
Numru |
0 |
129 |
Q2 |
2026 |
Il-267 punt iswed/hotspots tas-sikurezza fit-toroq eżistenti fl-2021 għandhom jitnaqqsu b’ 129. Il-miżuri biex jitneħħew l-129 iswed/hotspots tas-sikurezza fit-toroq jinkludu: -il-post tal-ħitan tat-toroq b’rombli, konkrit jew kejbil (bl-użu ta’ materjali sostenibbli f’konformità mal-ekonomija ċirkolari), skont it-tip ta’ triq, sabiex tittejjeb is-sikurezza fit-toroq f’żoni b’riskju għoli ta’ inċidenti fit-toroq; -miżuri biex jittaffew il-konsegwenzi ta’ kolliżjonijiet ma’ oġġetti riġidi fiż-żona tat-triq billi jiġu lokalizzati attenwaturi tal-impatt mgħammra b’sistema ta’ detezzjoni tal-inċidenti u monitoraġġ tat-traffiku; -ix-xiri ta’ sistemi għall-protezzjoni tal-ħaddiema li jwettqu interventi ta’ emerġenza fl-infrastruttura tal-awtostrada u fit-toroq nazzjonali miftuħa għat-traffiku internazzjonali, tat-tip “Truck Mounted attenuator”; -Kampanja għas-Sikurezza fit-Toroq immirata lejn kategoriji vulnerabbli ta’ utenti tat-triq; -tiżdied is-sikurezza fit-toroq billejl permezz tas-sinjalar ta’ sezzjonijiet perikolużi tat-toroq b’sorsi tad-dawl ta’ enerġija ħadra; -id-devjazzjoni tat-traffiku billejl permezz ta’ poli, buttuni tad-dawl, inklużi sinjali ddedikati għall-protezzjoni tal-utenti tat-triq minn annimali selvaġġi; -iżidu s-sikurezza fit-toroq billi jdawlu setturi perikolużi, u jottimizzaw il-konsum tas-sistemi tat-tidwil eżistenti billi jgħammruhom b’sistema ta’ ġestjoni remota; -qsim fl-għoli biex tiżdied is-sikurezza fit-toroq u jitneħħew il-konġestjonijiet tat-traffiku, l-iżvilupp ta’ mogħdijiet għall-mixi għall-persuni bil-mixi; -il-proġetti pilota; l-iżgurar ta’ livell għoli ta’ sikurezza fit-toroq f’sezzjoni tal-awtostrada li tippermetti ċ-ċirkolazzjoni ta’ vetturi awtonomi. L-identifikazzjoni tal-iswed/hotspots tas-sikurezza fit-toroq titwettaq mill-Pulizija Rumena, li għandha tiċċertifika wkoll l-eliminazzjoni tagħhom bħala riżultat tax-xogħol imwettaq mis-C.N.A.I.R. |
||
|
86 |
I4. L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 50 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba. |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2022 |
Il-kuntratti bejn il-Ministeru tat-Trasport/City-Hall ta’ Cluj-Napoca u l-kumpaniji rebbieħa għandhom jiġu ffirmati, wara sejħa għall-offerti miftuħa u kompetittiva għall-akkwist ta’ 50 % tax-xogħlijiet ta’ linji ġodda tal-metro f’Bukarest u Cluj-Napoca, kif ġej: · M6 Bucharest: sezzjoni 1 ta’ Mejju — Tokyo (6 stazzjonijiet), tul 6.6 km; ·M1 Cluj-Napoca: Țara Moților (Teilor) — Sf. Maria (Câmpului) (7 stazzjonijiet), b’tul ta’ 8.8 km. Ix-xogħlijiet inklużi f’dan l-investiment huma: xogħol ta’ reżistenza strutturali, stazzjonijiet, interstazzjonijiet, mini, galleriji, kostruzzjonijiet oħra. Il-proċess tal-offerti għandu jitwettaq skont ir-Regolament L98/2016 u l-emendi sussegwenti tiegħu, li ttrasponew id-Direttiva 2014/24/UE Ewropea rilevanti. L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-offerta għandhom jinkorporaw bis-sħiħ kwalunkwe riżultat u kundizzjoni mill-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali jekk ikun meħtieġ. |
||||
|
87 |
I4. L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba. |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2023 |
Il-kuntratti bejn il-Ministeru tat-Trasport/City-Hall ta’ Cluj-Napoca u l-kumpaniji rebbieħa għandhom jiġu ffirmati, wara sejħa għall-offerti miftuħa u kompetittiva għall-akkwist ta’ 100 % tax-xogħlijiet, inklużi xogħlijiet ta’ reżistenza strutturali, stazzjonijiet, interstazzjonijiet, mini, galleriji, kostruzzjonijiet oħra, għal-linji tal-metro l-ġodda: · M6 Bucharest: sezzjoni 1 ta’ Mejju — Tokyo (6 stazzjonijiet), tul 6.6 km; ·M1 Cluj-Napoca: Țara Moților (Teilor) — Sf. Maria (Câmpului) (7 stazzjonijiet), b’tul ta’ 8.8 km. Ix-xogħlijiet inklużi f’dan l-investiment huma: xogħol ta’ reżistenza strutturali; stazzjonijiet, interstazzjonijiet, mini, galleriji, kostruzzjonijiet oħra. Il-proċess tal-offerti għandu jitwettaq skont ir-Regolament L98/2016 u l-emendi sussegwenti tiegħu, li ttrasponew id-Direttiva 2014/24/UE Ewropea rilevanti. L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-offerta għandhom jinkorporaw bis-sħiħ kwalunkwe riżultat u kundizzjoni mill-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali jekk ikun meħtieġ. |
||||
|
88 |
I4. L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
Mira |
Kostruzzjoni ta’ 50 % tal-investimenti tal-linji tal-metro f’Bukarest u Cluj-Napoca |
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2024 |
Tlestija ta’ mill-inqas 50 % tax-xogħlijiet (iċċertifikati b’rapport ta’ superviżjoni) għal linji ġodda tal-metro f’Bukarest u Cluj-Napoca, inklużi xogħlijiet ta’ reżistenza strutturali, stazzjonijiet, interstazzjonijiet, mini, galleriji, kostruzzjonijiet oħra, kif ġej: · M6 Bucharest: sezzjoni 1 ta’ Mejju — Tokjo; ·M1 Cluj-Napoca: Țara Moților (Teilor) — Sf. Maria (Câmpului). |
||
|
89 |
I4. L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
Mira |
Kilometri ta’ linji ġodda tal-metro f’Bucharest u Cluj-Napoca li tlestew |
Kilometri (km) |
0 |
15.4 |
Q2 |
2026 |
It-tlestija tax-xogħlijiet fuq l-istruttura ewlenija (stazzjonijiet ta’ xogħol ta’ reżistenza strutturali, interstazzjonijiet, mini, galleriji, kostruzzjonijiet oħra) ta’ linji ġodda tal-metro f’Bukarest u Cluj-Napoca, għal tul totali ta’ 15.4 km kif ġej: · M6 Bucharest: sezzjoni 1 ta’ Mejju — Tokyo (6 stazzjonijiet), tul 6.6 km; ·M1: Cluj-Napoca — Sezzjoni 1: Țara Moților (Teilor) — Sf. Maria (Câmpului) (7 stazzjonijiet), b’tul ta’ 8.8 km. |
||
E.E. IL-KOMPONENT 5: Mewġa ta’ rinnovazzjoni
Fl-istrateġija Nazzjonali tagħha dwar ir-Rinnovazzjoni fit-Tul, ir-Rumanija tistma l-ħtieġa li tinvesti EUR 12,8 biljun fir-rinnovazzjonijiet tal-bini biex jinkiseb tnaqqis ta’ 0,83 Mtoe fil-konsum finali tal-enerġija fl-2030 meta mqabbel max-xenarju bażi.
L-objettiv tal-komponent huwa li jżid il-veloċità u l-kwalità tar-rinnovazzjonijiet tal-enerġija kemm fis-settur pubbliku kif ukoll f’dak privat, filwaqt li jindirizza l-isfida tal-protezzjoni tal-wirt. Ir-riformi u l-investimenti f’dan il-komponent għandhom l-għan li jiksbu tnaqqis fil-konsum tal-enerġija primarja u fil-konsum finali tal-enerġija f’konformità mal-objettivi għall-2030 stabbiliti fl-Istrateġija Nazzjonali ta’ Rinnovazzjoni fit-Tul.
Dawn l-investimenti u r-riformi għandhom jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tar-Rumanija ta’ dawn l-aħħar sentejn biex “tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq [...] effiċjenza enerġetika u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019) u biex “tiffoka fuq investimenti għat-tranżizzjoni ekoloġika [...], b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nodfa u effiċjenti tal-enerġija” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
E.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 1. Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti
Ir-riforma għandha tissimplifika l-qafas leġiżlattiv u regolatorju dwar l-attivitajiet ta’ rinnovazzjoni tal-bini, biex titħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika. Ir-riforma għandha tkopri l-elementi li ġejjin.
-R1.a. R1.a. Kodifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni li tappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku. Il-kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Ippjanar Urban u l-Kostruzzjoni għandu jgħaqqad, jissimplifika, u jikkodifika f’att leġiżlattiv wieħed mill-inqas 10 att leġiżlattiv fl-oqsma tal-ippjanar spazjali, l-urbaniżmu u l-kostruzzjoni. L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-Kodiċi huma inklużi fir-Riforma 5 tal-Komponent 10 tal-Fond Lokali sal-31 ta’ Marzu 2023. L-objettiv ta’ dan l-element ta’ riforma huwa li jitnaqqas b’mill-inqas 50 % iż-żmien meħtieġ għall-ħruġ ta’ permessi tal-bini mill-entitajiet rilevanti, meta mqabbel mal-2020, minn 270 jum għal 135 jum għall-proċess kollu tal-kisba tal-permessi tal-bini. Il-kodiċi għandu jintegra wkoll il-prinċipji ewlenin tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, bħall-promozzjoni tal-effiċjenza fir-riżorsi, is-soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura, il-kurituri tal-bijodiversità, u l-ekonomija ċirkolari. Għandha tippromwovi wkoll id-diġitalizzazzjoni tal-proċessi ta’ awtorizzazzjoni. L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
-R1.b. R1.b. Ottimizzazzjoni tal-qafas leġiżlattiv u regolatorju biex tiġi appoġġata l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku. Fir-rigward tal-qafas leġiżlattiv, l-Ordni ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 18/2009 dwar il-programm nazzjonali pluriennali għat-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini residenzjali għandha tiġi emendata biex jiżdied il-livell ta’ ambizzjoni tar-rinnovazzjonijiet tal-enerġija għal iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 30 % sa ffrankar tal-enerġija primarja ta’ 60 % għall-bini residenzjali. Fir-rigward tal-qafas regolatorju tekniku l-ġdid, dan għandu jinkludi l-linji gwida adottati u operattivi li ġejjin: Linji gwida dwar il-Bini b’Enerġija Qrib Żero (NZEB), linji gwida biex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-Immudellar tal-Informazzjoni dwar il-Bini (BIM), u metodoloġija għal approċċ mhux invażiv għall-effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi fuq bini storiku. Il-qafas regolatorju l-ġdid għandu l-għan li jipprovdi gwida dwar l-implimentazzjoni teknika tar-rekwiżiti tal-NZEB, biex jappoġġa lill-awtoritajiet tal-amministrazzjoni pubblika ċentrali responsabbli għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tal-NZEB; u biex jiġu stabbiliti standards biex jinkiseb iffrankar fl-effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi għal bini storiku mingħajr ma jiġi affettwat il-valur arkitettoniku u storiku tiegħu. L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Riforma 2: Qafas strateġiku, leġiżlattiv u proċedurali biex jappoġġa r-reżiljenza sismika tal-istokk tal-bini
Ir-riforma għandha tkopri l-elementi li ġejjin.
-R2.a. L-adozzjoni ta' Strateġija Nazzjonali għat-Tnaqqis tar-Riskju Sismiku. L-istrateġija għandha tinkludi pjan ta’ azzjoni b’objettivi speċifiċi biex jitnaqqas ir-riskju sismiku fit-terminu qasir, medju u twil (2030, 2040 u 2050) għat-tipi differenti ta’ bini vulnerabbli, inkluż is-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku u t-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali tal-ġestjoni sismika. Ir-riforma għandha tiżgura approċċ integrat u konsistenti bejn l-ippjanar tar-rinnovazzjonijiet tal-enerġija u dawk sismiċi, u għandha tnaqqas minn diversi snin għal diversi xhur iż-żmien meħtieġ biex titlesta b’mod effettiv il-prijoritizzazzjoni tal-interventi tal-istokk tal-bini. Dan l-element ta’ riforma għandu jiġi implimentat permezz tal-adozzjoni tal-Istrateġija mill-Gvern u għandu jitlesta sal-31 ta’ Diċembru 2022.
-R2.b. L-ottimizzazzjoni tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini eżistenti. L-objettiv tas-subriforma huwa li jittejjeb il-programm eżistenti għall-modifika retroattiva tal-istokk tal-bini eżistenti, li fil-passat ma kellux approċċ integrat għar-rinnovazzjonijiet sismiċi u tal-enerġija. Is-subriforma għandha tbiddel il-programm fi programm pluriennali, għandha tintroduċi fil-lista tal-ispejjeż eliġibbli x-xogħlijiet meħtieġa biex jiżdied ir-rendiment fl-użu tal-enerġija, għandha testendih għal bini pubbliku u mhux biss bini privat, u tintroduċi wkoll il-klassi tar-riskju sismiku RSII fost il-kriterji eliġibbli. Dan l-element ta’ riforma għandu jiġi implimentat permezz tad-dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar it-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini u l-implimentazzjoni tagħha għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2022.
Investiment 1. Twaqqif ta' fond ta' mewġ ta' rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti
L-objettiv tal-investiment huwa li tiżdied ir-rata ta’ rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini b’aktar minn familja waħda u tal-bini pubbliku fir-Rumanija. Peress li r-Rumanija hija wieħed mill-pajjiżi Ewropej l-aktar esposti għar-riskju sismiku, ir-rinnovazzjoni tal-enerġija għandha, fejn meħtieġ, titwettaq b’mod parallel mar-rinnovazzjoni sismika biex jiġi żgurat approċċ kosteffiċjenti u effett fit-tul tal-investiment. Ix-xogħlijiet għandhom jirrispettaw ukoll l-estetika u l-kwalità arkitettonika tal-bini, billi jqisu r-rekwiżiti possibbli ta’ protezzjoni kulturali tar-rinnovazzjoni fil-każ ta’ bini li jappartjeni għall-wirt kulturali. L-investiment għandu jtejjeb ukoll l-aċċessibbiltà tal-bini billi joħloq faċilitajiet u jadatta l-bini għall-ħtiġijiet tal-persuni b’diżabilità kif ukoll għall-popolazzjoni li qed tixjieħ.
L-investiment għandu jitwettaq fuq żewġ assi:
-Assi 1 — Investimenti f’bini residenzjali b’aktar minn familja waħda għal tranżizzjoni ekoloġika u reżiljenti
Skema nazzjonali ta’ appoġġ għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda għandha tiġi stabbilita sal-31 ta’ Marzu 2022. L-objettiv tal-investiment huwa li jinkiseb iffrankar totali ta’ CO2 ta’ mill-inqas 0,11 miljun tunnellata u ffrankar totali tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 0,11 Mtep. L-iskema għandha tistipula li r-rinnovazzjonijiet kollha huma, bħala medja, mistennija li jiksbu minimu ta’ 30 % tal-iffrankar tad-domanda għall-enerġija primarja. F’każ ta’ rinnovazzjoni maġġuri tal-bini li jkollu aktar minn 10 spazju ta’ parkeġġ, l-infrastruttura tal-kejbils għal kull spazju ta’ parkeġġ għandha tiżgura l-possibbiltà li jiġu installati punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi u għandu jiġi installat punt tal-iċċarġjar wieħed għal kull 5 spazji tal-parkeġġ.
Il-Ministeru għall-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni għandu jkun responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ sejħiet għal proposti għall-awtoritajiet pubbliċi lokali, filwaqt li l-awtoritajiet lokali għandhom ikunu responsabbli għall-għoti ta’ kuntratti. Sejħa waħda għall-proposti għandha tkopri kemm ir-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika kif ukoll il-konsolidazzjoni sismika ta’ bini residenzjali u għandha tkun iddedikata għaż-żoni bl-ogħla riskju sismiku. L-ispeċifikazzjoni tas-sejħa għandha tirrikjedi li tingħata prijorità lill-komunitajiet f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali. Sejħa separata għal proposti għandha tkopri rinnovazzjonijiet moderati tal-effiċjenza enerġetika biss u għandha tkun iddedikata għal komunitajiet f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali. It-tielet sejħa għall-proposti għandha tkopri rinnovazzjonijiet tal-enerġija moderati (90 %) u profondi (10 %), u għandha tiġi allokata lill-Unitajiet Amministrattivi Lokali kollha, inklużi s-sitt setturi ta’ Bukarest, skont l-għadd ta’ binjiet u l-popolazzjoni tagħhom tal-kontea. Jekk xi fondi jibqgħu mhux ikkuntrattati wara dan l-ewwel ċiklu, il-finanzjament li jifdal għandu jkun disponibbli bl-istess kundizzjonijiet għall-Unitajiet Amministrattivi Lokali kollha fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel.
Bini residenzjali b’aktar minn familja waħda kklassifikat fil-klassi tar-riskju sismiku I jew II (RSI u RsII) għandu jiġi eskluż mill-finanzjament ta’ interventi tal-effiċjenza enerġetika biss.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
-Assi 2 — Investimenti f’bini pubbliku għal tranżizzjoni ekoloġika u reżiljenti
Skema nazzjonali ta’ appoġġ għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) tal-bini pubbliku għandha tiġi stabbilita sal-31 ta’ Marzu 2022. L-objettiv tal-investiment huwa li jinkiseb iffrankar totali ta’ CO2 ta’ mill-inqas 0,059 miljun tunnellata u ffrankar totali tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 0,0168 Mtep. L-iskema għandha tistipula li r-rinnovazzjonijiet kollha huma, bħala medja, mistennija li jiksbu minimu ta’ 30 % tal-iffrankar tad-domanda għall-enerġija primarja. F’każ ta’ rinnovazzjoni maġġuri ta’ bini li jkollu aktar minn 10 spazju ta’ parkeġġ, għandu jiġi żgurat li jiġi installat mill-inqas punt tal-irriċarġjar wieħed għall-vetturi elettriċi jew għall-infrastruttura inkorporata.
Il-Ministeru għall-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni għandu jimmonitorja l-implimentazzjoni u x-xogħlijiet għandhom jitwettqu jew permezz tal-Kumpanija Nazzjonali tal-Investiment jew direttament mill-kunsilli ċentrali rilevanti, il-kunsilli tal-kontej, il-muniċipalitajiet tas-sede tal-kontea u muniċipalitajiet oħra, inklużi s-sitt setturi ta’ Bucharest. Il-Ministeru għandu jkun responsabbli għall-pubblikazzjoni ta’ sejħiet għal proposti għall-awtoritajiet pubbliċi. Kemm jista’ jkun, is-sejħiet għandhom jiġu aggregati f’pakketti ta’ akkwist kbar ċentralizzati u għandhom jiġu żviluppati dokumentazzjoni standard tal-offerti b’indikaturi tal-prestazzjoni u rekwiżiti speċifiċi u proċeduri ta’ evalwazzjoni teknika u ekonomika.
Għandha tiġi organizzata sejħa għal proġetti integrati (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-unitajiet amministrattivi lokali li jinsabu f’żoni bl-ogħla riskju sismiku. Sejħa separata għall-proġetti għandha tkopri rinnovazzjonijiet tal-enerġija moderati (80 %) u profondi (20 %). Jekk xi fondi jibqgħu mhux ikkuntrattati wara dan l-ewwel ċiklu, il-finanzjament li jifdal għandu jkun disponibbli bl-istess kundizzjonijiet għall-Unitajiet Amministrattivi Lokali kollha fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel.
Bini pubbliku kklassifikat fil-klassijiet ta’ riskju sismiku RSI u RsII għandu jiġi eskluż mill-finanzjament ta’ interventi ta’ effiċjenza enerġetika biss.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2. Implimentazzjoni tar-Reġistru Nazzjonali tal-Bini
L-objettiv tal-investiment huwa li tinħoloq bażi tad-data nazzjonali dwar l-istokk tal-bini, li tindika informazzjoni ewlenija bħat-tipoloġija tal-bini, il-konsum tal-enerġija tiegħu u r-riskju sismiku. Il-bażi tad-data għandha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ analiżi tal-politika u l-formulazzjoni u l-evalwazzjoni tal-programmi, għall-identifikazzjoni ta’ binjiet fil-mira għal programmi differenti, l-identifikazzjoni ta’ prestazzjoni fqira/għolja, il-prijoritizzazzjoni tal-investimenti, u t-traċċar tal-progress ġenerali.
L-investiment għandu jistabbilixxi Reġistru Nazzjonali tal-Bini, li huwa sistema tal-IT fuq l-istokk tal-bini pubbliku u privat nazzjonali eżistenti. Ir-reġistru għandu jkun ġeoreferenzjat, konness u interoperabbli ma’ banek tad-data urbani fil-livell lokali u sistemi ta’ reġistri nazzjonali oħra. Fl-ewwel fażi pilota, ir-reġistru għandu jinkludi taqsima b’informazzjoni dwar il-bini kollu li qed jiġi rinnovat skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Dan għandu jippermetti l-monitoraġġ tal-konsum tal-enerġija ta’ dak il-bini.
Il-passaport tal-enerġija tal-bini għandu jkun parti mill-ġurnali ta’ abbord u jkun fih l-informazzjoni kollha dwar interventi relatati mal-enerġija f’format diġitali. Il-ġurnali ta’ abbord għandhom ikunu parti mir-Reġistru Nazzjonali tal-Bini bħala sistema integrata.
Ir-reġistru tal-Bini Nazzjonali għandu jkun disponibbli online mat-taqsima pilota sal-31 ta’ Diċembru 2024.
Investiment 3. It-tisħiħ tal-kapaċità professjonali tal-professjonisti u tal-ħaddiema fir-rinnovazzjoni billi jiġi żviluppat taħriġ dwar l-effiċjenza enerġetika fis-settur tal-kostruzzjoni
L-objettiv tal-investiment huwa li jikkomplementa l-investimenti fir-rinnovazzjoni tal-bini billi jsaħħaħ il-ħiliet u l-kapaċità tal-professjonisti u tal-forza tax-xogħol fis-settur tal-kostruzzjoni, li bħalissa mhuwiex biżżejjed biex jitwettqu r-rinnovazzjonijiet tal-enerġija ambizzjużi meħtieġa.
Il-programmi ta’ taħriġ għandhom jikkonsistu f’korsijiet qosra fi programmi ta’ tagħlim tul il-ħajja biex jittejbu l-ħiliet tal-professjonisti u tal-forza tax-xogħol b’impjiegi ekoloġiċi fil-kuntest tar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini, li għandhom jitwasslu f’reġjuni differenti mifruxa b’mod uniformi madwar it-territorju Rumen. Għandhom jiġu żviluppati sħubijiet bejn iċ-ċentri ta’ taħriġ, l-universitajiet u l-istituzzjonijiet rilevanti. Is-sessjonijiet ta’ taħriġ għandhom ikunu strutturati f’moduli u għandu jkun fihom korsijiet kemm teoretiċi kif ukoll prattiċi. L-investiment għandu jkopri l-parteċipazzjoni ta’ persuni b’diżabilità f’korsijiet/programmi speċjalizzati u ta’ taħriġ.
L-objettiv tal-investiment huwa li jiġu żviluppati 10 skema ta’ ċertifikazzjoni fil-qasam tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija għall-ispeċjalisti u l-kwalifiki għall-ħaddiema tal-kostruzzjoni, li jkopru total ta’ mill-inqas 8 000 persuna.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 4. Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jindirizza l-isfidi tar-rinnovazzjoni enerġetika tal-bini storiku u l-effiċjenza fir-riżorsi bħal monumenti storiċi u bini li jinsab f’żoni protetti, permezz ta’ approċċ interdixxiplinari u integrat li jimplimenta l-prinċipji tas-sostenibbiltà u l-ekonomija ċirkolari, f’konformità mal- “Istrateġija Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Monumenti Storiċi”. L-investiment għandu jippromwovi l-ġbir, it-tiswija u l-użu mill-ġdid ta’ materjal minn xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni fuq bini storiku, u b’hekk jikkontribwixxi kemm għall-konservazzjoni tal-wirt kif ukoll għall-objettivi tal-klima u tal-effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi, f’konformità mal-istrateġija tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni tal-UE.
L-investiment għandu i) jiżviluppa u jittestja materjali u soluzzjonijiet teknoloġiċi ġodda għal interventi ta’ effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi fuq bini storiku; l-iżvilupp ta’ ħiliet professjonali għal intervent ta’ effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi f’bini storiku; il-ħolqien ta’ ċentru pilota għall-ġbir u l-użu mill-ġdid ta’ materjali storiċi tal-kostruzzjoni minn xogħlijiet ta’ twaqqigħ fuq bini storiku; (IV) tiżgura l-manutenzjoni regolari ta’ bini storiku.
Ċentru pilota fi ħdan l-Istitut tal-Patrimonju Nazzjonali għall-ġbir u l-użu mill-ġdid ta’ materjali storiċi tal-bini għandu jkun operattiv sal-31 ta’ Diċembru 2024 u għandhom jiġu żviluppati 2 skema ta’ ċertifikazzjoni għal interventi ta’ effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi fuq bini storiku, li jkopru total ta’ mill-inqas 200 persuna sal-31 ta’ Diċembru 2025.
E.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ warajh |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
90 |
Riforma 1. Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv eżistenti dwar il-programm nazzjonali pluriennali għat-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini residenzjali (l-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 18/2009)
|
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 18/2009 |
Q4 |
2022 |
L-emendi għall-programm nazzjonali pluriennali għat-titjib tar-rendiment tal-bini residenzjali fl-użu tal-enerġija għandhom iżidu l-livell ta’ ambizzjoni tar-rinnovazzjonijiet tal-enerġija għal iffrankar tal-enerġija primarja sa 60 % ta’ ffrankar tal-enerġija primarja għal bini residenzjali billi jistabbilixxu lista aġġornata tan-nefqa għal rinnovazzjoni moderata jew profonda li għandha tkun eliġibbli għall-appoġġ u billi jżidu l-ambizzjoni tal-indikaturi tal-prestazzjoni għall-proġetti ppreżentati taħt il-programm. |
|||
|
91 |
Riforma 1. Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
Stadju Importanti |
Il-qafas regolatorju tekniku dwar l-investimenti għat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u diġitali huwa operazzjonali |
Pubblikazzjoni fil-Gazzetta Uffiċjali |
Q4 |
2022 |
Il-qafas regolatorju tekniku għandu jinkludi l-linji gwida li ġejjin adottati u operattivi:
2. “il-metodoloġija għal approċċ mhux invażiv tal-effiċjenza enerġetika f’bini storiku” għandha tistabbilixxi standards biex jinkiseb iffrankar fl-effiċjenza fl-enerġija u fir-riżorsi għal bini storiku mingħajr ma jiġi affettwat il-valur arkitettoniku u storiku tiegħu. |
|||
|
92 |
Riforma 1. Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
Mira |
Tnaqqis taż-żmien għall-ħruġ ta’ permessi tal-bini |
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q2 |
2025 |
Tnaqqis b’mill-inqas 50 % taż-żmien meħtieġ għall-ħruġ ta’ permessi tal-bini mill-entitajiet rilevanti, meta mqabbel mal-2020, minn 270 jum għal 135 jum għall-proċess kollu tal-kisba tal-permessi tal-bini. |
|
|
93 |
Riforma 2: Qafas strateġiku, leġiżlattiv u proċedurali biex jappoġġa r-reżiljenza sismika tal-istokk tal-bini |
Stadju Importanti |
L-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-istrateġija Nazzjonali għat-Tnaqqis tar-Riskju Sismiku għall-modifika sismika tal-istokk tal-bini eżistenti.
|
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għat-Tnaqqis tar-Riskju Sismiku mill-gvern.
|
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-istrateġija għandha tiddefinixxi l-kriterji għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti fit-tnaqqis tar-riskju sismiku għall-istokk tal-bini eżistenti abbażi tal-livell ta’ riskju sismiku għall-bini u l-komunitajiet u l-benefiċċji tal-azzjonijiet għat-tnaqqis tar-riskju. L-introduzzjoni ta’ metodoloġija ta’ valutazzjoni viżwali rapida għat-tieni livell ta’ valutazzjoni tar-riskju sismiku għandha tikkontribwixxi għat-tnaqqis taż-żmien meħtieġ biex titlesta b’mod effettiv il-prijoritizzazzjoni tal-interventi tal-istokk tal-bini abbażi ta’ data dwar il-vulnerabbiltà minn diversi snin għal diversi xhur. Hija għandha tqis il-miżuri proposti mill-Istrateġija ta’ Rinnovazzjoni fit-Tul permezz tal-iżvilupp ta’ gwida ta’ intervent integrat obbligatorju. |
|
94 |
Riforma 2: Qafas strateġiku, leġiżlattiv u proċedurali biex jappoġġa r-reżiljenza sismika tal-istokk tal-bini |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar it-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini
|
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar it-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini
|
Q4 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar it-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini. Il-liġi għandha tkopri l-azzjonijiet li ġejjin: -l-inklużjoni ta’ approċċ pluriennali għall-modifika retroattiva tal-istokk tal-bini eżistenti -tintroduċi fil-lista ta’ eliġibbli; l-ispejjeż tat-tipi differenti eliġibbli ta’ xogħlijiet meħtieġa biex tiżdied il-prestazzjoni tal-enerġija; -testendi l-programm għal bini pubbliku flimkien ma’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda; -l-introduzzjoni tal-klassi sismika RsII fost il-kriterji eliġibbli, flimkien mal-klassi sismika RsI. |
|||
|
95 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
L-istabbiliment ta’ skema nazzjonali ta’ appoġġ għar-rinnovazzjoni tal-enerġija u tal-effiċjenza u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda
|
Pubblikazzjoni tal-ordni ministerjali li tistabbilixxi l-iskema ta’ finanzjament |
|
|
|
Q1 |
2022 |
L-iskema għandha tiffinanzja r-rinnovazzjoni tal-enerġija ta’ mill-inqas 3,2 miljun m² ta’ bini residenzjali. L-iskema għandha tiffinanzja t-tipi ta’ proġetti li ġejjin: -proġetti integrati (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika); -proġetti ta’ rinnovazzjoni tal-enerġija. L-iskema ta’ finanzjament għandha tiżgura li mill-inqas 90 % mill-allokazzjoni totali għandha tintuża għal xogħlijiet ta’ effiċjenza enerġetika u mhux aktar minn 10 % tal-allokazzjoni għandha tintuża għall-konsolidazzjoni sismika u xogħlijiet komplementari oħra (bħas-sikurezza kontra n-nirien, l-aċċessibbiltà.) L-iskema kollha għandha tiżgura li l-kuntratti kollha jilħqu r-rekwiżit rilevanti tal-effiċjenza enerġetika ta’ tnaqqis minimu fil-konsum tal-enerġija b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni għal kull bini (ħlief għal bini bi status ta’ ben kulturali), li għandu jwassal għal minimu ta’ 30 % (rinnovazzjoni moderata) u ta’ 60 % (rinnovazzjoni profonda) tal-iffrankar tad-domanda għall-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni u f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). |
|
96 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
L-istabbiliment ta’ skema ta’ appoġġ nazzjonali għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini pubbliku)
|
Pubblikazzjoni tal-ordni li tistabbilixxi l-iskema |
|
|
|
Q1 |
2022 |
L-iskema għandha tiffinanzja r-rinnovazzjoni tal-enerġija ta’ mill-inqas 1,8 miljun m² ta’ bini pubbliku. L-iskema għandha tiżgura t-tipi ta’ proġetti li ġejjin: -proġetti integrati (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) -proġetti ta’ rinnovazzjoni tal-enerġija. L-iskema ta’ finanzjament għandha tiżgura li mill-inqas 90 % mill-allokazzjoni totali għandha tintuża għal xogħlijiet ta’ effiċjenza enerġetika u mhux aktar minn 10 % tal-allokazzjoni għandha tintuża għall-konsolidazzjoni sismika u xogħlijiet komplementari oħra (bħas-sikurezza kontra n-nirien, l-aċċessibbiltà). L-iskema kollha għandha tiżgura li l-kuntratti kollha għandhom jilħqu r-rekwiżit rilevanti tal-effiċjenza enerġetika ta’ tnaqqis minimu fil-konsum tal-enerġija b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni għal kull bini (ħlief għal bini bi status ta’ ben kulturali), li għandu jwassal għal minimu ta’ 30 % (rinnovazzjoni moderata) u ta’ 60 % (rinnovazzjoni profonda) tal-iffrankar tad-domanda għall-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni u f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). |
|
97 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
Sejħiet għal proposti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini residenzjali |
Pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa |
Q2 |
2022 |
It-tliet sejħiet għal proposti li ġejjin għandhom jiġu ppubblikati mill-Ministeru tal-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) ta’ bini residenzjali: -sejħa għal proġetti integrati fejn l-interventi ta’ konsolidazzjoni sismika għandhom jitwettqu b’mod integrat ma’ dawk iddedikati għaż-żieda fl-effiċjenza enerġetika. Is-sejħa għandha tkun iddedikata għall-unitajiet amministrattivi lokali li jinsabu f’żoni fejn il-valur massimu tal-aċċellerazzjoni tal-art għad-disinn tat-terremot a (g), skont il-mappa taż-żoni tat-territorju Rumen fil-Kodiċi tad-disinn sismiku P100–1 ikun 0.2 g jew aktar għal IMR = 225 snin. L-ispeċifikazzjoni tas-sejħa għandha tirrikjedi li tingħata prijorità lill-komunitajiet f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali. -jappellaw għal proġetti ta’ rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ddedikati għall-komunitajiet f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali b’baġit ta’ mill-inqas 20 % tal-allokazzjoni għall-Investiment 1, Assi 1 li jikkorrispondi għall-effiċjenza enerġetika. -sejħa għal proġetti ta’ rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika territorjali miftuħa għall-Unitajiet Amministrattivi Lokali kollha inklużi s-sitt setturi ta’ Bukarest għal kull kontea skont l-għadd ta’ binjiet residenzjali b’diversi familji u l-popolazzjoni tal-kontea. Bini li huwa kklassifikat fi klassijiet ta’ riskju sismiku RsI u RsII għandu jiġi eskluż għall-kuntratti tal-effiċjenza enerġetika mogħtija fit-tieni u t-tielet sejħiet. It-tliet sejħiet għall-proposti għandhom jinkludu kriterji tal-għażla li jistipulaw li l-kuntratti kollha għandhom jiddikjaraw ir-rekwiżit rilevanti tal-effiċjenza enerġetika ta’ tnaqqis minimu fil-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni għal kull bini (ħlief għal bini bi status ta’ ben kulturali), li għandu jwassal għal iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 30 % meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni (rinnovazzjoni moderata). It-tielet sejħa għandha tirrikjedi li 10 % tal-baġit jintefaq għal proġetti li jwasslu għal iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 60 % (rinnovazzjoni profonda) meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. L-investiment m’għandux ikopri s-sostituzzjoni ta’ kaldaruni tal-gass. Jekk xi fondi jibqgħu mhux kuntrattati wara l-ewwel ċiklu, il-fondi li jifdal għandhom ikunu disponibbli bl-istess kundizzjonijiet għall-unitajiet amministrattivi lokali kollha fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel. |
|||
|
98 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
Sejħa għal proposti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) (bini pubbliku) |
Pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa |
Q2 |
2022 |
Sejħiet għal proposti ppubblikati mill-Ministeru għall-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) tal-bini pubbliku għal tranżizzjoni ekoloġika u reżiljenti: -sejħa għal proġetti integrati fejn l-interventi ta’ konsolidazzjoni sismika għandhom jitwettqu b’mod integrat ma’ dawk iddedikati għaż-żieda fl-effiċjenza enerġetika. Is-sejħa għandha tkun iddedikata għall-unitajiet amministrattivi lokali li jinsabu f’żoni fejn il-valur massimu tal-aċċellerazzjoni tal-art għad-disinn tat-terremot a (g), skont il-mappa taż-żoni tat-territorju Rumen fil-Kodiċi tad-disinn sismiku P100–1 ikun 0.2 g jew aktar għal IMR = 225 snin. -jappellaw għal proġetti ta’ rinnovazzjoni tal-enerġija moderati (80 %) u profondi (20 %), iddedikati għall-awtoritajiet pubbliċi ċentrali, il-kunsilli tal-kontej, il-muniċipalitajiet b’sede tal-kontea u muniċipalitajiet oħra, inklużi s-sitt setturi ta’ Bucharest. Bini kklassifikat fi klassijiet ta’ riskju sismiku RsI u RsII għandu jiġi eskluż minn kuntratti mogħtija fit-tieni sejħa. Iż-żewġ sejħiet għal proposti għandhom jinkludu kriterji tal-għażla li jistipulaw li l-kuntratti kollha għandhom jiddikjaraw ir-rekwiżit rilevanti tal-effiċjenza enerġetika ta’ tnaqqis minimu fil-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni għal kull bini (ħlief għal bini bi status ta’ ben kulturali), li għandu jwassal għal iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 30 % (rinnovazzjoni moderata) meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. It-tieni sejħa għandha tirrikjedi li 20 % tal-baġit jintefaq għal proġetti li jwasslu għal iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 60 % (rinnovazzjoni profonda) meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. L-investimenti ma għandhomx ikopru s-sostituzzjoni ta’ bojlers tal-gass. Jekk xi fondi jibqgħu mhux ikkuntrattati wara l-ewwel ċiklu, il-fondi li jifdal għandhom ikunu disponibbli bl-istess kundizzjonijiet għall-muniċipalitajiet kollha fuq prinċipju ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel. |
|||
|
99 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għal bini residenzjali |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti (bini residenzjali), għandu jsir f’konformità mal-kundizzjonijiet tal-istadji importanti 95 u 97. |
|||
|
100 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini pubbliku |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti (bini pubbliku) għandu jsir f’konformità mal-kundizzjonijiet tal-istadji importanti 96 u 98. |
|||
|
101 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Mira |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda |
Numru (m2) |
0 |
2 050 865 |
Q4 |
2025 |
Rinnovazzjoni tal-enerġija ta’ bini residenzjali, f’konformità mal-kundizzjonijiet fl-istadji importanti 95 u 97 |
|
|
103 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Mira |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda |
Numru (m2) |
2 050 865 |
3 204 478 |
Q2 |
2026 |
Rinnovazzjoni tal-enerġija ta’ bini residenzjali, f’konformità mal-kundizzjonijiet fl-istadji importanti 95 u 97 |
|
|
104 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Mira |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kkompletata ta’ bini pubbliku |
Numru (m2) |
0 |
1 204 553 |
Q4 |
2025 |
Rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini pubbliku, f’konformità mal-kundizzjonijiet fl-istadju importanti 96 u 98 |
|
|
106 |
Investiment 1. L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
Mira |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kkompletata ta’ bini pubbliku |
Numru (m2) |
1 204 553 |
1 797 841 |
Q2 |
2026 |
Rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini pubbliku, f’konformità mal-kundizzjonijiet fl-istadju importanti 96 u 98 |
|
|
107 |
Investiment 2. Implimentazzjoni tar-Reġistru Nazzjonali tal-Bini |
Stadju Importanti |
Stabbilit u operazzjonali r-Reġistru Nazzjonali tal-Bini Diġitali.
|
Ir-reġistru diġitali nazzjonali tal-bini huwa disponibbli online, b’taqsima pilota li tinkludi l-informazzjoni relatata mal-bini rinnovat permezz tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza |
Q4 |
2024 |
Is-sistema ta’ informazzjoni tar-reġistru għandu jkun fiha bażi tad-data ġeoreferenzjata ta’ bini pubbliku u privat, komplementari għall-ġeoportal INSPIRE, konnessa u interoperabbli ma’ bażi ta’ data urbana fil-livell lokali u sistemi ta’ reġistri nazzjonali oħra. Il-passaport tal-enerġija tal-bini għandu jkun parti mill-ġurnali ta’ abbord u jkun fih l-informazzjoni kollha dwar interventi relatati mal-enerġija f’format diġitali. Il-ġurnali ta’ abbord għandhom ikunu parti mir-Reġistru Nazzjonali tal-Bini bħala sistema integrata. L-għan tar-reġistru huwa li jsegwi d-data dwar ir-rinnovazzjoni tal-enerġija (iffrankar tal-enerġija, tnaqqis tal-emissjonijiet), kif ukoll data dwar il-vulnerabbiltà sismika u karatteristiċi oħra tal-bini. |
|||
|
108 |
Investiment 3. It-tisħiħ tal-kapaċità professjonali tal-professjonisti u tal-ħaddiema fis-settur tar-rinnovazzjoni billi jiġi żviluppat taħriġ dwar il-kostruzzjoni tal-effiċjenza enerġetika |
Mira |
Stabbiliment ta’ skemi ta’ ċertifikazzjoni fil-qasam tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija |
Numru |
0 |
10 |
Q1 |
2023 |
Għandhom jiġu stabbiliti mill-inqas 10 skemi ta’ ċertifikazzjoni għall-ħaddiema u l-ispeċjalisti fil-kostruzzjonijiet. Iċ-ċertifikazzjonijiet għandhom jiġu pprovduti fi programmi ta’ taħriġ fil-forma ta’ korsijiet qosra fi programmi ta’ tagħlim tul il-ħajja li għandhom jingħataw f’reġjuni differenti mifruxa b’mod uniformi madwar it-territorju Rumen. It-taħriġ għandu jkun iddedikat għat-titjib tal-ħiliet tal-professjonisti u tal-ħaddiema fil-kuntest tar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini. |
|
|
109 |
Investiment 3. It-tisħiħ tal-kapaċità professjonali tal-professjonisti u tal-ħaddiema fis-settur tar-rinnovazzjoni billi jiġi żviluppat taħriġ dwar il-kostruzzjoni tal-effiċjenza enerġetika |
Mira |
Mill-inqas 8 000 speċjalist u ħaddiem b’ċertifikazzjoni għat-tlestija ta’ taħriġ relatat mal-effiċjenza enerġetika |
Numru |
0 |
8 000 |
Q4 |
2023 |
Mill-inqas 8 000 speċjalist u ħaddiem fis-settur tal-kostruzzjoni għandhom ikunu kisbu ċertifikazzjoni ta’ kors ta’ żmien qasir għat-tlestija ta’ taħriġ relatat mal-effiċjenza enerġetika. |
|
|
110 |
Investiment 4. Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
Stadju Importanti |
Laboratorju għall-ittestjar ta’ materjali u soluzzjonijiet teknoloġiċi ġodda għall-bini storiku huwa operattiv. |
Il-laboratorju qed jaħdem |
Q4 |
2024 |
L-istruttura organizzattiva u l-proċeduri ta’ ġestjoni tal-laboratorju għandhom ikunu fis-seħħ biex jippermettu li jsiru testijiet skont metodi xjentifiċi. Ir-riżultati tat-test għandhom jintużaw biex jiġu żviluppati l-proċeduri tekniċi tal-metodoloġija ddedikata biex tiżdied l-effiċjenza enerġetika tal-bini storiku bl-użu ta’ tekniki u materjali ġodda, skont ir-reġjun, it-tradizzjoni tal-kostruzzjoni u l-karatteristiċi fiżiċi. |
|||
|
111 |
Investiment 4. Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
Stadju Importanti |
Ċentru pilota fi ħdan l-Istitut tal-Patrimonju Nazzjonali għall-ġbir u l-użu mill-ġdid ta’ materjali storiċi tal-bini huwa operattiv |
Liċenzja operazzjonali miksuba |
Q4 |
2024 |
Iċ-Ċentru pilota għandu jkun mgħammar b’infrastruttura għaż-żarmar, il-ġbir separat u l-għażla ta’ materjali storiċi, kif ukoll b’għodod meħtieġa biex jissewwew il-materjali miġbura li ġejjin minn rinnovazzjonijiet u demolizzjonijiet ta’ bini storiku. Il-materjali msewwija għandhom jerġgħu jintużaw f’xogħlijiet futuri fuq bini storiku inklużi dawk iffinanzjati permezz ta’ dan il-komponent. L-iżvilupp taċ-ċentru huwa bbażat fuq l-ekonomija ċirkolari u huwa konformi mal-prinċipji tal-effiċjenza fir-riżorsi. |
|||
|
112 |
Investiment 4. Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
Mira |
Mill-inqas 200 professjonist b’ċertifikazzjoni għat-tlestija ta’ taħriġ dwar l-interventi u l-effiċjenza enerġetika fuq bini storiku. |
Numru |
0 |
200 |
Q4 |
2025 |
Mill-inqas 200 professjonist għandhom ikunu kisbu ċertifikazzjoni għat-tlestija ta’ taħriġ relatat mal-effiċjenza enerġetika fil-qasam tal-bini storiku. |
|
F.F. IL-KOMPONENT 6: Enerġija
Is-settur tal-enerġija huwa l-akbar sors (66 %) ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra (GHG) fir-Rumanija. Fil-pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima (NECP) tagħha, ir-Rumanija tistma madwar EUR 22,6 biljun ta’ ħtiġijiet ta’ investiment fis-settur tal-enerġija matul l-2021–2030 biex jintlaħqu l-objettivi ta’ politika tal-NECP 2030.
L-objettiv tal-komponent huwa li jindirizza l-isfidi ewlenin tas-settur tal-enerġija Rumen f’termini ta’ dekarbonizzazzjoni u tniġġis tal-arja. B’mod partikolari, għandha l-għan li taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija billi telimina gradwalment l-impjanti tal-enerġija tal-linjite u tal-faħam sal-2032 u billi tiffaċilita l-użu ta’ sorsi rinnovabbli u sorsi alternattivi tal-enerġija, bħall-idroġenu ekoloġiku. Għandha wkoll l-għan li żżid il-flessibbiltà tal-grilja tal-elettriku, tiddiġitalizza s-settur tal-enerġija, u tnaqqas l-intensità tal-enerġija tal-industrija. Il-komponent għandu wkoll l-għan li jtejjeb il-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat fis-settur tal-enerġija.
Dawn l-investimenti u r-riformi għandhom jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tar-Rumanija ta’ dawn l-aħħar sentejn biex “tiffoka l-politika ekonomika relatata mal-investiment fuq [...] effiċjenza enerġetika u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019) u biex “tiffoka fuq investimenti għat-tranżizzjoni ekoloġika [...], b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nodfa u effiċjenti tal-infrastruttura tal-enerġija u ambjentali, inkluż fir-reġjuni tal-faħam” (rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
F.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli
L-objettiv tar-riforma huwa d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija, b’enfasi fuq il-ġenerazzjoni tal-enerġija. Ir-riforma tkopri żewġ miżuri ewlenin: l-eliminazzjoni gradwali tal-faħam u ż-żieda fil-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli.
L-ewwel element ta’ riforma għandu l-għan li jelimina gradwalment l-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam u l-linjite sal-2032. Il-liġi dwar id-Dekarbonizzazzjoni u l-leġiżlazzjoni sekondarja relatata li jistabbilixxu l-kalendarju għad-dekummissjonar tal-kapaċità totali installata tal-faħam u tal-linjite għandhom jidħlu fis-seħħ sat-30 ta’ Ġunju 2022. Kapaċità kumulattiva tal-produzzjoni tal-elettriku installata ta’ 3 780 MW ta’ faħam u linjite għandha tiġi dekummissjonata sal-31 ta’ Diċembru 2025.
It-tieni element ta’ riforma għandu l-għan li jiffaċilita u jaċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija Rumena. Minbarra t-traspożizzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, il-liġi l-ġdida dwar l-enerġija għandha: I) tintroduċi Kuntratti għad-Differenza (CfD) bħala l-mekkaniżmu ewlieni ta’ appoġġ għall-investimenti fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli; II) tippermetti negozjar dirett tal-Ftehimiet dwar ix-Xiri tal-Enerġija (PPAs) mill-produtturi kollha tal-enerġija; tissemplifika l-proċeduri ta’ liċenzjar u awtorizzazzjoni għall-investimenti fl-enerġija rinnovabbli, tistabbilixxi ħinijiet iqsar u obbligatorji ta’ rispons amministrattiv u timplimenta proċeduri ta’ responsabbiltà għal dewmien bla bżonn; IV) tintroduċi qafas ta’ appoġġ speċifiku għall-investimenti fl-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta f’reġjuni li bħalissa mhumiex sfruttati biżżejjed; u v) timplimenta r-Rispons min-Naħa tad-Domanda fis-suq tal-ibbilanċjar biex tnaqqas il-konsum fis-sigħat l-aktar intensivi u żżid il-parteċipazzjoni tal-konsumaturi industrijali fis-suq tal-enerġija.
Il-liġi l-ġdida dwar l-Enerġija għandha tidħol fis-seħħ sat-30 ta’ Ġunju 2023. Bħala riżultat ta’ dawk l-azzjonijiet, kapaċità addizzjonali ta’ mill-inqas 3 000 MW ta’ enerġija rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) għandha tibda titħaddem u tiġi konnessa mal-grilja sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Riforma 2: It-titjib tal-governanza korporattiva tal-kumpaniji tal-istat fis-settur tal-enerġija
Ir-riforma tiffoka fuq it-titjib tal-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat, b’konċentrazzjoni fuq is-settur tal-enerġija. B’mod partikolari, ir-riforma għandha ttejjeb it-trasparenza u l-kompetittività tal-għażla u l-ħatra tal-membri tal-bordijiet maniġerjali u/jew superviżorji ta’ kumpaniji tal-Istat fis-settur tal-enerġija. Dawk il-bordijiet għandhom jinħatru b’mandat ta’ 4 snin u s-sistema ta’ remunerazzjoni għandha tkun ibbażata fuq objettivi kwantitattivi u kwalitattivi relatati mal-prestazzjoni finanzjarja u tas-servizz.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021. Ir-riforma għandha tlesti wkoll l-elenkar ta’ mill-inqas 15 % tal-ishma ta’ Hidroelectrica sat-30 ta’ Ġunju 2023.
Ir-riforma tas-3. Ibbaġitjar ekoloġiku
Ir-Rumanija bħalissa ma tagħmel l-ebda użu minn prattiki baġitarji ekoloġiċi. L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tippermetti l-monitoraġġ tan-nefqa baġitarja ekoloġika u l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali u klimatiku tal-politika fiskali. Skont din ir-riforma, il-Ministeru tal-Finanzi għandu jiżviluppa u japplika metodoloġija għall-valutazzjoni tal-impatt ta’ linji baġitarji individwali fuq l-objettivi ambjentali, f’konformità mat-tassonomija tal-UE għal attivitajiet sostenibbli u l-Gwida Teknika dwar id-DNSH (2021/C58/01). Ir-riforma għandha żżid il-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi lokali biex jimplimentaw prattiki baġitarji ekoloġiċi.
Il-metodoloġija għandha tiġi adottata, ippubblikata u implimentata sat-30 ta’ Settembru 2023.
F.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
113 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Mira |
Id-dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija mill-faħam |
|
Megawatts (MW) |
0 |
1 695 |
Q4 |
2021 |
Ġew dekummissjonati 1 695 MW ta’ kapaċità installata tal-produzzjoni tal-elettriku mħaddma bil-faħam. |
|
114 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar id-Dekarbonizzazzjoni li tadotta l-kalendarju għat-tneħħija gradwali tal-faħam/linjite |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
|
|
|
Q2 |
2022 |
Sat-tielet trimestru tat-2 2022, liġi dwar id-dekarbonizzazzjoni (u kwalunkwe leġiżlazzjoni sekondarja) għandha tidħol fis-seħħ bi skeda ta’ żmien sal-2032 għal: -Id-dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-elettriku totali mħaddma bil-faħam/linjite installata (jiġifieri, 4 590 MW). -Miżuri relatati mar-riabilitazzjoni tal-minjieri li għandhom jingħalqu (eż., is-salvataġġ tal-ħamrija f’żoni tal-minjieri bħall-ħamrija tal-wiċċ u r-riveġetazzjoni, id-depożiti tal-iskart, l-użu tal-art wara l-għeluq għall-forma tal-art). -Miżuri għat-titjib tal-ħiliet (rikonverżjoni professjonali u taħriġ mill-ġdid), u miżuri oħra b’impatt soċjoekonomiku fuq il-komunitajiet affettwati. |
|
115 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Mira |
Dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija li taħdem bil-linjite |
Megawatts (MW) |
1 695 |
2 355 |
Q4 |
2022 |
Kapaċità ta’ produzzjoni tal-elettriku installata kumulattiva ta’ 2 355 MW ta’ faħam u linjite għandha tkun ingħalqet, li minnhom 2 025 MW għandhom ikunu ġew dekummissjonati u 330 MW għandhom ikunu ġew mothballed. Il-kapaċità mobbli għandha tiġi dekummissjonata sal-2025 u għandha tiġi attivata u msejħa biex tipproduċi biss fiċ-ċirkostanzi speċifiċi stabbiliti fl-Artikolu 4 tal-Liġi dwar id-Dekarbonizzazzjoni u f’konformità sħiħa mad-dritt rilevanti tal-UE, inklużi r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. |
|
|
116 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal- “Liġi tal-Muniċipalità” l-ġdida |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Liġi dwar l-Enerġija |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Dħul fis-seħħ ta’ Liġi ġdida dwar l-Enerġija (u ta’ kwalunkwe leġiżlazzjoni sekondarja meħtieġa) li għandha:
-Jistabbilixxu Ftehimiet dwar ix-Xiri tal-Enerġija Rinnovabbli (PPAs); -Tissimplifika l-proċeduri ta’ liċenzjar u ta’ permessi għall-investimenti fl-enerġija rinnovabbli, il-ħinijiet ta’ rispons amministrattiv qosra u vinkolanti u l-proċeduri ta’ responsabbiltà għal dewmien bla bżonn, it-tnaqqis tad-dokumentazzjoni u l-proċeduri meħtieġa, l-introduzzjoni ta’ qafas iddedikat ġdid għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta; -l-implimentazzjoni tar-Rispons min-Naħa tad-Domanda fis-suq tal-ibbilanċjar. |
|
117 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Stadju Importanti |
Firma tal-Kuntratti għad-Differenza għal sorsi rinnovabbli |
Iffirmar tal-kuntratti kollha |
|
|
|
Q4 |
2023 |
L-iffirmar ta’ kuntratti wara l-ewwel ċiklu ta’ proċeduri tal-offerti għall-allokazzjoni ta’ Kuntratti għad-Differenza (CfD) biex tiġi promossa l-produzzjoni tal-elettriku (mill-inqas 1 500 MW ta’ kapaċità installata) minn sorsi rinnovabbli, f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) li għandha tiġi ffinanzjata minn fondi oħra tal-UE. |
|
118 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Stadju Importanti |
Firma tal-Kuntratti għad-Differenza għal sorsi rinnovabbli |
Firma tal-għoti tal-kuntratti kollha |
Q2 |
2025 |
L-iffirmar ta’ kuntratti wara t-tieni ċiklu ta’ proċeduri tal-offerti għall-allokazzjoni ta’ Kuntratti għad-Differenza (CfD) biex tiġi promossa l-produzzjoni tal-elettriku (mill-inqas 2 000 MW ta’ kapaċità installata addizzjonali) minn sorsi rinnovabbli, f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) li għandha tiġi ffinanzjata minn fondi oħra tal-UE. |
|||
|
119 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Mira |
Dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija li taħdem bil-linjite |
|
Megawatts (MW) |
2 025 |
3 780 |
Q4 |
2025 |
Kapaċità kumulattiva ta’ 3 780 MW ta’ produzzjoni tal-elettriku installata bil-faħam u bil-linjite ġiet dekummissjonata u parzjalment sostitwita bi produzzjoni tal-enerġija ta’ 1 300 MW li tibqa’ valida fil-futur, flessibbli u effiċjenti li taħdem bil-gass jew b’Sħana u Enerġija Kombinati li jaħdmu bil-gass, li tippermetti l-użu ta’ gassijiet rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju li għandhom jiġu ffinanzjati minn fondi oħra tal-UE. |
|
120 |
Riforma 1. Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
Mira |
Kapaċità addizzjonali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli kkummissjonata |
Megawatts (MW) |
4 408 |
7 408 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 3 000 MW ta’ kapaċità addizzjonali ta’ enerġija rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) meta mqabbla mal-kapaċità installata eżistenti (mir-riħ u mix-xemx) ġew ikkummissjonati u konnessi mal-grilja, li għandhom jiġu ffinanzjati parzjalment minn fondi oħra tal-UE. |
|
|
121 |
Riforma 2: It-titjib tal-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat fis-settur tal-enerġija |
Stadju Importanti |
It-titjib tal-governanza korporattiva tal-kumpaniji tal-Istat fis-settur tal-enerġija |
Is-selezzjoni u l-ħatra tal-bordijiet tat-tmexxija jitlestew |
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-għażla u l-ħatra tal-membri tal-bordijiet maniġerjali u/jew superviżorji tal-intrapriżi nazzjonali kollha tal-Istat (SOEs) taħt il-mandat tal-Ministeru tal-Enerġija (eż., Hidroelectrica, Romgaz, Nuclearelectrica) abbażi ta’ proċedura trasparenti u kompetittiva b’mandat ta’ 4 snin u skema ta’ remunerazzjoni bbażata fuq objettivi kwantitattivi u kwalitattivi marbuta mal-prestazzjoni finanzjarja (bħad-dħul u r-ritorn, l-involviment tal-baġit tal-Istat) u l-prestazzjoni tas-servizz (bħal abbażi ta’ stħarriġ rappreżentattiv dwar is-sodisfazzjon tal-klijenti minn korp indipendenti) tal-impriża. |
|
122 |
Riforma 2: It-titjib tal-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat fis-settur tal-enerġija |
Stadju Importanti |
Elenkar ta’ ishma ta’ mill-inqas 15 % ta’ Hidroelectrica kkompletati |
Tlestija tal-Offerta Pubblika Inizjali |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Wara l-pubblikazzjoni tal-prospett tal-elenkar, riskju ta’ mill-inqas 15 % ta’ Hidroelectrica għandu jiġi nnegozjat fil-borża wara offerta pubblika inizjali. |
|
123 |
Ir-riforma tas-3. Ibbaġitjar ekoloġiku |
Stadju Importanti |
Finalizzazzjoni u applikazzjoni ta’ metodoloġija ta’ ppjanar baġitarju ekoloġiku |
L-iżvilupp u l-bidu tal-applikazzjoni ta’ metodoloġija ta’ ppjanar baġitarju ekoloġiku |
Q3 |
2023 |
Il-Ministeru tal-Finanzi għandu jiffinalizza u japplika metodoloġija għall-valutazzjoni tal-impatt ta’ linji baġitarji individwali fuq l-objettivi ambjentali f’konformità mat-tassonomija tal-UE għal attivitajiet sostenibbli u l-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). Il-metodoloġija għandha tiġi adottata, ippubblikata, u tidħol fis-seħħ u għandha tippermetti l-monitoraġġ tan-nefqa tal-baġit ekoloġiku u l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali u klimatiku tal-politika fiskali. |
|||
F.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Ir-riforma tas-4. L-iżvilupp ta’ qafas leġiżlattiv u regolatorju favorevoli għal teknoloġiji futuri, b’mod partikolari soluzzjonijiet tal-idroġenu u tal-ħżin
L-objettiv tar-riforma huwa li jiġi emendat il-qafas leġiżlattiv u regolatorju eżistenti biex jiġu introdotti miżuri li jappoġġaw u jiffaċilitaw l-użu tal-idroġenu rinnovabbli, b’enfasi fuq is-setturi tat-trasport u tal-enerġija (gass u elettriku). B’mod partikolari, ir-riforma għandha tiżviluppa Strateġija Nazzjonali għall-Idroġenu u Pjan ta’ Azzjoni Strateġiku, li jistabbilixxu l-iskeda għall-implimentazzjoni tal-miżuri fl-Istrateġija. Ir-riforma għandha tneħħi kwalunkwe ostaklu leġiżlattiv u amministrattiv għall-iżvilupp tat-teknoloġija tal-idroġenu rinnovabbli u tikkontribwixxi għall-kisba tal-miri nazzjonali u Ewropej futuri għall-produzzjoni, il-ħżin, it-trasport u l-użu tal-idroġenu rinnovabbli sal-2030.
Permezz ta’ regolamentazzjoni, it-tagħmir lest għall-idroġenu (bħall-bojlers) u t-tagħmir għandhom ikunu obbligatorji mill-1 ta’ Jannar 2026 għall-installazzjonijiet ġodda kollha.
F’konformità mal-Artikolu 7(2) tar-Regolament dwar l-Irkupru u r-Reżiljenza, ir-Rumanija talbet appoġġ tekniku permezz tal-istrument dwar l-assistenza teknika għall-iżvilupp tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Idroġenu, inkluża d-definizzjoni ta’ sett ta’ politiki biex jiggwidaw, jikkoordinaw u jimmobilizzaw l-investiment pubbliku u privat fl-oqsma tal-produzzjoni, tal-ħżin, tat-trasport u tal-konsum/tal-użu tal-idroġenu (gassijiet rinnovabbli), inkluża r-reviżjoni tal-qafas leġiżlattiv meħtieġ biex jiġi stimulat dan il-qasam. L-emendi għall-qafas leġiżlattiv u regolatorju bbażati fuq l-Istrateġija Nazzjonali għall-Idroġenu u l-Pjan ta’ Azzjoni rilevanti għandhom jitlestew sal-31 ta’ Marzu 2023.
Ir-riforma tas-5. It-tnaqqis tal-intensità enerġetika tal-ekonomija permezz tal-iżvilupp ta’ mekkaniżmu sostenibbli biex tingħata spinta lill-effiċjenza enerġetika fl-industrija
L-objettiv tar-riforma huwa li tiffaċilita l-investimenti fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija u żżid ir-reżiljenza tas-settur industrijali.
Ir-riforma għandha: I) ineħħi l-ostakli għall-ikkuntrattar tar-rendiment fl-użu tal-enerġija; II) tintroduċi sorveljanza tas-suq għall-effiċjenza enerġetika biex tiżgura l-konformità tal-prodott mal-istandards tal-ekodisinn, iii) ittejjeb is-sensibilizzazzjoni tal-SMEs dwar il-miżuri, il-programmi u l-benefiċċji tal-effiċjenza enerġetika; IV) toħloq sistema ta’ monitoraġġ għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mill-awditi tal-enerġija fis-setturi tal-ETS; V) tintroduċi standards ġodda għal strumenti finanzjarji ekoloġiċi.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Ir-riforma tas-6. Żieda fil-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin — tat-tkessiħ
L-objettiv tar-riforma huwa li tikkontribwixxi għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ.
Ir-riforma għandha: tiċċara l-qafas tar-responsabbiltajiet bejn l-awtoritajiet ċentrali u lokali għall-ġestjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ u testendi l-applikazzjoni tal-Att dwar il-Governanza Korporattiva għall-fornituri tat-tisħin distrettwali; jiżguraw is-sostenibbiltà u t-traċċabbiltà tal-bijomassa biex jipprevjenu kwalunkwe impatt negattiv tal-użu tal-bijoenerġija fuq il-bijodiversità u l-foresti u jiddiversifikaw it-taħlita tal-enerġija fit-tisħin u t-tkessiħ barra l-bijomassa tal-foresti; III) jippermettu blokok ta’ appartamenti u l-assoċjazzjonijiet tagħhom ta’ kerrejja jipproduċu u jbigħu enerġija solari eċċessiva u possibbilment mir-riħ f’forom aktar flessibbli, billi joħolqu skemi ta’ kejl nett, jissimplifikaw il-proċeduri ta’ konnessjoni u jintroduċu inċentivi.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Investiment 2: Kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku għall-użu bħala ħżin tal-elettriku u/jew għad-dekarbonizzazzjoni tal-industrija
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jikkontribwixxi għall-użu tal-idroġenu ekoloġiku f’konformità mal-Istrateġija tal-UE għall-idroġenu, permezz tal-installazzjoni ta’ kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku ta’ mill-inqas 60 MWh2 fl-elettrolizzaturi, li jipproduċu mill-inqas 10 000 tunnellata ta’ idroġenu minn sorsi rinnovabbli.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 3: L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku u tas-sħana (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li jaħdmu bil-gass fit-tisħin distrettwali, biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda
L-objettiv tal-investiment huwa li jikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-isfidi tar-Rumanija fit-tranżizzjoni lil hinn mis-sorsi tal-enerġija mill-faħam u mil-linjite. B’mod partikolari, l-investiment għandu jiżgura l-provvista tas-sħana lill-konsumaturi fil-kuntest tat-tneħħija gradwali tal-produzzjoni tal-enerġija mill-faħam u tas-sħana.
L-investiment għandu jwassal għall-installazzjoni ta’ kapaċità tal-produzzjoni tal-elettriku ta’ mill-inqas 300 MWe ta’ Sħana u Enerġija Kombinati li jaħdmu bil-gass li jibqgħu validi fil-futur, flessibbli u effiċjenti ħafna permessi għall-użu ta’ gassijiet rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). Dan huwa żgurat permezz tal-miżuri ta’ akkumpanjament li ġejjin:
·Ir-riforma 4 fil-komponent 6, flimkien mal-Investiment 2 fil-komponent 6 jinkludu pjanijiet kredibbli biex jiżdied l-użu tal-gassijiet rinnovabbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju permezz tal-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ Strateġija u Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Idroġenu u l-installazzjoni ta’ kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli; u
·Ir-riforma 1 fil-komponent 6 tirriżulta fl-għeluq tal-faċilitajiet tal-ġenerazzjoni tal-enerġija u tas-sħana tal-faħam u tal-linjite, li huwa ferm aktar intensiv fil-karbonju minn Sħana u Enerġija Kombinati li jaħdmu bil-gass u b’effiċjenza għolja taħt dan l-investiment. L-għeluq ta’ ammont kumulattiv ta’ 3 780 MW ta’ kapaċità li taħdem bil-faħam/linjite għandu jseħħ sal-31 ta’ Diċembru 2025 u l-kapaċità tkun ferm ogħla mit-300 MW ta’ Sħana u Enerġija Kkombinati li jaħdmu bil-gass li għandha tiġi installata taħt dan l-investiment u l-1 300 MW ta’ kapaċità mħaddma bil-gass li hija ppjanata li tiġi installata bħala sostituzzjoni; u
·Ir-riforma 1 fil-komponent 6 tirriżulta fl-installazzjoni ta’ mill-inqas 3 000 MW ta’ kapaċità addizzjonali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli sal-2026, li juri li r-Rumanija għandha trajettorja kredibbli biex iżżid is-sehem ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli lejn il-mira tagħha tal-2030 għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli stabbilita fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima. Peress li r-Rumanija biħsiebha żżid dik il-mira, it-tieni ċiklu ta’ rkant għall-għoti ta’ Kuntratti għad-Differenza għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli għandu jitnieda sat-30 ta’ Ġunju 2025 biex juri trajettorja kredibbli biex jiżdied is-sehem ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli lejn il-mira miżjuda; u
·Ir-riforma 1 fil-komponent 6 tinkludi riformi u investimenti konkreti biex jiżdied is-sehem tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, bħall-implimentazzjoni tal-Kuntratti għad-Differenza (CfD), l-istabbiliment ta’ Ftehimiet dwar ix-Xiri tal-Enerġija minn sorsi rinnovabbli (PPAs), is-simplifikazzjoni tal-proċeduri ta’ liċenzjar u ta’ permessi għall-investimenti fl-enerġija rinnovabbli, ħinijiet qosra u vinkolanti ta’ rispons amministrattiv u proċeduri ta’ responsabbiltà għal dewmien bla bżonn, it-tnaqqis tad-dokumentazzjoni u l-proċeduri meħtieġa, u l-introduzzjoni ta’ qafas iddedikat ġdid għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta.
Barra minn hekk, il-Programm Nazzjonali għall-Kontroll tat-Tniġġis tal-Arja (NAPCP), li kellu jiġi ppreżentat lill-Kummissjoni sa April 2019 bħala rekwiżit legali tal-UE bbażat fuq id-Direttiva (UE) 2016/2284, għandu jiġi approvat sat-30 ta’ Ġunju 2022 (ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna fir-Riforma 1 tal-komponent tat-Trasport Sostenibbli).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir awżiljarju), kif ukoll kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku
L-objettiv tal-investiment huwa li jżid il-flessibbiltà tal-grilja tal-elettriku u li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni ta’ kapaċitajiet addizzjonali ta’ ġenerazzjoni ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.
L-investiment għandu tliet sottoinvestimenti:
-L-ewwel sottoinvestiment fil-katina tal-valur tal-batteriji (il-manifattura, l-assemblaġġ, u r-riċiklaġġ) għandu jikseb kapaċità annwali totali tal-manifattura u tal-assemblaġġ tal-batteriji ta’ mill-inqas 2 GW sat-30 ta’ Ġunju 2026, wara sejħa għal proġetti bi kriterji tal-għażla li jiżguraw il-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). Dawn il-kriterji għandhom b’mod partikolari jeskludu attivitajiet relatati ma’ miżbliet tal-iskart, 2 inċineraturi u impjanti tat-trattament mekkaniku 3 bijoloġiku mill-appoġġ taħt din il-miżura, kif ukoll attivitajiet relatati mal-estrazzjoni ta’ materja prima.
-It-tieni sottoinvestiment fil-katina tal-valur taċ-ċelloli u l-pannelli fotovoltajċi (manifattura, assemblaġġ u riċiklaġġ) għandu jikseb kapaċità annwali totali ta’ mill-inqas 200 MW ta’ ċelloli u pannelli fotovoltajċi sat-30 ta’ Ġunju 2026, wara sejħa għal proġetti bi kriterji tal-għażla li jiżguraw il-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). Dawn il-kriterji għandhom b’mod partikolari jeskludu attivitajiet relatati ma’ miżbliet tal-iskart, inċineraturi u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku mill-appoġġ taħt din il-miżura, 4 kif ukoll attivitajiet relatati mal-estrazzjoni 5 ta’ materja prima.
-L-objettiv tat-tielet subinvestiment huwa li tiġi installata kapaċità totali ta’ ħżin tal-elettriku ta’ mill-inqas 240 MW (jew 480 MWh) sat-30 ta’ Ġunju 2026, wara sejħa għal proġetti bi kriterji tal-għażla li jiżguraw il-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 5. L-iżgurar tal-effiċjenza enerġetika fis-settur industrijali.
L-objettiv tal-investiment huwa li tiżdied l-effiċjenza enerġetika tal-industrija, bħat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, l-iżvilupp ta’ sistemi għad-diġitalizzazzjoni tal-kejl tal-konsum tal-enerġija, u ż-żieda tal-awtokonsum tal-enerġija u tas-sħana.
L-investiment għandu jikseb tnaqqis ta’ mill-inqas 30 % fl-emissjonijiet diretti u indiretti tal-gassijiet serra meta mqabbel mal-emissjonijiet ex ante għal mill-inqas 30 proġett, li għandu jiġi mmonitorjat permezz ta’ pjattaforma tal-IT għaċ-ċentralizzazzjoni u l-analiżi tal-konsum nazzjonali tal-enerġija.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “Bla ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-kriterji ta’ eliġibbiltà li jinsabu f’termini ta’ referenza għal sejħiet għal proġetti li ġejjin għandhom jeskludu l-lista ta’ attivitajiet li ġejja: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 6 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 7 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 8 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 9 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent. It-termini ta’ referenza għandhom jirrikjedu wkoll li jistgħu jintgħażlu biss attivitajiet li jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
F.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
126 |
Ir-riforma tas-4. L-iżvilupp ta’ qafas leġiżlattiv u regolatorju favorevoli għal teknoloġiji futuri, b’mod partikolari soluzzjonijiet tal-idroġenu u tal-ħżin |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv, li jimplimentaw l-Istrateġija Nazzjonali għall-Idroġenu |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv |
|
|
|
Q1 |
2023 |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas regolatorju bbażati fuq l-Istrateġija Nazzjonali għall-Idroġenu u l-Pjan ta’ Azzjoni rilevanti. L-emendi għandhom ineħħu kwalunkwe ostaklu leġiżlattiv u amministrattiv għall-iżvilupp tat-teknoloġija tal-idroġenu rinnovabbli u jimplimentaw miżuri meħtieġa għall-iżvilupp tal-katina tal-valur kollha tal-idroġenu rinnovabbli, inkluż l-użu obbligatorju ta’ apparati u tagħmir lesti għall-idroġenu mill-utenti finali sal-1 ta’ Jannar 2026. |
|
127 |
Ir-riforma tas-5. It-tnaqqis tal-intensità enerġetika tal-ekonomija billi jiġi żviluppat mekkaniżmu sostenibbli biex tingħata spinta lill-effiċjenza enerġetika fl-industrija. |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri li jiffaċilitaw l-investiment fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
Q4 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri li jiffaċilitaw l-investiment fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija. Ir-riforma għandha: I) ineħħi l-ostakli għall-ikkuntrattar tar-rendiment fl-użu tal-enerġija; II) tintroduċi s-sorveljanza tas-suq u l-applikazzjoni ta’ standards għall-effiċjenza enerġetika biex tiżgura l-konformità tal-prodott mal-istandards tal-ekodisinn, iii) ittejjeb is-sensibilizzazzjoni tal-SMEs dwar l-effiċjenza enerġetika; IV) toħloq sistema ta’ monitoraġġ għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mill-awditi tal-enerġija fis-setturi tal-ETS; V) tintroduċi standards ġodda għal strumenti finanzjarji ekoloġiċi. |
|||
|
128 |
Ir-riforma tas-6. Żieda fil-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin — tat-tkessiħ |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
Q4 |
2023 |
Id-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ. Ir-riforma għandha: tiċċara l-qafas tar-responsabbiltajiet bejn l-awtoritajiet ċentrali u lokali għall-ġestjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ u testendi l-applikazzjoni tal-liġi dwar il-Governanza Korporattiva għall-fornituri tat-tisħin distrettwali; II) tinkludi rieżami tal-qafas biex jiġu żgurati s-sostenibbiltà u t-traċċabbiltà tal-bijomassa, biex jiġi evitat kwalunkwe impatt negattiv tal-użu tal-bijoenerġija fuq il-bijodiversità u l-foresti; III) jiddiversifikaw it-taħlita tal-enerġija fit-tisħin u t-tkessiħ lil hinn mill-bijomassa tal-foresti; IV) jiżdied ir-rwol tal-prosumaturi fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli inkluż il-kumpens kwantitattiv. |
|||
|
129 |
Kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku għall-użu bħala ħżin tal-elettriku u għad-dekarbonizzazzjoni tal-industrija |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-kostruzzjoni ta’ mill-inqas 60 MW ta’ kapaċità ġdida tal-elettrolizzaturi |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q2 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-kostruzzjoni ta’ kapaċità ġdida tal-elettrolizzaturi, ta’ mill-inqas 60 MWh2, b’volum mistenni ġġenerat ta’ mill-inqas 10 000 tunnellata ta’ idroġenu rinnovabbli. |
|||
|
131 |
Investiment 2. fil-kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku għall-użu bħala ħżin tal-elettriku u għad-dekarbonizzazzjoni tal-industrija |
Mira |
Produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku |
|
Megawatts (MWH2) |
0 |
60 |
Q4 |
2025 |
Għandha tkun ġiet ikkummissjonata kapaċità tal-elettrolizzaturi ta’ mill-inqas 60 MWh2, b’volum mistenni ġġenerat ta’ mill-inqas 10 000 tunnellata ta’ idroġenu rinnovabbli. |
|
133 |
Investiment 3. L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u l-enerġija (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li taħdem bil-gass fit-tisħin distrettwali biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għal proġetti ta’ koġenerazzjoni tal-gass b’effiċjenza għolja u ta’ tisħin distrettwali |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q2 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-kostruzzjoni jew il-modifika retroattiva ta’ koġenerazzjoni tal-gass b’effiċjenza għolja fit-tisħin distrettwali kif definit fid-Direttiva 2010/31/UE. Il-kriterji tal-għażla għandhom jiżguraw il-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), b’mod partikolari l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness III. L-investimenti għandhom jissostitwixxu mill-inqas l-istess kapaċità ta’ impjant tal-enerġija u/jew faċilità tal-ġenerazzjoni tas-sħana b’intensità ferm aktar qawwija ta’ karbonju (bħall-faħam, il-linjite jew iż-żejt), li jwassal għal tnaqqis fl-emissjonijiet ta’ gassijiet serra. |
|
134 |
Investiment 3. L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u l-enerġija (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li taħdem bil-gass fit-tisħin distrettwali biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda |
Mira |
Impjanti ta’ koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja u tisħin distrettwali |
|
Megawatts (MWe) |
0 |
300 |
Q2 |
2026 |
L-ikkummissjonar ta’ Sħana u Enerġija Kombinati b’effiċjenza għolja fit-tisħin distrettwali, f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), b’mod partikolari l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness III f’konformità mal-istadju importanti 133. |
|
135 |
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal investimenti fil-ktajjen tal-valur tal-batteriji u fotovoltajċi |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q2 |
2024 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal investimenti fil-katina tal-valur tal-batteriji u ċelloli u pannelli fotovoltajċi (produzzjoni — assemblaġġ — riċiklaġġ). Il-kriterji tal-għażla għandhom jiżguraw konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), b’mod partikolari permezz tal-użu ta’ esklużjonijiet fl-oqsma tal-immaniġġjar tal-iskart u l-estrazzjoni tal-materja prima. |
|
136 |
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti taħt l-Iskema ta’ Appoġġ għall-Ħżin tal-Batteriji |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q2 |
2024 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-iżvilupp ta’ kapaċità ta’ ħżin tal-batteriji ta’ mill-inqas 240 MW. Il-kriterji tal-għażla għandhom jiżguraw konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), b’mod partikolari permezz tal-użu ta’ esklużjonijiet fl-oqsma tal-immaniġġjar tal-iskart u l-estrazzjoni tal-materja prima. |
|
137 |
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
Mira |
Impjanti ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ tal-batteriji kkummissjonati |
|
Gigawatts (GW) |
0 |
2 |
Q2 |
2026 |
L-ikkummissjonar tal-impjanti tal-manifattura u l-kapaċitajiet tal-assemblaġġ tal-batteriji b’kapaċità totali ta’ mill-inqas 2 GW fis-sena. |
|
138 |
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
Mira |
Kapaċità kkummissjonata taċ-ċelloli u tal-pannelli fotovoltajċi |
Megawatts (MW) |
0 |
200 |
Q2 |
2026 |
L-ikkummissjonar tal-produzzjoni ta’ ċelloli u pannelli fotovoltajċi b’kapaċità totali ta’ mill-inqas 200 MW fis-sena. |
|
|
139 |
Investiment 4. Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
Mira |
Kapaċità installata għall-ħżin tal-elettriku |
|
Megawatts (MW) |
0 |
240 |
Q2 |
2026 |
L-ikkummissjonar ta’ mill-inqas 240 MW ta’ kapaċità ta’ ħżin tal-elettriku, skont il-kundizzjonijiet “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” stabbiliti fil-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01) u fl-istadju importanti 136. |
|
140 |
Investiment 5. L-iżgurar tal-effiċjenza enerġetika fis-settur industrijali |
Stadju Importanti |
Ftuħ ta’ sejħa għall-offerti għal investimenti fl-effiċjenza enerġetika għall-industrija |
Pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta |
|
|
|
Q2 |
2022 |
It-tnedija ta’ sejħa għall-għażla ta’ proġetti tal-effiċjenza enerġetika fl-industrija. Il-kriterji tal-għażla għandhom jeħtieġu: — il-kisba ta’ tnaqqis ta’ mill-inqas 30 % fl-emissjonijiet indiretti u diretti ta’ gassijiet serra meta mqabbla mal-emissjonijiet ex ante, li għandhom jiġu mmonitorjati permezz ta’ pjattaforma tal-IT għaċ-ċentralizzazzjoni u l-analiżi tal-konsum nazzjonali tal-enerġija; Il-kriterji tal-għażla għandhom jiżguraw li l-proġetti magħżula jikkonformaw mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) permezz tal-użu ta’ lista ta’ esklużjoni u r-rekwiżit ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali. |
|
141 |
Investiment 5. L-iżgurar tal-effiċjenza enerġetika fis-settur industrijali |
Mira |
Proġetti ta’ effiċjenza enerġetika kkompletati |
|
Numru |
0 |
30 |
Q4 |
2025 |
It-tlestija ta’ mill-inqas 30 proġett ta’ effiċjenza enerġetika fl-industrija li jiksbu tnaqqis ta’ mill-inqas 30 % fl-emissjonijiet indiretti u diretti ta’ gassijiet serra meta mqabbla mal-emissjonijiet ex ante li għandhom jiġu mmonitorjati permezz ta’ pjattaforma tal-IT għaċ-ċentralizzazzjoni u l-analiżi tal-konsum nazzjonali tal-enerġija, f’konformità mal-kundizzjonijiet għall-konformità mal-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01), kif stabbilit fl-istadju importanti 140. |
G.G. IL-KOMPONENT 7: TRASFORMAZZJONI DIĠITALI
Dan il-komponent tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jindirizza l-isfidi tad-diġitalizzazzjoni relatati mal-amministrazzjoni pubblika bħall-frammentazzjoni, l-interoperabbiltà bħala ostaklu ewlieni fl-iżvilupp tas-servizzi diġitali ċċentrati fuq l-utent finali, l-ostakli burokratiċi għall-kisba tal-permessi tal-bini meħtieġa għall-kostruzzjonijiet tan-network, il-ħiliet diġitali bażiċi u avvanzati baxxi, l-esponiment għar-riskji ċibernetiċi. F’dan l-isfond, l-objettiv ta’ dan il-komponent huwa li jindirizza dawn l-isfidi kollha u li jikseb infrastruttura diġitali koerenti u integrata għall-benefiċċju taċ-ċittadini u tan-negozji, filwaqt li jipprovdi l-għodod meħtieġa (bħall-konnettività, l-iżvilupp tal-ħiliet jew iċ-ċibersigurtà) għat-tranżizzjoni lejn ekonomija u soċjetà diġitalizzati. B’mod partikolari, il-komponent jinkludi r-riformi meħtieġa biex tiġi stabbilita l-cloud governattiva u biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà, tittejjeb il-konnettività, jiżdiedu l-protezzjoni u ċ-ċibersigurtà tal-entitajiet pubbliċi u privati u jiżdiedu l-kompetenzi diġitali għas-settur pubbliku. L-investimenti li jirfdu r-riformi jvarjaw mill-iżvilupp tal-cloud governattiv għad-diġitalizzazzjoni tas-saħħa, il-ġudikatura, l-ambjent, l-impjiegi u l-protezzjoni soċjali, l-akkwist pubbliku, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi, il-konnettività għaż-żoni bojod, l-iżgurar taċ-ċibersigurtà għal strutturi differenti u ż-żieda tal-ħiliet kemm fiċ-ċibersigurtà kif ukoll għall-impjegati taċ-ċivil u l-popolazzjoni inġenerali. Investiment ewlieni jirreferi għall-iskjerament tal-karta tal-identità elettronika għaċ-ċittadini Rumeni.
Il-komponent huwa strutturat f’ 4 riforma u 19 investiment.
Dawn l-investimenti u r-riformi għandhom jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tar-Rumanija ta’ dawn l-aħħar sentejn għal “Titjib tal-ħiliet, inkluż diġitali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019) u biex “jissaħħu l-ħiliet u t-tagħlim diġitali” u “l-investiment jiġi ffukat fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, [...], l-infrastruttura tas-servizzi diġitali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 2 u 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
G.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li timmodernizza l-amministrazzjoni pubblika billi tadotta teknoloġiji avvanzati u tiffoka fuq il-ħtiġijiet taċ-ċittadini u tan-negozji, filwaqt li tiżgura l-prerekwiżiti għall-iżvilupp ta’ politika xprunata mid-data u żżid l-interoperabbiltà tat-teknoloġiji diġitali eżistenti. Barra minn hekk, ir-riforma għandha tappoġġa l-iżvilupp ta’ arkitettura integrata tas-servizzi diġitali pubbliċi.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tikkonsisti f’żewġ linji ta’ azzjoni. L-ewwel nett, id-dħul fis-seħħ tal-Liġi dwar l-Interoperabbiltà tas-Sistemi ta’ Informazzjoni huwa mistenni li jagħti dettalji dwar is-sett uniformi ta’ standards u regoli li l-entitajiet pubbliċi għandhom japplikaw għall-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet f’ambjent sigur u sostenibbli, filwaqt li jallinja mal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà. It-tieni, id-dħul fis-seħħ tal-Att dwar il-Cloud tal-Gvern huwa mistenni li jistabbilixxi r-responsabbiltajiet u l-kompiti rigward it-tfassil, l-implimentazzjoni, l-iżvilupp u l-ġestjoni tal-infrastruttura, it-teknoloġiji u s-servizzi tal-cloud. Iċ-ċibersigurtà għandha tiġi pprovduta kemm għall-protezzjoni esterna kif ukoll għal dik interna tal-cloud, bl-applikazzjoni tal-aktar soluzzjonijiet avvanzati u ekonomikament effiċjenti disponibbli għaċ-ċibersigurtà.
Huwa mistenni li tiġi stabbilita task force temporanja ffurmata minn speċjalisti għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-miżuri kollha relatati mas-settur diġitali fil-pjan Rumen għall-irkupru u r-reżiljenza.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Riforma 2: It-tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u l-istimolu tal-investiment privat għall-introduzzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li taċċellera l-introduzzjoni nazzjonali tan-networks 5G, f’konformità mar-regolamenti tas-sigurtà, u tipprovdi kopertura tal-broadband għaż-żoni bojod (muniċipalitajiet rurali żgħar, lokalitajiet iżolati, żoni abitati żvantaġġati), tindirizza d-distakk diġitali rurali — urban, tnaqqas il-piż amministrattiv u tissimplifika l-proċeduri u t-tariffi, toħloq il-prerekwiżiti għal aċċess ugwali għas-servizzi diġitali u l-aċċess għall-internet.
Ir-riforma għandha tinkludi diversi azzjonijiet:
-L-implimentazzjoni tal-pjan direzzjonali tar-Rumanija li tapplika s-Sett ta’ Għodod għall-Konnettività. 10 Ir-Rumanija hija mistennija timplimenta 12 mid-39 rakkomandazzjoni inklużi fis-sett ta’ għodod fil-livell tal-UE.
-Id-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sigurtà tan-networks 5G li għandha tipprevedi li l-fornituri tal-komunikazzjoni għandhom ikunu jistgħu jużaw biss teknoloġiji, tagħmir u software fin-networks 5G minn manifatturi awtorizzati minn qabel b’deċiżjoni tal-Prim Ministru, abbażi tal-opinjoni tal-Kunsill Suprem tad-Difiża Nazzjonali. Kull manifattur tat-tagħmir u tas-softwer 5G għandu japplika għal din l-awtorizzazzjoni, li għandha tintbagħat lill-Ministeru responsabbli għall-Komunikazzjoni.
-Il- (irkant għal) l-għoti tal-hekk imsejħa “liċenzji 5G” (jiġifieri fil-baned 700 MHz, 1 500 MHz u 3,4–3.8 GHz). Il-liċenzji fit-tul huma previsti skont il-kriterji tal-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi biex jistimulaw b’mod effiċjenti l-5G, jippromwovu l-kompetizzjoni u d-drittijiet tal-utenti finali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma tas-3. L-iżgurar taċ-ċibersigurtà tal-entitajiet pubbliċi u privati li għandhom infrastruttura ta’ valur kritiku
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jitkompla l-proċess tat-tisħiħ tar-reżiljenza tal-entitajiet pubbliċi u privati li għandhom infrastruttura kritika kontra r-riskji ċibernetiċi.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tistabbilixxi l-qafas legali u istituzzjonali għall-organizzazzjoni u t-twettiq ta’ attivitajiet fl-oqsma taċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża, il-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni u r-responsabbiltajiet tal-istituzzjonijiet f’dawn l-oqsma permezz tal-finalizzazzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-Liġi dwar id-Difiża u ċ-Ċibersigurtà. Barra minn hekk, iċ-Ċentru Nazzjonali taċ-Ċiberint jikkoordina t-tħejjija tal-Istrateġija Nazzjonali dwar iċ-Ċibersigurtà 2021–2026, li tinkludi dispożizzjonijiet dwar valutazzjonijiet u aġġornamenti regolari tal-qafas regolatorju u istituzzjonali taċ-ċibersigurtà bl-għan li tissaħħaħ is-sħubija pubblika-privata u akkademika biex tiżdied ir-reżiljenza ċibernetika tas-soċjetà kollha kemm hi, biex tiġi żviluppata l-kapaċità ta’ rispons għall-attakki ċibernetiċi u r-reżiljenza tas-sistemi, tan-networks u tas-servizzi u biex jiġi kkonsolidat ir-rwol tar-Rumanija fl-arkitettura taċ-ċibersigurtà fil-livell internazzjonali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Ir-riforma tas-4. Żieda fil-kompetenza diġitali għas-servizz pubbliku u l-edukazzjoni diġitali tul il-ħajja għaċ-ċittadini
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tappoġġa d-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija u t-tranżizzjoni għall-industrija 4.0 u li tallinja s-suq tax-xogħol mal-aħħar żviluppi f’dan is-settur.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ tal-emenda tal-Kodiċi tal-Klassifikazzjonijiet tal-Impjiegi inkluża d-definizzjoni ta’ okkupazzjonijiet diġitali ġodda, ekwivalenti għal pajjiżi oħra tal-UE. Għandha titwettaq analiżi kif ukoll konsultazzjonijiet ma’ universitajiet u partijiet ikkonċernati rilevanti oħra.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. Skjerament tal-Infrastruttura tal-Cloud tal-Gvern
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi skjerata l-infrastruttura tal-cloud tal-gvern, bl-użu ta’ teknoloġiji siguri u effiċjenti fl-użu tal-enerġija biex jiġi żgurat il-karattru sikur, interoperabbli u standard tad-data pubblika.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi: I) il-kostruzzjoni ta’ ċentri tad-data tal-Grad IV mid-disinn għaż-żewġ ċentri tad-data ewlenin u tal-Grad III mid-disinn għal dawk sekondarji, ii) il-forniment ta’ infrastruttura speċifika tat-teknoloġija tal-komunikazzjoni u tal-informazzjoni, iii) l-iżvilupp u l-espansjoni tal-infrastruttura ta’ appoġġ (l-elettriku, il-miżuri ta’ sigurtà fiżika), iv) l-implimentazzjoni ta’ infrastruttura tal-IT &Cf’ kull ċentru tad-data. Iċ-ċentri tad-data għandhom ikunu konformi mal- “Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar l-Effiċjenza Enerġetika taċ-Ċentri tad-Data”. 11
Din l-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tkun appoġġata minn valutazzjoni mwettqa minn konsulent estern li huwa mistenni li jipprovdi l-għażliet strateġiċi u teknoloġiċi u l-pakkett leġiżlattiv u regolatorju biex tiġi ddeterminata l-kisba tal-Cloud tal-Gvern, il-possibbiltajiet għall-kostruzzjoni, it-twassil, l-installazzjoni u t-tħaddim ta’ infrastrutturi ċivili u teknoloġiċi f’konformità mal-iskadenzi stabbiliti fil-Pjan, l-immappjar tal-applikazzjonijiet/servizzi diġitali pubbliċi attwalment offruti mill-awtoritajiet tal-istat, it-tfassil ta’ proċessi u proċeduri implimentati fl-istadji tal-produzzjoni u/jew tal-implimentazzjoni u l-pjan ta’ żvilupp/migrazzjoni tal-cloud tal-applikazzjonijiet immappjati.
Mill-inqas 30 istituzzjonijiet pubbliċi għandhom ikunu konnessi u jużaw il-Cloud tal-Gvern.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 2. L-iżvilupp tal-cloud u l-migrazzjoni
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jittejbu t-teknoloġiji użati fl-istituzzjonijiet pubbliċi sabiex ikunu lesti għall-cloud, filwaqt li jiġu żviluppati wkoll applikazzjonijiet cloud nattivi ġodda għall-migrazzjoni tal-cloud.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment hija mistennija li twassal għal minimu ta’ applikazzjonijiet lesti għall-cloud/virtwalizzati għall-migrazzjoni fil-cloud, abbażi tal-analiżi li għandha tiġi żviluppata mill-konsulent estern biex jappoġġa lill-gvern fl-iskjerament tal-cloud tal-gvern. Huwa mistenni li mill-inqas 30 applikazzjoni ta’ servizzi diġitali cloud nattivi tal-gvern jiġu migrati fil-Pjattaforma bħala Servizz (PaaS) jew fl-Infrastruttura bħala Servizz (IaaS).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jnaqqas il-ħin tax-xogħol għall-fornituri tal-kura tas-saħħa, id-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa u l-impjegati tad-Dar tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa, filwaqt li jiżgura ċ-ċibersigurtà tal-Pjattaforma tal-IT tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (PIA). Il-kapaċità tal-istituzzjonijiet tas-saħħa ċentrali, reġjonali u lokali għandha tissaħħaħ aktar biex id-data dwar is-saħħa tiġi ġestita b’mod diġitali u l-adozzjoni ta’ soluzzjonijiet tat-telemediċina għandha titħaffef.
L-investiment għandu l-għan ukoll li jrawwem l-integrazzjoni tal-istituzzjonijiet tas-saħħa permezz tal-infrastruttura diġitali, jiffaċilita l-aċċess għad-data għall-Ministeru tas-Saħħa u partijiet ikkonċernati oħra (bħad-direttorati tas-saħħa pubblika), inaqqas il-frammentazzjoni u jżid il-kwalità tad-data dwar is-saħħa.
Bl-istess mod, l-investiment għandu l-għan li jżid l-aċċess taż-żoni rurali u taż-żoni urbani żgħar u tal-gruppi vulnerabbli għal konsultazzjonijiet speċjalizzati, filwaqt li jnaqqas il-ħin ta’ stennija bl-użu tat-telemediċina. Iż-żieda fl-aċċess għall-informazzjoni u l-edukazzjoni għall-prevenzjoni ta’ tqala mhux ippjanata u l-ippjanar tal-familja huma wkoll fil-mira tat-telemediċina.
Għandhom jiġu segwiti diversi passi fil-fażi ta’ implimentazzjoni ta’ dan l-investiment. L-ewwel nett, għandha titwettaq valutazzjoni tal-ħtiġijiet għall-PIA attwali, li timmappja l-infrastruttura disponibbli u n-nuqqasijiet eżistenti. It-tieni, il-PIA għandha tiġi ttrasformata permezz ta’ soluzzjoni ta’ software minn sistema modulari u frammentata għal sistema li tkun interoperabbli, faċli għall-utent u li tkun ottimizzat il-flussi tad-data, il-monitoraġġ elettroniku tal-objettivi, l-attivitajiet u l-indikaturi tal-prestazzjoni tal-fornituri tal-kura tas-saħħa u b’funzjonalitajiet ġodda (bħad-diġitalizzazzjoni ta’ dokumenti relatati mal-mediċina. Ir-rwol tal-PIA għandu jiġi estiż lil hinn mid-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa permezz tal-iżvilupp ta’ moduli addizzjonali għall-istituzzjonijiet kollha involuti fil-politiki tas-saħħa fil-livell nazzjonali għar-reġistri modulari tal-mard u l-interfaċċa għat-telemediċina u l-monitoraġġ tal-pazjenti. Il-komunikazzjoni bejn il-pazjent u t-tabib u bejn it-tobba hija mistennija li tiġi appoġġata, b’enfasi partikolari fuq gruppi jew reġjuni vulnerabbli. L-investiment għandu jkun sostnut minn taħriġ u akkwist ta’ tagħmir. Barra minn hekk, għandhom jiġu żviluppati moduli u applikazzjonijiet ġodda tal-kompjuter kif ukoll sistemi diġitali ġodda ta’ reġistrazzjoni u amministrazzjoni, ibbażati fuq data interoperabbli u ċentralizzata. Sistema tat-telemediċina għandha titfassal biex tipprovdi aċċess f’ħin reali u asinkroniku għal konsultazzjonijiet speċjalizzati għal pazjenti f’żoni rurali u urbani żgħar.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 4. Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa t-tħejjija u t-tranżizzjoni tas-sistema ġudizzjarja Rumena għal sistema elettronika ċentralizzata ta’ ġestjoni tal-każijiet. Ir-Rumanija diġà qed tiżviluppa bl-użu ta’ fondi oħra tal-UE s-sistema ECRIS (sistema elettronika ta’ ġestjoni tal-każijiet) u l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandu jikkomplementa l-isforzi f’dan ir-rigward.
L-investiment jikkonsisti fl-azzjonijiet li ġejjin:
-it-tranżizzjoni teknika minn servers ċentrali lokali għal dawk kondiviżi — għandha tottimizza l-ġestjoni u l-użu tar-riżorsi tekniċi (servers ċentrali, ċentri tad-data, servers ta’ virtwalizzazzjoni).
-l-aġġornament u l-finalizzazzjoni tal-infrastruttura teknika għat-telexogħol u d-diġitalizzazzjoni tad-dokumenti bl-għan li tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema ġudizzjarja.
-it-titjib tal-kapaċitajiet taċ-ċibersigurtà (billi jiġu pprovduti tagħmir u taħriġ) kemm fil-livell ċentrali kif ukoll f’dak lokali (b’mod partikolari lill-qrati, iżda wkoll lill-uffiċċji tal-prosekuturi).
-l-implimentazzjoni ta’ sistema ġdida li tippermetti vidjokonferenzi siguri għall-parteċipazzjoni tal-imħallfin f’attivitajiet online fil-livell tal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u l-Ġustizzja.
-tappoġġa l-finalizzazzjoni tas-sistema ECRIS V, li hija l-element ċentrali tat-trasformazzjoni diġitali tal-ġudikatura fir-Rumanija. L-iżvilupp tas-sistema, parti mill-akkwist ta’ softwer relatat u hardware ta’ appoġġ u t-taħriġ tal-utenti huwa ffinanzjat mill-Kapaċità Amministrattiva tal-Programm Operazzjonali. Skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, għandhom jiġu ffinanzjati miżuri komplementari (bħal: l-akkwist ta’ parti mit-tagħmir ta’ appoġġ bħala parti mill-proġett ta’ virtwalizzazzjoni li għandu jiffaċilita t-tranżizzjoni mill-ECRIS IV għall-ECRIS V, l-istabbiliment taċ-ċentru tad-data għall-ġudikatura li għandu jospita wkoll l-ECRIS V, l-akkwist ta’ PCs u tagħmir ieħor għall-utenti finali).
Dan l-investiment jirfed l-istrateġija għall-iżvilupp tal-ġudikatura 2022–2025 li għandha tinkludi miżuri speċifiċi biex tiġi żgurata l-interazzjoni diġitali tal-litigant u ta’ kwalunkwe entità interessata mal-ġudikatura, il-firma elettronika u s-siġill elettroniku, id-disponibbiltà ta’ komunikazzjoni mtejba tad-data għall-fajl elettroniku (li hija għażla għall-partijiet fil-kawża biex jaċċessaw b’mod elettroniku l-fajls ġudizzjarji), l-elaborazzjoni ta’ strateġija transsettorjali transġudizzjarja għad-diġitalizzazzjoni tal-arkivju fiżiku (stadju importanti 421).
Bini ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 5. Id-diġitalizzazzjoni fil-qasam tal-ambjent
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jimplimenta sistema tal-IT integrata biex tappoġġa l-iżvilupp sostenibbli, ittejjeb l-infrastruttura u l-kwalità ambjentali, tipproteġi n-natura u tippreserva l-bijodiversità.
L-investiment jikkonsisti f’żewġ azzjonijiet ewlenin:
-l-iżvilupp tal-infrastruttura meħtieġa għas-superviżjoni, il-kontroll u l-assigurazzjoni tal-integrità tal-foresti u t-trasport tal-injam. Din is-sistema għandha tiġi implimentata f’żewġ fażijiet (l-installazzjoni u l-konfigurazzjoni tas-sistema tal-IT u l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet ta’ sigurtà għall-kunfidenzjalità, it-taħriġ, l-operazzjonalizzazzjoni ta’ pjattaforma għall-investigazzjonijiet u t-twissijiet). Is-sistema għandha tkun integrata ma' SUMAL 2.0 (is-Sistema Rumena ta' Traċċar tal-Injam) u għandha timmonitorja l-obbligi legali relatati mal-ħsad u l-ipproċessar tal-injam, ir-riġenerazzjoni f'waqtha tal-foresti, is-saħħa tal-foresti, l-istat ta' konservazzjoni tal-ħabitat tal-foresti (bħal telf ta' kopertura tal-foresti u gwadann ta' kopertura tal-foresti) . Ir-reġistru tal-artijiet forestali, kif previst mis-sistema nazzjonali eTerra3 (il-bażi tad-data tas-sjieda tal-art), għandu jiġi inkluż f’SUMAL 2.0 permezz ta’ interfaċċa għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet (API) biex jinkiseb sett komplut ta’ data tad-drittijiet tas-sjieda u tal-amministrazzjoni. Is-sistema għandu jkollha tliet komponenti ewlenin: (I) tqabbil ta’ immaġnijiet bis-satellita (awtomatiku u fuq talba) biex jiġu identifikati bidliet fil-kopertura tal-foresti; (II) il-monitoraġġ tat-trasport tal-injam bl-użu ta’ kameras ta’ sorveljanza bil-vidjo assistit mill-artifiċjalizzazzjoni; (III) mudell diġitali tal-foresti miksub permezz tal-iskennjar mil-LiDAR mill-ajru u terrestri (densità għolja — aktar minn 30 punti/sqm). Iċ-ċentri tad-data tas-sistema għandhom jikkonformaw mal- “Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar l-Effiċjenza Enerġetika taċ-Ċentri tad-Data”.
-the digitalisation of 32 environmental public services (such as transmission of data and information necessary for the calculation and reporting of emission inventories, Natura 2000 reporting, nature Conservation - service on derogations and by-catches of strictly protected species, the management of the national register of zoo gardens, public aquariums and rehabilitation centres, ecosystem management service, the management plans of protected natural areas, the management of the register of authorisations issued by the county environmental agencies for the activities of harvesting / capturing and / or commercialization of the species of wild flora and fauna carried out by individuals and legal entities, the management of notification and authorization procedures in the field of GMMs (genetically modified micro-organisms) and GMOs (genetically modified organisms), public service notifications SEVESO - service for accident / incident notifications sent by economic operators, as well as classification notifications within the meaning of Directive 2012/18/ EU (SEVESO III), with interoperability with IGSU, EMAS registration service - manages organizations that adhere to a community eco-management and audit scheme, EPRTR application for reporting purposes of the economic operators, Service for Industrial Emissions, Service for issuing permits, agreements, authorizations and integrated environmental permits integrated with the document management system, Soil-Underground public service (management of data on potentially contaminated, contaminated and remedy sites), laboratory analysis public service in the field of waste, noise, radioactivity, waste generation and management reporting services, reporting services on the generation and management of waste packaging, end-of-life vehicle reporting service, service on the approval / rejection of cross border waste shipments, service for the registration of producers of batteries and accumulators, service for the registration of manufacturers of electrical and electronic equipment and for reporting data on the generation and management of electrical and electronic equipment waste, chemical reporting service in accordance with art. 36 of Regulation 1907/2006 - REACH and art. 46 and 49 of Regulation 1272/2008 – CLP, safety reports for high level sites, major accident prevention policy for low level sites, emergency plan, domino effect between installations, according to the implementation of the EU SEVESO III Directive, service to request the ecological label for legal entities, service for presenting the cases of environmental damage registered in Romania, monitoring emissions from medium combustion plants, public greenhouse gas emission permit service, registration service for economic operators that are not subject to environmental authorization in order to meet the requirements established by EU Directive 2008/98, service for issuing approvals and evaluation reports (for biocidal products, plant protection products and fertilisers), data reporting service for selective waste collection in public institutions).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 6. Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżdied il-livell ta’ diġitalizzazzjoni għal diversi servizzi fil-qasam tal-protezzjoni soċjali u tax-xogħol, mirfuda minn xiri ta’ tagħmir u taħriġ għall-persunal.
L-investiment jikkonsisti f’diversi azzjonijiet:
-id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi offruti mill-ANOFM (l-Aġenzija Nazzjonali tal-Impjiegi) (bħas-sottomissjoni online ta’ dokumenti għar-reġistrazzjoni tal-benefiċjarji u l-għoti tal-benefiċċji, il-possibbiltà li wieħed jirreġistra u jattendi taħriġ online u l-valutazzjoni tal-kompetenzi professjonali, sessjonijiet ta’ konsulenza online) u l-aġġornament tal-infrastruttura tal-IT.
-id-diġitalizzazzjoni tal-Ispettorat Territorjali tax-Xogħol (ITM) immirata lejn l-attività ta’ kontroll fil-qasam tar-relazzjonijiet tax-xogħol u s-sikurezza u s-saħħa okkupazzjonali (sistema tal-IT, firem elettroniċi, simplifikazzjoni tal-proċedura ta’ notifika). Barra minn hekk, il-proġett REGES-ONLINE huwa mistenni li jkollu l-għan li jiddiġitalizza r-relazzjoni tal-Ispettorati Territorjali tax-Xogħol mal-impjegaturi, filwaqt li jiffaċilita t-trażmissjoni tad-data dwar l-impjegati u l-kuntratti ta’ impjieg individwali tagħhom.
-id-diġitalizzazzjoni tal-benefiċċji tal-assistenza soċjali ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Pagamenti u l-Ispezzjoni Soċjali — ANPIS (inklużi Sistemi tal-IT funzjonali li jservu lill-benefiċjarji tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni). Għall-ANPIS huwa previst l-iżvilupp ta’ għodod għall-ġestjoni tad-dokumenti u tal-informazzjoni, kanali ta’ komunikazzjoni f’ħin reali maċ-ċittadini, id-diġitalizzazzjoni u l-għodod tal-ipproċessar, filwaqt li tiġi żgurata s-sigurtà tad-data. Barra minn hekk, f’sinerġija mar-riforma inkluża fil-komponent 13 (riformi soċjali) tal-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza, hija mistennija l-operazzjonalizzazzjoni tal-pjattaforma diġitali għall-implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni.
-taħriġ fil-ħiliet diġitali għall-impjegati tal-ANOFM, l-ANPIS u l-ITM.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 7. Implimentazzjoni tal-formoli elettroniċi tal-Formoli elettroniċi fil-qasam tal-akkwist pubbliku
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li joperazzjonalizza l-formoli elettroniċi standard li għandhom jintużaw għall-pubblikazzjoni ta’ avviżi ta’ akkwist pubbliku, li għandhom jissimplifikaw il-prattiki tal-akkwist pubbliku fil-livell nazzjonali u Ewropew, f’konformità mar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2019/1780 li jistabbilixxi formoli standard għall-pubblikazzjoni ta’ avviżi fil-qasam tal-akkwist pubbliku u li jħassar ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/1986.
L-investiment għandu jinkludi analiżi tar-rekwiżiti legali fil-livell tal-UE u tqabbil mal-formoli preċedenti u għandu jipproċedi bl-iskemi, il-listi tal-kodiċijiet, ir-regoli tan-negozju u tal-validazzjoni u t-tikketti, jivvaluta l-integrazzjoni tas-sistema mitluba, għandu jadatta l-formoli elettroniċi, jiddefinixxi u jimplimenta l-mudell tad-data tal-Formoli elettroniċi, il-formoli elettroniċi u n-notifiki. Barra minn hekk, il-Formoli elettroniċi għandhom jiġu integrati ma’ għodod u servizzi oħra (bħas-sistema tal-Intelligence tan-Negozju tas-Sistema Nazzjonali tal-Akkwist Pubbliku) u għandu jiġi pprovdut taħriġ għall-utenti.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 8. Karta tal-identità elettronika u firma diġitali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa t-tranżizzjoni u l-adozzjoni tal-karta tal-identità elettronika (karta tal-identità elettronika) miċ-ċittadini Rumeni. L-investiment huwa kruċjali biex tiġi ffaċilitata l-interazzjoni diġitali bejn l-entitajiet pubbliċi/privati u ċ-ċittadini.
L-investiment jikkonsisti fi:
-il-forniment ta’ 5 miljun karta tal-identità elettronika matul l-implimentazzjoni tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. Il-Karta tal-identità elettronika għandha taħżen żewġ ċertifikati diġitali: I) waħda li għandha tagħmel possibbli l-awtentikazzjoni għall-użu tas-servizzi online tal-amministrazzjoni pubblika, li tista’ tintuża mill-mument li tinħareġ il-karta tal-identità elettronika u ii) waħda fakultattiva għall-firma elettronika kwalifikata maħruġa minn fornituri ta’ servizzi ta’ ċertifikazzjoni kwalifikati, disponibbli biex tinxtara miċ-ċittadini;
-l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ 11 servizz pubbliku online, b’mill-inqas livell “3” ta’ sofistikazzjoni li għandu jkun aċċessibbli bl-użu tal-karta tal-identità elettronika. Dawn is-servizzi pubbliċi online għandhom jinkludu l-komponenti li ġejjin: Infrastruttura tal-IT &Cgħall-iżvilupp, it-twassil u l-kontinwità mtejba tas-servizzi aċċessati permezz ta’ karta tal-identità elettronika, soluzzjonijiet ta’ virtwalizzazzjoni għat-titjib tad-disponibbiltà tal-infrastruttura sabiex jiġi żgurat l-aċċess għas-servizzi elettroniċi, l-espansjoni tar- “riżerva u l-irkupru minn diżastri” attwali b’soluzzjonijiet modulari;
-l-iżvilupp ta’ sistema ta’ twissija bikrija rigward ir-riskji għas-sigurtà (inklużi r-riskji ċibernetiċi);
-l-implimentazzjoni ta’ kampanja ta’ sensibilizzazzjoni li tħeġġeġ l-użu mifrux tal-karta tal-identità elettronika u impliċitament is-servizzi pubbliċi elettroniċi assoċjati.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 9. Id-diġitalizzazzjoni tas-settur tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa t-trasformazzjoni diġitali tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) u li jżid il-livell ta’ litteriżmu diġitali fost l-impjegati.
L-investiment jikkonsisti f’sejħa għal proġetti u għandu jagħti 200 għotja (ta’ massimu ta’ EUR 70 000 għal perjodu ta’ implimentazzjoni ta’ massimu ta’ 30-il xahar) lill-NGOs għal investimenti fl-infrastruttura diġitali, il-ħiliet diġitali tal-persunal u tal-voluntiera, l-iżvilupp ta’ pjattaformi ta’ Ġestjoni tar-Relazzjonijiet mal-Klijenti, u x-xiri ta’ tagħmir. Barra minn hekk, taħt dan l-investiment għandu jiġi stabbilit Ċentru ta’ riżorsi għat-trasformazzjoni diġitali tal-NGOs. Iċ-Ċentru għandu jappoġġa l-iżvilupp ta’ servizzi tal-IT u soluzzjonijiet ta’ software b’sors miftuħ u assistenza teknika fl-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ trasformazzjoni diġitali, iċ-ċentralizzazzjoni tar-riżorsi diġitali eżistenti f’ħanut tal-kotba diġitali miftuħ li jippermetti aċċess aktar faċli, assistenza, tagħlim elettroniku u taħriġ, komunitajiet ta’ prattika, u appoġġ personalizzat fil-proċessi ta’ trasformazzjoni diġitali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 10. Trasformazzjoni diġitali fil-ġestjoni tas-servizz ċivili
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb is-servizz ċivili billi jnaqqas il-burokrazija u jżid il-kwalità tas-servizzi pubbliċi permezz ta’ servizz ċivili mħarreġ sew u professjonali. Dan l-investiment huwa marbut mal-komponent 14 (Governanza tajba).
L-investiment jikkonsisti fl-operazzjonalizzazzjoni ta’ żewġ pjattaformi interoperabbli:
-e-ANFP — żvilupp u estensjoni tal-pjattaforma ta’ ġestjoni tas-servizz ċivili (ċentrali, territorjali, livell lokali) għall-proċessi kollha tal-karrieri (reklutaġġ, valutazzjoni, promozzjoni, ħruġ mis-sistema pubblika, abbażi ta’ qafas standardizzat ta’ kompetenza u deskrizzjonijiet tal-impjiegi) u interkonnessjoni ma’ istituzzjonijiet li jikkollaboraw.
-SIMRU (Sistema Integrata ta’ Ġestjoni tar-Riżorsi Umani) — żvilupp tal-pjattaforma ta’ ġestjoni interna għall-awtoritajiet pubbliċi għall-proċessi tar-riżorsi umani (ġestjoni tad-data tal-persunal, ġestjoni organizzazzjonali, ġestjoni tal-ħin, stabbiliment tal-objettivi, u rapportar).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 11. Implimentazzjoni ta’ skema biex tappoġġa l-użu ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni permezz ta’ tipi differenti ta’ strumenti għall-benefiċjarji, b’enfasi fuq żoni bojod
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jipprovdi kopertura ta’ aċċess għall-internet b’veloċità għolja ħafna għal żoni fejn is-suq ma jistax jipprovdi dawn is-servizzi waħdu (villaġġi, inklużi żoni żvantaġġati). Il-veloċità minima għandha tkun mill-inqas 100 Mbps li tista’ tiġi aġġornata u n-networks għandhom ikunu FTTB/H u/jew 5G.
L-investiment jikkonsisti f’żewġ flussi ta’ prijorità: I) il-prijorità assoluta li timmira lejn muniċipalitajiet rurali totalment bojod mhux moqdija b’netwerks fissi, iżda fejn hemm domanda moħbija jew muturi soċjoekonomiċi u ii) il-prijorità sottostanti li timmira għal netwerks fissi fejn il-veloċitajiet jeħtieġ li jittejbu u s-suq jonqos milli jkopri dawn il-ħtiġijiet. L-investiment għandu jiffinanzja infrastruttura passiva u elementi attivi tan-netwerk, segment tal-backhaul u tal-aċċess, l-istabbiliment ta’ networks ġodda jew l-aġġornament ta’ dawk eżistenti.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 12. L-iżgurar tal-protezzjoni taċ-ċibersigurtà kemm għall-infrastrutturi pubbliċi kif ukoll privati tal-IT &Cb’ valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali, bl-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jsaħħaħ il-kapaċità taċ-ċentru nazzjonali taċ-Ċiberint u li jiżgura s-sigurtà tal-infrastrutturi ta’ mill-inqas 101 istituzzjoni u entità b’infrastrutturi kritiċi tal-ICT fil-livell nazzjonali (ministeri, aġenziji, fornituri/distributuri tal-enerġija, saħħa, trasport, provvista tal-ilma).
L-investiment jikkonsisti f’diversi linji ta’ azzjoni:
-Il-forniment ta’ soluzzjonijiet taċ-ċibersigurtà, tagħmir u taħriġ għal entitajiet magħżula abbażi tal-grad ta’ vulnerabbiltà għal attakki ċibernetiċi, l-impatt potenzjali ta’ attakk ċibernetiku fuq is-servizzi pprovduti, il-probabbiltà li jkunu miri għal attakki ċibernetiċi kbar, kopertura nazzjonali/reġjonali, u l-għadd ta’ riċevituri ta’ servizzi pprovduti mill-entitajiet.
-L-iżvilupp tal-kapaċitajiet taċ-ċentru nazzjonali taċ-Ċiberint billi tiġi operazzjonalizzata pjattaforma għas-sigurtà u d-direzzjoni tad-data għat-trasferiment bejn networks ta’ livelli ta’ fiduċja differenti u billi tiżdied il-kapaċità investigattiva taċ-ċentru.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 13. L-iżvilupp ta’ sistemi ta’ sigurtà għall-protezzjoni tal-ispettru tal-gvern
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżgura l-komunikazzjonijiet mingħajr fili fl-istituzzjonijiet u l-awtoritajiet pubbliċi ċentrali u lokali. B’mod partikolari, l-investiment għandu l-għan li jimplimenta mekkaniżmi mingħajr fili għall-prevenzjoni tal-vulnerabbiltà fis-sistemi ta’ komunikazzjoni, jiżviluppa soluzzjonijiet għad-detezzjoni tal-vulnerabbiltà mingħajr fili fis-sistemi ta’ komunikazzjoni, u joħloq sistema unifikata ta’ ġestjoni tal-vulnerabbiltà mingħajr fili fis-sistemi ta’ komunikazzjoni.
L-investiment għandu jiġi implimentat bil-ħolqien ta’ network ġdid ta’ sensuri distribwiti fil-livell nazzjonali, imqiegħda f’siti ta’ riċeviment iddedikati biex jidentifikaw u jwissu awtomatikament f’każ ta’ disturbi fl-ispettru governattiv tar-radju.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 14. Żieda fir-reżiljenza u ċ-ċibersigurtà tas-servizzi tal-infrastruttura tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet ipprovduti lill-awtoritajiet pubbliċi fir-Rumanija
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiżdied ir-reżiljenza tal-infrastruttura tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet (ISP) għall-awtoritajiet pubbliċi, filwaqt li tiġi żgurata ċ-ċibersigurtà tagħhom.
L-investiment jikkonsisti fl-aġġornament u l-espansjoni tan-network tal-aċċess għall-internet tal-gigabits għall-amministrazzjoni pubblika, l-aġġornament tal-kapaċitajiet taċ-ċibersigurtà, l-iżgurar tas-servizzi tal-ISP (DNS, web, email, hosting). Kull kontea tar-Rumanija għandha tkun konnessa ma’ network ta’ distribuzzjoni nazzjonali tal-Internet.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 15. Il-ħolqien ta’ ħiliet ġodda taċ-ċibersigurtà għas-soċjetà u l-ekonomija
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa l-iżvilupp tal-ħiliet taċ-ċibersigurtà kemm għall-istudenti, kif ukoll għall-atturi pubbliċi u privati.
L-investiment jikkonsisti f’żewġ azzjonijiet ewlenin:
-l-implimentazzjoni ta’ taħriġ dwar iċ-ċibersigurtà għal 5 000 għalliem (fil-livelli ta’ qabel l-università u tal-università) li għandhom jgħaddu l-għarfien miksub ġdid tagħhom lill-istudenti madwar ir-Rumanija kollha. Din il-parti tal-investiment għandha tqajjem kuxjenza dwar iċ-ċibersigurtà u għandha tikkontribwixxi għal effett dejjiemi għall-ekonomija u s-soċjetà.
-għandu jiġi żviluppat sett ta’ għodod biex tiżdied il-maturità taċ-ċibersigurtà għal 1 000 attur abbażi ta’ valutazzjoni inizjali li għandha tiffoka fuq it-tħaddim, it-teknoloġija u l-ħiliet tal-grupp fil-mira.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 16. Programm ta’ taħriġ avvanzat fil-ħiliet diġitali għall-impjegati taċ-ċivil
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jżid il-ħiliet diġitali avvanzati tal-impjegati taċ-ċivil, bl-għan li jappoġġa d-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi billi jtejjeb id-disponibbiltà ta’ forza tax-xogħol kwalifikata għal operazzjonijiet interni tal-IT &C.
L-investiment jikkonsisti f’taħriġ għal ħiliet diġitali avvanzati (ġestjoni tal-bażi tad-data, ġestjoni tas-sistema, analiżi tan-negozju, analiżi tad-data, programmazzjoni) għal 32 500 impjegat taċ-ċivil (li minnhom 2 500 impjegat taċ-ċivil f’kategoriji ta’ karriera għolja). Għandha ssir analiżi tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ minn qabel.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 17. Skemi ta’ finanzjament għal-libreriji biex isiru ċentri tal-ħiliet diġitali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb il-ħiliet diġitali bażiċi tal-komunitajiet b’aċċess limitat għat-taħriġ diġitali u ta’ gruppi emarġinati. L-investimenti jikkonsistu fir-rikonverżjoni ta’ 105 librerija f’ċentri għall-iżvilupp tal-ħiliet diġitali, mirfuda minn fondi addizzjonali għal 1 030 librerija biex jibdlu/jaġġornaw it-tagħmir tal-IT tagħhom. Taħt dan l-investiment, huwa mistenni li ħiliet bażiċi bħal-litteriżmu diġitali, il-komunikazzjoni, il-litteriżmu medjatiku, il-kreatur tal-kontenut diġitali, is-sigurtà diġitali, u l-edukazzjoni intraprenditorjali diġitali għandhom jiġu żviluppati għal 100 000 ċittadin minn komunitajiet żvantaġġati.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
G.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
142 |
Riforma 1. L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
Stadju Importanti |
Task force għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tar-riformi u l-investimenti tat-Trasformazzjoni Diġitali stabbiliti u operazzjonali |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni ministerjali għall-istabbiliment tat-Task Force |
Q4 |
2021 |
L-operazzjonalizzazzjoni ta’ Task Force temporanja għat-Trasformazzjoni Diġitali li għandha timpjega matul il-perjodu ta’ implimentazzjoni tal-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza 17 kariga kuntrattwali speċjalizzata ħafna fil-qasam tat-teknoloġiji diġitali u speċjalisti tal-ġestjoni tal-proġetti. Il-kompiti ewlenin ta’ din l-unità huma: -l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-komponenti settorjali tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza; -il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tar-riformi u l-investimenti relatati mad-diġitali fi ħdan il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza b’enfasi fuq proġetti ewlenin, u l-proposta ta’ miżuri ta’ rimedju immedjati għal blokok kritiċi f’kollaborazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet l-oħra involuti; -l-iżvilupp ta’ sistemi ta’ ġestjoni tal-prestazzjoni tal-proġetti fil-kopertura tal-objettivi speċifiċi tal-pilastru diġitali; -l-iżvilupp u r-regolamentazzjoni tal-qafas regolatorju, metodoloġiku u tal-proċeduri funzjonali, operattivi u finanzjarji fil-qasam tal-attività tagħha; -l-iżvilupp ta’ għodod għall-implimentazzjoni tal-politiki relatati mad-diġitali; -il-ġestjoni tal-proġetti u r-rapportar tal-istadji kollha tat-tlestija tal-objettivi stabbiliti fi ħdan il-miżuri relatati diġitali fil-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza; -l-issodisfar ta’ kwalunkwe attribut ieħor meħtieġ biex ikopri l-implimentazzjoni tar-riformi u l-investimenti tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza relatati mad-diġitali. It-Task force għandha tkun taħt il-koordinazzjoni ta’ direttur, subordinata għall-ministru li jkollu l-portafoll tad-diġitalizzazzjoni. |
|||
|
143 |
Riforma 1. L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
Stadju Importanti |
Analiżi kompluta għall-għażliet għall-arkitettura tal-cloud tal-gvern |
Rapport tal-output b’valutazzjoni u rakkomandazzjonijiet ippreżentati |
Q1 |
2022 |
L-analiżi għandha tippreżenta: -l-għażliet strateġiċi u teknoloġiċi u l-pakkett leġiżlattiv u regolatorju biex tiġi ddeterminata l-kisba tal-Cloud tal-Gvern, inklużi r-regoli tal-interoperabbiltà u l-mudell ta’ governanza tad-data tal-gvern; -il-possibbiltajiet għall-kostruzzjoni, il-kunsinna, l-installazzjoni u t-tħaddim ta’ infrastrutturi ċivili u teknoloġiċi f’konformità mal-iskadenzi stabbiliti fil-Pjan; -l-immappjar ta’ applikazzjonijiet/servizzi diġitali pubbliċi attwalment offruti mill-awtoritajiet tal-istat ta’, it-tfassil ta’ proċessi u proċeduri implimentati fil-produzzjoni u/jew fl-istadji ta’ implimentazzjoni; -il-pjan ta’ żvilupp/migrazzjoni tal-cloud tal-applikazzjonijiet immappjati. |
|||
|
144 |
Riforma 1. L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi għall-governanza tas-servizzi tal-cloud għaż-żona tal-gvern |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar il-governanza tas-servizzi tal-cloud |
Q2 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida għandha tistabbilixxi qafas ġenerali għall-iżvilupp u l-ġestjoni ta’ infrastruttura tal-cloud, li tikkonsisti f’sett ta’ riżorsi u servizzi tat-teknoloġija tal-informazzjoni, tal-komunikazzjoni u taċ-ċibersigurtà, kondiviżi mis-settur pubbliku f’konformità mal-Istrateġija Ewropea tal-Cloud Computing u allinjati mal-Qafas Nazzjonali għall-Interoperabbiltà. |
|||
|
145 |
Riforma 1. L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar l-interoperabbiltà |
Q2 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida għandha: -tkun allinjata mad-dispożizzjonijiet tal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà; 12 -jistabbilixxu qafas/governanza biex jappoġġaw l-għażla ta’ standards u regoli rilevanti għall-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet u servizzi mis-settur pubbliku f’ambjent sigur u sostenibbli; -joperazzjonalizzaw il-migrazzjoni u l-integrazzjoni fl-istrutturi tad-data eżistenti tad-data, filwaqt li jiżguraw l-interoperabbiltà; -tiżgura li l-implimentazzjoni tal-funzjonalitajiet tinvolvi l-allinjament tal-infrastrutturi nazzjonali ta’ identifikazzjoni u awtorizzazzjoni mal-Istati Membri tal-UE fi skema transnazzjonali, f’konformità mar-regoli Ewropej stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 2014/910 eIDAS dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal tranżazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern; -tqis il-prinċipju ta’ darba biss inkorporat fir-Regolament (UE) 2018/1724 dwar il-Gateway Diġitali Unika. |
|||
|
146 |
Riforma 2: It-tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u l-istimolu tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sigurtà tan-netwerks 5G |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi tas-sigurtà 5G |
|
|
|
Q2 |
2021 |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sigurtà tan-netwerks 5G. Id-dispożizzjonijiet ewlenin għandhom ikunu mmirati lejn fornituri tal-komunikazzjoni li għandhom ikunu jistgħu jużaw biss teknoloġiji, tagħmir u software fin-netwerks 5G minn manifatturi awtorizzati minn qabel b’deċiżjoni tal-Prim Ministru, abbażi tal-opinjoni tal-Kunsill Suprem tad-Difiża Nazzjonali. Kull manifattur tat-tagħmir u tas-softwer 5G għandu japplika għal din l-awtorizzazzjoni, li għandha tintbagħat lill-Ministeru responsabbli għall-Komunikazzjoni. |
|
147 |
Riforma 2: It-tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u l-istimolu tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
Stadju Importanti |
Pubblikazzjoni tas-sejħa għal offerti għall-awtorizzazzjoni tal-operaturi tat-telekomunikazzjonijiet għall-għoti ta’ liċenzji 5G |
Is-sejħa għall-offerti hija ppubblikata fuq is-sit web tal-ANCOM |
|
|
|
Q2 |
2022 |
Il-pubblikazzjoni u l-organizzazzjoni ta’ proċedura ta’ għażla kompetittiva (irkant) għall-għoti tal-hekk imsejħa “liċenzji 5G” (jiġifieri fil-meded ta’ 700 MHz, 1 500 MHz u 3,4–3.8 GHz). Il-liċenzji fit-tul huma previsti skont il-kriterji tal-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi, biex jistimulaw il-5G b’mod effiċjenti, jippromwovu l-kompetizzjoni u d-drittijiet tal-utenti finali. Il-proċedura tal-irkant għandha tibni fuq l-esperjenzi tal-irkantijiet tal-ispettru tal-passat fir-Rumanija (2012 u 2015) u bi proċedimenti reċenti simili fl-UE, u għandha tinkorpora salvagwardji kompetittivi, mekkaniżmi għat-tiswir tas-suq u kundizzjonijiet mehmuża mal-liċenzji, kollha adattati għall-ispeċifiċitajiet u d-dinamika tas-suq Rumen. |
|
148 |
Riforma 2: It-tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u l-istimolu tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
Stadju Importanti |
Ir-rakkomandazzjonijiet mis-sett ta’ għodod tal-konnettività tal-UE huma implimentati |
Q3 |
2022 |
L-implimentazzjoni tal-Pjan Direzzjonali tar-Rumanija fl-applikazzjoni tas-Sett ta’ Għodod għall-Konnettività hija sforz konġunt ta’ diversi partijiet ikkonċernati. 13 Skont l-abbozz tal-pjan direzzjonali li bħalissa qed jiġi analizzat bejn il-ministeri rilevanti, ir-Rumanija għandha timplimenta għal 12 minn 39 rakkomandazzjoni: 24 — promozzjoni ta’ prezzijiet ta’ riżerva adegwati 25 — disponibbiltà f’waqtha tal-baned armonizzati tal-5G 28 — reġim ta’ awtorizzazzjoni individwali għall-banda ta’ frekwenzi 24,25–27.5 GHz 31 — struttura tat-tariffi rikorrenti tal-ispettru biex tiġi inċentivata l-introduzzjoni 38 — komunikazzjoni koordinata u mmirata għall-informazzjoni u l-edukazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-5G 39 — tinforma lill-pubbliku dwar il-konformità tal-installazzjonijiet tal-Istazzjonijiet Bażi tar-Radju mal-limiti sikuri applikabbli tal-FME. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet kollha huma mistennija li jiġu ffinalizzati sal-2021, filwaqt li 2 — ipprovdi regolamenti mudell dwar l-introduzzjoni tan-netwerk tal-komunikazzjoni elettronika 3 — forniment ta’ materjali informattivi u workshops għall-muniċipalitajiet u awtoritajiet kompetenti oħra 11 — l-iżgurar tad-disponibbiltà ta’ informazzjoni minn sorsi differenti u t-titjib tat-trasparenza tax-xogħlijiet ċivili ppjanati 26 — rieżami tal-Pjanijiet Nazzjonali tal-Ispettru fuq bażi regolari 32 — uża l-għajnuna finanzjarja bħala komplement biex tinċentiva l-investimenti 35 — agħmel użu mill-kundizzjonijiet tekniċi armonizzati żviluppati mill-Konferenza Ewropea tal-Amministrazzjonijiet Postali u tat-Telekomunikazzjoni (CEPT)/Kumitat tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (ECC), jekk jitqiesu meħtieġa meded ta’ frekwenzi dedikati komuni Kollha għandhom jiġu ffinalizzati fl-2022. |
||||
|
149 |
Riforma 2: It-tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u l-istimolu tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
Stadju Importanti |
Assenjazzjoni tad-drittijiet tal-użu tal-ispettru tar-radju |
Drittijiet ta’ użu assenjati |
|
|
|
Q3 |
2022 |
Il-liċenzji tal-frekwenzi tar-radju “5G” għandhom jiġu assenjati abbażi tar-riżultati tal-proċedura kompetittiva tal-għażla/tal-irkant fl-istadju importanti 147. |
|
150 |
Ir-riforma tas-3. L-iżgurar taċ-ċibersigurtà tal-entitajiet pubbliċi u privati li għandhom infrastruttura ta’ valur kritiku |
Stadju Importanti |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali taċ-Ċibersigurtà 2021–2026 |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali dwar iċ-Ċibersigurtà 2021–2026 mill-gvern |
Q4 |
2021 |
L-istrateġija Nazzjonali taċ-Ċibersigurtà 2021–2026 għandha tiġi adottata u għandha tinkludi dispożizzjonijiet dwar: -valutazzjonijiet u aġġornamenti regolari tal-qafas regolatorju u istituzzjonali taċ-ċibersigurtà, -it-tisħiħ tas-sħubija pubblika-privata u akkademika biex tiżdied ir-reżiljenza ċibernetika tas-soċjetà kollha kemm hi, -l-iżvilupp tal-kapaċità ta’ rispons għall-attakki ċibernetiċi u r-reżiljenza tas-sistemi, in-networks u s-servizzi -konsolidazzjoni tar-rwol tar-Rumanija fl-arkitettura taċ-ċibersigurtà fil-livell internazzjonali. |
|||
|
151 |
Ir-riforma tas-3. L-iżgurar taċ-ċibersigurtà tal-entitajiet pubbliċi u privati li għandhom infrastruttura ta’ valur kritiku |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar id-Difiża u ċ-Ċibersigurtà tar-Rumanija |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar id-Difiża u ċ-Ċiberspazju u s-Sigurtà tar-Rumanija |
Q4 |
2022 |
Il-liġi dwar id-Difiża u ċ-Ċibersigurtà tar-Rumanija għandha tistabbilixxi l-qafas legali u istituzzjonali għall-organizzazzjoni u t-twettiq ta’ attivitajiet fl-oqsma taċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża, il-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni u r-rispons tal-istituzzjonijiet fl-oqsma kkonċernati. |
|||
|
152 |
Ir-riforma tas-4. Żieda fil-kompetenza diġitali għas-servizz pubbliku u l-edukazzjoni diġitali tul il-ħajja għaċ-ċittadini |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali tal-Ministru tax-Xogħol u tal-President tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika għad-definizzjoni ta’ okkupazzjonijiet diġitali ġodda fil-Klassifikazzjoni tal-Impjiegi (COR) |
Dispożizzjoni fl-ordni tal-President tal-Ministru tax-Xogħol u tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emenda li tiddefinixxi okkupazzjonijiet diġitali ġodda fil-KtR. |
|
|
|
Q3 |
2022 |
L-ordni ministerjali tal-Ministru tax-Xogħol u tal-President tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika għandhom jiddefinixxu l-okkupazzjonijiet diġitali l-ġodda fil-livell tal-Klassifikazzjoni tal-Impjiegi Rumena (COR) ekwivalenti għal dawk li jeżistu fil-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea bi prattiki tajbin fid-diġitalizzazzjoni. Għandu jitwettaq studju/analiżi tad-dijanjożi biex jiġi pprovdut tbassir għall-ħames snin li ġejjin tal-ħtiġijiet tax-xogħol fil-kuntest tat-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija u t-tranżizzjoni għall-industrija 4.0 inklużi rakkomandazzjonijiet għad-definizzjoni ta’ okkupazzjonijiet diġitali ġodda fil-klassifikazzjoni uffiċjali tal-okkupazzjonijiet. |
|
153 |
Investiment 1. Skjerament tal-Infrastruttura tal-Cloud tal-Gvern |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratt għall-implimentazzjoni tal-investiment abbażi tal-proċedura tas-sejħa għall-offerti biex jiġi implimentat l-investiment |
Firma tal-kuntratt |
Q2 |
2022 |
L-iffirmar tal-kuntratt għall-implimentazzjoni tal-infrastruttura tal-cloud tal-gvern. L-istituzzjonijiet responsabbli għas-sejħa għall-offerti u l-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment huma s-Servizzi Speċjali tat-Telekomunikazzjoni u l-Awtorità għad-Diġitalizzazzjoni tar-Rumanija. L-implimentazzjoni tal-Cloud tal-Gvern għandha tinvolvi mill-inqas l-istadji li ġejjin: -il-kostruzzjoni tal-Livell IV miċ-ċentri tad-data tad-disinn għaż-żewġ ċentri ewlenin u tal-Grad III mid-disinn għal dawk sekondarji; -jipprovdu infrastruttura speċifika tal-komunikazzjoni u teknoloġija tal-informazzjoni (kejbils tal-fibra ottika u tagħmir tal-komunikazzjoni ta’ kapaċità għolja); -l-iżvilupp/l-espansjoni tan-network tal-provvista tal-elettriku għal kull ċentru tad-data sabiex tiġi żgurata d-domanda għar-ridondanza u għall-elettriku; -il-kisba ta’ infrastruttura tal-arja kundizzjonata skalabbli u superfluwa, effiċjenti fl-użu tal-enerġija għal kull ċentru tad-data; -l-installazzjoni tas-sistema ta’ detezzjoni u tifi tan-nar b’gass inerti biex tiġi żgurata l-protezzjoni għall-infrastruttura kollha ta’ kull ċentru tad-data; -l-implimentazzjoni tas-sistema tas-sigurtà fiżika (kontroll tal-aċċess, monitoraġġ bil-vidjo, kontra s-serq) għall-infrastruttura żviluppata; -l-implimentazzjoni tan-netwerk ta’ monitoraġġ u ġestjoni tal-infrastruttura fi ħdan il-faċilità realizzata; -it-twettiq ta’ infrastruttura tal-IT & C skalabbli u ta’ disponibbiltà għolja (tagħmir tal-ipproċessar, ħżin, komunikazzjoni, software ta’ virtwalizzazzjoni) f’kull ċentru tad-data; -l-akkwist tal-liċenzji meħtieġa u tat-tagħmir speċjalizzat għaċ-ċibersigurtà tal-perimetru. -Is-sigurtà għandha tiġi pprovduta mill-amministratur tal-infrastruttura tal-cloud tal-gvern. |
|||
|
154 |
Investiment 1. Skjerament tal-Infrastruttura tal-Cloud tal-Gvern |
Mira |
Istituzzjonijiet pubbliċi konnessi permezz tal-cloud tal-gvern |
Numru |
0 |
30 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 30 istituzzjoni pubblika konnessi u jużaw bis-sħiħ il-Cloud tal-Gvern, f’konformità mad-dispożizzjonijiet fl-istadju importanti 153. L-istituzzjonijiet pubbliċi għandhom jiskambjaw data ma’ xulxin permezz tal-infrastruttura tal-cloud tal-Gvern. |
|
|
155 |
Investiment 1. Skjerament tal-Infrastruttura tal-Cloud tal-Gvern |
Mira |
Ċentri tad-data tal-Grad III u tal-Grad IV skont id-disinn, l-infrastruttura u t-teknoloġiji għas-servizzi tal-cloud |
|
Numru |
0 |
4 |
Q4 |
2025 |
Żewġ ċentri tad-data tal-Grad III u żewġ ċentri tad-data tal-Grad IV skont id-disinn, l-hardware u s-software (Infrastruttura-bħala Servizz — IaaS/Pjattaforma bħala Servizz — PaaS/Software-as a Service — SaaS) funzjonali, f’konformità mad-dispożizzjonijiet fl-istadju importanti 153. Iċ-ċentri tad-Data għandhom jikkonformaw mal- “Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar l-Effiċjenza Enerġetika taċ-Ċentri tad-Data”. |
|
156 |
Investiment 2. L-iżvilupp tal-cloud u l-migrazzjoni |
Mira |
Applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali governattivi migrati għall-Infrastruttura bħala Servizz — IaaS/Pjattaforma bħala Servizz — PaaS/ |
|
Numru |
0 |
5 |
Q2 |
2025 |
L-għadd ta’ applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali cloud nattivi tal-gvern f’PaaS u l-migrazzjoni ta’ dawk eżistenti lesti għall-cloud/virtwalizzati f’IaaS, wara l-analiżi żviluppata fl-istadju importanti 143. L-applikazzjonijiet/servizzi għandhom jiġu żviluppati għall-awtoritajiet/istituzzjonijiet pubbliċi sabiex jgħinuhom jipprovdu s-servizzi pubbliċi li huma r-responsabbiltajiet tagħhom, u għalhekk ma jintużawx għal attivitajiet ekonomiċi. |
|
157 |
Investiment 2. L-iżvilupp tal-cloud u l-migrazzjoni
|
Mira |
Applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali governattivi migrati għall-Infrastruttura bħala Servizz — IaaS/Pjattaforma bħala Servizz — PaaS |
|
Numru |
5 |
30 |
Q2 |
2026 |
L-għadd ta’ applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali cloud nattivi tal-gvern f’PaaS u l-migrazzjoni ta’ dawk eżistenti lesti għall-cloud/virtwalizzati f’IaaS, wara l-analiżi żviluppata fl-istadju importanti 143. L-applikazzjonijiet/servizzi għandhom jiġu żviluppati għall-awtoritajiet/istituzzjonijiet pubbliċi sabiex jgħinuhom jipprovdu s-servizzi pubbliċi li huma r-responsabbiltajiet tagħhom, u għalhekk ma jintużawx għal attivitajiet ekonomiċi. |
|
158 |
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina
|
Mira |
Istituzzjonijiet tas-saħħa pubblika diġitalizzati |
|
Numru |
0 |
60 |
Q2 |
2023 |
Mill-inqas 60 istituzzjonijiet tas-saħħa pubblika għandhom jiġu diġitalizzati.
L-istituzzjonijiet b’responsabbiltajiet fil-qasam tas-saħħa jinkludu: Direttorati tas-saħħa pubblika, istituti tas-saħħa pubblika, l-aġenzija nazzjonali tal-prodotti mediċinali, l-iskola nazzjonali tas-saħħa pubblika u l-ġestjoni u l-Ministeru tas-Saħħa.
2. Assistenza teknika għall-iżvilupp u l-integrazzjoni ta’ soluzzjonijiet tas-saħħa diġitali fis-sistema tas-saħħa. 3. Taħriġ għall-persunal biex jitgħallem kif jopera l-applikazzjonijiet tal-IT. It-taħriġ għandu jiġi appoġġat mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza għal 2 970 impjegat. Għandha tingħata prijorità lill-fornituri tal-kura tas-saħħa f’żoni remoti jew foqra. |
|
159 |
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
Stadju Importanti |
Sistema ta’ telemediċina użata |
Q4 |
2024 |
Is-sistema tat-telemediċina għandha tkun aċċessibbli għal firxa wiesgħa ta’ fornituri tal-kura tas-saħħa rilevanti, bil-possibbiltà li tintuża b’mod wiesa’ madwar il-pajjiż, b’enfasi fuq iż-żoni rurali u ż-żoni urbani żgħar. Iż-żoni rurali u ż-żoni urbani żgħar fejn għandha tintuża s-sistema tat-telemediċina għandhom jintgħażlu abbażi ta’ diversi fatturi, inklużi: -l-aċċess attwali għall-kura tas-saħħa (imkejjel skont l-għadd ta’ tobba tal-familja jew tobba tal-familja/popolazzjoni), billi tingħata prijorità lill-oqsma b’inqas aċċess għall-kura tas-saħħa. -reġjuni inqas żviluppati (skont il-klassifikazzjoni tal-UE, imkejla skont il-PDG/il-kapital), billi tingħata prijorità lil żoni barra l-kontea ta’ Bucharest u Ilfov. Is-sistema għandha tiżgura kemm konsultazzjonijiet mill-bogħod f’ħin reali permezz ta’ vidjokonferenzi kif ukoll trażmissjoni ta’ data diretta jew konnessjonijiet asinkroniċi. L-iskjerament tas-sistema tat-telemediċina għandu jiżgura li jiġu pprovduti mill-inqas 200 000 konsultazzjoni tat-telemediċina fl-aħħar sena (Q3/2025-Q2/2026) tal-implimentazzjoni tal-RRP. |
||||
|
160 |
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
Stadju Importanti |
Il-PIA l-ġdida (il-pjattaforma tal-IT tal-assigurazzjoni tas-saħħa) hija operazzjonali |
PIA (pjattaforma tal-IT tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa operazzjonali |
Q2 |
2025 |
Il-PIA l-ġdida (il-pjattaforma tal-IT tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa) hija mistennija li: -jiżguraw ambjent faċli għall-utent u aċċessibbli għall-utenti, inklużi dawk b’diżabilità; -ittejjeb l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà; -jippermettu funzjonalitajiet ġodda (eż. id-diġitalizzazzjoni ta’ dokumenti relatati mal-mediċina); -jottimizzaw il-flussi tad-data, il-monitoraġġ elettroniku tal-objettivi ġenerali, l-objettivi speċifiċi, l-attivitajiet u l-indikaturi tal-prestazzjoni preżunti fil-livell tad-djar tal-assigurazzjoni/tal-fornitur tal-kura tas-saħħa nazzjonali.
Il-pjattaforma tinkludi l-karatteristiċi li ġejjin: Aġġornament tas-Sistema Informatika Integrata Unika (SIUI), is-Sistema Nazzjonali tal-Karta tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (SEKA) u s-Sistema Nazzjonali ta’ Preskrizzjonijiet Elettroniċi (SIPE).
|
|||
|
161 |
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
Mira |
Diġitalizzazzjoni ta’ 200 faċilità tas-saħħa pubblika |
Numru |
0 |
200 |
Q2 |
2025 |
200 il-faċilitajiet tas-saħħa pubblika għandhom jibbenefikaw minn: -Is-sistemi tal-IT u l-infrastruttura diġitali tal-unitajiet tas-saħħa pubblika. Is-sistemi tal-IT tal-isptarijiet għandhom jinkludu l-ġestjoni tar-rekords tas-saħħa tal-pazjenti, l-ammissjoni u r-rilaxx, il-farmaċija, il-ġestjoni tal-imħażen, il-ġestjoni tal-faċilitajiet, l-appoġġ għall-grouper tal-Grupp Relatat mad-Dijanjożi (DRG) u l-appoġġ għall-kodifikazzjoni tad-DRG, l-istatistika tas-saħħa, il-ġestjoni finanzjarja, il-kontabbiltà tal-kostijiet, il-ġestjoni tal-kwalità, il-ġestjoni tal-pagi u tar-riżorsi umani, ir-rapporti finanzjarji għall-aġenzija finanzjarja, l-appoġġ għad-deċiżjonijiet u s-sistema tal-IT ambulatorja; -It-tisħiħ tat-telemediċina u tas-sistemi mobbli ta’ monitoraġġ tal-pazjenti. Is-sistemi tal-IT tal-Isptar għandhom ikunu interoperabbli mas-sistemi tat-telemediċina (modulu ta’ monitoraġġ u modulu ta’ konsultazzjoni speċjalista ambulatorja) u l-ispeċjalisti mill-ambulatorji tal-isptar għandhom ikunu jistgħu jipprovdu telekonsultazzjonijiet kif ukoll jimmonitorjaw pazjenti ta’ barra u pazjenti kroniċi bl-appoġġ tal-fornituri tal-kura fid-dar jew tobba tal-familja/tobba ġenerali; -Assistenza teknika għall-iżvilupp u l-integrazzjoni ta’ soluzzjonijiet tas-saħħa diġitali fis-sistema tas-saħħa. -Taħriġ għall-persunal biex jitgħallem kif jopera l-applikazzjonijiet tal-IT. It-taħriġ għandu jiġi appoġġat mill-RRF għal 3 000 tabib. |
|
|
162 |
Investiment 3. Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
Mira |
Fornituri tal-kura tas-saħħa konnessi mal-pjattaforma l-ġdida PIA |
Numru |
0 |
25 000 |
Q3 |
2025 |
25 000 fornituri tal-kura tas-saħħa (Sptarijiet, speċjalisti outpatient, ambulatorji, laboratorji, tobba tal-familja, spiżeriji, fornituri ta’ apparat mediku, kura fid-dar) għandhom ikunu konnessi mal-pjattaforma l-ġdida PIA. |
|
|
163 |
Investiment 4. Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
Stadju Importanti |
Il-virtwalizzazzjoni u ċ-ċentralizzazzjoni tal-applikazzjonijiet tan-negozju operazzjonalizzati |
Fajl Elettroniku (fajl elettroniku) nazzjonali (ċentralizzat) operazzjonali u ġestjoni tal-kawżi ġudizzjarji virtwalizzati f’inqas post |
Q2 |
2023 |
Sabiex jitnaqqas ir-riskju operazzjonali tas-sistema eżistenti ta’ ġestjoni tal-każijiet (jiġifieri s-Sistema Elettronika ta’ Informazzjoni dwar ir-Rekords tal-Qorti, il-verżjoni ECRIS IV) u biex tiġi introdotta alternattiva moderna għall-aċċess elettroniku tal-fajls tal-kawżi (“e-file”), dan l-investiment għandu: -l-użu tal- “virtwalizzazzjoni” biex jitnaqqas l-għadd ta’ servers minn madwar 270 post għal 60 post (mhux ċentralizzazzjoni sħiħa minħabba limitazzjoni fuq il-komunikazzjoni tad-data għal teknoloġija għal żmien qasir u antik għall-ECRIS IV); -“iċċentralizza” l-4 estensjonijiet eżistenti tal-e-file f’ “e-file” nazzjonali uniku li permezz tiegħu l-partijiet fil-kawża għandhom ikunu jistgħu jaċċessaw faċilment u b’mod sigur id-dokumenti fil-fajls tal-qorti. Barra minn hekk, objettiv strateġiku ewlieni huwa li titħaffef u tiġi żgurata tranżizzjoni faċli għall-verżjoni li jmiss tal-ECRIS (ECRIS V). Għalhekk, l-għan konkret tal- “virtwalizzazzjoni u ċ-ċentralizzazzjoni” proposti fil-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza huwa l-aġġornament teknoloġiku tal-infrastruttura tal-IT tal-ġudikatura billi: -iż-żieda fil-kapaċità tat-trażmissjoni tad-data fid-WAN (żieda fil-wisa’ tal-banda), meħtieġa għall-funzjonament xieraq tas-sistema elettronika ta’ ġestjoni tal-każijiet f’konfigurazzjoni ċentralizzata; -l-iżgurar ta’ kapaċità adegwata ta’ pproċessar u ħżin fil-livell ta’ tribunali u qrati tal-appell sabiex jiġu ċċentralizzati l-applikazzjonijiet tal-ġustizzja u tinkiseb ġestjoni effiċjenti tar-riżorsi tal-IT fil-qrati; -iż-żieda fis-sigurtà u d-disponibbiltà tas-servizzi offruti lill-pubbliku ġenerali bl-implimentazzjoni tal-Fajl Elettroniku Nazzjonali (e-file). |
|||
|
164 |
Investiment 4. Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
Stadju Importanti |
L-operazzjonalizzazzjoni tal-ECRIS V (rekord elettroniku tal-każijiet u sistema ta’ informazzjoni) kompluta |
Is-sistema ECRIS V operazzjonali u funzjonali |
Q4 |
2025 |
L-element ċentrali tat-trasformazzjoni diġitali tal-ġudikatura huwa l-implimentazzjoni ta’ sistema ġdida ta’ ġestjoni tal-każijiet (ECRIS V), li għandha tippermetti, minn naħa waħda, l-interazzjoni diġitali tal-litigant u ta’ kwalunkwe entità interessata mal-ġudikatura, u min-naħa l-oħra, interazzjoni diġitali aħjar u mkabbra bejn l-istituzzjonijiet fil-livell tas-sistema ġudizzjarja u bejnhom u istituzzjonijiet oħra kontigwi. |
|||
|
165 |
Investiment 4. Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
Stadju Importanti |
L-awtoritajiet pubbliċi ċentrali fil-qasam ġudizzjarju diġitalizzati |
Il-kapaċità tat-trażmissjoni tad-data fil-WAN tal-awtoritajiet pubbliċi ċentrali fil-qasam ġudizzjarju żdiedet |
Q2 |
2026 |
Għat-titjib tal-gvern elettroniku u l-aċċellerazzjoni tat-trasformazzjoni diġitali fis-settur ġudizzjarju, l-awtoritajiet pubbliċi fil-qasam tal-ġustizzja ċentrali għandhom jibbenefikaw mill-aġġornamenti teknoloġiċi li ġejjin li jinkludu: -Komunikazzjonijiet LAN u WAN. Dan għandu jippermetti vidjokonferenzi aħjar f’konformità mal-aħħar leġiżlazzjoni adottata matul il-pandemija tal-COVID; -Tagħmir tas-Sigurtà tal-IT u soluzzjonijiet għall-protezzjoni ċibernetika; -Terminals tal-IT/periferali -l-aġġornament u l-espansjoni tal-għadd ta’ sistemi ta’ vidjokonferenzi minn 400 għal 600; -tagħmir speċjalizzat — għal investigazzjoni legali kumplessa bħas-sorveljanza awdjo u bil-vidjo, tagħmir speċjalizzat għal proċessi kritiċi (mikroskopji diġitali għall-għarfien espert forensiku). |
|||
|
166 |
Investiment 4. Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
Stadju Importanti |
Ċentru tad-data operazzjonali |
Iċ-Ċentru tad-data huwa stabbilit u operazzjonali |
Q2 |
2026 |
Ċentru tad-data ġdid huwa operazzjonalizzat għall-użu tal-Ministeru tal-Ġustizzja, il-Ministeru Pubbliku u l-istituzzjonijiet subordinati, interoperabbli mal-cloud tal-gvern żviluppata skont il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. Bini ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija |
|||
|
167 |
Investiment 5. Id-diġitalizzazzjoni fil-qasam tal-ambjent |
Stadju Importanti |
Żieda fil-kapaċità għas-superviżjoni, il-kontroll u l-monitoraġġ tal-foresti permezz ta’ sistema tal-IT integrata |
Is-sistema għall-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar hija stabbilita u operattiva |
Q4 |
2024 |
Is-sistema għall-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar għandha tiġi stabbilita u operattiva. Din għandha tiġi integrata mas-SUMAL 2.0 (is-Sistema Rumena ta’ Traċċar tal-Ħin) u għandha timmonitorja l-obbligi legali relatati mal-ħsad tal-injam, ir-riġenerazzjoni f’waqtha tal-foresti, is-saħħa tal-foresti, l-istatus ta’ konservazzjoni tal-ħabitat tal-foresti (bħat-telf tal-kopertura tal-foresti u l-gwadann tal-kopertura tal-foresti). Ir-reġistru tal-artijiet forestali, kif previst mis-sistema nazzjonali eTerra3 (il-bażi tad-data tas-sjieda tal-art), għandu jiġi inkluż f’SUMAL 2.0 permezz ta’ interfaċċa għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet (API) biex jinkiseb sett komplut ta’ data tad-drittijiet tas-sjieda u tal-amministrazzjoni. Is-sistema għandu jkollha tliet komponenti ewlenin: (I) tqabbil ta’ immaġnijiet bis-satellita (awtomatiku u fuq talba) biex jiġu identifikati bidliet fil-kopertura tal-foresti; (II) il-monitoraġġ tat-trasport tal-injam bl-użu ta’ kameras ta’ sorveljanza bil-vidjo assistit mill-artifiċjalizzazzjoni; (III) mudell diġitali tal-foresti miksub permezz tal-iskennjar mil-LiDAR mill-ajru u terrestri (densità għolja — aktar minn 30 punti/sqm). Iċ-ċentri tad-data tas-sistema għandhom jikkonformaw mal- “Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar l-Effiċjenza Enerġetika taċ-Ċentri tad-Data”. |
|||
|
168 |
Investiment 5. Id-diġitalizzazzjoni fil-qasam tal-ambjent |
Mira |
Servizzi ambjentali pubbliċi diġitalizzati |
|
Numru |
0 |
32 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 32 servizzi pubbliċi relatati mal-ambjent għandhom jiġu diġitalizzati u mwettqa online biex jinkludu: -Trażmissjoni ta’ data u informazzjoni għall-inventarji tal-emissjonijiet. -Servizzi ta’ rappurtar ta’ Natura 2000 u Konservazzjoni tan-Natura -Il-ġestjoni tar-reġistri ambjentali, il-proċeduri ta’ notifika u awtorizzazzjoni u l-permessi li għandhom l-għan li jissimplifikaw is-servizzi fil-ġestjoni tal-iskart għaċ-ċittadini u n-negozji. |
|
169 |
Investiment 6. Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
Stadju Importanti |
Bidu tat-tħaddim tas-sistema online REGES |
Sistema online REGES funzjonali |
Q4 |
2024 |
Is-sistema tal-IT REGES-ONLINE għandha tiġi implimentata u interoperabbli filwaqt li tiżgura l-aċċess mill-awtoritajiet pubbliċi u l-istituzzjonijiet biex jirreġistraw id-data fil-livell tal-Interfaċċa għall-Ipprogrammar tal-Applikazzjonijiet (API). Il-proġett REGES-ONLINE għandu l-għan li jiddiġitalizza r-relazzjoni tal-Ispettorati tax-Xogħol Territorjali mal-impjegaturi, filwaqt li jiffaċilita t-trażmissjoni tad-data dwar l-impjegati u l-kuntratti ta’ impjieg individwali tagħhom. |
|||
|
170 |
Investiment 6. Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
Mira |
Implimentazzjoni tas-servizzi diġitali fil-qasam tal-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
|
Numru |
0 |
3 |
Q4 |
2025 |
Dħul fis-seħħ ta’ servizzi diġitali tal-gvern elettroniku fil-qasam tax-xogħol u l-protezzjoni soċjali: -Id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi offruti mis-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi (ANOFM) sabiex iwieġeb b’mod effiċjenti għall-ħtiġijiet il-ġodda tas-suq tax-xogħol billi jottimizza l-operazzjonijiet għall-benefiċċju taċ-ċittadini u t-taħriġ tal-ħiliet diġitali għall-ġestjoni ta’ attivitajiet speċifiċi (bħas-sottomissjoni online ta’ dokumenti għar-reġistrazzjoni tal-benefiċjarji u l-għoti ta’ benefiċċji, il-possibbiltà li wieħed jirreġistra u jattendi taħriġ online u l-valutazzjoni tal-kompetenzi professjonali, sessjonijiet ta’ konsulenza online) u l-aġġornament tal-infrastruttura tal-IT. -id-diġitalizzazzjoni tal-attività ta’ kontroll fil-qasam tar-relazzjonijiet tax-xogħol u s-sikurezza u s-saħħa okkupazzjonali. -id-diġitalizzazzjoni tal-benefiċċji tal-assistenza soċjali ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Pagamenti u l-Ispezzjoni Soċjali — ANPIS (inklużi Sistemi tal-IT funzjonali li jservu lill-benefiċjarji tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni). L-operazzjonalizzazzjoni tal-pjattaforma diġitali għall-implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni — VMI- għandha tippermetti, fost l-oħrajn; oit-twettiq tal-operazzjonijiet kollha relatati mal-implimentazzjoni tal-MII, b’moduli li jippermettu l-possibbiltà ta’ approċċ ta’ ġestjoni ta’ każ b’każ, inklużi miżuri ta’ attivazzjoni, b’mod intuwittiv/faċli għall-utent ol-interoperabbiltà ma’ bażijiet ta’ data rilevanti oħra, eż. tal-Ministeru tal-Finanzi, il-Ministeru tax-Xogħol, il-Ministeru tal-Edukazzjoni, is-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi. |
|
171 |
Investiment 6. Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
Mira |
L-għadd ta’ impjegati li jipparteċipaw f’taħriġ dwar il-ħiliet diġitali |
Numru |
0 |
4 777 |
Q2 |
2026 |
L-għadd ta’ impjegati li jipparteċipaw f’taħriġ dwar il-ħiliet diġitali: -Aġenzija Nazzjonali tal-Impjiegi: 1 200 impjegat -L-Aġenzija Nazzjonali għall-Pagamenti u l-Ispezzjoni Soċjali: 1 595 impjegat. -Spezzjoni tax-Xogħol u spettorati territorjali tax-xogħol: 1 982 impjegat |
|
|
172 |
Investiment 7. Implimentazzjoni tal-formoli elettroniċi tal-Formoli elettroniċi fl-akkwist pubbliku |
Stadju Importanti |
Implimentazzjoni ta’ formoli nazzjonali elettroniċi fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE |
Formoli standard elettroniċi għal proċeduri ta’ akkwist operazzjonali |
Q2 |
2023 |
L-investiment għandu jiżgura l-implimentazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2019/1780 (Formoli elettroniċi) fis-SEAP tas-Servizz tal-Akkwist Pubbliku Rumen. L-implimentazzjoni tal-Formoli elettroniċi mhijiex mistennija li taffettwa lill-utent finali, peress li l-bidliet għandhom isiru fil-back-end. L-investiment għandu l-għan li jiżgura l-estrazzjoni tad-data u l-inkapsulament speċifikament għar-rekwiżiti teknoloġiċi l-ġodda fil-livell tad-direttiva. |
|||
|
173 |
Investiment 8. Karta tal-identità elettronika u firma diġitali |
Mira |
Ċittadini li għalihom tinħareġ karta tal-identità elettronika |
|
Numru |
0 |
5 000 000 |
Q2 |
2026 |
Il-Karta tal-identità għandha tikkonforma mar-rekwiżiti tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-sigurtà tad-dokumenti, f’konformità mal-objettivi stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 1157/2019. Il-Karta tal-identità elettronika għandha taħżen żewġ ċertifikati diġitali: -waħda obbligatorja għall-firma elettronika avvanzata, irreġistrata fuq il-karti tal-identità elettroniċi kollha, valida fir-Rumanija, li tista’ tintuża ladarba tinħareġ il-karta tal-identità elettronika. -ċertifikat fakultattiv għal firma elettronika kwalifikata maħruġ minn fornituri ta’ servizzi ta’ ċertifikazzjoni kwalifikati (domestiċi/mhux nazzjonali), validu wkoll għal servizzi ta’ partijiet terzi, validi fir-Rumanija u fl-UE, disponibbli biex jinxtraw miċ-ċittadini. |
|
174 |
Investiment 8. Karta tal-identità elettronika u firma diġitali |
Stadju Importanti |
Miżuri ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni tal-karta tal-identità elettronika |
Servizzi pubbliċi online użati, sistema ta’ twissija bikrija żviluppata, kampanja ta’ sensibilizzazzjoni implimentata |
Q2 |
2026 |
11 servizzi pubbliċi online, b’mill-inqas livell “3” ta’ sofistikazzjoni għandhom ikunu aċċessibbli bl-użu tal-karta tal-identità elettronika. Dawn is-servizzi pubbliċi online għandhom jinkludu l-komponenti li ġejjin: Infrastruttura tal-IT &Cgħall-iżvilupp, it-twassil u l-kontinwità mtejba tas-servizzi aċċessati permezz ta’ karta tal-identità elettronika, soluzzjonijiet ta’ virtwalizzazzjoni għat-titjib tad-disponibbiltà tal-infrastruttura sabiex jiġi żgurat l-aċċess għas-servizzi elettroniċi, l-espansjoni tar- “riżerva u l-irkupru minn diżastri” attwali b’soluzzjonijiet modulari. L-iżvilupp ta’ sistema ta’ twissija bikrija rigward ir-riskji għas-sigurtà (inklużi r-riskji ċibernetiċi) għandu jitlesta. L-implimentazzjoni ta’ kampanja ta’ sensibilizzazzjoni li tinkoraġġixxi l-użu mifrux tal-karta tal-identità elettronika u impliċitament is-servizzi pubbliċi elettroniċi assoċjati għandha titlesta. |
|||
|
175 |
Investiment 9. Diġitalizzazzjoni tas-settur tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi |
Mira |
Proġetti kkompletati għad-diġitalizzazzjoni tal-NGOs |
Numru |
0 |
200 |
Q4 |
2024 |
Proġetti li tlestew b’suċċess fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni u t-trasformazzjoni diġitali tal-NGOs. Il-proġetti magħżula għandhom jappoġġaw lill-NGOs biex jiddiġitalizzaw l-attivitajiet tagħhom billi jinvestu fl-infrastruttura diġitali, iżidu l-kompetenza diġitali tal-persunal u tal-voluntiera fl-għoti ta’ servizzi remoti lill-benefiċjarji, jiżviluppaw pjattaformi u soluzzjonijiet għas-CRM (Ġestjoni tar-Relazzjonijiet mal-Klijenti). Il-proċess tal-għażla għandu jkun ibbażat fuq il-kriterji li ġejjin: ir-rilevanza tal-proġett għat-trasformazzjoni u l-koerenza diġitali; il-metodoloġija u l-fattibbiltà tal-proġett; Sostenibbiltà: baġit propost: il-kostijiet previsti huma ekonomiċi, ġustifikati u korrelatati mal-attivitajiet proposti għad-diġitalizzazzjoni. L-applikant u t-tim tal-proġett propost għandhom l-esperjenza, l-għarfien espert, il-motivazzjoni u l-kapaċità għall-implimentazzjoni tal-proġett. L-appoġġ għandu jkun sa EUR 70 000 għal kull proġett għal perjodu ta’ implimentazzjoni ta’ massimu ta’ 30-il xahar. |
|
|
176 |
Investiment 9. Diġitalizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi |
Stadju Importanti |
Ċentru tar-Riżorsi għat-Trasformazzjoni Diġitali tal-NGOs |
Iċ-Ċentru tar-Riżorsi huwa stabbilit u operattiv |
Q2 |
2025 |
Iċ-Ċentru tar-Riżorsi għad-diġitalizzazzjoni tal-NGOs għandu jipprovdi: -l-iżvilupp ta’ servizzi tal-IT u soluzzjonijiet ta’ software b’sors miftuħ u assistenza teknika fl-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ trasformazzjoni diġitali -ċentralizzazzjoni tar-riżorsi diġitali eżistenti f’ħanut tal-kotba diġitali miftuħ
-l-iffaċilitar ta’ aċċess aktar faċli
-komunitajiet ta’ prattika
|
|||
|
177 |
Investiment 10. Trasformazzjoni diġitali fil-ġestjoni tas-servizz ċivili |
Stadju Importanti |
Jiġu stabbiliti u operazzjonalizzati pjattaformi interattivi u kollaborattivi għall-ġestjoni standardizzata tar-riżorsi umani fl-amministrazzjoni pubblika ċentrali |
Pjattaformi operazzjonalizzati |
Q4 |
2025 |
Il-pjattaformi kollaborattivi għandhom ikopru l-proċessi kollha mir-reklutaġġ abbord sal-evalwazzjoni, il-promozzjoni, il-ħruġ mis-sistema pubblika, abbażi tal-mudell ta’ oqfsa ta’ kompetenza u deskrizzjonijiet standardizzati tal-impjiegi. |
|||
|
178 |
Investiment 11. Implimentazzjoni ta’ skema biex tappoġġa l-użu ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni permezz ta’ tipi differenti ta’ strumenti għall-benefiċjarji, b’enfasi fuq żoni bojod |
Mira |
Villaġġi f’żoni bojod konnessi ma’ internet b’veloċità għolja ħafna |
|
Numru |
0 |
945 |
Q4 |
2025 |
945 villaġġ f’żoni bojod għandhom ikunu konnessi ma’ servizzi ta’ aċċess għall-internet b’veloċità għolja ħafna f’post fiss fejn is-suq ma jistax jipprovdi servizzi. Il-mekkaniżmu għandu jiġi applikat kif ġej: — prijorità assoluta għall-muniċipalitajiet rurali jew remoti mhux moqdija b’networks fissi. — il-prijorità sottostanti għandha tingħata lil-lokalitajiet rurali u remoti li mhumiex moqdijin biżżejjed b’netwerks fissi. Il-veloċità minima għandha tkun mill-inqas 100 Mbps li tista’ tiġi aġġornata u n-networks għandhom ikunu FTTB/H u/jew 5G. |
|
179 |
Investiment 12. L-iżgurar tal-protezzjoni taċ-ċibersigurtà kemm għall-infrastrutturi pubbliċi kif ukoll privati tal-ITC b’valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali, bl-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti |
Mira |
Entitajiet b’infrastrutturi siguri tal-IT &C@@ |
|
Numru |
0 |
101 |
Q3 |
2025 |
L-iżgurar tal-infrastruttura ta’ 101 entità pubblika u privata, li għandhom infrastrutturi tal-IT &Cb’ valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali: entitajiet fil-qasam governattiv, fil-qasam tal-enerġija (bħal fornituri/distributuri tal-gass jew tal-elettriku), il-provvista tal-ilma u d-drenaġġ, is-servizzi essenzjali, is-saħħa u t-trasport (bħal ajruporti, portijiet). Fost dawn, 59 entità huma inklużi fis-sistema nazzjonali taċ-ċibersigurtà, bl-għan li jiżdied il-livell ta’ sigurtà billi jiżdiedu teknoloġiji u soluzzjonijiet ġodda u 42 huma benefiċjarji li għandhom jiġu identifikati skont il-kriterji ta’ hawn taħt. Barra minn hekk, 9 entità mill-101 li għandhom infrastrutturi OT, għandhom jibbenefikaw minn soluzzjonijiet taċ-ċibersigurtà għall-kontroll industrijali (ICS). L-infrastrutturi għandhom jintgħażlu minn: -filwaqt li titqies il-probabbiltà li jkunu fil-mira ta’ attakki ċibernetiċi tal-APT (Theddida Persistenti Avvanzata), -l-għadd ta’ utenti u l-impatt li attakk bħal dan ikollu fuq l-infrastruttura u impliċitament fuq l-ambjent ekonomiku u soċjali. Għal kull entità ġdida, għandu jitwettaq stħarriġ tas-sit, li għandu jipprovdi ħarsa eżawrjenti lejn il-ħtiġijiet taċ-ċibersigurtà tan-networks tal-IT u/jew OT. -il-kumplessità tan-netwerks OT miżmuma, -il-grad ta’ vulnerabbiltà għall-attakki ċibernetiċi (eż. kontroll remot tas-sistemi/sottosistemi industrijali), -l-għadd ta’ benefiċjarji ta’ servizzi pprovduti minn dawk l-entitajiet. Għall-anqas l-elementi li ġejjin għandhom jiġu operazzjonalizzati għall-101 entitajiet: -sistema ta’ Detezzjoni tal-Vulnerabbiltà Avvanzata fis-Sistemi tal-Informazzjoni u t-Tagħmir ta’ Komunikazzjoni (soluzzjonijiet ta’ software u hardware); -sistema integrata għall-identifikazzjoni ta’ TTPs assoċjati ma’ attakki ċibernetiċi fuq netwerks u sistemi ta’ informazzjoni (soluzzjonijiet ta’ softwer u ħardwer); -pjattaforma ta’ Sigurtà Kumplessa għall-Analiżi Awtomatika u l-Ipproċessar ta’ Inċidenti Ċibernetiċi (Software u Soluzzjonijiet tal-Ħardwer). |
|
180 |
Investiment 12. L-iżgurar tal-protezzjoni taċ-ċibersigurtà kemm għall-infrastrutturi pubbliċi kif ukoll privati tal-ITC b’valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali, bl-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti |
Stadju Importanti |
Ċentri nazzjonali ta’ Ċiberint imsaħħa |
Kapaċitajiet addizzjonali |
Q4 |
2025 |
L-istruttura taċ-ċentru nazzjonali taċ-Ċiberint għandha tiżviluppa l-kapaċità għall-protezzjoni integrata taċ-ċibersigurtà tal-infrastrutturi tal-IT u OT tal-ICT. Barra minn hekk, iċ-ċentru għandu jibbenefika minn: -L-iżvilupp ta’ infrastruttura teknika għall-identifikazzjoni, il-monitoraġġ, il-ġestjoni u r-rispons għall-inċidenti taċ-ċibersigurtà bl-għan li jiġu protetti l-infrastrutturi tal-ICT ta’ valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali li ma jibbenefikawx/ma għadhomx jibbenefikaw mill-protezzjoni offruta mis-Sistema Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Infrastrutturi tal-ICT ta’ Interess Nazzjonali kontra t-theddid miċ-ċiberspazju, bi rwol komplementari. -L-istabbiliment ta’ pjattaforma nazzjonali ta’ valutazzjoni u ġestjoni tar-riskju taċ-ċibersigurtà ta’ teknoloġiji ġodda. -L-implimentazzjoni ta’ infrastruttura għas-sigurtà tal-komunikazzjonijiet bir-radju, li għandha żżid il-livell ta’ protezzjoni u d-disponibbiltà tas-servizzi ta’ komunikazzjoni għall-awtoritajiet pubbliċi li jipprovdu servizzi diġitali liċ-ċittadini. -pjattaforma għas-sigurtà u d-direzzjoni tad-data għat-trasferiment bejn networks ta’ livelli ta’ fiduċja differenti; -Tiżdied il-kapaċità investigattiva tal-NCC (soluzzjonijiet ta’ software u hardware). Barra minn hekk, għandu jiġi operazzjonalizzat programm nazzjonali li jħejji lill-operaturi ekonomiċi u lill-awtoritajiet kompetenti għal sitwazzjonijiet ta’ kriżi ċibernetika u ibrida billi jiġu organizzati eżerċizzji u għandhom jiġu żviluppati pjanijiet ta’ ġestjoni tal-kriżijiet. |
|||
|
181 |
Investiment 13. L-iżvilupp ta’ sistemi ta’ sigurtà għall-protezzjoni tal-ispettru tal-gvern |
Mira |
Siti ta’ akkoljenza operazzjonalizzati fil-livell nazzjonali |
|
Numru |
0 |
65 |
Q1 |
2026 |
Siti ta’ akkoljenza operazzjonalizzati fil-livell nazzjonali: Il-STS (Is-Servizz Speċjali tat-Telekomunikazzjoni) għandu jiżviluppa network ġdid ta’ sensuri distribwiti fil-livell nazzjonali, imqiegħda f’siti apposta ta’ riċeviment biex jindividwaw u jwissu awtomatikament f’każ ta’ disturbi fl-ispettru governattiv tar-radju. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tal-ispettru governattiv u l-kontinwità tas-servizzi governattivi tar-radju għandha tiġi pprovduta liċ-ċittadini u lill-entitajiet pubbliċi, abbażi tal-mudell G2G/G2B/G2C. |
|
182 |
Investiment 14. Żieda fir-reżiljenza u ċ-ċibersigurtà tas-servizzi tal-infrastruttura tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet ipprovduti lill-awtoritajiet pubbliċi fir-Rumanija |
Mira |
Ċentri li għandhom jippermettu aċċess għas-servizzi tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet (ISP) għall-istituzzjonijiet u l-entitajiet ċentrali u lokali ta’ interess pubbliku |
|
Numru |
0 |
41 |
Q4 |
2024 |
Kull waħda mill-41 kontea fir-Rumanija għandha tiġi assenjata ċentru wieħed. L-għadd ta’ ċentri siguri ta’ kapaċità għolja konnessi ma’ network nazzjonali tad-distribuzzjoni tal-Internet, b’diversi fornituri tal-Livell I u mekkaniżmi ta’ sigurtà assoċjati, li jiżguraw l-aċċess tal-awtoritajiet pubbliċi ċentrali u lokali għall-Internet u s-servizzi assoċjati mal-Internet. Servizzi ta’ sigurtà pprovduti: -Protezzjoni kontra d-DoS (ċaħda tas-servizz) f’multipli ta’ 10Gbps -Servizzi assoċjati tal-Iskwadra ta’ Rispons f’Emerġenza relatata mal-Kompjuters (CERT) (udjenzi tas-sigurtà, monitoraġġ ta’ avvenimenti ta’ sigurtà fin-netwerk kollu, rispons għal inċidenti ta’ sigurtà) -Servizzi ta’ Ċentri tal-Operazzjonijiet tas-Sigurtà Assoċjati (mekkaniżmi ta’ notifika u eskalazzjoni għall-benefiċjarji) -Reputazzjoni u mekkaniżmi ta’ filtrazzjoni għal traffiku malizzjuż ibbażati fuq ir-reputazzjoni u r-residenza malizzjuża fil-livell tas-servizzi tad-DNS ipprovduti lill-benefiċjarji -Analiżi tas-sandbox għas-servizzi pprovduti. |
|
183 |
Investiment 15. Il-ħolqien ta’ ħiliet ġodda taċ-ċibersigurtà għas-soċjetà u l-ekonomija |
Mira |
Ħarrieġa li jipparteċipaw fit-taħriġ dwar iċ-ċibersigurtà |
|
Numru |
0 |
5 000 |
Q2 |
2026 |
Taħriġ komplut ta’ ħarrieġa taċ-ċibersigurtà, applikabbli fl-oqsma ta’ prijorità tal-ekonomija u s-soċjetà u speċifiċi għall-gradwati u l-istudenti (għodod magħmula disponibbli mingħajr ħlas għad-ditti u l-amministrazzjoni pubblika għal korsijiet ċibernetiċi, kontroll aktar rigoruż tal-protezzjoni tad-data u s-sigurtà tal-użu ta’ teknoloġiji ġodda u fl-ambjent). |
|
184 |
Investiment 15. Il-ħolqien ta’ ħiliet ġodda taċ-ċibersigurtà għas-soċjetà u l-ekonomija |
Mira |
Entitajiet li jirċievu s-sett ta’ għodod u s-servizzi tal-Gvern biex iżidu l-livell ta’ maturità taċ-ċibersigurtà |
Numru |
0 |
1 000 |
Q2 |
2026 |
Dan l-investiment għandu l-għanijiet li ġejjin: -L-iżvilupp ta’ Programm Nazzjonali għall-analiżi, ir-rieżami u d-dokumentazzjoni tal-ħtiġijiet tal-ħiliet ċibernetiċi u l-konsegwenzi tagħhom fuq l-oqsma prijoritarji tal-ekonomija u s-soċjetà. -Evalwazzjoni, dokumentazzjoni u monitoraġġ tal-livell ta’ maturità fiċ-ċibersigurtà (operazzjonali, tat-teknoloġija, tal-ħiliet) għal 1 000 atturi ekonomiċi u tal-amministrazzjoni pubblika ewlenin (inklużi kumpaniji, SMEs, skejjel, sptarijiet, korpi tal-gvern ċentrali u lokali). Il-ħolqien u t-twettiq ta’ “sett ta’ għodod u servizzi tal-gvern” biex jiżdied il-livell ta’ maturità taċ-ċibersigurtà tal-1 000 attur ewlieni identifikati. L-atturi ewlenin għandhom jintgħażlu abbażi taż-żewġ kriterji li ġejjin: -l-atturi magħżula biex ikunu rappreżentattivi għad-dominji speċifikati mid-Direttiva NIS u t-traspożizzjoni tad-Direttiva NIS fil-liġi Rumena (jiġifieri l-Liġi 362/2018) -l-atturi magħżula abbażi ta’ valutazzjoni tal-maturità taċ-ċibersigurtà diġà mwettqa mill-awtorità nazzjonali kompetenti Rumena fiċ-ċibersigurtà (jiġifieri CERT-RO) abbażi ta’ stħarriġ li għandu jinkludi awtovalutazzjoni tal-maturità. |
|
|
185 |
Investiment 16. Programm ta’ taħriġ avvanzat fil-ħiliet diġitali għall-impjegati taċ-ċivil |
Mira |
Impjegati taċ-ċivil imħarrġa diġitalment |
|
Numru |
0 |
32 500 |
Q2 |
2026 |
30 000 uffiċjal pubbliku mħarrġa biex jiksbu ħiliet diġitali avvanzati (eż. amministratur tal-bażi tad-data (SQL, MySQL); maniġer tas-sistema; analisti tan-negozju; analista tad-data; programmaturi fuq diversi pjattaformi) u 2500 impjegat taċ-ċivil f’kategoriji għolja tal-karriera b’taħriġ fit-tmexxija u ġestjoni tat-talenti |
|
186 |
Investiment 17. Skemi ta’ finanzjament għal-libreriji biex isiru ċentri tal-ħiliet diġitali |
Mira |
Libreriji kkonvertiti f’ċentri diġitali |
Numru |
0 |
1 135 |
Q4 |
2025 |
Mill-inqas 1 135 librerija għandhom jiġu diġitalizzati, kif ġej: -105 librerija inklużi 5 uffiċċju ċentrali tal-librerija tal-kontea u 100 librerija rurali jew muniċipali għandhom jiġu rinnovati u mgħammra b’kompjuters u tagħmir tekniku. Ir-rinnovazzjoni għandha ssir f’konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). -1 030 librerija għandhom jibbenefikaw minn tagħmir tal-IT ġdid jew imtejjeb. |
|
|
187 |
Investiment 17. Skemi ta’ finanzjament għal-libreriji biex isiru ċentri tal-ħiliet diġitali |
Mira |
Ċittadini li rċevew taħriġ għall-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali |
|
Numru |
0 |
100 000 |
Q2 |
2026 |
Ċittadini minn komunitajiet żvantaġġati li rċevew taħriġ għall-iżvilupp ta’ ħiliet diġitali bażiċi fil-libreriji kkonvertiti f’ċentri diġitali. Il-ħiliet diġitali bażiċi għandhom jinkludu l-litteriżmu diġitali, il-komunikazzjoni, il-litteriżmu medjatiku, il-kreatur tal-kontenut diġitali, is-sigurtà diġitali, l-edukazzjoni intraprenditorjali diġitali. |
G.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Investiment 18. It-trasformazzjoni diġitali u l-Awtomatizzazzjoni tal-Proċess Robotiku fl-amministrazzjoni pubblika
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa t-trasformazzjoni diġitali, iżid il-produttività u r-reżiljenza, inaqqas l-iżbalji u ż-żmien biex jiġu pproċessati (iċ-ċittadini) jitlob lill-amministrazzjoni pubblika billi jadotta soluzzjonijiet tal-Awtomazzjoni tal-Proċess Robotiku (awtomatizzazzjoni ta’ kompiti impenjattivi, ripetittivi u bbażati fuq ir-regoli).
L-investiment jikkonsisti fl-użu ta’ teknoloġiji avvanzati, id-definizzjoni mill-ġdid tal-proċess tan-negozju u t-titjib tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet għas-settur pubbliku. Għall-ewwel, konsulent għandu janalizza l-flussi tax-xogħol eżistenti fl-istituzzjonijiet pubbliċi u jipproponi soluzzjonijiet teknoloġiċi xierqa tal-RPA. Il-pass li jmiss għandu jkun it-tnedija tas-sejħa għall-istituzzjonijiet li jixtiequ jibbenefikaw minn soluzzjonijiet tal-RPA.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 19. Skemi għat-titjib tal-ħiliet/għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati fid-ditti
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa t-trasformazzjoni diġitali tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju billi jżid il-ħiliet diġitali tal-impjegati tagħhom.
L-investiment għandu jiġi implimentat f’diversi fażijiet. Għall-ewwel, għandu jiġi żviluppat kurrikulu għat-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol. L-enfasi għandha tkun fuq teknoloġiji emerġenti (bħall-internet tal-oġġetti, il-big data, it-tagħlim awtomatiku, l-intelliġenza artifiċjali, l-awtomatizzazzjoni tal-proċess robotiku, il-blockchain). Fit-tieni fażi, konsulent għandu jappoġġa lill-amministrazzjoni fl-istabbiliment tal-istruttura tat-taħriġ u mbagħad il-klassijiet għandhom isiru għall-impjegati tal-SMEs li applikaw biex ikunu parti mill-programm.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
G.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
188 |
Investiment 18. It-trasformazzjoni diġitali u l-Awtomatizzazzjoni tal-Proċess Robotiku fl-amministrazzjoni pubblika |
Mira |
Awtomatizzazzjoni tal-Proċess robotiku (RPA) u l-promozzjoni tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA) implimentati fl-amministrazzjoni pubblika |
|
Numru |
0 |
18 |
Q4 |
2025 |
Dan l-investiment għandu jimplimenta soluzzjonijiet biex jappoġġa l-Awtomatizzazzjoni tal-Proċess Robotiku u l-intelliġenza artifiċjali għal 18 istituzzjoni pubblika tal-amministrazzjoni ċentrali. |
|
189 |
Investiment 19. Skemi għat-titjib tal-ħiliet/għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati fid-ditti |
Stadju Importanti |
Tnedija tas-sejħa għal “Appoġġ ta’ Għotja għall-Ħiliet Diġitali” |
Pubblikazzjoni tas-sejħa |
Q1 |
2022 |
Jappellaw għal għotjiet għall-appoġġ tal-SMEs fit-taħriġ għall-ħiliet diġitali bħall-għodod u t-tagħmir diġitali, it-tisħiħ tal-ħiliet diġitali, inklużi l-ħiliet relatati mat-teknoloġiji tal-cloud, u t-teknoloġiji speċifiċi għall-Industrija 4.0. |
|||
|
190 |
Investiment 19. Skemi għat-titjib tal-ħiliet/għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati fid-ditti |
Mira |
SMEs iffinanzjati għat-taħriġ tal-persunal tagħhom fil-ħiliet diġitali |
|
Numru |
0 |
2 000 |
Q4 |
2025 |
L-għadd ta’ SMEs iffinanzjati biex jappoġġaw lill-impjegati tagħhom biex jipparteċipaw fit-taħriġ għall-ħiliet diġitali f’konformità mal-istadju importanti 189. |
H.IL-KOMPONENT 8: Riformi fit-Taxxa u l-Pensjonijiet
Dan il-komponent jinkludi sett ta’ riformi u investimenti biex jiġu indirizzati l-isfidi ewlenin fl-amministrazzjoni tat-taxxa, fis-sistema tat-taxxa, fil-qafas baġitarju tal-gvern, fis-sistema tal-pensjonijiet u fl-appoġġ tal-gvern lin-negozji:
I.Ir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa u r-rieżami tal-qafas tat-taxxa biex tissaħħaħ is-sistema tat-taxxa u biex jiżdied id-dħul miġbur mill-amministrazzjoni tat-taxxa b’mill-inqas 3pp tal-PDG (2,5pp mir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa u 0,5pp mir-rieżami tal-qafas tat-taxxa) u biex titnaqqas id-diskrepanza tal-VAT b’mill-inqas 5pp, it-tnejn meta mqabbla mal-2019.
II.Ir-riforma tas-sistema pubblika tal-pensjonijiet permezz ta’ qafas leġiżlattiv ġdid biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali f’ambjent ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ, biex jiġu kkoreġuti l-inugwaljanzi, biex jiġu żgurati s-sostenibbiltà u l-prevedibbiltà tas-sistema u jiġi rrispettat il-prinċipju kontributorju fir-rigward tal-benefiċjarji tal-intitolamenti tal-pensjoni. Għandha wkoll l-għan li timmodernizza s-sistema tal-pensjonijiet permezz ta’ applikazzjonijiet u servizzi diġitali. Ir-riforma tal-pensjonijiet pubbliċi għandha l-għan li tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 2.2 u 2.3, 2019), u b’mod partikolari tiżgura s-sostenibbiltà fiskali, l-ekwalizzazzjoni tal-età tal-irtirar u l-istabbiltà finanzjarja tal-pilastru II tal-pensjonijiet.
III.It-titjib tal-effiċjenza tal-infiq pubbliku, billi tiżdied it-trasparenza tal-proċess tal-baġit, tittejjeb is-sistema ta’ monitoraġġ u rappurtar tal-programmi baġitarji, tingħata prijorità lil proġetti kbar ta’ investiment, jitwettqu rieżamijiet tal-infiq fis-setturi pubbliċi kollha, jissaħħaħ ir-rwol tal-kunsill fiskali. Id-diġitalizzazzjoni tal-proċeduri baġitarji hija mistennija li tappoġġa dawn l-għanijiet.
IV.It-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali għall-previżjoni tan-nefqa tal-pensjonijiet permezz tal-użu ta’ għodod kumplessi ta’ mmudellar ekonomiku. L-għan ewlieni tar-riforma huwa li tiġi żviluppata l-kapaċità li jiġi stmat l-impatt tar-riformi strutturali tas-sistema tal-pensjonijiet fuq terminu medju sa twil, billi tittejjeb b’mod sinifikanti l-preċiżjoni tal-projezzjonijiet u b’hekk tiġi vvalutata l-implikazzjoni għas-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet.
V.Iż-żieda fil-kompetittività, il-kapaċità tal-innovazzjoni, il-produttività u l-internazzjonalizzazzjoni tan-negozju (speċjalment l-SMEs) billi jiġu pprovduti sorsi alternattivi ta’ finanzjament permezz tal-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp.
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
H.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni
Din ir-riforma tindirizza l-ħtieġa urġenti għall-modernizzazzjoni u d-diġitalizzazzjoni tal-ANAF sabiex il-ġbir tat-taxxa jsir aktar effiċjenti bl-objettiv li jiżdied il-proporzjon tad-dħul mal-PDG (b’ 2,5 punti perċentwali sal-Q4 2025 meta mqabbel mal-2019) u li titnaqqas id-diskrepanza tal-VAT (b’ 5 punti perċentwali sat-tielet trimestru tat-2 2026 meta mqabbel mal-2019). Ir-riforma għandha l-għan li toħloq il-qafas proċedurali u ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni u l-użu tal-ġestjoni integrata tar-riskju fil-livell tal-amministrazzjoni tat-taxxa mill-funzjonijiet kollha tal-amministrazzjoni biex tistabbilixxi sistema li tidentifika, tippjana, tivvaluta u tadatta l-attivitajiet fil-proċess tal-amministrazzjoni tat-taxxa skont ir-riskji tat-taxxa identifikati (aġġornati kontinwament).
B’mod speċifiku, ir-riforma tinkludi l-elementi li ġejjin:
-dħul fis-seħħ tal-qafas legali għar-reġistrazzjoni obbligatorja ta’ persuni ġuridiċi kontribwenti f’SPV (Spazju Privat Virtwali). Dan l-att għandu jemenda l-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali u għandu jintroduċi l-obbligu għall-persuni ġuridiċi li jirreġistraw fl-SPV.
-dħul fis-seħħ tal-qafas legali li jiddefinixxi l-kriterji tar-riskju għall-klassifikazzjoni tal-kontribwenti permezz ta’ Ordni tal-President tal-ANAF. Dan huwa l-ewwel pass lejn l-operazzjonalizzazzjoni u l-iżvilupp bis-sħiħ ta’ sistema integrata ta’ ġestjoni tar-riskju tat-taxxa, inkluż permezz tal-operazzjonalizzazzjoni tal-analiżi ċentralizzata tar-riskju u ta’ reġistru tar-riskju elettroniku ċentralizzat. Id-definizzjoni tal-kriterji tar-riskju għandha ssir skont il-kategoriji ewlenin tar-riskji ta’ nuqqas ta’ konformità tat-taxxa, jiġifieri: ir-riskji relatati mar-reġistrazzjoni tat-taxxa, is-sottomissjoni tad-dikjarazzjonijiet, il-livell ta’ dikjarazzjoni, u l-ħlas u jqisu l-istandards internazzjonali. Il-kriterji tar-riskju l-ġodda għandhom jikkontribwixxu għal sistema ta’ amministrazzjoni tat-taxxa bbażata fuq ir-riskju, li fiha l-miżuri u l-kontrolli tal-amministrazzjoni tat-taxxa għandhom jiġu adattati għar-riskju tat-taxxa ta’ kull klassi ta’ kontribwenti.
-id-dħul fis-seħħ tal-qafas legali emendat fil-qasam tal-attività tal-korpi ta’ spezzjoni tat-taxxa, bl-għan li jissaħħu l-kapaċità u l-effettività tal-istrutturi ta’ kontroll tat-taxxa biex jiġu evitati l-frodi tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa nazzjonali u transkonfinali permezz ta’ identifikazzjoni bikrija u mmirata ta’ riskji tat-taxxa ewlenin. Parti mill-bidliet fil-qafas legali ġew implimentati fl-2020. Dan jistabbilixxi s-setgħat tal-awtoritajiet tat-taxxa (korpi ta’ kontroll tat-taxxa, korpi ta’ kontroll kontra l-frodi, u korpi responsabbli għall-verifika tas-sitwazzjoni tat-taxxa personali) biex iwettqu kontrolli dokumentarji. L-ANAF se twettaq analiżi tal-qafas istituzzjonali u legali tal-attivitajiet tal-istrutturi ta’ kontroll. Filwaqt li jitqiesu l-konklużjonijiet u r-riżultati ta’ din l-analiżi, ir-reviżjoni tal-qafas legali tal-korpi ta’ kontroll tat-taxxa għandha tiġi ffinalizzata. Din ir-riforma għandha ssaħħaħ ukoll il-kooperazzjoni mal-ispettorati tax-xogħol, kif ukoll ma’ istituzzjonijiet oħra fil-qasam tal-protezzjoni soċjali u tax-xogħol, biex tipprevjeni u tillimita l-fenomenu tal-evażjoni tat-taxxa fuq ix-xogħol griż/iswed.
Din ir-riforma għandha twassal ukoll għal mill-inqas 600 000 cash registers konnessi mas-sistema tal-ANAF, żieda fis-sehem tal-awditi dokumentarji meta mqabbla ma’ dawk fuq il-post, u għal żieda fl-għadd ta’ spezzjonijiet tat-taxxa.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026 u hija sostnuta minn tliet investimenti.
Riforma 2: Modernizzazzjoni tas-sistema doganali u implimentazzjoni tad-dwana elettronika
Ir-riforma għandha ttejjeb il-funzjonament tal-Amministrazzjoni Doganali billi tippromwovi emendi għall-qafas legali eżistenti, tibdel il-kompetenzi u l-proċeduri interni u billi tinvesti f’tagħmir meħtieġ għall-attività ta’ kontroll fit-territorju nazzjonali u fil-fruntiera esterna tal-UE.
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li ttejjeb il-kapaċità amministrattiva u operattiva tal-amministrazzjoni Doganali u li tmexxi l-attività tal-iżdoganar tal-merkanzija lejn ambjent kompletament elettroniku. L-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet doganali, kif ukoll bejn l-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri, għandu jitwettaq esklussivament permezz ta’ tekniki elettroniċi tal-ipproċessar u d-disseminazzjoni tad-data.
B’mod partikolari, għandhom jitwettqu l-azzjonijiet li ġejjin:
-l-operazzjonalizzazzjoni tal-amministrazzjoni doganali,
-l-iżvilupp ta’ sistemi tal-IT doganali f’konformità mar-rekwiżiti tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni;
-l-iffokar tal-iżdoganar fuq l-ambjent elettroniku u t-tnaqqis tal-ostakli burokratiċi;
-simplifikazzjoni tal-formalitajiet doganali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025 u hija sostnuta minn investiment wieħed.
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju
Din ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju emendat li għandu:
-tiżgura ppjanar baġitarju pluriennali,
-tagħmel il-prijoritizzazzjoni tal-investiment pubbliku aktar effiċjenti,
-tintroduċi rieżamijiet sistematiċi tal-infiq allinjati maċ-ċiklu baġitarju u ma’ pjan ta’ implimentazzjoni ċar tas-sejbiet fil-baġits sussegwenti, u soġġett għal evalwazzjonijiet ex post indipendenti.
Objettiv wieħed ta’ din ir-riforma huwa li jittejjeb il-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju u li tiġi mmodernizzata s-sistema tal-IT għall-iżvilupp u l-ġestjoni tal-baġit nazzjonali, billi jsir użu estensiv ta’ data u informazzjoni li jirriflettu bl-aħjar mod in-nefqa baġitarja, fil-livell tal-politika u tal-programm (analiżi tal-proċeduri baġitarji, razzjonalizzazzjoni taż-żmien biex jiġu ġġenerati rapporti u l-format li fih jiġu ġġenerati r-rapporti), b’effett fuq:
-tiżdied it-trasparenza fil-proċess tal-baġit billi jiġu ppubblikati analiżijiet u rapporti li jissimplifikaw il-proċess ta’ nfiq għal programmi speċifiċi;
-it-titjib tas-sistema għall-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2024 u hija sostnuta minn investiment wieħed.
Ir-riforma tas-4. Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa
Reviżjoni tas-sistema tat-taxxa għandha tippermetti lir-Rumanija ttejjeb il-kompetittività, filwaqt li tappoġġa s-sostenibbiltà fiskali u l-għanijiet ambjentali. Dan għandu jwassal ukoll għal sistema tat-taxxa aktar ġusta, aktar effiċjenti, aktar sempliċi u aktar trasparenti li tkun kapaċi tappoġġa aħjar l-ekonomija u tiffaċilita l-konformità tal-kontribwenti.
Ir-rieżami komprensiv tas-sistema tat-taxxa fil-pjan għandu jidentifika distorsjonijiet u oqsma fejn il-leġiżlazzjoni rilevanti dwar it-taxxa għandha tiġi aġġustata, b’mod partikolari għat-taxxa korporattiva, it-taxxa fuq l-introjtu u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali kif ukoll it-tassazzjoni tal-proprjetà, sabiex tinforma d-deċiżjonijiet għall-irtirar gradwali tal-inċentivi tat-taxxa eċċessivi. Ir-rieżami tal-qafas tat-taxxa għandu jkollu wkoll l-għan li jespandi t-tassazzjoni ekoloġika, inkluż bħala miżura ta’ akkumpanjament għall-komponenti sostenibbli tat-trasport u tal-enerġija.
Fit-twettiq ta’ din ir-riforma, il-leġiżlazzjoni fiskali Rumena għandha tkun soġġetta għal analiżi bir-reqqa, bl-appoġġ tal-assistenza teknika pprovduta minn istituzzjoni indipendenti, b’mod partikolari fl-oqsma tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali dovuti fuq l-introjtu miksub minn persuni fiżiċi, it-taxxa korporattiva (inklużi skemi speċjali li jistgħu jibbenefikaw mill-eċċezzjonijiet), it-taxxi fuq il-proprjetà (li huma taxxi lokali) u t-taxxi ekoloġiċi. Din l-analiżi sistematika għandha tiġi segwita mill-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li joħorġu minnha biex jiġi żgurat li s-sistema tat-taxxa tippromwovi aħjar it-tkabbir ekonomiku sostenibbli.
Speċifikament fir-rigward tat-taxxi fuq il-proprjetà, ir-riforma għandha tindirizza l-arbitraġġ potenzjali bejn iż-żewġ sistemi tat-taxxa applikabbli rispettivament għal persuni fiżiċi u ġuridiċi li jaqilgħu introjtu minn proprjetà immobbli, u biex tiddetermina awtomatikament il-valur taxxabbli ta’ proprjetajiet soġġetti għat-taxxa lokali, filwaqt li twaqqaf il-prattika tal-użu ta’ bażi taxxabbli li mhijiex marbuta mal-valur tas-suq.
L-għanijiet speċifiċi ta’ din ir-riforma huma li:
-ittejjeb l-istruttura tad-dħul mit-taxxa;
-iżidu l-proporzjon tad-dħul mit-taxxa għall-PDG b’ 0,5 punti perċentwali sal-2025 meta mqabbel mal-2019;
-jiġu eliminati d-distorsjonijiet u l-lakuni fis-sistema tat-taxxa li jippermettu lill-kontribwenti jimminimizzaw it-taxxi (li jimminaw il-ġustizzja tas-sistema), b’mod partikolari t-taxxa fuq l-introjtu u l-kontribuzzjonijiet soċjali;
-tissimplifika r-regoli tat-taxxa biex tiffaċilita l-konformità u l-amministrazzjoni, u l-eliminazzjoni ta’ eżenzjonijiet u trattamenti preferenzjali;
-tinkiseb sistema tat-taxxa aktar effiċjenti u distribuzzjoni aktar ġusta tal-piż tat-taxxa;
-temenda t-tassazzjoni fuq il-proprjetà, inkluż b’mod partikolari billi tinkoraġġixxi l-impożizzjoni bla ħlas ta’ kwoti mill-awtoritajiet lokali f’firxiet definiti ċentralment u tistma l-bażi għat-taxxa kemm jista’ jkun qrib il-valur tas-suq tal-proprjetà.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2025 u hija sostnuta minn investiment wieħed.
Ir-riforma tas-5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp
L-objettiv tar-riforma huwa li joperazzjonalizza l-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp (BND) sabiex jindirizza direttament il-fallimenti tas-suq finanzjarju, billi jipprovdi finanzjament għal proġetti ta’ benefiċjarji eliġibbli bi profil ta’ riskju għoli iżda b’potenzjal għoli li joħolqu valur miżjud u impjiegi u li għalihom is-settur privat ftit li xejn għandu aptit li jiżgura l-finanzjament. Ir-riforma ssegwi proġett iffinanzjat taħt il-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali.
Il-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp għandu jiġi stabbilit bħala istituzzjoni ta’ kreditu 100 % tal-Istat li topera taħt is-superviżjoni tal-Bank Nazzjonali tar-Rumanija u f’konformità mal-leġiżlazzjoni lokali u tal-UE applikabbli. Il-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp għandu jkollu kapital azzjonarju ta’ RON 3 biljun (madwar EUR 600 miljun).
L-operazzjonalizzazzjoni tal-BND għandha tinkludi wkoll l-akkwist ta’ sistema tal-IT, ix-xiri ta’ liċenzji u hardware tas-software kif ukoll servizzi tal-IT.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), l-istrateġija ta’ investiment u self tal-Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp għandha:
-jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU; u
-teskludi l-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà permezz ta’ lista ta’ esklużjoni: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 14 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 15 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 16 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 17 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent. u
-jirrikjedu l-verifika tal-konformità legali mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali mill-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp għat-tranżazzjonijiet kollha, inklużi dawk eżentati mill-verifika tas-sostenibbiltà; u
-jirrikjedu li l-benefiċjarji ta’ appoġġ għall-ekwità u finanzjament korporattiv bi skop ġenerali li jiksbu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom matul is-sena finanzjarja preċedenti minn attivitajiet u/jew assi fil-lista ta’ esklużjoni jadottaw u jippubblikaw pjanijiet ta’ tranżizzjoni ekoloġika.
Din ir-riforma hija sostnuta minn investiment u l-implimentazzjoni tagħha għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi
Ir-riforma tinvolvi l-adozzjoni ta’ liġi ġdida dwar is-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi, bl-input ta’ assistenza teknika, li se tissostitwixxi l-Liġi 127/2019. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandu jkun fiha n-nefqa pubblika totali tal-pensjonijiet (inklużi l-iskemi tal-pensjonijiet pubbliċi eżistenti kollha) fuq terminu medju sa twil (2024–2070), f’livell li jiżgura s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-pensjonijiet. Il-liġi għandha tinkludi mekkaniżmu ta’ brejk awtomatiku biex tiżgura dan l-objettiv.
Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandha:
-l-introduzzjoni ta’ formula ta’ kalkolu ġdida għal pensjonijiet u pensjonijiet ġodda fi ħlas. Il-parametri tal-formula għandhom jintgħażlu f’konformità mal-objettiv li tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali. Barra minn hekk, ma għandhomx jippermettu żidiet ad hoc fil-livelli tal-pensjonijiet, sakemm ma jkunux akkumpanjati minn miżuri li jikkumpensaw l-impatt fiskali;
-l-introduzzjoni ta’ regola ġdida dwar l-indiċjar tal-pensjonijiet u mekkaniżmu kontra żidiet ad hoc fil-pensjonijiet (jiġifieri kwalunkwe żieda li tmur lil hinn mir-regoli ta’ indiċjar leġiżlati);
-tnaqqas b’mod sinifikanti l-possibbiltajiet għall-irtirar bikri, tintroduċi inċentivi biex tespandi l-ħajja tax-xogħol u żżid b’mod volontarju l-età standard tal-irtirar sa 70 sena f’konformità maż-żidiet fl-istennija tal-għomor, u tagħmel ugwali l-età statutorja tal-irtirar għall-irġiel u n-nisa ta’ 65 sena sal-2035;
-l-introduzzjoni ta’ inċentivi għall-posponiment tal-irtirar;
-tirrevedi l-pensjonijiet speċjali biex tagħmilhom konformi mal-prinċipju kontributorju;
-jissaħħaħ il-prinċipju kontributorju tas-sistema;
-iżżid l-adegwatezza tal-pensjonijiet minimi u aktar baxxi, b’mod partikolari għal dawk taħt il-limitu tal-faqar;
-tiġi żgurata l-vijabbiltà finanzjarja tal-Pilastru II tas-sistema tal-pensjonijiet billi jiżdiedu l-kontribuzzjonijiet għal dan il-pilastru tal-pensjonijiet.
Il-Gvern għandu jfittex assistenza teknika biex iħejji l-abbozz ta’ liġi, li għandu jkun soġġett ukoll għal konsultazzjoni mas-sħab soċjali. Bħala parti mit-tħejjija tal-liġi, għandu jkun hemm valutazzjoni ex ante tal-impatt tas-sistema l-ġdida tal-pensjonijiet b’mod partikolari fuq is-sostenibbiltà fiskali, li għandha tikkontribwixxi għall-proċess ta’ riforma.
Għandu jkun hemm ukoll analiżi ex post tal-leġiżlazzjoni adottata mill-fornitur tal-assistenza teknika, li għandha tistabbilixxi, wara li r-riforma tiġi adottata mill-gvern, projezzjonijiet bażi/referenza għan-nefqa totali tal-pensjonijiet (bħala sehem tal-PDG) u s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema fuq terminu medju sa twil (2024–2070). Dawn l-analiżijiet u l-projezzjonijiet għandhom isiru pubbliċi.
Kwalunkwe emenda għal-liġi, li żżid il-kost tar-riforma u tirriżulta f’devjazzjoni mill-projezzjonijiet ta’ referenza msemmija hawn fuq għandha tkun akkumpanjata minn miżuri ta’ kumpens biex in-nefqa tal-pensjonijiet tinżamm konformi mal-perkors ta’ referenza stabbilit wara l-adozzjoni tar-riforma mill-gvern. Il-kalkolu mill-ġdid tal-pensjonijiet għandu jkun konformi mal-qafas legali l-ġdid u għandu jinkludi n-nefqa pubblika totali fuq il-pensjonijiet f’livell li jiżgura s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-pensjonijiet.
Għandha titwettaq ukoll analiżi tal-pensjonijiet speċjali bl-għan li jiġu identifikati soluzzjonijiet konkreti mmirati lejn is-simplifikazzjoni tal-pensjonijiet speċjali, u biex jiġu kkoreġuti l-inugwaljanzi bejn il-benefiċjarji ta’ dawn il-kategoriji tal-pensjoni u l-benefiċjarji tas-sistema pubblika tal-pensjonijiet mill-perspettiva tal-aspett kontributorju, filwaqt li titqies ukoll il-ġurisprudenza tal-Qorti Kostituzzjonali.
L-assistenza teknika hija prevista (permezz ta’ offerta pubblika) biex tipproduċi analiżi ex ante tar-riforma tal-pensjonijiet, biex telabora l-leġiżlazzjoni tar-riforma, u biex tipproduċi analiżi ex post u valutazzjoni tal-impatt.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali
L-għanijiet ta’ dan l-investiment huma:
-it-tnaqqis tal-interazzjoni wiċċ imb wiċċ mal-kontribwenti minħabba l-espansjoni tas-servizzi diġitali u l-forniment ta’ servizzi lill-kontribwenti fil-bini tal-unitajiet tat-taxxa bħala kwistjoni ta’ prijorità fis-sistema self-service; l-iżgurar tal-inklużjoni diġitali tal-kontribwenti;
-l-iżvilupp ta’ servizzi attwali remoti (elettroniċi jew telefoniċi) permezz ta’ funzjonalitajiet ġodda u/jew il-ħolqien ta’ servizzi ġodda;
-is-simplifikazzjoni tal-formoli, it-traspożizzjoni elettronika tagħhom u l-introduzzjoni ta’ formoli mimlija minn qabel/it-tneħħija tal-obbligi ta’ rappurtar, fejn possibbli;
-it-titjib tal-komunikazzjoni mal-kontribwenti u l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmu konsultattiv dwar is-servizzi offruti lill-kontribwenti, li għandu jippermetti l-involviment ta’ ċerti kategoriji ta’ kontribwenti mill-mument tal-ħolqien tas-servizzi l-ġodda, sabiex il-ħtiġijiet, l-aspettattivi, il-possibbiltajiet u l-ħiliet tal-kontribwenti jkunu magħrufa mill-fażi tal-konċepiment u tad-disinn.
L-investiment għandu jikkonsisti fl-azzjonijiet li ġejjin:
-tfassil mill-ġdid u ottimizzazzjoni tas-sistema ta’ informazzjoni — VIES_RO (Sistema ta’ Skambju ta’ Informazzjoni dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud);
-l-implimentazzjoni tas-sistema tal-IT tal-One Stop Shop (OSS_RO) f’konformità mar-rekwiżiti doganali intra-Komunitarji, nazzjonali u speċifiċi;
-l-iżvilupp ta’ ċentri telefoniċi;
-l-iżvilupp ta’ servizzi attwali remoti (elettroniċi jew telefoniċi) permezz ta’ funzjonalitajiet ġodda u/jew il-ħolqien ta’ servizzi ġodda;
-l-implimentazzjoni ta’ faċilitajiet għall-interazzjoni mal-kontribwenti fil-bini tal-unitajiet tat-taxxa;
-l-implimentazzjoni ta’ sett ta’ soluzzjonijiet għall-għarfien tal-kontribwenti/klijenti;
-it-twaqqif ta’ pjattaforma tal-irkant online għall-valutazzjoni tal-proprjetà immobbli u l-assi mobbli ta’ valur sinifikanti.
L-ikkuntrattar ta’ servizzi ta’ assistenza teknika huwa previst għat-tħejjija u t-tlestija tad-dokumentazzjoni tal-akkwist li għandha titwettaq fil-qafas tal-proġetti u għall-implimentazzjoni tagħhom.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju
L-għanijiet ta’ dan l-investiment huma:
-it-tħaddim u l-iżvilupp bis-sħiħ tas-sistema integrata tal-ġestjoni tar-riskju tat-taxxa, inkluż permezz tal-operazzjonalizzazzjoni tal-analiżi u r-reġistru ċentralizzati tar-riskju;
-l-identifikazzjoni u t-tnaqqis tan-nuqqas ta’ konformità tat-taxxa u l-lakuni fiskali permezz tal-użu intelliġenti tad-data u l-informazzjoni biex jiġu identifikati oqsma ta’ riskju fiskali għoli (inkluż fil-qasam tax-xogħol mhux iddikjarat/mhux iddikjarat biżżejjed);
-l-introduzzjoni ta’ programmi volontarji ta’ konformità;
-l-adozzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq ir-riskju, inkluż it-trattament ta’ skemi ta’ ottimizzazzjoni tat-taxxa, fl-amministrazzjoni ta’ kontribwenti kbar;
-it-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali tal-istrutturi ta’ kontroll tat-taxxa għall-prevenzjoni tal-frodi u l-evażjoni tat-taxxa nazzjonali u transfruntiera permezz ta’ identifikazzjoni bikrija u mmirata ta’ riskji tat-taxxa ewlenin;
-l-organizzazzjoni mill-ġdid tar-riżorsi umani fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni progressiva tal-proċessi tan-negozju.
L-investiment huwa mistenni li jkollu impatt fuq iż-żieda tal-livell ta’ konformità mat-taxxa, l-iżgurar ta’ ambjent tas-suq kompetittiv billi jitnaqqsu l-evitar u l-evażjoni tat-taxxa u fuq il-kisba tad-dħul ippjanat tal-baġit billi tiżdied l-effiċjenza tal-ġbir.
L-investiment jikkonsisti fl-azzjonijiet li ġejjin:
-ċentralizzazzjoni tas-sistema għall-ġestjoni tal-kontribwenti
-l-iskjerament ta’ pjattaforma għall-isfruttament ta’ data u informazzjoni;
-l-implimentazzjoni tas-sistema ta’ fatturazzjoni elettronika;
-l-implimentazzjoni tas-sistema elettronika ta’ mmarkar fiskali;
-it-titjib u l-espansjoni tal-pjattaforma użata għall-iskambju internazzjonali ta’ informazzjoni;
-ċentralizzazzjoni tas-Sistema ta’ Informazzjoni tat-Teżor tal-Istat (TREZOR).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 3. L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali
L-għanijiet ta’ dan l-investiment huma:
-l-implimentazzjoni ta’ ċentru finanzjarju għall-ġbir, il-ġestjoni u t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha ta’ informazzjoni affidabbli, ivvalidata u attwali ta’ natura finanzjarja jew b’rabta mal-flus pubbliċi;
-l-iżgurar tal-interoperabbiltà tas-sistemi tal-IT kemm fil-livell tal-Ministeru tal-Finanzi (MF) kif ukoll tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) kif ukoll ma’ dawk ta’ istituzzjonijiet oħra;
-standardizzazzjoni tal-applikazzjoni u ġestjoni uniformi tad-data;
-il-ġestjoni taċ-ċibersigurtà u r-reżiljenza tad-data, inkluż il-kondiviżjoni tad-data f’ħin reali b’mod sigur u b’data preċiża/aġġornata;
-il-modernizzazzjoni u l-adattament taċ-Ċentru Nazzjonali għall-Informazzjoni Finanzjarja (NCFI) għal rekwiżiti ġodda, it-trasformazzjoni diġitali interna, inkluża d-dematerjalizzazzjoni tal-flussi tax-xogħol interni fil-livell MF/ANAF, l-iżgurar tal-flessibbiltà fis-sigħat u l-impjiegi, iż-żieda fil-livelli tal-ħiliet, inklużi l-ħiliet diġitali tal-impjegati;
-il-modernizzazzjoni tas-sistema tal-IT kollha tal-Ministeru tal-Finanzi/ANAF permezz ta’ aġġornament teknoloġiku, li għandha tiġi implimentata billi l-infrastruttura tal-hardware u tas-software tinbidel għal teknoloġiji ġodda, jiżdied l-għadd ta’ tagħmir tal-IT użat fl-amministrazzjoni, marbut ma’ proċessi awtomatizzati, u tiġi żviluppata l-infrastruttura ta’ appoġġ meħtieġa biex tappoġġa l-iżvilupp teknoloġiku kontinwu fil-livell taċ-ċentri tad-data tal-Ministeru tal-Finanzi.
L-investiment jikkonsisti fl-azzjonijiet li ġejjin:
-l-aġġornament tas-software tal-ħardwer u tal-infrastruttura tal-komunikazzjoni tas-sistema tal-IT;
-it-tisħiħ taċ-ċibersigurtà tas-sistema tal-IT tal-Ministeru tal-Finanzi;
-implimentazzjoni/titjib tal-infrastruttura fiżika sottostanti (enerġija elettrika, arja kundizzjonata, allarm u tifi tan-nar, sigurtà fiżika, amministrazzjoni u monitoraġġ) fiċ-ċentru tad-data eżistenti ewlieni
-it-trasformazzjoni diġitali interna, inkluża l-modernizzazzjoni taċ-Ċentru Nazzjonali għall-Informazzjoni Finanzjarja (NCFI), fosthom id-diġitalizzazzjoni tal-monitoraġġ ta’ proġetti ta’ sħubija/konċessjoni pubbliċi-privati u tal-ġestjoni tar-riskji tat-taxxa relatati u s-sistema ta’ informazzjoni dwar il-wirt pubbliku u privat tal-Istat — Patrim.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4. Implimentazzjoni tad-dwana elettronika
Biex jimmodernizza s-sistema doganali u jimplimenta d-dwana elettronika, il-gvern għandu jinvesti:
-dwar l-operazzjonalizzazzjoni tal-Awtorità Doganali.
-li l-uffiċċji doganali tal-fruntiera jiġu mgħammra bi skanners.
-dwar l-infrastruttura tal-ħardwer tas-software biex tiżdied il-kapaċità tal-ipproċessar u tal-ħżin għall-applikazzjonijiet stabbiliti mid-DĠ TAXUD.
-dwar l-aġġornament u l-liċenzjar għal infrastruttura virtwalizzata u l-implimentazzjoni ta’ pjattaforma ta’ virtwalizzazzjoni bl-amministrazzjoni u l-awtomatizzazzjoni inklużi.
-dwar is-Soluzzjoni tas-Sigurtà għall-infrastruttura tal-IT tas-Sistema Integrata ta’ Informazzjoni Doganali, inklużi s-servizzi ta’ appoġġ, il-liċenzji u l-abbonamenti
-dwar il-liċenzji għal databases meħtieġa għat-tħaddim tal-komponenti tas-Sistema Integrata ta’ Informazzjoni Doganali
-dwar soluzzjonijiet għall-ġestjoni ċentralizzata tal-utenti, stazzjonijiet tax-xogħol u servizzi ta’ aġġornament għas-sistemi operattivi tas-Sistema Integrata ta’ Informazzjoni Doganali
-dwar l-implimentazzjoni tas-sistema tal-IT dwar id-dikjarazzjoni doganali b’sett ta’ data mnaqqas għal kunsinni ta’ valur baxx, wara d-dħul fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2021 tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi l-ġodda li jimplimentaw il- “pakkett tal-VAT għall-kummerċ elettroniku”, bl-għan li jiġi ffaċilitat il-kummerċ transfruntier u tiġi miġġielda l-frodi tal-VAT.
-dwar is-sistema ICS2 — Fażijiet 1, 2 u 3
-dwar l-implimentazzjoni ta’ NCTS_RO Fażi 5 u AES_RO
-dwar l-allinjament tas-sistema EMCS_RO mal-Fażi 4 tal-EMCS
-dwar il-Modernizzazzjoni tas-Sistema Nazzjonali tal-Importazzjoni fil-qafas tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
-dwar il-Ġestjoni Uniformi tal-Utenti u l-Firma Diġitali UUM &DS
-dwar is-sistema ta’ monitoraġġ ta’ superviżjoni u kontroll doganali
-dwar l-Applikazzjoni għall-Awtorizzazzjoni u l-Ġestjoni tal-Attivitajiet fiż-Żona Ħielsa
-dwar l-Applikazzjoni għall-Ġestjoni ta’ Deċiżjonijiet Nazzjonali (Awtorizzazzjonijiet)
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 5. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi evalwata, aġġornata u mmodernizzata s-sistema tal-IT (BUGET_NG) għall-iżvilupp u l-ġestjoni tal-baġit nazzjonali, billi jsir użu estensiv ta’ data u informazzjoni li jirriflettu bl-aħjar mod in-nefqa baġitarja. L-investiment għandu jnaqqas iż-żmien biex jiġu ġġenerati r-rapporti u għandu jottimizza l-format li fih jiġu ġġenerati r-rapporti. Dan għandu jżid ukoll it-trasparenza fil-proċess tal-baġit billi jippubblika analiżijiet u rapporti li jissimplifikaw il-proċess ta’ nfiq għal programmi speċifiċi. L-investiment għandu jtejjeb ukoll is-sistema għall-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 6. Strument ta’ mmudellar ekonomiku (Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) biex tittejjeb il-kapaċità istituzzjonali għat-tbassir tal-infiq fuq il-pensjonijiet
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi żviluppata l-kapaċità li jiġi stmat l-impatt tar-riformi strutturali tas-sistema tal-pensjonijiet fuq terminu medju sa twil, billi jittejbu b’mod sinifikanti l-projezzjonijiet magħmula u tiġi analizzata s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. B’mod partikolari, dan l-investiment għandu l-għan li jottimizza l-funzjonament tal-mudell, l-iżvilupp u t-tisħiħ tal-kapaċità li jintuża u li janalizza r-riżultati miksuba u jħejji l-informazzjoni pprovduta lill-Kummissjoni Ewropea. L-implimentazzjoni ta’ din il-miżura tirrikjedi li l-Ministeru tal-Finanzi jespandi t-tim tiegħu billi juża l-mudell minn 1 għal 8 espert (persunal diġà eżistenti) u assistenza teknika għall-aġġornament/l-iżvilupp tal-mudell, iħarreġ lill-persunal dwar l-użu tal-għodda u dwar it-titjib tat-trażmissjoni tal-informazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Eurostat.
L-investiment għandu jinkludi assistenza teknika mill-Bank Dinji biex:
-taġġorna/tiżviluppa l-mudell tas-Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni skont il-karatteristiċi tas-sistema tal-pensjonijiet Rumena.
-ippersonalizza l-mudell sabiex tiġġenera riżultati kompatibbli mar-Rapport li qed Jixjieħ u l-kalkolu tar-Responsabbiltà tad-Data (Accrued-to-Date Liability — ADL) mitlub regolarment mill-Kummissjoni Ewropea.
-Irċievi sessjonijiet ta’ taħriġ/sessjonijiet ta’ ħidma
-It-twettiq/l-interpretazzjoni tal-impatt ex ante tar-riformi tas-sistema tal-pensjonijiet
-Il-produzzjoni ta’ rapporti analitiċi, inklużi proposti għat-titjib tas-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 7. Appoġġ tekniku għar-reviżjoni tal-qafas tat-tassazzjoni
Ir-reviżjoni tal-prinċipji tat-taxxa fuq il-proprjetà għandha, fost l-objettivi tagħha, il-valutazzjoni awtomatika tal-proprjetajiet soġġetti għat-taxxa lokali għal finijiet ta’ tassazzjoni. Din il-miżura għandha tiġi implimentata bl-appoġġ ta’ servizz ta’ konsulenza (assistenza teknika meħtieġa għall-elaborazzjoni tat-termini ta’ referenza tal-konsulenza li għandha tiżviluppa l-għodda tal-IT) billi tinħoloq sistema tal-IT biex tiġi awtomatizzata l-valutazzjoni tal-proprjetà immobbli għall-fini tad-determinazzjoni tal-bażi tat-taxxa bl-użu ta’ informazzjoni disponibbli fis-sistemi ta’ istituzzjonijiet oħra (eż. l-Aġenzija tar-Reġistru tal-Artijiet u tal-Artijiet, l-awtoritajiet lokali) kif ukoll informazzjoni pubblika (eż. avviżi tal-proprjetà, katalogi użati mill-professjonisti tal-valutazzjoni, data statistika).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 8. Operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp
Il-kisba tal-objettivi tar-riforma relatata teħtieġ investimenti fix-xiri ta’ software (liċenzji) u hardware (laptops), servizzi tal-IT għall-persunal inizjalment stmati għal madwar 165 persuna, taħriġ tal-persunal tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp biex iwettaq l-operazzjonijiet u tal-persunal tal-Ministeru tal-Finanzi involut fil-valutazzjoni tal-attività u l-prestazzjoni tal-bank.
It-taħriġ tal-persunal tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp għandu jkollu l-għan li jtejjeb l-għarfien, il-ħiliet professjonali u l-bini ta’ kompetenzi tekniċi tal-persunal għall-implimentazzjoni ta’ 3 prodott finanzjarju ġdid mill-kategoriji li ġejjin: dejn, garanzija u ekwità. Il-konsulent għandu jipproponi l-istruttura/id-disinn tal-prodotti, l-abbozz ta’ ftehimiet/kuntratti mal-benefiċjarji, jidentifika l-benefiċjarji fil-mira, il-kanali ta’ distribuzzjoni, il-proċedura, il-politiki, il-pjan ta’ komunikazzjoni u l-linji gwida għal prodotti ġodda. Il-persunal tal-ministeru għandu jitħarreġ sabiex jiżviluppa l-ħiliet meħtieġa għall-analiżi, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-prestazzjoni tal-bank tal-iżvilupp.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 9. Appoġġ għall-proċess ta’ valutazzjoni tal-fajls tal-pensjonijiet
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa d-diġitalizzazzjoni ta’ madwar 5 miljun fajl tal-pensjoni li bħalissa jinsabu f’arkivji u formati differenti f’bażi tad-data unika. Il-fajls diġitali għandhom jintużaw biex jiġu vvalutati l-fajls tal-pensjonijiet eżistenti u biex jiġi kkunsidrat il-kalkolu mill-ġdid ta’ xi pensjonijiet abbażi tal-leġiżlazzjoni l-ġdida. Il-bażi tad-data l-ġdida għandha tintuża wkoll għall-forniment ta’ servizzi diġitali liċ-ċittadini, lin-negozji u lill-istituzzjonijiet tal-istat u għall-valutazzjoni tal-politiki rilevanti.
L-investiment għandu jkun appoġġat bl-akkwist ta’ tagħmir tal-IT u mhux tal-IT u l-kiri ta’ persunal temporanju għal perjodu massimu ta’ 18-il xahar biex jaħdem fuq il-ġbir u l-ipproċessar tad-data.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 10. Effiċjenza operazzjonali u servizzi elettroniċi avvanzati permezz tad-diġitalizzazzjoni tas-sistema tal-pensjonijiet
L-objettiv tal-investiment huwa li jiġu stabbiliti u aġġornati s-sistemi u l-pjattaformi elettroniċi tad-Dar Nazzjonali għall-Pensjonijiet Pubbliċi (CNPP), li hija l-aġenzija nazzjonali tal-pensjonijiet pubbliċi. Dawn is-sistemi għandhom jippermettu d-diġitalizzazzjoni interna tal-awtorità u l-forniment ta’ servizzi pubbliċi personalizzati lil atturi esterni (ċittadini, istituzzjonijiet, gvern) abbażi tal-identità diġitali u l-aċċess remot. Is-sistema għandha tappoġġa wkoll it-teħid tad-deċiżjonijiet tal-gvern permezz tal-implimentazzjoni ta’ sistemi u soluzzjonijiet kumplessi għall-analiżi tad-data storika u tiżgura l-interoperabbiltà u ċ-ċibersigurtà. Dan l-investiment għandu jippermetti wkoll it-titjib tal-ħiliet diġitali tal-persunal tas-CNPP.
L-investiment għandu jiġi implimentat billi jitwettqu proċeduri ta’ akkwist pubbliku għall-ikkuntrattar tas-servizzi tal-kitba mill-ġdid u l-liċenzjar mill-ġdid tas-sistemi Orizzont, Diafix u Domino, sabiex jiġu appoġġati r-riformi leġiżlattivi, il-forniment tal-infrastruttura tal-ħardwer tal-Klijenti (PCs, network multifunzjonali), il-Komponenti tal-Komunikazzjoni u s-Sigurtà fil-Fondi tal-Pensjoni Territorjali (CTP) u fil-livell ċentrali, l-iżvilupp ta’ servizzi ta’ “Spazji Privati Virtwali tas-CNPP għal kull ċittadin”.
Sabiex tiġi żgurata l-interoperabbiltà, l-investiment għandu jinkludi l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi moderni u siguri għall-interkonnessjoni tas-sistemi tal-IT permezz ta’ teknoloġiji tar-reġistru, ċentru tal-interoperabbiltà, arkitettura bbażata fuq is-servizz għall-iskambju tad-data.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
H.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
||||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
|||||||
|
191 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali għar-reġistrazzjoni obbligatorja ta’ persuni ġuridiċi kontribwenti f’SPV (Spazju Privat Virtwali) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tar-reġistrazzjoni obbligatorja ta’ persuni ġuridiċi kontribwenti f’SPV |
Q1 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ tal-qafas legali biex ir-reġistrazzjoni fl-Ispazju Privat Virtwali (SPV) issir obbligatorja għall-persuni ġuridiċi kollha li jħallsu t-taxxa. Dan l-att għandu jemenda l-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali u għandu jintroduċi l-obbligu għall-persuna ġuridika li tirreġistra fl-SPV. |
||||
|
192 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Mira |
Persuna ġuridika addizzjonali kontribwenti rreġistrati f’SPV |
Numru |
509 679 |
1 009 679 |
Q4 |
2022 |
Mill-inqas 500 000 persuna ġuridika kontribwenti rreġistrati addizzjonalment f’SPV meta mqabbla mal-509 679 fil-bidu ta’ April 2021. B’dawn il-500 000 kontribwent addizzjonali, il-SPV għandu jkopri 90 % tal-għadd totali ta’ kontribwenti kbar (skont id-definizzjoni l-ġdida li għandha tkun disponibbli hekk kif il-modifika tal-qafas legali rispettiv għandha tiġi approvata), li jammontaw għal mill-inqas 90 % tal-bażi tat-taxxa tal-kontribwenti kbar. F’dan l-istadju minn madwar 1 500 000 entità legali madwar 400 000 huma jew fi proċedimenti ta’ insolvenza jew inattivi. Il-mira tal-miżura hija għalhekk kważi l-entitajiet ġuridiċi rreġistrati kollha biex jużaw l-SPV. Il-monitoraġġ tal-għadd ta’ kontribwenti ġodda rreġistrati fl-SPV għandu jsir permezz ta’ rapporti speċifiċi li jirriżultaw mit-tfittxija ta’ bażijiet tad-data miċ-Ċentru Nazzjonali għall-Informazzjoni Finanzjarja. |
||
|
193 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali applikabbli li jiddefinixxi l-kriterji tar-riskju għall-klassifikazzjoni tal-kontribwenti. Il-qafas legali għandu jiġi approvat permezz ta’ Ordni tal-President tal-ANAF. |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni tal-president tal-ANAF li jiddefinixxi l-kriterji tar-riskju |
Q4 |
2022 |
Id-definizzjoni tal-kriterji tar-riskju għandha ssir skont il-kategoriji ewlenin tar-riskji ta’ nuqqas ta’ konformità tat-taxxa: riskji relatati mar-reġistrazzjoni tat-taxxa; preżentazzjoni ta’ dikjarazzjonijiet; il-livell tad-dikjarazzjoni; Pagamenti Dawn id-definizzjonijiet għandhom jintużaw fis-sistema tal-amministrazzjoni tar-riskju tat-taxxa bbażata fuq il-klassijiet tar-riskju tat-taxxa, li fiha l-miżuri u l-kontrolli tal-amministrazzjoni tat-taxxa għandhom jiġu adattati għar-riskju tat-taxxa ta’ kull klassi ta’ kontribwenti. Il-kriterji tar-riskju għandhom iqisu l-istandards internazzjonali li ġejjin: OECD ISO 31000: 2018 — COM — Gwida għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Konformità għall-Amministrazzjonijiet tat-Taxxa 2010 — Nota ta’ Gwida tal-FTA għall-Evalwazzjoni tal-effettività tal-istrateġiji tat-trattament tar-riskju tal-konformità |
||||
|
194 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali emendat fil-qasam tal-attività tal-korpi ta’ kontroll tat-taxxa |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas legali li jaffettwa l-kamp ta’ applikazzjoni tal-attività tal-korpi ta’ kontroll tat-taxxa |
Q4 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida għandha tistabbilixxi/tirrevedi s-setgħat tal-awtoritajiet tat-taxxa, il-korpi ta’ kontroll kontra l-frodi, u l-korpi responsabbli għall-verifika tas-sitwazzjoni tat-taxxa personali), bl-għan li tissaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali tal-istrutturi ta’ kontroll tat-taxxa, biex jiġu evitati l-frodi tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa nazzjonali u transfruntiera permezz ta’ identifikazzjoni bikrija u mmirata ta’ riskji tat-taxxa kbar. L-ANAF għandha tirrevedi l-qafas istituzzjonali u legali tal-attivitajiet imwettqa mill-istrutturi ta’ kontroll. Filwaqt li jitqiesu l-konklużjonijiet u r-riżultati tal-analiżi, ir-reviżjoni tal-qafas legali tal-korpi ta’ spezzjoni tat-taxxa għandha tiġi ffinalizzata. |
||||
|
195 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Stadju Importanti |
Operazzjonalizzazzjoni/approvazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni Konġunt bejn l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali u l-Ispezzjoni tax-Xogħol biex jiġi evitat u limitat il-fenomenu tal-evażjoni tax-xogħol griż/iswed |
Adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni Konġunt bejn l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali u l-Ispezzjoni tax-Xogħol tal-azzjonijiet li għandhom jittieħdu għall-prevenzjoni u l-limitazzjoni tal-fenomenu tal-evażjoni tax-xogħol griż/iswed |
Q1 |
2022 |
Wara l-protokoll ta’ kooperazzjoni mal-Ispezzjoni tax-Xogħol, għandu jitfassal pjan ta’ azzjoni konġunta biex jinkludi operaturi ekonomiċi b’riskju fiskali għoli u wkoll riskju mill-perspettiva tal-użu taħt xogħol iddikjarat/mhux irrappurtat. Dan għandu jinqasam skont it-tipi ta’ attivitajiet staġjonali, fejn l-inċidenza tar-riskji msemmija hija magħrufa li hija għolja. Perjodikament, il-ġestjoni tal-istrutturi involuti (id-Direttorat Ġenerali Kontra l-Frodi tat-Taxxa u l-Ispezzjoni tax-Xogħol) għandha tanalizza r-riżultati miksuba kif ukoll il-possibbiltajiet u l-perspettivi għall-aġġornament tal-pjan, skont ir-riżultati misjuba. |
||||
|
196 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Mira |
Iżidu s-sehem tad-dħul miġbur mill-amministrazzjoni tat-taxxa b’mill-inqas 2,5 punti perċentwali tal-PDG |
Punti perċentwali tal-PGD |
2.5 |
Q4 |
2025 |
Is-sehem tad-dħul mit-taxxa jiżdied b’mill-inqas 2,5 pp tal-PDG, meta mqabbel mal-livell osservat fl-2019 |
|||
|
197 |
Riforma 1. Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
Mira |
Tnaqqis tad-diskrepanza tal-VAT b’ 5 punti perċentwali |
Punti perċentwali |
5 |
Q2 |
2026 |
Id-diskrepanza tal-VAT titnaqqas b’ 5 pp, meta mqabbla mal-livell tagħha fl-2019 |
|||
|
198 |
Riforma 2: Modernizzazzjoni tas-sistema doganali u implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas legali eżistenti biex jittejjeb il-funzjonament tal-amministrazzjoni Doganali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas legali eżistenti biex jittejjeb il-funzjonament tal-amministrazzjoni Doganali |
Q4 |
2025 |
L-għan tar-riforma huwa li tittejjeb il-kapaċità amministrattiva u operattiva tal-amministrazzjoni Doganali u li l-attività tal-iżdoganar tal-merkanzija tiġi ggwidata lejn ambjent kompletament elettroniku. Ir-riforma għandha tħaddem ukoll is-sistema doganali elettronika wara l-varar tas-sistemi tal-IT rilevanti. B’mod partikolari, għandhom jitwettqu l-azzjonijiet li ġejjin: -l-iżvilupp ta’ sistemi tal-IT doganali f’konformità mar-rekwiżiti tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni; -l-iffokar tal-iżdoganar fuq l-ambjent elettroniku u t-tnaqqis tal-ostakli burokratiċi; -simplifikazzjoni tal-formalitajiet doganali. |
||||
|
199 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju emendat biex jiġi żgurat ippjanar baġitarju pluriennali għall-proġetti sinifikanti ta’ investiment pubbliku u jkun hemm evalwazzjoni ex post tar-rieżamijiet tan-nefqa magħmula mill-Kunsill Fiskali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi biex jiġi żgurat ippjanar baġitarju pluriennali għall-proġetti sinifikanti ta’ investiment pubbliku |
Q4 |
2022 |
Il-qafas regolatorju l-ġdid għandu jemenda: — Il-liġi Nru nr.500/2002 dwar il-finanzi pubbliċi, kif emendata, li tistabbilixxi l-kriterji u l-kundizzjonijiet għall-kostruzzjoni baġitarja ta’ proġetti multiannwali sinifikanti ta’ investiment pubbliku, b’mod partikolari n-nefqa fuq proġetti sinifikanti ta’ investiment, sabiex jiġi żgurat finanzjament sat-tlestija tagħhom. — L-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru nr.88/2013 dwar l-adozzjoni ta’ ċerti miżuri fiskali u baġitarji biex jiġu onorati l-impenji miftiehma ma’ korpi internazzjonali, u li temenda u tissupplimenta ċerti atti leġiżlattivi, kif emendata, li għandha taġġorna l-prinċipji sottostanti għall-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti ta’ investiment pubbliku sinifikanti, ġodda u li għaddejjin bħalissa f’termini ta’ affordabbiltà finanzjarja u sostenibbiltà, kif ukoll ġustifikazzjoni ekonomika u soċjali; iż-żmien tal-proċess ta’ prijoritizzazzjoni ta’ investiment pubbliku sinifikanti għandu jiġi aġġornat sabiex ikun marbut mat-twaqqit tat-tħejjija tal-baġit annwali u pluriennali tal-baġit; għandhom jiġu stabbiliti kundizzjonijiet/sanzjonijiet għall-uffiċjali awtorizzanti ewlenin li ma jirrispettawx iż-żmien u r-regoli tal-prijoritizzazzjoni ta’ investimenti sinifikanti; — Id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru nr.225/2014 li tapprova regoli metodoloġiċi dwar il-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti ta’ investiment pubbliku, kif emendata, li għandha temenda l-kriterji ta’ prijoritizzazzjoni applikabbli għal proġetti sinifikanti ġodda u li għadhom għaddejjin ta’ investiment pubbliku u minn hemm’ il quddiem, sabiex l-ibbaġitjar ikun orjentat lejn it-tlestija, bħala kwistjoni ta’ prijorità, ta’ proġetti kbar ta’ investiment f’fażijiet avvanzati ta’ implimentazzjoni. |
||||
|
200 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern għall-approvazzjoni tal-metodoloġija għat-tfassil, il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji |
Dispożizzjoni fid-deċiżjoni tal-gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għall-approvazzjoni tal-metodoloġija għat-tfassil, il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji |
Q2 |
2022 |
L-att ta’ deċiżjoni tal-gvern għandu: — tiżgura t-tfassil, il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji — ittejjeb l-ippjanar baġitarju bbażat fuq il-prestazzjoni u żżid l-orjentazzjoni lejn ir-riżultati, — tiddefinixxi b’mod ċar l-objettivi, il-miri, ir-riżultati tal-azzjonijiet, l-impatt tal-politiki u l-indikaturi li jippermettu kemm dibattiti ex ante rigorużi dwar il-politiki pubbliċi li għandhom jiġu ffinanzjati kif ukoll valutazzjoni trasparenti u motivata ta’ kif il-programmi bbaġitjati laħqu l-objettivi u l-miri tal-politika pubblika. Din id-deċiżjoni tal-gvern għandha tkun marbuta mar-reviżjoni tal-applikazzjoni budget_NG. |
||||
|
201 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Tlestija tar-rieżami tal-infiq fis-setturi tas-saħħa u tal-edukazzjoni |
Il-pubblikazzjoni tal-analiżi tal-infiq fl-oqsma tal-edukazzjoni u s-saħħa |
Q2 |
2023 |
Ir-rieżami tal-infiq fis-setturi tas-saħħa u tal-edukazzjoni għandu jitwettaq fi tliet passi ewlenin: 1.Memorandum fil-Gvern li jippreżenta r-rieżami tal-infiq dwar is-Saħħa u l-Edukazzjoni 2.Stabbiliment ta’ gruppi ta’ ħidma tematiċi ma’ rappreżentanti tal-Ministeru tal-Finanzi, Ministeru tas-Saħħa, Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjonijiet tas-Saħħa/Ministeru tal-Edukazzjoni 3.Il-ġbir tad-data, il-finalizzazzjoni tal-analiżi u l-preżentazzjoni tar-riżultati. |
||||
|
202 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Adozzjoni ta’ strateġija pluriennali u kalendarju għal reviżjoni sistematika tan-nefqa fis-setturi kollha |
Memorandum approvat mill-Gvern u ppubblikat |
Q2 |
2023 |
Il-Memorandum għall-approvazzjoni mill-Gvern għandu jiġi abbozzat mill-Ministeru tal-Finanzi, li jistabbilixxi l-oqsma/programmi/azzjonijiet li għandhom ikunu s-suġġett ta’ reviżjonijiet futuri tan-nefqa, l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni, l-istituzzjonijiet responsabbli u t-twaqqif ta’ gruppi ta’ ħidma għal kull qasam li jkun qed jiġi kkunsidrat. |
||||
|
203 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
L-abbozz tal-liġi baġitarja tal-2024 jinkludi r-rakkomandazzjonijiet tar-rieżamijiet tal-infiq (is-saħħa u l-edukazzjoni) |
L-abbozz tal-baġit jinkludi r-riżultati tal-analiżi tal-infiq fl-oqsma tas-saħħa u l-edukazzjoni |
Q4 |
2023 |
L-abbozz tal-baġit tal-2024 għandu jirrifletti l-miżuri u l-proposti li jirriżultaw mir-rieżamijiet tal-infiq għas-saħħa u l-edukazzjoni. |
||||
|
204 |
Ir-riforma tas-3. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi biex il-Kunsill Fiskali jingħata l-kompitu ta’ valutazzjoni tal-impatt regolari tar-rieżamijiet tal-infiq u t-tħejjija ta’ rapport ta’ implimentazzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-mandat tal-istituzzjoni indipendenti |
Q2 |
2024 |
Liġi għandha tipprovdi l-mandat lill-Kunsill Fiskali biex joħroġ opinjoni dwar l-eżitu tal-analiżi tan-nefqa li tibda bil-baġit tal-2024, segwita minn rappurtar fuq bażi annwali. Din ir-reviżjoni regolari għandha tkun ankrata fil-mandat tal-kunsill fiskali, li għandu jiġi promulgat flimkien mal-bidliet fil-liġi fiskali (stadju importanti 199). |
||||
|
205 |
Ir-riforma tas-4. Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
Stadju Importanti |
Analiżi tas-sistema tat-taxxa tar-Rumanija bl-għan li tipproduċi rakkomandazzjonijiet biex tiżgura li s-sistema tat-taxxa tikkontribwixxi għall-promozzjoni u l-preservazzjoni tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli |
Analiżi kompluta, pubblikazzjoni tar-rapport bl-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet, approvati minn/koawtur mal-istituzzjonijiet indipendenti li jipprovdu assistenza teknika |
MHUX APPLIKABBLI |
MHUX APPLIKABBLI |
Q4 |
2022 |
Il-Ministeru tal-Finanzi għandu, bl-appoġġ ta’ assistenza teknika, servizzi ta’ konsulenza u konsulenza, iwettaq analiżi dwar kif tista’ tittejjeb l-istruttura tas-sistema tat-taxxa/tal-leġiżlazzjoni tat-taxxa Rumena biex jiġi żgurat li s-sistema tat-taxxa tikkontribwixxi għall-promozzjoni u l-preservazzjoni tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli. Il-fokus għandu jkun: — dwar it-tneħħija gradwali tal-inċentivi tat-taxxa u l-lakuni fit-taxxa fuq l-introjtu, it-taxxa korporattiva (inklużi skemi speċjali li jistgħu jibbenefikaw mill-eċċezzjonijiet), — fuq il-kontribuzzjonijiet soċjali u t-taxxa fuq il-proprjetà (jiġifieri taxxi lokali), u — dwar it-trasferiment tat-tassazzjoni lejn taxxi ekoloġiċi, filwaqt li jitqiesu l-impatti distributtivi. L-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet għandhom jiġu ppubblikati mill-Ministeru tal-Finanzi. |
||
|
206 |
Ir-riforma tas-4. Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Kodiċi Fiskali li gradwalment inaqqsu l-kamp ta’ applikazzjoni tar-reġim tat-taxxa speċjali għall-mikrointrapriżi |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Kodiċi Fiskali |
Q4 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida għandha temenda l-Kodiċi Fiskali bl-għan li jitnaqqas gradwalment il-kamp ta’ applikazzjoni tar-reġim tat-taxxa speċjali għall-mikrointrapriżi. It-tnaqqis tad-dispożizzjonijiet speċjali għandu jibda fl-ewwel trimestru tal-1 2023 u jitlesta sar-raba’ trimestru tal-4 2024. |
||||
|
207 |
Ir-riforma tas-4. Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’: — emendi għall-Kodiċi Fiskali (Liġi nr.227/2015), biex jitnaqqsu u/jew jiġu eliminati inċentivi fiskali oħra bl-għan li tiġi ssimplifikata s-sistema tat-taxxa, issir aktar effettiva, trasparenti u ġusta sal-2024 — Leġiżlazzjoni li tespandi t-tassazzjoni ekoloġika |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis u/jew l-eliminazzjoni tal-inċentivi fiskali u l-espansjoni tat-tassazzjoni ekoloġika |
Q1 |
2023 |
Il-liġi l-ġdida għandha temenda l-Kodiċi Fiskali billi timplimenta r-rakkomandazzjonijiet tar-rieżami tas-sistema tat-taxxa (ara l-istadju importanti 205) biex tiżgura li s-sistema tat-taxxa tikkontribwixxi għall-promozzjoni u l-preservazzjoni tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli. Dawn il-bidliet għandhom jiddaħħlu gradwalment sa Jannar 2024. |
||||
|
208 |
Ir-riforma tas-4. Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Kodiċi Fiskali (Liġi nr.227/2015) li gradwalment inaqqsu l-inċentivi fiskali għall-persunal impjegat fis-settur tal-kostruzzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li gradwalment tnaqqas l-inċentivi fiskali għall-persunal impjegat fis-settur tal-kostruzzjoni |
Q1 |
2025 |
Il-liġi l-ġdida għandha temenda l-Kodiċi Fiskali għat-tnaqqis gradwali tal-inċentivi fiskali għall-persunal impjegat fis-settur tal-kostruzzjoni. It-tnaqqis gradwali tal-inċentivi fiskali għall-persunal impjegat fis-setturi tal-kostruzzjoni għandu jibda fl-2025 u għandu jitlesta sa tmiem l-2028. |
||||
|
209 |
Ir-riforma tas-5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
Stadju Importanti |
Operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
Reġistrazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp fir-Reġistru tal-Kummerċ |
Q4 |
2024 |
Il-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp għandu jkun irreġistrat fir-Reġistru tal-Kummerċ u eżentat mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013. Għandu jkun kompletament operattiv, b’persunal imħarreġ (li jkopri funzjonijiet kritiċi fil-Front Office, Back Office u funzjonijiet ta’ appoġġ) li jkun kapaċi jipprovdi l-ewwel strumenti finanzjarji, f’konformità mal-aħjar prattika fil-qasam. Il-Bank li għadu kif ġie stabbilit għandu jnaqqas id-diskrepanza fil-finanzjament, jiżgura aċċess imtejjeb għall-finanzjament għall-benefiċjarji eliġibbli u jipprovdi għarfien espert għall-iżvilupp ta’ prodotti ġodda. L-istrateġija ta’ investiment u self tal-Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp għandha tiżgura l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjonijiet appoġġati taħt din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà, lista ta’ esklużjoni, u r-rekwiżit ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali. |
||||
|
210 |
Ir-riforma tas-5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
Stadju Importanti |
Tlestija tal-Valutazzjoni tal-Pilastru tal-Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp biex jiġu implimentati l-fondi tal-UE |
Tlestija tal-Valutazzjoni tal-Pilastru tal-Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp biex jiġu implimentati l-fondi tal-UE riċevuti mill-Unjoni Ewropea |
Q2 |
2026 |
It-tlestija tal-valutazzjoni tal-pilastri minn awditu estern indipendenti abbażi tat-Termini ta’ Referenza rilevanti (id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2019) 2882 tas-17 ta’ April 2019). Tali valutazzjoni hija pass fil-proċess li għandu jippermetti lill-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp isir sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għall-fondi tal-Unjoni abbażi tal-Artikolu 154 tar-Regolament Finanzjarju tal-UE. |
||||
|
211 |
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
Stadju Importanti |
Assistenza teknika kuntrattwali pprovduta minn entità li għandha tintgħażel skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku |
Il-kuntratt ġie ffirmat |
Q4 |
2021 |
L-iffirmar tal-kuntratt ta’ assistenza teknika mal-entità magħżula biex jitħejjew analiżi u proposti għal riforma tas-sistema tal-pensjonijiet — reġim ġenerali u skemi speċjali — konsistenti mal-prinċipji mwiegħda fil-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandha: -l-introduzzjoni ta’ formula ta’ kalkolu ġdida għal pensjonijiet u pensjonijiet ġodda fi ħlas. Il-parametri tal-formula għandhom jintgħażlu bir-reqqa f’konformità mal-mira għan-nefqa grossa totali fuq il-pensjonijiet bħala perċentwal tal-PDG (9.4 % tal-PDG fit-tul, jiġifieri bejn l-2022 u l-2070). Barra minn hekk, m’għandhomx jippermettu żidiet ad hoc fil-livelli tal-pensjoni; -tiġi introdotta regola ġdida dwar l-indiċjar tal-pensjonijiet f’konformità man-nefqa fuq il-pensjonijiet bħala perċentwal tal-mira tal-PDG u mekkaniżmi kontra l-indiċjar ad hoc; -tnaqqas b’mod sinifikanti l-possibbiltajiet għall-irtirar bikri, tintroduċi inċentivi biex tespandi l-ħajja tax-xogħol u żżid b’mod volontarju l-età standard tal-irtirar sa 70 sena f’konformità maż-żidiet fl-istennija tal-għomor, u tagħmel ugwali l-età statutorja tal-irtirar għall-irġiel u n-nisa ta’ 65 sena sal-2035; -l-introduzzjoni ta’ inċentivi għall-posponiment tal-irtirar; -tirrevedi l-pensjonijiet speċjali biex tagħmilhom konformi mal-prinċipju kontributorju; -jissaħħaħ il-prinċipju kontributorju tas-sistema; -iżżid l-adegwatezza tal-pensjonijiet minimi u aktar baxxi, b’mod partikolari għal dawk taħt il-limitu tal-faqar; -tiġi żgurata l-vijabbiltà finanzjarja tal-Pilastru II tas-sistema tal-pensjonijiet billi jiżdiedu l-kontribuzzjonijiet għal dan il-pilastru tal-pensjonijiet. L-assistenza teknika għandha tinkludi valutazzjoni tal-impatt tal-għażliet differenti ta’ riforma proposti (projezzjonijiet fit-tul). Il-fornitur tal-assistenza teknika għandu jappoġġa l-abbozzar tar-riforma tal-pensjonijiet. |
||||
|
212 |
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ ordni ta’ ministru li jistabbilixxi kumitat ta’ monitoraġġ inkarigat mir-rieżami, bl-appoġġ tal-fornitur tal-assistenza teknika, tas-sistema tal-pensjonijiet u tal-interventi ta’ politika fis-sistema tal-pensjonijiet |
Dispożizzjoni fl-ordni ministerjali komuni li tindika d-dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali komuni |
Q4 |
2021 |
Il-Kumitat ta’ monitoraġġ għandu jiġi stabbilit permezz ta’ ordni ministerjali komuni (il-Ministeru tal-Finanzi u l-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali) u għandu jkun magħmul minn esperti mill-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali, il-Kamra Nazzjonali tal-Pensjonijiet Pubbliċi, il-Ministeru tal-Finanzi. Barra minn hekk, esperti mill-Kunsill Fiskali għandhom jiġu mistiedna jissieħbu. Hija għandha taħdem mill-qrib mal-fornitur tal-assistenza teknika. |
||||
|
213 |
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas regolatorju biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-pensjonijiet tal-Pilastru 2 |
Dispożizzjoni fil-qafas regolatorju li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni |
Q1 |
2022 |
Il-qafas leġiżlattiv il-ġdid għandu: — Tiżgura s-sostenibbiltà fiskali tal-Pilastru II permezz ta’ żieda fil-kontribuzzjonijiet f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-istrateġija fiskali baġitarja; — Id-diġitalizzazzjoni tal-funzjonament tas-sistema tal-pensjonijiet privati — Niddiversifikaw l-investimenti tal-pensjonijiet tal-Pilastru II. Fir-rigward tal-investimenti tal-pensjonijiet tal-Pilastru II, il-gvern għandu: — jesploraw il-possibbiltà li jagħmlu r-reġim regolatorju applikabbli għall-investimenti tal-fondi tal-pensjonijiet ġestiti privatament aktar flessibbli billi jnaqqsu r-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-investiment u jnaqqsu r-restrizzjonijiet baġitarji tar-riskju applikabbli għall-fondi tal-pensjonijiet ġestiti privatament; — Jippreservaw l-indipendenza tal-maniġers tal-pensjonijiet fid-determinazzjoni tal-istrateġija ta’ investiment tagħhom — Jirregolaw l-aġġustamenti futuri għar-reġim tal-investiment tal-fondi tal-pensjonijiet privati li jikkontribwixxu għal struttura flessibbli li tħeġġeġ lill-maniġers tal-pensjonijiet jiddiversifikaw kif xieraq il-portafolli tagħhom sabiex jiksbu redditi ġusti fuq l-investiment aġġustati għar-riskju. — Jiżdied l-aċċess tal-kumpaniji għas-suq kapitali, biex jiġi ffaċilitat l-elenkar ta’ emittenti ġodda u biex isir użu akbar mis-sorsi privati ta’ finanzjament, inklużi l-assi tal-fondi tal-pensjonijiet. Dan iwassal għal ekosistema ta’ investiment aħjar għall-maniġers tal-pensjonijiet u għal aktar opportunitajiet għal diversifikazzjoni xierqa tal-portafolli tal-fondi tal-pensjonijiet. |
||||
|
214 |
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar is-sistema tal-pensjonijiet, li tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 127/2019 |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sistema tal-pensjonijiet |
Q1 |
2023 |
Il-liġi l-ġdida dwar il-pensjonijiet għandha tiżgura s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-pensjonijiet, kif ukoll l-ekwità, ir-rispett tal-prinċipju kontributorju, l-adegwatezza tal-pensjonijiet baxxi/minimi/soċjali, u s-sostituzzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 127/2019 (inklużi dawk relatati mal-perjodu ta’ kontribuzzjoni fiss ta’ 25 snin). Kwalunkwe emenda għal-liġi, li tirriżulta f’devjazzjoni mill-projezzjonijiet ta’ referenza stabbiliti wara l-adozzjoni tar-riforma mill-gvern għandha tkun akkumpanjata minn miżuri ta’ kumpens biex in-nefqa fuq il-pensjonijiet (bħala sehem tal-PDG) tinżamm konformi mal-perkors ta’ referenza. Abbażi tal-assistenza teknika (stadju importanti 211), ir-riforma għandu jkun fiha mill-inqas l-elementi li ġejjin: 1)L-introduzzjoni ta’ formula ta’ kalkolu ġdida għal pensjonijiet u pensjonijiet ġodda fi ħlas. Il-parametri tal-formula għandhom jintgħażlu biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali tal-iżviluppi fin-nefqa fuq il-pensjonijiet, u tas-sistema tal-pensjonijiet b’mod ġenerali, fuq terminu medju sa twil (sal-2070). Barra minn hekk, m’għandhomx jippermettu żidiet ad hoc tal-livelli tal-pensjoni. Il-formula dettaljata għandha a priori telimina l-indiċi ta’ korrezzjoni, tkun ibbażata fuq in-numru ta’ punti miksuba minn kull benefiċjarju skont il-prinċipju kontributorju u tapplika mekkaniżmu ta’ indiċjar tal-pensjonijiet li ma jippermettix aktar żidiet ad hoc. Il-formula dettaljata għall-kalkolu tal-pensjonijiet għandha: -tiddetermina, għall-pensjonanti eżistenti u futuri, numru ta’ punti bbażati fuq kontribuzzjonijiet imħallsa lis-sistema matul il-ħajja tax-xogħol; -Jistabbilixxu età statutorja tal-irtirar ta’ 65 sena, kemm għall-irġiel kif ukoll, mill-1 ta’ Jannar 2035, għan-nisa; -Jistabbilixxu perjodu minimu ta’ kontribuzzjoni ta’ 15 snin, kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel; -Jiġi stabbilit perjodu ta’ kontribuzzjoni sħiħ ta’ 35 snin, kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel sal-2030; -Tistabbilixxi li l-perjodu minimu ta’ kontribuzzjoni, il-perjodu sħiħ ta’ kontribuzzjoni u l-età statutorja tal-irtirar se jiġu emendati fid-dawl tal-iżviluppi fl-istennija tal-għomor fir-Rumanija; -Il-valur tal-punt ta’ referenza inizjali, fiż-żmien tad-dħul fis-seħħ tar-riforma, għandu jiġi stabbilit għal massimu ta’ 81 lei. F’perjodu ta’ tranżizzjoni, il-pensjonanti li għalihom il-formula l-ġdida twassal għal pensjoni teoretikament aktar baxxa (relattiva għaż-żmien immedjatament qabel id-dħul fis-seħħ tar-riforma) għandhom jaraw il-benefiċċji tal-pensjoni tagħhom iffriżati (f’termini nominali) sakemm il-benefiċċju tal-pensjoni teoretiku ta’ wara r-riforma jilħaq (permezz ta’ regoli ta’ indiċjar) ammont ugwali għall-pensjoni nominali ffriżata. 2)Il-liġi għandha tirrevedi r-regoli tal-indiċjar tal-pensjonijiet. B’mod speċjali: -Il-liġi għandha tinkludi mekkaniżmu ta’ indiċjar tal-pensjonijiet li ma jippermettix żidiet ad hoc; -Ir-rata ta’ indiċjar għandha tkun ugwali għall-inflazzjoni flimkien ma’ 50 % tat-tkabbir reali fil-pagi fis-sena l-1. Għandu jkun soġġett għal limitu massimu u limitu minimu; -Ir-rata ta’ indiċjar ma għandhiex tkun aktar baxxa mill-inflazzjoni (minimu); -Jekk ir-rata ta’ indiċjar prodotta mir-regola tkun kemm ogħla mill-inflazzjoni kif ukoll mir-rata ta’ tkabbir tad-dħul totali tas-sistema tal-pensjonijiet, ir-rata ta’ indiċjar għandha tiġi limitata għal din tal-aħħar (limitu massimu); -Kull sena f’Ġunju, il-Kunsill Fiskali għandu jfassal rapport li jivverifika jekk ir-regoli tal-indiċjar ġewx applikati bis-sħiħ. F’każ ta’ kwalunkwe devjazzjoni mir-regoli tal-indiċjar, ir-rapport għandu jikkwantifika l-impatt fiskali. Dan ir-rapport għandu jsir pubbliku; -Jekk ir-rapport jidentifika devjazzjonijiet mir-regoli ta’ indiċjar leġiżlati, il-gvern għandu jkun obbligat bil-liġi li jadotta miżuri ta’ tpaċija (bidliet fil-parametri jew żidiet fil-kontribuzzjonijiet) biex jinnewtralizza l-impatt fiskali, f’termini ta’ valur preżenti nett, ta’ kwalunkwe żieda ad hoc fil-pensjonijiet. B’mod awtomatiku, il-kontribuzzjonijiet soċjali se jiżdiedu biex jikkumpensaw għall-impatt fiskali, f’termini ta’ valur preżenti nett, ta’ kwalunkwe żieda ad hoc fil-pensjonijiet (jiġifieri kwalunkwe żieda li tmur lil hinn mir-regoli tal-indiċjar). 3)Il-liġi għandha tipprovdi għal konverġenza gradwali tal-età statutorja tal-irtirar tan-nisa ma’ dik tal-irġiel (bħalissa 65 sena). Din il-konverġenza għandha tibda fl-2024, tipproċedi b’mod lineari, u titlesta sal-2035. 4)Il-liġi għandha tinkludi inċentivi biex wieħed jaħdem aktar, sa u lil hinn mill-età statutorja tal-irtirar, u sa 70 sena. B’mod speċjali: għandhom jingħataw punti addizzjonali għal kull sena meta l-perjodu kontributorju jaqbeż il-25 snin: 0,50 punti għal kull sena fuq 25 snin; 0,75 punti għal kull sena fuq 30 snin; punt wieħed għal kull sena fuq 35 snin. 5)Il-liġi għandha tirrevedi l-kondizzjonijiet għall-irtirar kmieni minħabba xogħol f’kondizzjonijiet ‘speċjali’ jew ‘partikolari’: -It-tnaqqis massimu fl-età standard tal-irtirar għal attivitajiet imwettqa taħt kundizzjonijiet speċjali għandu jitnaqqas għal 10 sena u t-tnaqqis massimu tal-età standard tal-irtirar għal attivitajiet taħt kundizzjonijiet partikolari għandu jitnaqqas għal 7 sena. -Il-bonusijiet tal-benefiċċji mogħtija fir-rigward ta’ snin ta’ xogħol imwettaq f’kondizzjonijiet speċjali tax-xogħol għandhom jiġu stabbiliti f’numru fiss ta’ punti, jiġifieri punt 0,25 u 0,50 għal kull sena mitmuma taħt kondizzjonijiet speċjali tax-xogħol. -Il-lista ta’ unitajiet b’attivitajiet li jippermettu li jibbenefikaw minn status ta’ “kundizzjonijiet speċjali” għandha titnaqqas b’aktar min-nofs. 6)Is-sostenibbiltà fiskali tas-sistema għandha tkun appoġġata wkoll minn “mekkaniżmu ta’ brejk” inkorporat fil-liġi. B’mod speċjali: -Dan il-mekkaniżmu għandu jipprevedi reviżjonijiet perjodiċi (kull tliet snin) tan-nefqa tal-pensjonijiet u l-iżviluppi u l-projezzjonijiet tal-bilanċ tas-sistema, imwettqa mill-Kunsill Fiskali, abbażi tal-projezzjonijiet tal-Grupp ta’ Ħidma dwar it-Tixjiħ. Il-Ministeru tax-Xogħol u l-Ministeru tal-Finanzi għandhom jittrażmettu d-data kollha meħtieġa fil-ħin. Din ir-reviżjoni għandha ssir pubblika. -Jekk ir-rieżami jidentifika devjazzjonijiet relattivi għall- “perkors ta’ referenza” stabbilit mill-fornitur tal-assistenza teknika fiż-żmien tal-adozzjoni tar-riforma mill-gvern, il-gvern għandu jkun obbligat jadotta miżuri (bidliet fil-parametri) li jġibu n-nefqa fuq il-pensjonijiet (bħala sehem tal-PDG) lura fit-triq it-tajba mal-perkors ta’ referenza. B’mod awtomatiku, il-kontribuzzjonijiet soċjali se jiżdiedu biex jikkumpensaw għall-impatt fiskali, f’termini ta’ valur preżenti nett, ta’ kwalunkwe devjazzjoni mill-perkors ta’ referenza għan-nefqa fuq il-pensjonijiet. -L-ewwel reviżjoni għandha ssir fl-2027. 7)Ir-riforma għandha tintroduċi dispożizzjonijiet li jiżguraw li l-parametri ewlenin tas-sistema jiġu aġġustati perjodikament biex jirriflettu l-bidliet fl-istennija tal-għomor. B’mod speċjali: -Il-perjodu minimu ta’ kontribuzzjoni, il-perjodu ta’ kontribuzzjoni għal pensjoni sħiħa, l-età statutorja tal-irtirar, u l-parametri l-oħra kollha li jinvolvu ż-żmien, għandhom jevolvu bi frazzjoni (50 pct) ta’ kwalunkwe bidla osservata fl-istennija tal-għomor (mal-irtirar). -Meta jsiru disponibbli projezzjonijiet ġodda tal-AWG, kull tliet snin, il-Kunsill Fiskali għandu jikteb rapport li jeżamina jekk il-parametri tas-sistema tal-pensjonijiet ġewx aġġustati f’konformità mal-liġi u l-bidliet fl-istennija tal-għomor mal-irtirar. Dan ir-rapport għandu jsir pubbliku. -Jekk ir-rapport jidentifika devjazzjonijiet mir-regola, il-gvern għandu jkun obbligat bil-liġi li jaġġusta l-parametri tas-sistema. -L-ewwel reviżjoni għandha ssir fl-2027. 8)Il-liġi għandha żżid l-adegwatezza tal-pensjonijiet minimi u aktar baxxi, b’mod partikolari għal dawk taħt il-limitu tal-faqar; 9)Il-liġi għandha tiżgura l-vijabbiltà finanzjarja tal-Pilastru II tas-sistema tal-pensjonijiet billi żżid il-kontribuzzjonijiet għal dan il-pilastru tal-pensjonijiet. 10)Il-pakkett jista’ jinkludi liġijiet separati dwar ir-reġim ġenerali u l-pensjonijiet speċjali. |
||||
|
215 |
Ir-riforma tas-6. Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis tan-nefqa fuq pensjonijiet speċjali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis tan-nefqa fuq pensjonijiet speċjali |
Q4 |
2022 |
Il-qafas leġiżlattiv il-ġdid għandu jirrevedi l-pensjonijiet speċjali u jġibhom konformi mal-prinċipju kontributorju. -Ma għandha tinħoloq l-ebda kategorija ġdida ta’ pensjonijiet speċjali u l-kategoriji attwali għandhom jiġu ssimplifikati. -Il-pensjonijiet speċjali attwali għandhom jiġu kkalkolati abbażi tal-prinċipju kontributorju, l-anzjanità fil-professjoni, u l-aġġustament mill-ġdid tal-perċentwal relatat mal-introjtu miksub. Il-perjodu minimu ta’ kontribuzzjoni għandu jkun simili għal dak applikat fil-fond tal-pensjoni pubblika. -Il-protezzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Qorti Kostituzzjonali għandha tirreferi biss għall-pensjonijiet tal-maġistrati u mhux għal kategoriji oħra u għandha tirreferi biss għal-limiti espliċiti fl-argumenti tal-Qorti. L-ebda pensjoni speċjali ma għandha taqbeż l-introjtu miksub matul il-perjodu kontributorju. |
||||
|
216 |
Investiment 1. L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
Stadju Importanti |
Is-servizzi diġitali u s-sistemi elettroniċi kritiċi huma operazzjonali |
Is-servizzi diġitali u s-sistemi elettroniċi huma operazzjonali |
Q4 |
2023 |
Is-servizzi diġitali u s-sistemi elettroniċi li ġejjin għandhom jiġu stabbiliti/estiżi u operazzjonalizzati: -Spazju Privat Virtwali (SPV) li għandu jtejjeb l-interazzjoni diġitali bejn l-amministrazzjoni tat-taxxa u l-kontribwenti (billi joħloq il-possibbiltajiet li jsiru pagamenti permezz ta’ SPV/ghiseul.ro, joħloq il-possibbiltà ta’ komunikazzjoni mal-kontribwenti permezz ta’ SPV rigward l-interazzjoni bil-vidjo, jiżviluppa l-formola ta’ kuntatt eżistenti fl-SPV, jestendi s-servizz ta’ programmazzjoni online disponibbli fl-SPV. -Iċ-Ċentru tas-Sejħiet għandu jkun kompletament operattiv biex jipprovdi servizzi elettroniċi u telefoniċi lill-kontribwenti. Għandu joffri kapaċitajiet ta’ posta elettronika, SMS u chat permezz tal-interfaċċa tal-utent, ipproċessar tal-vuċi deħlin/ħerġin b’kapaċitajiet integrati ta’ telefonija permezz tal-Interfaċċa tal-Utenti; ir-routing awtomatiku ta’ telefonati skont il-kapaċitajiet; ħidma bi kjuwijiet. -Punt Uniku ta’ Servizz — OSS li għandu jtejjeb it-twassil tas-servizz u jnaqqas l-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet għall-kontribwenti, inaqqas il-piż amministrattiv għan-negozju billi jissimplifika d-dikjarazzjoni tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) u l-proċedura tal-ħlas B2C (min-negozju għall-konsumatur), jiffaċilita l-kummerċ transfruntier u jiġġieled il-frodi tal-VAT. Għandha tiffaċilita għall-kumpaniji d-dikjarazzjoni elettronika u l-ħlas tal-VAT relatati ma’ ċerti kategoriji ta’ oġġetti u servizzi B2C. -Is-sistema ta’ Skambju ta’ Informazzjoni dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud — għandha tiġi adattata għall-aħħar bidliet leġiżlattivi nazzjonali u intra-Komunitarji biex jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq il-kontribwenti. |
||||
|
217 |
Investiment 1. L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
Mira |
Servizzi għall-kontribwenti korporattivi disponibbli online |
|
Perċentwali (%) |
45 |
60 |
Q4 |
2024 |
60 % tas-servizzi kollha għall-kontribwenti korporattivi disponibbli fi tmiem l-2024 għandhom ikunu aċċessibbli online permezz tas-sit web tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali jew permezz tal-SPV. Mill-2021, 45 % biss ta’ dawn is-servizzi huma disponibbli online. L-għadd ta’ servizzi offruti mill-ANAF lill-kontribwenti huwa ta’ 65, kemm elettronikament kif ukoll fl-uffiċċju tal-unitajiet tat-taxxa. Is-servizzi disponibbli għandhom jinkludu l-faċilitajiet għall-interazzjoni mal-kontribwenti fil-bini tal-unitajiet tat-taxxa u sensiela ta’ soluzzjonijiet għall-għarfien tal-kontribwenti/klijenti. |
|
|
218 |
Investiment 1. L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
Stadju Importanti |
Pjattaforma online għall-irkant ta’ proprjetà immobbli u proprjetà mobbli b’valur sinifikanti (skont it-tip ta’ assi) operazzjonalizzata |
Operazzjonalizzata l-pjattaforma online |
Q2 |
2024 |
Pjattaforma online għall-organizzazzjoni ta’ rkantijiet għall-bejgħ ta’ assi tal-Istat u dawk maqbuda fl-infurzar għandha tiġi operazzjonalizzata. F’każ li l-awtoritajiet pubbliċi Rumeni jiddeċiedu li jbigħu l-assi tal-proprjetà immobbli, il-proprjetà mobbli u l-oġġetti rari u ta’ valur bħal metalli prezzjużi, biċċiet tal-arti, karozzi, ajruplani, dgħajjes fil-pussess tagħhom, l-assi għandhom jiġu offruti għall-bejgħ fuq il-pjattaforma tal-irkant il-ġdida (bl-użu ta’ data mill-bażijiet tad-data taċ-Ċentru Nazzjonali għall-Informazzjoni Finanzjarja (NCFI) u l-informazzjoni pprovduta mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali). |
||||
|
219 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Taħriġ tal-persunal dwar is-sistema tal-ġestjoni tar-riskju |
Numru |
0 |
40 |
Q2 |
2023 |
40 il-persunal li jaħdem fil-qasam tal-ġestjoni tar-riskju tal-Ministeru tal-Finanzi għandu jkun imħarreġ fis-sistema tal-ġestjoni tar-riskju. |
||
|
220 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Għadd ta’ cash registers konnessi mas-sistema tal-IT tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
Numru |
0 |
15 0000 |
Q4 |
2021 |
Mill-inqas 150 000 cash registers konnessi mas-sistema elettronika tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali. Il-konnessjoni sħiħa tal-cash registers għandha tindirizza, b’mod partikolari, il-frodi fil-qasam tal-kummerċ. Dan l-investiment għandu jikkontribwixxi għat-tnaqqis tad-diskrepanza tal-VAT. |
||
|
221 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Għadd ta’ cash registers konnessi mas-sistema tal-IT tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
Numru |
150 000 |
600 000 |
Q4 |
2022 |
Mill-inqas 600 000 cash registers għandhom ikunu konnessi mas-sistema elettronika tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali. Il-konnessjoni sħiħa tal-cash registers għandha tindirizza, b’mod partikolari, il-frodi fil-qasam tal-kummerċ. Dan l-investiment għandu jikkontribwixxi biex titnaqqas id-diskrepanza tal-VAT. |
||
|
222 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Is-sehem tal-għadd ta’ awditi dokumentarji rrapportati fuq l-awditi totali mwettqa mill-amministrazzjoni tat-taxxa — 30 % |
Perċentwali (%) |
0 |
30 |
Q4 |
2022 |
Is-sehem tal-awditi dokumentarji fit-total tal-awditi mwettqa għandu jiżdied għal 30 % sar-raba’ trimestru tal-4 2022 (miż-żero tal-lum). Din il-mira hija parti mir-riforma biex l-azzjonijiet ta’ spezzjoni jinbidlu minn strutturi ta’ kontroll fiżiċi għal dawk diġitali. Għandhom jiġu implimentati l-miżuri li ġejjin: -l-istabbiliment tas-setgħat tal-awtoritajiet tat-taxxa biex iwettqu kontrolli dokumentarji minn korpi ta’ kontroll tat-taxxa, korpi ta’ kontroll kontra l-frodi u korpi responsabbli għall-verifika tas-sitwazzjonijiet tat-taxxa personali. -il-mudell u l-kontenut tal-formoli u d-dokumenti użati fl-attività tal-awditjar dokumentarju ġew approvati. |
||
|
223 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Is-sehem tal-għadd ta’ awditi dokumentarji rrapportati fuq l-awditi totali mwettqa mill-amministrazzjoni tat-taxxa — 60 % |
Perċentwali (%) |
30 |
60 |
Q4 |
2025 |
Is-sehem tal-awditi dokumentarji fit-total tal-awditi mwettqa għandu jiżdied għal 60 % sar-raba’ trimestru tal-4 2025. Din il-mira hija parti mir-riforma biex l-azzjonijiet ta’ spezzjoni jinbidlu minn strutturi ta’ kontroll fiżiċi għal dawk diġitali. Għandhom jiġu implimentati l-miżuri li ġejjin: -l-istabbiliment tas-setgħat tal-awtoritajiet tat-taxxa biex iwettqu kontrolli dokumentarji minn korpi ta’ kontroll tat-taxxa, korpi ta’ kontroll kontra l-frodi u korpi responsabbli għall-verifika tas-sitwazzjonijiet tat-taxxa personali. -il-mudell u l-kontenut tal-formoli u d-dokumenti użati fl-attività tal-awditjar dokumentarju ġew approvati. |
||
|
224 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Mira |
Żieda fl-għadd ta’ awditi b’ 10 % |
Numru |
25 000 |
27 500 |
Q4 |
2025 |
Jiżdied l-għadd ta’ spezzjonijiet fiskali b’ 10 % meta mqabbel mal-għadd reali ta’ spezzjonijiet sar-raba’ trimestru tal-4 2025. |
||
|
225 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Stadju Importanti |
Reġistru elettroniku tar-riskji kompletament operazzjonali |
Reġistru tar-riskju elettroniku operazzjonali u li jkun fih il-kriterji, l-indikaturi u l-profili tar-riskju; l-ewwel rapport wara dry run jew wara li jsir operazzjonali |
Q4 |
2025 |
L-operazzjonalizzazzjoni tar-reġistru elettroniku tar-riskji: -sistema integrata għall-ġestjoni tar-riskju tat-taxxa kompletament operattiva u żviluppata, li fiha l-analiżi tar-riskju ċentralizzata; -l-identifikazzjoni u t-tnaqqis tan-nuqqas ta’ konformità tat-taxxa u l-lakuni fiskali bl-użu ta’ data u informazzjoni biex jiġu identifikati oqsma ta’ riskju għoli tat-taxxa (inkluż fil-qasam tax-xogħol mhux iddikjarat/mhux iddikjarat biżżejjed); -l-introduzzjoni ta’ programmi ta’ konformità; -l-użu ta’ approċċ ibbażat fuq ir-riskju, inkluż it-trattament ta’ skemi ta’ ottimizzazzjoni tat-taxxa, fl-amministrazzjoni ta’ kontribwenti kbar; -it-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali tal-istrutturi ta’ kontroll tat-taxxa għall-prevenzjoni tal-frodi u l-evażjoni tat-taxxa nazzjonali u transfruntiera permezz ta’ identifikazzjoni bikrija u mmirata ta’ riskji tat-taxxa ewlenin; -ir-riallokazzjoni tar-riżorsi umani fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni progressiva tal-proċessi tan-negozju. |
||||
|
226 |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Stadju Importanti |
L-istabbiliment u t-tħaddim tal-pjattaforma tal-Big Data/Analitika |
Operazzjonalizzazzjoni tas-soluzzjoni — Pjattaforma tal-Big Data u ħruġ tal-ewwel rapport |
Q4 |
2025 |
L-operazzjonalizzazzjoni tal-pjattaforma tal-Big Data biex jiġu analizzati ammonti kbar ta’ data b’mod preċiż u f’waqtu, għall-istandardizzazzjoni, l-interoperabbiltà, is-sigurtà, il-privatezza, kif ukoll l-għarfien espert u l-finanzjament għall-iżvilupp tal-infrastruttura u l-integrazzjoni ta’ settijiet ta’ data diġà disponibbli. Il-pjattaforma għandha tkun:
|
||||
|
226a |
Investiment 2. It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
Stadju Importanti |
Operazzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-amministrazzjoni tat-taxxa |
Is-sistemi tal-amministrazzjoni tat-taxxa huma operazzjonali |
|
|
|
Q4 |
2025 |
Is-sistemi li ġejjin għandhom ikunu operattivi: — sistema ta’ fatturazzjoni elettronika; — sistema ta’ ġestjoni tal-kontribwenti; — sistema ċentralizzata ta’ Informazzjoni tat-Teżor tal-Istat (TREZOR); u — pjattaforma estiża u mtejba użata għall-iskambju internazzjonali ta’ informazzjoni (AEOI).
|
|
|
227 |
Investiment 3. L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
Stadju Importanti |
Modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ħardwer u tas-softwer u tal-infrastruttura ta’ appoġġ għall-forniment ta’ servizzi elettroniċi lil
|
Infrastruttura mġedda tal-ħardwer u tas-softwer u infrastruttura ta’ appoġġ modernizzata |
Q2 |
2023 |
Modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ħardwer u tas-softwer u infrastruttura ta’ appoġġ għall-forniment ta’ servizzi elettroniċi lill-kontribwenti. Il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jiġu indirizzati: — iż-żamma tal-funzjonament u t-titjib tal-infrastruttura tas-software tal-ħardwer tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali tas-sistema tal-IT u l-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji ġodda; — il-manutenzjoni tal-operat u t-titjib tal-infrastruttura ta’ appoġġ taċ-ċentri tad-data (provvista tal-elettriku; arja kundizzjonata; l-allarm u t-tifi tan-nar; is-sigurtà fiżika; amministrazzjoni u monitoraġġ); — titjib tal-funzjoni tal-IT tal-Ministeru tal-Finanzi; — ir-riċeviment u l-forniment ta’ data f’ħin reali; — il-ġestjoni tad-data u l-iżgurar tal-aħjar flussi; — l-iżgurar tal-iżvilupp sostenibbli ta’ bażijiet tad-data biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà tas-sistemi tal-IT; — il-ġestjoni tal-proċessi tal-IT biex tiġi żgurata l-konformità mal-istandards internazzjonali rilevanti (għat-trasparenza, il-kejl u t-traċċabbiltà); — trasformazzjoni diġitali interna tal-Ministeru tal-Finanzi/Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali. |
||||
|
228 |
Investiment 3. L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
Stadju Importanti |
Żieda fis-sigurtà ċibernetika tas-sistema tal-kompjuter tal-Ministeru tal-Finanzi u tal-ANAF |
Operazzjonalizzata tas-sistema taċ-ċibersigurtà |
Q2 |
2023 |
Is-sigurtà fil-livell tas-sistema ta’ informazzjoni tal-Ministeru tal-Finanzi/Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali fir-rigward tan-netwerk tal-internet għandha tissaħħaħ. F’dan is-sens, jitqies l-akkwist ta’ komponenti tal-firewall ta’ applikazzjoni fuq il-web, il-kontrollur tal-konsenja tal-applikazzjoni, iċ-ċentru tal-operat tas-sigurtà, id-detezzjoni u r-rispons tan-network, it-tagħmir tal-firewall — OSI LAYER 3 bis-servizzi tal-IPS IDS inklużi, l-aġġornament tal-infrastruttura eżistenti tal-Active Directory għall-ġestjoni ċentralizzata tal-utenti, l-hardware u s-software għal aġġornamenti awtomatiċi għal patches tas-sigurtà tal-applikazzjonijiet użati. Il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jiġu indirizzati: — il-ġestjoni taċ-ċibersigurtà u r-reżiljenza tal-pjattaformi tal-IT; — il-ġestjoni tal-privatezza u s-sigurtà tad-data u tal-informazzjoni; |
||||
|
229 |
Investiment 3. L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
Mira |
80 % tal-infrastruttura tal-hardware u tas-software tal-IT ma għandhiex aktar minn 4 sena |
Perċentwali (%) |
30.67 |
80 |
Q2 |
2023 |
Modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ħardwer u tas-softwer u infrastruttura ta’ appoġġ għall-forniment ta’ servizzi elettroniċi lill-kontribwenti. It-titjib tal-infrastruttura għandu jiġi rifless fl-inventarju tal-assi fissi tas-settur pubbliku fejn is-software u l-hardware huma rreġistrati bħala assi fissi skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali. |
||
|
230 |
Investiment 4. Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
Mira |
Infrastruttura aġġornata tal-ħardwer u tas-softwer |
Perċentwali (%) |
0 |
100 |
Q4 |
2022 |
Infrastruttura aġġornata tas-software tal-ħardwer. Dawn il-proġetti jikkonċernaw l-infrastruttura tal-IT, permezz ta’ investimenti ta’ softwer tal-ħardwer, li jipprovdu l-appoġġ meħtieġ għat-tħaddim ġenerali tas-sistema tal-IT doganali. Għalhekk, din il-mira tintuża biex jiġi ddeterminat il-grad ta’ titjib fl-infrastruttura (artab u iebes) u tinvolvi investimenti fi: soluzzjoni programmabbli tan-netwerk, aġġornamenti u liċenzji tal-kodiċi tas-software tal-VMware, b’appoġġ/abbonament inkluż, soluzzjoni tas-sigurtà tal-infrastruttura tal-IT tas-Sistema ta’ Informazzjoni Integrata Doganali, inklużi servizzi ta’ appoġġ, liċenzji u abbonamenti, Liċenzji tal-Edizzjoni tal-Intrapriżi tal-Bażi tad-Data Oracle għal bażijiet tad-data meħtieġa għat-tħaddim tal-komponenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni Integrata Doganali, Soluzzjoni għall-ġestjoni ċentralizzata tal-utenti, stazzjonijiet tax-xogħol u servizzi ta’ aġġornament għas-sistemi operattivi tas-Sistema ta’ Informazzjoni Doganali Integrata. |
||
|
231 |
Investiment 4. Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
Stadju Importanti |
Għoti ta’ kuntratt għal sistemi ġodda tal-IT għad-dwana |
Il-kuntratt ġie ffirmat |
Q4 |
2023 |
L-ikkuntrattar tas-servizzi għall-iżvilupp ta’ sistemi ġodda tal-IT għad-dwana: 1.Implimentazzjoni tas-sistema tal-IT dwar id-Dikjarazzjoni Doganali b’sett ta’ data mnaqqas għal vjeġġi ta’ valur baxx 2.Allinjament mas-sistema ICS2 (Sistema ta’ Kontroll tal-Importazzjoni) — Fażi 1, rispettivament l-interkonnessjoni tas-sistema nazzjonali tal-analiżi tar-riskju RMF- (Qafas ta’ Ġestjoni tar-Riskju) RO mas-sistema ICS2 trans-Ewropea sabiex titwettaq analiżi sħiħa tar-riskju għas-sikurezza u s-sigurtà għall-merkanzija ttrasportata bl-ajru mill-operaturi postali u mit-trasportaturi express. 3.Allinjament tas-sistema EMCS_RO (Sistema ta’ Kontroll tal-Moviment tas-Sisa) mal-Fażi 4 tal-EMCS, rispettivament l-allinjament mal-verżjonijiet attwali, tas-sistema EMCS (Sistema ta’ Kontroll tal-Moviment tas-Sisa) 4.Implimentazzjoni tal-fażi 5 ta’ NCTS_RO (Sistema Nazzjonali Komuni ta’ Tranżitu) u AES_RO 5.Il-modernizzazzjoni tas-Sistema Nazzjonali tal-Importazzjoni fi ħdan il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, rispettivament il-modernizzazzjoni tas-Sistema Nazzjonali tal-Importazzjoni u impliċitament l-aġġornamenti tal-applikazzjonijiet relatati. 6. Investimenti fil-Ġestjoni Uniformi tal-Utenti u l-Firma Diġitali tal-UUM &DS, jiġifieri l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tas-Sistema tal-Ġestjoni Uniformi tal-Utenti u tal-Firma Diġitali (UUM &DS) 7.Allinjament mas-Sistema ICS2 — fażi 2 u allinjament mas-Sistema ICS2 — fażi 3 8.Sistema ta’ Monitoraġġ tal-attività ta’ superviżjoni u kontroll doganali 9.Applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni u l-ġestjoni ta’ attivitajiet fiż-Żona Ħielsa 10.Applikazzjoni għall-ġestjoni ta’ deċiżjonijiet nazzjonali (awtorizzazzjonijiet). |
||||
|
232 |
Investiment 4. Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
Mira |
Sistemi tal-IT għad-dwana operazzjonalizzati |
|
Numru |
0 |
9 |
Q4 |
2025 |
Id-9 sistema tal-IT mixtrija huma operazzjonalizzati u funzjonali. |
|
|
233 |
Investiment 4. Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
Mira |
Perċentwal tal-attività ta’ żdoganar tal-merkanzija, skambju ta’ informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet doganali, skambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri mwettaq elettronikament |
Perċentwali (%) |
80 |
100 |
Q4 |
2024 |
L-attività attwali tal-iżdoganar tal-merkanzija, l-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet doganali u l-iskambji bejn l-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri mwettqa elettronikament huma ta’ 80 %. Dan l-investiment għandu jgħolli l-perċentwal għal 100 %. L-operazzjonalizzazzjoni tal-Awtorità Doganali u l-implimentazzjoni ta’ qafas organizzattiv u funzjonali uniku tal-amministrazzjoni doganali sabiex tiġi żgurata koordinazzjoni integrata tal-istrutturi kollha tagħha sabiex jiżdiedu l-effiċjenza u l-kapaċità operattiva fil-ġlieda kontra l-frodi doganali u tat-taxxa; Modernizzazzjoni tas-sistema tal-IT tal-Ministeru tal-Finanzi — Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali fil-qasam tad-dwana, li tindirizza kwistjonijiet ta’ infrastruttura tal-IT, kif ukoll dawk komplementari għalihom, meħtieġa għall-funzjonament tajjeb tas-sistemi, flimkien ma’ proċeduri doganali simplifikati. |
||
|
234 |
Investiment 5. It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
Stadju Importanti |
Aġġornament tal-applikazzjoni tal-IT BUGET_NG |
Applikazzjoni BUDGET_NG aġġornata |
Q4 |
2023 |
Aġġornament u modernizzazzjoni tas-sistema tal-IT għall-iżvilupp u l-ġestjoni tal-baġit nazzjonali għall-finijiet li ġejjin:
— jiġġestixxi data u informazzjoni li jirriflettu bl-aħjar mod in-nefqa baġitarja, fil-livell tal-politika u tal-programm (analiżi tal-proċeduri baġitarji, razzjonalizzazzjoni tal-ħin biex jiġu ġġenerati r-rapporti u l-format li fih jiġu ġġenerati r-rapporti),
|
||||
|
235 |
Investiment 6. Strument ta’ mmudellar ekonomiku (Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) biex tittejjeb il-kapaċità istituzzjonali għat-tbassir tal-infiq fuq il-pensjonijiet |
Stadju Importanti |
Għodda għall-immudellar ekonomiku (mudell ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) operazzjonali |
Għodda għall-immudellar ekonomiku (mudell ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) operazzjonali |
Q4 |
2023 |
L-għodda tal-immudellar ekonomiku (il-mudell tal-Għodda tas-Simulazzjoni tal-Għażliet għar-Riforma tal-Pensjoni) għandha tkun operazzjonali biex ittejjeb il-kapaċità li jiġi stmat l-impatt (ex ante) tar-riformi strutturali tal-pensjonijiet fuq terminu medju sa twil, billi ttejjeb b’mod sinifikanti l-projezzjonijiet magħmula u tanalizza s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Il-kisba ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp tal-mudell tas-Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni u t-tisħiħ tal-użu tiegħu (inkluża l-espansjoni tat-tim) għandhom jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għat-titjib tal-projezzjonijiet tal-pensjonijiet u l-analiżijiet tas-sostenibbiltà. |
||||
|
236 |
Investiment 6. Strument ta’ mmudellar ekonomiku (Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) biex tittejjeb il-kapaċità istituzzjonali għat-tbassir tal-infiq fuq il-pensjonijiet |
Mira |
L-estensjoni tat-tim minn 1 għal 8 espert u t-titjib tal-kapaċità tar-riforma strutturali tal-pensjonijiet fuq terminu medju u twil billi 8 persuna jingħataw taħriġ biex jużaw il-mudell tas-sett ta’ għodod tas-Simulazzjonijiet tas-Simulazzjonijiet tar-Riforma tal-Pensjonijiet |
Persunal imħarreġ |
1 |
8 |
Q4 |
2023 |
Iżżid l-għarfien espert rilevanti dwar ir-riforma tal-pensjonijiet fil-Ministeru tal-Finanzi billi tħarreġ lill-persunal responsabbli biex juża s-sett ta’ għodod il-ġdid. Il-mira hija li t-tim jittella’ għal 8 espert (persunal diġà eżistenti, mingħajr il-ħtieġa li jiġu reklutati esperti ġodda) biex jittrattaw ir-riformi tal-pensjonijiet hija inkluża fil-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. F’dan il-punt, il-kapaċità attwali ta’ mmudellar tal-Ministeru tal-Finanzi hija limitata ħafna, u għandha espert iddedikat wieħed biss li jaħdem mal-mudell tas-Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni (id-delegat tal-AWG), li ma attenda l-ebda taħriġ professjonali dwar dan is-suġġett. Ladarba jiġu mħarrġa, l-esperti tal-Ministeru tal-Finanzi għandhom ikunu responsabbli bis-sħiħ minn din l-għodda biex ikunu jistgħu jivvalutaw malajr l-implikazzjonijiet tar-riformi. |
||
|
237 |
Investiment 7. Appoġġ tekniku għar-reviżjoni tal-qafas tat-tassazzjoni |
Stadju Importanti |
Sistema tal-IT li tippermetti l-implimentazzjoni ta’ mudell ta’ valwazzjoni awtomatika tal-proprjetà operazzjonali |
Sistema tal-IT operazzjonali |
Q4 |
2025 |
Is-sistema tal-IT żviluppat u operazzjonali biex tevalwa l-proprjetajiet soġġetti għat-taxxi fuq il-proprjetà. Dawn il-valuri għandhom jintużaw biex tiġi ddeterminata l-bażi għat-taxxa fuq il-proprjetà fejn dan l-approċċ għandu jkun disponibbli (bħal tranżazzjonijiet suffiċjenti disponibbli għall-mudell ta’ valwazzjoni awtomatizzata). |
||||
|
238 |
Investiment 8. Operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
Stadju Importanti |
Xiri ta’ softwer (liċenzji) u ħardwer (laptops), servizzi tal-IT għall-persunal, taħriġ għall-persunal tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp u għall-persunal tal-Ministeru tal-Finanzi |
Kuntratti ta’ xiri ffirmati |
Q4 |
2024 |
L-ikkuntrattar tax-xiri ta’: -softwer (liċenzji) u ħardwer (laptops), -Servizzi tal-IT għall-persunal inizjalment stmati għal madwar 165 persuna, -servizz ta’ taħriġ għall-persunal tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp biex iwettaq l-operazzjonijiet u għall-persunal tal-Ministeru tal-Finanzi involut fil-valutazzjoni tal-prestazzjoni tal-bank. |
||||
|
239 |
Investiment 9. Appoġġ għall-proċess ta’ valutazzjoni tal-fajls tal-pensjonijiet |
Stadju Importanti |
Il-fajls kollha tal-pensjonijiet ikkalkulati mill-ġdid |
Il-fajls kollha tal-pensjonijiet ikkalkulati mill-ġdid |
Q4 |
2023 |
Il-fajls kollha tal-pensjonijiet ikkalkulati mill-ġdid abbażi tal-liġi l-ġdida dwar il-pensjonijiet daħlet fis-seħħ 01/04/2023 (Stadju 214) Il-Gvern għandu jibgħat liċ-ċittadini kollha, bil-posta, deċiżjoni dwar ir-riżultat tal-kalkolu mill-ġdid sad-data tat-tlestija tal-mira. Il-persunal temporanju għandu jiġi impjegat għal perjodu ta’ 18-il xahar sabiex jappoġġa l-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma. Il-persunal involut fil-kalkolu mill-ġdid/fil-valutazzjoni tal-pensjonijiet għandu jiġi remunerat skont id-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru nr.153/2017 dwar ir-remunerazzjoni tal-persunal imħallas mill-fondi pubbliċi, kif emendata — l-Anness VIII — Salarji għall-persunal f’unitajiet territorjali. |
||||
|
240 |
Investiment 10. Effiċjenza operazzjonali u servizzi elettroniċi avvanzati permezz tad-diġitalizzazzjoni tas-sistema tal-pensjonijiet |
Stadju Importanti |
Sistema tal-IT fl-Aġenzija Nazzjonali tal-Pensjonijiet Pubbliċi operazzjonali |
Sistema operazzjonali tal-IT |
Q4 |
2024 |
Implimentazzjoni ta’ sistema tal-IT fl-Aġenzija Nazzjonali tal-Pensjonijiet Pubbliċi (CNPP) Is-sistema informatika l-ġdida għandha tikkonsisti minn sett ta’ komponenti li għandhom joperaw b’mod integrat u ċentralizzat, kif ġej: -Portal — Il-komponent tal-komunikazzjoni ma’ persuni pubbliċi li jipprovdi bis-sett attwali ta’ servizzi elettroniċi, kif ukoll sett ġdid ta’ funzjonalitajiet: -Servizzi elettroniċi fil-qasam tal-pensjonijiet u drittijiet oħra tal-assigurazzjoni soċjali; -Servizz elettroniku għat-tlestija tal-applikazzjoni għal biljetti ta’ trattament u Servizzi elettroniċi fiż-żona ta’ reġistrazzjoni tal-kontribwent -Servizzi elettroniċi fil-qasam ta’ aċċidenti fuq il-post tax-xogħol u mard okkupazzjonali -applikazzjoni “e-Talon” -li għandu jiġġenera awtomatikament il-kupun tal-pensjoni ta’ kull xahar f’formati elettroniċi u stampati għall-pensjonanti attivi kollha |
||||
I.IL-KOMPONENT 9: Appoġġ għan-negozju, riċerka, żvilupp u innovazzjoni
Dan il-komponent jinkludi sett ta’ riformi u investimenti biex jissaħħaħ l-ambjent tan-negozju fir-Rumanija, inkluż is-settur tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni.
L-objettiv ta’ dan il-komponent huwa li jappoġġa n-negozji fir-Rumanija, speċjalment l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju kif ukoll l-organizzazzjonijiet pubbliċi li jwettqu r-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. Ir-riformi li jappoġġaw l-investimenti jinkludu bidliet regolatorji biex jitnaqqas il-piż amministrattiv għad-ditti billi jiġu ssimplifikati l-proċeduri tal-leġiżlazzjoni/tal-bidu/tal-ħruġ kif ukoll billi jinkisbu liċenzji. Ir-riformi jindirizzaw ukoll il-governanza mhux ċara, il-frammentazzjoni u l-effettività tas-sistema tal-iżvilupp tar-riċerka u l-innovazzjonijiet u jippromwovu l-kooperazzjoni tagħha mas-settur privat. L-investimenti huma relatati mal-ħolqien ta’ pjattaforma diġitali għall-forniment ta’ servizzi pubbliċi simplifikati għan-negozji inkluż għall-kisba ta’ liċenzji, l-aċċess għall-finanzjament lil intrapriżi u kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju permezz ta’ strumenti finanzjarji u għotjiet. L-investimenti komplementari għandhom ikunu relatati mal-finanzjament ta’ ċentri ta’ kompetenza fir-riċerka u proġetti ta’ riċerka mmexxija minn riċerkaturi b’reputazzjoni internazzjonali.
Ir-riformi u l-investimenti għandhom jikkontribwixxu biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż mogħtija lir-Rumanija fl-2019 u fl-2020, dwar il-ħtieġa li jittejbu l-kwalità u l-prevedibbiltà tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 5, 2019); u biex jiġu antiċipati proġetti maturi ta’ investiment pubbliku li jippromwovu l-kompetittività tal-ekonomija, bħall-appoġġ għal attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp u l-integrazzjoni ta’ fornituri lokali fil-ktajjen tal-valur strateġiċi tal-UE (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
I.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 1. It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-ambjent tan-negozji billi tiġi ssimplifikata u tiżdied it-trasparenza tal-proċeduri regolatorji għad-ditti.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ tliet gruppi differenti ta’ inizjattivi/emendi leġiżlattivi: l-ewwel, id-dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi biex jiġu razzjonalizzati, issimplifikati u kompletament diġitalizzati r-rekwiżiti regolatorji relatati man-negozju, b’mod partikolari biex tiġi stabbilita kumpanija, ħruġ mis-suq/għeluq ta’ negozju kif ukoll għal rekwiżiti regolatorji għar-rappurtar tal-obbligi tas-suq tax-xogħol għall-kumpaniji; it-tieni, id-dħul fis-seħħ ta’ bidliet leġiżlattivi relatati mat-test tal-SMEs (l-evalwazzjoni ex ante tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali tal-proposti leġiżlattivi fuq l-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju); it-tielet, id-dħul fis-seħħ tal-liġi li timplimenta r-reġim uniku ta’ liċenzjar industrijali li għandha tinforza b’mod effettiv, fost l-oħrajn, l-approvazzjoni taċita (is-silenzju huwa l-kunsens) għal tipi speċifiċi ta’ liċenzji wara r-reġistrazzjoni tagħhom fuq il-pjattaforma elettronika, l-adozzjoni tal-prinċipju ta’ “darba biss”, li jippermetti li d-ditti jkunu meħtieġa jipprovdu l-istess informazzjoni jew dokumenti lill-istituzzjonijiet pubbliċi darba biss, u l-adozzjoni tal-emendi leġiżlattivi meħtieġa għall-implimentazzjoni sħiħa ta’ Punt ta’ Kuntatt Uniku Elettroniku, inkluża definizzjoni tal-karatteristiċi ewlenin tiegħu.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021. L-emendi leġiżlattivi biex jiġu razzjonalizzati, issimplifikati u kompletament diġitalizzati l-proċeduri relatati man-negozju kif ukoll il- “Liċenzja Industrijali Unika” għandhom jidħlu fis-seħħ sat-30 ta’ Settembru 2022 u l-31 ta’ Diċembru 2022, rispettivament.
Investiment 1 — Pjattaformi diġitali dwar it-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji.
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jipprovdi aċċess diġitali sħiħ u l-possibbiltà li jitwettqu operazzjonijiet relatati ma’ rekwiżiti regolatorji speċifiċi għan-negozju.
L-investiment għandu jikkonsisti fl-istabbiliment u t-twettiq ta’ pjattaformi diġitali pubbliċi kompletament operattivi biex jipprovdu servizzi pubbliċi għan-negozji. Il-pjattaformi diġitali għandhom ikunu relatati mal-introduzzjoni ta’ punt uniku ta’ servizz għal-liċenzji/awtorizzazzjonijiet/ċertifikazzjonijiet u biex tiġi stimulata l-kompetittività tal-ambjent tan-negozju.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2 — Strumenti finanzjarji għas-settur privat
Sottoinvestiment 2.1: Garanzija tal-Portafoll għar-Reżiljenza
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jindirizza l-ostakli finanzjarji li jiffaċċjaw l-intrapriżi Rumeni fl-aċċess għall-finanzi, jiġifieri: żieda fil-kost tal-finanzjament, nuqqas ta’ kollateral u kanali ta’ kreditu indeboliti. B’mod partikolari, is-sottoinvestiment għandu jkollu fil-mira l-isfidi tal-likwidità/solvenza tal-intrapriżi Rumeni, li jirriżultaw mit-tnaqqis sinifikanti u temporanju tad-dħul tagħhom, minħabba l-kriżi tal-COVID-19. F’dan il-kuntest, l-istrument għandu jitfassal biex itejjeb l-aċċess għall-finanzi u jagħti ħajja ġdida lill-kanali ta’ self imblukkati matul u wara l-kriżi tal-COVID-19 billi jappoġġa l-investimenti jew il-ħtiġijiet tal-kapital operatorju tal-intrapriżi. Is-sottoinvestiment għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, li għandha tiġi implimentata bħala kontribuzzjoni għal InvestEU mill-Fond Ewropew tal-Investiment (“FEI”).
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen għandu jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU. Il-Ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-FEI jeskludi wkoll il-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà: (I) attivitajiet u assi relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream u (ii) attivitajiet u assi taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjoniji 18 19 et ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti.
L-implimentazzjoni tas-sottoinvestiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2024, meta l-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU japprova operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira.
Sottoinvestiment 2.2: Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jwassal finanzjament u investimenti lill-SMEs (sa 249 impjegat), kumpaniji b’sa 500 impjegat, u individwi permezz ta’ kapital operatorju, linji ta’ kreditu, self ta’ investiment, jew lokazzjoni, immirati lejn investimenti u finanzjament għal titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-intrapriżi u fis-settur residenzjali u tal-bini. L-għan tal-istrument għandu jkun li jindirizza l-isfidi attwali tar-Rumanija fl-appoġġ tal-investimenti fis-setturi tal-effiċjenza enerġetika u tal-enerġija rinnovabbli. Is-sottoinvestiment għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, li għandha tiġi implimentata bħala kontribuzzjoni għal InvestEU mill-Fond Ewropew tal-Investiment (“FEI”). L-għanijiet speċifiċi u l-ambizzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika tal-istrument, kif ukoll l-istruttura u l-kriterji tal-eliġibbiltà għandhom ikunu allinjati bis-sħiħ u jikkorrispondu għal dawk tal-istrument InvestEU għall-Kompartiment tal-UE, li bħalissa qed jiġi żviluppat.
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen għandu jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU. Il-Ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-FEI jeskludi wkoll il-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà: (I) attivitajiet u assi relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream u (ii) attivitajiet u assi taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti. 20 21
L-implimentazzjoni tas-sottoinvestiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2024, meta l-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU japprova operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira.
Sottoinvestiment 2.3 għall-SMEs u l-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja: Fond ta’ Kapital ta’ Riskju ta’ Rkupru
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jipprovdi appoġġ ta’ ekwità għall-SMEs, il-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja, inklużi negozji ġodda, kumpaniji fi stadji bikrija u avvanzati ta’ tkabbir, u proġetti ta’ infrastruttura ffukati fuq l-enerġija rinnovabbli, u l-effiċjenza enerġetika. L-appoġġ għandu jingħata permezz ta’ fondi ta’ kapital ta’ riskju u fondi infrastrutturali, bħala parti minn Fond ta’ Kapital ta’ Riskju, ġestit mill-Fond Ewropew tal-Investiment (“FEI”).
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Gvern Rumen u l-FEI, u l-politika ta’ investiment sussegwenti tal-istrument finanzjarju għandhom
-jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU; u
-teskludi l-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 22 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 23 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 24 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 25 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent. u
-jirrikjedu li l-kumpaniji li kisbu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom matul is-sena finanzjarja preċedenti minn attivitajiet u/jew assi li huma koperti mil-lista ta’ esklużjoni jadottaw u jippubblikaw pjanijiet ta’ tranżizzjoni ekoloġika; u
-jirrikjedu l-verifika tal-konformità legali mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali tal-benefiċjarju mill-FEI għat-tranżazzjonijiet kollha, inklużi dawk eżentati mill-verifika tas-sostenibbiltà.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Is-sottomiżura 2.4: Fond ta’ fondi għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika u oqsma oħra ta’ interess
L-objettiv tas-sottoinvestiment huwa li jipprovdi appoġġ lil kumpaniji kbar (b’aktar minn 500 impjegat u/jew fatturat annwali li jaqbeż l-EUR 50 miljun u total tal-karta bilanċjali annwali li jaqbeż l-EUR 43 m), entitajiet pubbliċi u Vetturi bi Skop Speċjali, permezz ta’ investimenti li jikkontribwixxu għall-ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, kif ukoll investimenti fid-diġitalizzazzjoni u assi fissi permezz ta’ Fond ta’ Fondi. Dan għandu jħeġġeġ ammont akbar ta’ investiment li jikkontribwixxi għall-objettivi klimatiċi u diġitali mill-kumpaniji fil-mira u jħeġġeġ it-tkabbir u l-espansjoni tal-kumpaniji, u b’hekk joħloq opportunitajiet ġodda ta’ impjieg u jappoġġa l-irkupru ekonomiku usa’. L-appoġġ għandu jieħu l-forma ta’ Fond ta’ Fondi, li l-ġestjoni tiegħu għandha tiġi fdata lill-Bank Ewropew tal-Investiment (“BEI”).
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Gvern Rumen u l-BEI, u l-politika ta’ investiment sussegwenti tal-istrument finanzjarju għandhom:
-jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU; u
-teskludi l-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 26 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 27 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 28 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 29 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent. u
-jirrikjedu l-verifika tal-konformità legali mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali tal-benefiċjarju mill-BEI għat-tranżazzjonijiet kollha, inklużi dawk eżentati mill-verifika tas-sostenibbiltà.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Sottoinvestiment 2.5: Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini
L-istrument finanzjarju għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, implimentata mill-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ).
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jwassal finanzjament u investimenti għall-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli fis-settur residenzjali u tal-bini. Is-sottoinvestiment għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, li għandha tiġi implimentata bħala kontribuzzjoni għal InvestEU mill-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (“BERŻ”).
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen għandu jirrikjedi l-applikazzjoni tal-gwida teknika tal-Kummissjoni dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għall-Fond InvestEU. Il-Ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-BERŻ għandu barra minn hekk jeskludi l-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi mill-eliġibbiltà: (I) attivitajiet u assi relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream u (ii) attivitajiet u assi taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti. 30 31
L-implimentazzjoni tas-sottoinvestiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2024, meta l-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU japprova operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira.
Investiment 3. Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat
Sottoinvestiment 1 — Skema ta’ għajnuna għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jappoġġa d-diġitalizzazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) li mbagħad tista’ tikkontribwixxi għal aktar kompetittività, li tippermetti l-innovazzjoni ta’ dawn il-kumpaniji, filwaqt li tiffaċilita mudelli ġodda ta’ ħidma. Dan is-sottoinvestiment għandu jindirizza waħda mill-isfidi ewlenin tal-SMEs: il-pressjoni biex jadattaw il-mudelli kummerċjali tagħhom għar-realtajiet diġitali.
Is-sottoinvestiment jikkonsisti f’żewġ strumenti: I) skema ta’ għotjiet biex tappoġġa lill-intraprendituri fl-iżvilupp ta’ teknoloġiji diġitali avvanzati (bħall-intelliġenza artifiċjali, id-data u l-cloud computing, il-blockchain, il-computing ta’ prestazzjoni għolja u l-quantum, l-internet tal-oġġetti, iċ-ċibersigurtà) u ii) skema ta’ għotjiet sa EUR 100 000 għal kull intrapriża biex tappoġġa lill-SMEs jadottaw teknoloġiji diġitali (bħax-xiri ta’ hardware tal-ICT, l-iżvilupp u/jew l-adattament ta’ applikazzjonijiet/liċenzji tas-software, inklużi soluzzjonijiet ta’ awtomatizzazzjoni tas-software tal-Awtomazzjoni tal-Proċess Robotiku, l-akkwist ta’ teknoloġiji blockchain, l-akkwist ta’ sistemi ta’ intelliġenza artifiċjali, it-tagħlim awtomatiku, ir-realtà awmentata, ir-realtà virtwali, ix-xiri ta’ sit web ta’ preżentazzjoni, ix-xiri ta’ servizzi tal-cloud u tal-internet tal-oġġetti, it-taħriġ tal-persunal li juża tagħmir tal-IT, pariri/analiżi biex jiġu identifikati soluzzjonijiet tekniċi li l-SMEs jeħtieġu). L-investimenti kollha għandhom jikkonformaw mal-kriterji tal-għażla tal-oqsma ta’ intervent li ġejjin ippreżentati fl-Anness VII tar-Regolament (UE) 2021/241: 021quater (EUR 130 miljun), 021 quinquies (allokazzjoni ta’ EUR 20 miljun), 010 (allokazzjoni ta’ EUR 315 miljun), 012 (allokazzjoni ta’ EUR 35 miljun). Għall-implimentazzjoni, il-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġetti Ewropej għandu jniedi l-linji gwida għas-sejħiet għal proġetti u għandu jiddelega l-monitoraġġ tal-proġetti lil amministratur abbażi ta’ att delegat. Il-Ministeru għandu jiżgura li sistema effettiva ta’ ġestjoni u kontroll tiġi implimentata fil-livell tal-amministratur u għandu jkun jista’ jieħu azzjoni korrettiva kull meta jkun meħtieġ, inkluż billi jwettaq kontrolli ta’ kampjuni fil-livell tal-SMEs, filwaqt li l-amministratur għandu jimmonitorja u jirrapporta regolarment dwar il-progress tal-implimentazzjoni tal-proġett skont il-kundizzjonijiet rispettivi kollha.
Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01), l-applikanti għandhom jippreżentaw kwalunkwe riskju potenzjali għall-ambjent li jirriżulta mill-attivitajiet tagħhom u mill-metodi tagħhom għall-mitigazzjoni ta’ dawk ir-riskji. Il-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01) għandha tiġi ċċertifikata minn awditur indipendenti fi tmiem il-perjodu ta’ investiment.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Sottoinvestiment 2 — Skema de minimis biex tgħin lid-ditti Rumeni fl-elenkar fil-Borża
L-objettiv ta’ dan is-sottoinvestiment huwa li jappoġġa lill-kumpaniji biex iżidu l-aċċess għall-finanzjament permezz ta’ strumenti speċifiċi, jiġifieri l-ħruġ ta’ ishma ġodda.
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fil-finanzjament ta’ skema de minimis għal kumpaniji b’uffiċċji rreġistrati fir-Rumanija u lesti li jwettqu ħruġ ta’ stokk, ikkwalifikat minn qabel għall-elenkar, skont il-kundizzjonijiet tal-Borża ta’ Bukarest, fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel. Meta titqies l-istruttura attwali tal-operaturi ekonomiċi attivi fir-Rumanija, kif ukoll l-aktar segmenti dinamiċi tal-ekonomija, il-kumpaniji fil-kategorija tal-Intrapriżi Żgħar u Medji kif ukoll dawk attivi f’setturi bi tkabbir għoli u bi ħtiġijiet sostanzjali ta’ finanzjament, bħall-IT u l-enerġija, huma mistennija li jkunu l-benefiċjarji ewlenin ta’ dan l-investiment.
Sabiex jiġi żgurat li s-sottoinvestiment jikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-kumpaniji li kisbu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom matul is-sena finanzjarja preċedenti minn attivitajiet u/jew assi li huma koperti mil-lista ta’ esklużjoni għandhom ikunu meħtieġa jadottaw u jippubblikaw pjanijiet ta’ tranżizzjoni ekoloġika. Il-lista li ġejja ta’ attivitajiet u assi għandha tiġi eskluża: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 32 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 33 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 34 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 35 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4. Proġetti transfruntiera u multinazzjonali — Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Ċipep tas-Semikondutturi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa l-iżvilupp tal-qasam tal-mikroelettronika fir-Rumanija, jindirizza waħda mill-isfidi eżistenti fil-livell tal-UE u jappoġġa t-tranżizzjoni diġitali.
L-investiment jikkonsisti f’azzjonijiet biex: I) jistrutturaw u jiżviluppaw ħiliet għad-disinn, il-manifattura u l-applikazzjoni ta’ komponenti u sistemi mikroelettroniċi f’ekosistema nazzjonali koerenti; II) jiżguraw il-proprjetà intellettwali u jaċċelleraw l-applikazzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati f’oqsma ewlenin tal-ekonomija nazzjonali bħall-industrija tal-karozzi, is-saħħa jew il-biedja ta’ preċiżjoni, l-ispazju, id-difiża, l-aero-nawtika; III) jikkoordinaw mal-kapaċitajiet u l-ħtiġijiet fil-livell Ewropew inkluż permezz tal-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni ta’ mill-inqas għaxar membri tal-ekosistema nazzjonali fi proġett multinazzjonali, ippjanat li jiġi implimentat prinċipalment bħala Proġett Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (IPCEI). F’dan il-kuntest, mill-inqas 3 entità Rumena f’konsorzji huma mistennija jwieġbu għas-sejħiet għal proġetti mill-Impriża Konġunta ta’ Teknoloġiji Diġitali Ewlenin (KDT JU).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Riforma 2: Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li tiġi ċċarata u ssimplifikata l-governanza tas-sistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tal-operazzjonalizzazzjoni tal-Unità ta’ Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki fi ħdan il-Ministeru tar-Riċerka u l-Innovazzjoni u d-Diġitalizzazzjoni, bil-mandat li timplimenta u timmonitorja r-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki tradott f’riformi tal-ekosistema nazzjonali tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. L-unità għandha tkun operattiva bejn l-2021 u l-2026 u għandha taħdem biex tfassal mill-ġdid b’mod koordinat mal-awtoritajiet pubbliċi rilevanti, l-arkitettura u l-funzjonijiet tas-sistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija, biex ittejjeb il-kwalità tal-investimenti. Din ir-riforma għandha twitti t-triq għad-dħul fis-seħħ ta’ sistema permanenti li tiżgura t-tfassil u l-implimentazzjoni armonizzati, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-politika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fil-ministeri u l-aġenziji lil hinn mill-iskeda ta’ żmien tal-RRF. Ir-riforma għandha tistabbilixxi wkoll korp wieħed li jiżgura l-koordinazzjoni interministerjali fil-livell tal-Gvern ibbażat ukoll fuq il-koordinazzjoni mal-organizzazzjonijiet tas-settur privat.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. L-unità ta’ Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki għandu jkollha mandat ċar u ssir operazzjonali sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Ir-riforma tas-3. Riforma tal-karriera tar-riċerka
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li tiżdied l-attraenza tal-karriera tar-riċerka u l-prestazzjoni tar-riċerkaturi.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata billi jiġu promulgati modifiki leġiżlattivi li jagħtu dettalji dwar l-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni u l-miżuri ta’ kondotta fir-riċerka xjentifika li skonthom ir-riċerkaturi jiksbu aċċess għall-finanzjament u għall-boroż ta’ studju. Dawn l-ispeċifikazzjonijiet għandhom ikunu allinjati bl-istess mod mal-aħjar prattiki Ewropej, inkluż għall-promozzjoni fil-karriera tar-riċerka bbażata fuq prinċipji bbażati fuq il-mertu, ir-reklutaġġ bi proċeduri trasparenti, miftuħa u kompetittivi, kif ukoll prattiki tajbin fl-etika u l-integrità fir-riċerka xjentifika. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandha tinkludi wkoll qafas għal inċentivi finanzjarji u mhux finanzjarji biex tinkoraġġixxi l-implimentazzjoni tal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi mill-istituzzjonijiet ta’ riċerka Rumeni.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Ir-riforma tas-4. Kooperazzjoni msaħħa bejn in-negozju u r-riċerka
L-objettiv tar-riforma huwa li tiżdied il-kooperazzjoni bejn in-negozji u l-organizzazzjonijiet pubbliċi tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni u li jinħoloq ambjent favorevoli għall-investimenti pubbliċi u privati fis-settur.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata billi jiġu promulgati emendi leġiżlattivi biex jiġu ssimplifikati u diġitalizzati l-ikkuntrattar, il-finanzjament, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-proġetti ta’ riċerka. Barra minn hekk, huma għandhom jiżguraw aċċess miftuħ għal riżultati tanġibbli ta’ proġetti sinifikanti u mhux sensittivi ffinanzjati pubblikament, kif ukoll l-evalwazzjoni tagħhom minn riċerkaturi rikonoxxuti internazzjonalment qabel l-approvazzjoni mill-Awtorità Kontraenti Pubblika u matul il-ħajja tal-proġetti. Barra minn hekk, l-emendi għandhom jiżguraw id-disponibbiltà ta’ sorsi stabbli u prevedibbli ta’ finanzjament għar-riċerka fil-livell lokali u nazzjonali, kif ukoll iċ-ċentralizzazzjoni tagħhom f’punt ta’ kuntatt elettroniku uniku. Il-Ministeru għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u d-Diġitalizzazzjoni għandu jimplimenta emendi leġiżlattivi b’mod konġunt mal-awtoritajiet pubbliċi rilevanti, inkluż mar-rappreżentanti tal-Ministeru tal-Edukazzjoni u l-aġenziji subordinati tiegħu, il-Ministeru tal-Finanzi, il-Ministeru tal-Ekonomija u għandu jqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki ta’ Orizzont Ewropa 2021–2022.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Ir-riforma tas-5. Appoġġ għall-integrazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li jiżdiedu l-prestazzjoni u l-konsolidazzjoni tal-organizzazzjonijiet pubbliċi tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija u l-integrazzjoni tagħhom fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata bid-dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni li tinkoraġġixxi, tiffaċilita u tirregola l-integrazzjoni volontarja u funzjonali u l-fużjoni tal-istituzzjonijiet tar-riċerka. Il-qafas leġiżlattiv għandu jqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politika ta’ Orizzont Ewropa 2021–2022, u għandu jispeċifika bħala minimu: evalwazzjoni esterna perjodika tal-prestazzjoni tal-organizzazzjonijiet kollha tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija, u l-kapaċità tagħhom li jżidu l-valur lill-komunità xjentifika internazzjonali u joħolqu impatt soċjali u ekonomiku. L-evalwazzjoni perjodika għandha tidentifika sinerġiji u fużjonijiet potenzjali fost l-istituti tar-riċerka, u l-aċċess għall-appoġġ finanzjarju u mhux finanzjarju għall-organizzazzjonijiet tar-riċerka għandu jiddependi fuq ir-riżultati ta’ dawn l-evalwazzjonijiet perjodiċi.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri ta’ Kompetenza
L-objettiv tal-investiment huwa li jindirizza l-frammentazzjoni tematika tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni billi jappoġġa l-implimentazzjoni tal-missjonijiet ta’ Orizzont Ewropa fil-livell nazzjonali.
L-investiment isegwi l-istabbiliment ta’ ħames “Ċentri ta’ Kompetenza” biex iwettqu attivitajiet ta’ riċerka f’konformità mal-prijoritajiet ta’ riċerka strateġiċi Rumeni u Ewropej. Iċ-ċentri għandhom jiġu stabbiliti abbażi ta’ sejħa kompetittiva bħala konsorzji ta’ istituti ta’ riċerka pubbliċi u privati, li għandha tinkludi l-parteċipazzjoni ta’ intrapriżi żgħar u medji u sħab f’konsorzji għandhom jimplimentaw b’mod konġunt l-aġenda Strateġika ta’ Riċerka u Innovazzjoni tal-missjoni korrispondenti minn Orizzont Ewropa, filwaqt li jsaħħu l-kollaborazzjoni bejn l-akkademja u n-negozju f’oqsma ta’ riċerka rilevanti għas-soċjetà. Il-proġetti għandhom jikkontribwixxu għat-twassil ta’ soluzzjonijiet li jtejbu l-ħajja taċ-ċittadini, jissodisfaw il-ħtiġijiet lokali u jżidu l-impatt tar-riżultati tar-riċerka fil-livell komunitarju. Il-5 “Ċentri ta’ Kompetenza” għandhom jużaw ukoll riżorsi biex jaġġornaw it-tagħmir u l-infrastrutturi tar-riċerka kondiviżi u jxerrdu r-riżultati tar-riċerka.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ programmi ta’ mentoraġġ ta’ Orizzont Ewropa
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jżid ir-rati ta’ suċċess tal-applikazzjonijiet għall-programm Orizzont Ewropa.
L-investiment għandu jagħti 500 vawċer lir-riċerkaturi li jkunu applikaw għall-programm Orizzont Ewropa u li jkunu għaddew mill-fażi ta’ eliġibbiltà. Il-vawċers għandhom l-għan li jappoġġaw lill-applikanti bil-miktub tal-proposta tal-proġett, l-iskambju tal-persunal f’organizzazzjonijiet li jinsabu fil-quċċata f’termini ta’ kisba ta’ proġetti ta’ Orizzont jew b’esperjenza fil-kitba ta’ proposti ta’ suċċess ta’ H2020, il-parteċipazzjoni f’avvenimenti ta’ senserija u l-aċċess għall-Infrastruttura Ħafifa Ħafifa Estrema — Fiżika Nukleari.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-proġetti u r-riċerka relatati mal-lista ta’ attivitajiet u assi li ġejja għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 36 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 37 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 38 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 39 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 7. It-tisħiħ tal-eċċellenza u l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tar-Rumanija fi sħubijiet u missjonijiet f’Orizzont Ewropa
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jżid ir-rati ta’ suċċess tal-applikazzjonijiet għall-programm Orizzont Ewropa. L-investiment għandu jagħti finanzjament komplementari lil proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni fil-kuntest ta’ Sħubijiet Ewropej u Missjonijiet tal-UE, filwaqt li jagħti prijorità lil dawk ekoloġiċi jew diġitali. Il-miżuri previsti huma: (I) il-kofinanzjament ta’ proġetti ta’ riċerka rakkomandati għall-finanzjament taħt is-Sħubijiet Ewropej u l-Missjonijiet tal-UE. Se jiġi allokat baġit massimu ta’ EUR 300 000 għal kull sieħeb Rumen, li jipparteċipa fis-Sħubijiet Ewropej u fil-Missjonijiet tal-UE skont ir-regoli speċifiċi għas-sejħa. Għandhom jiġu ffirmati mill-inqas 35 kuntratt ma’ parteċipanti Rumeni għas-Sħubijiet Ewropej u l-Missjonijiet tal-UE. (II) proġetti komplementari bl-għan li jiżdied l-impatt tal-proġetti Orizzont Ewropa u H2020 li diġà huma ffinanzjati (għadhom għaddejjin jew li ġew iffinalizzati reċentement). Sa 10 proġett ta’ riċerka komplementari għandhom jiġu ffinanzjati b’baġit massimu ta’ EUR 1 000 000 għal kull proġett; (III) proġetti għall-bini tal-kapaċità tar-riżorsi umani f’sinerġija ma’ programmi nazzjonali/POCIDIF. Sa 10 proġett għandhom jiġu ffinanzjati b’baġit massimu ta’ EUR 500 000 għal kull proġett.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), ir-riċerka relatata mal-lista ta’ attivitajiet u assi li ġejja għandha tiġi eskluża mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 40 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 41 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 42 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 43 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 8. Żvilupp ta’ programm biex jattira riżorsi umani speċjalizzati ħafna minn barra l-pajjiż f’attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiżdied il-kapaċità tar-riċerka tal-organizzazzjoni għall-iżvilupp tar-riċerka u l-innovazzjoni.
L-investiment għandu jagħti finanzjament lil 100 proġett ta’ riċerka mmexxija mill-aqwa riċerkaturi internazzjonali magħżula abbażi ta’ għadd ta’ kriterji ta’ kwalità. Il-kandidati għandhom jintgħażlu fuq bażi kompetittiva u għandhom ikunu affiljati ma’ istituzzjonijiet ta’ riċerka ospitanti fir-Rumanija u għandhom jikkontribwixxu biex iżidu l-kapaċità ta’ riċerka tal-organizzazzjoni ospitanti. Huma għandhom ikunu gradwati tal-PhD li kienu qed iwettqu riċerka barra r-Rumanija fit-3 snin ta’ qabel. Huma għandhom ikunu jistgħu jattiraw b’mod indipendenti l-finanzjament għat-timijiet ta’ riċerka tagħhom, u jikkoordinaw l-għotja u l-fondi tal-proġett u jieħdu deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżorsi. Meta jagħmlu dan, l-attivitajiet tar-riċerkaturi internazzjonali għandhom ikunu ta’ benefiċċju għall-prestazzjoni tal-istituti ta’ riċerka ospitanti.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-proġetti ta’ riċerka relatati mal-lista ta’ attivitajiet u assi li ġejja għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 44 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 45 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 46 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 47 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 9 — Appoġġ għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ eċċellenza riċevuti fil-Premju ta’ Fellowship Individwali Marie Sklodowska Curie
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiżdied l-attraenza tal-karriera fir-riċerka u li jiġu appoġġati r-riċerki kkonfermati fit-twettiq tal-proġett ta’ riċerka tagħhom.
L-investiment huwa li jiġu ppremjati mill-inqas 10 riċerkatur eċċellenti li jingħataw is-Siġill ta’ Eċċellenza tal-Boroż ta’ Studju Individwali Marie Sklodowska Curie sal-31 ta’ Diċembru 2023.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-proġetti ta’ riċerka relatati mal-lista ta’ attivitajiet u assi li ġejja għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investimenti 10 — Stabbiliment u appoġġ finanzjarju ta’ network nazzjonali ta’ tmien ċentri reġjonali ta’ gwida għall-karriera bħala parti mill-Pjattaforma tat-Talent taż-Żona Ewropea tar-Riċerka
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jippromwovi l-karriera fir-riċerka u jattira studenti biex iwettqu attivitajiet ta’ riċerka u jiżviluppa l-interess taċ-ċittadini għar-riċerka.
L-investiment huwa li jiġu stabbiliti u jsiru operazzjonali 8 ċentru ta’ orjentazzjoni għall-persuni li jieħdu ħsieb ir-riċerka li għandhom jipprovdu gwida għall-karriera lir-riċerkaturi, jippromwovu l-professjoni tar-riċerka u joħolqu sinerġiji diretti mal-investiment 4.4. It-8 ċentru għandhom jaħdmu wkoll bħala network u jsiru punt ta’ dħul uniku għall-karriera fir-riċerka u jorbtu l-attivitajiet ta’ orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka ma’ programm edukattiv iffukat fuq ix-xjenza mas-soċjetà u għas-soċjetà, filwaqt li jippromwovu wkoll ir-riżultati tar-riċerka Rumena, u jqajmu kuxjenza dwar il-benefiċċji tax-xjenza fis-soċjetà.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
241 |
Riforma 1. It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għar-razzjonalizzazzjoni, is-simplifikazzjoni u d-diġitalizzazzjoni sħiħa tal-proċeduri relatati man-negozju |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ i) il-Liġi Nru 31/1990 — il-Liġi dwar il-Kumpaniji, ii) il-Liġi Nru 26/1990, ippubblikata mill-ġdid, rigward ir-reġistru kummerċjali, iii) id-Digriet-Liġi Nru 122/1990 dwar l-awtorizzazzjoni u l-funzjonament fir-Rumanija tar-rappreżentanti ta’ kumpaniji u organizzazzjonijiet ekonomiċi barranin u iv) il-Liġi Nru 53/2003 — Kodiċi tax-Xogħol |
|
|
|
Q3 |
2022 |
Il-bidliet leġiżlattivi għandhom inaqqsu l-piż amministrattiv tal-ambjent tan-negozju billi jissimplifikaw il-proċeduri tal-leġiżlazzjoni/tal-bidu/tal-ħruġ għad-ditti, b’mod partikolari l-proċessi li ġejjin: a) jistabbilixxu kumpanija, joħorġu mis-suq/jagħlqu negozju; b) ir-razzjonalizzazzjoni, is-simplifikazzjoni u d-diġitizzazzjoni tal-proċeduri għall-awtorizzazzjoni u l-operat ta’ rappreżentanzi barranin fir-Rumanija; c) rappurtar tal-obbligi tas-suq tax-xogħol għall-kumpaniji u rappurtar obbligatorju ieħor Għandhom isiru bidliet leġiżlattivi fl-atti normattivi li ġejjin: — Il-liġi dwar il-kumpaniji Nru 31/1990, mibdija mill-Ministeru tal-Ġustizzja; — Il-liġi Nru 26/1990, ippubblikata mill-ġdid, dwar ir-reġistru kummerċjali; — Id-digriet Amministrattiv Nru 122/1990 dwar l-awtorizzazzjoni u l-funzjonament fir-Rumanija tar-rappreżentanti ta’ kumpaniji u organizzazzjonijiet ekonomiċi barranin, inizjat mill-Ministeru tal-Ekonomija, l-Intraprenditorija u t-Turiżmu; — Il-liġi Nru 53/2003 dwar il-Kodiċi tax-Xogħol, mibdija mill-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali |
|
242 |
Riforma 1. It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi biex jissimplifikaw u jagħmlu t-twettiq tat-test tal-SMEs trasparenti u applikabbli |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 346/2004 dwar il-promozzjoni tal-istabbiliment u l-iżvilupp ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju |
|
|
|
Q3 |
2022 |
Il-bidliet leġiżlattivi huma relatati mat-test tal-SMEs (l-evalwazzjoni ex ante tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali tal-proposti leġiżlattivi fuq l-SMEs). Il-bidliet għandhom jiżguraw li: -Jiġi kkonsultat kampjun akbar u rappreżentattiv ta’ SMEs -ir-riżultati tat-test tal-SMEs għal kull proposta leġiżlattiva jiġu ppubblikati fi żmien 30 jum -ir-riżultati tat-test tal-SMEs huma inkorporati fil-proposta/emendi leġiżlattivi relatati mal-SMEs. |
|
243 |
Riforma 1. It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi “Liċenzja Industrijali Unika” |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Liċenzja Industrijali Unika |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Il-liġi tal-Liċenzja Industrijali Unika, għandha tiżgura: I.riorganizzazzjoni tal-proċeduri meħtieġa biex jinkisbu liċenzji relatati mal-industrija, II. l-integrazzjoni ta’ liċenzji settorjali eżistenti fi proċedura waħda simplifikata, III.it-tfassil mill-ġdid tal-proċeduri tal-applikazzjoni, l-istituzzjoni ta’ Korp ta’ Koordinazzjoni, grupp ta’ ħidma interministerjali, biex jikkoordina dawn il-proċeduri, IV.it-tneħħija ta’ kontrolli doppji u ta’ rekwiżiti ta’ tiġdid ta’ liċenzji mhux meħtieġa, V.Il-ħolqien ta’ tassonomija tat-tipi ta’ liċenzji, skont il-karatteristiċi u l-karatteristiċi ewlenin tagħhom VI.emenda tal-liġi tal-2003 li tistabbilixxi politika ta’ “silenzju huwa kunsens” — l-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 27/2003 — bl-għan li jkun hemm kronometru għall-approvazzjoni taċita (is-silenzju huwa kunsens) li tidħol fis-seħħ meta l-pjattaforma elettronika tirreġistra t-talba għal-liċenzjar. It-talba għal-liċenzjar għandha tingħata awtomatikament jekk/meta sseħħ approvazzjoni taċita; VII.L-adozzjoni, fil-leġiżlazzjoni Rumena tal-prinċipju ta’ “darba biss”, li jippermetti d-dritt tal-investituri li jkunu meħtieġa jipprovdu l-istess informazzjoni jew dokumenti lill-istituzzjonijiet pubbliċi darba biss; VIII.L-adozzjoni tal-emendi leġiżlattivi meħtieġa għall-implimentazzjoni sħiħa ta’ Punt ta’ Kuntatt Uniku Elettroniku, inkluża definizzjoni tal-karatteristiċi ewlenin tiegħu. |
|
244 |
Riforma 1. It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
Mira |
It-tnaqqis taż-żmien medju meħtieġ biex jitwettqu r-rekwiżiti regolatorji relatati mal-ambjent tan-negozju |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2025 |
Jitnaqqas iż-żmien b’ 50 % għal: 1.it-twaqqif/il-ħruġ mis-suq għad-ditti, 2.awtorizzazzjoni ta’ rappreżentanzi barranin fir-Rumanija; settur tal-manifattura 3.Ksib ta’ liċenzji/permessi relatati mal-industrija Linja bażi li għandha tintuża: -20 jum — bidu ta’ negozju fl-2020 -30 jum — awtorizzazzjoni ta’ rappreżentant barrani fl-2020 -medja ta’ 217 jum — il-kisba ta’ liċenzji/permessi relatati mal-industrija fl-2020 (Eżempju: 147 jum — it-trattament tal-Permessi tal-Kostruzzjoni)) |
|
245 |
Riforma 1 trasparenza leġiżlattiva, tneħħija tal-burokrazija u simplifikazzjoni proċedurali għan-negozju |
Mira |
Atti leġiżlattivi/modifika relatati mal-SMEs li għalihom ġie applikat it-test |
|
Perċentwali (%) |
50 % [2020] |
100. |
Q4 |
2025 |
100 % tal-atti leġiżlattivi/modifiki relatati mal-SMEs li għalihom ġie applikat it-test. |
|
246 |
Investiment 1. Pjattaformi diġitali dwar it-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozju. |
Stadju Importanti |
L-istabbiliment ta’ pjattaformi diġitali, konnessi mal-cloud tal-gvern kompletament operazzjonali |
Pjattaformi diġitali stabbiliti u operazzjonali |
Q2 |
2025 |
L-istabbiliment ta’ mill-inqas żewġ pjattaformi diġitali pubbliċi operazzjonali li huma konnessi mal-cloud tal-gvern u kompletament operattivi u li jibnu fuq bażijiet tad-data diġitali rilevanti attwali kif ġej: — introduzzjoni ta’ punt uniku ta’ servizz għal-liċenzji/awtorizzazzjonijiet/ċertifikazzjonijiet — l-istimolu tal-kompetittività tal-ambjent tan-negozju, biex tiġi żgurata t-trasparenza leġiżlattiva, it-tnaqqis tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali.
|
|||
|
247 |
Investiment 2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen. |
Il-Ftehim iffirmat |
Q4 |
2021 |
L-iffirmar tal-Ftehim ta’ Kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen, inklużi: a.Il-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjonijiet appoġġati skont din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà u lista ta’ esklużjoni. b.Kriterji biex jiġi żgurat li l-istrument finanzjarju jkun konformi man-Nota ta’ Gwida tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Jannar 2021 (SWD (2021) 12 final) relatata mal-istrumenti finanzjarji. Meta jitqies li l-istrument propost għandu jiġi implimentat bħala kontribuzzjoni għal InvestEU (SM Kompartiment jew żieda ta’ prodott eżistenti taħt il-Kompartiment tal-UE), il-punti (a) u (b) imsemmija hawn fuq għandhom jiġu żgurati permezz tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-InvestEU u l-politika ta’ self u l-kriterji ta’ esklużjoni tas-Sieħeb ta’ Implimentazzjoni magħżul. Esklużjonijiet addizzjonali meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) għandhom jiġu speċifikati fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Fond Ewropew tal-Investiment (FEI). L-istrument finanzjarju għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, implimentata mill-FEI, u jwassal finanzjament u investimenti lil SMEs b’sa 249 impjegat, kumpaniji b’sa 500 impjegat, u individwi (“benefiċjarji”) permezz ta’ kapital operatorju, linji ta’ kreditu, self ta’ investiment, jew lokazzjoni. L-istrument finanzjarju għandu jindirizza l-ostakli attwali li jiffaċċjaw l-intrapriżi Rumeni fl-aċċess għall-finanzi, jiġifieri: żieda fil-kost tal-finanzjament, nuqqas ta’ kollateral u kanali ta’ kreditu indeboliti. B’mod partikolari, l-istrument għandu jimmira l-isfidi tal-likwidità/solvenza ffaċċjati mill-intrapriżi minħabba l-inabbiltà tagħhom li jissodisfaw l-obbligi finanzjarji tagħhom li jirriżultaw mit-tnaqqis sinifikanti — temporanju tad-dħul tagħhom, bħala riżultat tal-kriżi tal-COVID-19. F’dan il-kuntest, l-istrument għandu jitfassal biex itejjeb l-aċċess għall-finanzi u jagħti ħajja ġdida lill-kanali ta’ self imblukkati matul u wara l-kriżi tal-COVID-19 billi jappoġġa l-investimenti jew il-ħtiġijiet tal-kapital operatorju tal-intrapriżi. Huwa mistenni li mill-inqas 1 500 benefiċjarju għandhom jiġu appoġġati taħt l-istrument. L-istruttura tal-istrument għandha tippermetti l-ingranaġġ ta’ fondi privati. Kwalunkwe redditu għall-istrument finanzjarju, inkluż mill-pagamenti lura, kif ukoll il-profitti miksuba permezz tal-użu tal-fondi tal-RRF, bit-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-maniġer tal-fond u tal-intermedjarji finanzjarji, għandu jintuża għall-istess għanijiet ta’ politika, inkluż wara l-2026. |
|||
|
248 |
Investiment 2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q2 |
2023 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 247, approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
249 |
Investiment 2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tar-riżorsi allokati għall-istrument approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
50 |
100 |
Q2 |
2024 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 247, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
250 |
Investiment 2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen. |
Il-Ftehim iffirmat |
Q4 |
2021 |
L-iffirmar tal-Ftehim ta’ Kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen, inklużi: (A) a. Kriterji tal-għażla għall-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjonijiet appoġġati taħt din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà, u lista ta’ esklużjoni. (B) Kriterji biex jiġi żgurat li l-istrument finanzjarju jkun konformi man-Nota ta’ Gwida tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Jannar 2021 (SWD (2021) 12 final) relatata mal-istrumenti finanzjarji. Meta jitqies li l-istrument propost għandu jiġi implimentat bħala kontribuzzjoni għal InvestEU (żieda potenzjali ta’ prodott eżistenti taħt il-Kompartiment tal-UE), il-punti (a), u (b) imsemmija hawn fuq għandhom jiġu żgurati permezz tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-InvestEU u l-politika ta’ self u l-kriterji ta’ esklużjoni tas-Sieħeb ta’ Implimentazzjoni magħżul. Esklużjonijiet addizzjonali meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) għandhom jiġu speċifikati fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Fond Ewropew tal-Investiment (FEI). L-istrument finanzjarju għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, implimentata mill-FEI, u jwassal finanzjament u investimenti lill-SMEs b’sa 249 impjegat, kumpaniji b’sa 500 impjegat, u individwi (“benefiċjarji”) permezz ta’ kapital operatorju, linji ta’ kreditu, self ta’ investiment, jew lokazzjoni, immirati lejn investimenti u finanzjament għal titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-intrapriżi u fis-settur residenzjali u tal-bini. Huwa mistenni li mill-inqas 250 benefiċjarju għandhom jiġu appoġġati taħt l-istrument. L-għan tal-istrument għandu jkun li jindirizza l-isfidi attwali tar-Rumanija fl-appoġġ tal-investimenti fis-setturi tal-effiċjenza enerġetika u tal-enerġija rinnovabbli. L-għanijiet speċifiċi u l-ambizzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika tal-istrument, kif ukoll l-istruttura u l-kriterji tal-eliġibbiltà għandhom ikunu allinjati bis-sħiħ u jikkorrispondu għal dawk tal-istrument InvestEU għall-Kompartiment tal-UE, li bħalissa qed jiġi żviluppat. L-istruttura tal-istrument għandha tippermetti l-ingranaġġ ta’ fondi privati. Kwalunkwe redditu għall-istrument finanzjarju, inkluż mill-pagamenti lura, kif ukoll il-profitti miksuba permezz tal-użu tal-fondi tal-RRF, bit-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-maniġer tal-fond u tal-intermedjarji finanzjarji, għandu jintuża għall-istess għanijiet ta’ politika, inkluż wara l-2026. |
|||
|
251 |
Investiment 2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q2 |
2023 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 250, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU |
|
252 |
Investiment 2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
50 |
100 |
Q2 |
2024 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 250, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU |
|
253 |
Investiment 2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Fond Ewropew tal-Investiment u l-Gvern Rumen għall-ħolqien tal-Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru (“il-Fond”) u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond. |
Il-Ftehim iffirmat |
Q4 |
2021 |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Fond Ewropew tal-Investiment u l-Gvern Rumen, u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond. Dawn tal-aħħar għandhom: — jiġu adottati mill-korpi governattivi tal-istrument finanzjarju; — tkun konformi man-Nota ta’ Gwida tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Jannar 2021 (SWD (2021) 12 final) relatata mal-istrumenti finanzjarji; — jinkludu kriterji tal-għażla biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjonijiet appoġġati skont din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà, lista ta’ esklużjoni, ir-rekwiżit ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali; — jinkludu r-rekwiżit għall-benefiċjarji li jkunu kisbu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom matul is-sena finanzjarja preċedenti minn attivitajiet jew assi fil-lista ta’ esklużjoni biex jadottaw u jippubblikaw pjanijiet ta’ tranżizzjoni ekoloġika. Il-Fond għandu jipprovdi appoġġ għall-istrumenti finanzjarji (ekwità) għall-SMEs, kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja, inklużi negozji ġodda, kumpaniji fi stadji bikrija u avvanzati ta’ tkabbir, u proġetti ta’ infrastruttura ffukati fuq l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika. L-appoġġ għandu jingħata permezz ta’ fondi ta’ kapital ta’ riskju u fondi infrastrutturali. L-għadd ta’ benefiċjarji fil-mira għandu jkun ta’ 100. Il-ġestjoni tal-Fond għandha tiġi fdata f’idejn il-Fond Ewropew tal-Investiment (FEI). Għandu jiġi stabbilit Kumitat tal-Investiment, u jkun responsabbli għall-approvazzjoni ta’ operazzjonijiet ma’ intermedjarji kif propost mill-maniġer tal-fond (FEI) abbażi tal-ħtiġijiet tas-suq u b’mod miftuħ u konformi mas-suq. It-tariffi tal-ġestjoni tal-FEI għandhom jinkludu element ta’ prestazzjoni. L-istruttura tal-Fond għandha tippermetti l-ingranaġġ ta’ fondi privati. Kwalunkwe redditu għall-Fond jew strumenti finanzjarji, inkluż minn ħlasijiet lura, kif ukoll profitti miksuba permezz tal-użu ta’ fondi RRF, bit-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-maniġer tal-fond u tal-intermedjarji finanzjarji, għandu jintuża għall-istess għanijiet ta’ politika, inkluż wara l-2026. |
|||
|
254 |
Investiment 2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment. |
Il-Kumitat tal-Investiment għandu japprova mill-inqas 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira |
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2024 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 253. |
|
255 |
Investiment 2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment. |
Il-Kumitat tal-Investiment għandu japprova 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira |
Perċentwali (%) |
50 |
100 |
Q2 |
2026 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 253, sat-30 ta’ Ġunju 2026. |
|
256 |
Investiment 2.4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
Stadju Importanti |
L-istabbiliment tal-istrument finanzjarju (“il-Fond”), u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond. |
|
Q1 |
2022 |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Gvern Rumen, u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond. Dawn tal-aħħar għandhom: — jiġu adottati mill-korpi governattivi tal-istrument finanzjarju; — tkun konformi man-Nota ta’ Gwida tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Jannar 2021 (SWD (2021) 12 final) relatata mal-istrumenti finanzjarji; — jinkludu kriterji tal-għażla biex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjonijiet appoġġati skont din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà, lista ta’ esklużjoni, u r-rekwiżit ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali; — jinkludu impenn li jiġu investiti mill-inqas 33 % tal-fondi biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni klimatika u 16 % tal-fondi biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni diġitali, bl-użu tal-metodoloġija fl-Annessi VI u VII tar-Regolament RRF. Il-Fond għandu jipprovdi appoġġ għall-istrumenti finanzjarji (dejn) għal mill-inqas 25 kumpanija kbira (b’aktar minn 500 impjegat u/jew fatturat annwali li jaqbeż l-EUR 50 miljun u total tal-karta bilanċjali annwali li jaqbeż l-EUR 43 miljun), entitajiet pubbliċi u Vetturi bi Skop Speċjali, permezz ta’ investimenti li jikkontribwixxu għall-ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, kif ukoll investimenti fid-diġitalizzazzjoni u fl-assi fissi, bl-għan li jinkoraġġixxi ammont akbar ta’ investiment li jikkontribwixxi għall-objettivi klimatiċi u diġitali mill-kumpaniji fil-mira u jħeġġeġ ukoll it-tkabbir u l-espansjoni tal-kumpaniji, u b’hekk joħloq opportunitajiet ġodda ta’ impjieg u jappoġġa l-irkupru ekonomiku usa’. L-ammont allokat għall-oqsma ta’ intervent relatati mal-klima, f’konformità mal-Anness VI tar-Regolament RRF, għandu jkun ta’ EUR 100 miljun. L-ammont allokat għall-oqsma ta’ intervent relatati mad-diġitalizzazzjoni, f’konformità mal-Anness VII tar-Regolament RRF, għandu jkun ta’ EUR 50 miljun. Il-Fond jista’ jinkludi wkoll aktar nefqa relatata mal-klima u d-diġitalizzazzjoni Il-ġestjoni tal-Fond għandha tiġi fdata lill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI). Għandu jiġi stabbilit Kumitat tal-Investiment li jinkludi esperti indipendenti, u jkun responsabbli għall-approvazzjoni tal-komponenti relatati mal-għotja tal-proġetti tar-riċevituri finali (destinatarji ta’ investiment) kif propost mill-maniġer tal-fond (BEI) abbażi tal-ħtiġijiet tas-suq u b’mod miftuħ u konformi mas-suq. L-istruttura tal-Fond għandha tippermetti l-ingranaġġ ta’ fondi privati. Kwalunkwe redditu għall-Fond jew strumenti finanzjarji, inkluż minn ħlasijiet lura, kif ukoll profitti miksuba permezz tal-użu ta’ fondi RRF, bit-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-maniġer tal-fond u tal-intermedjarji finanzjarji, għandu jintuża għall-istess għanijiet ta’ politika, inkluż wara l-2026. |
|||
|
257 |
Investiment 4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
Mira |
Mill-inqas 30 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati. |
|
Perċentwali (%) |
0 |
30 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 30 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati, kif speċifikat fl-istadju importanti 256, skont il-politika ta’ investiment u r-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 256. |
|
258 |
Investiment 4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
Mira |
100 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati. |
|
Perċentwali (%) |
30 |
100 |
Q2 |
2026 |
100 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati, kif speċifikat fl-istadju importanti 256, skont ir-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 256, sat-30 ta’ Ġunju 2026. |
|
259 |
Investiment 2.5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen. |
|
Q4 |
2021 |
L-iffirmar tal-Ftehim ta’ Kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen, inklużi: a)Il-kriterji tal-għażla għall-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) tat-tranżazzjoni appoġġata skont din il-miżura permezz tal-użu ta’ verifika tas-sostenibbiltà, u lista ta’ esklużjoni. b)Kriterji biex jiġi żgurat li l-istrument finanzjarju jkun konformi man-Nota ta’ Gwida tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Jannar 2021 (SWD (2021) 12 final) relatata mal-istrumenti finanzjarji. c)Meta jitqies li l-istrument propost għandu jiġi implimentat bħala kontribuzzjoni għal InvestEU, il-punti (a), u (b) imsemmija hawn fuq għandhom jiġu żgurati permezz tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-InvestEU u l-politika ta’ self u l-kriterji ta’ esklużjoni tas-Sieħeb ta’ Implimentazzjoni magħżul. Esklużjonijiet addizzjonali meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01) għandhom jiġu speċifikati fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ). L-istrument finanzjarju għandu jieħu l-forma ta’ garanzija tal-portafoll, implimentata mill-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ), u jwassal finanzjament u investimenti għall-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli fis-settur residenzjali u tal-bini lill-SMEs b’ (sa 249 impjegat), kumpaniji b’sa 500 impjegat, u individwi (“benefiċjarji”). Huwa mistenni li mill-inqas 100 benefiċjarju għandhom jiġu appoġġati taħt l-istrument. L-istruttura tal-istrument għandha tippermetti l-ingranaġġ ta’ fondi privati. Kwalunkwe redditu għall-istrument finanzjarju, inkluż mill-pagamenti lura, kif ukoll il-profitti miksuba permezz tal-użu tal-fondi tal-RRF, bit-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-maniġer tal-fond u tal-intermedjarji finanzjarji, għandu jintuża għall-istess għanijiet ta’ politika, inkluż wara l-2026. |
|||
|
260 |
Investiment 5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira, approvat mill-Kumitat tal-Investiment ta’ InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q2 |
2023 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tal-investiment fil-mira, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 259, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU |
|
261 |
Investiment 5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
Mira |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
Perċentwali (%) |
50 |
100 |
Q2 |
2024 |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali tal-investiment fil-mira, f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 259, approvati mill-Kumitat tal-Investiment ta’ InvestEU |
|
262 |
Investiment 3.1 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema ta’ għajnuna għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs |
Stadju Importanti |
Għażla tal-amministratur tal-iskema |
Komunikazzjoni tal-għażla |
Q1 |
2022 |
L-għażla ta’ maniġer tal-iskema li għandu jimplimenta l-iskema de minimis (it-tnedija tas-sejħa, il-valutazzjoni tal-kuntratti u l-monitoraġġ tal-proġetti). Il-kriterji tal-għażla tal-proġetti għandhom jiżguraw: -impenn li jiġu investiti 100 % tal-fondi biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni diġitali, f’konformità mal-oqsma ta’ intervent 010, 012, 021quater u 021quinquies tal-Anness VII tar-Regolament RRF. -konformità mal-Gwida Teknika “La tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). Meta tiġi ppreżentata l-applikazzjoni għal ftehim ta’ finanzjament, il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju għandu jippreżenta kwalunkwe riskju potenzjali li jista’ jinħoloq għall-ambjent u x’inhuma l-metodi biex dawn jiġu indirizzati. |
|||
|
263 |
Investiment 3.1 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema ta’ għajnuna għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs |
Mira |
Numru ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati |
|
Numru |
0 |
5492 |
Q2 |
2024 |
L-għadd ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati mal-intrapriżi, l-appoġġ għall-adozzjoni ta’ teknoloġiji/soluzzjonijiet diġitali bħall-intelliġenza artifiċjali, id-data, il-cloud, il-pjattaformi, il-blockchain, u t-trasformazzjoni diġitali tal-proċessi tan-negozju (eż. l-użu ta’ teknoloġiji diġitali għall-awtomatizzazzjoni tal-proċessi tan-negozju, l-użu tad-data għall-ġestjoni dinamika tal-assi u t-tmexxija predittiva/preskrittiva, l-użu/l-iżvilupp ta’ pjattaformi lokali għall-bejgħ ta’ prodotti/servizzi, l-iżvilupp ta’ servizzi diġitali ġodda) f’konformità mar-rekwiżiti speċifikati fl-istadju importanti 262. Fi tmiem il-proġett ta’ investiment, għandu jintbagħat Rapport Tekniku mħejji minn awditur indipendenti, li għandu jiċċertifika l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01). |
|
264 |
Investiment 3.2 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema de minimis biex tgħin lid-ditti Rumeni fl-elenkar fuq l-istokk |
Stadju Importanti |
Għażla tal-amministratur tal-iskema |
Komunikazzjoni tal-għażla |
Q3 |
2022 |
L-għażla ta’ maniġer tal-iskema li għandu jimplimenta l-iskema de minimis (it-tnedija tas-sejħa, il-valutazzjoni tal-kuntratti u l-monitoraġġ tal-proġetti) L-għotjiet għandhom jiġu pprovduti lil kumpaniji li lesti jwettqu ħruġ ta’ ishma, ikkwalifikati minn qabel għall-elenkar, skont il-kundizzjonijiet tal-Borża ta’ Bukarest, fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel. L-għan huwa li jitħejjew dawk il-kumpaniji li jaderixxu mar-regoli tal-elenkar tal-Borża ta’ Bukarest għal finanzjament tas-suq kapitali b’suċċess fi kwalunkwe wieħed mis-segmenti tas-suq disponibbli. Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01), il-kumpaniji li kisbu aktar minn 50 % tad-dħul tagħhom matul is-sena finanzjarja preċedenti minn attivitajiet jew assi fil-lista ta’ esklużjoni għandhom ikunu meħtieġa jadottaw u jippubblikaw pjanijiet ta’ tranżizzjoni ekoloġika. |
|||
|
265 |
Investiment 3.2 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema de minimis biex tgħin lid-ditti Rumeni fl-elenkar fil-Borża |
Mira |
Numru ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati li għandhom jippermettu l-elenkar fil-Borża ta’ Bukarest |
|
Numru |
0 |
280 |
Q2 |
2025 |
L-għadd ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati mill-amministratur tal-għajnuna mal-intrapriżi, li għandhom jippermettu l-elenkar fil-Borża ta’ Bukarest, f’konformità mal-Gwida Teknika ta’ La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01) u r-rekwiżiti stabbiliti fl-istadju importanti 264. Dan l-appoġġ għandu jinfluwenza direttament il-motivazzjoni tal-intrapriżi għall-aċċess għas-suq kapitali u għandu jistimula l-ħolqien ta’ likwidità fis-suq. |
|
266 |
Investiment 4. Bejn il-fruntieri u għal diversi pajjiżi proġetti — Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Semikondutturi Ċipep |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li talloka l-finanzjament meħtieġ ta’ EUR 500 miljun biex jingħata appoġġ għall-espansjoni tal-kapaċitajiet nazzjonali sal-ewwel żvilupp industrijali u l-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni fi proġett multinazzjonali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ |
Q2 |
2022 |
Id-Deċiżjoni tal-Gvern għandha tistabbilixxi l-qafas regolatorju li jindika l-proċeduri u l-iskadenzi għas-sottomissjoni tal-proġetti, kif ukoll il-kriterji ta’ eliġibbiltà u r-rekwiżiti għall-benefiċjarji potenzjali, filwaqt li tistabbilixxi wkoll allokazzjoni baġitarja ta’ EUR 500 miljun. Informazzjoni addizzjonali għandha tiġi stabbilita skont Stati Membri parteċipanti oħra għal dawn il-proġetti. Il-proġett multinazzjonali Proċessuri ta’ Enerġija Baxxa u Ċipep ta’ Semikondutturi huwa mistenni li jiġi implimentat prinċipalment permezz tal-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni ma’ Proġett Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni ppjanat. |
|||
|
267 |
Investiment 4. Bejn il-fruntieri u għal diversi pajjiżi proġetti — Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Semikondutturi Ċipep |
Mira |
Entitajiet magħżula għall-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni fil-proġett |
Numru |
0 |
10 |
Q4 |
2023 |
Mill-inqas għaxar entitajiet għandhom jintgħażlu għall-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni fil-proġett multinazzjonali ta’ Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Ċipep tas-Semikondutturi. Il-proġett multinazzjonali huwa mistenni li jiġi implimentat prinċipalment permezz tal-parteċipazzjoni jew l-assoċjazzjoni ma’ Proġett Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni ppjanat. |
|
|
268 |
Investiment 4. Bejn il-fruntieri u għal diversi pajjiżi proġetti — Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Semikondutturi Ċipep |
Mira |
Entitajiet f’konsorzji li jipparteċipaw f’sejħiet għal proġetti mill-Impriża Konġunta tat-Teknoloġiji Diġitali Essenzjali (KDT JU) |
Numru |
0 |
3 |
Q4 |
2022 |
Mill-inqas 3 entitajiet f’konsorzji għandhom jipparteċipaw f’sejħiet għal proġetti mill-Impriża Konġunta tat-Teknoloġiji Diġitali Essenzjali (KDT JU). Il-parteċipanti mill-proġett multinazzjonali dwar Proċessuri b’Enerġija Baxxa u Iċ-Ċipep tas-Semikondutturi għandhom jikkontribwixxu, f’kuntest multinazzjonali, għall-istabbiliment ta’ kapaċitajiet fil-qasam li fih il-KDT JU għandha tniedi sejħiet għal proposti ta’ proġetti. L-attivitajiet taż-żewġ mekkaniżmi huma komplementari. |
|
|
269 |
Investiment 4. Bejn il-fruntieri u għal diversi pajjiżi proġetti — Proċessuri tal-Enerġija Baxxa u Semikondutturi Ċipep |
Mira |
Fondi impenjati għall-entitajiet magħżula |
F’miljuni ta’ EUR |
0 |
360 |
Q2 |
2024 |
Mill-inqas EUR 360 miljun tal-fondi allokati għandhom ikunu ġew impenjati permezz tal-iffirmar ta’ kuntratti mal-entitajiet magħżula. |
|
|
270 |
Riforma 2: Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Stadju Importanti |
L-unità tal-Implimentazzjoni tar-Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki (PSF) stabbilita u operazzjonali |
Adozzjoni ta’ att normattiv għall-Unità ta’ Implimentazzjoni ta’ Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politika dwar l-operazzjonalizzazzjoni |
Q4 |
2021 |
L-operazzjonalizzazzjoni ta’ Unità temporanja ta’ Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki bil-mandat li timplimenta u timmonitorja r-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki tradotti f’riformi tal-ekosistema nazzjonali tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. L-unità l-ġdida, bl-appoġġ tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki, għandha tfassal mill-ġdid b’mod ikkoordinat mal-awtoritajiet pubbliċi rilevanti, l-arkitettura u l-funzjonijiet tas-sistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, biex ittejjeb il-kwalità tal-investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni għal sistema reżiljenti u bi prestazzjoni tajba. Għal dan l-għan, il-mandat tal-unità għandu jiffoka, inter alia, fuq 5 prijoritajiet: a)il-governanza tas-sistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; b)il-kundizzjonijiet qafas għar-riċerka pubblika, ir-riżorsi umani għar-riċerka u l-innovazzjoni; c)L-internazzjonalizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; d)sħubijiet pubbliċi-privati fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni; e)l-impatt tal-fondi strutturali fuq is-sistema tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. L-unità għandha tkun operattiva bejn l-2021 u l-2026 u għandha tikkonsisti minn 17 membru tal-persunal ekwivalenti full-time. |
|||
|
271 |
Riforma 2: Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Mira |
Sehem ta’ rakkomandazzjonijiet fil-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki adottati sa tmiem l-2026 |
Perċentwali (%) |
0 |
80 |
Q2 |
2026 |
Ir-Rumanija għandha timplimenta rakkomandazzjonijiet dettaljati fir-rieżami bejn il-pari tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki li jmiss, filwaqt li tirrispetta s-sekwenzjar u l-prijoritizzazzjoni li għandhom jiġu ssuġġeriti mill-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki stabbilita taħt l-Istadju 270. |
|
|
272 |
Riforma 2: Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ sistema permanenti għat-tfassil, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-politika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Att leġiżlattiv li jindika d-dħul fis-seħħ tas-sistema permanenti li tfassal, timplimenta, timmonitorja u tevalwa l-politika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Q2 |
2026 |
Ir-Rumanija għandha tistabbilixxi sistema permanenti li tiżgura t-tfassil u l-implimentazzjoni armonizzati, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-politika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fil-ministeri u l-aġenziji lil hinn mill-iskeda ta’ żmien tal-RRF, abbażi tar-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki 2021–2022 |
|||
|
273 |
Riforma 2: Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanza tal-Gvern li tistabbilixxi korp uniku li jinkludi l-kunsilli eżistenti, jiżgura koordinazzjoni interministerjali u jilħaq lis-settur privat |
Dispożizzjoni f’Ordinanza tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni għall-istabbiliment tal-korp uniku |
Q2 |
2023 |
Modifiki regolatorji (jiġifieri fl-Ordinanza tal-Gvern Nru 57/2002) għandhom jippermettu l-ħolqien ta’ korp ġdid bi rwol deċiżjonali ffukat fuq ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni u politiki ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, fil-livell governattiv b’ministeri responsabbli, għandhom jinħolqu. Dan il-korp għandu jkopri l-koordinazzjoni tal-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni (inklużi l-innovazzjoni u l-intraprenditorija xprunati mir-riċerka) fil-livell nazzjonali u għandu jitfassal f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki 2021–2022. Is-Segretarjat ta’ dan il-korp għandu jiġi żgurat mill-Ministeru tar-Riċerka, l-Innovazzjoni u d-Diġitalizzazzjoni. |
|||
|
274 |
Ir-riforma tas-3. Riforma tal-karriera tar-riċerka |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar il-karriera u l-istatus tar-riċerkatur |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar il-karriera u l-istatus tar-riċerkatur |
|
|
|
Q4 |
2023 |
Il-liġi emendata 319/2003 għandha tagħti dettalji dwar l-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni (abbażi tal-istandards internazzjonali tar-riċerka) li għandhom jintużaw biex tiġi evalwata l-prestazzjoni tar-riċerkaturi, u l-Liġi 206/204 emendata għandha tagħti dettalji dwar l-istandards għal “kondotta tajba fir-riċerka xjentifika”, u għalhekk l-aċċess għall-finanzjament u l-boroż ta’ studju. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandha timmira għall-allinjament mal-aħjar prattiki Ewropej, inkluż: a)promozzjoni fil-karriera tar-riċerka bbażata fuq prinċipji bbażati fuq il-mertu, b)reklutaġġ bi proċeduri trasparenti, miftuħa u kompetittivi c)prattiki tajbin fl-etika u l-integrità fir-riċerka xjentifika. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida għandha tinkludi wkoll qafas ta’ inċentivi finanzjarji u mhux finanzjarji biex tinkoraġġixxi l-implimentazzjoni tal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi mill-istituzzjonijiet tar-riċerka. Dan għandu jiġi stabbilit speċjalment fil-kuntest tar-rekwiżiti ta’ eliġibbiltà għal sejħiet kompetittivi, il-kriterji ta’ evalwazzjoni tal-organizzazzjonijiet, il-finanzjament istituzzjonali u b’rabta mal-istadji importanti 280 u 283. Dawn il-proċeduri leġiżlattivi ġodda għandhom iqisu wkoll ir-rakkomandazzjonijiet tal-PSF ta’ Orizzont Ewropa 2021–2022. |
|
275 |
Ir-riforma tas-3. Riforma tal-karriera tar-riċerka |
Mira |
L-istituzzjonijiet li aderixxew mal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi bdew il-proċess tat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni |
Numru |
5 |
16 |
Q4 |
2025 |
Minbarra 5 istituzzjoni eżistenti, 9-il istituzzjoni oħra li aderixxew mal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi, għandhom jibdew il-proċess ta’ tfassil, implimentazzjoni u valutazzjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni abbażi tal-għodda tal-Kummissjoni Ewropea “Strateġija tar-Riżorsi Umani għar-Riċerkaturi” (HRS4R) li tgħin lill-impjegaturi u lill-finanzjaturi jimplimentaw il-prinċipji tal-Kodiċi tal-Karta &fl-istituzzjonijiet tagħhom. Sa Settembru 2021, 16-il istituzzjoni Rumena aderixxew mal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi u 5-il istituzzjoni biss bdew il-proċess tat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni. |
|
|
276 |
Ir-riforma tas-4. Tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn in-negozju u r-riċerka |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għal ambjent favorevoli għall-investiment pubbliku u privat fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emendi għas-simplifikazzjoni tal-investimenti fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
|
|
|
Q1 |
2024 |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi biex jinħoloq ambjent favorevoli għall-investiment pubbliku u privat fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. L-emendi għandhom: -is-simplifikazzjoni u r-razzjonalizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali relatata mal-kuntrattar, il-finanzjament, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi fil-proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni -tiżgura li l-proċeduri kollha relatati mal-kuntrattar, il-finanzjament, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni jiġu diġitalizzati -tiġi żgurata l-pubblikazzjoni sħiħa tar-riżultati kollha minn proġetti ffinanzjati pubblikament bl-eċċezzjoni ta’ proġetti relatati mas-sigurtà u d-difiża -tiżgura li l-proġetti kollha tar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni ta’ valur ogħla minn EUR 500 000 iffinanzjati pubblikament jiġu evalwati minn riċerkaturi rikonoxxuti internazzjonalment qabel l-approvazzjoni mill-Awtorità Kontraenti Pubblika, filwaqt li jiġi żgurat li jiġi evitat kunflitt ta’ interess. -tiżgura li r-riżultati tal-proġetti ta’ riċerka magħżula ta’ valur ogħla minn EUR 500 000 jiġu rieżaminati b’mod kritiku minn riċerkaturi rikonoxxuti internazzjonalment (bħala parti mill-Kumitati ta’ Tmexxija tal-proġetti) qabel l-approvazzjoni mill-Awtorità Kontraenti Pubblika, filwaqt li jiġi żgurat li jiġi evitat kunflitt ta’ interess. Jiġu organizzati seduti ta’ smigħ pubbliċi għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni. Ir-rieżamijiet tal-evalwazzjoni jintbagħtu lill-konsorzju tal-proġetti skont il-prattiki ta’ Orizzont Ewropa. -L-istrateġija l-ġdida għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u l-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti għandha tiżgura parteċipazzjoni akbar tan-negozji fi proġetti ta’ riċerka u żvilupp u innovazzjoni ffinanzjati pubblikament, biex tappoġġa l-integrazzjoni tas-settur tan-negozju Rumen fi ktajjen tal-valur strateġiċi Ewropej, billi tipprijoritizza l-involviment tal-SMEs u tan-negozji ġodda f’dawn l-oqsma u kif speċifikat fl- “Istrateġija Rumena tal-Intraprenditorija” (li għandha tiġi adottata mill-Ministeru tal-Ekonomija). |
|
277 |
Ir-riforma tas-4. Tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn in-negozju u r-riċerka |
Mira |
40 % tal-proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni ffinanzjati pubblikament għandhom mill-inqas entità kummerċjali waħda involuta bħala sieħeb |
Perċentwal ta’ proġetti b’mill-inqas sieħeb wieħed mis-settur tan-negozju ffinanzjat mill-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni u l-aġenziji tiegħu. |
Perċentwali (%) |
Q2 |
2026 |
40 % tal-proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni ffinanzjati pubblikament għandhom mill-inqas entità tan-negozju waħda attiva, inklużi l-SMEs u n-negozji ġodda, bħala sieħeb fi proġetti ffinanzjati mill-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni u l-aġenziji tiegħu. |
||
|
278 |
Ir-riforma tas-5. Appoġġ għall-integrazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
Stadju Importanti |
Id-dħul fis-seħħ ta’ liġi jinkoraġġixxi, jiffaċilita u jirregola l-integrazzjoni volontarja u funzjonali u l-fużjoni tal-istituzzjonijiet ta’ riċerka fir-Rumanija |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ liġi għal l-inkoraġġiment, l-iffaċilitar u r-regolamentazzjoni tal-integrazzjoni volontarja u funzjonali u l-fużjoni tal-istituzzjonijiet tar-riċerka fir-Rumanija |
Q4 |
2022 |
Il-liġi għandha tidħol fis-seħħ biex tindirizza l-frammentazzjoni għolja tas-sistema tar-riċerka fir-Rumanija. Dan għandu jinkoraġġixxi, jiffaċilita u jirregola l-integrazzjoni tal-istituzzjonijiet tar-riċerka. Il-qafas leġiżlattiv għandu jqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politika ta’ Orizzont Ewropa 2021–2022, u għandu jispeċifika bħala minimu: -evalwazzjoni esterna perjodika (jiġifieri kull 5 snin) tal-istituti kollha tar-riċerka u l-iżvilupp fir-Rumanija, inklużi dawk fil-livell Universitarju, ibbażata fuq standards internazzjonali li jwasslu għall-eċċellenza xjentifika u l-impatt soċjoekonomiku, bil-ħsieb li tiġi indirizzata l-frammentazzjoni għolja tas-sistema tar-riċerka u l-iżvilupp u l-integrazzjoni tagħhom fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka. Wieħed mill-kriterji li għandhom jiġu inklużi fl-evalwazzjoni huwa l-punt sa fejn l-organizzazzjonijiet tar-riċerka jikkondividu l-faċilitajiet tar-riċerka. -aċċess għal appoġġ finanzjarju u mhux finanzjarju għall-organizzazzjonijiet ta’ riċerka, korrelatat mar-riżultati tal-evalwazzjoni perjodika msemmija hawn fuq. |
|||
|
279 |
Ir-riforma tas-5. Appoġġ għall-integrazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
Mira |
Perċentwal ta’ organizzazzjonijiet ta’ riċerka li jikkondividu l-infrastruttura u l-faċilitajiet tar-riċerka |
Perċentwali (%) |
0 |
25 % |
Q2 |
2026 |
25 % tal-organizzazzjonijiet ta’ riċerka għandhom jaqsmu l-infrastruttura u l-faċilitajiet tar-riċerka. Ir-Rumanija għandha tirrapporta kull sena s-sehem tal-organizzazzjonijiet kollha tar-riċerka (kif elenkati fis-Sistema Ewropea tal-Infrastruttura tar-Riċerka) li jikkondividu l-infrastruttura u l-faċilitajiet tar-riċerka. |
|
|
280 |
Investiment 5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri ta’ Kompetenza |
Stadju Importanti |
Stabbiliment ta’ 5 Ċentri ta’ Kompetenza |
Jiġu stabbiliti ħames Ċentri ta’ Kompetenza |
Q4 |
2022 |
Sabiex tiġi indirizzata l-frammentazzjoni tematika tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, għandha tiġi organizzata sejħa kompetittiva għall-għażla ta’ 5 proġett kumpless ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni. L-iskema ta’ finanzjament tissejjaħ “Ċentru ta’ Kompetenza”. Abbażi tal-proposti tal-proġetti ppreżentati, bħala riżultat tas-sejħa kompetittiva, miftuħa u trasparenti organizzata mill-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni, għandhom jiġu stabbiliti 5 ċentru ta’ kompetenza, wieħed għal kull missjoni ta’ Orizzont. L-għan huwa li l-missjonijiet ta’ Orizzont Ewropa jiġu implimentati fil-livell nazzjonali b’mod koordinat u li tiġi indirizzata l-frammentazzjoni tematika. Iċ-ċentri ta’ Kompetenzi għandhom jintgħażlu abbażi ta’: -proġetti kumplessi u applikattivi ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni proposti minn konsorzji ta’ organizzazzjonijiet pubbliċi u privati tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, inkluż intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, li għandhom jimplimentaw flimkien l-aġenda Strateġika ta’ Riċerka u Innovazzjoni tal-missjoni korrispondenti minn Orizzont Ewropa u jwasslu soluzzjonijiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni għall-komunitajiet lokali. -Il-mertu xjentifiku tal-proġett, il-livell ta’ eċċellenza tiegħu u l-koerenza tal-aġenda ta’ riċerka proposta mal-aġenda strateġika tar-riċerka tal-missjonijiet ta’ Orizzont Ewropa għandhom ikunu l-kriterji ta’ evalwazzjoni ewlenin għall-għażla tal-proposti ffinanzjati — wieħed għal kull missjoni f’Orizzont Ewropa. -Il-kapaċità amministrattiva, l-esperjenza u l-kwalità tal-pjan ta’ ġestjoni għall-proġett għandhom jiġu vvalutati wkoll matul il-proċess ta’ evalwazzjoni tal-proġett imwettaq ma’ esperti internazzjonali. Il-komplementarjetà fost il-membri tal-konsorzju u l-esperjenza tal-passat fil-ħidma flimkien huma wkoll kriterji li għandhom jintużaw fil-proċess tal-għażla. -L-attivitajiet eliġibbli huma attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni, tagħmir ta’ riċerka aġġornat, attivitajiet ta’ disseminazzjoni u attivitajiet ta’ appoġġ (studji dwar l-implimentazzjoni ta’ kull missjoni fir-Rumanija), spejjeż relatati mad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali. -immappjar tar-riżorsi tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, inklużi t-tagħmir u l-infrastrutturi, relatati mal-oqsma tematiċi tal-missjonijiet, li għandhom jiġu aġġornati u użati wkoll b’mod kondiviż mill-applikanti. -Baġit eliġibbli li huwa massimu ta’ EUR 5 miljun/proġett u b’għadd minimu ta’ 5 sieħeb (5 organizzazzjoni pubblika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni + 5 organizzazzjonijiet privati tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni). Għandu jkun hemm baġit massimu għall-SMEs, ta’ EUR 200 000 u baġit massimu għal organizzazzjoni pubblika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni ta’ EUR 500 000. Il-SMEs għandhom jikkofinanzjaw attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni b’ 25 %. -Involviment mal-awtoritajiet pubbliċi f’diversi livelli ta’ governanza u s-soċjetà ċivili sabiex jiġu implimentati soluzzjonijiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni relatati mal-missjonijiet ta’ Orizzont Ewropa. Bħala tali, l-awtoritajiet pubbliċi għandhom ikunu involuti bħala partijiet terzi mingħajr ma jkunu marbuta direttament mal-konsorzju tar-riċerka taċ-ċentru ta’ kompetenza u għandhom ikunu fost ir-riċevituri ta’ xi wħud mill-prodotti/servizzi/soluzzjonijiet identifikati mir-riċerkatur miċ-Ċentri ta’ Kompetenza. Kull Ċentru ta’ Kompetenzi magħżul għandu jimmira li jappoġġa mill-inqas 3 applikazzjoni’ l fuq mil-livell limitu għal Orizzont Ewropa sal-2026. |
|||
|
281 |
Investiment 5. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri ta’ Kompetenza |
Mira |
Baġit attirat miċ-Ċentri ta’ Kompetenza minn proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni tas-settur privat |
Miljuni ta’ EUR |
0 |
1.25 |
Q4 |
2025 |
EUR 1,25 miljun għandhom jiġu attirati mis-settur privat biex jikkofinanzjaw attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni permezz ta’ ċentri ta’ kompetenza (kull SME għandha tinvesti 25 % tal-baġit riċevut, bħala parti mill-kontribuzzjoni tagħha stess); L-intrapriżi l-kbar huma eliġibbli wkoll biex jipparteċipaw fiċ-Ċentri ta’ Kompetenza. |
|
|
282 |
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ programmi ta’ mentoraġġ ta’ Orizzont Ewropa |
Mira |
Vawċers mogħtija bħala parti mill-programm ta’ mentoraġġ ta’ Orizzont Ewropa |
|
Numru |
0 |
500 |
Q2 |
2026 |
Għandhom jingħataw 500 vawċer mill-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni lill-applikanti li jissottomettu proposta għal proġett f’sejħiet għal applikazzjoni taħt il-programm Orizzont Ewropa u jkunu għaddew mill-fażi ta’ eliġibbiltà (u ogħla mil-livell limitu għal kriterju wieħed ta’ evalwazzjoni għal EUR 10 000) għal: -il-kitba ta’ proposti għal proġetti, -skambju ta’ persunal -parteċipazzjoni f’avvenimenti ta’ senserija -l-użu ta’ Infrastruttura Ħafifa Ħafna — Fiżika Nukleari Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01), l-attivitajiet ta’ riċerka relatati mal-attivitajiet/assi fil-lista ta’ esklużjoni ma għandhomx ikunu eliġibbli. |
|
283 |
Investiment 7. It-tisħiħ tal-eċċellenza u l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tar-Rumanija fi sħubijiet u missjonijiet f’Orizzont Ewropa |
Mira |
Għadd ta’ kuntratti ta’ finanzjament tar-riċerka ffirmati |
Numru |
0 |
55 |
Q2 |
2024 |
Mill-inqas 55 kuntratt ta’ finanzjament tar-riċerka għandhom ikunu ġew iffirmati kif ġej: (I)mill-inqas 35 kuntratt li jikkofinanzjaw proġetti ta’ riċerka rakkomandati għall-finanzjament taħt is-Sħubijiet Ewropej u l-Missjonijiet tal-UE, b’baġit massimu ta’ EUR 300 000 għal kull sieħeb Rumen; (II) sa 10 kuntratt li jiffinanzjaw proġetti komplementari bl-għan li jiżdied l-impatt tal-proġetti Orizzont Ewropa u H2020 li diġà huma ffinanzjati, b’baġit massimu ta’ EUR 1 000 000 għal kull proġett; u (III) sa 10 kuntratt li jiffinanzjaw proġetti ta’ bini tal-kapaċità tar-riżorsi umani f’sinerġija ma’ programmi nazzjonali/POCIDIF, b’baġit massimu ta’ EUR 500 000 għal kull proġett. Il-kuntratti kollha għandhom jagħtu finanzjament komplementari lil proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni fil-kuntest ta’ proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni li ġew rakkomandati għall-finanzjament taħt is-Sħubijiet Ewropej u l-Missjonijiet tal-UE u li ġew ivvalutati globalment fil-livell Ewropew abbażi tar-regoli ta’ Orizzont 2020 u Orizzont Ewropa, filwaqt li jagħtu prijorità lil dawk ekoloġiċi jew diġitali. Il-kuntratti ta’ finanzjament tar-riċerka għandhom jiġu ffirmati separatament ma’ kull sieħeb Rumen involut f’konsorzji ta’ Sħubijiet tal-UE jew f’Missjoni tal-UE, bil-ħsieb li tiżdied il-parteċipazzjoni b’suċċess fi sħubijiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni f’Orizzont Ewropa. It-tipi ta’ attivitajiet eliġibbli, li għandhom jiġu ffinanzjati għat-tipi kollha ta’ proġetti, huma: -Riċerka bażika; -riċerka industrijali; -L-iżvilupp sperimentali; -Studji ta’ vijabilità; -Attivitajiet ta’ innovazzjoni; Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika ta’ Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti (2021/C58/01), l-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni relatati mal-attivitajiet/assi fil-lista ta’ esklużjoni għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà. |
|
|
284 |
Investiment 8. Żvilupp ta’ programm biex jattira riżorsi umani speċjalizzati ħafna minn barra l-pajjiż f’attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni |
Mira |
Proġetti mmexxija minn riċerkaturi internazzjonali ffinanzjati |
|
0 |
100 |
Q4 |
2023 |
100 proġett immexxija mill-aqwa riċerkaturi internazzjonali għandhom jiġu ffinanzjati permezz ta’ skema ta’ finanzjament. Sejħa pubblika miftuħa għall-kandidaturi għandha titnieda fl-2022 u l-kandidati għandhom jintgħażlu fuq il-bażi ta’ għadd ta’ kriterji ta’ kwalità. Ir-riċerkaturi magħżula għandhom iżidu l-kapaċità tar-riċerka tal-organizzazzjoni tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni u jżidu l-prestazzjoni istituzzjonali tal-organizzazzjoni ospitanti. Il-kriterji tal-għażla għall-proġetti ta’ riċerka għandhom jinkludu: a)riċerkatur ibbażat barra r-Rumanija li wettaq riċerka barra r-Rumanija għal mill-inqas l-aħħar 3 snin; b)b’dottorat miksub mill-inqas 3 snin qabel id-data tal-applikazzjoni għall-għotja; c)għandu l-kapaċità ppruvata li jattira b’mod indipendenti finanzjament kompetittiv mit-timijiet ta’ riċerka ta’ koordinazzjoni tiegħu, inklużi studenti tad-dottorat (il-kundizzjonijiet speċifiċi għall-eliġibbiltà bħala riċerkatur ewlieni għandhom jiġu speċifikati fil-pakkett ta’ informazzjoni); d)jikkoordina l-għotja u l-fondi tal-proġett u jieħu deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżorsi; Tippubblika b’mod indipendenti bħala l-ewwel awtur u/jew awtur tal-korrispondent; e)jibni u jissorvelja l-ħidma tat-tim, inklużi l-kandidati għad-dottorat u r-riċerkaturi postdottorali; f)għandu aċċess għal oqsma u faċilitajiet oħra għat-twettiq tar-riċerka. Ir-riċerkatur ewlieni għandu jkun attiv fl-istituzzjoni ospitanti mill-inqas 75 % tal-perjodu kopert mill-għotja u għandu jiġi impjegat mill-istituzzjoni ospitanti għat-tul tal-proġett.” Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01), l-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni relatati mal-attivitajiet/assi fil-lista ta’ esklużjoni għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà. |
|
|
285 |
Investiment 9. Appoġġ għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ eċċellenza riċevuti fil-Premju ta’ Fellowship Individwali Marie Sklodowska Curie |
Mira |
Marie Sklodowska Curie riċevituri ta’ Siġill ta’ Eċċellenza |
|
Numru |
0 |
10 |
Q4 |
2023 |
Mill-inqas 10 riċevitur ta’ Marie Sklodowska Curie ta’ Siġill ta’ Eċċellenza għal fellowships individwali eċċellenti għandhom jirċievu għotja biex iwettqu proġetti ta’ riċerka ta’ Orizzont 2020 u Orizzont Ewropa. Peress li l-proġetti diġà ġew evalwati u rċevew Ċertifikat ta’ Siġill ta’ Eċċellenza (li għandu jkun il-kriterji ta’ eliġibbiltà), l-għotjiet għandhom jintgħażlu fuq bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel, wara sejħa miftuħa u trasparenti għal espressjoni ta’ interess. Sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika “La Tagħmel l-Ebda Ħsara Sinifikanti” (2021/C58/01), l-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni relatati mal-attivitajiet/assi fil-lista ta’ esklużjoni għandhom jiġu esklużi mill-eliġibbiltà. |
|
286 |
Investiment 10. L-istabbiliment u l-appoġġ finanzjarju ta’ network nazzjonali ta’ tmien ċentri reġjonali ta’ gwida għall-karriera bħala parti mill-Pjattaforma tat-Talent taż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
Stadju Importanti |
Network ta’ universitajiet pubbliċi li qed jospitaw u jagħmlu operazzjonali 8 ċentru għall-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka |
Kuntratt ta’ għoti għal universitajiet pubbliċi li huma interessati li jospitaw u jagħmlu operazzjonali 8 ċentru għall-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka |
Q2 |
2023 |
Il-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni għandu jniedi sejħa kompetittiva għall-għażla ta’ network ta’ 8 università pubblika li huma interessati li jospitaw u jagħmlu operazzjonali 8 ċentru għall-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka. Iċ-ċentri se jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-komunità xjentifika mir-reġjuni kollha tar-Rumanija (iċ-ċentri huma ospitati minn universitajiet, iżda s-servizzi huma offruti għall-komunitajiet reġjonali) Iċ-ċentri reġjonali għall-orjentazzjoni tal-persuni li jieħdu ħsieb ir-riċerka għandu jkollhom ir-rwoli li ġejjin: -Jipprovdu gwida għall-karriera lir-riċerkaturi u 90 % tar-riċevituri ta’ tali servizzi jkunu sodisfatti bis-servizzi riċevuti; -taħdem biex tippromwovi s-sistema nazzjonali tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, inkluż billi toħloq sinerġiji diretti mal-investiment tal-4.4 u l-100 għotjiet li għandhom jiġu ffinanzjati u mmexxija mill-aqwa riċerkaturi internazzjonali -taħdem bħala network u ssir punt ta’ dħul uniku għall-karriera fir-riċerka. Dan huwa strument għall-implimentazzjoni tar-riformi fil-karriera fir-riċerka (eż. il-monitoraġġ tal-għadd ta’ organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni li approvaw il-Karta u l-Kodiċi tar-riċerkaturi u jgħinu lill-organizzazzjonijiet li jixtiequ jibdew proċedura għall-HRS4R). -Ħidma fuq il-pakkett integrat bi programm kbir li jiffoka fuq ix-xjenza mas-soċjetà u għaliha (8 komponenti jiffukaw fuq gruppi fil-mira differenti minn tfal tal-iskola żgħażagħ sa studenti, u komunitajiet lokali) li huwa marbut mal-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka, filwaqt li jippromwovi r-riżultati tar-riċerka Rumena fis-soċjetà, iqajjem kuxjenza dwar il-benefiċċji tax-xjenza u jattira liż-żgħażagħ lejn karrieri fir-riċerka. |
|||
|
287 |
Investiment 10. L-istabbiliment u l-appoġġ finanzjarju ta’ network nazzjonali ta’ tmien ċentri reġjonali ta’ gwida għall-karriera bħala parti mill-Pjattaforma tat-Talent taż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
Mira |
Riċerkaturi li bbenefikaw mis-servizzi ta’ ċentri ta’ gwida għall-karriera |
|
Numru |
0 |
450 |
Q2 |
2026 |
450 riċerkatur għandhom jibbenefikaw minn servizzi ta’ ċentri ta’ gwida għall-karriera. Il-Ministeru tar-Riċerka, id-Diġitalizzazzjoni u l-Innovazzjoni għandu jniedi sejħa kompetittiva għall-għażla ta’ network ta’ 8 università pubblika li huma interessati li jospitaw u jagħmlu operazzjonali 8 ċentru għall-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka. |
J.IL-KOMPONENT 10: Fond Lokali
Dan il-komponent tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jindirizza l-isfidi relatati mad-disparitajiet territorjali u soċjali fiż-żoni urbani u rurali, kif ukoll il-mobbiltà urbana.
L-objettiv ta’ dan il-komponent huwa li jappoġġa trasformazzjoni urbana u rurali permezz tal-użu ta’ soluzzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Ir-riformi li jappoġġaw l-investimenti jinkludu bidliet regolatorji biex jappoġġaw l-approċċ taż-żoni urbani u rurali funzjonali, permezz tal-implimentazzjoni ta’ żoni metropolitani u ta’ konsorzji amministrattivi biex jiżdied l-aċċess għas-servizzi soċjali pubbliċi lokali, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni u ppjanar territorjali mtejjeb. Il-komponent jinkludi wkoll riformi għall-mobbiltà urbana sostenibbli u għandu jitqies b’rabta mal-komponent “Trasport Sostenibbli”. L-investimenti appoġġati minn dawn ir-riformi huma relatati mal-kostruzzjoni ta’ faċilitajiet ta’ akkomodazzjoni għal żgħażagħ vulnerabbli, il-professjonisti tas-saħħa u tal-edukazzjoni, it-tiġdid tal-flotot tat-trasport pubbliku, l-infrastruttura għal trasport ekoloġiku u aktar sigur, il-modernizzazzjoni tal-bini pubbliku lokali, u t-tħejjija/l-aġġornament tal-ippjanar spazjali u tad-dokumenti tal-ippjanar urban f’format diġitali.
Ir-riformi u l-investimenti għandhom jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż) mibgħuta lir-Rumanija fl-2019 u fl-2020, dwar il-ħtieġa li: (I) “tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, l-infrastruttura tas-servizzi diġitali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020) filwaqt li “tqis id-disparitajiet reġjonali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019); (II) “tipprovdi soluzzjonijiet adegwati ta’ sostituzzjoni tal-introjtu u tespandi l-miżuri ta’ protezzjoni soċjali u l-aċċess għal servizzi essenzjali għal kulħadd” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 2, 2020) u “żżid il-kopertura u l-kwalità tas-servizzi soċjali (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019); (III) “intejbu l-kwalità u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika u l-prevedibbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
J.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli
L-objettiv tar-riforma huwa li ttejjeb il-kundizzjonijiet tal-mobbiltà fiż-żoni urbani u rurali, tnaqqas l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport u żżid is-sikurezza fit-toroq fiż-żoni urbani, permezz ta’ soluzzjonijiet ta’ trasport diġitali u ekoloġiku.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni għall-mobbiltà urbana sostenibbli u l-implimentazzjoni ta’ Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli fil-livell sottonazzjonali. Il-leġiżlazzjoni għandha tinkludi miżuri li jistimulaw it-tiġdid tal-flotta tat-trasport pubbliku b’vetturi nodfa, iżidu s-sikurezza fit-toroq u jiżguraw standards minimi ta’ kwalità nazzjonali. Din torbot lill-muniċipalitajiet urbani biex jindirizzaw it-tniġġis tal-arja fil-livell tal-belt u taż-żona funzjonali permezz tal-adozzjoni ta’ sensiela ta’ politiki tat-trasport, bħall-istabbiliment ta’ żoni b’emissjonijiet baxxi u inċentivi għall-użu ta’ mezzi alternattivi ta’ trasport. Fl-aħħar nett, jistabbilixxi linji gwida li l-muniċipalitajiet urbani għandhom isegwu meta jabbozzaw il-Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli, u jinkariga Korp Nazzjonali ad hoc taħt il-Ministeru għall-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Lokali u l-Amministrazzjoni biex jipprovdi appoġġ kif meħtieġ.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. Kemm il-leġiżlazzjoni kif ukoll il-Korp Nazzjonali li jappoġġaw l-abbozzar ta’ Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli għandhom ikunu fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2022.
Investiment 1 Mobbiltà urbana sostenibbli
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżdied l-aċċess għal soluzzjonijiet ta’ mobbiltà sostenibbli u sikuri f’żoni urbani u rurali.
L-investiment għandu jtejjeb l-infrastruttura tat-trasport, filwaqt li jiżgura s-sostenibbiltà ambjentali tagħha permezz ta’ vetturi ġodda tat-trasport pubbliku b’emissjonijiet żero, filwaqt li jibni 5 600 punt tal-iċċarġjar addizzjonali għall-vetturi elettriċi fil-livell lokali/metropolitan. L-investimenti għandhom jikkonsistu b’mod ugwali f’sistemi ta’ trasport intelliġenti u infrastruttura oħra tal-ICT biex tiżdied is-sigurtà fit-toroq, jitnaqqsu l-ħin tal-ivvjaġġar u l-konġestjonijiet tat-traffiku. L-investimenti għandhom jikkontribwixxu biex jiżdied is-sehem tal-vjaġġi li jużaw it-trasport pubbliku lokali b’vetturi b’emissjonijiet żero (xarabanks, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet) għal 60 % fl-2025 meta mqabbel ma’ 45.4 % fl-2019. Bl-istess mod, wara l-implimentazzjoni tal-investimenti fil-punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi, ir-Rumanija jkollha total ta’ mill-inqas 22 415 punt tal-iċċarġjar, iffinanzjati minn diversi sorsi, inkluż il-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza. L-investimenti għandhom ikunu bbażati bl-istess mod fuq allinjament obbligatorju mal-Pjan ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli/Żvilupp Sostenibbli Integrat/Pjan Urban Ġenerali approvat jew li qed jiġi żviluppat, filwaqt li tiġi żgurata kopertura b’servizzi ta’ mobbiltà fiż-żona funzjonali u periurbana, prijoritizzazzjoni u promozzjoni tat-trasport pubbliku fit-traffiku lokali billi jiġu ppjanati rotot preferenzjali u korsiji tal-karozzi tal-linja fuq l-arterji l-aktar iffrekwentati/konġestjonati, u li jkollhom kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ operaturi ekonomiċi f’konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
J.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
288 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni fil-qasam tal-mobbiltà urbana sostenibbli |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv dwar il-mobbiltà urbana sostenibbli |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Il-leġiżlazzjoni għall-mobbiltà urbana sostenibbli għandha tinkludi: -miżuri li jistimulaw it-tiġdid tal-flotta tat-trasport pubbliku b’vetturi nodfa u jiżguraw standards ta’ kwalità nazzjonali minimi u aċċess għat-trasport pubbliku; -l-istabbiliment tal-Gwida għall-iżvilupp ta’ Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli f’konformità mal-Istrateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti C (2020) 789/2020 (Komunikazzjoni tal-Kummissjoni) u l-valutazzjoni u l-verifika tal-kwalità tal-Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli -dispożizzjonijiet li jobbligaw lill-muniċipalitajiet urbani jistabbilixxu żoni b’emissjonijiet baxxi, rotot preferenzjali (inklużi korsiji għall-karozzi tal-linja) għal trasport pubbliku nadif; -miżuri biex jitnaqqas ir-riskju għas-sikurezza fit-toroq fil-livell urban u miżuri li jippermettu li jiġi limitat l-ispazju għall-karozzi privati u l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-parkeġġ fil-livell lokali; -miżuri li jippermettu l-iżvilupp ta’ infrastruttura biex jinkoraġġixxu l-użu sikur u sigur tat-trasport pubbliku, ir-roti u l-mixi; -miżuri li jippermettu l-implimentazzjoni ta’ nodi intermodali biex jiffaċilitaw it-trasport fiż-żona urbana funzjonali/fiż-żona metropolitana. Il-leġiżlazzjoni għandha tiġi żviluppata f’konformità ma’: -id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Ewropew Nru 1370/2007, ir-Regolament Ewropew dwar is-Sikurezza Ġenerali (GSR) (2019/2144), li għandu jidħol fis-seħħ fis-6 ta’ Lulju 2022; -Il-politika urbana tar-Rumanija li għandha tinkludi dispożizzjonijiet dwar id-densità tal-popolazzjoni (l-iżgurar tal-effiċjenza tas-servizz tat-trasport pubbliku) u dwar l-aċċessibbiltà tal-popolazzjoni għas-servizzi tat-trasport (perċentwal tal-popolazzjoni li hija inqas minn 0.5 km’ il bogħod minn linja tat-trasport pubbliku fejn hemm frekwenza massima ta’ 20 minuta); -l-istandards minimi tas-servizz għat-trasport pubbliku kollettiv għandhom jinkisbu permezz ta’ emendi/żidiet għal-Liġi Nru 92/2007 dwar is-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri f’unitajiet amministrattivi u territorjali; -ir-riformi dwar is-sikurezza fit-toroq u l-mobbiltà reġjonali u urbana stabbiliti taħt il-komponent tat-trasport sostenibbli (stadji importanti 65–68). |
|
289 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali li tistabbilixxi struttura għall-għoti ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp ta’ Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli (SUMPs) stabbiliti u operazzjonali |
Dispożizzjoni fl-ordni ministerjali li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ l-istruttura għall-għoti ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp tas-SUMPs |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Għandu jinħoloq Korp Nazzjonali taħt is-superviżjoni tal-Ministeru għall-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni u f’koordinazzjoni mal-ministeri kompetenti bħall-Ministeru tat-Trasport u l-Ministeru tal-Ambjent, u għandu jkun responsabbli biex jappoġġa lill-bliet biex ifasslu Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli u jivvalutaw u jivverifikaw il-kwalità tas-SUMPs.
Is-Segretarjat tal-Grupp Nazzjonali għandu jiġi żgurat mill-Ministeru tal-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni. |
|
290 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku li jiskadu bejn l-2021 u l-2026 għal 40 pajjiż |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q2 |
2026 |
L-iffirmar tal-kuntratti kollha ta’ servizz tat-trasport pubbliku li jiskadu fl-2021–2026 wara proċeduri miftuħa ta’ sejħiet għall-offerti fil-livell ta’ residenzi tal-kontej, li jirrispettaw l-istandards minimi tas-servizz għat-trasport pubbliku kollettiv fil-livell nazzjonali, sabiex fil-Q2 2026 l-40 belt kapitali tal-kontea kollha jibqa’ jkollhom kuntratti ta’ trasport pubbliku. |
|||
|
291 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
It-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu l-arja |
kt CO2 eq (sena bażi 1990) |
266 371 |
159 823 |
Q2 |
2026 |
Il-mira għandha tikkwantifika t-tnaqqis tas-sustanzi li jniġġsu l-arja kif ippjanat fil-Programm Nazzjonali għall-Kontroll tat-Tniġġis tal-Arja. Fil-livell tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent (NEPA), l-Inventarju Nazzjonali tal-Emissjonijiet ta’ Gassijiet Serra huwa amministrat bħala komponent tal-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra tal-UE. Il-parametru rigward il-livell storiku tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra użati għandu jkun l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport bit-triq. Il-mira proposta għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra hija l-mira nazzjonali għat-tnaqqis tal-emissjonijiet għall-2030, rispettivament għat-tnaqqis tal-emissjonijiet totali ta’ gassijiet serra b’ 40 %. Fl-emissjonijiet nazzjonali totali ta’ gassijiet serra, fil-livell tal-2019, is-settur tat-trasport domestiku jikkontribwixxi b’madwar 17 %. Il-mira għandha tiġi identifikata wkoll abbażi tan-netwerk ta’ punti fissi għall-monitoraġġ tal-kwalità tal-arja urbana żviluppat mill-Ministeru tal-Ambjent. |
|
|
292 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Tnaqqis ta’ 25 % fl-għadd ta’ persuni maqtula jew midruba serjament bħala riżultat ta’ inċidenti tat-traffiku fil-muniċipalitajiet urbani meta mqabbel mas-sena ta’ referenza 2019 |
|
Perċentwali (%) |
100. |
75 % |
Q1 |
2026 |
Il-mira għandha l-għan li tikkwantifika l-miżuri biex tittejjeb is-sikurezza tat-traffiku fl-ambjent urban. Il-mira hija li jitnaqqas b’ 25 % l-għadd ta’ persuni maqtula jew midruba serjament f’inċidenti tat-traffiku f’muniċipalitajiet urbani fl-2025 vs il-linja bażi fl-2019. Il-mira hija konformi ma’ dik stabbilita fl-abbozz ta’ aġġornament tal-Istrateġija Nazzjonali għas-Sikurezza fit-Toroq, li tipprevedi tnaqqis ta’ 50 % fl-għadd ta’ persuni midruba jew maqtula serjament bħala riżultat ta’ inċidenti tat-traffiku sal-2030. |
|
293 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Żieda ta’ 20 % fil-volum totali annwali tal-passiġġieri bl-użu tat-trasport pubbliku lokali fl-2026 meta mqabbel mal-2019 |
|
Numru ta’ passiġġieri li jużaw it-trasport pubbliku lokali |
1 763 000 000 |
2 115 600 |
Q2 |
2026 |
Il-mira tirreferi għaż-żieda ta’ 20 % fil-volumi tal-passiġġieri bl-użu tat-trasport pubbliku lokali fl-2025 meta mqabbla mal-2019. Dan ikun riżultat taż-żieda fin-numru ta’ vetturi maħsuba għat-trasport pubbliku fil-livell lokali, flimkien ma’ miżuri li jiskoraġġixxu l-użu ta’ vetturi privati, |
|
294 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għat-tiġdid ta’ flotot tat-trasport pubbliku (akkwist ta’ vetturi nodfa) |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-iskema ta’ finanzjament għandha tistabbilixxi l-kriterji u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati għall-finanzjament għall-benefiċjarji li għandhom jintgħażlu permezz ta’ sejħa għal proposti miftuħa u trasparenti, li għandha tinkludi fost l-oħrajn l-ispeċifikazzjonijiet li ġejjin: -Allinjament obbligatorju tal-investimenti mal-Pjan ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli/Żvilupp Sostenibbli Integrat/Pjan Urban Ġenerali approvat jew li qed jiġi żviluppat; -L-iżgurar ta’ kopertura b’servizzi ta’ mobbiltà fiż-żona funzjonali u periurbana. Jiżguraw il-prijoritizzazzjoni u l-promozzjoni tat-trasport pubbliku fit-traffiku lokali billi jippjanaw rotot preferenzjali u korsiji għall-karozzi tal-linja fuq l-arterji l-aktar iffrekwentati/konġestjonati; -Li jkollhom kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ operaturi ekonomiċi skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007; -Klassifikazzjoni obbligatorja ta’ vetturi mixtrija skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Ewropew dwar is-Sikurezza Ġenerali — GSR (2019/2144), li għandu jidħol fis-seħħ fis-6 ta’ Lulju 2022. -Kriterji għall-finanzjament ta’ vetturi esklużivament b’emissjonijiet żero: karozzi tal-linja, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet, u minibuses. Għandha tingħata prijorità għall-investimenti implimentati f’żoni funzjonali urbani jew rurali. |
|
296 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Vetturi addizzjonali b’emissjonijiet żero (xarabanks, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet u minibuses) (għadd ta’ vetturi) |
|
Numru |
1 618 |
2 753 |
Q2 |
2026 |
Il-mira tirreferi għall-għadd ta’ vetturi addizzjonali b’emissjonijiet żero li joperaw f’żoni urbani (inklużi minibuses li jistgħu jinxtraw għaż-żoni rurali wkoll): għadd ta’ xarabanks, trammijiet, trolleybuses li jużaw magna b’emissjonijiet żero jew batterija u minibuses — 1 135 vettura ġdida nadifa b’emissjonijiet żero tal-egżost (200 xarabank. Karozzi tal-linja elettriċi/idroġenu 12–18 m, 515 karozzi tal-linja elettriċi/idroġenu 10 m, 50 Trams, 50 biċċa. Trolleybuses 12–18 m, 320 minibuses elettriċi/tal-idroġenu). |
|
297 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Żieda fis-sehem ta’ vjaġġi f’Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’servizzi tat-trasport pubbliku lokali li jużaw vetturi b’emissjonijiet żero (xarabanks, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet) meta mqabbel mal-2019 |
|
Perċentwali (%) |
45.4 % [2019] |
60 % |
Q2 |
2026 |
Il-mira tirreferi għall-perċentwal ta’ vjaġġi bi trasport pubbliku b’emissjonijiet żero fil-livell lokali mit-total ta’ vjaġġi bit-trasport pubbliku lokali (60 % fl-2025 meta mqabbel ma’ 45.4 % fl-2019). |
|
298 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-forniment tal-ITS/infrastruttura oħra tal-ICT |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-iskema għandha tistabbilixxi l-kriterji u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati għall-finanzjament għall-benefiċjarji li għandhom jintgħażlu permezz ta’ sejħa għal proposti miftuħa u trasparenti, li għandha tinkludi fost l-oħrajn l-ispeċifikazzjonijiet li ġejjin: -L-allinjament obbligatorju tal-investimenti mal-Pjan ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli/Żvilupp Sostenibbli Integrat/Pjan Urban Ġenerali approvat; -L-iżgurar ta’ kopertura b’servizzi ta’ mobbiltà fiż-żona funzjonali u periurbana. Jiżguraw il-prijoritizzazzjoni u l-promozzjoni tat-trasport pubbliku fit-traffiku lokali billi jippjanaw rotot preferenzjali u korsiji għall-karozzi tal-linja fuq l-arterji l-aktar iffrekwentati/konġestjonati; L-azzjonijiet li ġejjin għandhom ikunu eliġibbli taħt Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti (f’konformità mal-qasam ta’ intervent 076 — Diġitalizzazzjoni tat-trasport urban) -Ġestjoni intelliġenti tat-traffiku -Soluzzjonijiet tal-iċċarġjar -Soluzzjonijiet integrati ta’ parkeġġ intelliġenti -Ċentri ta’ kontroll tat-traffiku -Sistemi ta’ twissija dwar l-adattament tal-veloċità -Sistemi ta’ sikurezza għaż-żona tax-xogħol -Sistema interkonnessa ta’ dawl tat-traffiku -Monitoraġġ tal-ħinijiet tal-ivvjaġġar u tal-veloċità -Is-sistemi tal-użin mexjin -Sinjal ta’ prijorità għall-użu ta’ vetturi ta’ emerġenza -Sinjali ta’ messaġġi dinamiċi -Pjanifikatur tal-ivvjaġġar għat-trasport pubbliku. -Sistemi integrati ta’ informazzjoni għall-passiġġieri Tipi oħra ta’ infrastrutturi tal-ICT (fil-bliet u l-muniċipalitajiet) — il-kunċett ta’ Belt Intelliġenti/Raħal Intelliġenti għandu jkun eliġibbli wkoll fir-rigward tal-iżviluppi teknoloġiċi (f’konformità mal-qasam ta’ intervent 021ter Żvilupp ta’ servizzi u faċilitajiet ta’ appoġġ speċjalizzati ħafna għall-amministrazzjonijiet pubbliċi u n-negozji) bħal: -L-użu ta’ drones biex jiġu spezzjonati żoni jew sitwazzjonijiet ta’ riskju (żoni muntanjużi). -Ċentru ta’ Monitoraġġ tas-Sitwazzjoni f’Ħin Reali fil-belt -Sistemi ta’ ġestjoni intelliġenti għal sistemi spazjali ekoloġiċi. -Estensjoni tas-sistema tal-WiFi fl-ispazji pubbliċi. -Għamara urbana intelliġenti. -Sistema ta’ monitoraġġ u sikurezza tal-ispazju pubbliku. -Valorizzazzjoni tal-objettivi tal-wirt permezz tad-diġitalizzazzjoni jew ir-rikostruzzjoni diġitali -Punt uniku ta’ servizz għan-negozju. -Pjattaforma biex jiġu attirati l-investimenti. -Pjattaforma għall-komunikazzjoni maċ-ċittadini u l-formazzjoni ta’ inizjattivi komunitarji -Ċentri ta’ innovazzjoni tal-komunità lokali -L-iżvilupp jew il-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali. -Id-diġitalizzazzjoni tas-sistema edukattiva. -Bażijiet tad-data tal-GIS metropolitani. -Pjattaforma tad-data Miftuħa -Impjegat taċ-ċivil virtwali. -Servizzi ta’ “cloud” -Pjattaforma tas-Servizz Pubbliku Diġitali. -Sistemi ta’ reġistrazzjoni u ta’ ħruġ ta’ dokumenti -Ċentru tad-data urbana u monitoraġġ f’ħin reali tal-istat tal-belt. -App tal-belt (applikazzjoni biex tinforma liċ-ċittadini u tidentifika l-problemi fil-livell lokali). -Ħlas onlajn ta’ taxxi. -Sistema ta’ ppjanar online — sit web li jippermetti li ċ-ċittadini jiġu kkodifikati online f’diversi uffiċċji tal-APL. -Kjoskijiet tal-informazzjoni tas-servizz pubbliku. -Pjattaforma online u/jew applikazzjoni mobbli biex jiġi mmappjat il-konsum tal-enerġija fil-livell tal-viċinat jew tal-belt. -Grilja tal-elettriku intelliġenti li tista’ tintuża f’żoni differenti ta’ akkomodazzjoni kollettiva (Grilja Intelliġenti). -Awtomatizzazzjoni tas-sistemi tal-irrigazzjoni għall-ispazju aħdar -Infrastruttura tas-sanità “intelliġenti”. -Monitoraġġ f’ħin reali tal-istat tal-infrastruttura teknika u muniċipali u tal-konsum. |
|
299 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operazzjonali- Sistemi Intelliġenti tat-Trasport u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT |
|
Numru |
0 |
246 |
Q4 |
2024 |
L-għadd ta’ Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operattivi — Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT, f’konformità mar-rekwiżiti taħt l-istadju importanti 298. |
|
300 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operattivi — Sistemi ta’ trasport intelliġenti u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT) |
|
Numru |
246 |
491 |
Q2 |
2026 |
L-għadd ta’ Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operattivi — Sistemi ta’ Trasport Intelliġenti u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT, f’konformità mar-rekwiżiti taħt l-istadju importanti 298. |
|
301 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-bini ta’ punti tal-irriċarġjar tal-vetturi elettriċi |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-iskema għandha tistabbilixxi l-kriterji u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati għall-finanzjament għall-benefiċjarji li għandhom jintgħażlu permezz ta’ sejħa għal proposti miftuħa u trasparenti, li għandha tinkludi fost l-oħrajn l-ispeċifikazzjonijiet li ġejjin: -Allinjament obbligatorju tal-investimenti mal-Pjan ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli/Żvilupp Sostenibbli Integrat/Pjan Urban Ġenerali approvat jew li qed jiġi żviluppat; -L-iżgurar ta’ kopertura b’servizzi ta’ mobbiltà fiż-żona funzjonali u periurbana. Jiżguraw il-prijoritizzazzjoni u l-promozzjoni tat-trasport pubbliku fit-traffiku lokali billi jippjanaw rotot preferenzjali u korsiji għall-karozzi tal-linja fuq l-arterji l-aktar iffrekwentati/konġestjonati; -Li jkollhom kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ operaturi ekonomiċi skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007. Sal-2026, kull belt bis-sede tal-kontea (inkluż kull settur f’Bukarest) għandha tiżgura l-iżvilupp ta’ minimu ta’ 40 punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi aċċessibbli għall-Unità Territorjali Pubblika/Amministrattiva. |
|
303 |
Investiment 1. Mobbiltà urbana sostenibbli |
Mira |
Għadd addizzjonali ta’ punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi |
Numru |
0 |
5 600 |
Q2 |
2026 |
L-għadd ta’ punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi operattivi. |
|
J.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 2: Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni urbana sostenibbli
L-objettiv tar-riforma huwa li tippermetti lin-nies li jgħixu f’żoni urbani, inklużi dawk ta’ komunitajiet marġinali/periferali, aċċess akbar għal servizzi ta’ kwalità bħall-mobbiltà, l-akkomodazzjoni u servizzi pubbliċi oħra mwassla fil-livell lokali.
Ir-riforma tiddefinixxi l-qafas li permezz tiegħu ċ-ċentri urbani u ż-żoni periurbani għandhom jikkoordinaw sabiex itejbu l-kapaċità tagħhom li jipprovdu servizzi ta’ kwalità u integrati u jtejbu l-istandards tal-għajxien taċ-ċittadini tagħhom. Iż-żewġ pilastri ewlenin tar-riforma huma l-Att dwar iż-Żoni Metropolitani u l-Qafas tal-Politika Urbana tar-Rumanija. L-att jiddefinixxi ż-żoni urbani funzjonali u r-responsabbiltajiet ewlenin tagħhom (jiġifieri, il-mobbiltà, l-akkomodazzjoni u l-ippjanar spazjali); tistabbilixxi korpi għat-tmexxija u l-koordinazzjoni ta’ inizjattivi ta’ politika u investimenti fil-livell urban funzjonali; jiżgura l-kapaċità fiskali tagħhom permezz ta’ sorsi baġitarji trasparenti u prevedibbli; u tippermetti akkwist konġunt għall-forniment ta’ oġġetti u servizzi fil-livell urban funzjonali. Il-qafas jirfed l-istabbiliment ta’ żoni urbani funzjonali u jiddefinixxi ulterjorment ir-responsabbiltajiet esklużivi fil-livell lokali kif ukoll dawk li huma kondiviżi mal-livell ċentrali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. L-att dwar iż-Żoni Metropolitani u l-Qafas tal-Politika Urbana tar-Rumanija għandhom jiġu approvati u jidħlu fis-seħħ sat-30 ta’ Ġunju 2022 u sal-31 ta’ Diċembru 2022, rispettivament.
Riforma tal-3: Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni rurali sostenibbli: l-istabbiliment ta’ konsorzji amministrattivi f’żoni rurali funzjonali
L-objettiv tar-riforma huwa li tippermetti lin-nies li jgħixu f’żoni rurali, inklużi dawk ta’ komunitajiet marġinali/periferali, aċċess akbar għal servizzi ta’ kwalità bħall-mobbiltà, l-akkomodazzjoni u servizzi pubbliċi oħra mwassla fil-livell lokali.
Ir-riforma għandha l-għan li tintegra t-twettiq tal-politika u tas-servizzi fl-unitajiet territorjali amministrattivi rurali sabiex ittejjeb il-benesseri f’żoni inqas densi. 48 B’mod partikolari, l-emendi għall-Kodiċi Amministrattiv għandhom jippermettu l-istabbiliment ta’ konsorzji amministrattivi f’żoni rurali funzjonali li huma ġirien ta’ unitajiet amministrattivi rurali li huma integrati ekonomikament u soċjalment, u li jiffaċċjaw sfidi u opportunitajiet simili għall-iżvilupp tagħhom (bħall-prossimità għal riżorsi naturali komuni, l-esponiment għall-istess xokkijiet strutturali). Barra minn hekk, l-Emendi għandhom jiddefinixxu r-reġim u r-responsabbiltajiet ġudizzjarji taż-żoni rurali funzjonali; tistabbilixxi korpi għat-tmexxija u l-koordinazzjoni ta’ inizjattivi ta’ politika u investimenti fil-livell taż-żona rurali funzjonali; jiżguraw il-kapaċità fiskali tagħhom permezz ta’ sorsi baġitarji trasparenti u prevedibbli; u jippermettu l-integrazzjoni diġitali sħiħa tas-servizzi pubbliċi mogħtija mill-unitajiet amministrattivi, inkluż l-użu ta’ akkwist konġunt għall-forniment ta’ oġġetti u servizzi, fil-livell taż-żona rurali funzjonali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. L-emendi għall-Kodiċi Amministrattiv li jippermettu l-ħolqien ta’ konsorzji amministrattivi f’żoni rurali funzjonali għandhom jidħlu fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2022.
Riforma tal-4: It-titjib tal-kwalità tal-akkomodazzjoni
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li titnaqqas il-privazzjoni ta’ abitazzjoni severa għal kategoriji u gruppi vulnerabbli, speċjalment għal persuni f’komunitajiet emarġinati f’żoni urbani u rurali.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għad-Djar u l-Pjan ta’ Azzjoni tagħha, inkluż permezz tal-użu ta’ mekkaniżmi bħal żoni metropolitani u konsorzji amministrattivi. Bl-istess mod, dawn id-dokumenti għandhom ikunu akkumpanjati minn immappjar tal-ħtiġijiet tal-akkomodazzjoni speċjalment f’komunitajiet u gruppi emarġinati, inklużi insedjamenti informali f’żoni urbani u rurali. Ir-riforma għandha tiżgura l-komplementarjetà mal-investimenti eżistenti jew futuri taċ-Ċentri Integrati tal-Komunità (jiġifieri l-għoti ta’ servizzi tal-edukazzjoni, soċjali u tal-kura tas-saħħa bażika) iffinanzjati mill-FSE + u l-Politika ta’ Koeżjoni futura, u ma għandhiex twassal għal segregazzjoni soċjali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. L-att leġiżlattiv biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għad-Djar u l-Pjan ta’ Azzjoni għandu jiġi adottat u jidħol fis-seħħ sat-30 ta’ Ġunju 2022.
Riforma tal-5: Żvilupp tas-sistema tal-ippjanar — Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Urbaniżmu u l-Kostruzzjoni
L-objettiv tar-riforma huwa li ttejjeb l-ippjanar territorjali ġenerali permezz ta’ dokumenti u proċeduri ssimplifikati u diġitalizzati tal-ippjanar spazjali, aktar aċċess u trasparenza tad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u territorjali, u żżid l-użu ta’ soluzzjonijiet effiċjenti fl-użu tal-enerġija u sostenibbli fil-kostruzzjoni.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ tal-Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali tal-Ippjanar Urban. Il-kodiċi għandu jimplimenta s-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-mod kif il-pjanijiet spazjali u urbani ġenerali jiġu rrapportati, aġġornati u trasposti fis-Sistemi ta’ Informazzjoni Ġeografika kif ukoll miżuri biex tiżdied l-effiċjenza enerġetika u tittejjeb il-kwalità tal-arja, permezz ta’ standards vinkolanti tal-kostruzzjoni fl-unitajiet territorjali amministrattivi kollha u fiż-żoni urbani u rurali funzjonali. Il-kodiċi għandu jinkludi wkoll dispożizzjonijiet fid-dokumenti aġġornati tal-ippjanar urban li jimmiraw lejn tnaqqis fil-ħin u d-distanza għall-ivvjaġġar lejn ix-xogħol u lura għall-popolazzjoni f’żoni urbani u rurali funzjonali. Pjattaforma ġdida tad-data, bħala parti mill-Osservatorju Territorjali, għandha tiċċentralizza mapep standardizzati u diġitalizzati u dokumenti strateġiċi li huma l-bażi tal-proċess tal-ippjanar urban u tipprovdi aċċess pubbliku għall-pjanijiet kollha, kif ukoll għad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u territorjali l-aktar reċenti.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. Il-kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Ippjanar Urban u l-Kostruzzjoni għandu jidħol fis-seħħ sal-31 ta’ Marzu 2023 u pjattaforma tad-data operazzjonali li tippermetti aċċess diġitali sħiħ għad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u territorjali, bħala parti mill-Osservatorju Territorjali, għandha tkun operazzjonali sat-30 ta’ Ġunju 2023.
Investiment 2 Kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ u għall-professjonisti fis-saħħa u l-edukazzjoni
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jżid l-aċċess għal akkomodazzjoni ta’ kwalità għaż-żgħażagħ fil-bżonn u għall-professjonisti fil-kura tas-saħħa u l-edukazzjoni li jipprovdu tali servizzi f’komunitajiet emarġinati u lil gruppi emarġinati.
L-investiment għandu jikkonsisti fil-bini ta’ unitajiet ta’ akkomodazzjoni ġodda għaż-żgħażagħ minn komunitajiet u gruppi vulnerabbli f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Istrateġija Nazzjonali għad-Djar u l-Pjan ta’ Azzjoni u għandu jkun akkumpanjat minn miżuri li jrawmu l-integrazzjoni soċjali u ekonomika tal-gruppi fil-mira. Id-djar għandhom jinbnew b’mod ugwali għall-professjonisti tas-saħħa u tal-edukazzjoni f’żoni urbani u rurali fejn il-komunitajiet u l-gruppi emarġinati qed jgħixu u fejn qabel ġew identifikati nuqqasijiet fl-għoti ta’ servizzi tal-kura tas-saħħa u tal-edukazzjoni. Id-djar mibnija ġodda għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tintlaħaq domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 3 Riabilitazzjoni moderata ta’ bini pubbliku biex jittejjeb it-twassil tas-servizz pubbliku minn unitajiet territorjali amministrattivi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb it-twassil tas-servizzi pubbliċi lokali. L-investiment jiffinanzja rinnovazzjoni moderata tal-bini pubbliku fil-livell lokali. Dan jikkonċerna biss dawk il-binjiet pubbliċi fil-bliet u l-muniċipalitajiet li huma maħsuba għall-forniment ta’ servizzi pubbliċi liċ-ċittadini (eż. bini ta’ kunsill lokali, bini ta’ servizzi soċjali). L-investiment għandu jikkonsisti fir-rinnovazzjoni ta’ 1 015 481 metru kwadru ta’ superfiċje f’bini pubbliku eliġibbli. Ir-rinnovazzjoni hija mistennija li twassal għal tnaqqis ta’ 30 % fid-domanda għall-enerġija primarja, kif muri miċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4 Żvilupp/aġġornament fil-format GIS tad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u tal-ippjanar urban
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżdied l-aċċess diġitali għad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u urban.
L-investiment jiffinanzja l-iżvilupp jew l-aġġornament tad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u tal-ippjanar urban, inklużi l-pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli. Id-dokumentazzjoni kollha għandha tiġi żviluppata f’format diġitali f’konformità mal-Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Urbaniżmu u l-Kostruzzjoni u vvalidata mill-korp nazzjonali ta’ appoġġ. Id-dokumentazzjoni għandha tittella’ fuq il-pjattaforma tal-Osservatorju Territorjali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
J.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
K.IL-KOMPONENT 11: It-turiżmu u l-kultura
L-objettiv tal-komponent tat-Turiżmu u l-Kultura huwa li tiżdied il-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali u li jinħolqu impjiegi ġodda speċjalment f’żoni rurali, jiġifieri:
(1)il-promozzjoni ta’ trasformazzjoni soċjoekonomika sostenibbli f’żoni rurali u żvantaġġati permezz tal-iżvilupp ta’ netwerk ta’ Organizzazzjonijiet Reġjonali għall-Ġestjoni tad-Destinazzjonijiet u l-appoġġ għall-investimenti fit-turiżmu lokali;
(2)l-appoġġ għall-mobbiltà sostenibbli bil-ħolqien ta’ network nazzjonali tal-Velo inklużi r-rotot Eurovelo; u
(3)it-tnaqqis tad-distakk fl-aċċess għall-kultura bejn iż-żoni rurali u dawk urbani kbar.
Ir-riformi u l-investimenti għandhom jikkontribwixxu biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż imwassla lir-Rumanija fl-2019 u fl-2020, dwar il-ħtieġa li “l-investiment jiġi ffukat fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, l-infrastruttura tas-servizzi diġitali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2020) filwaqt li “jitqiesu d-disparitajiet reġjonali” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 4, 2019).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
K.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs)
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiżdied il-kompetittività tas-settur tat-turiżmu Rumen u li tiġi promossa trasformazzjoni soċjoekonomika sostenibbli f’żoni rurali u żvantaġġati billi jiġi adottat il-qafas meħtieġ għall-operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tikkonsisti fl-adozzjoni ta’ qafas leġiżlattiv meħtieġ għall-funzjonament tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni u l-iżvilupp ta’ Pjan ta’ Azzjoni ddedikat għall-valorizzazzjoni tal-wirt kulturali sabiex tiżdied il-kompetittività tas-settur tat-turiżmu Rumen.
L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandhom ikunu bbażati fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) inklużi fl-istudju “Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni”.
Il-qafas leġiżlattiv meħtieġ għall-operat tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandu jinkludi wkoll deskrizzjoni dettaljata tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament u mudell ta’ governanza ċar. Il-pjan ta’ azzjoni għandu jitwettaq f’konformità mas-sett ta’ miżuri proposti fl-Istrateġija għall-Iżvilupp tal-Organizzazzjoni għall-Ġestjoni tad-Destinazzjoni u għandu jkun konformi mar-riżultati tal-attività tal-immappjar.
L-organizzazzjoni tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandha tkun entità legali li twettaq il-politika tal-iżvilupp turistiku ta’ kull destinazzjoni speċifika, inkluża l-politika tal-kummerċjalizzazzjoni tad-destinazzjoni, skont id-dispożizzjonijiet legali fis-seħħ, li tiġbor flimkien numru ta’ organizzazzjonijiet oħra, bħal: operaturi tan-negozju, istituzzjonijiet tas-settur pubbliku, assoċjazzjonijiet professjonali u ta’ min iħaddem u korpi regolatorji. L-organizzazzjonijiet Reġjonali għall-Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandhom jitfasslu biex jiffurmaw netwerk effettiv li jiffoka fuq vantaġġi kompetittivi lokali u għandhom jaħdmu fi sħubija mal-awtorità turistika nazzjonali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi żviluppata l-attraenza ta’ destinazzjonijiet turistiċi magħżula billi jiġu żviluppati 12 rotta turistika tematika f’żoni żvantaġġati u rurali tar-Rumanija u jinħolqu impjiegi ġodda fl-industrija tat-turiżmu.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi appoġġ finanzjarju għall-promozzjoni tat-12 rotta turistika u l-modernizzazzjoni/riabilitazzjoni ta’ siti turistiċi b’impatt nazzjonali u internazzjonali inklużi fit-12 rotta identifikati fiż-żoni ta’ destinazzjoni ottimali. It-12 rotot tematiċi huma: Ir-rotta tal-kastelli, ir-rotta Curia, ir-rotta “Cula”, Ir-rotta tal-gastronomija tradizzjonali Rumena, ir-Rotta ta’ knejjes iffortifikati, ir-Rotta ta’ knejjes tal-injam, Ir-rotta tal-monasteri tal-Moldova, ir-rotta ta’ Saint Ladislau, Ir-rotta tal-ispettru Ruman, ir-rotta Fortress, ir-Restawr tal-pajsaġġ kulturali fid-Delta tad-Danubju, Ir-rotta tal-irħula b’arkitettura tradizzjonali.
Is-siti turistiċi speċifiċi għandhom ikunu mill-inqas 225 u jintgħażlu wara l-immappjar ta’ destinazzjonijiet ottimali għal kull Organizzazzjoni għall-Ġestjoni tad-Destinazzjoni, abbażi tal-kapaċità tagħhom li jattiraw turisti internazzjonali u nazzjonali u li jippromwovu trasformazzjoni soċjoekonomika sostenibbli/orjentata lejn l-ambjent f’żoni rurali u żvantaġġati.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2. Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżdied it-turiżmu kulturali bl-iżvilupp ta’ mużewijiet u monumenti ddedikati għall-oppressjoni u l-kunflitt.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi l-modernizzazzjoni u l-ħolqien tal-mużewijiet u s-siti ta’ tifkira li ġejjin: Il-mużew Nazzjonali tal-Istorja u l-olokawst tal-Lhud (Bukarest), il-Memorjal tar-rivoluzzjoni tad-89 (Timișoara), il-Mafkar tal-vittmi (Sighet), Il-ħabs tas-silenzju (Râmnicu Sărat), il-Memorjal tal-ispostament furzat tan-nies u l-industrijalizzazzjoni żejda (Satu Mare), il-Mużew taż-żwiemel tal-komuniżmu (Sfântu Gheorghe), Il-Gallerija Storika tat-Transilvanja, ix-Xmara taċ-robs — Il-Vittmi Gorge (Aiud).
Bini ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Riforma 2: Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku ta’ bliet żgħar u żoni rurali billi tadotta qafas leġiżlattiv, istituzzjonali u ta’ investiment għar-rotot taċ-ċikliżmu u forom sostenibbli ta’ turiżmu.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tikkonsisti f’riforma regolatorja biex jiġu stabbiliti l-entitajiet rilevanti, il-kriterji għar-rotot taċ-ċikliżmu u l-inċentivi għall-promozzjoni tat-turiżmu taċ-ċikliżmu.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 3. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni tal-Velo
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jikkontribwixxi għall-mobbiltà sostenibbli billi jippromwovi ċ-ċikliżmu permezz ta’ Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni Velo ġdid.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi studju dwar ir-rotot tat-turiżmu bir-roti fil-livell nazzjonali li għandu jifforma l-bażi għad-diġitalizzazzjoni tar-runways u r-rotot Velo u l-iżvilupp ta’ Pjattaforma Nazzjonali eVelo b’applikazzjoni diġitali integrata għar-rotot kollha tat-turiżmu bir-roti u sit web iddedikat.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 4. Implimentazzjoni ta’ 2 404 km ta’ rotot għaċ-ċikliżmu
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġi żviluppat trasport sostenibbli permezz tal-iżvilupp tal-infrastruttura tar-rotot taċ-ċikliżmu.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi l-iżvilupp ta’ 2 404 km ta’ rotot nazzjonali ġodda għaċ-ċikliżmu madwar ir-Rumanija. Il-post tar-rotot għandu jkun bħala prijorità tul ir-rotot turistiċi ewlenin.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Ir-riforma tas-3. Ir-riforma tas-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jinħoloq qafas legali u amministrattiv stabbli, prevedibbli u sostenibbli fit-tul għas-settur kulturali mhux pubbliku (privat/indipendenti) u għall-ħaddiema kulturali billi jinħolqu għodod għall-ġbir tad-data għall-politiki pubbliċi futuri, u jinbeda proċess li jikkontribwixxi għall-iżvilupp soċjoedukattiv u kulturali ta’ żoni rurali u urbani żgħar.
L-implimentazzjoni ta’ din ir-riforma għandha tikkonsisti mid-dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni dwar is-sistema ta’ finanzjament għal proġetti kulturali u l-appoġġ għall-ħaddiema fis-setturi kulturali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 5. Żieda fl-aċċess għall-kultura f’żoni kulturalment żvantaġġati
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżdied l-aċċess għall-kultura f’muniċipalitajiet kulturalment żvantaġġati.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi programm pilota ta’ finanzjament fi sħubija mal-awtoritajiet lokali biex jiġu appoġġati programmi kulturali annwali jew pluriennali implimentati fil-livell lokali u programm pilota għall-finanzjament ta’ proġetti ta’ edukazzjoni kulturali, li l-benefiċjarji tagħhom se jkunu stabbilimenti edukattivi f’żoni rurali u bliet żgħar.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 6. Żvilupp ta’ sistema diġitali għall-proċessi ta’ finanzjament kulturali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi żviluppata sistema diġitali għall-għoti ta’ finanzjament pubbliku fis-setturi kulturali.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi l-iżvilupp ta’ sistema diġitali li tiffaċilita l-aċċess għall-finanzjament għall-operaturi kulturali nazzjonali permezz ta’ applikazzjonijiet simplifikati u diġitalizzati; tirreġistra s-sussidji kulturali pubbliċi kollha li diġà ngħataw sabiex jiġi evitat finanzjament doppju u tiġbor data dwar in-nefqa kulturali fil-livell tal-muniċipalitajiet biex tkun tista’ tittieħed deċiżjoni bbażata fuq l-evidenza fil-qasam tal-politika kulturali filwaqt li tippermetti aċċess trasparenti għal informazzjoni mhux kunfidenzjali dwar proġetti kulturali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 7. L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jsaħħaħ il-kapaċità tal-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju fil-produzzjoni tal-films u jaċċellera t-tranżizzjoni diġitali tal-produtturi u d-distributuri tal-films fir-Rumanija billi jżid il-kapaċitajiet diġitali tal-produzzjoni, id-distribuzzjoni, il-kummerċjalizzazzjoni u l-promozzjoni, inklużi t-teknoloġiji tal-arkivjar diġitali.
L-implimentazzjoni ta’ dan l-investiment għandha tinkludi l-iżvilupp tal-kontenut u ż-żieda fil-kapaċità tan-negozju tal-produtturi u d-distributuri tal-films, li jikkombinaw il-finanzjament tal-proġetti u l-finanzjament tal-entità.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
K.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
326 |
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
Stadju Importanti |
Iż-żoni ta’ destinazzjoni ottimali kollha għall-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) reġjonali fir-Rumanija mmappjati |
Iż-żoni ta’ destinazzjoni ottimali kollha għad-DMOs reġjonali fir-Rumanija ppubblikati |
Q1 |
2022 |
Iż-żoni ta’ destinazzjoni ottimali għandhom jiġu identifikati mill-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni abbażi tal-kriterji li ġejjin: il-kapaċità tagħhom li jattiraw turisti internazzjonali — il-promozzjoni ta’ trasformazzjoni soċjoekonomika sostenibbli/li ma tagħmilx ħsara lill-ambjent f’żoni rurali u żvantaġġati, f’komplementarjetà mal-komponent tal-Fond Lokali (eż. fir-rigward taż-żoni rurali funzjonali); — potenzjal għall-ħolqien ta’ impjiegi ġodda. |
|||
|
327 |
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
Stadju Importanti |
Pjan ta’ azzjoni għall-użu tal-wirt kulturali biex tiżdied il-kompetittività tas-settur tat-turiżmu Rumen |
Adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-użu tal-wirt kulturali biex tiżdied il-kompetittività tas-settur tat-turiżmu Rumen |
Q1 |
2022 |
Il-pjan ta’ Azzjoni għandu jkun konformi ma’ diversi pakketti turistiċi tad-DMO. Il-pjan ta’ Azzjoni għandu jkopri l-perjodu 2022–2026 u jinkludi objettivi annwali u pluriennali speċifiċi u l-azzjonijiet ewlenin li ġejjin: a) l-istabbiliment tat-tipi ta’ siti, b’impatt nazzjonali u internazzjonali, li għandhom jintużaw għall-promozzjoni tat-turiżmu fir-Rumanija u għandhom jikkontribwixxu għall-promozzjoni ta’ trasformazzjoni soċjoekonomika sostenibbli/favur l-ambjent f’żoni rurali u żvantaġġati; u b) l-istabbiliment tar-rotot kulturali li huma r-riżultat tal-eżerċizzju ta’ mmappjar. Għandu jagħti wkoll dettalji dwar l-atturi ewlenin, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom u r-riżultati mistennija. |
|||
|
328 |
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv permezz ta’ Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern li għandha tinkludi deskrizzjoni ċara tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament għall-appoġġ tal-iżvilupp tan-netwerk ta’ DMOs u mudell ta’ governanza ċar |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-istabbiliment tad-DMOs |
Q3 |
2022 |
Il-leġiżlazzjoni għandha tinkludi deskrizzjoni ċara tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament għall-appoġġ tal-iżvilupp tan-netwerk ta’ DMOs reġjonali u lokali (Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni) u mudell sod ta’ governanza. L-elementi ewlenin tal-qafas legali għandhom ikunu: -L-għan tal-leġislazzjoni, id-definizzjoni ta’ DMOs fuq livelli territorjali differenti kif ukoll id-DMOs tematiċi; -L-identifikazzjoni tal-Membri; -Kriterji minimi biex destinazzjoni tkun eliġibbli biex tifforma DMO biex tirrappreżenta d-destinazzjoni; -Forma ta’ organizzazzjoni — id-DMO għandu jkollu assemblea ġenerali, bord tad-diretturi u l-persunal li għandu jirrappreżenta l-parti eżekuttiva. Id-DMOs għandhom jiġu rreġistrati ma’ dispożizzjonijiet statutorji, biex ikollhom strateġija u pjan ta’ azzjoni, biex ikollhom il-fondi biex jimplimentaw l-istrateġija. F’termini ta’ membri, id-DMO għandu jkun korp rappreżentattiv tal-operaturi ekonomiċi fil-qasam tat-turiżmu fid-destinazzjoni, tal-assoċjazzjonijiet tat-turiżmu, u partijiet ikkonċernati rilevanti oħra u awtoritajiet pubbliċi lokali jew fil-livell tal-kontea. -Deskrizzjoni tal-attribuzzjonijiet tal-bord tad-diretturi u tal-assemblea ġenerali; -Is-sistema tal-votazzjoni u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet; -Mekkaniżmu ta’ finanzjament: -L-objettivi tad-DMOs u l-monitoraġġ tar-riżultati b’responsabbiltajiet speċifiċi. Għandu jiġi stabbilit DMO filwaqt li jitqiesu l-unitajiet ġeografiċi (kontej, muniċipalitajiet) bl-għan li jiġi promoss it-turiżmu lokali jew reġjonali. |
|||
|
329 |
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
Mira |
DMOs stabbiliti |
Numru |
0 |
8 |
Q4 |
2023 |
8 organizzazzjonijiet ta’ Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandhom jiġu stabbiliti mill-Gvern (f’konformità mal-istadju importanti 328) inklużi l-entitajiet rilevanti kollha attivi fit-turiżmu u l-kultura f’żona speċifika, u rregolati mill-Kumitat Eżekuttiv tad-DMO. Ir-responsabbiltà tar-riżultati tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni hija kondiviża mill-Ministeru tal-Ekonomija, l-Intraprenditorija u t-Turiżmu u l-Kumitat Eżekuttiv tad-DMOs L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni għandhom ikunu bbażati fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) inklużi fl-istudju “Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni”. |
|
|
330 |
Riforma 1. Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
Mira |
Sehem akbar ta’ turisti barranin attirati fil-kontej li huma parti mid-DMOs reġjonali |
Perċentwali (%) |
0 |
5 % |
Q1 |
2026 |
L-għadd ta’ turisti barranin għandu jiżdied b’mill-inqas 5 % sa tmiem l-2025, meta mqabbel ma’ 2019 fil-kontej li huma parti mid-DMOs reġjonali, abbażi ta’ data uffiċjali mill-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika u fuq data miġbura mill-Ministeru tal-Ekonomija, l-Intraprenditorija u t-Turiżmu |
|
|
331 |
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
Mira |
Siti li għandhom jiġu inklużi fir-rotot kulturali |
Numru |
0 |
225 |
Q1 |
2022 |
Mill-inqas 225 sit għandhom jiġu inklużi fir-rotot kulturali u għandhom jintgħażlu abbażi tal-immappjar u li jkunu ppożizzjonati prinċipalment f’żoni rurali u żvantaġġati biex jattiraw turisti u joħolqu postijiet tax-xogħol ġodda fl-industrija tat-turiżmu. Is- “siti” huma l-punti ta’ attrazzjoni turistika (bħal kastelli, fortifikazzjonijiet, monasteri, djar tradizzjonali) li għandhom jiġu inklużi fit-12 rotta kulturali u għandhom jintgħażlu minn kumitat u għandhom ikunu bbażati fuq proċess ta’ konsultazzjoni. Il-kriterji minimi tal-għażla huma: a) kriterji territorjali, ekonomiċi u soċjali inkluż it-tkabbir, l-impjiegi b’enfasi fuq reġjuni inqas żviluppati; b) il-kapaċità tal-proġett li jiġġenera impatt fuq l-attraenza tat-turiżmu u ż-żieda fil-parteċipazzjoni kulturali, il-karattru uniku fil-livell nazzjonali, vantaġġi komparattivi u kompetittivi. c) l-inklużjoni ta’ siti relatati mat-tema tar-rotot li qabel kienu ffinanzjati fi ħdan il-Programm Operazzjonali Reġjonali u l-Programm Nazzjonali għall-Iżvilupp Rurali d) l-inklużjoni ta’ siti fil-Lista tal-Patrimonju Dinji tal-UNESCO jew fil-lista temporanja jew indikattiva, e) l-inklużjoni ta’ siti fil-kategorija ta’ bini storiku li mhuwiex meqjus bħala monumenti storiċi. Huma biss dawk is-siti li attwalment jipprovdu aċċess għat-turisti li għandhom jiġu inklużi fir-rotot kulturali. |
|
|
332 |
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti għall-promozzjoni tat-12 rotta |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q3 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-iżvilupp tat-turiżmu f’kull rotta kulturali. L-attivitajiet li ġejjin għandhom jiġu inklużi: Diġitizzazzjoni tas-siti inklużi fir-rotta Il-ħolqien ta’ app iddedikata għall-viżitaturi — L-immarkar u s-sinjalar tar-rotta/siti inklużi fir-rotta; Il-ħolqien ta’ offerta kulturali konġunta |
|||
|
333 |
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
Stadju Importanti |
Ftuħ tat-12 rotta kulturali |
Il-ftuħ tat-12 rotta kulturali aċċessibbli għat-turisti. |
Q1 |
2024 |
Is-siti għandhom jinfetħu għall-pubbliku u r-rotot għandhom isiru funzjonali skont il-kuntratti fl-istadju importanti 331. Is-siti fejn għandhom jitwettqu x-xogħlijiet ta’ restawr għandhom ikunu miftuħa biss parzjalment, sakemm jitlesta r-restawr. |
|||
|
334 |
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti għax-xogħlijiet ta’ restawr/rinnovazzjoni għas-siti inklużi fit-12 rotta kulturali |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
|
Q2 |
2026 |
L-iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament għax-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni tal-bini (kastelli, knejjes, fortizzi) inklużi fit-12 rotta kulturali. Għas-siti li huma parti mix-xogħlijiet ta’ restawr tat-12 rotta kulturali, għandhom jiġu inklużi dawn li ġejjin: -ir-restawr tal-bini, il-ħolqien fejn meħtieġ ta’ triq ta’ aċċess, akkoljenza għall-viżitaturi. -l-istabbiliment ta’ toroq ta’ aċċess huma xogħlijiet ta’ interventi minimi li jippermettu mill-inqas aċċess għall-persuni bil-mixi. Ma għandu jiġi inkluż l-ebda xogħol ta’ asfaltar. Il-proġetti magħżula għandu jkollhom mill-inqas l-istudji ta’ prefattibbiltà ffinalizzati, u l-istudju ta’ fattibbiltà u d-dokumenti rilevanti kollha ffinalizzati qabel l-iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament. Għall-mużew u l-katina ta’ tifkira ddedikati għal kuntratti ta’ oppressjoni u kunflitt għandhom jinkludu xogħlijiet ta’ restawr għall-bini, iċ-ċentri tal-viżitaturi, id-diġitalizzazzjoni. Il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni u jiżgura l-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (2021/C58/01). Il-kuntratti se jkunu bbażati fuq il-proċeduri miftuħa tal-offerti, u se jkun fihom l-elementi li ġejjin: -il-lista ta’ attivitajiet li għandhom jitwettqu b’rabta mal-iżvilupp tas-sit (restawr, aċċess għall-viżitaturi, u l-attivitajiet kollha deskritti fid-dokument ewlieni) -skadenzi għat-tlestija tax-xogħlijiet -mekkaniżmu ċar ta’ finanzjament -— rekwiżiti u standards tekniċi Il-lista ta’ attivitajiet u l-elementi kollha ta’ kull wieħed mill-kuntratti ta’ xogħol se jiġu stabbiliti abbażi tad-deskrizzjoni tal-interventi (ippreżentata fid-dokument ewlieni) fid-dokumentazzjoni tal-akkwist, skont l-ispeċifiċitajiet tax-xogħlijiet. Dawn l-elementi se jiġu deskritti fid-dokumenti tal-akkwist pubbliku. |
|
335 |
Investiment 1. Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
Mira |
Siti li għadhom kif ġew irrestawrati li nfetħu |
Numru |
0 |
225 |
Q2 |
2026 |
225 siti restawrati għandhom jinfetħu għat-turisti. Mit-12 rotta kulturali, is-siti li ġejjin għandhom jiġu restawrati (li jippermettu li jkunu kompletament aċċessibbli għat-turisti u l-pubbliku): -5 kastelli -5 Curia -10 knejjes tal-injam -5 “Cula” (abitazzjonijiet nobleman Rumeni) -5 monasteri tal-Moldova -5 knejjes/siti fuq ir-rotta ta’ Saint Ladislaus -5 kastra Rumani -5 fortizzi -8 dar tradizzjonali fid-Delta tad-Danubju -172 dar rurali tradizzjonali |
|
|
336 |
Investiment 2. Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti |
Stadju Importanti |
Firma tal-kuntratti għax-xogħlijiet ta’ bini tal-mużewijiet |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q1 |
2023 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni tal-mużewijiet il-ġodda ddedikati għall-oppressjoni u l-kunflitt. Is-siti għandhom jintgħażlu abbażi tal-valur simboliku u l-assoċjazzjoni tagħhom mar-reġimi totalitarji (postijiet li huma punti ta’ riferiment għal kunflitti interetniċi u l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet interkulturali tajbin). L-għoti ta’ kuntratti għandu jitwettaq abbażi ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti miftuħa u kompetittiva, u għandu jirrispetta l-proċeduri tal-bini NZEB. Bini ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Il-mużewijiet il-ġodda huma kif ġej: 1.Il-gallerija tal-Istorja ta’ Transilvanja (li qabel kienet Mutra — Mużew ta’ Identitajiet u Kunflitti Transilvanjani) li għandha tinbena fil-periferija ta’ Cluj-Napoca. Id-diġitalizzazzjoni tal-valuri kollha u l-akkwist tat-tagħmir tal-mużewijiet għandhom ikunu parti mill-iżvilupp. 2.Rapa Robilor, post ta’ tifkira għall-persuni miżmuma l-ħabs f’Aiud, il-Kontea ta’ Alba. Bħala parti minn dan il-proġett, għandu jinbena wkoll ċentru għall-viżitaturi fuq is-sit. 3.Memorial of Forced Displacement of people and overindustrialisation, Satu Mare. Għall-mużewijiet u l-monumenti ddedikati għall-oppressjoni u l-kunflitt, il-kuntratti għandhom jinkludu xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni tal-bini, għall-bini, għaċ-ċentri tal-viżitaturi, għad-diġitalizzazzjoni. Il-mużewijiet u l-monumenti li ġejjin huma inklużi: -Il-mużew Nazzjonali tal-Istorja Lhudija u l-Olokawst, Bukarest -Tifkira tar-Rivoluzzjoni tad-89, Timișoara -Memorial tal-vittmi, Sighet -Il-ħabs ta’ silenzju, Râmnicu Sărat -Mużew ta’ orruri tal-Komuniżmu, Sfântu Gheorghe. |
|||
|
337 |
Investiment 2. Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti |
Mira |
Mużewijiet mibnija ġodda u rinnovati miftuħa |
Numru |
0 |
8 |
Q2 |
2026 |
8 mużewijiet u monumenti mibnija ġodda jew rinnovati għandhom jinfetħu għall-pubbliku: -3 mużewijiet — kostruzzjoni ġdida -5 mużewijiet — restawr, rinnovazzjoni, modernizzazzjoni. |
|
|
338 |
Riforma 2: Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju dwar it-turiżmu taċ-ċikliżmu |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju dwar it-turiżmu taċ-ċikliżmu |
|
|
|
Q1 |
2022 |
Il-qafas regolatorju (Deċiżjonijiet tal-Gvern) għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu għandu jinkludi l-elementi li ġejjin: — l-istabbiliment tal-istituzzjonijiet responsabbli għall-operazzjonalizzazzjoni u l-monitoraġġ tal-infrastruttura tat-turiżmu taċ-ċikliżmu (inkluż iċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni għar-rotot taċ-ċikliżmu) — l-istabbiliment ta’ tipoloġiji u karatteristiċi tar-rotot taċ-ċikliżmu; — inċentivi regolatorji għall-użu tat-turiżmu taċ-ċikliżmu. |
|
339 |
Riforma 2: Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
Stadju Importanti |
Stabbiliti u operazzjonali taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni Velo |
Adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Gvern għall-istabbiliment taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni għar-rotot taċ-ċikliżmu |
Q2 |
2022 |
Iċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni (NCC) għar-Rotot ta’ Velo għandu jiġi stabbilit fil-Ministeru tal-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni. Il-NCC għandu jsir operattiv u għandu jibda jelabora l-istudju u l-applikazzjoni eVelo. |
|||
|
340 |
Riforma 2: Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
Stadju Importanti |
Studju komprensiv dwar id-distribuzzjoni territorjali tar-rotot nazzjonali taċ-ċikliżmu |
Studju ppubblikat |
Q3 |
2022 |
L-istudju fil-fond għandu jistabbilixxi d-distribuzzjoni territorjali tal-perkorsi tat-turiżmu bir-roti (2 404 km ta’ rotot taċ-ċikliżmu) abbażi ta’ kriterji ewlenin (eż. it-tnaqqis tal-konġestjoni, il-promozzjoni tal-ekoturiżmu) jidentifika l-atturi rilevanti u jintegra inizjattivi eżistenti biex jissaħħaħ il-wirt naturali u kulturali, f’konformità mar-rekwiżiti taħt l-istadju importanti 338. Abbażi tar-riżultati tal-istudju, għandu jitnieda l-proċess ta’ akkwist biex jiġu stabbiliti l-mogħdijiet taċ-ċikliżmu. |
|||
|
341 |
Investiment 3. L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni tal-Velo |
Stadju Importanti |
Pjattaforma Nazzjonali Integrata tal-EVelo u applikazzjoni tal-ismartphone |
Żvilupp u pubblikazzjoni tal-pjattaforma u l-applikazzjoni |
Q3 |
2022 |
L-iżvilupp u l-pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni diġitali integrata għall-forniment ta’ informazzjoni tematika relatata mat-turiżmu taċ-ċikliżmu. L-applikazzjoni integrata tinkludi l-istabbiliment tal-Pjattaforma Nazzjonali eVelo (sit web għar-rotot nazzjonali taċ-ċikliżmu), u applikazzjoni tematika tal-ismartphone, f’konformità mar-rekwiżiti taħt l-istadju importanti 340. |
|||
|
342 |
Investiment 4. Implimentazzjoni ta’ 2 404 km ta’ rotot għaċ-ċikliżmu |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti għar-rotot taċ-ċikliżmu |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għall-kostruzzjoni ta’ 2 404 km ta’ rotot ġodda għaċ-ċikliżmu, wara proċess ta’ sejħa għall-offerti miftuħ u kompetittiv. Il-proċess tal-offerti għandu jibda bil-pubblikazzjoni tal-iskema ta’ finanzjament li għandha tistabbilixxi l-eliġibbiltà, il-kriterji u l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-kuntratti. L-iskema finanzjarja għandha tiġi żviluppata miċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni għar-Rotot Velo. Wara t-tlestija tal-proċess tal-offerti, ix-xogħlijiet għandhom jibdew fuq ir-rotot taċ-ċikliżmu ta’ 2 404 km. |
|||
|
343 |
Investiment 4. Implimentazzjoni ta’ 2 404 km ta’ rotot għaċ-ċikliżmu |
Mira |
Kilometri ta’ rotot għaċ-ċikliżmu mibnija u aċċessibbli għaċ-ċikliżmu |
Kilometri (km) |
0 |
2 404 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 2 404 km ta’ rotot taċ-ċikliżmu mibnija ġodda u aċċessibbli f’postijiet definiti abbażi tal-eżitu tal-istudju. |
|
|
344 |
Ir-riforma tas-3. Ir-riforma tas-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għall-finanzjament tas-settur kulturali |
|
|
|
Q3 |
2022 |
L-istadju importanti jiffoka fuq l-iżgurar ta’ sistema stabbli ta’ finanzjament għal proġetti kulturali. Il-liġi aġġornata għandha tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ finanzjament stabbli mill-baġit tal-Istat għas-settur kulturali li jiffoka fuq: it-tnaqqis tad-distakk fl-aċċess għall-kultura bejn iż-żoni rurali/żgħar u ż-żoni urbani kbar, l-appoġġ għad-diversità kulturali u l-inklużjoni soċjali u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-appoġġ għall-industriji kreattivi, iż-żieda fil-potenzjal ekonomiku tas-settur kulturali. Il-liġijiet li għandhom jiġu approvati u jidħlu fis-seħħ huma: — Il-qafas leġiżlattiv dwar il-finanzjament mhux rimborsabbli fil-kultura (Ordinanza tal-Gvern 51/1998); — Il-finanzjament fil-qasam awdjoviżiv f’konformità mal-linji gwida Komunitarji. Il-bidliet leġiżlattivi se jkunu bbażati, fost l-oħrajn, fuq ir-riżultati pprovduti mill-immappjar tal-offerti pubbliċi u privati tas-servizzi kulturali fil-livell nazzjonali u lokali, fuq l-identifikazzjoni u l-għoti ta’ sorsi addizzjonali prevedibbli u trasparenti ta’ finanzjament, mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali; mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali għall-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika. |
|
345 |
Ir-riforma tas-3. Ir-riforma tas-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar l-istatut tal-ħaddiema kulturali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għall-istatut tal-ħaddiema kulturali |
Q1 |
2023 |
Qafas leġiżlattiv ġdid dwar l-istatut tal-ħaddiema kulturali għandu jidħol fis-seħħ u jinkludi firxa wiesgħa ta’ politiki u jipproponi miżuri konkreti li jindirizzaw l-isfidi speċifiċi li jiffaċċjaw l-artisti u li huma maħsuba biex jipproteġu l-artisti, bħal: -definizzjoni ċara tal-impjieg f’ “xogħol artistiku” u “xogħol kulturali” kif definit madwar l-Istati Membri u d-dokumenti tal-UE; -standards u rekwiżiti minimi fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-oqfsa leġiżlattivi u ta’ protezzjoni soċjali (eż. il-kundizzjonijiet tax-xogħol, it-tassazzjoni u l-aċċess għas-sigurtà soċjali u benefiċċji oħra, remunerazzjoni ġusta); -dispożizzjonijiet fis-sistemi ta’ protezzjoni soċjali li jippermettu lill-ħaddiema kulturali jaċċessaw il-benefiċċji, bħall-qgħad, il-protezzjoni tas-saħħa, is-self bankarju, il-finanzjament, il-pensjoni. -għodod għall-identifikazzjoni (legali) tal-artist kulturali freelancer (artisti u professjonijiet relatati) u għall-ħolqien tal-mekkaniżmi ta’ inklużjoni fis-sistema tal-protezzjoni soċjali. -metodi oħra għat-titjib tal-istatus soċjo-professjonali u l-kundizzjonijiet tal-ħaddiem kulturali. |
|||
|
346 |
Investiment 5. Żieda fl-aċċess għall-kultura f’żoni kulturalment żvantaġġati |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q1 |
2023 |
Il-kuntratti għandhom jiġu ffirmati bejn l-operaturi kulturali u l-korp ta’ finanzjament pubbliku, sabiex jiġi stabbilit il-qafas legali għall-infiq tal-appoġġ għall-aċċess għall-kultura f’żoni rurali u ta’ bliet żgħar bi ftit jew l-ebda servizz kulturali pubbliku, permezz ta’ proġetti kulturali. Il-kuntratti għandhom jingħataw mill-Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Fond Kulturali, wara proċedura ta’ sejħa għall-offerti miftuħa u kompetittiva. Kriterji tal-għażla għall-għoti ta’ kuntratti: Numru/Tipi ta’ benefiċjarji/parteċipanti, benefiċċji edukattivi fi żmien qasir, medju u twil, miri edukattivi (storja, ġeografija, loġika eċċ.), kriterji artistiċi/ta’ kreattività, kriterji ekoloġiċi/tal-bijodiversità/tan-natura/ambjentali, kriterji ta’ inklużjoni. |
|||
|
347 |
Investiment 5. Żieda fl-aċċess għall-kultura f’żoni kulturalment żvantaġġati |
Mira |
Lokalitajiet żgħar b’aċċess akbar għall-kultura |
Numru |
0 |
50 |
Q2 |
2024 |
50 lokalitajiet b’popolazzjoni ta’ inqas minn 50 000 abitant għandhom jibbenefikaw mill-implimentazzjoni ta’ żewġ programmi pilota ta’ finanzjament li għandhom jaraw proġetti ta’ edukazzjoni kulturali u/jew kulturali żviluppati |
|
|
348 |
Investiment 6. Żvilupp ta’ sistema diġitali għall-proċessi ta’ finanzjament kulturali |
Stadju Importanti |
Sistema diġitali operazzjonalizzata |
Pjattaformi u sistemi diġitali operazzjonalizzati |
Q3 |
2023 |
Dan l-istadju importanti jirreferi għall-iżvilupp ta’ sistemi diġitali li għandhom: — tiffaċilita l-aċċess għall-finanzjament għall-operaturi kulturali nazzjonali permezz ta’ applikazzjonijiet ta’ finanzjament simplifikati u diġitalizzati, il-valutazzjoni tal-proġetti, l-ikkuntrattar, il-monitoraġġ tal-evalwazzjonijiet, l-iżborż tal-finanzjament, il-valutazzjoni ex post; — tirreġistra l-għotjiet kulturali pubbliċi kollha li diġà ngħataw bl-għan li jiġi evitat il-finanzjament doppju; — jintuża bħala strument għall-ġbir tad-data relatat mal-infiq kulturali fil-livell tal-lokalità u tar-reġjun kollu u ta’ kwalunkwe lokalità u reġjun, dwar il-kostijiet kulturali għal kull tip ta’ proġett u jippermetti deċiżjoni bbażata fuq l-evidenza fil-qasam tal-politika kulturali; — tippermetti aċċess trasparenti għal proġetti mhux kunfidenzjali, informazzjoni għall-promoturi tal-proġetti u għall-pubbliku akbar. |
|||
|
349 |
Investiment 7. L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q3 |
2023 |
Il-kuntratti għandhom jiġu ffirmati mal-produtturi u d-distributuri tal-films, wara sejħa għal proġetti li jikkontrollaw amministrattivi, inklużi l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ għajnuna de minimis. Il-finanzjament għandu jkun ikkundizzjonat billi jiġi attirat/jinżamm għadd minimu ta’ impjegati speċjalizzati f’oqsma diġitali. L-attivitajiet eliġibbli jinkludu l-iżvilupp ta’ kapaċitajiet ta’ editjar/postproduzzjoni għall-prodotti diġitali, il-ħolqien ta’ mikropjattaformi tal-VoD, il-kummerċjalizzazzjoni u d-diġitalizzazzjoni (l-akkwist ta’ tagħmir tal-IT — l-editjar tal-vidjo, is-sottotitolar diġitali, l-arkivjar diġitali), l-iżvilupp u d-distribuzzjoni ta’ kontenut kulturali awdjoviżiv, it-taħriġ tal-persunal biex jinkisbu ħiliet diġitali. L-investiment li għandu jiġi appoġġat jinvolvi wkoll appoġġ għall-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-kontenut diġitali. |
|||
|
350 |
Investiment 7. L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films |
Mira |
Produtturi u distributuri tal-films b’kompetenzi diġitali miżjuda |
|
Numru |
0 |
40 |
Q1 |
2025 |
40 intrapriża mikro, żgħira u ta’ daqs medju u persuni ġuridiċi oħra (inklużi organizzazzjonijiet mhux governattivi u intrapriżi kbar) attivi fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni ta’ films, inklużi films ċinematografiċi, li żviluppaw kontenut diġitali, kisbu kapaċità ta’ ħiliet diġitali għall-editjar u l-postproduzzjoni għal prodotti diġitali. |
L.IL-KOMPONENT 12: Kura tas-saħħa
Il-komponent tal-Kura tas-Saħħa tal-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza għandu jikkonsisti fi tliet riformi u żewġ investimenti li jindirizzaw l-isfidi ewlenin fis-sistema tas-saħħa. Dawk ewlenin huma tnaqqis fir-rata ta’ mortalità evitabbli, tnaqqis fid-disparitajiet reġjonali, soċjali u rurali-urbani fl-aċċess għal servizzi bażiċi tas-saħħa, żieda fl-aċċess għal servizzi tas-saħħa ta’ kwalità, it-titjib tal-infrastruttura tal-isptarijiet u ta’ qabel l-isptarijiet, u l-ottimizzazzjoni tal-infiq għall-kura tas-saħħa u l-ġestjoni tar-riżorsi.
Il-komponent għandu jikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż tar-Rumanija dwar it-titjib tal-aċċess għall-kura tas-saħħa u l-kosteffiċjenza tagħha, inkluż permezz tal-bidla għall-kura outpatient (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019). Tindirizza wkoll ir-rakkomandazzjoni dwar it-tisħiħ tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż fl-oqsma tal-ħaddiema tas-saħħa u tal-prodotti mediċi, u ttejjeb l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 1, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
L.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiżdied l-effiċjenza tal-infiq fuq is-saħħa pubblika billi tiġi implimentata sensiela ta’ bidliet leġiżlattivi u billi tiġi ppilotata skema ta’ għotjiet biex jiġu ppremjati l-fornituri tal-kura tas-saħħa bl-aqwa prestazzjoni abbażi ta’ kriterji oġġettivi u li jistgħu jitkejlu.
Din ir-riforma tikkonsisti f’żewġ partijiet. L-ewwel wieħed għandu jiġi implimentat billi jitwettaq programm pilota mmirat lejn l-istimolu tat-titjib tal-kwalità u l-kosteffettività tas-servizzi tas-saħħa billi jinħolqu, jiġu pilotati u implimentati dawk il-mekkaniżmi finanzjarji li jippremjaw il-prestazzjoni tal-fornituri tal-kura tas-saħħa (permezz tal- “Fond ta’ Kwalità tas-Servizz tas-Saħħa”). Għal dan l-għan, il-Ministeru tas-Saħħa, fi sħubija mal-aġenziji u l-korpi nazzjonali, u li jibbenefika minn għarfien espert estern, għandu jiżviluppa indikaturi tal-kwalità tas-servizzi tas-saħħa, mudelli ta’ pagament ibbażati fuq il-prestazzjoni u għodod diġitali għall-ġbir u l-monitoraġġ tal-indikaturi, għandu jistabbilixxi l-qafas leġiżlattiv meħtieġ, għandu jivvaluta r-rapporti tal-kwalità, u għandu jagħmel il-pagamenti skont il-mudelli żviluppati u r-riżultati tal-valutazzjonijiet. Bħala tali, sabiex tingħata spinta lill-kwalità tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-pagamenti (premjijiet) żborżati mill- “Fond ta’ Kwalità tas-Servizz tas-Saħħa” għandhom jingħataw lill-fornituri bl-ogħla indikaturi ta’ kwalità. L-iskema għandha tkopri l-isptarijiet, fl-ewwel fażi, u mbagħad għandha tiġi estiża għal livelli oħra tas-sistema tal-kura tas-saħħa: pazjenti ta’ barra u fornituri tal-kura primarja, bil-ħsieb li tiġi skalata fit-tipi kollha ta’ fornituri tal-kura tas-saħħa, wara t-tmiem tal-programm pilota. It-tieni sottoriforma għandha tikkonsisti fl-iżvilupp ta’ mudell ġdid ta’ kuntratt qafas li jirregola l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-kura tas-saħħa u r-regoli ta’ implimentazzjoni tiegħu. L-effett mistenni ta’ din ir-riforma huwa li jitnaqqas il-proporzjon globali tal-popolazzjoni li tirrapporta ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati.
Din ir-riforma għandha tkun iddedikata wkoll għas-servizzi ta’ informazzjoni u pubbliċità, inkluż għal kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, li huma relatati ma’ stqarrijiet għall-istampa ppubblikati fl-istampa bil-miktub u online, informazzjoni u materjali ta’ pubbliċità dwar l-attivitajiet u r-riżultati miksuba, il-promozzjoni online (fuq is-sit web u fuq il-mezzi tal-midja soċjali). Il-materjali kkomunikati għandhom jiġu elaborati u promossi matul l-implimentazzjoni tar-riforma, ir-rappurtar dwar il-proċess, inkluż, fost l-oħrajn, l-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv, ir-riżultati ewlenin tal-proġett pilota, it-tnedija tal-iskema għall-isptarijiet pubbliċi, u l-estensjoni tal-programm għall-pazjenti ta’ barra u l-fornituri tal-kura primarja. Ir-rappurtar pubbliku huwa metodu stabbilit sew għall-promozzjoni tal-mudell ibbażat fuq il-kwalità tal-għoti tal-kura tas-saħħa.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Riforma 2: Żieda fil-kapaċità biex isiru investimenti fl-infrastruttura tas-saħħa
Ir-riforma għandha l-għan li żżid il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet ċentrali u lokali biex jiġġestixxu b’mod effiċjenti l-proġetti tal-infrastruttura tas-saħħa billi tistabbilixxi u tħaddem l-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura tas-Saħħa (ANDIS), bħala istituzzjoni pubblika b’personalità ġuridika u subordinata għall-Ministeru tas-Saħħa. Fil-kapaċità istituzzjonali sħiħa tagħha, l-ANDIS għandha tkun kapaċi tmexxi proġetti kbar ta’ infrastruttura tas-saħħa pubblika, kif ukoll tipprovdi għarfien espert tekniku fuq talba tal-awtoritajiet lokali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha tikkonsisti fl-istabbiliment tal-ANDIS, id-dotazzjoni tagħha bi kwartieri ġenerali u persunal (inkluża l-ħatra ta’ President u Bord tat-Tmexxija), attivitajiet ta’ taħriġ tal-persunal u konsulenza u assistenza teknika għall-proġetti li jaqgħu taħt il-portafoll tal-ANDIS.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa
Ir-riforma għandha tinkludi tliet sottoriformi.
R.3.1 Ir-riforma tal-ġestjoni tas-servizz tas-saħħa
L-għan ta’ din is-sotto-riforma huwa li ttejjeb l-għarfien, il-ħiliet u l-kompetenzi tar-riżorsi umani fil-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa, fil-livelli kollha tas-sistema tas-saħħa Rumena.
Is-sottoriforma għandha tiġi implimentata permezz ta’ bidla leġiżlattiva tal-liġi ewlenija li tirregola s-settur tas-saħħa (il-Liġi Nru 95 tal-2006). Għandhom jiġu adottati numru ta’ Deċiżjonijiet tal-Gvern sabiex jinżammu l-bidliet f’din il-liġi. Sussegwentement, ċentru ta’ eċċellenza fil-qasam tal-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa għandu jsir operattiv u programmi ta’ taħriġ akkreditati għar-riżorsi umani kkonċernati fil-ġestjoni (li jinkludu membri tal-kumitati ta’ tmexxija tal-isptar, kapijiet tas-sezzjonijiet, kapijiet ta’ laboratorji fil-faċilitajiet tas-saħħa, diretturi eżekuttivi, kapijiet tobba, maniġers) għandu jitwettaq f’kollaborazzjoni ma’ dawk l-istituzzjonijiet akkademiċi b’portafoll ewlieni fil-qasam tat-taħriġ u l-iżvilupp tar-riżorsi umani responsabbli għall-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa. Matul il-perjodu ta’ implimentazzjoni tar-riforma, il-Ministeru tas-Saħħa huwa mistenni li jibbenefika minn assistenza teknika u konsulenza pprovduta minn esperti.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
R.3.2 L-iżvilupp tar-riżorsi umani fil-qasam tal-kura tas-saħħa
L-objettiv ta’ din is-sotto-riforma huwa li tissaħħaħ il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa Rumena biex teduka, tirrekluta, iżżomm u timmotiva forza tax-xogħol lesta biex twieġeb għall-ħtiġijiet tas-saħħa attwali u futuri tal-popolazzjoni.
Is-subriforma għandha tikkonsisti fl-iżvilupp ta’ qafas strateġiku ġdid kif ukoll fl-aġġustament tal-leġiżlazzjoni li tirregola l-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa, u r-rikonoxximent differenzjat tal-merti professjonali u l-benefiċċji tal-professjonisti tas-saħħa. Fl-istess riforma huma inklużi l-kostruzzjoni u t-tagħmir ta’ żewġ ċentri għall-iżvilupp ta’ kapaċitajiet u attivitajiet relatati mat-taħriġ ta’ 1000 membru tal-persunal li jaħdmu f’faċilitajiet tas-saħħa pubblika li jipprovdu kura primarja, komunitarja u outpatient, sptarijiet u faċilitajiet oħra tas-saħħa pubblika. Wara l-2026, it-taħriġ tal-professjonisti tal-kura tas-saħħa għandu jkompli jiġi ffinanzjat mill-baġit tal-Istat.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
R.3.3 Żieda fl-integrità, it-tnaqqis tal-vulnerabbiltajiet u r-riskji ta’ korruzzjoni fis-sistema tas-saħħa
L-objettiv ta’ din is-subriforma huwa li ttejjeb id-definizzjoni u r-regolamentazzjoni tal-kunflitt ta’ interess fis-sistema tas-saħħa Rumena u li tagħti s-setgħa lill-persunal biex jipprevjeni ċirkostanzi li jistgħu jwasslu għal sitwazzjonijiet ta’ korruzzjoni u/jew kunflitt ta’ interess.
Is-subriforma għandha tikkonsisti fl-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu ġdid biex tingħata prijorità lill-allokazzjonijiet baġitarji magħmula mill-Ministeru tas-Saħħa u d-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) u fl-għoti ta’ taħriġ dwar l-integrità għal 3 000 membru tal-persunal li jaħdmu f’oqsma relatati mas-saħħa fl-amministrazzjoni ċentrali, l-istituzzjonijiet devoluti, il-ġestjoni tal-unitajiet tal-kura tas-saħħa, u l-persunal li jipprovdi kura diretta lill-pazjenti.
Din ir-riforma għandha tkun iddedikata wkoll għas-servizzi ta’ informazzjoni u pubbliċità, inkluż għal kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, li huma relatati ma’ stqarrijiet għall-istampa ppubblikati fl-istampa bil-miktub u online, informazzjoni u materjali ta’ pubbliċità dwar l-attivitajiet u r-riżultati miksuba, il-promozzjoni online (fuq is-sit web u fuq il-mezzi tal-midja soċjali). Il-materjali kkomunikati għandhom jiġu elaborati u promossi matul l-implimentazzjoni tar-riforma, ir-rappurtar dwar il-proċess u dwar il-progress ewlieni miksub, bħall-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv, it-tlestija u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-ċentru ta’ eċċellenza, it-tnedija tal-programmi ta’ taħriġ, il-kostruzzjoni u t-tagħmir ta’ żewġ ċentri għall-iżvilupp tal-kapaċitajiet.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb l-aċċess għall-persuni f’żoni rurali żvantaġġati u emarġinati għall-kura tas-saħħa bażika, inklużi l-prevenzjoni u d-dijanjożi bikrija u s-servizzi ta’ trattament, kif ukoll li jżid il-kumplessità tas-servizzi tas-saħħa fil-kura primarja, outpatient u fil-komunità. L-investiment għandu jinkludi l-ħames sottoinvestimenti li ġejjin. Ir-reġjuni/muniċipalitajiet emarġinati huma dawk mingħajr jew b’aċċess limitat għall-kura tas-saħħa primarja. Il-klassifikazzjoni ta’ reġjuni jew muniċipalitajiet marġinalizzati twettqet minn tim tal-Bank Dinji abbażi tal-analiżi tal-grad ta’ privazzjoni f’termini ta’ kapital uman, impjiegi formali u kundizzjonijiet tal-għajxien inadegwati, ir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali u aċċess imnaqqas għas-servizzi, is-saħħa u l-għoti ta’ drittijiet fundamentali oħra li l-aċċess għalihom huwa limitat jew ineżistenti.
Il-kriterji tal-marġinalizzazzjoni u l-grad ta’ marġinalizzazzjoni huma stabbiliti fil-livell reġjonali skont il-metodoloġiji għall-kalkolu tal-indiċi tal-iżvilupp uman lokali u l-indiċi tal-iżvilupp ippreżentati fl-Atlas ta’ żoni rurali marġinalizzati u l-iżvilupp lokali tal-bniedem fir-Rumanija, fl-Atlas ta’ żoni urbani marġinalizzati fir-Rumanija u fl-Istudju ta’ Sostanzjazzjoni għall-Istrateġija Nazzjonali dwar l-Inklużjoni Soċjali u t-Tnaqqis tal-Faqar — skont il-Bank Dinji.
I.1.1 Prattiki ta’ tobba tal-familja jew assoċjazzjonijiet ta’ prattiki tal-kura primarja
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fir-rinnovazzjoni jew it-tagħmir ta’ mill-inqas 2 000 assoċjazzjoni ta’ prattiki jew prattiki ta’ tobba tal-familja. Dan għandu jsir abbażi ta’ sejħa miftuħa u permezz ta’ sistema ċentralizzata ta’ akkwist.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.1.2 Unitajiet mediċi mobbli
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fil-kisba ta’ 10 karavan mediku mgħammra b’apparat mediku li jippermetti t-twettiq ta’ attivitajiet ta’ skrinjar tal-kanċer tas-sider u ċervikali f’oqsma b’aċċess limitat għal servizzi tal-kura tas-saħħa speċjalizzati. Huwa mistenni li din il-miżura ma tagħmilx ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżura u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza f’konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). B’mod partikolari, il-karavans li għandhom jinxtraw għandhom ikunu l-aqwa teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.1.3 Unitajiet ta’ kura għal pazjenti ta’ barra
L-investiment għandu jikkonsisti fir-riabilitazzjoni, il-modernizzazzjoni, l-estensjoni (inkluż permezz tal-kostruzzjoni ta’ bini ġdid) ta’ mill-inqas 30 unità ta’ kura outpatient. L-għażla għandha tqis ukoll il-lista ta’ proġetti li jinsabu fil-lista ta’ riżerva tas-sejħa għal proġetti fil-Programm Operazzjonali Reġjonali (2014–2020) u proġetti oħra skont il-livell ta’ maturità tagħhom. Mill-inqas 20 unità tal-kura tal-pazjenti ta’ barra għandhom ikunu jinsabu f’reġjuni jew muniċipalitajiet inqas żviluppati (definiti bħala dawk ir-reġjuni/muniċipalitajiet fejn il-PDG/capita < 75 % tal-medja tal-UE-27).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
I.1.4 Ċentri komunitarji integrati
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fil-bini/rinnovazzjoni ta’ 200 ċentru komunitarju integrat (ċentri komunitarji integrati huma parti mill-korp ta’ programmi tal-kura tas-saħħa komunitarja mmexxija mill-Ministeru tas-Saħħa, bl-għan ewlieni li jiżdied l-aċċess għal servizzi mediċi ta’ kwalità għall-popolazzjoni u b’mod partikolari għall-gruppi vulnerabbli), kif ukoll li jiġu mgħammra bis-sħiħ, f’konformità mar-rekwiżiti minimi stabbiliti fid-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 324/2019. L-infrastruttura u/jew il-bini għandhom jikkonformaw mal-kriterji tal-effiċjenza enerġetika. Il-bini l-ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.1.5 Uffiċċji tal-ippjanar tal-familja
L-investiment għandu jikkonsisti fir-riabilitazzjoni jew fit-tagħmir ta’ 79 prattika ta’ ppjanar tal-familja b’punti ta’ dijanjostika tal-kura għal mard trażmess sesswalment, skener ultrasoniku b’sondi ġinekoloġiċi ultraportabbli, mikroskopju, tagħmir tal-IT, refriġeratur, vetturi tat-trasport (elettriċi jew roti). L-investiment għandu jkopri wkoll l-ispiża tat-taħriġ tal-persunal mediku li jaħdem fil-kabinetti tal-ippjanar tal-familja.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 2. Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiżdied is-sikurezza tal-pazjenti fil-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa, permezz ta’ interventi li jiżguraw in-nirien, il-bini strutturali, u s-sikurezza sismika, kif ukoll it-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija u l-prevenzjoni ta’ infezzjonijiet assoċjati mal-kura tas-saħħa. L-investiment għandu jinkludi l-erba’ sottoinvestimenti li ġejjin u mill-inqas EUR 42.51 miljun minn dan l-investiment għandhom jiġu allokati għat-tagħmir tal-IT.
I.2.1 Infrastruttura ġdida tal-isptarijiet pubbliċi
Is-sottoinvestiment jikkonsisti fil-finanzjament parzjali tal-bini ta’ 19 sptar jew unità ta’ sptar ġodda. Mid-19 sptar jew unità ta’ sptar ġodda, 15 binja għandhom jikkonformaw mar-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali u 4 għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja ta’ mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.2.2 Tagħmir u apparat mediku
Is-sottoinvestiment jikkonsisti fl-attrezzar tal-isptarijiet jew tal-unitajiet tal-isptarijiet mibnija ġodda b’apparat mediku (bħal tagħmir għal dipartimenti speċifiċi u ġenerali għas-swali tal-kirurġija, kamra tat-trattament, kmamar tal-iżolament, inkluż għal mard infettiv u unitajiet maħruqa, kmamar tal-pazjenti, stazzjonijiet tal-infermiera, faċilitajiet tal-persunal mediku, kmamar tal-medikazzjoni, kmamar għall-preparazzjoni nadifa, kmamar ICU, kmamar ta’ iżolament tas-CCU, faċilitajiet ta’ riabilitazzjoni, ġestjoni tal-iskart u tal-ħżin, faċilitajiet ta’ emerġenza u ta’ risuxxitazzjoni) u tagħmir mediku (bħal: sodod, unitajiet ta’ dekontaminazzjoni, tagħmir tal-IT, twapet tal-ħabtiet, defibrillaturi, pompi tal-infużjoni, sistemi ta’ monitoraġġ fiżjoloġiku, inkluż konsol ċentrali, sistemi ta’ monitoraġġ fiżjoloġiku għall-kura akuta, ventilaturi għal unitajiet ta’ kura intensiva, sistemi ta’ skennjar għal skopijiet ġenerali).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
I.2.3 Faċilitajiet ta’ kura intensiva għat-trabi tat-twelid
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fil-modernizzazzjoni, l-estensjoni u l-forniment ta’ tagħmir ġdid għal 25 unità tal-kura intensiva neonatali għall-pazjent kritiku għal dijanjożi bikrija, trattament qabel it-twelid, neonatali u postnatali. B’mod speċifiku, is-sottoinvestiment għandu jkopri l-estensjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura tal-isptarijiet iddedikata għal pazjenti kritiċi tat-twelid b’ 124 sodda addizzjonali (inklużi infrastruttura u tagħmir relatati), it-tagħmir ta’ 90 sodda eżistenti b’apparat mediku adegwat, kif ukoll it-titjib tal-programm ta’ skrinjar billi l-infrastruttura eżistenti tiġi mgħammra b’apparat mediku rilevanti, l-akkwist ta’ 12 unità mobbli tal-kura intensiva neonatali u l-bini u t-tagħmir ta’ 8 ċentru ta’ taħriġ reġjonali għal pazjenti kritiċi tat-twelid.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
I.2.4 Tagħmir u materjali biex jitnaqqas ir-riskju ta’ infezzjonijiet nosokomjali
Is-sottoinvestiment għandu jikkonsisti fl-attrezzar ta’ mill-inqas 25 sptar pubbliku b’tagħmir għall-kontroll mikrobijoloġiku tal-arja fil-blokok operattivi u l-unitajiet tal-kura intensiva permezz ta’ faċilitajiet speċifiċi tal-arja kundizzjonata, kif ukoll faċilitajiet għad-diżinfezzjoni tal-persunal mediku.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
351 |
Riforma 1. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali għall-indikaturi tal-prestazzjoni u tal-kwalità li għandhom jintużaw għall-għażla tal-unitajiet mediċi li jibbenefikaw mill-Fond għall-Kwalità tas-Saħħa |
Dispożizzjoni fl-ordni ministerjali li tindika d-dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali li tadotta s-sett ta’ indikaturi tal-kwalità tal-kura u l-metodoloġija meħtieġa għall-għażla tal-faċilitajiet mediċi benefiċjarji |
Q4 |
2022 |
Il-Ministeru tas-Saħħa għandu jiżviluppa u jadotta sett ta’ indikaturi tal-proċess, indikaturi tal-eżitu u indikaturi speċifiċi għall-pazjent li għandhom jintużaw għall-evalwazzjoni tal-fornituri tal-kura tas-saħħa kif ukoll il-metodoloġija għall-għażla bbażata fuq il-prestazzjoni tal-istabbilimenti riċevituri. Is-sett ta’ indikaturi għandu jinkludi indikaturi bħal: il-proporzjon ta’ pazjenti b’avvenimenti avversi, titjib fl-iskala tal-uġigħ (punteġġ tal-Iskala Viżwali tal-Analogu), rata ta’ infezzjonijiet miksuba mill-isptar, informazzjoni ta’ kwalità disponibbli għall-pazjenti. |
|||
|
352 |
Riforma 1. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern għal mudell ġdid ta’ kuntratt qafas li jirregola l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ assistenza medika, mediċini u apparat mediku, apparat ta’ assistenza u teknoloġiji fil-qafas tas-sistema tal-assigurazzjoni tas-saħħa |
Dispożizzjoni fid-Deċiżjoni tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern u tal-Ordni Konġunta tal-Ministeru tas-Saħħa u tad-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa |
Q2 |
2023 |
Il-kuntratt qafas il-ġdid għandu jkollu l-għan li: -Titjib tal-ġestjoni tal-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa -Żieda fis-servizzi tal-kura tal-pazjenti ta’ barra biex titnaqqas il-pressjoni fuq is-sistema tal-isptarijiet -Jippromwovu l-forniment ta’ servizzi ta’ dijanjożi preventiva u bikrija, b’mod partikolari fil-livell tal-kura primarja -Faċilitazzjoni tas-servizzi remoti mill-fornituri tas-servizzi mediċi -Tnaqqas id-distakk rurali-urban f’termini ta’ aċċess għall-kura medika billi toħloq inċentivi għal tobba tal-familja/speċjalisti biex jipprovdu servizzi f’żoni remoti u mhux moqdijin tajjeb. -L-estensjoni tal-kopertura tas-servizzi tal-kura primarja, speċjalizzata u komunitarja biex tinkludi servizzi ta’ prevenzjoni u dijanjożi bikrija Il-bidliet ewlenin jikkonċernaw il-proċeduri u l-kundizzjonijiet kuntrattwali ma’ fornituri ta’ servizzi, mekkaniżmi ta’ finanzjament u raggruppamenti ta’ servizzi għal persuni assigurati u mhux assigurati. |
|||
|
353 |
Riforma 1. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
Stadju Importanti |
Id-dħul fis-seħħ tal-emenda leġiżlattiva meħtieġa biex jiġu inklużi l-eżiti tar-rieżami tal-infiq baġitarju fil-proċess baġitarju |
Il-proċess baġitarju jqis l-eżiti tar-rieżami tal-infiq fil-qasam tas-saħħa li tlesta fl-2023 mill-Ministeru tal-Finanzi. |
Q1 |
2024 |
Il-Ministeru tas-Saħħa għandu jimplimenta fil-proċess baġitarju tiegħu l-eżitu tar-rieżami tal-infiq fil-qasam tas-saħħa mwettaq mill-Ministeru tal-Finanzi. Dan għandu jsir mis-sena ta’ wara t-tlestija tar-rieżami tal-infiq. |
|||
|
354 |
Riforma 1. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
Mira |
It-titjib tal-aċċessibbiltà tal-kura tas-saħħa billi jitnaqqas il-perċentwal ta’ persuni li jirrapportaw ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati |
perċentwal |
4.9 |
4,2 |
Q2 |
2026 |
Il-ħtieġa mhux issodisfata għal eżami u kura medika tista’ tkun minħabba (1) raġunijiet finanzjarji, (2) listi ta’ stennija u (3) il-ħtieġa li wieħed jivvjaġġa ‘l bogħod wisq. L-indikatur tal-Eurostat li jistma l-livell ta’ aċċessibbiltà għas-servizzi tal-kura tas-saħħa jqis it-tliet raġunijiet kollha. Il-kura medika, tirreferi għas-servizzi tal-kura tas-saħħa individwali (eżami jew trattament mediku, għajr kura dentali) ipprovduti minn tobba jew taħt is-sorveljanza diretta tagħhom jew ta’ xi professjoni ekwivalenti, skont is-sistemi tal-kura tas-saħħa nazzjonali. Id-data tinġabar mill-Istatistika Ewropea tal-Istħarriġ dwar id-Dħul u l-Kundizzjonijiet tal-Għajxien u tirreferi għal ħtiġijiet tali matul it-12-il xahar preċedenti. Bit-titjib tal-aċċess għall-kura tas-saħħa, il-perċentwal ta’ persuni li jirrapportaw ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati huwa mistenni li jonqos minn 4.9 % fl-2019 (linja bażi) għal 4.2 % fi Q2 2026. |
|
|
355 |
Riforma 2: Żieda fil-kapaċità biex isiru investimenti fl-infrastruttura tas-saħħa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jistabbilixxi l-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura fis-Saħħa (ANDIS) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jistabbilixxi l-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura fis-Saħħa (ANDIS) |
Q2 |
2022 |
Il-qafas leġiżlattiv għandu jistabbilixxi l-funzjonijiet li ġejjin għall-Aġenzija: — It-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ proġetti prijoritarji ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika fil-ħin, f’konformità mal-ispeċifikazzjonijiet u fil-qafas tal-baġit approvat; — Il-ħruġ ta’ struzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u standards metodoloġiċi applikabbli għat-tħejjija, l-implimentazzjoni u t-tlestija ta’ proġetti ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika; -L-għoti ta’ assistenza speċjalizzata fil-qasam ta’ proġetti ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika lil ministeri, sptarijiet pubbliċi jew lil awtoritajiet pubbliċi oħra; -L-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-programm pluriennali ta’ proġetti ta’ investiment prijoritarju fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika; -Il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ proġetti ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika; -It-twaqqif ta’ ċentru ta’ eċċellenza fil-ġestjoni ta’ proġetti ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika; -L-istabbiliment ta’ sħubijiet u l-konklużjoni ta’ ftehimiet ta’ finanzjament għal proġetti ta’ investiment fl-infrastruttura tas-saħħa pubblika. Il-President tal-ANDIS għandu jinħatar u r-reklutaġġ ta’ persunal għall-15 rwoli ewlenin fl-organigramma finalizzata tal-ANDIS għandu jitlesta sa meta l-aġenzija tibda topera. |
|||
|
356 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għaż-żieda fil-kapaċità għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għar-riforma tal-ġestjoni tas-servizz tas-saħħa u tar-riżorsi umani |
Q2 |
2022 |
L-emendi għandhom fil-mira l-liġi ewlenija li tirregola s-settur tas-saħħa (il-Liġi Nru 95 tal-2006, kif emendata). Barra minn hekk, għandhom jidħlu fis-seħħ għadd ta’ Deċiżjonijiet tal-Gvern sabiex jiġu operazzjonalizzati l-bidliet f’din il-liġi. Id-dispożizzjonijiet ewlenin tal-biċċiet ta’ leġiżlazzjoni li għadhom kif ġew introdotti għandhom: — taġġusta l-kriterji ta’ kompetenza għar-reġistrazzjoni f’kompetizzjonijiet għal pożizzjonijiet ta’ ġestjoni tas-saħħa; — jaġġustaw il-kriterji tal-kwalità għall-programmi ta’ taħriġ fil-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa; — taġġorna r-rekwiżiti għall-iżvilupp professjonali kontinwu tal-professjonisti tas-saħħa; — tiżviluppa u ssaħħaħ il-korp ta’ esperti tal-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa; — jiġu żviluppati l-awditjar u l-evalwazzjoni ta’ programmi ta’ taħriġ dwar il-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa. Il-leġiżlazzjoni li għadha kif ġiet adottata għandha tgħin fil-professjonalizzazzjoni tal-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa billi tiżviluppa kriterji ta’ kompetenza għall-persunal speċjalizzat. |
|||
|
357 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni għall-qafas strateġiku għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni għall-qafas strateġiku għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa bid-Deċiżjoni tal-Gvern |
Q2 |
2022 |
Il-liġi għandha tistabbilixxi qafas strateġiku ġdid għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa, f’konformità mal-objettivi ġenerali tas-sistema tas-saħħa. L-elementi ewlenin dwar il-qafas strateġiku għandhom ikunu: (I) riżorsi umani fis-saħħa — akkwist (II) il-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-saħħa, (III) ġestjoni tal-motivazzjoni għar-riżorsi umani (IV) governanza tal-forza tax-xogħol fil-qasam tas-saħħa |
|||
|
358 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
L-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa |
Adozzjoni tal-pjanijiet ta’ azzjoni settorjali għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa skont l-ordni tal-Ministru tas-Saħħa |
Q4 |
2022 |
Il-pjanijiet ta’ azzjoni settorjali għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fil-kura tas-saħħa primarja u komunitarja, il-kura ambulatorja u fl-isptar u s-saħħa pubblika għandhom joperazzjonalizzaw il-qafas strateġiku biex jittrasformaw il-livell ta’ għarfien, ħiliet u kompetenzi tar-riżorsi umani fis-saħħa. Għandhom jiġu żviluppati għadd ta’ 5 pjan ta’ azzjoni individwalizzat, u l-oqsma koperti jinkludu taħriġ inizjali, żvilupp professjonali kontinwu, taħlita ta’ ħiliet, kondiviżjoni tal-kompiti, trasferiment tal-kompiti. Il-pjanijiet ta’ azzjoni huma mistennija li jkunu konformi mal-indikaturi tal-prestazzjoni stabbiliti għall-ġestjoni tal-fondi għas-saħħa pubblika stabbiliti fir-Riforma 1. Il-persunal mediku kopert jinkludi tobba, infermiera, spiżjara, dentisti, qwiebel, u infermiera tal-komunità, u kategoriji oħra ta’ professjonisti tas-saħħa. |
|||
|
359 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ ordni tal-Ministru tas-Saħħa li jistabbilixxi qafas ta’ rikonoxximent differenzjat tal-merti professjonali u l-premju tal-professjonisti tas-saħħa |
Dispożizzjoni fl-ordni tal-Ministru tas-Saħħa li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ qafas ta’ rikonoxximent differenzjat tal-merti professjonali u l-premju tal-professjonisti tas-saħħa |
Q4 |
2023 |
L-ordni ministerjali għandha tiżgura l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ qafas koerenti ta’ rikonoxximent differenzjat tal-merti professjonali u l-premju rispettiv tagħhom, ibbażat fuq indikaturi marbuta mal-prestazzjoni li jinkludu, fost l-oħrajn, rati ta’ kumplikazzjoni, rati ta’ mortalità, u livelli ta’ sodisfazzjon tal-pazjent. Il-kategoriji koperti jinkludu l-persunal mediku fl-isptarijiet u l-kura outpatient. |
|||
|
360 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Mira |
Il-bini u t-tagħmir sħiħ ta’ 2 ċentru ġdid għall-iżvilupp tal-ħiliet għall-persunal tal-kura tas-saħħa pubblika |
0 |
2 |
Q2 |
2024 |
Żewġ ċentri għall-iżvilupp tal-ħiliet mibnija ġodda u mgħammra bis-sħiħ, iddedikati għall-persunal li jaħdem fi stabbilimenti pubbliċi tal-kura tas-saħħa, biex isiru operazzjonali. |
||
|
361 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Mira |
Persuni li pparteċipaw f’taħriġ dwar il-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa |
Numru |
0 |
1 000 |
Q2 |
2025 |
1 000 Membru tal-persunal tal-isptar (bħal: maniġers, membri tal-kumitati ta’ ġestjoni, kapijiet ta’ taqsima/laboratorju/spiżerija, maniġers ta’ direttorati tas-saħħa pubblika tal-kontea u uffiċċji tal-assigurazzjoni tas-saħħa tal-kontea, tobba tal-familja li jimmaniġġjaw prattiki individwali/raggruppati) għandhom jirċievu taħriġ. Għandha tingħata prijorità lill-professjonisti li jaħdmu f’żoni remoti u rurali. It-taħriġ għandu jinkludi, iżda mhuwiex limitat għal, il-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa, l-organizzazzjoni u l-finanzjament tas-sistemi tas-saħħa, il-politiki tas-saħħa, il-politiki dwar ir-riżorsi umani, il-komunikazzjoni dwar is-saħħa, il-ġestjoni tal-kwalità tas-servizzi tas-saħħa, il-leġiżlazzjoni dwar is-saħħa, id-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni fis-saħħa. It-taħriġ għandu jitwettaq fiż-żewġ ċentri mibnija ġodda għall-iżvilupp tal-ħiliet |
|
|
362 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Mira |
Persuni li pparteċipaw f’taħriġ dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani l-istituzzjonijiet tas-saħħa |
Numru |
0 |
1 000 |
Q2 |
2025 |
Il-kategoriji kkonċernati jinkludu persunal mill-istrutturi tar-riżorsi umani tal-isptarijiet, direttorati tas-saħħa pubblika tal-kontea u istituzzjonijiet oħra tas-servizzi tas-saħħa. It-taħriġ għandu jinkludi iżda mhuwiex limitat għar-reklutaġġ u l-għażla tar-riżorsi umani, il-mekkaniżmi finanzjarji u mhux finanzjarji biex jistimulaw il-persunal mediku, il-motivazzjoni tal-persunal mediku. |
|
|
363 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Mira |
Professjonisti tas-saħħa li pparteċipaw fi programmi ta’ taħriġ dwar l-integrità |
Numru |
150 |
3 000 |
Q2 |
2025 |
3 000 persunal li jaħdmu f’oqsma relatati mas-saħħa fl-amministrazzjoni ċentrali, istituzzjonijiet devoluti, ġestjoni tal-unitajiet tal-kura tas-saħħa, u persunal li jipprovdi kura diretta lill-pazjenti għandhom jiġu mħarrġa f’diversi suġġetti relatati mal-integrità (bħal: il-prevenzjoni tal-korruzzjoni u l-indirizzar tal-kunflitti ta’ interess fis-sistema tal-kura tas-saħħa, il-protezzjoni tal-informaturi, it-trasparenza fl-akkwist tal-kura tas-saħħa). Il-programm ta’ taħriġ għandu jiġi żviluppat f’konformità mal-indikaturi tal-prestazzjoni stabbiliti għall-ġestjoni tal-fondi għas-saħħa pubblika stabbiliti fir-Riforma 1. |
|
|
364 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-ordni konġunta tal-Ministeru tas-Saħħa u tad-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) għal mekkaniżmu biex tingħata prijorità lill-allokazzjonijiet tal-baġit magħmula mill-Ministeru tas-Saħħa u d-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) |
Dispożizzjoni fl-ordni konġunta tal-Ministeru tas-Saħħa u tad-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) li tindika d-dħul fis-seħħ tal-mekkaniżmu ta’ prijoritizzazzjoni tal-baġit |
Q4 |
2023 |
Dħul fis-seħħ tal-mekkaniżmu ta’ prijoritizzazzjoni tal-baġit li għandu jinkludi: — ir-raġunament u l-iżvilupp tal-kriterji ta’ prijoritizzazzjoni il-mekkaniżmi ta’ kollaborazzjoni bejn il-Ministeru tas-Saħħa u l-mekkaniżmi ta’ kollaborazzjoni tad-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) għall-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu — il-mekkaniżmi li permezz tagħhom il-kriterji ta’ prijoritizzazzjoni tal-baġit għandhom jinfurmaw id-deċiżjonijiet ta’ politika, l-evalwazzjoni tal-politiki u l-aġġustament kontinwu tal-kriterji. |
|||
|
365 |
Ir-riforma tas-3. Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
Stadju Importanti |
L-operazzjonalizzazzjoni tal-portal transparenta.ms.ro dwar l-użu tar-riżorsi pubbliċi |
Pubblikazzjoni ta’ data fuq portal transparenta.ms.ro rigward l-użu tar-riżorsi pubbliċi fis-saħħa |
Q4 |
2024 |
L-użu tar-riżorsi pubbliċi għandu jsir aktar trasparenti permezz tal-aggregazzjoni ċentralizzata tad-data fuq il-portal transparenta.ms.ro. Id-data inkluża għandha tirreferi għall-użu tar-riżorsi fil-livell tal-istituzzjonijiet ċentrali u lokali, kif ukoll fil-livell tal-isptarijiet. B’mod aktar speċifiku, id-data li għandha tiġi ppubblikata għandha tinkludi l-lista ta’ ditti li ngħataw kuntratti pubbliċi, l-awtoritajiet kontraenti, u mappa tal-kuntratti mogħtija. |
|||
|
366 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Stadju Importanti |
Adozzjoni ta’ kriterji għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti f’ċentri komunitarji integrati |
L-adozzjoni tal-Manwal ta’ Ċentri Integrati tal-Komunità, inklużi linji gwida għall-prijoritizzazzjoni ta’ investimenti f’ċentri komunitarji integrati permezz ta’ ordni tal-Ministru tas-Saħħa. |
Q4 |
2021 |
Iċ-ċentri Komunitarji Integrati għandhom jibbenefikaw minn investimenti bbażati fuq linji gwida metodoloġiċi ta’ prijorità li għandhom jiġu żviluppati mill-Ministeru tas-Saħħa b’konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-awtoritajiet pubbliċi lokali. Dawn il-linji gwida ta’ prijorità għandhom ikunu parti integrali mill-Manwal taċ-Ċentri Integrati tal-Komunità. Il-prijoritizzazzjoni tal-unitajiet territorjali amministrattivi għandha tikkunsidra: — l-għadd ta’ persuni vulnerabbli għal kull komunità (minimu ta’ 500 persuna medikament, soċjalment jew ekonomikament vulnerabbli) id-disponibbiltà ta’ assoċjazzjoni ma’ lokalitajiet vulnerabbli oħra — l-eżistenza ta’ infermiera tal-komunità u ħaddiem soċjali/tekniku tal-assistenza soċjali unitajiet territorjali amministrattivi mingħajr tabib tal-familja jew b’numru insuffiċjenti ta’ tobba tal-familja meta mqabbla mal-popolazzjoni l-eżistenza ta’ deċiżjoni tal-kunsill lokali li jwaqqaf ċentri komunitarji integrati l-identifikazzjoni tal-lokalità bħala żona rurali marġinali |
|||
|
367 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Prattiki ta’ tobba tal-familja jew assoċjazzjonijiet ta’ prattiki tal-kura primarja mgħammra jew rinnovati, filwaqt li tingħata prijorità lil prattiki li jinsabu f’reġjuni u muniċipalitajiet emarġinati |
Numru |
0 |
2 000 |
Q2 |
2023 |
Mill-inqas 2 000 assoċjazzjoni ta’ prattiki/prattiki tat-tobba tal-familja għandhom ikunu mgħammra jew rinnovati abbażi ta’ sejħa miftuħa. Dan għandu jsir permezz ta’ tagħmir mediku akkwistat ċentralment (permezz tal-unità ċentrali ta’ xiri tal-Ministeru tas-Saħħa jew l-Uffiċċju Nazzjonali għall-Akkwist Ċentralizzat). Mill-inqas 75 % tal-kuntratti kollha ffirmati ma’ assoċjazzjonijiet ta’ prattiki/tobba tal-familja għandhom ikunu jinsabu f’reġjuni jew muniċipalitajiet marġinalizzati (kif definit hawn fuq fid-deskrizzjoni tal-investiment). Il-kriterji għall-għażla taż-żoni li mhumiex moqdijin tajjeb mil-lat mediku għandhom ikunu: I) Karatteristiċi tal-popolazzjoni, ii) Kopertura tal-popolazzjoni b’assigurazzjoni tas-saħħa, iii) Disponibbiltà tar-riżorsi umani meħtieġa, iv) Disponibbiltà ta’ infrastruttura fiżika xierqa, v) Aċċessibbiltà ġeografika. |
|
|
368 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Unitajiet mediċi mobbli mgħammra għall-iskrinjar tal-kanċer tas-sider u ċervikali |
Numru |
0 |
10 |
Q2 |
2023 |
10 l-unitajiet mediċi mobbli għandhom ikunu mgħammra b’tagħmir għall-iskrinjar tal-kanċer tas-sider u ċervikali. Il-karavans mediċi għandhom iwettqu attivitajiet ta’ skrinjar tal-kanċer tas-sider u ċervikali f’żoni b’aċċess limitat għal servizzi tal-kura tas-saħħa speċjalizzati, inklużi żoni żvantaġġati b’maġġoranza tal-popolazzjoni ta’ komunitajiet Rom jew Rom. Il-karavans tal-iskrinjar (unitajiet mobbli) għandhom jiġu allokati liċ-ċentri reġjonali li bħalissa qed iwettqu attivitajiet ta’ skrinjar ċervikali u li diġà għandhom għarfien espert f’tali attivitajiet. Il-karavans li għandhom jinxtraw għandhom ikunu l-aqwa teknoloġija disponibbli mil-lat ambjentali, sabiex tiġi żgurata l-konformità mal-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01). |
|
|
369 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Faċilitajiet mibnija ġodda/rinnovati u mgħammra li jipprovdu kura outpatient |
Numru |
0 |
30 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 30 unità ta’ kura outpatient għandhom jiġu modernizzati, riabilitati, estiżi (inkluż permezz tal-kostruzzjoni ta’ bini ġdid) u mgħammra. L-għażla għandha tqis ukoll il-lista ta’ proġetti li jinsabu fil-lista ta’ riżerva tas-sejħa għal proġetti fil-Programm Operazzjonali Reġjonali (2014–2020) u proġetti oħra skont il-livell ta’ maturità tagħhom. Mill-inqas 20 unità tal-kura tal-pazjenti ta’ barra għandhom ikunu jinsabu f’reġjuni jew muniċipalitajiet inqas żviluppati. Ir-reġjuni/muniċipalitajiet li ġejjin huma meqjusa bħala inqas żviluppati: dawk ir-reġjuni/muniċipalitajiet fejn il-PDG/kap < 75 % tal-medja tal-UE-27 (skont id-definizzjoni tal-UE). L-investimenti għandhom jikkonsistu minn: — riabilitazzjoni/modernizzazzjoni/estensjoni/dotazzjoni tal-infrastruttura outpatient eżistenti; — it-titjib tal-aċċessibbiltà tal-ispazju għas-servizzi mediċi u għat-toroq ta’ aċċess; — l-iżgurar/l-immodernizzar ta’ utilitajiet ġenerali u speċifiċi (inkluż il-konnessjoni ma’ utilitajiet fuq il-post tal-objettiv tal-investiment); — xiri ta’ tagħmir għall-infrastruttura outpatient. |
|
|
370 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Ċentri komunitarji integrati mibnija ġodda/rinnovati u mgħammra, inkluż b’persunal xieraq |
Numru |
0 |
200 |
Q2 |
2025 |
200 ċentru komunitarju integrat mibni ġdid jew rinnovat. Il-funzjonalità taċ-ċentri komunitarji integrati tinkludi spazji għall-forniment ta’ servizzi mediċi skont id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni speċifika u tal-kwistjoni tal-gruppi vulnerabbli identifikati mill-perspettiva mediko-soċjo-ekonomika. Spejjeż rikorrenti bħal spejjeż tal-persunal m’għandhomx jiġu inklużi. L-infrastruttura u/jew il-bini għandhom jikkonformaw mal-kriterji tal-effiċjenza enerġetika. Il-bini kollu li jkun għadu kif inbena għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Huwa stmat li 70 % tal-kostijiet biex jintuża dan l-investiment għandhom ikunu relatati mal-kostruzzjoni (li għandha titwettaq billi jkun hemm konformità mal-istandard NZEB +). Mill-inqas 100 ċentru tal-komunità integrata għandhom ikunu jinsabu f’reġjuni u muniċipalitajiet emarġinati. Il-faċilitajiet għandhom ikunu mgħammra bit-tagħmir ewlieni li ġej: I. Tagħmir tal-funzjonalità tal-uffiċċju: skrivaniji, siġġijiet tal-uffiċċju, inkluż għall-pazjenti, kabinetti tal-fajls, wardrobes, printer multifunzjonali (bi skanner), kompjuters/laptops b’aċċess għall-internet, scooter/Bicycle/ATV/Electric Car, skont l-ispeċifiċitajiet tal-komunità lokali u l-infrastruttura — mill-inqas medja waħda tat-trasport għal kull ċentru komunitarju, struttura funzjonali tal-internet ta’ 24 siegħa biex jiġu żgurati interventi fit-telemediċina. Il-mezzi tat-trasport imsemmija għandhom jintużaw biss għall-forniment ta’ servizzi relatati mal-kura tas-saħħa f’żoni remoti. II. Tagħmir ta’ konsultazzjoni: sofa ta’ konsultazzjoni, mejda ġinekoloġika jew sofa ta’ konsultazzjoni biex ikun fihom appoġġi għal eżami ostetriku u ġinekoloġiku, moniter tal-pressjoni tad-demm, stetoskopju, kitt sħiħ tal-mikrokirurġija, refriġeratur għal prodotti organiċi, tagħmir għall-analiżi medika. iii. Kitt għall-assistenza medika (bħal: sphygmomanometer tal-istetoskopju, stetoskopju tal-fetu, oksimetru tal-impuls, termometru għat-tfal u għall-adulti, kit kirurġiku li jintrema wara l-użu, mwieżen għat-trabi u għall-adulti, trej tal-kliewi, kontenitur żgħir tal-iskart, test rapidu għall-qsim tal-membrana tal-fetu, karta PH, kullar ċervikali universali, provvisti mediċi.); |
|
|
371 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Komunitajiet li mhumiex moqdijin tajjeb, inklużi r-Rom, għandhom aċċess għall-kura tas-saħħa komunitarja |
Numru |
0 |
300 |
Q2 |
2025 |
Mill-inqas 300 komunità emarġinati (kif definiti hawn fuq fid-deskrizzjoni tal-investiment), inklużi komunitajiet b’maġġoranza tal-popolazzjoni Rom jew komunitajiet Rom, għandu jkollhom aċċess għal servizzi mediċi permezz taċ-ċentri komunitarji integrati. Mit-300 lokalità li għandhom jaċċessaw il-kura tas-saħħa komunitarja 250 huma lokalitajiet rurali u 50 huma lokalitajiet minn żoni urbani. |
|
|
372 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Kabinetti għall-ippjanar tal-familja mgħammra jew mgħammra u rinnovati |
Numru |
0 |
79 |
Q4 |
2025 |
79 kabinetti għall-ippjanar tal-familja għandhom ikunu mgħammra u/jew riabilitati. Il-kabinetti għall-ippjanar tal-familja għandhom jgħaddu minn interventi ta’ riabilitazzjoni u rinnovazzjoni u jiġu pprovduti b’tagħmir mediku tal-laboratorju u tal-immaġni. L-unitajiet tas-saħħa li joperaw l-uffiċċji tal-ippjanar tal-familja għandhom jaċċessaw il-finanzjament u jimplimentaw il-proġett. Il-faċilitajiet għandhom ikunu mgħammra wkoll b’tagħmir (bħal: punt ta’ kura flimkien ma’ analizzatur — għal infezzjonijiet trażmessi sesswalment, skanner ultrasound b’sondi ġinekoloġiċi ultraportabbli, mikroskopju, tagħmir tal-IT, refriġeratur, vetturi tat-trasport (elettriċi jew roti)). |
|
|
373 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Tnaqqis fl-għadd ta’ komunitajiet rurali mhux moqdija minn tabib tal-familja |
Numru |
168 |
109 |
Q2 |
2025 |
Tnaqqis fl-għadd ta’ komunitajiet rurali mhux moqdija minn tabib tal-familja b’ 35 % (minn 168 għal 109) meta mqabbel ma’ Frar 2021. Dawn il-komunitajiet għandhom, fejn possibbli, jinkludu komunitajiet b’popolazzjoni Rom. L-investimenti mmirati lejn l-infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar huma ppjanati li jkopru 2 000 kabinett tat-tobba ġenerali u 200 ċentru komunitarju integrat, li flimkien jirrappreżentaw madwar 35 % tal-għadd ta’ tobba ġenerali attivi fir-Rumanija (korrelatat mal-mira ta’ tnaqqis ta’ 35 % fil-komunitajiet mingħajr aġent tabib ġenerali). |
|
|
374 |
Investiment 1. Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
Mira |
Żieda fil-konsultazzjonijiet preventivi |
Numru |
1 100 000 |
1 265 000 |
Q2 |
2024 |
Żieda fl-għadd ta’ konsultazzjonijiet preventivi b’ 15 %, li jibda bis-sena kalendarja wara l-perjodu stmat għat-tlestija tal-investimenti proposti fi prattiki mediċi u assoċjazzjonijiet ta’ prattiki mediċi tal-familja (jiġifieri mit-30 ta’ Ġunju 2024). L-għadd totali ta’ konsultazzjonijiet preventivi li għandhom isiru bejn l-1 ta’ Lulju 2023 u t-30 ta’ Ġunju 2024 jenħtieġ li jiżdied b’ 15 %, meta mqabbel mad-data tal-2019. Il-mira ta’ 15 % ġiet iddeterminata b’referenza għall-konsultazzjonijiet ta’ kura preventiva li saru fl-2019 (bejn wieħed u ieħor 1 100 000). Iż-żieda perċentwali ġiet iddeterminata bħala madwar nofs il-proporzjon ta’ prattikanti ġenerali u ċentri tal-komunità integrati li għandhom ikunu soġġetti għal rinnovazzjoni. B’mod aktar speċifiku, mill-inqas 35 % tal-kabinetti tal-prattikanti ta’ qabel l-isptar għandhom jibbenefikaw minn appoġġ taħt l-RRF, korrelatat ma’ żieda ta’ 15 % fl-għadd ta’ servizzi). |
|
|
375 |
Investiment 2. Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
Mira |
Sptarijiet pubbliċi li jibbenefikaw minn tagħmir u materjali biex jitnaqqas ir-riskju ta’ infezzjonijiet |
Numru |
0 |
25 |
Q2 |
2024 |
Mill-inqas 25 sptar pubbliku għandhom jibbenefikaw minn tagħmir u materjali li jgħinu biex jitnaqqas ir-riskju ta’ infezzjonijiet li jittieħdu mill-isptar, bħal tagħmir għall-kontroll mikrobijoloġiku tal-arja fil-blokok operattivi u Unitajiet tal-Kura Intensiva permezz ta’ faċilitajiet speċifiċi tal-arja kundizzjonata kif ukoll faċilitajiet għad-diżinfezzjoni tal-persunal mediku (bħal: tagħmir ta’ dekontaminazzjoni ambjentali, sterilizzazzjoni, reċipjenti tal-iskart). |
|
|
376 |
Investiment 2. Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
Mira |
Unitajiet tal-kura intensiva tat-trabi tat-twelid mgħammra, inkluż b’ambulanzi tat-twelid (għaċ-ċentri reġjonali) |
Numru |
0 |
25 |
Q4 |
2024 |
25 l-unitajiet tal-kura intensiva għandhom jibbenefikaw minn investimenti fl-infrastruttura kritika tal-pazjenti tat-twelid għal dijanjożi bikrija, trattament ta’ qabel it-twelid/tat-trabi tat-twelid u ta’ wara t-twelid. L-investiment għandu jikkonsisti minn: — l-estensjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura tal-isptarijiet iddedikata għal pazjenti kritiċi tat-twelid (i) b’ 124 sodda addizzjonali — inklużi l-infrastruttura u t-tagħmir relatati; (II) it-tagħmir ta’ 90 sodda eżistenti b’tagħmir mediku adegwat — it-titjib tal-programm tal-iskrinjar billi l-infrastruttura eżistenti tiġi mgħammra bi: mikser tal-ossiġnu tal-arja għall-kamra tal-kunsinna u għas-sezzjoni ċesarja, il-moniter SN, il-moniter tal-SOC, il-fann tat-trasport b’FiO2 aġġustabbli 21 — -100 %, l-inkubatur tat-trasport, l-apparat tal-laser, il-shuttle ret-cam, l-oftalmoskopju indirett, inklużi l-istrumenti — l-akkwist ta’ 12 unità mobbli tal-kura intensiva neonatali (Livell 3) — il-bini u t-tagħmir ta’ 8 ċentru ta’ taħriġ reġjonali (100 metru kwadru kull wieħed) għal pazjenti kritiċi tat-twelid. It-tagħmir għaċ-ċentri tat-taħriġ għandu jikkonsisti minn: — mannekwini u simulaturi didattiċi meħtieġa fil-programmi ta’ taħriġ, bħas-simulatur Kumpless, b’moduli multipli għal xenarji ta’ ventilazzjoni mekkanika, simulatur kardijaku ultrasoniku, simulatur tattili virali, għall-endoskopija u l-kolonoskopija; — simulatur għall-bronkoskopija bbażata fuq ir-realtà virtwali, simulatur tal-ECMO; — mudell avvanzat ta’ simulatur u risuxxitazzjoni ta’ emerġenza għal anomaliji konġenitali mwielda ġodda; — mannequin ta’ ventilazzjoni mekkanika. Dan għandu jtejjeb il-perċentwal ta’ trabi tat-twelid b’kundizzjonijiet kritiċi li jkollhom aċċess għal kura medika xierqa minn 64 % għal 83 % (titjib stmat b’ 30 % meta mqabbel mas-sitwazzjoni attwali). |
|
|
377 |
Investiment 2. Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
Mira |
Kostruzzjoni ta’ u/jew tagħmir ta’ unitajiet/sptarijiet ġodda tas-saħħa pubblika |
Numru |
0 |
19 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 19 unità/sptar tas-saħħa pubblika għandhom jinbnew u/jew jiġu mgħammra b’finanzjament parzjali permezz tal-RRF. Mid-19 unità/sptar tas-saħħa pubblika, mill-inqas tliet proġetti għandhom jitlestew permezz tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura fis-Saħħa (ANDIS) li għadha kif ġiet stabbilita u li nħolqot taħt ir-Riforma 2. L-investimenti għandhom jikkonsistu minn: — Investiment f’infrastruttura ġdida tal-isptarijiet pubbliċi biex: (I) tipprovdi servizzi mediċi ġodda; (II) it-titjib tal-kwalità tas-servizzi tas-saħħa eżistenti — Investiment f’tagħmir mediku u apparat għal infrastruttura tas-saħħa mibnija ġdida, bħal: sodod, unitajiet ta’ dekontaminazzjoni, tagħmir tal-IT (mill-inqas EUR 42.51 miljun), twapet tal-ħbit, defibrillaturi, pompi tal-infużjoni, sistemi ta’ monitoraġġ fiżjoloġiku (inkluż konsol ċentrali), sistemi ta’ monitoraġġ fiżjoloġiku għall-kura akuta, ventilaturi għal unitajiet ta’ kura intensiva, sistemi ta’ skennjar għal skopijiet ġenerali. Mill-inqas EUR 346 miljun tal-allokazzjoni ta’ EUR 661.41 miljun jew il-bini mibni ġdid għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Dan ir-rekwiżit mhuwiex applikabbli għal proġetti fejn l-investiment jikkonsisti biss fix-xiri ta’ tagħmir ġdid. Sabiex tiġi żgurata l-konsistenza mal-informazzjoni dwar l-ispejjeż ipprovduta għal dan l-investiment, u komplementari għall-kriterji diġà msemmija, għandhom jintlaħqu wkoll il-miri li ġejjin: • mill-inqas 900 sodda fil-bini NZEB • mill-inqas 780 sodda fil-bini NZEB + (bini li jikseb domanda għall-enerġija primarja mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB)) • mill-inqas 3 300 sodda li għandhom ikunu mgħammra • mill-inqas 3 300 sodda biex ikun hemm tagħmir tal-IT ġdid Id-19 sptar u unità ta’ sptar għandhom jintgħażlu mil-lista li ġejja (inklużi t-tliet proġetti li għandhom ikunu tlestew permezz tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura fis-Saħħa (ANDIS) li għadha kif ġiet stabbilita — maħluqa taħt Riforma 2): 1. L-Isptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Alba Iulia — rilokazzjoni u modernizzazzjoni tal-attività tas-sezzjoni tal-onkoloġija u l-istabbiliment tal-kompartiment tal-kardjoloġija ta’ intervent 2. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Alba Iulia — Kostruzzjoni u tagħmir ta’ taqsima dwar mard infettiv 3. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Pitești- Laboratorju tar-Radjoterapija 4. Sptar Muniċipali Kliniku “Dr. G. Curteanu” Oradea — Kostruzzjoni u tagħmir ta’ sezzjonijiet ta’ Mard Infettiv u Pulmonoloġija 5. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Bistrița — estensjoni tal-paviljun tal-isptar permezz tal-kostruzzjoni ta’ bini ġdid 6. L-Istitut ta’ Emerġenza għall-Mard Kardjovaskulari “Prof dr CC Iliescu” Bukarest — kostruzzjoni ta’ bini ġdid 7. L-Ostetrija u l-Isptar tal-Ġinekoloġija “Filantropia” Bukarest — estensjoni tal-isptar 8. Sptar Kliniku ta’ Psychiatry “Prof. dr. Alexandru Obregia” Bukarest — Kostruzzjoni ta’ Ċentru Psikjatriku Pedjatriku 9. Sptar Kliniku “Sfânta Maria” Bucharest — Kostruzzjoni ta’ Ċentru tat-Trapjanti b’Diversi Organi 10. Sptar Kliniku tal-Pulmonoloġija, Constanța — Pulmonoloġija Klinika tal-Kostruzzjoni paviljun tal-Pulmonoloġija 11. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Sibiu — sptar ġdid 12. Sptar Muniċipali ta’ Emerġenza, Timișoara — kostruzzjoni u tagħmir ta’ maternità ġdida 13. Sptar ta’ Emerġenza għat-tfal “Louis Turcanu”, Timișoara — it-tagħmir ta’ sptar ġdid b’tagħmir mediku 14. Sptar Nru 2, Vaslui — Kostruzzjoni ta’ sezzjonijiet ġodda għal mard infettiv, psikjatrija, mard kroniku 15 sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza, Focsani-Vrancea — sptar ġdid 16. Sptar Kliniku tal-Kontea ta’ Cluj — sptar ġdid 17. Sptar Ġenoloġiku Ostetriku, Buftea — Estensjoni u tagħmir; żarmar ta’ bini eżistenti 18. Paviljun ġdid multitrawuma, Brașov 19. Paviljun ġdid multitrawuma, Craiova 20.Paviljun ġdid tal-kirurġija tat-trawma, Pitesti 21. Paviljun ġdid ta’ multitrawma, Sibiu 22. L-Isptar tal-Kontea ta’ Emerġenza Alba Iulia — Kostruzzjoni u tagħmir għas-sezzjoni tal-psikjatrija kronika 23. Sptar kliniku ta’ mard infettiv u pneumofiżjoloġija, Brașov — korp ġdid ta’ bini 24. Ċentru tat-trapjant b’aktar minn organu wieħed, Cluj — sptar ġdid 25. Istitut onkoloġiku reġjonali, Timisoara — sptar ġdid 26. Sptar Polikliniku Muniċipali, li jispeċjalizza fil-kardjoloġija u l-onkoloġija, Constanța — sptar ġdid 27. Kostruzzjoni ta’ ostetrija u ġinekoloġija, neonatoloġija, kirurġija tat-tfal u sezzjonijiet pedjatriċi, Arad — unitajiet ġodda 28. L-Istitut ta’ Emerġenza “Niculae Stăncioiu” għal Mard Kardjovaskulari Cluj- Napoca — taqsima ġdida 29. Il-Kontea ta’ Emerġenza tal-Isptar Miercurea Ciuc — Kostruzzjoni ta’ bini ġdid għas-sezzjonijiet tal-Pulmonoloġija u l-mard infettiv 30. Sptar Reġjonali ta’ Emerġenza, Brașov — sptar ġdid 31. Sptar ta’ Emerġenza Universitarja, Bukarest — modernizzazzjoni, kostruzzjoni, riabilitazzjoni tal-infrastruttura 32. Sptar “Prof. Dr. Agrippa lonescu”, Balotești — aġġornament tal-infrastruttura 33. “Prof. Dr. Dimitre Gerota” Sptar ta’ Emerġenza, Bukarest — sptar ġdid 34. Sptar Muniċipali ta’ “Dr Teodor Andrei”, Lugoj — sptar ġdid 35. Paviljun mediku, Constanța — unità ġdida 36. Istitut Reġjonali għall-mediċina kardjovaskulari, Miroslava — sptar ġdid 37. Sptar ta’ Emerġenza tal-Kontea, Piatra Neamț — sptar ġdid 38. Zerlendi Tuberculosis Diagnostics and Treatment Centre, Bucharest — sptar ġdid 39. “Dr. Victor Gomoiu” l-Isptar tat-Tfal, Bukarest — ċentru ġdid ta’ eċċellenza fl-onkopedjatrija 40. Sptar Pedjatriku Monobloku, Cluj — sptar ġdid 41. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza, Târgu Mures — unità ġdida tal-isptar 42. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza, Arad — Riabilitazzjoni tas-servizzi tal-isptar fil-mediċina kardjovaskulari 43. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza, Arad — taqsima ġdida tar-radjoterapija 44. “SF. Apostol Andrei “Emergency County Hospital, Constanța — Estensjoni tas-sezzjoni esterna għall-pedjatrija u n-neonatoloġija tat-tfal 45. Sptar ta’ Emerġenza Ilfov, Ilfov — Blokka operattiva u newrokirurġija ‘l quddiem u blokka kirurġika ġenerali multifunzjonali 46. Sptar tal-Kontea ta’ Emerġenza, Giurgiu — sptar ġdid, l-ewwel stadju (sezzjonijiet tal-onkoloġija u n-newroloġija) 47. Ċentru mediku ta’ emerġenza, Voluntari — unità ġdida 48. L-Istitut ta’ Emerġenza għall-Mard Kardjovaskulari u t-Trapjanti, Târgu Mures — unità ġdida 49. Sptar Muniċipali u tal-Kontea ta’ Emerġenza, Bacău — tlestija u integrazzjoni Il-lista finali tal-isptarijiet u tal-unitajiet tal-isptarijiet għandha tiddependi wkoll fuq il-metodoloġija għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti fl-infrastruttura. |
|
M.IL-KOMPONENT 13: Riformi soċjali
Dan il-komponent jinkludi sett ta’ riformi u investimenti biex tissaħħaħ is-sigurtà soċjali fir-Rumanija.
L-objettiv tal-komponent huwa li jappoġġa lil dawk l-aktar vulnerabbli, inklużi l-ħaddiema, it-tfal, il-persuni b’diżabilità, il-persuni inattivi u l-anzjani, billi jżid l-aċċess għas-servizzi soċjali. Ir-riformi li jappoġġaw l-investimenti jinkludu bidliet regolatorji biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom, biex jiġi indirizzat il-proċess ta’ deistituzzjonalizzazzjoni għall-persuni b’diżabilità, biex tinbeda l-implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni, biex jitnaqqas ix-xogħol mhux iddikjarat u biex il-persuni inattivi jkunu jistgħu jsibu impjieg. Il-miżuri għandhom jappoġġaw bl-istess mod ir-riforma tas-servizzi tal-kura fit-tul għall-anzjani kif ukoll l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu oġġettiv għall-iffissar tal-paga minima. L-investimenti komplementari huma relatati mal-ħolqien ta’ network ta’ ċentri ta’ matul il-jum għat-tfal b’riskju ta’ separazzjoni, riabilitazzjoni u rinnovazzjoni tas-servizzi soċjali ta’ persuni b’diżabilità, il-ħolqien ta’ pjattaforma diġitali biex tiġi implimentata s-sistema ta’ vawċers għall-ħaddiema domestiċi, u l-ħolqien ta’ ċentri ta’ kura matul il-jum u ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani.
Dawn l-investimenti u r-riformi għandhom jikkontribwixxu biex jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tar-Rumanija ta’ dawn l-aħħar sentejn biex “iżidu l-kopertura u l-kwalità tas-servizzi soċjali u jikkompletaw ir-riforma tal-inklużjoni minima tal-introjtu” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019), “jiżguraw l-iffissar tal-paga minima abbażi ta’ kriterji oġġettivi, konsistenti mal-ħolqien tal-impjiegi u l-kompetittività” (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019) u “jestendu l-miżuri ta’ protezzjoni soċjali u l-aċċess għal servizzi essenzjali għal kulħadd” (rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 2, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
M.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali ġdid biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li tipprevjeni s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom, speċjalment f’familji vulnerabbli. Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv ġdid li għandu joħloq qafas għall-implimentazzjoni ta’ miżuri (inkluż pereżempju konsulenza u appoġġ għall-ġenituri u t-tfal, ċentri ta’ matul il-jum għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-ġenituri, ċentri ta’ matul il-jum għat-tfal b’diżabilità) biex tiġi evitata b’mod effettiv is-separazzjoni tat-tfal mill-familja u l-appoġġ lill-familja fit-trobbija u l-kura tat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni. L-att leġislattiv għandu jinkludi: sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri, mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali u mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament bil-kundizzjoni li jinkisbu l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tavvanza l-proċess ta’ deistituzzjonalizzazzjoni għall-persuni b’diżabilità u tipprevjeni l-istituzzjonalizzazzjoni tagħhom.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv għall-approvazzjoni tal-Gwida għall-Aċċellerazzjoni tal-Proċess ta’ Deistituzzjonalizzazzjoni tal-persuni kollha b’diżabilità attwalment istituzzjonalizzata sabiex jiġi definit “perkors ta’ għajxien indipendenti” għal kull persuna. L-att leġiżlattiv għandu jinvolvi sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri ppjanati fil-linja gwida flimkien ma’ mekkaniżmu ta’ żborż bil-kundizzjoni li jinkisbu indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika u struttura ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali. L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat ukoll fuq immappjar sħiħ tas-sitwazzjoni individwali tal-persuni kollha b’diżabilità u attwalment istituzzjonalizzat fir-Rumanija bl-għan li jiddefinixxi “perkors ta’ għajxien indipendenti” għal kull persuna, magħmul f’konformità mal-prinċipji tal-ġestjoni tal-każijiet minn awtorità/entità indipendenti.
Ir-riforma dwar il-prevenzjoni tal-proċess ta’ istituzzjonalizzazzjoni għall-persuni b’diżabilità għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jinforza l-Istrateġija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Istituzzjonalizzazzjoni adottata, u l-miżuri għal “perkors ta’ għajxien indipendenti” għall-akbar maġġoranza possibbli tal-persuni kollha b’diżabilità.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Ir-riforma tas-3. Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI)
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li ttejjeb l-assistenza soċjali u tnaqqas il-faqar għal dawk l-aktar vulnerabbli, filwaqt li tnaqqas il-piż amministrattiv għall-Aġenzija Nazzjonali tal-Pagamenti u l-Ispezzjoni Soċjali, l-amministrazzjonijiet pubbliċi lokali, u l-benefiċjarji.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni li għandha tistabbilixxi r-regoli metodoloġiċi għall-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-VMI filwaqt li jinżamm mill-inqas l-istess livell ta’ adegwatezza għall-benefiċċji u l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà kif previst fil-Liġi 196/2016, il-leġiżlazzjoni applikabbli attwali, bl-għan li jitnaqqas il-faqar, jiġu stimulati l-impjiegi permezz ta’ miżuri ta’ attivazzjoni u tiżdied il-kisba tal-edukazzjoni. Il-ħlas tal-introjtu minimu għall-inklużjoni għandu jiġi ffinanzjat mill-baġit tal-Istat Rumen. Il-pjattaforma diġitali biex tappoġġa din ir-riforma għandha tiġi żviluppata taħt il-pilastru II — komponent 7. Trasformazzjoni diġitali;
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li jitnaqqas ix-xogħol mhux iddikjarat, jiġu pprovduti inċentivi biex jiġi fformalizzat ix-xogħol u biex il-persuni inattivi jkunu jistgħu jsibu impjieg.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv għall-istabbiliment tas-sistema ta’ vawċers tax-xogħol biex tingħata spinta lill-impjiegi formali. Din is-sistema ta’ vawċers għandha toħloq inċentivi biex jinħolqu impjiegi formali għall-ħaddiema domestiċi li bħalissa huma rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi. Ir-riforma għandha l-għan li tistabbilixxi sistema ta’ ħlas u reġistrazzjoni ta’ persuni li jwettqu attivitajiet domestiċi abbażi ta’ vawċers tax-xogħol, mixtrija mir-riċevitur u sussegwentement skambjati għall-flus mill-fornitur domestiku, wara t-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet relatati, u b’hekk jinkiseb l-istatus ta’ persuna assigurata fis-sistema tas-sigurtà soċjali u tal-assigurazzjoni tas-saħħa.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma tas-5. Żgurar tal-iffissar tal-paga minima
L-objettiv tar-riforma huwa li jiġi stabbilit mekkaniżmu għall-iffissar tal-paga minima li jkun ibbażat fuq kriterji oġġettivi u konsistenti mal-ħolqien tal-impjiegi u l-kompetittività tal-pajjiż.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv li jistabbilixxi mekkaniżmu ġdid u formula biex jiġi stabbilit b’mod oġġettiv il-livell tal-paga minima b’mod sistematiku, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali u b’kont meħud tal-azzjonijiet tal-Unjoni.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 1. Il-ħolqien ta’ network ta’ ċentri tal-ġurnata għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jipprevjeni s-separazzjoni tat-tfal mill-familja tagħhom. Qabel l-investiment, il-ħtiġijiet tat-tfal u tal-familja għandhom jiġu mmappjati bis-servizzi u l-faċilitajiet infrastrutturali disponibbli għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-familji, b’mod partikolari f’komunitajiet vulnerabbli. L-investiment għandu jikkonsisti fid-dħul fis-seħħ ta’ network ta’ ċentri ta’ servizz ta’ 150 jum, mill-inqas 10 % f’komunitajiet b’popolazzjoni Rom sinifikanti, biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom. Minn 150 ċentru ta’ servizz ta’ ġurnata, 145 għandhom jikkonformaw mar-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ enerġija qrib iż-żero skont il-linji gwida nazzjonali. 5 għandu jikkonforma mal-objettiv li tintlaħaq domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 2. Ir-riabilitazzjoni, ir-rinnovazzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali għall-persuni b’diżabilità
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb is-servizzi soċjali pprovduti lill-persuni b’diżabilità biex jappoġġaw id-deistituzzjonalizzazzjoni tagħhom. L-investimenti għandhom jagħmlu possibbli d-dħul fis-seħħ ta’ 55 servizz komunitarju ġdid għall-persuni b’diżabilità (ċentri ta’ matul il-jum, servizzi ta’ assistenza u appoġġ, u ċentri ta’ servizzi ta’ rkupru ta’ newromuturi tal-pazjenti) li għandhom jipprovdu attivitajiet għal mill-inqas 4 870 persuna b’diżabilità f’ 4 snin, biex jiġi żgurat għajxien indipendenti. Mill-55 servizz komunitarju ġdid, 45 għandhom ikunu bini ġdid b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB), skont il-linji gwida nazzjonali. 10 għandu jikkonforma mal-objettiv li tintlaħaq domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Bl-istess mod, l-investiment għandu jippermetti l-modernizzazzjoni ta’ 50 ċentru komunitarju ieħor (ċentri ta’ matul il-jum u ċentri għall-irkupru ta’ newromuturi għal persuni b’diżabilità) permezz ta’ programm nazzjonali biex jiffinanzja investimenti bħar-riabilitazzjoni, il-konsolidazzjoni, il-modernizzazzjoni, u l-forniment ta’ servizzi bbażati fil-komunità. Sussegwentement, ċentri ta’ 25-il jum u 25 ċentru ta’ servizz ta’ rkupru ta’ newromobbiltà ta’ newromobbiltà outpatient għandhom jibdew joperaw permezz ta’ sejħa miftuħa għal dispożizzjonijiet tas-servizz soċjali pubbliku li għandhom jissodisfaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà għal dawn l-investimenti, inkluża l-kundizzjoni li jiġu akkomodati mill-inqas 1 000 persuna b’diżabilità, fis-sena.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 3. Operazzjonalizzazzjoni tal-introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol għal xogħol domestiku
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li joperazzjonalizza s-sistema ta’ vawċers tax-xogħol billi jiżgura aċċess sempliċi u diġitali għall-utenti kollha: il-ħaddiema u l-benefiċjarji tas-servizzi.
L-investiment għandu jippermetti lill-Aġenzija Nazzjonali Rumena għall-Impjiegi (ANOFM) twassal u timmaniġġja pjattaforma diġitali funzjonali għall-vawċers għall-ħaddiema domestiċi, li hija mistennija li tippermetti, fost l-oħrajn: li jitwettqu t-tranżazzjonijiet kollha relatati mal-vawċers b’mod diġitali (bħax-xiri, il-kodifikazzjoni tas-sigħat tax-xogħol), il-kodifikazzjoni tad-dettalji tal-attività tal-ħaddiema domestiċi (bħall-għadd ta’ sigħat, it-tip ta’ attività domestika mwettqa), u l-iżgurar tal-interoperabbiltà ma’ bażijiet tad-data rilevanti oħra (bħall-Ministeru tal-Finanzi, il-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali, il-bażijiet tad-data tas-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
M.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
378 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali ġdid biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv meħtieġ biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familja u l-appoġġ għall-familji vulnerabbli |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv meħtieġ biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familja u l-appoġġ għall-familji vulnerabbli |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida għandha toħloq qafas biex jiġu implimentati miżuri (inkluż pereżempju konsulenza u appoġġ għall-ġenituri u t-tfal, ċentri ta’ matul il-jum għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-ġenituri, ċentri ta’ matul il-jum għat-tfal b’diżabilità) biex tiġi evitata b’mod effettiv is-separazzjoni tat-tfal mill-familja u l-appoġġ lill-familja fit-trobbija u l-kura tat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni. L-att leġislattiv għandu jinkludi: -sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri -mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali; -mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali fuq il-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika. |
|
379 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali ġdid biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom |
Mira |
It-tnaqqis tal-għadd ta’ tfal separati mill-familja u li jaqgħu fis-sistema tal-protezzjoni soċjali |
Numru |
12 139 |
6 100 |
Q2 |
2026 |
Tnaqqis fl-għadd ta’ tfal separati mill-familja u li jaqgħu fis-sistema ta’ protezzjoni soċjali meta mqabbel mal-31.12.2020. |
|
|
380 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi għall-implimentazzjoni u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Gwida għall-Aċċellerazzjoni tal-Proċess ta’ Deistituzzjonalizzazzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-implimentazzjoni u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Gwida għall-Aċċellerazzjoni tal-Proċess ta’ Deistituzzjonalizzazzjoni, tal-persuni kollha b’diżabilità attwalment istituzzjonalizzata sabiex jiġi definit “perkors ta’ għajxien indipendenti” għal kull persuna, u jsir abbażi ta’ approċċ ta’ ġestjoni tal-każijiet. Il-gwida biex jitħaffef il-proċess ta’ deistituzzjonalizzazzjoni se tkun anness għall-Istrateġija Nazzjonali, it-tnejn li huma approvati permezz ta’ Deċiżjoni tal-Gvern. L-att leġislattiv għandu jinkludi ugwalment: -sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri ppjanati fil-linja gwida -mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali; -mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali fuq il-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika. L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat fuq immappjar sħiħ tas-sitwazzjoni individwali tal-persuni kollha b’diżabilità u attwalment istituzzjonalizzata fir-Rumanija. |
|
381 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tappoġġa l-implimentazzjoni tal-istrateġija nazzjonali adottata għall-prevenzjoni tal-istituzzjonalizzazzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għall-appoġġ tal-implimentazzjoni tal-istrateġija nazzjonali adottata għall-prevenzjoni tal-istituzzjonalizzazzjoni |
|
|
|
Q4 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ tal-liġi li tappoġġa l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Istituzzjonalizzazzjoni adottata li tipprovdi miżuri għal “perkors ta’ għajxien indipendenti” għall-maġġoranza tal-persuni b’diżabilità u li bħalissa hija istituzzjonalizzata. L-att leġislattiv għandu jinkludi: -sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri ppjanati; -mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali; -mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali fuq il-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika. |
|
382 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
Mira |
Persuni istituzzjonalizzati b’diżabilità li jirċievu appoġġ personalizzat biex jiddeistituzzjonalizzaw u jimplimentaw il- “perkors ta’ għajxien indipendenti” tagħhom |
Numru |
0 |
8 455 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 8 455 (50 % tal-għadd f’Diċembru 2020) persuni istituzzjonalizzati b’diżabilità li jirċievu appoġġ fid-dawl tad-deistituzzjonalizzazzjoni u l-implimentazzjoni tal- “perkors ta’ għajxien indipendenti” tagħhom. |
|
|
383 |
Riforma 2: Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
Mira |
Tnaqqis fl-għadd totali ta’ persuni b’diżabilità istituzzjonalizzati (meta mqabbel mad-data tal-31.12.2020) |
|
Numru |
16 911 |
11 500 |
Q2 |
2026 |
Tnaqqis fl-għadd ta’ persuni b’diżabilità istituzzjonalizzati, wara li jirċievu l-appoġġ rilevanti, abbażi ta’ approċċ ta’ ġestjoni tal-każijiet, biex isir progress fil- “perkors ta’ għajxien indipendenti” tagħhom għal 11 500 minn 16 911. |
|
384 |
Ir-riforma tas-3. Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni li tapprova r-regoli ta’ implimentazzjoni għall-applikazzjoni tal-VMI |
Dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni li tindika r-regoli ta’ implimentazzjoni għall-applikazzjoni tal-VMI |
|
|
|
Q3 |
2022 |
Il-leġiżlazzjoni għandha tistabbilixxi r-regoli metodoloġiċi għall-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-VMI filwaqt li jinżamm mill-inqas l-istess livell ta’ adegwatezza għall-benefiċċji u l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà kif previst fil-liġi attwali (il-Liġi 196/2016) bl-għan li jitnaqqas il-faqar, jiġu stimulati l-impjiegi permezz ta’ miżuri ta’ attivazzjoni u żieda fil-kisba tal-edukazzjoni. |
|
385 |
Ir-riforma tas-3. Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
Mira |
L-għadd ta’ benefiċjarji eliġibbli addizzjonali tal-familja tal-iskema mtejba |
|
Numru |
189 000 |
245 700 |
Q2 |
2024 |
Familji eliġibbli addizzjonali li jirċievu l-iskema mtejba (ikkalkulata abbażi tal-istima tal-għadd ta’ benefiċjarji tal-familja skont il-liġi aġġornata), minbarra r-riċevituri eliġibbli attwali tal-Introjtu Minimu Garantit, jiġifieri 189 000 familja fl-31 ta’ Diċembru 2020. Il-ħlas tal-introjtu minimu/introjtu mill-appoġġ tal-familja għandu jiġi ffinanzjat mill-baġit tal-Istat. |
|
386 |
Ir-riforma tas-3. Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
Mira |
Ir-riċevitur tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni jirċievi mill-inqas miżura waħda ta’ attivazzjoni |
% (perċentwali) |
0 |
60 % |
Q2 |
2025 |
Mill-inqas 60 % tar-riċevituri tal-introjtu minimu tal-inklużjoni matul l-aħħar 12-il xahar għandhom ikunu rċevew mill-inqas miżura waħda ta’ attivazzjoni. Il-miżura ta’ attivazzjoni għandha tikkonsisti minn: proposti ta’ impjiegi, attivitajiet ta’ taħriġ skont il-ħtiġijiet identifikati abbażi tal-prinċipji tal-ġestjoni tal-każijiet (skont il-proġett INTESPO ffinanzjat mill-FSE), |
|
|
387 |
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fix-xogħol domestiku |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni, u r-regoli ta’ implimentazzjoni tagħha, għas-sistema ta’ vawċers tal-ħaddiema domestiċi |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-implimentazzjoni tas-sistema ta’ vawċers tax-xogħol |
|
Q1 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-liġi għall-istabbiliment tas-sistema ta’ vawċers tax-xogħol biex tingħata spinta lill-impjieg formali tal-ħaddiema domestiċi li bħalissa huma rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi. |
||
|
388 |
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fix-xogħol domestiku |
Mira |
Benefiċjarji (li jimpjegaw ħaddiema domestiċi) |
|
Numru |
0 |
10 000 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 10 000 benefiċjarji għandhom jimpjegaw ħaddiema domestiċi permezz tas-sistema ta’ vawċers.
|
|
389 |
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fix-xogħol domestiku |
Mira |
Benefiċjarji (li jimpjegaw ħaddiema domestiċi) |
|
Numru |
10 000 |
30 000 U |
Q1 |
2026 |
Mill-inqas 30 000 benefiċjarji għandhom jimpjegaw ħaddiema domestiċi permezz tas-sistema ta’ vawċers.
|
|
390 |
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fix-xogħol domestiku |
Mira |
Ħaddiema/fornituri domestiċi li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
Numru |
0 |
20 000 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 20 000 ħaddiem/fornitur domestiku li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
391 |
Ir-riforma tas-4. Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fix-xogħol domestiku |
Mira |
Ħaddiema/fornituri domestiċi li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
Numru |
20 000 |
60 000 |
Q1 |
2026 |
Mill-inqas 60 000 ħaddiem/fornitur domestiku li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
392 |
Ir-riforma tas-5. Żgurar tal-iffissar tal-paga minima |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tar-regolament li jirregola s-sistema l-ġdida għall-iffissar tal-paga minima |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv |
Q1 |
2024 |
L-att leġiżlattiv għandu jistabbilixxi mekkaniżmu ġdid u formula biex jiġi stabbilit b’mod oġġettiv il-livell tal-paga minima b’mod sistematiku, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali u b’kont meħud tal-azzjonijiet tal-Unjoni. |
|||
|
393 |
Investiment 1. Il-ħolqien ta’ network ta’ ċentri tal-ġurnata għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni |
Stadju Importanti |
It-twettiq ta’ mmappjar tal-ħtiġijiet, tas-servizzi disponibbli u tal-faċilitajiet infrastrutturali għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-familji, b’mod partikolari f’komunitajiet vulnerabbli. |
Immappjar tal-ħtiġijiet, tas-servizzi disponibbli u tal-faċilitajiet infrastrutturali mwassla |
Q2 |
2023 |
Għandu jitwettaq immappjar tas-servizzi u l-infrastruttura disponibbli għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-familji, b’mod partikolari f’komunitajiet vulnerabbli. Iċ-ċentri ta’ matul il-jum għandhom jinbnew abbażi tal-eżiti ta’ dan l-immappjar sabiex jirrispondu għall-ħtiġijiet identifikati, b’mod partikolari tal-komunitajiet vulnerabbli (bħal persuni b’introjtu baxx, persuni b’diżabilità, persuni minn komunitajiet emarġinati, inklużi r-Rom, persuni bi sfond ta’ migrazzjoni). L-immappjar għandu jidentifika b’mod ugwali l-viċinati żvantaġġati/segregati bil-ħsieb li jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-komunitajiet vulnerabbli/emarġinati (bħal livell baxx ta’ introjtu, rati għoljin ta’ qgħad, livell baxx ta’ edukazzjoni). |
|||
|
394 |
Investiment 1. Il-ħolqien ta’ network ta’ ċentri tal-ġurnata għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni |
Mira |
Ċentri ta’ matul il-jum biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familja |
|
Numru |
0 |
150 |
Q4 |
2024 |
Il-bidu tal-operat ta’ network ta’ ċentri ta’ servizz ta’ 150 jum mill-inqas 10 % f’komunitajiet b’popolazzjoni Rom sinifikanti, biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji. 145 mill-bini mibni ġdid għandu jikkonforma mar-rekwiżit tal-Bini b’Użu ta’ Enerġija Qrib Żero (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali. 5 mill-bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
|
395 |
Investiment 2. Ir-riabilitazzjoni, ir-rinnovazzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali għall-persuni b’diżabilità |
Mira |
Servizzi komunitarji modernizzati għall-persuni b’diżabilità |
|
Numru |
0 |
50 |
Q4 |
2024 |
L-għadd ta’ servizzi komunitarji modernizzati (ċentri ta’ matul il-jum u ċentri għall-irkupru tan-newromuturi għall-persuni b’diżabilità) permezz ta’ programm nazzjonali għall-finanzjament ta’ investimenti bħar-riabilitazzjoni, il-konsolidazzjoni, il-modernizzazzjoni, u l-forniment ta’ servizzi bbażati fil-komunità. Sussegwentement, ċentri ta’ 25-il jum u 25 ċentru ta’ servizz ta’ rkupru ta’ newromobbiltà ta’ newromobbiltà outpatient għandhom jibdew joperaw permezz ta’ sejħa miftuħa għal dispożizzjonijiet tas-servizz soċjali pubbliku li għandhom jissodisfaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà għal dawn l-investimenti, inkluża l-kundizzjoni li jiġu akkomodati mill-inqas 1 000 persuna b’diżabilità, fis-sena. |
|
396 |
Investiment 2. Ir-riabilitazzjoni, ir-rinnovazzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali għall-persuni b’diżabilità |
Mira |
Servizzi komunitarji ġodda għall-persuni b’diżabilità |
|
Numru |
0 |
55 |
Q4 |
2025 |
Id-dħul fis-seħħ ta’ 55 servizz komunitarju ġdid (45 bini ġdid b’użu ta’ kważi żero enerġija u 10 binja b’użu ta’ kważi żero enerġija +) għal persuni b’diżabilità (ċentri ta’ matul il-jum, servizzi ta’ assistenza u appoġġ, u ċentri ta’ servizzi ta’ rkupru ta’ newromuturi tal-pazjenti) li għandhom jipprovdu attivitajiet għal mill-inqas 4 870 persuna b’diżabilità f’ 4 snin, fid-dawl ta’ għajxien indipendenti. L-10 bini ġdid b’Emissjonijiet Kważi Żero + għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
|
397 |
Investiment 3. Operazzjonalizzazzjoni tal-introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol għal xogħol domestiku |
Stadju Importanti |
Bidu tal-operat ta’ pjattaforma diġitali funzjonali għall-użu ta’ vawċers għall-ħaddiema domestiċi |
Pjattaforma diġitali operazzjonali |
|
|
|
Q4 |
2023 |
It-twassil tal-pjattaforma diġitali funzjonali għall-vawċers għall-ħaddiema domestiċi, li hija mistennija li tippermetti, fost l-oħrajn -Biex jitwettqu t-tranżazzjonijiet kollha relatati mal-vawċers (xiri, kodifikazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol) b’mod diġitali -Dettalji tal-attività tal-ħaddiema domestiċi li jikkodifikaw (l-għadd ta’ sigħat, it-tip ta’ attività domestika mwettqa,) l-interoperabbiltà diġitali ma’ bażijiet tad-data rilevanti oħra (bħall-Ministeru tal-Finanzi, il-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali, il-bażijiet tad-data tas-Servizz Pubbliku tal-Impjiegi). |
M.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Ir-riforma tas-6. Titjib tal-leġiżlazzjoni dwar l-ekonomija soċjali
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li timmobilizza aktar il-potenzjal tal-intrapriżi tal-ekonomija soċjali biex jinnovaw u jikkontribwixxu għall-isfidi soċjali u ambjentali.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata billi tiġi emendata l-Liġi Nru 219/2015 dwar l-ekonomija soċjali u r-regoli ta’ implimentazzjoni bl-għan li tiġi ssimplifikata l-proċedura ta’ reġistrazzjoni tal-intrapriżi soċjali, tiġi żgurata l-integrazzjoni effettiva tagħhom mal-politiki dwar l-impjiegi, kif ukoll miżuri attivi dwar l-impjiegi, inkluż l-għoti ta’ miżuri biex tittejjeb is-sostenibbiltà tal-istrutturi tal-ekonomija soċjali, pereżempju permezz ta’ reġimi preferenzjali tal-akkwist pubbliku għal prodotti u servizzi pprovduti minn intrapriżi tal-ekonomija soċjali.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Ir-riforma tas-7. Riforma tas-servizzi tal-kura fit-tul għall-anzjani
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li ttejjeb il-kwalità tas-servizzi tal-kura fit-tul għall-anzjani.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata bid-dħul fis-seħħ permezz ta’ att leġiżlattiv tal-istrateġija, inklużi l-politiki dwar it-tixjiħ attiv, il-ħtiġijiet mediċi tal-kura fit-tul, u s-servizzi bbażati fil-komunità għall-anzjani. L-att leġislattiv għandu jinkludi inter alia: sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri, mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali, mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali għall-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika u r-reviżjoni tal-istandards minimi ta’ kwalità tas-servizzi tal-kura fit-tul. L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat ukoll fuq immappjar sħiħ fil-livell komunitarju (livell ta’ komun/belt/kontea) tal-popolazzjoni anzjana potenzjalment dipendenti jew f’riskju (eż. faqar, saħħa, livell għoli ta’ dipendenza mhux akkumpanjata) bil-ħsieb li jiġi stabbilit it-tip ta’ servizzi ta’ kura fit-tul meħtieġa.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Investiment 4. Il-ħolqien ta’ network ta’ kura matul il-jum u ta’ ċentri ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani
L-objettiv tal-investiment huwa li jagħti aċċess għal servizzi ta’ kura fit-tul ta’ kwalità għall-anzjani permezz ta’ network ta’ ċentri ta’ kura matul il-jum u ta’ riabilitazzjoni. L-investiment għandu jagħmel possibbli d-dħul fis-seħħ ta’ network ta’ ċentri ta’ servizz ta’ 71 jum. Iċ-ċentri għandhom jipprovdu servizzi ta’ assistenza soċjali u ta’ riabilitazzjoni, u kull wieħed għandu jkollu mill-inqas tim mobbli ta’ fornituri tas-servizzi għall-anzjani li ma jkunux jistgħu jiġu fiċ-ċentru. Dan għandu jkun ibbażat fuq l-immappjar li għandu jitwettaq f’konformità mal-Istrateġija Nazzjonali għall-Kura fit-Tul.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
M.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Num. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
398 |
Ir-riforma tas-6. Titjib tal-leġiżlazzjoni dwar l-ekonomija soċjali |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emenda tal-Liġi Nru 219/2015 dwar l-ekonomija soċjali u r-regoli ta’ implimentazzjoni |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-emenda tal-Liġi Nru 219/2015 dwar l-ekonomija soċjali u r-regoli ta’ implimentazzjoni |
Q2 |
2022 |
Il-modifiki regolatorji għandhom jinvolvu: -Proċedura ta’ reġistrazzjoni simplifikata tal-intrapriżi soċjali -Immirar imtejjeb tal-attivitajiet ekonomiċi u l-użu tal-forza tax-xogħol sabiex jindirizza aħjar il-ħtiġijiet tal-gruppi vulnerabbli u tal-komunitajiet emarġinati -Miżura identifikata biex tittejjeb is-sostenibbiltà tal-Istrutturi tal-Ekonomija Soċjali eż. reġimi preferenzjali tal-akkwist pubbliku għall-oġġetti u s-servizzi. |
|||
|
399 |
Ir-riforma tas-7. Riforma tas-servizzi tal-kura fit-tul għall-anzjani |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ liġi għall-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Kura fit-Tul |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv biex tappoġġa l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Kura fit-Tul adottata |
|
|
Q4 |
2022 |
Il-liġi għall-istrateġija adottata, inklużi miżuri ta’ tixjiħ attiv, kif ukoll miżuri li jkopru l-ħtiġijiet mediċi tal-kura fit-tul, u servizzi bbażati fil-komunità għall-anzjani. Il-liġi għandha tinkludi: -sors stabbli identifikat ta’ finanzjament għall-miżuri -mekkaniżmu ta’ governanza b’responsabbiltajiet ċari assenjati għall-awtoritajiet pubbliċi fil-livell nazzjonali u lokali; -mekkaniżmu ta’ żborż ta’ finanzjament kondizzjonali fuq il-kisba ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni assoċjati mal-objettivi ta’ politika -ir-reviżjoni tal-istandards minimi ta’ kwalità, L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat fuq immappjar sħiħ fil-livell komunitarju (livell ta’ komun/belt/kontea) tal-popolazzjoni anzjana potenzjalment dipendenti jew f’riskju (eż. faqar, saħħa, livell għoli ta’ dipendenza mhux akkumpanjat). |
|
|
400 |
Investiment 4. Il-ħolqien ta’ network ta’ kura matul il-jum u ta’ ċentri ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani |
Mira |
Operazzjonalizzazzjoni tal-kura ta’ matul il-jum u ċentri ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani |
|
Numru |
0 |
71 |
Q2 |
2026 |
Id-dħul fis-seħħ ta’ network ta’ ċentri ta’ servizz ta’ 71 jum. Iċ-ċentri għandhom jipprovdu servizzi ta’ assistenza soċjali u ta’ riabilitazzjoni, u kull wieħed għandu jkollu mill-inqas tim mobbli ta’ fornituri tas-servizzi għall-persuni anzjani li ma jistgħux jiġu fiċ-ċentru. Dan għandu jkun ibbażat fuq l-immappjar li għandu jitwettaq f’konformità mal-istadju importanti 399 — Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni għall-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Kura fit-Tul. |
N.IL-KOMPONENT 14: Governanza tajba
L-objettivi tal-komponent huma, permezz ta’ sett wiesa’ ta’ riformi u investimenti, (i) li tittejjeb il-governanza b’sistema ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet prevedibbli, infurmata u parteċipattiva, (ii) li jiġi żgurat it-twassil ta’ servizzi pubbliċi ta’ kwalità permezz ta’ grupp ta’ impjegati taċ-ċivil professjonali u mħarrġa sew li jirrispondu b’mod adegwat għall-isfidi, għall-ħtiġijiet u għall-aspettattivi taċ-ċittadini u tan-negozji. Dan għandu jsaħħaħ ir-reżiljenza u l-kapaċità ta’ adattament għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali.
L-objettivi speċifiċi tal-komponent huma kif ġej:
1. Koordinazzjoni, formulazzjoni u implimentazzjoni aħjar tal-politiki tal-gvern, aktar trasparenza u fiduċja fis-settur pubbliku.
2. Ġestjoni effettiva tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku.
3. Politika koerenti tal-pagi tas-settur pubbliku, marbuta mal-prestazzjoni u sostenibbli fit-tul (Ħlas unitarju ġust).
4. It-tisħiħ tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-aċċess għall-ġustizzja u ż-żieda fl-effiċjenza fil-ġudikatura.
5. Sistema ta’ akkwist nazzjonali aktar effiċjenti, inkluż billi tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet/entitajiet kontraenti, f’qafas legali flessibbli u koerenti.
6. It-titjib tal-politika pubblika/tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet permezz ta’ konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati.
7. Żieda fir-reżiljenza tal-kumpaniji tal-istat minħabba l-operazzjonalizzazzjoni tal-prinċipji tal-governanza korporattiva.
Il-komponent huwa magħmul minn żewġ riformi u seba’ investimenti.
Il-miżuri inklużi fil-komponent huma mistennija jindirizzaw sett ta’ sfidi enfasizzati mir-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż biex tiżdied l-effiċjenza tal-akkwist pubbliku u tiġi żgurata implimentazzjoni sħiħa u sostenibbli tal-istrateġija nazzjonali tal-akkwist pubbliku; biex jittejbu l-kwalità u l-prevedibbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet inkluż permezz ta’ konsultazzjonijiet xierqa mal-partijiet ikkonċernati, valutazzjonijiet tal-impatt effettivi u proċeduri amministrattivi simplifikati u involviment adegwat tas-sħab soċjali (rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 3, rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 4, rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 5 2019 u rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż 4, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
N.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1.1 It-titjib tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni
L-għan tar-riforma huwa li ttejjeb l-ippjanar tal-politiki tal-gvern fit-terminu qasir u medju (billi tiżviluppa mekkaniżmi ta’ ppjanar strateġiku istituzzjonali u torbothom mal-ipprogrammar tal-baġit), li ssaħħaħ is-sistema ta’ analiżi tal-impatt regolatorju preliminari (permezz ta’ aġġustamenti proċedurali u istituzzjonali), li ttejjeb il-kapaċitajiet tal-ippjanar u l-formulazzjoni tal-politika pubblika (permezz ta’ mekkaniżmi ġodda għall-ġestjoni tal-istrateġiji tal-gvern, it-taħriġ jew l-iskambju ta’ esperjenza, u bl-introduzzjoni tal-kunċett ta’ governanza innovattiva), u li ssaħħaħ il-koordinazzjoni fiċ-Ċentru tal-Gvern ta’ politiki ta’ natura orizzontali b’saħħitha u li tinvolvi għadd kbir ta’ partijiet interessati (bħall-Patt Ekoloġiku).
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-metodoloġiji u l-proċeduri biex jittejbu r-raġunament tal-politika pubblika u l-ippjanar u s-simplifikazzjoni amministrattiva (sal-31 ta’ Marzu 2022). Bħala riżultat ta’ dan, mill-inqas 50 % tal-inizjattivi leġiżlattivi proposti, inklużi fil-Pjan ta’ Ħidma Annwali tal-Gvern (GAWP), għandhom jiġu approvati fl-iskeda ta’ żmien ippjanata sal-31 ta’ Marzu 2026, u 25 % tal-għodod ta’ preżentazzjoni u motivazzjoni (jiġifieri memoranda ta’ spjegazzjoni/noti ta’ prova li jakkumpanjaw l-abbozzi ta’ regolamenti) għandhom jissodisfaw il-kriterji tal-kwalità stabbiliti (jiġifieri jiġu vvalutati f’livell eċċellenti jew sodisfaċenti) skont il-metodoloġija tal-Gvern adottata fl-ewwel rapport annwali dwar il-valutazzjoni tal-impatt regolatorju (adottat fl-2019) sal-31 ta’ Diċembru 2024.
(2) il-ħolqien u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ sistema ġdida ta’ ġestjoni strateġika u ta’ ppjanar strateġiku fil-ministeri kollha, filwaqt li l-istrateġiji u l-pjanijiet strateġiċi żviluppati fil-livell ministerjali għandhom isegwu d-dispożizzjonijiet tal-metodoloġiji adottati taħt l-azzjoni (1) hawn fuq u għandhom jittellgħu fuq il-pjattaforma ta’ monitoraġġ tal-Pjanijiet Strateġiċi Istituzzjonali (ISP) kif inhi estiża għall-ministeri kollha (sat-30 ta’ Ġunju 2023). B’riżultat ta’ dan, il-ministeri kompetenti kollha għandu jkollhom il-baġits tagħhom għal kull programm u mill-inqas tliet ministeri għandhom ikunu wettqu/implimentaw il-baġits għal kull programm sat-30 ta’ Ġunju 2025.
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv li joperazzjonalizza struttura li tiżgura l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu regolatorju effettiv ta’ kontroll tal-kwalità sal-31 ta’ Marzu 2022.
L-istabbiliment tal-linja bażi eżistenti tal-innovazzjoni fil-livell tal-gvern ċentrali (ministeri kompetenti u s-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern) u t-tlestija ta’ Pjan ta’ Azzjoni għall-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ innovazzjoni u l-ħolqien ta’ ambjent regolatorju li jippermetti l-innovazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika (31 ta’ Diċembru 2022).
It-titjib tal-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi u l-iżvilupp tal-involviment tas-soċjetà ċivili fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi jissaħħaħ il-qafas leġiżlattiv u proċedurali għall-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni effettiva ta’ inizjattivi tal-gvern miftuħ (Inizjattiva tal-Gvern Miftuħ). Dan għandu jinkiseb permezz ta’:
Aġġornamenti tal-qafas legali, estensjoni tal-pjattaforma tal-IT, bini tal-kapaċità għall-impjegati taċ-ċivil, adozzjoni tal-Istrateġija tal-Gvern Miftuħ. B’riżultat ta’ dan, għandu jkun hemm żieda ta’ 20 % fl-għadd ta’ abbozzi ta’ atti leġiżlattivi soġġetti għall-konsultazzjoni pubblika u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fil-livell ċentrali sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Taħriġ organizzat għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex iżidu l-kapaċità u l-ħiliet tagħhom biex jipparteċipaw b’mod effettiv fil-proċessi ta’ konsultazzjoni pubblika. Bħala riżultat ta’ din l-azzjoni, 800 rappreżentant tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom jitħarrġu sal-31 ta’ Diċembru 2025.
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-linji gwida għall-użu u l-infurzar xierqa tar-Reġistru Uniku tat-Trasparenza tal-Imgħax (RUTI) immirati lejn l-implimentazzjoni xierqa tar-reġistru pubbliku (sat-30 ta’ Settembru 2022).
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-Metodoloġija għall-użu tal-Ordinanzi ta’ Emerġenza li għandhom jispeċifikaw iċ-ċirkostanzi li taħthom jistgħu jintużaw dawn l-ordnijiet u kif l-impatt tagħhom għandu jiġi vvalutat (ex post, ex ante) kif ukoll il-proċeduri assoċjati għat-tħejjija u l-approvazzjoni tagħhom (sat-30 ta’ Settembru 2022).
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-emendi leġiżlattivi għal-Liġi 24/2000 dwar it-teknika leġiżlattiva biex tiġi żgurata l-pubblikazzjoni tat-test sħiħ tal-liġijiet wara li jkunu sarulhom emendi, li bħalissa mhux qed issir b’mod sistematiku (sat-30 ta’ Settembru 2022).
Riforma 2 It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli
L-għanijiet tar-riforma huma dawn li ġejjin: (I) li tiżgura l-effiċjenza u l-effettività tal-miżuri u l-politiki ekoloġiċi billi tħaddem mekkaniżmu għall-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew fir-Rumanija; u (ii) li tirriforma l-amministrazzjoni pubblika billi tippromwovi u tikkoordina politika pubblika koerenti għall-iżvilupp sostenibbli fil-livelli kollha u fis-setturi kollha tal-istat b’enfasi fuq it-trasformazzjoni diġitali u żżid ir-rilevanza/l-użu tal-approċċ xjentifiku fil-politiki pubbliċi ta’ żvilupp sostenibbli.
Dan għandu jinkiseb permezz tal-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ Kumitat Interistituzzjonali dwar il-Klima b’mandat li jipprijoritizza l-azzjoni klimatika u jimmonitorja l-progress kull sena sat-30 ta’ Ġunju 2022. Bħala riżultat ta’ din l-azzjoni, 90 % tal-prijoritajiet stabbiliti mill-Kumitat Interistituzzjonali dwar it-Tibdil fil-Klima għall-2025, f’konformità mal-objettivi stabbiliti fil-Pjan Integrat għall-Enerġija u l-Klima, għandhom jintlaħqu sal-31 ta’ Marzu 2026 u 2000 uffiċjal pubbliku għandhom jiġu kkwalifikati bħala “esperti fl-iżvilupp sostenibbli” fl-istituzzjonijiet pubbliċi, fil-livell ċentrali u lokali, sat-30 ta’ Settembru 2025.
Ir-riforma tas-3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku
L-objettiv tar-riforma huwa li timmodernizza l-ġestjoni tas-servizz ċivili, tippromwovi sistema ġdida ta’ reklutaġġ trasparenti u inklużiva, bl-użu ta’ qafas ta’ kompetenza xieraq għar-realtajiet tas-settur pubbliku, marbut direttament mal-ħtiġijiet istituzzjonali u l-ħtiġijiet taċ-ċittadini u tal-komunità tan-negozju li jaqdu. Dawn il-miżuri ta’ riforma għandhom jimxu id f’id ma’ diġitalizzazzjoni b’saħħitha tas-settur pubbliku u l-kisba ta’ ħiliet diġitali fost l-impjegati taċ-ċivil.
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
It-twettiq ta’ analiżi ex post tal-kompetizzjoni nazzjonali (pilota) għall-għażla ta’ żewġ kategoriji tas-servizz ċivili fl-amministrazzjoni ċentrali (sat-30 ta’ Ġunju 2023).
It-twettiq ta’ mill-inqas żewġ kompetizzjoni nazzjonali għar-reklutaġġ tal-impjegati taċ-ċivil kull sena għal minimu ta’ 3 kategorija/grad tas-servizz pubbliku (sal-31 ta’ Diċembru 2023).
Adozzjoni u dħul fis-seħħ ta’ żewġ atti leġislattivi dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani: (I) wieħed li jintroduċi bidliet fil-ġestjoni tal-karriera tal-impjegati taċ-ċivil biex jibbażaha fuq il-mertu, u (ii) ieħor fuq il-ġestjoni tal-persunal bil-kuntratt fl-amministrazzjoni pubblika (sal-31 ta’ Diċembru 2024).
L-operazzjonalizzazzjoni tal-oqfsa ta’ kompetenza fl-amministrazzjoni pubblika ċentrali, li għandha tinkludi t-tħejjija u l-adozzjoni tal-att leġiżlattiv u l-implimentazzjoni effettiva tiegħu (sal-31 ta’ Diċembru 2025).
Ir-riforma tas-4. L-iżvilupp ta’ sistema ġusta ta’ pagi unitarji fis-settur pubbliku
L-objettiv tar-riforma huwa li tiġi żgurata politika tal-pagi ġusta u fiskalment sostenibbli billi titnaqqas id-differenza attwali fil-pagi fis-sistema baġitarja, tiġi restawrata l-ġerarkija tal-funzjonijiet fi ħdan u bejn l-oqsma ta’ attività, tiġi rieżaminata s-sistema tal-bonus, u tiġi stabbilita sistema ta’ inċentivi tal-prestazzjoni.
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
It-twettiq ta’ valutazzjoni tal-impatt ġenerali tal-Liġi dwar il-Paga Pubblika, inkluża valutazzjoni tal-impatt fiskali tal-liġi l-ġdida (sal-31 ta’ Marzu 2022);
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-qafas legali l-ġdid dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati taċ-ċivil (sat-30 ta’ Ġunju 2023).
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha
L-objettiv tar-riforma huwa li tissaħħaħ l-indipendenza tal-maġistrati, filwaqt li l-funzjonament tal-istituzzjonijiet ġudizzjarji jsir aktar effiċjenti, f’konformità mal-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet li saru fir-rapporti tal-MKV, ir-rapporti tal-GRECO u l-opinjonijiet tal-Kummissjoni ta’ Venezja u r-Rapporti dwar l-Istat tad-Dritt.
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern li tapprova l-istrateġija għall-iżvilupp tal-ġudikatura 2022–2025 (sal-31 ta’ Marzu 2022). L-istrateġija għandha tinkludi żewġ pilastri: (I) politiki li jsaħħu l-indipendenza tal-ġudikatura u jsaħħu l-istat tad-dritt; u (ii) politiki biex tissaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali li tikkonċerna r-riżorsi, il-proċessi u l-ġestjoni, u l-politiki dwar il-kwalità u l-effiċjenza tas-servizzi fil-ġudikatura.
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-liġi li temenda s-setgħat tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda (sal-31 ta’ Marzu 2022).
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal- “liġijiet tal-Ġustizzja” (liġijiet dwar l-istatus tal-maġistrati, l-organizzazzjoni ġudizzjarja, il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura) (sat-30 ta’ Ġunju 2023). Il-liġijiet il-ġodda dwar il-ġustizzja għandhom jipprevedu, fost l-oħrajn, dan li ġej: (I) it-tisħiħ tal-indipendenza tal-imħallfin u l-prosekuturi; (II) l-ammissjoni għall-professjoni u l-avvanz fil-karriera għal raġunijiet meritokratiċi, flimkien mat-tisħiħ tar-rwol tal-Istitut Nazzjonali tal-Maġistratura fl-organizzazzjoni u t-tmexxija ta’ eżamijiet u kompetizzjonijiet; (III) il-funzjonament effiċjenti tal-qrati, tal-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura kif ukoll tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku; (IV) ir-responsabbiltà effettiva tal-maġistrati, iżda wkoll il-protezzjoni tagħhom kontra kwalunkwe interferenza u abbuż; (V) li l-ispezzjoni ġudizzjarja ssir aktar effettiva, filwaqt li jiġu żgurati garanziji akbar ta’ indipendenza u imparzjalità.
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-emenda tal-Kodiċi Kriminali u l-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali sabiex jiġu allinjati mal-Kostituzzjoni tar-Rumanija, wara d-deċiżjonijiet tal-Qorti Kostituzzjonali (sal-31 ta’ Diċembru 2022).
Sessjonijiet ta’ taħriġ (300 b’kollox) organizzati għall-imħallfin, il-prosekuturi u l-iskrivani tal-qorti biex jittejbu l-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja (sal-31 ta’ Diċembru 2025).
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni
L-objettiv tar-riforma huwa li tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, billi jiġi adottat il-qafas strateġiku nazzjonali għall-prevenzjoni u r-ripressjoni tagħha, billi tissaħħaħ il-kapaċità tal-istituzzjoni kompetenti biex tiġġilidha, jiġifieri d-DNA, billi tirkupra l-ħsara u r-rikavat tal-kriminalità, issaħħaħ l-integrità fis-servizz ċivili u tiżgura sistema effiċjenti għad-dikjarazzjoni tal-assi u l-interessi, filwaqt li tiżviluppa u timplimenta l-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni.
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li japprova l-Istrateġija Nazzjonali l-ġdida Kontra l-Korruzzjoni (sal-31 ta’ Diċembru 2021). Bħala riżultat ta’ dan, sal-31 ta’ Diċembru 2025 mill-inqas 70 % tal-miżuri previsti fl-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni għandhom jiġu implimentati u għandha tinkiseb żieda ta’ 50 % tal-valur tal-assi sekwestrati ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda.
Rata ta’ okkupazzjoni ta’ 85 % tal-pożizzjonijiet tal-prosekutur tad-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni miksuba (sat-30 ta’ Ġunju 2023).
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-liġi li tittrasponi d-direttiva dwar il-protezzjoni tal-informaturi (sal-31 ta’ Marzu 2022).
Ir-riforma tas-7. Evalwazzjoni u aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar il-qafas tal-integrità
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li ssaħħaħ l-integrità fis-servizz ċivili u li tagħmel id-diġitalizzazzjoni u t-trasparenza aktar effiċjenti billi tipprovdi r-riżorsi meħtieġa għas-sottomissjoni tad-dikjarazzjonijiet tal-assi u tal-interessi f’format diġitali b’firma elettronika ċċertifikata.
L-azzjonijiet speċifiċi li ġejjin għandhom jitwettqu bħala parti minn din ir-riforma:
L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-liġijiet konsolidati dwar l-integrità (sal-31 ta’ Diċembru 2024).
Rieżami tal-kodiċi ta’ etika u ta’ kondotta għall-Gvern, minbarra dawk eżistenti għas-servizz ċivili u l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ infurzar (sal-31 ta’ Diċembru 2024).
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist
L-għan ta’ din ir-riforma huwa li ttejjeb l-effiċjenza tas-sistema tal-akkwist pubbliku u li tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u sostenibbli tal-Istrateġija Nazzjonali tal-Akkwist Pubbliku, kif approvata mid-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 901/2015.
L-azzjonijiet li ġejjin għandhom jitwettqu taħt din ir-riforma:
(1) L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-rimedji (il-Liġi Nru 101/2016) sabiex jiġi ssimplifikat il-proċess tal-għoti (sal-31 ta’ Marzu 2022).
(2) L-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Akkwist Pubbliku aġġornata inklużi miżuri orizzontali biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza (sat-30 ta’ Ġunju 2023).
(3) L-operazzjonalizzazzjoni tal-korpi ċentralizzati tal-akkwist (CPBs) għall-awtoritajiet lokali (sal-31 ta’ Diċembru 2025).
(4) Taħriġ speċjalizzat fil-qasam tal-akkwist pubbliku pprovdut lil mill-inqas 350 persuna (kemm impjegati taċ-ċivil kif ukoll persunal kuntrattwali) (sal-31 ta’ Diċembru 2023).
(5) L-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà ma’ bażijiet tad-data oħra tas-Sistema Elettronika tal-Akkwist Pubbliku (SEAP) (sal-31 ta’ Diċembru 2023).
(6) L-operazzjonalizzazzjoni tas-sistema tal-akkwist elettroniku inklużi formoli elettroniċi, valutazzjoni awtomatizzata tal-kwalifiki, katalogi elettroniċi, fatturazzjoni elettronika, pagament elettroniku (sal-31 ta’ Marzu 2025).
Riforma tad-9: Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tittejjeb il-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat kollha fir-Rumanija billi jiġu infurzati l-istandards tal-OECD.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata permezz tad-dħul fis-seħħ tal-emendi għal-Liġi 111/2016, li jneħħu l-eċċezzjonijiet kollha għall-konformità mal-istandards ta’ governanza korporattiva, inkluż għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell lokali. Dawn l-emendi għandhom jinfurzaw separazzjoni bejn il-funzjonijiet regolatorji u ta’ sjieda, ineħħu kwalunkwe vantaġġ dirett jew indirett li jista’ jirriżulta mis-sjieda tal-Istat, kemm jekk f’termini ta’ regoli/regolamenti tas-suq, finanzjament, tassazzjoni, jew akkwist pubbliku, u jiżguraw li kwalunkwe intrapriża tal-Istat tfittex li tikseb il-profittabbiltà.
Ir-riforma għandha tistabbilixxi u tħaddem ukoll task force fiċ-Ċentru tal-Gvern biex tiżgura l-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-istandards ta’ governanza korporattiva, li jkollha r-responsabbiltà aħħarija li tiżgura proċedura tal-għażla trasparenti u kompetittiva għall-approvazzjoni tal-ħatra tal-membri tal-bord tal-amministrazzjoni, tal-osservaturi, u għall-evalwazzjoni u l-kontrolli. It-Task force għandha tippubblika rappurtar regolari tal-indikaturi tal-prestazzjoni u tinforza sanzjonijiet għal intrapriżi tal-istat li mhumiex konformi ma’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni. Tabella Operattiva ta’ Monitoraġġ b’miri finanzjarji u mhux finanzjarji u indikaturi tal-prestazzjoni għall-kategoriji kollha ta’ kumpaniji pubbliċi (inklużi setturi ewlenin bħat-trasport, l-enerġija, l-utilitajiet pubbliċi) għandu jiġi żviluppat, ippubblikat kull sena u użat ċentralment għar-rappurtar u l-monitoraġġ tal-progress fil-kisba tal-prestazzjoni għall-kategoriji kollha ta’ intrapriżi tal-istat.
F’konformità mal-Artikolu 7(2) tar-Regolament dwar l-Irkupru u r-Reżiljenza, ir-Rumanija talbet appoġġ tekniku permezz tal-istrument dwar l-assistenza teknika għall-implimentazzjoni tar-riforma biex jittejjeb il-qafas dwar il-governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat. Hija meħtieġa assistenza teknika bil-ħsieb li tiġi emendata l-leġiżlazzjoni rilevanti (il-Liġi Nru 111/2016 u d-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 722/2016) u l-politika tal-Istat dwar il-parteċipazzjoni azzjonarja (inkluża l-konsultazzjoni tal-partijiet interessati kollha), u biex jinħoloq il-qafas istituzzjonali xieraq sabiex il-funzjoni tal-azzjonisti tal-Istat tiġi ċċentralizzata taħt struttura/istituzzjoni waħda. L-assistenza teknika hija meħtieġa wkoll għall-iżvilupp tal-kapaċità istituzzjonali fil-qasam tal-ġestjoni tal-intrapriżi tal-istat (iż-żieda tal-għarfien espert tad-dipartimenti tal-governanza korporattiva fil-ministeri li jimmaniġġjaw l-intrapriżi tal-istat), u l-kapaċità għall-koordinazzjoni u l-monitoraġġ tat-taskforce l-ġdida stabbilita fiċ-ċentru tal-gvern.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026. Il-leġiżlazzjoni aġġornata għall-kumpaniji tal-Istat (inklużi dawk fil-livell lokali) għandha tidħol fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2022. It-Task force permanenti li tiżgura l-monitoraġġ u l-infurzar tal-applikazzjoni tal-istandards ta’ governanza korporattiva għandha tkun operazzjonali sal-31 ta’ Diċembru 2022. Id-dashboard tal-Monitoraġġ għandu jkun operattiv sat-30 ta’ Ġunju 2023.
Investiment 1 L-ottimizzazzjoni tal-infrastruttura ġudizzjarja biex jiġi ggarantit l-aċċess għall-ġustizzja u l-kwalità tas-servizzi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jtejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u l-aċċess għall-ġustizzja.
Dan għandu jinkiseb permezz tal-kostruzzjoni ta’ 3 bini tal-qorti ġdid, li għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. L-aċċess għall-bini għandu jiġi adattat għall-persuni b’diżabilità u dan l-adattament għandu jkun akkumpanjat minn konformità mal-istandards ta’ protezzjoni teknika u kontra n-nirien, inkluża r-reżiljenza sismika. Għandha tingħata prijorità lill-postijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji f’partijiet ekonomikament inqas żviluppati tar-Rumanija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2 L-iżvilupp tal-infrastruttura loġistika (mhux tal-IT) meħtieġa għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-irkupru tar-rikavat u l-ħsara mill-kriminalità, inkluż it-taħriġ f’dawn l-oqsma
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jespandi l-kapaċità tal-ħżin tal-ANABI permezz tal-kostruzzjoni/l-iżvilupp ta’ mill-inqas 3 maħżen ġdid għall-ħżin ta’ proprjetà maqbuda li għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 3 Il-ħolqien ta’ strutturi ta’ sħubija lokali bejn il-gvernijiet lokali u s-soċjetà ċivili
L-objettiv tal-investiment huwa li jtejjeb l-istabbiltà, il-prevedibbiltà u l-appoġġ għas-sħubija fl-għanijiet tal-formulazzjoni tal-politika pubblika minn naħa waħda li jistimula sħubijiet ta’ ħidma permanenti bejn l-amministrazzjoni pubblika u s-soċjetà ċivili u min-naħa l-oħra li jtejjeb il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u l-involviment attiv fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet filwaqt li jżid id-diġitalizzazzjoni tas-settur tal-NGOs bħala prerekwiżiti għat-titjib tal-kwalità u l-prevedibbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet b’impatt pożittiv fuq il-kwalità tas-servizzi pubbliċi offruti liċ-ċittadini u lin-negozji.
B’riżultat ta’ dan, għandhom jiġu stabbiliti u operattivi mill-inqas 50 sħubija bejn l-awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika (LPA) u l-NGOs u għandhom isiru operattivi mill-inqas 15 inizjattiva kollaborattiva funzjonali tas-settur mhux governattiv.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 4. Żieda fil-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u biex jimmonitorjaw ir-riformi relatati
Tiżdied il-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-NRDP u biex jimmonitorjaw riformi relatati.
Bħala riżultat ta’ dan l-investiment, għandhom jiġu stabbiliti mill-inqas 15 inizjattiva kollaborattiva funzjonali tas-settur mhux governattiv (netwerks, koalizzjonijiet, pjattaformi, gruppi ta’ organizzazzjonijiet inklużi gruppi ta’ riflessjoni, strutturi analitiċi u ta’ riċerka) biex tiġi żgurata l-kontinwità fil-proċessi ta’ konsultazzjoni pubblika, jiġifieri l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ mill-inqas 15 politika pubblika/riforma nazzjonali f’oqsma b’funzjoni soċjali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 5. Monitoraġġ u implimentazzjoni tal-pjan
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jistabbilixxi u jħaddem is-sistema integrata tal-IT, parti mill-cloud tal-gvern u konnessa ma’ sistemi nazzjonali u tal-UE oħra użati għall-fini tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.
L-investiment jikkonsisti f’żewġ fażijiet:
·fl-ewwel fażi, is-sistema għandha tiġi żviluppata u għandha tippermetti l-ġbir ta’ data għal skopijiet ta’ rapportar (kif previst fit-tabelli ta’ valutazzjoni tal-RRF), il-monitoraġġ tal-progress lejn l-ilħuq tal-istadji importanti u l-miri, it-tħejjija tad-dikjarazzjonijiet ta’ ġestjoni, is-sommarju tal-awditjar u l-applikazzjonijiet għall-pagament, il-komunikazzjoni tar-rekwiżiti għall-partijiet ikkonċernati, il-monitoraġġ tal-komplementarjetajiet ma’ sorsi oħra ta’ finanzjament, it-twettiq ta’ evalwazzjoni ex ante biex jiġi evitat ir-riskju ta’ finanzjament doppju, l-iżgurar tal-verifika ex ante u ex post tal-proċeduri tal-akkwist imwettqa mill-benefiċjarji tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u l-iżgurar tal-identifikazzjoni u l-korrezzjoni f’waqthom tal-irregolaritajiet, il-frodi u l-kunflitt ta’ interess.
·fit-tieni fażi, l-interkonnessjoni ma’ sistemi oħra ta’ ġestjoni u kontroll tal-fondi Ewropej u mill-baġit nazzjonali u l-integrazzjoni mal-cloud tal-gvern għandha tiġi ppreparata u operazzjonalizzata.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021, qabel ma l-ewwel talba għall-ħlas tiġi ppreżentata lill-Kummissjoni Ewropea.
N.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru ta’ Nru. |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Unità ta’ kejl |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
401 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-metodoloġiji u l-proċeduri biex jittejbu r-raġunament tal-politika pubblika u l-ippjanar u s-simplifikazzjoni amministrattiva |
Dispożizzjoni fil-liġijiet u fid-deċiżjonijiet tal-gvern li jindikaw id-dħul fis-seħħ tal-liġijiet u d-deċiżjonijiet tal-gvern rispettivament għat-titjib tar-raġunament tal-politika pubblika u l-ippjanar u s-simplifikazzjoni amministrattiva |
Q1 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-atti leġislattivi li ġejjin:
Deċiżjoni tal-Gvern li tistabbilixxi proċeduri għall-iżvilupp, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-aġġornament tal-istrateġiji tal-gvern;
Deċiżjoni tal-Gvern dwar l-aġġornament tal-metodoloġija għall-valutazzjoni tal-impatt ex ante tal-abbozz ta’ regolament. L-enfasi tal-metodoloġija aġġornata għandha tkun fuq l-introduzzjoni ta’ prinċipji tal-innovazzjoni u “diġitali b’mod awtomatiku” kif ukoll proċeduri speċifiċi għal implimentazzjoni msaħħa u rapportar annwali. Deċiżjoni tal-Gvern dwar l-approvazzjoni tal-Metodoloġija “One in, one out” bl-għan li jitnaqqas il-piż amministrattiv. Deċiżjoni tal-Gvern dwar il-qafas proċedurali u metodoloġiku għall-valutazzjoni ex post tar-regolamenti. |
|||
|
402 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Sistema ġdida ta’ ġestjoni strateġika u ta’ ppjanar strateġiku hija operattiva fil-ministeri kollha |
Is-sistema l-ġdida hija operattiva fil-ministeri kompetenti kollha |
Q2 |
2023 |
L-istrateġiji u l-pjanijiet strateġiċi żviluppati fil-livell ministerjali għandhom isegwu d-dispożizzjonijiet tal-metodoloġiji msemmija fl-istadju importanti 401 u għandhom jittellgħu fuq il-pjattaforma ta’ monitoraġġ tal-Pjanijiet Strateġiċi Istituzzjonali (ISP) peress li hija estiża għall-ministeri kollha. |
|||
|
403 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Mira |
Mill-inqas 3 ministeri baġitarji ppjanati u implimentati għal kull programm |
Numru |
0 |
3 |
Q2 |
2025 |
Mill-inqas 3 ministeru ppjanaw u implimentaw baġits għal kull programm billi japplikaw il-metodoloġija tal-Ippjanar Strateġiku Istituzzjonali (ISP) bl-appoġġ tas-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern (GSG) u l-Ministeru tal-Finanzi (MoF). L-għan huwa li l-ippjanar tal-baġit tal-programm jiġi kkomplementat b’eżekuzzjoni attwali bbażata fuq il-programm tal-baġit ministerjali. Il-programmi baġitarji ministerjali għandhom jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet tar-rieżamijiet tal-infiq (li huma introdotti taħt it-taqsima komponenti tar-riforma tat-Taxxa u l-pensjonijiet ta’ dan id-dokument). |
|
|
404 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni. |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv li joperazzjonalizza struttura biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu regolatorju effettiv ta’ kontroll tal-kwalità |
Dispożizzjoni f’liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi li tħaddem l-istruttura regolatorja tal-kontroll tal-kwalità |
|
|
|
Q1 |
2022 |
L-att leġiżlattiv għandu jkun ibbażat fuq l-istudju mwettaq mis-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ kontroll tal-kwalità fiċ-Ċentru tal-Gvern. L-istruttura l-ġdida għandha twettaq skrutinju regolatorju tal-kwalità tal-valutazzjonijiet tal-impatt u l-evalwazzjonijiet. Dan għandu jkun magħmul minn bord ta’ esperti appoġġat minn segretarjat tekniku, simili għall-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju li bħalissa huwa attiv fil-livell tal-Kummissjoni Ewropea. L-att leġislattiv għandu jistabbilixxi dan li ġej: (1) il-proċedura tal-għażla għall-esperti tal-bord; (2) regoli u proċeduri għall-bord u s-segretarjat tekniku (inklużi deskrizzjonijiet tax-xogħol); (3) linji gwida dwar kif għandha tiġi vvalutata l-kwalità tad-dokumenti; (4) strateġija ta’ komunikazzjoni ġewwa u barra l-Gvern; (5) taħriġ. |
|
405 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Pjattaforma operazzjonali tal-IT għall-monitoraġġ tal-innovazzjoni fl-amministrazzjoni pubblika |
Il-pjattaforma tal-IT hija żviluppata u operazzjonali |
Q4 |
2024 |
Il-pjattaforma tal-IT għall-monitoraġġ tal-innovazzjoni fl-amministrazzjoni pubblika għandha tiġi żviluppata u ssir operazzjonali. Il-pjattaforma tal-IT għandha awtomatikament tiġġenera rapporti annwali ta’ monitoraġġ dwar il-progress irreġistrat mill-istituzzjonijiet Rumeni f’termini ta’ riżultati innovattivi u kapaċitajiet ta’ innovazzjoni. |
|||
|
406 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Mira |
800 rappreżentant tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mħarrġa biex iżidu l-kapaċità amministrattiva u d-diġitalizzazzjoni tal-istrutturi tagħhom |
Rappreżentanti mħarrġa |
Numru |
0 |
800 |
Q4 |
2025 |
Is-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern għandu jwettaq sessjonijiet ta’ taħriġ annwali għall-persunal tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex iżid il-kapaċità u l-ħiliet tiegħu biex jipparteċipa b’mod effettiv fil-proċessi ta’ konsultazzjoni pubblika. It-taħriġ għandu jkollu l-għan li juża l-pjattaforma diġitali e-consultare.gov.ro, kif ukoll mekkaniżmi/proċeduri oħra pprovduti mill-qafas legali. |
|
407 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Mira |
Il-proċess ta’ konsultazzjoni pubblika u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati interessati tjieb permezz ta’ żieda ta’ 20 % fl-għadd ta’ abbozzi ta’ atti leġiżlattivi soġġetti għall-konsultazzjoni pubblika u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fil-livell ċentrali |
Perċentwali (%) |
0 [2020] |
20 |
Q2 |
2026 |
Sabiex tiżdied il-kwalità tal-proċess ta’ konsultazzjoni, minbarra t-taħriġ għar-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (ipprovdut taħt il-Mira 406), għandhom jitwettqu sensiela ta’ attivitajiet kif ġej: -Għandu jiġi adottat qafas legali aġġornat biex tiġi standardizzata l-implimentazzjoni tar-regolamenti fil-qasam tal-konsultazzjonijiet pubbliċi u l-aċċess liberu għall-informazzjoni ta’ interess pubbliku. -Il-pjattaforma tal-IT eżistenti www.e-consultare.gov.ro għandha tiġi estiża biex isservi bħala portal ta’ informazzjoni “one-stop shop” fil-livell tal-gvern għaċ-ċittadini dwar l-opportunitajiet ta’ parteċipazzjoni u bħala għodda għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-progress annwali. -Għandhom jinħolqu u jiġu pprovduti programmi ta’ taħriġ/appoġġ metodoloġiku għas-simplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tar-regolamenti fil-qasam tal-konsultazzjonijiet pubbliċi u l-aċċess liberu għall-informazzjoni ta’ interess pubbliku għall-impjegati taċ-ċivil minn awtoritajiet ċentrali (ministeri) u lokali (kunsilli tal-kontej u muniċipalitajiet). -L-istrateġija ta’ Gvern Miftuħ għandha tiġi adottata. -Għandhom jinħolqu u jiġu pprovduti programmi ta’ taħriġ/appoġġ metodoloġiku għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ gvern miftuħ għall-impjegati taċ-ċivil minn awtoritajiet ċentrali (ministeri) u lokali (kunsilli tal-kontej u muniċipalitajiet). -Għandhom jiġu ppubblikati rapporti ta’ progress annwali b’linji gwida u rakkomandazzjonijiet addizzjonali. Il-kisba ta’ din il-mira għandha tkun ibbażata fuq l-indikaturi stabbiliti fid-dashboard (parti mill-valutazzjoni annwali tal-progress). |
|
|
408 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Mira |
25 % tal-għodod tal-preżentazzjoni u tal-motivazzjoni jissodisfaw il-kriterji tal-kwalità stabbiliti (jiġifieri jiġu vvalutati f’livell eċċellenti jew sodisfaċenti) skont il-metodoloġija tal-Gvern |
|
Perċentwali (%) |
10 |
25 |
Q4 |
2024 |
Il-kwalità tal-leġiżlazzjoni għandha tiġi vvalutata abbażi tal-kriterji stabbiliti fl-ewwel rapport annwali tas-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern dwar il-valutazzjoni tal-impatt regolatorju adottat fl-2019. Il-linja bażi għall-2019 kienet ta’ 10 %, jiġifieri l-għadd ta’ għodod ta’ preżentazzjoni u motivazzjoni jissodisfaw il-kriterji tal-kwalità stabbiliti (jiġifieri jiġu vvalutati f’livell eċċellenti jew sodisfaċenti). Hemm 4 livelli ta’ kwalità: eċċellenti, sodisfaċenti, parzjalment sodisfaċenti u mhux milħuqa. Fuq terminu medju dan għandu jitwettaq mill-bord tal-iskrutinju (rifless fl-istadju importanti 404). |
|
409 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Mira |
Mill-inqas 50 % tal-inizjattivi leġiżlattivi proposti, inklużi fil-Pjan ta’ Ħidma Annwali tal-Gvern (GAWP), approvati sal-iskadenza stabbilita |
|
Perċentwali (%) |
35 |
50 |
Q1 |
2026 |
Mill-inqas 50 % tal-inizjattivi leġiżlattivi proposti, inklużi fil-Pjan ta’ Ħidma Annwali tal-Gvern (GAWP), għandhom jiġu approvati fl-iskadenza stabbilita għal dik l-inizjattiva fil-GAWP. Il-GAWP jistabbilixxi l-aġenda leġiżlattiva tal-gvern (jiġifieri, interventi leġiżlattivi proposti għas-sena fil-gvern kollu). L-għan ta’ din il-mira huwa doppju: I) tappoġġa ppjanar leġiżlattiv koerenti u fattibbli, u ii) iżżid il-kapaċità ta’ implimentazzjoni tal-gvern, sabiex il-prijoritajiet leġiżlattivi jiġu segwiti u approvati kif ippjanat oriġinarjament. Il-valutazzjoni ta’ din il-mira għandha ssir fir-rigward tal-linja bażi ta’ 35 % (jiġifieri l-approvazzjoni fil-livell tal-2020 tal-inizjattivi sal-iskadenza stabbilita). |
|
410 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ linji gwida għall-użu u l-infurzar xierqa tar-Reġistru Uniku tat-Trasparenza tal-Imgħax (RUTI) |
Dispożizzjoni fil-linji gwida li tindika d-dħul fis-seħħ tal-linji gwida għall-użu u l-infurzar tal-RUTI |
Q3 |
2022 |
Il-linji gwida u l-proċeduri assoċjati għandhom jimplimentaw kif xieraq ir-reġistru pubbliku maħluq mill-Gvern fl-2016 li jelenka l-laqgħat ta’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet (tal-gvern) mar-rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess, u jservi wkoll bħala reġistru volontarju għall-gruppi ta’ interess. |
|||
|
411 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-Metodoloġija għall-użu tal-Ordinanzi ta’ Emerġenza |
Dispożizzjoni fid-Deċiżjoni tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-metodoloġija għall-użu tal-Ordinanzi ta’ Emerġenza |
Q3 |
2022 |
Id-Deċiżjoni tal-Gvern dwar il-Metodoloġija għall-użu tal-Ordinanzi ta’ Emerġenza (Eos) għandha tispeċifika ċ-ċirkostanzi li taħthom jistgħu jintużaw dawn l-ordnijiet u kif l-impatt tagħhom għandu jiġi vvalutat (ex post, ex ante) kif ukoll il-proċeduri assoċjati għat-tħejjija u l-approvazzjoni tagħhom u r-rwol tas-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern u tal-Ministeru tal-Ġustizzja għall-iżgurar tal-gwardjani u l-kontroll tal-kwalità ġenerali. |
|||
|
412 |
Riforma 1. It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi leġiżlattivi biex tiġi żgurata l-pubblikazzjoni tat-test sħiħ tal-liġijiet wara l-emendi |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-pubblikazzjoni tat-test sħiħ tal-liġijiet wara l-emendi |
Q3 |
2022 |
L-emendi għal-Liġi 24/2000 dwar it-teknika leġiżlattiva għandhom jiżguraw il-pubblikazzjoni tat-test sħiħ tal-liġi wara li jkunu saru emendi għaliha, li bħalissa ma jsirux b’mod sistematiku. |
|||
|
413 |
Riforma 2: It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
Stadju Importanti |
L-operazzjonalizzazzjoni ta’ Kumitat Interistituzzjonali dwar il-Klima |
Operazzjonalizzat tal-Kumitat Interistituzzjonali għall-Klima |
|
Q2 |
2022 |
Il-Kumitat dwar it-Tibdil fil-Klima għandu jiffoka, skont il-mandat propost tiegħu, fuq (i) l-istabbiliment ta’ politiki prijoritarji annwali fil-qasam tat-tibdil fil-klima f’konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-iskeda ta’ żmien meħuda mir-Rumanija permezz tal-Pjan Integrat Nazzjonali fl-Enerġija u t-Tibdil fil-Klima (PNIESC), (ii) il-koordinazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tal-politiki u l-miżuri fl-attivitajiet tal-PNIESC, (iii) l-approvazzjoni tal-indikaturi għall-kejl tal-impenji klimatiċi tar-Rumanija. Il-prijoritajiet għall-Kumitat għandhom jiġu stabbiliti u deċiżi fil-laqgħat tiegħu, u dawn jistgħu jkunu ta’ natura leġiżlattiva, finanzjarja jew fiskali, relatati mal-iżvilupp ta’ politiki pubbliċi għal investimenti ekoloġiċi, jew l-istabbiliment tal-qafas metodoloġiku jew amministrattiv. Il-prijoritajiet għandhom jiġu approvati formalment kull sena mill-Gvern u għandu jiġi adottat Pjan ta’ Azzjoni dwar il-passi biex tinkiseb kull prijorità proposta, skadenzi ċari għat-twettiq għal kull pass u l-istituzzjonijiet responsabbli. |
||
|
414 |
Riforma 2: It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
Mira |
Il-kisba ta’ 90 % tal-prijoritajiet stabbiliti mill-Kumitat Interistituzzjonali dwar it-Tibdil fil-Klima għall-2025 |
|
Perċentwali (%) |
0 |
90 |
Q1 |
2026 |
90 % tal-prijoritajiet stabbiliti mill-Kumitat Inter-Istituzzjonali dwar it-Tibdil fil-Klima għall-2025 għandhom jintlaħqu. Il-prijoritajiet għandhom jiġu approvati fil-Kumitat Interistituzzjonali dwar it-Tibdil fil-Klima (CISC) f’Diċembru 2024. |
|
415 |
Riforma 2: It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
Mira |
Uffiċjali pubbliċi kkwalifikati bħala “esperti tal-iżvilupp sostenibbli” fl-istituzzjonijiet pubbliċi fil-livell ċentrali u lokali |
|
Numru |
0 |
2 000 |
Q3 |
2025 |
Il-mira għandha tintlaħaq permezz tal-passi li ġejjin: Għandu jiġi prodott rapport li jivvaluta l-ħtiġijiet u l-livell ta’ ħiliet fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli fost l-amministraturi pubbliċi fil-livell ċentrali u lokali; L-emendi leġiżlattivi li jissupplimentaw l-Anness 5 tal-Kodiċi Amministrattiv bil-funzjoni ta’ “espert fl-iżvilupp sostenibbli” għandhom jiġu adottati u jidħlu fis-seħħ; Il-programm ta’ taħriġ għandu jiġi żviluppat u pprovdut minn istituzzjonijiet pubbliċi, privati u akkademiċi. |
|
416 |
Ir-riforma tas-3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
Stadju Importanti |
Analiżi ex post tal-kompetizzjoni nazzjonali (pilota) għall-għażla ta’ żewġ kategoriji tas-servizz ċivili fl-amministrazzjoni ċentrali |
Ippubblikat rapport ta’ analiżi ex post |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Il-kompetizzjoni nazzjonali (pilota) għall-għażla ta’ żewġ kategoriji tas-servizz pubbliku fl-amministrazzjoni ċentrali għandha tiġi organizzata u kkompletata skont il-proċeduri approvati mill-Gvern. Wara li jkun twettaq il-proġett pilota, għandha titwettaq analiżi ex post dwar ir-riżultati u l-impatt miksub li għandha sservi biex tiġi aġġustata l-kompetizzjoni nazzjonali usa’ tar-reklutaġġ. |
|
417 |
Ir-riforma tas-3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
Stadju Importanti |
Tlestija ta’ mill-inqas żewġ kompetizzjonijiet nazzjonali għar-reklutaġġ tal-impjegati taċ-ċivil kull sena għal minimu ta’ 3 kategorija/grad tas-servizz pubbliku |
Tlestija ta’ żewġ kompetizzjonijiet nazzjonali għar-reklutaġġ ta’ impjegati taċ-ċivil |
|
|
|
Q4 |
2023 |
Għandu jitwettaq dan li ġej:
L-approvazzjoni mill-Gvern tal-proċedura għall-organizzazzjoni u t-tmexxija tal-kompetizzjoni nazzjonali estiża għall-kategoriji l-oħra tas-servizz pubbliku ġenerali fl-amministrazzjoni pubblika (minbarra dawk soġġetti għal pilotaġġ) skont il-leġiżlazzjoni fis-seħħ.
|
|
418 |
Ir-riforma tas-3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku. |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ żewġ atti leġiżlattivi dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani
|
Dispożizzjoni fil-liġijiet li jindikaw id-dħul fis-seħħ tal-liġijiet tal-atti leġiżlattivi dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani |
|
|
|
Q4 |
2024 |
L-atti leġislattivi li ġejjin għandhom jiġu adottati u jidħlu fis-seħħ: (1) l-introduzzjoni ta’ bidliet fil-ġestjoni tal-karriera tal-impjegati taċ-ċivil abbażi tal-meritokrazija, u b’mod partikolari l-iżvilupp ta’ politika ta’ mobbiltà orizzontali/rotazzjonali u l-istrutturar tal-karriera għal impjegati taċ-ċivil fis-servizz aktar immirati. (2) il-ġestjoni tal-persunal kuntrattwali fl-amministrazzjoni pubblika. |
|
419 |
Ir-riforma tas-3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku. |
Stadju Importanti |
Oqfsa ta’ kompetenza fl-amministrazzjoni pubblika ċentrali operazzjonali |
Qafas ta’ kompetenza operazzjonali |
|
|
|
Q4 |
2025 |
L-istadju importanti jinkludi d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv u l-implimentazzjoni effettiva tiegħu. L-abbozz ta’ att leġiżlattiv dwar l-oqfsa ta’ kompetenza ġenerali għall-impjegati taċ-ċivil għandu jintuża fl-implimentazzjoni tal-proġett pilota. Il-proposta leġiżlattiva għandu jkollha l-għan li timplimenta f’fażijiet l-oqfsa ta’ kompetenza fl-istituzzjonijiet pubbliċi u għandha tkun ibbażata fuq il-mudell/id-disinn żviluppat mill-proġett SIPOCA 136. Ir-rapport dwar l-azzjonijiet ta’ reklutaġġ u ta’ selezzjoni fis-servizz pubbliku għandu jikkonferma l-użu ta’ proċeduri ġodda. Wara t-tlestija tal-proġett pilota, sabiex l-att normattiv jiġi aġġustat u kkalibrat mill-ġdid, wara l-analiżi ex post, għandu jintuża l-appoġġ tekniku mitlub mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. L-implimentazzjoni għandha tinkiseb permezz tal-passi li ġejjin: Kjarifika tar-rwoli speċifiċi għall-impjieg u tħejjija għall-introduzzjoni tal-qafas ta’ kompetenza. Is-simplifikazzjoni tal-klassifikazzjoni tal-impjiegi u l-korrelazzjoni tal-infrastruttura tal-ICT mal-proċessi tal-ġestjoni tar-riżorsi umani. Evalwazzjoni tal-prestazzjoni professjonali abbażi tal-kompetenzi. L-implimentazzjoni tal-qafas għandha tkun soġġetta għal aġġornament regolari. |
|
420 |
Ir-riforma tas-4. L-iżvilupp ta’ sistema ġusta ta’ pagi unitarji fis-settur pubbliku |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali l-ġdid dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati taċ-ċivil |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati taċ-ċivil |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Il-liġi l-ġdida dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati taċ-ċivil (il-Liġi dwar il-Paga Pubblika) għandha tistabbilixxi metodoloġija ta’ kalkolu unifikata biex iżżid il-ġustizzja fil-pagi fis-settur baġitarju (l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ paga ugwali għal xogħol ugwali), trattament mhux diskriminatorju fid-determinazzjoni tal-bonusijiet u r-rabta tal-prestazzjoni mas-salarju mħallas. Il-metodoloġija proposta għall-kalkolu mill-ġdid tas-salarji għandha tkun fiskalment sostenibbli u tkun ibbażata fuq: -reviżjoni tal-koeffiċjenti tal-klassifikazzjoni għal kull familja tal-funzjoni tal-baġit okkupazzjonali; -l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ skali ta’ ħlas għall-gvern lokali, li jikkorrispondu għal funzjonijiet pubbliċi u kuntrattwali; -reviżjoni tas-sistema ta’ bonusijiet u limitu massimu tal-ammont ta’ bonusijiet għal 20 % tas-salarju bażiku, fil-livell tal-uffiċjal ewlieni li jawtorizza/awtorità tar-rilaxx tal-kreditu. Il-qafas legali l-ġdid għandu jiġi implimentat fl-istess ħin għall-kategoriji kollha tax-xogħol, sabiex jiġi evitat li jitfaċċaw żbilanċi ġodda fis-sistema tal-pagi pubbliċi. |
|
421 |
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern li tapprova l-istrateġija għall-iżvilupp tal-ġudikatura 2022–2025 |
Dispożizzjoni fid-deċiżjoni tal-gvern li tindika l-adozzjoni tal-istrateġija għall-iżvilupp tal-ġudikatura |
|
|
|
Q1 |
2022 |
Il-Ministeru tal-Ġustizzja għandu jħejji l-istrateġija l-ġdida abbażi ta’ analiżijiet interni u proposti riċevuti matul il-proċess ta’ konsultazzjoni pubblika, u wara din l-istrateġija għandha tiġi approvata u tidħol fis-seħħ.
(1) l-ewwel pilastru jikkonċerna politiki li jsaħħu l-indipendenza tal-ġudikatura u jsaħħu l-istat tad-dritt. Ir-riżultati tal-politiki li jikkonċernaw it-tisħiħ tal-istat tad-dritt għandhom jiġu vvalutati b’mod oġġettiv permezz ta’ indikaturi ddedikati tal-kisba, li għandhom jiġu żviluppati fil-qafas tal-istrateġija. Il-miżuri u l-indikaturi għandhom jitħejjew b’kunsiderazzjoni tas-sejbiet tar-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt. (2) it-tieni pilastru għandu jinkludi politiki biex tissaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali fir-rigward tar-riżorsi, il-proċessi u l-ġestjoni, u għandu jinkludi politiki dwar il-kwalità u l-effiċjenza tas-servizzi fil-ġudikatura, bħal: a) l-użu effiċjenti tar-riżorsi umani (eż. l-ammont ta’ xogħol); b) il-politika ta’ ottimizzazzjoni tal-infrastruttura tal-qorti, inkluża l-infrastruttura fiżika; c) it-trasformazzjoni diġitali — permezz tal-miżuri li ġejjin: -l-interazzjoni diġitali tal-litigant u kwalunkwe entità interessata mal-ġudikatura, -firma elettronika u siġill elettroniku. -id-disponibbiltà ta’ komunikazzjoni mtejba tad-data għall-fajl elettroniku (li hija għażla għall-partijiet fil-kawża biex jaċċessaw elettronikament il-fajls ġudizzjarji). -elaborazzjoni ta’ strateġija tas-settur transġudizzjarju għad-diġitalizzazzjoni tal-arkivju fiżiku. Il-progress fl-implimentazzjoni tal-istrateġija għandu jiġi mmonitorjat u vvalutat bl-użu ta’ sett ta’ indikaturi żviluppati abbażi ta’ riżorsi oġġettivi bħat-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE, ir-Rapport tal-KE dwar l-Istat tad-Dritt. |
|
422 |
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li temenda s-setgħat tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għall-emendar tas-setgħat tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda |
|
|
|
Q2 |
2022 |
L-att leġiżlattiv għandu jittrasponi d-Direttiva (UE) 2019/1153 kif ukoll jintroduċi diversi bidliet relatati mal-estensjoni tal-mandat istituzzjonali, li jindirizzaw kwistjonijiet bħal: l-amministrazzjoni u l-valorizzazzjoni tal-proprjetà sekwestrata u l-kollaborazzjoni ma’ korpi rilevanti oħra fil-proċess tal-irkupru tad-danni. |
|
423 |
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal- “liġijiet tal-Ġustizzja” (liġijiet dwar l-istatus tal-maġistrati, l-organizzazzjoni ġudizzjarja, il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġijiet tal-ġustizzja |
|
|
|
Q2 |
2023 |
Il-liġijiet il-ġodda dwar il-ġustizzja għandhom jipprevedu dan li ġej: (1) it-tisħiħ tal-indipendenza tal-imħallfin u l-prosekuturi; (2) l-ammissjoni għall-professjoni u l-avvanz fil-karriera għal raġunijiet meritokratiċi, flimkien mat-tisħiħ tar-rwol tal-Istitut Nazzjonali tal-Maġistratura fl-organizzazzjoni u t-twettiq ta’ eżamijiet u kompetizzjonijiet; (3) il-Funzjonament effiċjenti tal-qrati, tal-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura kif ukoll tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku; (4) ir-responsabbiltà effettiva tal-maġistrati, iżda wkoll il-protezzjoni tagħhom kontra kwalunkwe interferenza u abbuż; (5) li l-ispezzjoni ġudizzjarja ssir aktar effettiva, filwaqt li jiġu żgurati garanziji akbar ta’ indipendenza u imparzjalità. |
|
424 |
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
Stadju Importanti |
Emenda tal-Kodiċi Kriminali u tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi |
Q4 |
2022 |
L-emendi meħtieġa tal-Kodiċi Kriminali u tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali għandhom jiġu adottati u jidħlu fis-seħħ sabiex id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali u tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali li daħlu fis-seħħ fl-2014 jinġiebu f’konformità mad-dispożizzjonijiet Kostituzzjonali, f’konformità mad-deċiżjonijiet rilevanti tal-Qorti Kostituzzjonali nazzjonali dwar l-aspetti ta’ kostituzzjonalità tal-bidliet reċenti li saru fil-Kodiċi Kriminali u fil-Proċedura Kriminali. |
|||
|
425 |
Ir-riforma tas-5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
Mira |
Mill-inqas 6000 membru tal-persunal ġudizzjarju (bħal imħallfin, prosekuturi u skrivani tal-qorti) li attendew it-taħriġ biex jittejbu l-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja |
|
Numru |
0 |
6 000 |
Q4 |
2025 |
Għandhom jiġu organizzati sessjonijiet ta’ taħriġ għall-maġistrati u l-iskrivani tal-qorti biex tittejjeb il-kwalità tas-sistema ġudizzjarja u ssir aktar effiċjenti. Għandu jiġi organizzat it-taħriġ li ġej: (1) l-unifikazzjoni tal-ġurisprudenza fir-rigward tal-kodiċijiet il-ġodda (il-Kodiċi Ċivili, il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, il-Kodiċi Kriminali u l-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali), (2) l-akkwist pubbliku, il-liġi amministrattiva, il-proċedura tat-taxxa, (3) il-kooperazzjoni ġudizzjarja internazzjonali f’materji ċivili u kriminali, il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja dwar id-drittijiet fundamentali, (4) il-ġestjoni tax-xogħol tal-iskrivani tal-qorti, (5) il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, (6) l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi kriminali. It-300 sessjoni ta’ taħriġ għandhom ikunu mmirati lejn madwar 6000 imħallef, prosekutur u skrivan tal-qorti. |
|
426 |
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern li tapprova Strateġija Nazzjonali ġdida Kontra l-Korruzzjoni |
Dispożizzjoni fid-deċiżjoni tal-gvern li tindika l-adozzjoni tal-Istrateġija Kontra l-Korruzzjoni |
|
|
|
Q4 |
2021 |
L-objettivi ġenerali tal-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni għandhom ikunu:
It-tisħiħ tal-ġestjoni tal-integrità u l-kapaċità amministrattiva għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni;
L-objettivi speċifiċi tal-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni għandhom ikunu: (1) it-taħriġ tal-prattikanti involuti fil-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-kriminalità ambjentali; (2) l-allokazzjoni tar-riżorsi meħtieġa għall-funzjonament ottimali tad-DNA (id-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni), l-istruttura ta’ appoġġ tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, is-Servizz Tekniku u t-tisħiħ tal-uffiċjali tal-pulizija ġudizzjarja;
(3) il-promozzjoni tal-unifikazzjoni tal-prattika ġudizzjarja fil-korruzzjoni. F’dan ir-rigward, in-NAD għandha twettaq analiżi tal-prattika ġudizzjarja dwar każijiet ta’ korruzzjoni.
kunflitti ta’ interess, inkompatibbiltajiet; — dikjarazzjoni tal-assi; — bibien iduru (pantouflage); — il-konsulent tal-etika; — l-istandard ġenerali għall-pubblikazzjoni ex officio ta’ informazzjoni ta’ interess pubbliku fil-livell tal-awtoritajiet pubbliċi ċentrali u lokali (sabiex tiġi żgurata l-konsistenza fl-applikazzjoni). |
|
427 |
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
Mira |
Żieda fil-valur tal-assi sekwestrati ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2025 |
Iż-żieda fil-valur tal-assi sekwestrati ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda għandha tinkiseb wara l-emendi leġiżlattivi rigward il-konsolidazzjoni tal-mandat legali tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda’ (ANABI) (l-istadju importanti 422) u l-kostruzzjoni tal-imħażen (Mira 446) għall-ħżin tal-proprjetà maqbuda. Il-linja bażi għal din il-mira għandha tkun il-valur tal-assi maqbuda, ġestiti mill-Aġenzija, f’Ġunju 2021 (madwar EUR 45 miljun). |
|
428 |
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
Mira |
Tlestija ta’ mill-inqas 70 % tal-miżuri previsti fl-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni |
|
Perċentwali (%) |
0 |
70 |
Q4 |
2025 |
L-istrateġija tipprevedi l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu ta’ monitoraġġ komprensiv simili għal dak użat b’suċċess fiċ-ċiklu 2016–2020. Dan jinvolvi rappurtar regolari, missjonijiet ta’ valutazzjoni tal-konformità fl-istituzzjonijiet pubbliċi, rapporti annwali ta’ evalwazzjoni, ivvalidati u minn esperti pubbliċi u privati. Il-mekkaniżmu ta’ valutazzjoni tal-konformità tal-istrateġija jinkludi: — il-missjonijiet ta’ evalwazzjoni bejn il-pari mwettqa f’istituzzjonijiet pubbliċi minn timijiet ta’ esperti minn awtoritajiet indipendenti, istituzzjonijiet kontra l-korruzzjoni, l-amministrazzjoni pubblika, l-ambjent tan-negozju u s-soċjetà ċivili (din l-għodda qed tirreplika parzjalment l-esperjenza internazzjonali, eż. GRECO). — it-twettiq ta’ verifiki esterni intermedji u finali rigward l-implimentazzjoni tal-istrateġija. L-evalwazzjonijiet esterni janalizzaw l-objettivi tal-istrateġija, l-impatt tagħha, l-effiċjenza u l-effettività tal-miżuri ta’ implimentazzjoni u s-sostenibbiltà tar-riżultati tagħha. |
|
429 |
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
Mira |
Rata ta’ okkupazzjoni ta’ 85 % tal-pożizzjonijiet tal-prosekutur tad-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni miksuba |
Perċentwali (%) |
0 |
85 |
Q2 |
2023 |
Inkisbet rata ta’ okkupazzjoni ta’ 85 % tal-pożizzjonijiet tal-prosekutur tad-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni. |
|
|
430 |
Ir-riforma tas-6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar il-protezzjoni tal-informaturi |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi |
Q1 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar il-protezzjoni tal-informaturi. Il-liġi għandha tittrasponi d-Direttiva (UE) 2019/1937 dwar il-protezzjoni ta’ persuni li jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni, u għandha tinkludi dispożizzjonijiet addizzjonali, speċifiċi għall-kuntest nazzjonali, sabiex jiġu indirizzati b’mod effiċjenti kwistjonijiet ta’ politika ta’ integrità. |
|||
|
431 |
Ir-riforma tas-7. Evalwazzjoni u aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar il-qafas tal-integrità |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġijiet konsolidati dwar l-integrità |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar l-integrità |
Q4 |
2024 |
Il-liġijiet konsolidati dwar l-integrità għandhom jidħlu fis-seħħ. L-aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar l-integrità għandu jitwettaq fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni u analiżi minn qabel tal-liġijiet dwar l-integrità, flimkien ma’ raggruppament inizjali tal-atti normattivi. Fit-tieni fażi tal-proġett, il-liġijiet eżistenti għandhom jew jiġu unifikati u aġġornati, jew għandhom jiġu proposti atti normattivi ġodda. |
|||
|
432 |
Ir-riforma tas-7. Evalwazzjoni u aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar il-qafas tal-integrità |
Stadju Importanti |
Verżjoni riveduta approvata tal-kodiċi ta’ etika u kondotta għall-Gvern, flimkien ma’ dawk eżistenti għas-servizz ċivili u l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ infurzar |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-verżjoni riveduta tal-kodiċi tal-etika u l-kondotta għall-Gvern |
Q4 |
2024 |
Ir-rieżami tal-kodiċi ta’ etika għandu: - tiċċara l-implikazzjonijiet għall-membri tal-Gvern tad-dispożizzjonijiet attwali dwar il-kunflitti ta’ interess indipendentement minn jekk tali kunflitt jistax jiġi żvelat ukoll permezz ta’ dikjarazzjonijiet ta’ assi u interessi - l-estensjoni tad-definizzjoni lil hinn mill-interessi finanzjarji personali - tintroduċi rekwiżit ta’ żvelar ad hoc meta jista’ jitfaċċa kunflitt bejn interessi privati speċifiċi ta’ membru individwali tal-Gvern fir-rigward ta’ kwistjoni li tkun qed tiġi kkunsidrata fi proċedimenti Governattivi jew f’ħidma oħra relatata mal-mandat tagħhom; - jiġi stabbilit sett robust ta’ restrizzjonijiet li jikkonċernaw ir-rigali, l-ospitalità, il-favuri u benefiċċji oħra għall-membri, u l-iżgurar li s-sistema futura tkun mifhuma u infurzabbli kif xieraq. - l-introduzzjoni ta’ regoli dwar kif il-membri tal-Gvern jinvolvu ruħhom ma’ lobbyists u partijiet terzi oħra li jfittxu li jinfluwenzaw il-proċess leġiżlattiv |
|||
|
433 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-rimedji (Liġi Nru 101/2016) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar ir-rimedji |
|
|
Q1 |
2022 |
L-emenda leġiżlattiva għal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-rimedji (il-Liġi Nru 101/2016) għandha tintroduċi l-obbligu li l-kuntratt jiġi ffirmat mal-offerent rebbieħ immedjatament wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kunsill Nazzjonali għas-Soluzzjoni tat-Tilwim (CNSC), qabel riżoluzzjoni tal-qorti f’każ ta’ lment kontra Deċiżjoni tal-Kunsill. |
|
|
434 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist. |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-Istrateġija għall-Akkwist Pubbliku inklużi miżuri orizzontali li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza |
Dispożizzjoni fid-deċiżjoni tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Istrateġija tal-Akkwist Pubbliku |
Q2 |
2023 |
L-objettivi tal-Istrateġija futura għandhom ikunu konformi mal-prijoritajiet strateġiċi deskritti fl-istrateġija tal-akkwist pubbliku tal-Kummissjoni Ewropea. Konsegwentement, il-miżuri li għandhom jiġu inklużi fil-pjan ta’ azzjoni tal-Istrateġija futura għandhom jiffukaw fuq is-sitt prijoritajiet strateġiċi ta’ politika tal-Istrateġija tal-Kummissjoni, bl-għan li jtejbu l-prattiki tal-akkwist pubbliku b’mod kollaborattiv billi jaħdmu mal-awtoritajiet pubbliċi l-oħra u partijiet interessati oħra. L-istrateġija u l-miżuri eżatti tagħha, flimkien mal-iskeda ta’ implimentazzjoni assoċjata u l-assenjazzjoni tar-responsabbiltajiet għandhom jiġu miftiehma mill-Kumitat Interministerjali dwar l-Akkwist Pubbliku. |
|||
|
435 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
Mira |
Korpi ta’ akkwist ċentralizzati operazzjonali (CPBs) għall-awtoritajiet lokali |
Għadd ta’ korpi ta’ akkwist ċentralizzati operazzjonali |
3 [2021] |
7 |
Q4 |
2025 |
4 CPBs lokali addizzjonali għandhom jiġu kkonfigurati u pprovduti bi strumenti operazzjonali u b’għarfien espert. Il-kategoriji eżatti ta’ oġġetti/servizzi/xogħlijiet li għandhom ikunu soġġetti għal akkwist ċentralizzat għandhom jiġu stabbiliti wara l-analiżi tal-ħtiġijiet tal-benefiċjarji ta’ kull CPB, iżda jistgħu jinkludu dan li ġej: I) provvisti għall-uffiċċju, II) il-fjuwil, III) tagħmir tal-IT, IV) servizzi ta’ komunikazzjoni V) servizzi ta’ ġestjoni tal-faċilitajiet VI) servizzi ta’ mobbiltà. |
|
|
436 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
Mira |
Taħriġ speċjalizzat fil-qasam tal-akkwist pubbliku pprovdut |
|
Numru |
0 |
350 |
Q4 |
2023 |
Taħriġ speċjalizzat fil-qasam tal-akkwist pubbliku għandu jiġi pprovdut għal mill-inqas 350 persuna (kemm impjegati taċ-ċivil kif ukoll persunal kuntrattwali) speċjalment għall-impjegati ta’ intrapriżi tal-istat. It-taħriġ speċjalizzat għandu jikkontribwixxi biex tiżdied il-kapaċità amministrattiva tax- “xerrejja l-kbar” u ta’ awtoritajiet kontraenti oħra li jimplimentaw proġetti ta’ investiment iffinanzjati permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u b’hekk l-enfasi tingħata lill-SOEs. |
|
437 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
Stadju Importanti |
Is-sistema tas-Sistema Elettronika tal-Akkwist Pubbliku (SEAP) hija interkonnessa u interoperabbli ma’ bażijiet tad-data oħra |
Sistema SEAP interkonnessa u interoperabbli |
|
|
Q4 |
2023 |
Is-sistema tas-Sistema Elettronika tal-Akkwist Pubbliku (SEAP) għandha tkun interkonnessa u ssir interoperabbli ma’ bażijiet tad-data oħra: L-Uffiċċju Nazzjonali tar-Reġistru tal-Kummerċ, l-Aġenzija Nazzjonali għall-Integrità, l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali, l-Aġenzija Nazzjonali għall-Akkwist Pubbliku, il-Bord Nazzjonali għall-Ilmenti, il-Ministeru tal-Intern, il-Ministeru tal-Ġustizzja, l-użu tal-informazzjoni u s-simplifikazzjoni tal-proċeduri tal-akkwist u l-kontrolli għall-benefiċċju tal-parteċipanti fil-proċedura. |
|
|
438 |
Ir-riforma tat-8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
Stadju Importanti |
Sistema operazzjonali tal-akkwist elettroniku |
Sistema tal-akkwist elettroniku operazzjonali |
|
|
Q1 |
2025 |
Dawn li ġejjin għandhom jiġu kkompletati u operattivi taħt is-SEAP (sistema tal-akkwist elettroniku):
(1) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ formoli ġodda (formoli elettroniċi) previsti mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1780 tat-23 ta’ Settembru 2019 li jistabbilixxi formoli standard għall-pubblikazzjoni ta’ avviżi fil-qasam tal-akkwist pubbliku u li jħassar ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/1986;
|
|
|
439 |
Ir-riforma tad-9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni aġġornata għall-kumpaniji tal-Istat |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi dwar l-intrapriżi tal-istat |
|
|
Q4 |
2022 |
Dħul fis-seħħ tal-Liġi emendata 111/2016, li tneħħi l-eċċezzjonijiet kollha, inkluż għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell lokali. Dawn l-emendi għandhom (i) jisseparaw il-funzjonijiet regolatorji u ta’ sjieda (ii) ineħħu kwalunkwe vantaġġ dirett jew indirett li jista’ jirriżulta mis-sjieda tal-Istat, kemm jekk f’termini ta’ regoli/regolamenti tas-suq, finanzjament, tassazzjoni, jew akkwist pubbliku (iii) jiżguraw li kwalunkwe intrapriża tal-Istat tfittex li tikseb profittabbiltà. |
|
|
440 |
Ir-riforma tad-9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Stadju Importanti |
L-operazzjonalizzazzjoni tat-task force fiċ-Ċentru tal-Gvern għall-Koordinazzjoni u l-Monitoraġġ tal-Politika ta’ Governanza Korporattiva |
Dispożizzjoni fid-Deċiżjoni tal-Prim Ministru li tindika d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Prim Ministru dwar l-organizzazzjoni u l-funzjonament tat-Task Force fis-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern |
|
|
Q4 |
2022 |
Abbażi tar-rakkomandazzjonijiet ta’ bord ta’ esperti indipendenti, tiġi stabbilita taskforce permanenti f’konformità mal-istandards ta’ governanza korporattiva tal-OECD, u ssir operazzjonali (jiġifieri b’mandat u b’riżorsi legali) biex tiżgura l-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-istandards ta’ governanza korporattiva, għandha r-responsabbiltà aħħarija li tiżgura proċedura tal-għażla trasparenti u kompetittiva għall-approvazzjoni tal-ħatra tal-membri tal-bord tal-amministrazzjoni, timmonitorja, tevalwa, tikkontrolla, u tippubblika rapportar regolari tal-indikaturi tal-prestazzjoni u tinforza sanzjonijiet għal intrapriżi tal-istat li mhumiex konformi ma’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni. |
|
|
441 |
Ir-riforma: 9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Stadju Importanti |
Pubblikazzjoni tad-Dashboard tal-Monitoraġġ b’miri finanzjarji u mhux finanzjarji u indikaturi tal-prestazzjoni għall-kategoriji kollha tal-kumpaniji pubbliċi (inklużi setturi ewlenin bħat-trasport, l-enerġija, l-utilitajiet pubbliċi) |
Dashboard tal-monitoraġġ ippubblikat b’data rilevanti dwar id-dinamika tal-indikaturi tal-prestazzjoni |
|
|
Q2 |
2023 |
It-tabella Operattiva tal-Monitoraġġ għandha tiġi żviluppata, ippubblikata kull sena u użata ċentralment għar-rappurtar u l-monitoraġġ tal-progress fil-kisba tal-indikaturi tal-prestazzjoni (finanzjarji u mhux finanzjarji) għall-kategoriji kollha ta’ SOEs. Għandha titfittex prijorità għall-kumpaniji kollha f’setturi ewlenin bħat-trasport, l-enerġija, l-utilitajiet pubbliċi. Għal dan, għandhom jitwettqu l-passi li ġejjin: -Twettaq evalwazzjoni tal-kumpaniji kollha tal-Istat b’rakkomandazzjonijiet għall-bejgħ jew l-elenkar tal-assi ta’ kumpaniji tal-Istat; -Jidentifika objettivi finanzjarji u mhux funzjonali u tabella ta’ valutazzjoni għall-monitoraġġ tal-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni finanzjarji u mhux finanzjarji għall-kategoriji kollha ta’ SOEs inklużi dawk f’setturi bħat-trasport tal-enerġija, l-utilitajiet pubbliċi, operabbli mit-Task Force; -It-Task Force tapprova l-objettivi finanzjarji u mhux finanzjarji kollha u l-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni għall-SOEs kollha, inklużi dawk fis-setturi tal-enerġija u tat-trasport |
|
|
442 |
Ir-riforma tad-9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Mira |
Tnaqqis ta’ ħatriet interim/temporanji tal-bord maniġerjali b’ 50 % għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell ċentrali |
|
Perċentwali (%) |
0 |
50 |
Q4 |
2023 |
It-tnaqqis tal-ħatriet temporanji għall-ġestjoni ta’ kumpaniji tal-Istat fil-livell ċentrali għandu jiġi kkalkulat b’referenza għal-livell bażi li għandu jiġi ddeterminat fl-analiżi mwettqa fl-2022. |
|
443 |
Ir-riforma tad-9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Mira |
Kumpaniji tal-Istat ċentrali elenkati/mikrija/ristrutturati fil-qasam tal-enerġija u t-trasport |
|
Numru |
0 |
3 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 3 kumpanija ċentrali tal-Istat elenkati/mikrija/ristrutturati fil-qasam tal-enerġija u t-trasport, minbarra l-elenkar ta’ mill-inqas 15 % tal-ishma ta’ Hidroelectrica li huwa indirizzat mill-Mira 122 taħt it-taqsima tal-komponent tal-Enerġija ta’ dan id-dokument. |
|
444 |
Ir-riforma tad-9. Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
Mira |
Tnaqqis ta’ ħatriet interim/temporanji tal-bord maniġerjali b’ 10 % għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell lokali |
Perċentwali (%) |
0 |
10 |
Q4 |
2023 |
It-tnaqqis fil-ħatriet temporanji għall-ġestjoni ta’ kumpaniji tal-Istat fil-livell lokali għandu jiġi kkalkulat b’referenza għal-livell bażi (2020) li għandu jiġi ddeterminat fl-analiżi mwettqa fl-2022. |
|
|
445 |
Investiment 1. L-ottimizzazzjoni tal-infrastruttura ġudizzjarja biex jiġi ggarantit l-aċċess għall-ġustizzja u l-kwalità tas-servizzi |
Mira |
Bini tal-qrati mibni skont l-istandards ekoloġiċi |
|
Numru |
0 |
3 |
Q2 |
2026 |
L-investiment jikkonċerna l-kostruzzjoni ta’ 3 binja ġdida tal-qorti, li għandha tikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. L-aċċess għall-bini għandu jiġi adattat għall-persuni b’diżabilità u dan l-adattament għandu jkun akkumpanjat minn konformità mal-istandards ta’ protezzjoni teknika u kontra n-nirien, inkluża r-reżiljenza sismika. Għandha tingħata prijorità lill-postijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji f’partijiet ekonomikament inqas żviluppati tar-Rumanija. |
|
446 |
Investiment 2. L-iżvilupp tal-infrastruttura loġistika (mhux tal-IT) meħtieġa għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-irkupru tar-rikavat u l-ħsara mill-kriminalità, inkluż it-taħriġ f’dawn l-oqsma |
Mira |
Imħażen għall-ħżin ta’ proprjetà maqbuda li jsiru operazzjonali |
|
Numru |
0 |
3 |
Q3 |
2025 |
It-tlestija ta’ xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni/kostruzzjoni għal mill-inqas 3 maħżen tal-assi sekwestrati li għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
|
447 |
Investiment 3 Il-ħolqien ta’ strutturi ta’ sħubija lokali bejn il-gvernijiet lokali u s-soċjetà ċivili |
Mira |
Sħubijiet bejn l-awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika (LPA) u l-NGOs stabbiliti u operattivi |
Numru |
0 |
50 |
Q1 |
2026 |
Għandhom jiġu konklużi 50 sħubija ġdida bejn organizzazzjonijiet mhux governattivi u awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika għall-iżvilupp ta’ proġetti li jappoġġaw l-iżvilupp ta’ komunitajiet lokali. Pjanijiet ta’ intervent konkreti li jinvolvu s-sħubijiet għandhom jiġu definiti fil-livell ta’ kull komunità, u għandhom jagħtu prijorità lil oqsma bħall-indirizzar tad-diskriminazzjoni, il-governanza parteċipattiva u l-ibbaġitjar, li jservu lill-komunitajiet vulnerabbli (bħar-Rom, il-persuni mingħajr dar), l-indirizzar tal-faqar, it-tranżizzjoni ekoloġika. Il-pjanijiet ta’ intervent għandhom jinkludu miri assoċjati, riżultati fuq terminu qasir u twil, baġits, u impenn għal proċessi ta’ konsultazzjoni regolari, trasparenti u inklużivi, li jipprevedu assenjazzjoni ċara ta’ rwoli lill-partijiet involuti). Il-pjanijiet ta’ intervent għandhom jipprevedu wkoll strumenti ta’ ħidma mmirati lejn l-iżvilupp tal-kapaċità interna tal-amministrazzjoni, involuta fis-sħubija, biex taqdi liċ-ċittadini tagħha. Il-prijoritizzazzjoni tal-pjanijiet ta’ intervent għandha tkun soġġetta għal konsultazzjoni kollaborattiva u pubblika. L-implimentazzjoni ta’ kull pjan ta’ intervent għandha tiġi mmonitorjata għal mill-inqas 2 snin wara l-konklużjoni ta’ kull pjan. Il-kooperazzjoni bejn il-partijiet u r-regolarità/l-effiċjenza tal-proċess ta’ konsultazzjoni għandhom jiġu ddokumentati matul il-perjodu kollu ta’ investiment. |
|
|
448 |
Investiment 4. Żieda fil-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u biex jimmonitorjaw ir-riformi relatati |
Mira |
Inizjattivi kollaborattivi funzjonali tas-settur mhux governattiv operazzjonali |
Numru |
0 |
15 |
Q1 |
2026 |
Għandhom jiġu stabbiliti mill-inqas 15 inizjattiva kollaborattiva funzjonali tas-settur mhux governattiv (networks, koalizzjonijiet, pjattaformi, gruppi ta’ organizzazzjonijiet inklużi gruppi ta’ riflessjoni, strutturi analitiċi u ta’ riċerka.) biex jiżguraw il-parteċipazzjoni u l-kontribut effettiv tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi fil-proċessi ta’ konsultazzjoni pubblika. L-objettiv ta’ dawn l-inizjattivi għandu jkun li jimmonitorjaw il-ħolqien, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ mill-inqas 15 politika pubblika/riforma nazzjonali b’sinifikat għall-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u f’oqsma ta’ importanza soċjali (bħas-saħħa, l-edukazzjoni, it-tranżizzjoni ekoloġika). Il-mekkaniżmi ta’ kollaborazzjoni għandhom jiġu stabbiliti u jsiru operazzjonali permezz ta’ ftehimiet ta’ sħubija, li għandhom jistabbilixxu strateġija ta’ azzjoni definita, b’riżultati u skedi ta’ żmien konkreti u definiti, iffukati fuq l-iżgurar tal-involviment attiv fil-proċessi ta’ konsultazzjoni u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ politika pubblika nazzjonali speċifika. Il-monitoraġġ ta’ tali inizjattivi għandu jsir permezz ta’ mill-inqas 15 rapport ta’ monitoraġġ estern li għandhom jitħejjew għal kull inizjattiva fuq bażi regolari. L-appoġġ ipprovdut għandu jkopri l-infiq għall-implimentazzjoni teknika & finanzjarja tal-proġett, il-kostijiet operazzjonali diretti u indiretti assoċjati mal-azzjonijiet previsti fil-proġett (jiġifieri l-organizzazzjoni ta’ konsultazzjonijiet, azzjonijiet ta’ komunikazzjoni u disseminazzjoni, il-ġbir u l-ipproċessar tad-data, l-għarfien espert f’oqsma differenti.) |
|
|
449 |
Investiment 4. Żieda fil-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u biex jimmonitorjaw ir-riformi relatati |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar id-djalogu soċjali, li tipprevedi djalogu soċjali sinifikanti u f’waqtu u negozjar kollettiv, f’konformità mar-Rakkomandazzjonijiet tal-ILO |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-liġi għad-djalogu soċjali |
Q4 |
2022 |
Id-dħul fis-seħħ ta’ liġi ġdida dwar id-djalogu soċjali, innegozjata mal-imsieħba soċjali. Il-liġi għandha tindirizza n-nuqqasijiet fil-proċess tad-djalogu soċjali kif enfasizzat fir-Rakkomandazzjoni Speċifika għall-Pajjiż rilevanti u tkun konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol maħruġa f’April 2018 u msemmija fil-premessa 25 tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi tal-2020. Barra minn hekk, il-Liġi għandha tipprevedi Reviżjoni tad-definizzjoni tas-setturi ekonomiċi bħala bażi għal ftehim kollettiv fil-livell settorjali. |
|||
|
450 |
Investiment 5. Monitoraġġ u implimentazzjoni tal-pjan |
Stadju Importanti |
Awditjar u Kontrolli: Arranġamenti għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza |
Rapport tal-awditjar li jikkonferma l-funzjonalitajiet tas-sistema ta’ repożitorju |
Q4 |
2021 |
Sistema ta’ repożitorju għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandha tkun fis-seħħ u operazzjonali qabel l-ewwel talba għall-pagament (ħlief għall-prefinanzjament). Is-sistema għandha tinkludi, bħala minimu, il-funzjonalitajiet li ġejjin: (a) il-ġbir ta’ data u l-monitoraġġ tal-kisba tal-istadji importanti u l-miri; (b) jiġbor, jaħżen u jiżgura l-aċċess għad-data meħtieġa mill-Artikolu 22(2)(d) (i) sa (iii) tar-Regolament RRF. |
|||
|
451 |
Investiment 5. Monitoraġġ u implimentazzjoni tal-pjan |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanza tal-Gvern li tippromulga l-mandat legali tal-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġett Ewropew (MIPE), il-Ministeru tal-Finanzi (MoF) u l-Awtorità tal-Awditjar (AA) |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern dwar il-mekkaniżmu finanzjarju, ta’ implimentazzjoni, ta’ kontroll u ta’ awditjar, inkluż mandat ċar lil tliet istituzzjonijiet |
Q4 |
2021 |
Id-dħul fis-seħħ ta’ Ordinanza tal-Gvern li tippromulga l-qafas istituzzjonali għall-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u l-attivitajiet imwettqa mill-istituzzjonijiet kostitwenti li jafdaw lill-MIPE s-setgħa u l-mandat li jeżerċita l-kompiti kollha ta’ monitoraġġ, verifika, kontroll u rkupru, it-tfassil u l-iffirmar tal-applikazzjonijiet għall-pagament ippreżentati lill-Kummissjoni Ewropea, id-dikjarazzjoni ta’ ġestjoni u s-sommarju tal-awditjar. L-istess qafas għandu jafda wkoll lil MoF bid-dmirijiet fir-rigward tal-iffirmar tal-ftehim ta’ self u l-ftehim ta’ finanzjament flimkien ma’ MIPE, u wkoll biex jispeċifika l-attivitajiet li l-awtorità tal-awditjar għandha twettaq bħala parti mill-mandat tagħha għall-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. |
|||
O.IL-KOMPONENT 15: L-edukazzjoni
Dan il-komponent tal-Pjan Rumen għall-Irkupru u r-Reżiljenza jikkonsisti f’ 6 subkomponenti li jindirizzaw l-isfidi ewlenin fis-sistema edukattiva. Is-subkomponenti jirriżultaw mill-proġett “Rumanija Edukata”, li huwa l-istrateġija ġenerali għar-riforma tas-sistema edukattiva fir-Rumanija. Is-subkomponenti huma dawn li ġejjin:
I.Kura u edukazzjoni bikrija tat-tfal: l-iżvilupp ta’ sistema unitarja, inklużiva u ta’ kwalità tal-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal, li ttejjeb l-aċċess għal u l-parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-0 u s-6 sena, abbażi ta’ kooperazzjoni interistituzzjonali effettiva u mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni transsettorjali;
II.It-tluq bikri mill-iskola: ir-riforma tal-edukazzjoni obbligatorja billi tiżdied l-awtonomija tal-iskejjel għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola, permezz ta’ programmi ta’ inklużjoni soċjali u l-għoti ta’ opportunitajiet indaqs;
III.Edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali u edukazzjoni doppja: il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja;
IV.Diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni: id-diġitalizzazzjoni tal-proċess edukattiv, anke permezz ta’ bidliet fil-qafas legali, biex tippermetti approċċi integrati u ttejjeb il-ħiliet diġitali kemm għall-istudenti kif ukoll għall-għalliema;
V.L-infrastruttura: it-titjib tal-infrastruttura tal-iskejjel u l-universitajiet f’żoni urbani u rurali, inkluż billi jiġi emendat u ssimplifikat il-qafas regolatorju biex jiġu żgurati standards ta’ sikurezza u kwalità li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent;
VI.Governanza tal-iskejjel: ir-riforma tal-governanza tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-ġestjoni tagħha, b’aktar awtonomija skolastika, biex jiġu żgurati l-istabbiltà, il-konsistenza u l-kompetenza.
Il-komponent jinkludi 6 riforma u 18 investiment, kif ukoll riforma ġenerali għall-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”.
Il-komponent għandu jikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż indirizzata lir-Rumanija dwar it-titjib tal-kwalità u l-inklużività tal-edukazzjoni, b’mod partikolari għar-Rom u gruppi żvantaġġati oħra, u dwar it-titjib tal-ħiliet, inkluż dawk diġitali, b’mod partikolari billi tiżdied ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u l-edukazzjoni għolja (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3, 2019). Għandu jindirizza wkoll ir-rakkomandazzjoni dwar it-tisħiħ tal-ħiliet u l-apprendiment diġitali u l-iżgurar ta’ aċċess ugwali għall-edukazzjoni (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 2, 2020).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
O.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Elaborazzjoni u adozzjoni tal-pakkett leġislattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”
L-għan ta’ din ir-riforma huwa l-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-pakkett leġiżlattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”, li huwa l-istrateġija globali għar-riforma tas-sistema edukattiva tar-Rumanija. Ir-riformi u l-investimenti sussegwenti kollha huma partijiet integrali ta’ din l-istrateġija.
Ir-riforma għandha tikkonsisti fil-passi li ġejjin li jwasslu għall-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ tal-pakkett leġislattiv għall-implimentazzjoni tar- “Rumanija Edukata”: it-twaqqif ta’ grupp ta’ ħidma interministerjali kkoordinat mill-Prim Ministru, li għandu jissorvelja l-implimentazzjoni tal-proġett; ordni Ministerjali li tapprova l-Pjan ta’ Azzjoni għall-implimentazzjoni; u t-tħejjija tal-pakkett leġiżlattiv f’konsultazzjoni mill-qrib mal-partijiet ikkonċernati ewlenin.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
I.Kura u edukazzjoni bikrija tat-tfal:
Riforma 2: Sistema ta’ edukazzjoni unitarja, inklużiva u ta’ kwalità fit-tfulija bikrija
L-objettiv tar-riforma huwa li jittejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal mit-twelid sal-bidu tal-edukazzjoni primarja, b’enfasi partikolari fuq tfal minn gruppi soċjoekonomikament żvantaġġati.
Ir-riforma tinkludi l-adozzjoni ta’ Programm Qafas Intersettorjali għall-iżvilupp ta’ servizzi unitarji, inklużivi u ta’ kwalità fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal, b’responsabbiltajiet ċari għall-ministeri involuti (il-Ministeru tal-Edukazzjoni, il-Ministeru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali, il-Ministeru tas-Saħħa u l-Ministeru tal-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni), kif ukoll pjanijiet ta’ implimentazzjoni operazzjonali annwali. Il-programm Qafas Intersettorjali għandu jiġi adottat b’Ordni Ministerjali u jidħol fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2022.
Ir-riforma tinkludi wkoll l-adozzjoni ta’ qafas leġiżlattiv aġġornat għall-istabbiliment, l-organizzazzjoni u l-operat ta’ servizzi komplementari tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal.
Din ir-riforma hija mistennija li żżid ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-0 u t-3 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal għal 19 % sal-31 ta’ Diċembru 2025. Barra minn hekk, ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-3 u s-6 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni hija mistennija li tiżdied għal 91 % sal-31 ta’ Diċembru 2025.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Din ir-riforma għandha tiġi kkomplementata minn 3 investimenti relatati:
Investiment 1. Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiżdied il-kapaċità tas-sistema tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal billi jiġu pprovduti crèches biex jittejbu l-aċċess u l-parteċipazzjoni f’servizzi standard tal-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal. L-investimenti jinvolvu l-kostruzzjoni, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches effiċjenti fl-enerġija fil-livell nazzjonali, li jipprovdu servizz standard ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal għal kull 5 000 sa 10 000 abitant, għal massimu ta’ 4 500 tifel u tifla.
Il-110 crèches b’kapaċità ta’ bejn 40 u 110 post fi crèches żgħar, medji u kbar għandhom jinbnew mill-awtoritajiet pubbliċi lokali. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit tal-bini b’użu ta’ kważi żero enerġija skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
Dan l-investiment għandu jinkiseb permezz tal-għoti ta’ għotjiet lill-awtoritajiet pubbliċi lokali, b’distribuzzjoni territorjali, għal crèches, edukazzjoni bikrija tat-tfal u servizzi ta’ kura.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 2. L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 90 servizz komplementari għal gruppi żvantaġġati
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jżid il-kapaċità tas-sistema tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal u l-kwalità tagħha, li jtejjeb ir-rati ta’ parteċipazzjoni, kemm fil-livell ta’ qabel il-primarja kif ukoll f’dak ta’ qabel l-iskola, billi jservi madwar 4 500 tifel u tifla minn sfondi żvantaġġati.
L-investiment għandu jinkludi l-azzjonijiet li ġejjin:
1.L-iżvilupp tal-metodoloġija għall-għoti tal-għotjiet lill-operaturi pubbliċi u privati għall-istabbiliment u t-tagħmir tad-90 servizz komplementari;
2.L-allokazzjoni lill-operaturi pubbliċi u privati ta’ għotjiet għall-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni tad-90 servizz komplementari;
3.It-tlestija tal-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni tad-90 servizz komplementari.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
Investiment 3. Żvilupp ta’ programm qafas għat-taħriġ kontinwu ta’ professjonisti fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa l-professjonalizzazzjoni tal-persunal li jaħdem fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal skont l-approċċi promossi mill-kurrikulu għall-edukazzjoni bikrija tat-tfal adottat fl-2019 u, ukoll, għall-professjonalizzazzjoni tal-persunal fis-servizz għall-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal għat-tfal taħt it-3-il sena.
L-investiment għandu jikkonsisti minn:
1.It-tfassil, l-għoti u l-implimentazzjoni ta’ kuntratt ta’ assistenza teknika għat-tħejjija, l-akkreditazzjoni, it-twettiq u s-segwitu ta’ 2-il programm ta’ taħriġ kontinwu, jiġifieri:
-programm ta’ taħriġ wieħed għall-ħarrieġa fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal: l-implimentazzjoni ta’ kurrikulu speċifiku, b’moduli għall-persunal tat-tagħlim u mhux tat-tagħlim, inkluż modulu ta’ edukazzjoni diġitali;
-programm ta’ taħriġ wieħed għall-ħarrieġa (minn tliet setturi: soċjali, tal-edukazzjoni u tas-saħħa), għall-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal;
2.L-iżvilupp tal-metodoloġija għall-għoti ta’ 42 għotja għal fornituri ta’ taħriġ biex iwettqu l-programmi ta’ taħriġ, bl-użu ta’ ħarrieġa mħarrġa taħt il-kuntratt ta’ assistenza teknika;
3.L-allokazzjoni tat-42 għotja għat-taħriġ ta’ 19 950 membru tal-persunal (persunal tat-tagħlim u mhux tat-tagħlim, 475 għal kull kontea) li jaħdmu f’servizzi standard u komplementari tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, li jagħtu prijorità lil dawk fis-servizzi li għadhom kif ġew stabbiliti.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
II.It-tluq bikri mill-iskola:
Ir-riforma tas-3. Riforma tas-sistema edukattiva obbligatorja għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola
L-objettivi ta’ din ir-riforma huma (a) li jiġi implimentat il-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni biex jitnaqqas l-assenteiżmu, jittejbu r-riżultati tal-evalwazzjoni, tinkiseb rata ogħla ta’ parteċipazzjoni fl-eżamijiet nazzjonali u perċentwal ogħla ta’ studenti li jtemmu l-edukazzjoni obbligatorja, billi jintuża approċċ deċentralizzat u tiżdied l-awtonomija tal-iskejjel fl-użu tar-riżorsi; u (b) li timmonitorja, permezz tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni, l-istudenti f’riskju li jitilqu mill-iskola kmieni u tappoġġa l-iskejjel fil-ġbir ta’ data rilevanti, filwaqt li twettaq pjanijiet ta’ ħidma individwalizzati u taħriġ.
Dawn l-objettivi għandhom jinkisbu permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ Deċiżjoni tal-Gvern għall-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali għat-Tluq Bikri mill-Iskejjel, sal-31 ta’ Diċembru 2021, u permezz taż-żieda tal-għodda tal-IT tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni fil-livell nazzjonali, permezz ta’ ordni ministerjali li għandha tidħol fis-seħħ fl-31 ta’ Diċembru 2022.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Din ir-riforma għandha tiġi kkomplementata minn 2 investimenti relatati:
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola permezz tal-użu tal-metodoloġija tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni u l-għodda tal-IT biex jiġu allokati riżorsi finanzjarji lill-iskejjel għall-appoġġ tal-istudenti għat-tranżizzjoni mill-edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal dik sekondarja għolja. L-għan aħħari huwa t-tnaqqis fit-tluq bikri mill-iskola.
L-investiment għandu jitwettaq bil-passi li ġejjin:
1.Allokazzjoni ta’ għotjiet ta’ 2 sa 3 snin f’ 2 lott matul l-2022 u l-2024 għal minimu ta’ 2 500 skola. L-allokazzjoni għandha tkun ibbażata fuq lista qasira ta’ istituzzjonijiet f’riskju ta’ tluq bikri mill-iskola żviluppati mill-Ministeru tal-Edukazzjoni u għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2024.
2.Traċċar tal-implimentazzjoni permezz ta’ żewġ miri finali li jikkontemplaw tnaqqis ta’ 25 % fil-livell nazzjonali tal-iskejjel taħt prijorità għolja fl-Indiċi Kompost tal-Vulnerabbiltà għal tluq bikri mill-iskola fi tmiem l-għotjiet ta’ 2 sa 3 snin (it-30 ta’ Ġunju 2026), u d-diġitalizzazzjoni ta’ 2 500 skola inklużi fil-programm ta’ tluq bikri mill-iskola (30 ta’ Settembru 2024).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 5. Taħriġ għall-utenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIR) u l-għodda tal-IT tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija (MATE) u interventi sistemiċi biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġi żviluppat u implimentat taħriġ għall-utenti fl-iskejjel tas-Sistema ta’ Informazzjoni għall-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIR) u l-għodda tal-IT tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija (għodda tal-IT MATE). Il-moduli ta’ taħriġ għandhom jitfasslu skont il-ħtiġijiet u l-ħiliet tal-istudenti (edukazzjoni inklużiva), approċċi ta’ tagħlim iċċentrati fuq l-istudenti, it-titjib tal-kundizzjonijiet tat-tagħlim; l-għoti ta’ taħriġ għall-użu tal-modulu tal-kompjuter MATE; l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ kampanji ta’ sensibilizzazzjoni għall-istudenti u l-għalliema; it-titjib tal-ħiliet soċjoemozzjonali tal-istudenti għat-tlestija tal-edukazzjoni obbligatorja.
45 000 għalliem għandhom ikunu lestew it-taħriġ speċifiku sa Marzu 2023.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
III.Edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali (Sistema doppja):
Ir-riforma tas-4. Il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja
L-objettiv ta’ din ir-riforma huwa li tiġi żviluppata edukazzjoni doppja ffukata fuq il-ħtiġijiet tal-istudenti u allinjata mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, kemm billi jiżdied l-għadd ta’ oqsma, kwalifiki u gradwati, kif ukoll billi jiġi żgurat perkors edukattiv sħiħ għall-istudenti rreġistrati taħt sekondarja doppja, sabiex ikunu jistgħu jitilgħu għall-programmi edukattivi tat-tielet livell (kwalifika 3–7).
Ir-riforma għandha tikkonsisti minn:
-Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv bil-metodoloġija għall-organizzazzjoni tar-rotta doppja sħiħa b’durata ta’ 4 snin, b’aċċess għall-edukazzjoni terzjarja li jibda bis-sena skolastika 2023–2024.
-L-iżvilupp tar-regolamentazzjoni tal-Bakkalawrjat il-ġdid, inklużi gradwati b’edukazzjoni doppja. Wara l-promozzjoni tiegħu, il-gradwati għandhom ikunu jistgħu jaċċessaw programmi ta’ studju universitarju. Il-Bakkalawrjat unitarju għandu jiġi applikat fir-Rumanija mis-sessjoni ta’ Ġunju 2027.
Il-qafas leġiżlattiv għall-organizzazzjoni tar-rotta sħiħa ta’ edukazzjoni doppja għandu jidħol fis-seħħ sat-30 ta’ Settembru 2022. L-implimentazzjoni tar-riforma għandha tiġi traċċata permezz taż-żieda tas-sehem ta’ studenti rreġistrati fir-rotta professjonali, meta mqabbel man-numru totali ta’ studenti tal-iskola sekondarja, minn 17 % għal 40 % sat-30 ta’ Ġunju 2026.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Din ir-riforma għandha tiġi kkomplementata minn 4 investimenti relatati: 49
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġi żgurat aċċess ugwali għal edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali inizjali ta’ kwalità, billi jiġu żviluppati sħubijiet ma’ operaturi ekonomiċi jew sħab rilevanti oħra biex l-ETV jiġu adattati għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol.
L-investiment għandu jikkonsisti fl-istabbiliment ta’ 10 konsorzja reġjonali, li kull waħda tikkonsisti f’mill-inqas it-tipi ta’ entitajiet li ġejjin: l-awtoritajiet pubbliċi lokali, in-negozji lokali, l-iskejjel professjonali u tekniċi, l-universitajiet tekniċi, biex jappoġġjaw lil min iħaddem biex ikollu rwol attiv fil-qasam tat-taħriġ vokazzjonali tal-istudenti; u l-kostruzzjoni, fi ħdan il-konsorzji reġjonali msemmija hawn fuq, ta’ 10 kampup vokazzjonali integrat, sekondarju għoli u universitarju għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali.
Ir-riżultati tal-investiment għandhom ikunu:
-10 konsorzji tal-edukazzjoni doppja integrati u operattivi marbuta mar-rekwiżiti tal-operaturi ekonomiċi fiż-żona kkonċernata. Il-proċess tal-għażla għandu jkun ibbażat fuq metodoloġija unitarja żviluppata mill-Ministeru tal-Edukazzjoni, applikabbli fil-livell nazzjonali biex jiġu identifikati l-aktar strutturi ta’ sħubija reġjonali xierqa u li jħallu impatt. Preferibbilment, kull struttura ta’ sħubija għandha tkun tinsab f’reġjun ta’ żvilupp distint wieħed, sabiex tiġi żgurata distribuzzjoni ġeografika ugwali fil-livell nazzjonali. L-10 konsorzja professjonali reġjonali magħżula għandhom jiġu appoġġati permezz ta’ skema ta’ għotjiet biex jiġu żgurati l-aħjar kundizzjonijiet ta’ taħriġ għall-istudenti u biex jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju għal perjodu ta’ 4 snin. Għandha tingħata prijorità lil studenti tal-iskola sekondarja minn sfondi żvantaġġati, inklużi r-Rom.
-10 kampusijiet vokazzjonali integrati mħallta (skejjel sekondarji u universitajiet tekniċi), bl-għan li tiġi pprovduta infrastruttura fiżika moderna għall-akkomodazzjoni vokazzjonali integrata mħallta l-istrutturi/konsorzji ta’ sħubija reġjonali. L-implimentazzjoni għandha sseħħ fil-livell lokali, u l-bliet u l-muniċipalitajiet huma mistennija jipparteċipaw f’sejħiet għat-twettiq ta’ proġetti ta’ infrastruttura fit-territorju tagħhom.
Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “Bla ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-kriterji ta’ eliġibbiltà li jinsabu f’termini ta’ referenza għal sejħiet għal proġetti li ġejjin għandhom jeskludu l-lista ta’ attivitajiet li ġejja: (i) attivitajiet relatati mal-fjuwils fossili, inkluż l-użu downstream 50 ; (ii) attivitajiet taħt is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS) li jiksbu emissjonijiet ta’ gassijiet serra previsti li mhumiex inqas mill-parametri referenzjarji rilevanti 51 ; (iii) attivitajiet relatati ma’ landfills tal-iskart, inċineraturi 52 u impjanti tat-trattament mekkaniku bijoloġiku 53 ; u (iv) attivitajiet fejn ir-rimi fit-tul tal-iskart jista’ jikkawża ħsara lill-ambjent. It-termini ta’ referenza għandhom jirrikjedu wkoll li jistgħu jintgħażlu biss attivitajiet li jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE u nazzjonali.
Il-kampusijiet vokazzjonali għandhom jinbnew sat-30 ta’ Settembru 2025 u l-konsorzji doppji tal-edukazzjoni għandhom jiffunzjonaw b’kapaċità sħiħa sal-31 ta’ Marzu 2026. It-traċċar tal-implimentazzjoni għandu jiġi żgurat mill-istudenti rreġistrati fir-rotta doppja sħiħa, b’żieda minn numru bażi ta’ 1 847 fl-2020, għal 3 000 student f’Ġunju 2026. Is-sostenibbiltà tal-programmi ta’ finanzjament wara l-2026 għandha tiġi żgurata permezz tal-baġit tal-istat.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 7. Trasformazzjoni tal-iskejjel sekondarji agrikoli f’ċentri ta’ professjonalizzazzjoni
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jappoġġa 57 kulleġġi agrikoli, li għandhom jiġu organizzati f’ 5 ċentru reġjonali li jikkorrispondu għall-5 università agrikola stabbiliti fir-Rumanija. L-iskema ta’ finanzjament għall-kulleġġi agrikoli, b’limitu massimu ta’ 5 snin, għandha tkopri mill-inqas it-tipi ta’ attivitajiet li ġejjin:
-Jiġu mmodernizzati, rinnovati u estiżi l-laboratorji tal-iskejjel, is-sessjonijiet ta’ ħidma u l-laboratorji tal-IT, il-kantins, l-akkomodazzjoni għall-istudenti.
-Xiri ta’ materjal bijoloġiku, tagħmir agrikolu u makkinarju għat-twettiq ta’ xogħlijiet agrikoli.
-Taħriġ tal-għalliema bbażat fuq kurrikuli speċifiċi relatati mal-agrikoltura żviluppati mill-Ministeru tal-Agrikoltura u l-Ministeru tal-Edukazzjoni.
Kull skola agrikola għandha tkun mgħammra b’laboratorju tal-IT, li għandu jinkludi simulaturi u software meħtieġa għal attivitajiet teoretiċi u prattiċi ta’ tagħlim/tagħlim.
Fir-rigward tar-rinnovazzjonijiet, il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet relatati mar-rinnovazzjoni għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika.
Il-kuntratti għandhom jirrikjedu wkoll li bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
IV.Diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni:
Ir-riforma tas-5. Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni
Ir-riforma għandha l-għan li tiżgura l-qafas legali meħtieġ għall-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali għall-istudenti billi tiddefinixxi l-profil tal-kompetenza għall-professjonisti tal-edukazzjoni, tirrevedi l-kurrikulu tal-iskola obbligatorju u l-pjan qafas għad-dixxiplini tal-ICT għal-livelli kollha tal-iskola.
Ir-riforma għandha tiġi implimentata bid-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-proċessi u l-kontenut edukattivi u għat-twettiq ta’ valutazzjonijiet online. Barra minn hekk, permezz ta’ din ir-riforma għandhom jiġu stabbiliti standards minimi u ottimali biex tiġi żgurata l-kwalità tal-attivitajiet edukattivi online. Ir-riforma hija mistennija li tallinja s-sistema edukattiva mal-qafas Ewropew DigComp għall-kompetenzi diġitali għall-istudenti, inkluż billi taġġorna l-kurrikulu, u tiżviluppa materjali tat-tagħlim diġitali. Fl-aħħar nett, ir-riforma għandha tħaddem ir-rabtiet bejn il-profil tal-kompetenzi tal-għalliema u l-kurrikulu għat-taħriġ vokazzjonali inizjali, it-taħriġ vokazzjonali kontinwu u dak għat-taħriġ tal-ħiliet.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Din ir-riforma għandha tiġi kkomplementata minn 4 investimenti relatati: 54
Investiment 8. Programm ta’ taħriġ fis-servizz għall-għalliema
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġu żviluppati ħiliet ta’ pedagoġija diġitali għall-għalliema inklużi dawk relatati mal-ġbir u l-użu effiċjenti tal-għodod u r-riżorsi disponibbli. L-investiment huwa mmirat lejn l-attivitajiet speċifiċi kollha li jvarjaw mit-tagħlim, il-valutazzjoni, il-komunikazzjoni mal-ġenituri, il-ħolqien u l-iskambju ta’ kontenut u riżorsi diġitali.
L-investiment għandu jiġi implimentat permezz tal-iżvilupp ta’ korsijiet ta’ taħriġ tematiku, għall-iżvilupp tal-litteriżmu diġitali u l-kompetenzi tal-pedagoġija diġitali b’mod partikolari għall-għalliema f’żoni rurali u ambjenti żvantaġġati oħra. Il-qafas Ewropew DigComp għall-kompetenzi diġitali u l-istandards tal-ħiliet diġitali rikonoxxuti internazzjonalment (ECDL) għandhom jitqiesu għat-tfassil tal-programm ta’ taħriġ. Huwa mistenni li 100 000 għalliem jipparteċipaw fil-programmi ta’ taħriġ. It-taħriġ fil-ħiliet diġitali għandu jiġi kkomplementat minn pjattaforma għall-ġbir ta’ lezzjonijiet multimedjali biex iservu bħala mudelli ta’ prattika tajba għal kull qasam tal-kurrikulu/dixxiplina tat-tagħlim, għal livelli differenti ta’ edukazzjoni. 50 000 għalliem għandhom jibbenefikaw mill-iskambju permezz tal-pjattaforma ddedikata. Għandu jinħoloq qafas għall-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-applikazzjoni prattika tal-ħiliet miksuba, biex tiġi żgurata l-valutazzjoni tal-ħiliet diġitali u biex jinbdew azzjonijiet korrettivi biex jiġi żgurat l-effett dejjiemi tal-programm ta’ taħriġ.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 9. L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiżgura l-infrastruttura u r-riżorsi teknoloġiċi meħtieġa għall-iskejjel preuniversitarji b’enfasi fuq żoni żvantaġġati (speċjalment żoni rurali), li jippermettu l-aċċess tal-istudenti għat-teknoloġija permezz ta’ laboratorji tal-IT u tagħmir iddedikat.
L-investiment għandu jikkonsisti f’għotjiet għall-modernizzazzjoni ta’ mill-inqas 4 300 laboratorju tal-informatika, l-iżvilupp ta’ aktar minn 1 100 ċentru teknoloġiku (bħala laboratorji intelliġenti) u għall-iżgurar tal-infrastruttura u t-tagħmir diġitali għal aktar minn 3 600 skola mhux koperti minn kwalunkwe programm ieħor ta’ finanzjament. Il-laboratorji intelliġenti għandhom jippermettu l-litteriżmu diġitali u teknoloġiku tal-istudenti, l-edukazzjoni tal-għalliema kemm għall-ħiliet u l-kompetenzi diġitali bażiċi kif ukoll avvanzati meħtieġa fis-suq tax-xogħol, filwaqt li jużaw teknoloġiji ġodda 4.0 u jiżviluppaw kreattività applikata permezz tal-istampar 3D u s-software tad-disinn 3D.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
V.L-infrastruttura: 55
Ir-riforma tas-6. Qafas regolatorju aġġornat biex jiġu żgurati standards ta’ disinn, kostruzzjoni u dotazzjoni li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent fis-sistema edukattiva ta’ qabel l-università
L-objettivi ta’ din ir-riforma huma (a) li jiżdiedu l-kwalità u s-sikurezza tal-ambjenti tat-tagħlim, inkluża r-regolamentazzjoni dwar il-materjal tat-tagħlim, l-għamara, u t-tagħmir tat-tagħmir tal-laboratorju u l-workshops teknoloġiċi; u (b) jiżviluppaw u jadottaw il-qafas legali għat-trawwim tat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku fl-iskejjel.
Fil-kuntest tat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u intelliġenti, l-awtoritajiet Rumeni għandhom jaġġornaw il-leġiżlazzjoni dwar id-disinn, id-dotazzjoni u l-operat tal-iskejjel, inkluż ir-regolament dwar il-materjal tat-tagħlim, l-għamara u t-tagħmir tal-laboratorji tal-laboratorju u tax-xjenza u għandhom jiżviluppaw Metodoloġija għall-operat u l-organizzazzjoni tal-iskejjel ekoloġiċi.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Din ir-riforma għandha tkun akkumpanjata minn 3 investiment f’infrastruttura relatata mal-iskola:
Investiment 10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-iskejjel preuniversitarji permezz tat-tranżizzjoni lejn skejjel ekoloġiċi u mobbiltà ekoloġika (minibuses elettriċi). Sabiex tiġi żgurata t-tranżizzjoni lejn sistema edukattiva sostenibbli, il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jibda jiżviluppa network ta’ skejjel sostenibbli u favur l-ambjent. 238 905 m2 ta’ żona tal-iskola għandhom jibbenefikaw minn bidliet strutturali biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà (insulazzjoni termali, pannelli solari, ippjanar ta’ spazju aħdar, ġbir selettiv) u għandhom jinbnew 36 951 m2 ta’ żona ekoloġika ta’ skola ġdida preuniversitarja. Il-metodoloġija għall-għażla tal-Iskejjel Ekoloġiċi tista’ tikkunsidra kriterji bħal: id-disponibbiltà tal-iskola; l-għadd ta’ studenti; distribuzzjoni ġeografika ekwa tal-premjijiet; distribuzzjoni ekwa rurali-urbana tal-premjijiet; il-livell ta’ tniġġis taż-żona; esperjenza preċedenti fl-implimentazzjoni tal-proġetti u fit-twettiq ta’ proġetti/attivitajiet ambjentali.
Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
Għar-rinnovazzjonijiet, il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet għandhom ikunu relatati mat-titjib fl-effiċjenza enerġetika.
L-1 218 minibuses tal-iskola huma maħsuba għat-trasport ta’ studenti minn lokalitajiet iżolati f’żoni rurali. Il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jwettaq analiżi fil-livell nazzjonali, bl-involviment tal-awtoritajiet pubbliċi lokali, biex jidentifika sitwazzjonijiet li fihom għandu jkun meħtieġ it-trasport ta’ studenti lejn skejjel f’lokalitajiet oħra. Dan l-investiment jikkomplementa wkoll ir-riforma 2 dwar il-prevenzjoni tat-tluq bikri mill-iskola, billi jiżgura mezzi ta’ mobbiltà għall-istudenti f’żoni b’popolazzjoni baxxa, filwaqt li jiffaċilita l-aċċess tagħhom għal edukazzjoni ta’ kwalità.
Il-minibuses elettriċi għandhom jinxtraw u jintużaw sal-31 ta’ Diċembru 2024 u l-bini ekoloġiku għandu jitlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 11. Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jipprovdi l-faċilitajiet meħtieġa biex jintlaħqu l-istandards ta’ kwalità fil-klassijiet u fil-laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel, inkluż il-forniment ta’ faċilitajiet speċjalizzati ta’ tagħlim u tagħmir għal tfal tal-iskola żvantaġġati u studenti bi bżonnijiet edukattivi speċjali.
Il-provvista tal-faċilitajiet meħtieġa għall-klassijiet u l-laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskola għandha titwettaq fuq bażi deċentralizzata fil-livell tal-iskola, l-ispettorati tal-iskejjel tal-kontea u l-awtoritajiet pubbliċi lokali. Għandhom ikunu mgħammra 75 000 klassi u 10 000 laboratorju tax-xjenza tal-iskola/kabinett tal-iskola.
L-investimenti għandhom jingħataw prijorità għal dawk l-istabbilimenti edukattivi mingħajr investiment f’tagħmir tal-klassi u tal-laboratorju fl-aħħar 5 snin.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 12. Appoġġ għall-konsorzji tal-iskejjel rurali
Dan l-investiment huwa indirizzat lil studenti minn irħula u muniċipalitajiet żgħar bl-għan li jittejjeb l-aċċess tagħhom għal edukazzjoni ta’ kwalità fil-kampusijiet moderni tal-iskejjel rurali.
Għandhom jinħolqu 3 konsorzju ta’ skejjel rurali biex jissaħħaħ l-ambjent edukattiv rurali billi jiġu żgurati l-aħjar kundizzjonijiet ta’ tagħlim u jiġi rrispettat il-prinċipju tal-ġustizzja soċjali.
It-tliet konsorzji għandhom jiġu ffinanzjati permezz ta’ skema ta’ għotjiet ġestita mill-Ministeru tal-Investiment u l-Proġetti Ewropej, li għandu jagħżel it-tliet Gruppi ta’ Azzjoni Lokali jew l-assoċjazzjonijiet tal-Gruppi ta’ Azzjoni Lokali li jissodisfaw mill-inqas żewġ kriterji: (a) juru t-tnaqqis demografiku tal-mikroreġjun fuq perjodu minimu ta’ 7 snin; (b) jistgħu jippreżentaw ftehim sod tal-awtoritajiet pubbliċi lokali lill-proġett tal-kampus tal-iskejjel rurali.
Sussegwentement, għandhom jiġu żviluppati 3 kampusijiet moderni b’kapaċità ta’ 300–1 500 post. Il-kampusijiet għandhom jiġu pprovduti b’faċilitajiet edukattivi moderni, workshops u laboratorji, faċilitajiet ta’ wara l-iskola, kmamar u grawnds sportivi, faċilitajiet għal attivitajiet mhux formali, faċilitajiet ta’ kċina u akkomodazzjoni għall-istudenti u l-għalliema, u faċilitajiet għall-għalliema. Il-kampusijiet għandu jkollhom ukoll flotta biex jipprovdu trasport ta’ kuljum u vjaġġi tal-iskola għall-istudenti.
Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
VI.Governanza tal-iskejjel:
Ir-riforma tas-7. Ir-riforma tal-governanza tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment
L-għanijiet ta’ din ir-riforma huma li l-iskejjel jibbenefikaw minn ġestjoni aktar effiċjenti u awtonomija akbar. Ir-riforma tal-governanza għandha żżid il-kapaċità fil-livell tal-iskola biex timplimenta r-riformi kollha proposti għall-edukazzjoni.
Il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jiffirma kuntratt ta’ assistenza teknika biex iwettaq analiżi tal-governanza fis-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università, inklużi rakkomandazzjonijiet u pjan għar-ristrutturar tal-ġestjoni tas-sistema, f’qafas ta’ awtonomija akbar tal-iskejjel.
Il-pjan għandu jistabbilixxi wkoll pjan pilota li jiffoka fuq l-oqfsa tal-arkitettura tal-kurrikulu fi 60 skola, biex jiġi ttestjat l-impatt tal-bidliet sistemiċi sabiex jiġu aġġustati, ikkoreġuti u adattati għall-ħtiġijiet qabel ma jiżdiedu.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Din ir-riforma għandha tiġi kkomplementata b’investiment wieħed. 56
O.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
||||
|
Tad-dgħajsa tal-miżura |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
|||||||
|
452 |
Riforma 1. Elaborazzjoni u adozzjoni tal-pakkett leġislattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata” |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-pakkett leġiżlattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata” |
Dispożizzjoni fil-pakkett leġislattiv li tindika d-dħul fis-seħħ tal-proġett “Rumanija Edukata” |
Q3 |
2023 |
Il-pakkett leġiżlattiv għandu jinkludi: -L-istabbiliment ta’ grupp ta’ ħidma interministerjali kkoordinat mill-Prim Ministru, li għandu jissorvelja l-proġett “Rumanija Edukata”. Rapporti ta’ monitoraġġ ta’ segwitu għandhom jiġu ppubblikati -L-adozzjoni ta’ Ordni Ministerjali li tistabbilixxi skadenzi u responsabbiltajiet, għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”; -Miżuri leġiżlattivi biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata”. Il-konsultazzjonijiet għandhom jiġu organizzati għat-tħejjija tal-pakkett leġiżlattiv mas-sħab soċjali, ir-rappreżentanti tal-assoċjazzjonijiet tal-ġenituri, l-organizzazzjonijiet tan-negozju u mhux governattivi, il-komunitajiet lokali, awtoritajiet/entitajiet pubbliċi oħra, it-tfal tal-iskola, l-istudenti, l-għalliema, l-esperti. |
||||
|
453 |
Riforma 2: Sistema ta’ edukazzjoni unitarja, inklużiva u ta’ kwalità fit-tfulija bikrija |
Stadju Importanti |
— Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) li tadotta l-Programm Qafas Transsettorjali — Dħul fis-seħħ tal-OM li jirregola l-istabbiliment, l-organizzazzjoni u t-tħaddim ta’ servizzi komplementari ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal |
Dispożizzjoni fl-MO li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Programm Qafas Transsettorjali Dispożizzjoni fl-MO li tindika d-dħul fis-seħħ tar-regolament għall-istabbiliment, l-organizzazzjoni u t-tħaddim ta’ servizzi komplementari ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal |
|
Q4 |
2022 |
L-ordni Ministerjali, iffirmata mill-Ministru tal-Edukazzjoni, il-Ministru tax-Xogħol u l-Protezzjoni Soċjali, il-Ministru tas-Saħħa u l-Ministru tal-Iżvilupp, ix-Xogħlijiet Pubbliċi u l-Amministrazzjoni għandha tadotta u tħaddem matul l-ewwel sena tal-Programm Qafas Transsettorjali l-iżvilupp ta’ servizzi ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal li jkunu unitarji, inklużivi u ta’ kwalità. Id-Deċiżjoni tal-Ordni Ministerjali għandu jkun fiha: -Il-programm Qafas Transsettorjali (ISFP) bir-responsabbiltajiet ta’ kull Ministeru. -Pjanijiet ta’ Implimentazzjoni Operazzjonali Annwali (AOIP) għall-implimentazzjoni tal-ISFP. Dawn il-pjanijiet annwali għandhom jiddefinixxu l-iskadenzi u r-responsabbiltajiet u jiċċaraw l-aspetti tal-kooperazzjoni fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri. Pass ieħor għandu jkun l-adozzjoni ta’ Ordni Ministerjali li tirregola l-istabbiliment, l-organizzazzjoni u l-operat ta’ servizzi komplementari ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal sal-31 ta’ Diċembru 2022, sabiex titħejja t-tnedija tal-iskema ta’ għotjiet. |
|||
|
454 |
Riforma 2: Sistema ta’ edukazzjoni tat-tfal bikrija unitarja, inklużiva u ta’ kwalità għat-tfal |
Mira |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-0 u t-3 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
|
Perċentwali (%) |
14,1 |
19 |
Q4 |
2025 |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-0 u t-3 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal għandha tiżdied b’ 4,9 pp. L-indikatur “parteċipazzjoni fl-indukrar formali tat-tfal 0–3” għandu jittieħed mill-istħarriġ tal-EU-SILC. L-għadd possibbli ta’ postijiet f’servizzi standard u komplementari mibnija ġodda/stabbiliti sal-31 ta’ Diċembru 2025 huwa ta’ madwar 15 000. |
|
|
455 |
Riforma 2: Sistema ta’ edukazzjoni tat-tfal bikrija unitarja, inklużiva u ta’ kwalità għat-tfal |
Mira |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-3 u s-6 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
Perċentwali (%) |
88 |
91 |
Q4 |
2025 |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-3 u s-6 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal għandha tiżdied b’ 3 punti perċentwali. Il-kalkoli tar-rata ta’ parteċipazzjoni għandhom jitfasslu kull sena mill-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika (INS) abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-istabbilimenti tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal. |
||
|
456 |
Investiment 1. Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ma’ operaturi pubbliċi (muniċipalitajiet) għall-kostruzzjoni, it-tagħmir u t-tħaddim ta’ 110 crèches |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
|
Q2 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti, b’distribuzzjoni territorjali, għal servizzi ta’ edukazzjoni preprimarja, edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal. L-iskema ta’ għotja għandha tkun ibbażata fuq il-kriterji li ġejjin: (I) l-eżistenza ta’ strateġija lokali għall-iżvilupp ta’ dawn is-servizzi; (II) l-għadd ta’ tfal sa 3-il sena meta mqabbel mal-kapaċità ta’ kopertura tas-servizzi eżistenti f’raġġ massimu ta’ 2/3km; (III) l-għadd ta’ talbiet pendenti mill-ġenituri għal dawn is-servizzi (mill-inqas 50); (IV) analiżi tal-ħtiġijiet, li tqis il-ħtiġijiet speċifiċi tal-komunitajiet emarġinati; (V) bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) li tkun mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ bini b’użu ta’ kważi żero enerġija (NZEB) skont il-linji gwida nazzjonali, li għandu jiġi żgurat permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
||
|
457 |
Investiment 1. Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches |
Mira |
Crèches ġodda, mgħammra u operazzjonalizzati |
Numru |
0 |
110 |
Q4 |
2025 |
Għandhom jinbnew 110 crèches wara t-tnedija tal-iskema tal-għotjiet għall-kostruzzjoni (u t-tagħmir) tagħhom, li jikkonformaw mar-rekwiżiti fl-istadju importanti 453. Il-110 crèches b’kapaċità li tvarja minn 40 sa 110 post għandhom jinbnew mill-awtoritajiet pubbliċi lokali. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Il-crèches mibnija ġodda għandhom ikunu jistgħu jipprovdu appoġġ edukattiv għal massimu ta’ 4 500 tifel u tifla. Hija prevista l-kostruzzjoni ta’ crèches kbar, medji u żgħar |
||
|
458 |
Investiment 2. L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 90 servizz komplementari għal gruppi żvantaġġati |
Stadju Importanti |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ servizzi komplementari għal gruppi żvantaġġati |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q1 |
2023 |
Il-Ministeru tal-Edukazzjoni huwa responsabbli għat-tħejjija u t-tnedija tal-applikazzjoni għall-iskema tal-għotjiet u għall-għoti ta’ pariri u għall-monitoraġġ tal-benefiċjarji għall-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ servizzi komplementari għall-gruppi żvantaġġati. Is-servizzi komplementari għandhom jiġu stabbiliti, mgħammra u operazzjonalizzati bħala riżultat tal-implimentazzjoni f’fażijiet tal-iskema tal-għotja. Dawn is-servizzi huma mistennija li jiġu stabbiliti fi spazji pprovduti mill-komunità/diversi vannijiet tal-edukazzjoni pubblika u privata, mil-lokalitajiet remoti/żvantaġġati fejn faċilità edukattiva hija ‘l bogħod wisq mid-domiċilju tat-tifel/tifla u l-għadd ta’ tfal minn 0 sa 6 snin huwa baxx ħafna, u għal dawn ir-raġunijiet mhuwiex ġustifikat li jinbnew nursery/kindergarten, sabiex jiġi żgurat id-dritt għall-edukazzjoni għat-tfal mit-twelid sa 6 snin qrib kemm jista’ jkun ta’ darhom. Is-servizzi komplementari jistgħu jkunu ludotheque, ċentru tal-logħob, ċentru multifunzjonali, eċċ. u għandhom ikunu mgħammra b’imwejjed u siġġijiet għat-tfal; saqqijiet tat-tfal; materjali u tagħmir edukattivi, inkluż tagħmir diġitali (laptop, tablets intelliġenti, kameras u vidjos diġitali, twapet diġitali għal attivitajiet edukattivi, settijiet diġitali tal-kitba u tat-tpinġija, eċċ.); kabinetti għall-materjal u ġugarelli u xkafef għal-libreriji; għamara tal-banju, inkluż is-srievet li jbiddlu l-għamara; għamara għall-ispazji amministrattivi (uffiċċji, sits, armarji); għamara u tagħmir tal-kċina. Kull servizz komplementari għandu jkollu 2 klassijiet/gruppi li għandhom jiġu stabbiliti u mgħammra. Għalhekk, is-servizzi komplementari għandhom ikunu jistgħu jipprovdu appoġġ edukattiv għal massimu ta’ 50 tifel u tifla ta’ età mit-twelid sa 6 snin għal kull servizz, għal massimu ta’ 4 500 tifel u tifla. |
||||
|
459 |
Investiment 2. L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 90 servizz komplementari għal gruppi żvantaġġati |
Mira |
Servizzi komplementari stabbiliti, mgħammra u operattivi |
Numru |
0 |
90 |
Q1 |
2024 |
Mill-inqas 90 servizz komplementari stabbiliti, mgħammra u operazzjonalizzati f’konformità mad-dispożizzjonijiet fl-istadju importanti 458. |
||
|
460 |
Investiment 3. Żvilupp ta’ programm qafas għat-taħriġ kontinwu ta’ professjonisti fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
Mira |
Ħarrieġa fl-oqsma kurrikulari u ta’ monitoraġġ imħarrġa |
Numru |
0 |
420 |
Q2 |
2024 |
420 ħarrieġ (168 ħarrieġa kurrikulari u 252 ħarrieġ fil-monitoraġġ tas-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal) għandhom jiġu mħarrġa u evalwati taħt żewġ programmi u għandhom jirċievu ċertifikati speċifiċi. Għandhom jiġu implimentati żewġ programmi ta’ taħriġ kontinwu: -programm ta’ taħriġ wieħed għall-ħarrieġa fl-edukazzjoni bikrija tat-tfal: l-implimentazzjoni ta’ kurrikulu speċifiku, b’moduli għall-persunal tat-tagħlim u mhux tat-tagħlim, inkluż modulu ta’ edukazzjoni diġitali; -programm ta’ taħriġ wieħed għall-ħarrieġa (minn tliet setturi: soċjali, tal-edukazzjoni u tas-saħħa), għall-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal. Għandha tingħata prijorità lil dawk li jaħdmu fis-servizzi li għadhom kif ġew stabbiliti. |
||
|
461 |
Investiment 3. Żvilupp ta’ programm qafas għat-taħriġ kontinwu ta’ professjonisti fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
Mira |
Persunal imħarreġ, li jaħdem f’servizzi standard u komplementari tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, li jagħti prijorità lil dawk fis-servizzi li għadhom kif ġew stabbiliti |
|
Numru |
0 |
19 950 |
Q4 |
2025 |
19 950 persuna li jaħdmu f’servizzi standard u komplementari tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal (persunal tat-tagħlim u mhux tat-tagħlim), li jagħtu prijorità lil dawk f’servizzi stabbiliti ġodda għandhom jiġu mħarrġa. Għandha tingħata prijorità lil dawk li jaħdmu fis-servizzi li għadhom kif ġew stabbiliti (jekk dawn ikunu operazzjonalizzati). Barra minn hekk, it-tlestija tal-programm ta’ taħriġ 1 tista’ tkun ta’ vantaġġ għal dawk li għandhom jiġu impjegati f’dawk is-servizzi ġodda. Ir-riċevituri ta’ dan it-taħriġ (475 persunal tat-tagħlim u mhux tat-tagħlim għal kull għotja għal kull kontea) għandhom ilestu l-programmi ta’ taħriġ definiti minn qabel mill-assistenza teknika, li għandhom jiġu pprovduti minn qabel, u għandhom jiġu evalwati u jirċievu ċertifikati speċifiċi. |
|
|
462 |
Ir-riforma tas-3. Riforma tas-sistema edukattiva obbligatorja għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li tistabbilixxi l-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola |
Dispożizzjoni fid-Deċiżjoni tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Programm Nazzjonali biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola |
|
Q4 |
2021 |
Għandha tidħol fis-seħħ Deċiżjoni tal-Gvern li timplimenta l-Programm Nazzjonali biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola, inkluża l-implimentazzjoni tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni fl-iskejjel inklużi fil-programm, b’miri marbuta biż-żmien, ibbażati fuq l-evidenza u kosteffettivi. Il-programm Nazzjonali għall-implimentazzjoni tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni għandu jippermetti approċċ integrat u sistemiku fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. |
|||
|
463 |
Ir-riforma tas-3. Riforma tas-sistema edukattiva obbligatorja għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) għall-użu tal-għodda MATE fil-livell nazzjonali |
Dispożizzjoni fl-MO li tindika d-dħul fis-seħħ tal-użu fil-livell nazzjonali tal-għodda MATE fl-iskejjel kollha fl-edukazzjoni primarja u sekondarja tal-ewwel livell |
|
|
|
Q4 |
2022 |
L-ordni Ministerjali għandha tipprevedi l-użu tal-modulu tal-IT MATE fil-livell nazzjonali. Il-modulu tal-IT jidentifika r-riskji, filwaqt li l-Programm Nazzjonali jinkludi unitajiet edukattivi bi grad għoli ta’ riskju ta’ tluq bikri mill-iskola, (rata ta’ żgħażagħ li ma spiċċawx l-iskola sekondarja tal-ewwel livell u li la huma fl-edukazzjoni u lanqas fit-taħriġ), dawk li għandhom jirċievu għotjiet. |
|
|
464 |
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
Stadju Importanti |
Sejħa miftuħa għal proġetti għall-appoġġ tal-istudenti għat-tranżizzjoni mill-edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal dik sekondarja għolja, abbażi ta’ 5 indikatur definiti fil-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni |
Pubblikazzjoni tas-sejħa |
Q4 |
2021 |
Sejħa għal proġetti biex jingħataw għotjiet lil stabbilimenti edukattivi għall-appoġġ ta’ studenti għat-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja baxxa għal edukazzjoni sekondarja għolja, abbażi ta’ 5 indikatur definiti fil-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni. L-indikaturi kollha huma kkalkulati abbażi ta’ piż li janalizza l-kwantità, jiġifieri l-għadd ta’ studenti u għalliema, jew il-kwalità, jiġifieri l-marki miksuba fil-valutazzjoni nazzjonali. Abbażi tal-indiċi tal-vulnerabbiltà dwar it-Tluq Bikri mill-Iskejjel, l-iskejjel MATE ġew ikklassifikati fi tliet kategoriji, skont il-prijorità tal-intervent: għoli, medju u baxx. L-unitajiet edukattivi ta’ prijorità għolja, li jeħtieġu intervent immedjat, huma meqjusa bħala dawk li jirċievu punteġġ totali ta’ bejn 3,5 u 5 u li għandhom diversi elementi ta’ vulnerabbiltà, bħal għadd kbir ta’ għalliema sostituti, rata għolja ta’ tluq bikri mill-iskola, rata baxxa ta’ parteċipazzjoni u riżultati baxxi ta’ valutazzjoni nazzjonali. Dawn l-iskejjel għandhom jingħataw prijorità għall-finanzjament. L-attivitajiet eliġibbli għandhom jinkludu: -attivitajiet pedagoġiċi u ta’ appoġġ -attivitajiet ekstrakurrikulari -xogħlijiet żgħar u xiri ta’ oġġetti, -għotjiet għall-istudenti fi gruppi vulnerabbli biex tiġi żgurata t-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal edukazzjoni sekondarja għolja, biex titlesta l-edukazzjoni obbligatorja, -sħubijiet ma’ NGOs għall-appoġġ u/jew attivitajiet ekstrakurrikulari. L-iskejjel għandhom isiru responsabbli għar-riżultati tal-istudenti u għal aġġornamenti regolari dwar il-progress miksub, billi jittrasferixxu dik l-informazzjoni fis-sistema tal-ġbir tad-data tal-MATE. |
||||
|
465 |
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
Mira |
Stabbilimenti edukattivi mogħtija bl-iskema ta’ għotja (Lott 1) |
Numru |
0 |
750 |
Q1 |
2022 |
750 stabbiliment edukattiv għandhom jirċievu għotjiet għall-appoġġ ta’ studenti għat-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja baxxa għal edukazzjoni sekondarja għolja, abbażi ta’ 5 indikatur definiti fil-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni. L-indikaturi kollha huma kkalkulati abbażi ta’ piż li janalizza l-kwantità, jiġifieri l-għadd ta’ studenti u għalliema, jew il-kwalità, jiġifieri l-marki miksuba fil-valutazzjoni nazzjonali. Abbażi tal-indiċi tal-vulnerabbiltà dwar it-Tluq Bikri mill-Iskejjel, l-iskejjel MATE ġew ikklassifikati fi tliet kategoriji, skont il-prijorità tal-intervent: għoli, medju u baxx. L-unitajiet edukattivi ta’ prijorità għolja, li jeħtieġu intervent immedjat, huma meqjusa bħala dawk li jirċievu punteġġ totali ta’ bejn 3,5 u 5 u li għandhom diversi elementi ta’ vulnerabbiltà, bħal għadd kbir ta’ għalliema sostituti, rata għolja ta’ tluq bikri mill-iskola, rata baxxa ta’ parteċipazzjoni u riżultati baxxi ta’ valutazzjoni nazzjonali. Dawn l-iskejjel għandhom jingħataw prijorità għall-finanzjament. L-attivitajiet eliġibbli għandhom jinkludu: -attivitajiet pedagoġiċi u ta’ appoġġ -attivitajiet ekstrakurrikulari -xogħlijiet żgħar u xiri ta’ oġġetti, -għotjiet għall-istudenti fi gruppi vulnerabbli biex tiġi żgurata t-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal edukazzjoni sekondarja għolja, biex titlesta l-edukazzjoni obbligatorja, -sħubijiet ma’ NGOs għall-appoġġ u/jew attivitajiet ekstrakurrikulari. L-iskejjel għandhom isiru responsabbli għar-riżultati tal-istudenti u għal aġġornamenti regolari dwar il-progress miksub, billi jittrasferixxu dik l-informazzjoni fis-sistema tal-ġbir tad-data tal-MATE. |
||
|
466 |
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
Mira |
Stabbilimenti edukattivi mogħtija bl-iskema ta’ għotja (Lott 2) |
Numru |
750 |
1 750 |
Q1 |
2024 |
1 000 stabbiliment edukattiv addizzjonali għandhom jirċievu għotjiet għall-appoġġ ta’ studenti għat-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja baxxa għal edukazzjoni sekondarja għolja, abbażi ta’ 5 indikatur definiti fil-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni. L-indikaturi kollha huma kkalkulati abbażi ta’ piż li janalizza l-kwantità, jiġifieri l-għadd ta’ studenti u għalliema, jew il-kwalità, jiġifieri l-marki miksuba fil-valutazzjoni nazzjonali. Abbażi tal-indiċi tal-vulnerabbiltà dwar l-ESL, l-iskejjel MATE ġew ikklassifikati fi tliet kategoriji, skont il-prijorità tal-intervent: għoli, medju u baxx. L-unitajiet edukattivi ta’ prijorità għolja, li jeħtieġu intervent immedjat, huma meqjusa bħala dawk li jirċievu punteġġ totali ta’ bejn 3,5 u 5 u li għandhom diversi elementi ta’ vulnerabbiltà, bħal għadd kbir ta’ għalliema sostituti, rata għolja ta’ tluq bikri mill-iskola, rata baxxa ta’ parteċipazzjoni u riżultati baxxi ta’ valutazzjoni nazzjonali. Dawn l-iskejjel għandhom jingħataw prijorità għall-finanzjament. L-attivitajiet eliġibbli jinkludu: -attivitajiet pedagoġiċi u ta’ appoġġ -attivitajiet ekstrakurrikulari -xogħlijiet żgħar u xiri ta’ oġġetti, -għotjiet għall-istudenti fi gruppi vulnerabbli biex tiġi żgurata t-tranżizzjoni minn edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal edukazzjoni sekondarja għolja, biex titlesta l-edukazzjoni obbligatorja, -sħubijiet ma’ NGOs għall-appoġġ u/jew attivitajiet ekstrakurrikulari. L-iskejjel għandhom isiru responsabbli għar-riżultati tal-istudenti u għal aġġornamenti regolari dwar il-progress miksub, billi jittrasferixxu dik l-informazzjoni fis-sistema tal-ġbir tad-data tal-MATE. |
||
|
467 |
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
Mira |
Stabbilimenti edukattivi inklużi fil-programm ta’ tluq bikri mill-iskola bi klassijiet diġitalizzati |
Numru |
0 |
2 500 |
Q3 |
2024 |
2 500 stabbilimenti edukattivi inklużi fil-programm ta’ tluq bikri mill-iskola għandhom jiġu diġitalizzati bis-sħiħ permezz tal-akkwist tat-tagħmir meħtieġ (tablets, printers, routers). |
||
|
468 |
Investiment 4. Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
Mira |
Tnaqqis fl-għadd ta’ skejjel b’riskju medju u għoli ta’ abbandun bikri |
Numru |
2 500 |
1 875 |
Q2 |
2026 |
L-għadd ta’ skejjel b’riskju medju u għoli ta’ tluq bikri mill-iskola għandu jitnaqqas b’ 625. L-indiċi tal-Vulnerabbiltà għandu jintuża biex jikkonferma tnaqqis ta’ 25 % f’koorti ta’ prijorità ta’ intervent għolja, b’linja bażi fl-ewwel trimestru tat-2 2022, eżatt qabel ma jiġi allokat il-lott 1 tal-għotjiet. |
||
|
469 |
Investiment 5. Taħriġ għall-utenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIIR) u l-għodda tal-IT tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija (MATE) u interventi sistemiċi biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola |
Mira |
L-utenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIR) u l-għodda tal-IT MATE mħarrġa |
Numru |
0 |
45 000 U |
Q1 |
2023 |
Mill-inqas 45 000 utenti għandhom jiġu mħarrġa biex jużaw l-għodda tal-IT SIIR u MATE. Il-moduli tal-kors ta’ taħriġ għandhom jitfasslu apposta għal: -il-ħtiġijiet u l-ħiliet tal-istudenti (edukazzjoni inklużiva), approċċi ta’ tagħlim iċċentrati fuq l-istudenti, il-kompetenza interkulturali u l-valutazzjoni formattiva; -it-titjib tal-kundizzjonijiet tat-tagħlim; -l-għoti ta’ taħriġ għall-użu tal-modulu tal-kompjuter MATE; -l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ kampanji ta’ sensibilizzazzjoni għall-istudenti u l-għalliema, li jistgħu jiġu adattati għal studenti minn gruppi żvantaġġati. -it-titjib tal-ħiliet soċjoemozzjonali tal-istudenti għat-tlestija tal-edukazzjoni obbligatorja. |
||
|
470 |
Ir-riforma tas-4. Il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li tapprova l-Metodoloġija għall-organizzazzjoni tar-rotta doppja sħiħa u l-kwalifiki l-ġodda li jirriżultaw mir-rotta doppja sħiħa |
Dispożizzjoni fid-Deċiżjoni tal-Gvern li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Metodoloġija għall-organizzazzjoni tar-rotta doppja sħiħa u l-kwalifiki l-ġodda li jirriżultaw mir-rotta doppja sħiħa |
|
|
Q3 |
2022 |
Il-metodoloġija l-ġdida għandha: -jimmiraw li jtejbu l-eżiti edukattivi fit-taħriġ vokazzjonali u edukattiv (ETV); -jiġi żgurat perkors edukattiv sħiħ għall-istudenti rreġistrati taħt programmi ta’ edukazzjoni sekondarja u tat-tielet livell (kwalifika 3–7). -jiżguraw il-korrispondenza bejn il-livelli tal-Qafas Nazzjonali tal-Kwalifiki, l-atti ta’ edukazzjoni/kwalifika li għandhom jinħarġu, it-tip ta’ programmi ta’ edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali fir-Rumanija li permezz tagħhom jistgħu jinkisbu l-livelli ta’ kwalifiki, il-livelli ta’ referenza tal-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, kif ukoll il-kundizzjonijiet ta’ aċċess li jikkorrispondu għal kull livell ta’ kwalifika. |
||
|
471 |
Ir-riforma tas-4. Il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja |
Mira |
Is-sehem ta’ studenti rreġistrati fir-rotta professjonali, fir-rigward tal-popolazzjoni tal-istudenti rreġistrati fl-edukazzjoni sekondarja |
Perċentwali (%) |
17 % |
40 % |
Q2 |
2026 |
Żieda ta’ 23 % fis-sehem tal-istudenti rreġistrati fir-rotta professjonali, meta mqabbel mal-popolazzjoni tal-istudenti rreġistrati fl-edukazzjoni sekondarja. Skont id-data mis-SIIR, fis-sena skolastika 2020–2021, 98 430 student kienu rreġistrati fir-rotta professjonali ta’ 3 snin, li jirrappreżentaw madwar 17 % tal-għadd totali ta’ studenti tal-iskola sekondarja. Bid-dehra tar-rotta doppja sħiħa, huwa stmat li hemm żieda fl-attraenza tar-rotta professjonali, sabiex tiġi rreġistrata, fis-sena skolastika 2025–2026, żieda sa 40 % fl-għadd ta’ studenti rreġistrati fir-rotta professjonali (studenti mill-IPT, skejjel sekondarji teknoloġiċi, inkluża r-rotta doppja sħiħa), meta mqabbel mal-għadd totali ta’ studenti tal-iskola sekondarja. |
||
|
472 |
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
Mira |
10 kampusijiet vokazzjonali integrati mibnija ġodda |
Numru |
0 |
10 |
Q3 |
2025 |
10 għandhom jinbnew kampusijiet integrati vokazzjonali għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali. Kull konsorzju għandu jirċievi għotja biex jiżviluppa infrastruttura tal-kampus. Il-kampusijiet għandhom jappartjenu għaċ-ċentri ta’ edukazzjoni doppja. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Kull kampus vokazzjonali integrat mibni għandu jkun mgħammar għal workshops diġitali, abbażi ta’ kunċett ta’ diġitalizzazzjoni adattat għall-profil tal-iskejjel sekondarji u l-universitajiet teknoloġiċi. Għalhekk, l-universitajiet u l-iskejjel sekondarji teknoloġiċi li għandhom ikunu involuti fl-istruttura ta’ sħubija relatata maċ-ċentri ta’ edukazzjoni doppja għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw minn għotjiet dedikati. |
||
|
473 |
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
Mira |
Konsorzji tal-edukazzjoni doppja integrati, kompluti u operattivi marbuta mar-rekwiżiti tal-operaturi ekonomiċi fiż-żona kkonċernata |
Numru |
0 |
10 |
Q1 |
2026 |
10 konsorzja ta’ edukazzjoni doppja, kull wieħed jikkonsisti minn tal-inqas it-tipi ta’ entitajiet li ġejjin: l-awtoritajiet pubbliċi lokali, in-negozji lokali, l-iskejjel professjonali u tekniċi, l-universitajiet tekniċi, biex jappoġġjaw lill-impjegaturi biex ikollhom rwol attiv fit-taħriġ tal-istudenti. Il-proċess tal-għażla għandu jkun ibbażat fuq metodoloġija unitarja żviluppata mill-Ministeru tal-Edukazzjoni, applikabbli fil-livell nazzjonali biex jiġu identifikati l-aktar strutturi ta’ sħubija reġjonali xierqa u li jħallu impatt. Il-kriterji tal-għażla għandhom ikunu kif ġej: -Kull struttura ta’ sħubija li għandha tkun il-bażi tal-ħolqien tal-konsorzju doppju tal-edukazzjoni hija magħmula mit-tipi ta’ entitajiet li ġejjin: unitajiet tal-edukazzjoni vokazzjonali u teknika inklużi universitajiet teknoloġiċi doppji, aġenti ekonomiċi u Awtoritajiet Pubbliċi Lokali, sħab nazzjonali/Ewropej rilevanti oħra li jistgħu jżidu l-valur lill-konsorzju; -Il-konsorzji tal-edukazzjoni doppja jipparteċipaw bħala strutturi funzjonali, abbażi ta’ ftehim ta’ kollaborazzjoni miftiehem qabel is-sottomissjoni tal-offerta ta’ parteċipazzjoni; -Il-potenzjal ekonomiku u demografiku offrut miż-żona fejn għandu jopera l-konsorzju tal-edukazzjoni doppja; -Preferibbilment, kull struttura ta’ sħubija għandha tkun f’reġjun ta’ żvilupp 1/each, sabiex tiġi żgurata distribuzzjoni ġeografika ugwali fil-livell nazzjonali. -Sabiex jiġi żgurat li l-miżura tikkonforma mal-Gwida Teknika “Bla ħsara sinifikanti” (2021/C58/01), il-kriterji ta’ eliġibbiltà li jinsabu f’termini ta’ referenza għal sejħiet għal proġetti li ġejjin għandhom jeskludu l-lista ta’ attivitajiet li ġejja: |
||
|
474 |
Investiment 6. L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
Mira |
Studenti rreġistrati fir-rotta doppja sħiħa |
|
Numru |
1 847 |
3 000 |
Q2 |
2026 |
Jiżdied b’mill-inqas 60 % l-għadd ta’ studenti rreġistrati fir-rotta doppja sħiħa. Fl-2020, 1 847 student iggradwaw ir-rotta doppja. Wara l-miżuri għall-appoġġ taċ-ċentri ta’ edukazzjoni doppja, huwa stmat li 3 000 student għandhom ilestu r-rotta doppja sħiħa. Kull kampus vokazzjonali integrat mibni għandu jkun mgħammar għal workshops diġitali, abbażi ta’ kunċett ta’ diġitalizzazzjoni adattat għall-profil tal-iskejjel sekondarji u l-universitajiet teknoloġiċi. Għalhekk, għandha tiġi żgurata t-trasformazzjoni diġitali. |
|
|
475 |
Investiment 7. Trasformazzjoni tal-iskejjel sekondarji agrikoli f’ċentri ta’ professjonalizzazzjoni |
Mira |
57 skola agrikola appoġġati permezz ta’ għotjiet |
Numru |
0 |
57 |
Q3 |
2025 |
57 skola agrikola għandhom jiġu appoġġati biex: -Jiġu mmodernizzati, rinnovati u estiżi l-laboratorji tal-iskejjel, is-sessjonijiet ta’ ħidma u l-laboratorji tal-IT, il-kantins, l-akkomodazzjoni għall-istudenti. -Xiri ta’ materjal bijoloġiku, tagħmir agrikolu u makkinarju għat-twettiq ta’ xogħlijiet agrikoli. -Taħriġ tal-għalliema bbażat fuq kurrikuli speċifiċi relatati mal-agrikoltura żviluppati b’mod konġunt mill-Ministeru tal-Agrikoltura u l-Ministeru tal-Edukazzjoni Kull skola agrikola għandha tkun mgħammra b’laboratorju tal-IT li għandu jinkludi simulaturi u software meħtieġa għal attivitajiet teoretiċi u prattiċi ta’ tagħlim/tagħlim. Il-Ministeru tal-Edukazzjoni u l-Ministeru tal-Agrikoltura għandhom ikunu responsabbli biex jipprovdu għotjiet u nefqa materjali biex itejbu l-kwalità tal-edukazzjoni sekondarja agrikola, filwaqt li jżidu l-attraenza tal-offerti edukattivi. Il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet relatati mar-rinnovazzjoni għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Tipi ta’ xogħlijiet meħtieġa biex jiġi żgurat it-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija kemm għal bini ġdid kif ukoll għal dak qadim: — il-konnessjoni man-network tal-gass naturali u l-installazzjoni ta’ bojlers li jaħdmu bil-gass u/jew is-sostituzzjoni ta’ bojlers eżistenti li jaħdmu bil-faħam u li jaħdmu bil-gass, skont il-każ, fil-każ ta’ bini antik; -installazzjoni ta’ bojlers tat-tisħin fil-każ ta’ bini ġdid; -l-installazzjoni ta’ pannelli fotovoltajċi għal bini ġdid li għandu art disponibbli għall-użu ta’ din is-sistema tat-tisħin. |
||
|
476 |
Investiment 7. Trasformazzjoni tal-iskejjel sekondarji agrikoli f’ċentri ta’ professjonalizzazzjoni |
Mira |
Għadd ta’ studenti rreġistrati fi skejjel sekondarji agrikoli |
|
Numru |
18 000 |
20 000 |
Q3 |
2025 |
L-għadd ta’ studenti rreġistrati fis-57 skola sekondarja teknoloġika, bi profil predominantement agrikolu, fis-sena skolastika 2025–2026 għandu jiżdied b’ 11.1 % meta mqabbel mas-sena skolastika 2020–2021. |
|
|
477 |
Ir-riforma tas-5. Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) biex jiġu żgurati standards biex l-iskejjel jiġu mgħammra b’tagħmir u riżorsi teknoloġiċi għal skopijiet edukattivi online u biex jiġi żgurat impatt sostenibbli tal-investimenti proposti |
Dispożizzjoni fl-MO li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għall-istandards tat-tagħmir |
|
|
|
Q1 |
2022 |
L-ordni Ministerjali l-ġdida għandha tiddefinixxi l-istandards minimi ta’ tagħmir tekniku għall-iskejjel biex tiġi żgurata l-kwalità tal-attivitajiet edukattivi mwettqa fl-ambjent virtwali u permezz tat-teknoloġija virtwali. |
|
|
478 |
Ir-riforma tas-5. Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tistabbilixxi l-profil tal-għalliem futur dwar il-kompetenza diġitali u kif għandha tiġi vvalutata l-kompetenza diġitali fl-eżamijiet tal-iskola |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-profil tal-għalliem futur f’termini ta’ kompetenzi diġitali u valutazzjoni tal-kompetenzi diġitali |
|
|
|
Q2 |
2022 |
Il-liġi l-ġdida li tistabbilixxi l-profil tal-għalliem futur dwar il-kompetenza diġitali u kif tiġi vvalutata l-kompetenza diġitali fl-eżamijiet tal-iskola għandha: -Jistabbilixxu l-profil tal-ħiliet diġitali tal-professjonist fl-edukazzjoni, kif ukoll il-mekkaniżmu għall-validazzjoni tal-kompetenza diġitali tal-għalliema fl-eżamijiet skolastiċi, f’konformità mal-Qafas Ewropew tal-Kompetenza Diġitali tal-Edukaturi. 57 -Tintegra fil-Pjan Qafas għall-Edukazzjoni, il-moduli tal-Programmi ta’ Taħriġ Psikopedagoġiku u ta’ Master għall-iżvilupp tal-ħiliet diġitali tal-għalliema futuri u għall-familjarizzazzjoni u l-użu ta’ metodi u tekniki ta’ tagħlim moderni taħt il-Qafas DigCompEdu. -Jiġi stabbilit il-qafas għall-ispezzjoni fl-iskejjel (monitoraġġ u evalwazzjoni ta’ attivitajiet ta’ tagħlim virtwali) Jistabbilixxu l-metodoloġiji ta’ valutazzjoni għall-ambjent online, il-prestazzjoni skolastika tal-istudenti, inkluż l-iżvilupp ta’ pjattaforma għall-valutazzjoni sigura tal-kompetenzi tal-istudenti. |
|
|
479 |
Ir-riforma tas-5. Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-Qafas ta’ Referenza Nazzjonali tal-Ħiliet Diġitali għall-edukazzjoni preuniversitarja |
Dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni li tindika d-dħul fis-seħħ tal-Qafas ta’ Referenza Nazzjonali tal-Ħiliet Diġitali |
|
|
|
Q2 |
2024 |
Id-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni li għandha tistabbilixxi l-Qafas ta’ Referenza Nazzjonali għat-titjib tal-ħiliet diġitali tal-istudenti preuniversitarji f’konformità ma’ DigComp: Qafas Ewropew ta’ Kompetenza Diġitali għaċ-Ċittadini. 58 |
|
|
480 |
Investiment 8. Programm ta’ taħriġ fis-servizz għall-għalliema |
Mira |
Għalliema mħarrġa għat-tagħlim online billi jtejbu l-ħiliet speċifiċi tal-pedagoġija diġitali |
|
Numru |
0 |
100 000 |
Q3 |
2025 |
Mill-inqas 100 000 għalliem huma mħarrġa fl-edukazzjoni diġitali integrata u fit-tranżizzjoni diġitali. |
|
|
481 |
Investiment 8. Programm ta’ taħriġ fis-servizz għall-għalliema |
Mira |
L-għalliema jippubblikaw materjal edukattiv miftuħ fuq il-pjattaforma skedata għall-iskambju tal-prattiki |
Numru |
0 |
50 000 |
Q3 |
2025 |
Mill-inqas 50 000 għalliem li jipparteċipaw fit-taħriġ taħt l-istadju importanti 480, għandhom jipproduċu materjal edukattiv miftuħ ippubblikat fuq pjattaforma li jkun fiha ġabra ta’ lezzjonijiet multimedjali biex iservu bħala mudelli ta’ prattika tajba għal kull qasam tal-kurrikulu/dixxiplina tat-tagħlim, għal livelli differenti ta’ edukazzjoni. |
||
|
482 |
Investiment 9. L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
Mira |
L-iskejjel b’riżorsi teknoloġiċi ġodda biex jgħammru l-laboratorji tal-IT |
|
Numru |
0 |
4 300 |
Q3 |
2024 |
Mill-inqas 4 300 skola b’riżorsi teknoloġiċi ġodda għal-laboratorji tal-IT f’konformità mar-rekwiżiti fl-istadju importanti 477. |
|
|
483 |
Investiment 9. L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
Mira |
Skejjel b’infrastruttura u tagħmir tat-teknoloġija |
Numru |
0 |
3 600 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 3 600 skola b’infrastruttura u tagħmir teknoloġiku ġdid skont ir-rekwiżiti fl-477. |
||
|
484 |
Investiment 9. L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
Mira |
Laboratorji Intelliġenti mixtrija għal unitajiet tal-edukazzjoni sekondarja u sekondarja |
|
Numru |
0 |
1 100 |
Q1 |
2025 |
Mill-inqas 1 100 Laboratorju Intelliġenti miksuba f’konformità mar-rekwiżiti fl-istadju importanti 477. |
|
|
485 |
Ir-riforma tas-6. Qafas regolatorju aġġornat biex jiġu żgurati standards ta’ disinn, kostruzzjoni u dotazzjoni li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent fis-sistema edukattiva ta’ qabel l-università |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv biex tiżdied il-kwalità tal-ambjenti tat-tagħlim |
Dispożizzjoni fil-liġi li tindika d-dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv il-ġdid biex tiżdied il-kwalità tal-ambjenti tat-tagħlim |
|
|
|
Q2 |
2022 |
Fil-kuntest tat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u intelliġenti, hemm bżonn li jiġi riformat il-qafas regolatorju dwar id-disinn, id-dotazzjoni u l-operat tal-iskejjel. Il-liġi l-ġdida għandha tinkludi: -Regoli dwar id-disinn u t-tħaddim tal-bini għall-iskejjel u l-iskejjel sekondarji (Normattiva 010/1997); -Aġġornament/abbozzar ta’ dotazzjonijiet minimi billi jiġu aġġornati l-atti leġiżlattivi li ġejjin: Id-dotazzjoni minima għall-Klassijiet V sa VIII, approvata bl-Ordni Ministerjali 3486/2006, ir-Regoli Minimi tad-Dotazzjoni għall-Ordni Ministerjali 3263/2006 dwar l-edukazzjoni primarja, l-istandards u r-regolamenti ta’ qabel l-iskola, l-Anness 1 Standards għall-materjali tat-tagħlim, u 0 l-Anness 2 dwar l-Istandards tat-tagħmir minimu, approvati bl-Ordni Ministerjali 3850/2010 Il-qafas regolatorju għall-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku għandu jiġi kkomplementat minn regolamenti dwar il-funzjonament tal-iskejjel ekoloġiċi u minn metodoloġiji għall-operat u l-organizzazzjoni tal-iskejjel ekoloġiċi, inkluż kurrikulu adattat, li għandu jistabbilixxi għeliem tat-tagħlim għat-trawwim tal-imġiba tal-istudenti li tirrispetta l-ambjent naturali. |
|
|
486 |
Investiment 10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
Mira |
Minibuses elettriċi mixtrija u użati |
Numru |
0 |
1 218 |
Q4 |
2024 |
1 218 mini-buses elettriċi għandhom jinxtraw u jintużaw għat-trasport ta’ studenti li jappartjenu għal lokalitajiet iżolati, b’mod partikolari f’żoni rurali. Il-kriterji li jitqiesu għall-għażla tal-benefiċjarji għandhom jinkludu l-għadd ta’ studenti li jivvjaġġaw, id-distanza tal-ivvjaġġar, id-distribuzzjoni ġeografika ugwali, il-konnessjoni elettrika tal-iskejjel jew ir-rieda li jiġi installat stazzjon tal-iċċarġjar. Għandha titnieda proċedura ta’ ħlas pubbliku għall-minibuses elettriċi permezz tal-ISJ/UAT (l-Ispettorati tal-Iskejjel tal-Kontea/l-Unitajiet Amministrattivi Territorjali). |
||
|
487 |
Investiment 10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
Mira |
Żona ta’ skola preuniversitarja riabilitata biex issir Skejjel Ekoloġiċi |
Numru ta’ m2 |
0 |
238 905 |
Q4 |
2025 |
Il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jiżviluppa network ta’ skejjel sostenibbli u favur l-ambjent b’kurrikulu bbażat l-aktar fuq l-edukazzjoni ambjentali. 238 905 m2 għandhom jibbenefikaw minn xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni (insulazzjoni termali, pannelli solari, laboratorji tax-xjenzi tan-natura, spazji ħodor, faċilitajiet għall-ġbir selettiv tal-iskart). L-għażla tal-iskejjel ekoloġiċi għandu jkollha l-għan li tiżgura kopertura nazzjonali, kemm żoni rurali kif ukoll urbani. Għar-rinnovazzjonijiet, il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. |
||
|
488 |
Investiment 10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
Mira |
Żona ġdida ta’ Skola Ekoloġika mibnija u operazzjonali |
Numru ta’ m2 |
0 |
36 951 |
Q4 |
2025 |
36 951 m2 skejjel ħodor għandhom jinbnew f’żoni identifikati ta’ tkabbir tal-popolazzjoni minn ditti speċjalizzati tal-kostruzzjoni. L-iskejjel ekoloġiċi huma skejjel bi prestazzjoni għolja fl-użu tal-enerġija, li qed jinbnew b’dawl aktar naturali, ventilazzjoni aħjar u materjali ekoloġiċi tal-bini, bħal twapet u żebgħa minn materjali naturali u riċiklabbli. L-ispejjeż operattivi għall-enerġija u l-ilma fi skola ekoloġika jistgħu jitnaqqsu b’ 20 % sa 40 %. Permezz tat-tip ta’ kostruzzjoni u faċilitajiet eżistenti, l-iskejjel ekoloġiċi jnaqqsu b’mod sinifikanti l-emissjonijiet tad-dijossidu tal-karbonju u l-konsum tal-ilma b’sa 32 %. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
||
|
489 |
Investiment 11. Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għall-armar tal-klassijiet bl-għamara |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għall-armar tal-klassijiet bl-għamara |
Q3 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament biex jiġu mgħammra l-klassijiet tal-iskejjel preuniversitarji, iċ-ċentri tal-kontej għar-riżorsi u l-assistenza edukattiva u l-unitajiet edukattivi ekstrakurrikulari min-network tal-iskola abbażi tal-istandards minimi għat-tagħmir ta’ klassijiet/laboratorji/workshops tal-iskola. Sabiex tiġi żgurata l-konsistenza tagħhom, il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-benefiċjarji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li għandhom jiġu inklużi fl-ispeċifikazzjonijiet. Għandha tingħata prijorità lill-istabbilimenti edukattivi li ma kinux ibbenefikaw minn dan it-tip ta’ investiment fl-aħħar 5 snin. |
||||
|
490 |
Investiment 11. Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għat-tagħmir ta’ laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għat-tagħmir ta’ laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel iffirmati |
Q3 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti ta’ finanzjament għat-tagħmir tal-laboratorji xjentifiċi/kabinetti tal-iskejjel ta’ qabel l-università, ċentri tal-kontej għal riżorsi u assistenza edukattiva u unitajiet edukattivi ekstrakurrikulari min-netwerk tal-iskola abbażi tal-istandards minimi għat-tagħmir ta’ klassijiet/laboratorji/kabinetti tal-iskola. Sabiex tiġi żgurata l-konsistenza tagħhom, il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-benefiċjarji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li għandhom jiġu inklużi fl-ispeċifikazzjonijiet. Il-kabinetti tal-iskejjel u l-laboratorji xjentifiċi kollha, minbarra l-laboratorji ITC, għandhom ikunu mgħammra b’għamara, materjali u tagħmir għall-użu didattiku, ibbażati fuq l-istandards ta’ dotazzjoni approvati fi ħdan ir-riforma 6. Għandha tingħata prijorità lill-istabbilimenti edukattivi li ma bbenefikawx minn dan it-tip ta’ investiment fl-aħħar 5 snin u li jinsabu f’żoni rurali. |
||||
|
491 |
Investiment 11. Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel |
Mira |
Klassijiet ta’ qabel l-università mgħammra b’għamara |
Numru |
0 |
75 000 |
Q2 |
2024 |
75 000 klassijiet preuniversitarji, ċentri tal-kontej għar-riżorsi u l-assistenza edukattiva u unitajiet edukattivi ekstrakurrikulari min-network tal-iskola għandhom ikunu mgħammra f’konformità mal-ispeċifikazzjonijiet taħt l-istadju importanti 489. Id-dotazzjoni tal-klassijiet, tal-laboratorji u tal-kabinetti tal-iskola għandha ssir abbażi tal-istandards ta’ dotazzjoni approvati fi ħdan ir-Riforma R6. L-iskejjel b’għamara bil-ħsara u dawk li fihom l-għamara ma nbidlitx f’dawn l-aħħar 5 snin għandhom jingħataw prijorità. |
||
|
492 |
Investiment 11. Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji tax-xjenza tal-iskola/kabinetti tal-iskejjel |
Mira |
Laboratorji tax-xjenza/kabinetti tal-iskejjel mgħammra |
Numru |
0 |
10 000 |
Q2 |
2024 |
10 000 laboratorju tax-xjenza u kabinetti tal-iskejjel għandhom ikunu mgħammra f’konformità mal-ispeċifikazzjonijiet fl-istadju importanti 490. |
||
|
493 |
Investiment 12. Skema ta’ għotjiet għal konsorzji ta’ skejjel rurali |
Mira |
Tlestija ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni u dotazzjoni ta’ konsorzji ta’ skejjel rurali |
|
Numru |
0 |
3 |
Q2 |
2026 |
Għandhom jinħolqu tliet konsorzji tal-iskejjel rurali biex jissaħħaħ l-ambjent edukattiv rurali billi jiġu żgurati l-aħjar kundizzjonijiet għat-tagħlim, filwaqt li tiġi rispettata l-ekwità soċjali. Il-konsorzji għandhom jintgħażlu mill-inqas fuq il-bażi ta’ żewġ kriterji: I) jekk jagħtu prova tat-tnaqqis demografiku għall-aħħar seba’ snin tal-mikroreġjun fil-mira tagħhom u ii) jagħtu prova ta’ impenn bil-miktub tal-awtoritajiet pubbliċi lokali inkarigati miż-żona fil-mira. Kull konsorzju għandu jibni l-infrastruttura meħtieġa biex jiżgura l-kwalità tal-proċess edukattiv, li għandu jinkludi l-ħolqien ta’ kampus modern b’kapaċità ta’ 300–1 500 post, inkluż il-forniment ta’ faċilitajiet ta’ wara l-iskola, kmamar u grawnds sportivi, faċilitajiet għal workshops ta’ prattika, laboratorji, spazji għal attivitajiet mhux formali, spazji għall-kċina u akkomodazzjoni għall-istudenti u l-għalliema. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. L-għażla tal-iskejjel għandha tagħti prijorità lill-iskejjel li jinsabu f’żoni rurali, remoti u sottożviluppati. |
|
|
494 |
Ir-riforma tas-7. Ir-riforma tal-governanza tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment |
Stadju Importanti |
L-iffirmar tal-kuntratt ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp tal-Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Governanza, inkluż il-programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi |
Firma tal-kuntratt |
|
Q1 |
2022 |
Ir-riforma tal-governanza għandha tkun ibbażata fuq l-analiżi funzjonali tas-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u għandha titwettaq fuq żewġ livelli: I Riforma tal-Ġestjoni u II. Deċentralizzazzjoni Il-Ministeru tal-Edukazzjoni għandu jikkuntratta assistenza teknika esterna għal: -l-analiżi tal-governanza attwali tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università; -l-għoti ta’ Rakkomandazzjonijiet u Pjan għat-titjib tal-ġestjoni tal-iskola permezz ta’ programm pilota; -l-għoti ta’ linji gwida għat-tfassil tal-programm ta’ taħriġ u kkowċjar. Sabiex tiżdied il-kapaċità tas-sistema ta’ ġestjoni tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u biex tiżdied l-awtonomija tal-iskejjel, għandu jitfassal pjan ta’ miżuri. |
|||
|
495 |
Ir-riforma tas-7. Ir-riforma tal-governanza tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment |
Stadju Importanti |
Pubblikazzjoni u implimentazzjoni ta’ Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Governanza, inkluż il-programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi |
Adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Governanza |
|
|
|
Q3 |
2024 |
Il-pjan ta’ Azzjoni dwar il-Governanza għandu jirriforma l-politiki tar-riżorsi umani/ir-reklutaġġ ta’ maniġers edukattivi u għandu jiddaħħal gradwalment billi: -Rieżami tal-metodoloġija tal-kompetizzjoni tad-Direttur biex torbotha mal-metodoloġija għall-valutazzjoni tal-maniġers tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u tgħin biex tiżdied l-attraenza tal-funzjoni ta’ direttur fost il-professjonisti. -It-trasferiment tal-kompetenzi mill-Ispettorati tal-Iskola tal-Kontea lid-Direttorati għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità tal-Kontea u l-Ispezzjoni Skolastika Subordinata tal-ARACIP. -Skema ta’ għotjiet biex tappoġġa lill-iskejjel biex jippilotaw l-approċċ, abbażi ta’ applikazzjoni li għandha tiġi evalwata minn esperti fil-Ministeru tal-Edukazzjoni. L-iskejjel li jipparteċipaw fil-programm pilota għandhom l-ewwel jikkonsultaw lill-Bord tal-istudenti u tal-ġenituri. Il-programm pilota li jinvolvi s-60 skola għandu jikkunsidra l-kurrikuli tal-iskejjel, il-governanza u l-ġestjoni u jidentifika oqsma fejn il-ġestjoni u l-kwalità tat-tagħlim jistgħu jittejbu. |
|
O.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
VII.Edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali (Sistema doppja):
Investiment 13. It-tagħmir tal-laboratorji tal-IT fl-iskejjel tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV)
L-objettiv tal-investiment huwa li jappoġġa t-trasformazzjoni diġitali tal-iskejjel li jappartjenu għan-network tal-VET u jiffaċilita t-tagħlim elettroniku. Dan jinkludi investimenti f’infrastrutturi diġitali għat-tagħlim u l-għodod tat-tagħlim diġitali għal 909 skola tal-VET.
L-investiment jinkludi wkoll ix-xiri ta’ tagħmir tal-IT fil-klassi u jkopri t-tagħmir infrastrutturali sottostanti meħtieġ għall-użu tat-tagħmir tat-tagħlim diġitali. L-implimentazzjoni tal-investimenti għandha ssir permezz tal-Ispettorat tal-Iskola tal-Kontea jew permezz ta’ awtoritajiet lokali jew skejjel li huma mistennija jniedu sejħiet għall-forniment ta’ tagħmir tal-IT u laboratorji fl-unitajiet tal-edukazzjoni tal-ETV.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 14. It-tagħmir ta’ workshops ta’ prattika fl-iskejjel tal-ETV
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġu mgħammra sessjonijiet ta’ ħidma fl-iskejjel fi ħdan l-unitajiet tal-edukazzjoni tal-ETV, inklużi unitajiet ta’ taħriġ doppju (u bl-esklużjoni ta’ dawk bi profil agrikolu, li huma s-suġġett ta’ Investiment 7).
Permezz tal-iskema ta’ finanzjament, kull waħda mid-909 skola tal-ETV għandha tibbenefika minn għotja ta’ ammont massimu ta’ EUR 100 000 sabiex is-sessjonijiet ta’ ħidma tal-prattika jiġu mgħammra skont l-ispeċjalizzazzjoni u l-ħtiġijiet konkreti tagħhom. Terz tal-investiment għandu jkun iddedikat biex il-ħwienet tax-xogħol jiġu mgħammra b’tagħmir diġitali.
L-akkwist għandu jsir permezz tal-Ispettorati tal-Iskejjel tal-Kontea jew permezz tal-unitajiet/skejjel territorjali amministrattivi.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
VIII.Diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni:
Investiment 15. Skola online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut
Dan l-investiment għandu l-għan li jipprovdi approċċ integrat għall-attivitajiet ta’ tagħlim online jew f’sitwazzjonijiet speċjali billi jiżgura l-komplementarjetà tas-sigħat online ma’ pjattaformi ta’ apprendiment, manwali diġitali u materjali ta’ appoġġ meħtieġa għal proċess komplut u kumpless. Għalhekk, għandha tinħoloq ekosistema diġitali għall-iżvilupp tal-ħiliet diġitali fil-livell tal-iskola kif ukoll qafas sottostanti għall-valutazzjoni u l-ittestjar mill-bogħod.
L-investiment għandu jiġi implimentat permezz ta’ sejħa kompetittiva għal proġetti għall-iżvilupp tar-Riżorsi Edukattivi Miftuħa. L-investiment għandu jiffinanzja: I) l-espansjoni tal-pjattaforma diġitali attwali għall-kotba tal-iskola billi jiżdied l-appoġġ għat-tagħlim għad-dixxiplini kollha u l-klassijiet kollha tal-edukazzjoni sekondarja, ii) il-ħolqien ta’ kontenut edukattiv diġitali għal tliet livelli differenti ta’ għarfien approfondit (rimedju, aċċessibbli, prestazzjoni), iii) l-iżvilupp ta’ riżorsi edukattivi inklużivi għall-istudenti b’diżabilità, atleti, studenti rikoverati l-isptar u iv) l-iżvilupp ta’ pjattaforma għall-valutazzjoni bbażata fuq l-aħjar prattiki Ewropej.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 16. Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija tagħhom għall-professjonijiet diġitali tal-futur
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li tittejjeb il-komunikazzjoni bejn l-universitajiet u l-istudenti u li jinħolqu l-kundizzjonijiet għall-ħidma f’tim fl-ambjent diġitali, li jiġu awtomatizzati l-proċessi amministrattivi interni fl-universitajiet, li tittejjeb il-ġestjoni tas-sistema tal-kontenut edukattiv u li tinħoloq infrastruttura tar-RŻI biex jiġu indirizzati teknoloġiji avvanzati.
L-investiment għandu jiġi implimentat permezz tal-għoti ta’ għotjiet lil 60-il università għal diversi tipi ta’ investimenti:
-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri Diġitali Universitarji
-programmi ta’ taħriġ dwar il-kompetenza diġitali
-l-iżvilupp tal-ħiliet intraprenditorjali tal-istudenti għas-settur diġitali
-programmi ta’ gwida għall-karriera għall-istudenti bil-ħsieb li jagħżlu okkupazzjonijiet emerġenti tal-ICT
-programmi ta’ taħriġ għal ħiliet ġodda ta’ tagħlim/valutazzjoni f’sistema ibrida
-żvilupp avvanzat tal-ħiliet diġitali għal 1 000 student universitarju tal-ewwel grad u tal-masters
-taħriġ għall-iżvilupp ta’ ħiliet professjonali u diġitali ta’ studenti ta’ baċellerat, masters u dottorat permezz tal-parteċipazzjoni fi programmi ta’ taħriġ, marbuta mal-Qafas Ewropew ta’ Kompetenza Diġitali; l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali tal-persunal tat-tagħlim u tar-riċerka permezz tal-parteċipazzjoni fi proġetti ta’ riċerka u prattika, marbuta mal-Qafas Ewropew għall-Kompetenza Diġitali tal-Għalliema; l-iżvilupp ta’ ħiliet diġitali avvanzati ta’ speċjalisti fil-qasam tal-IT għat-teknoloġiji emerġenti — Computing Kwantistiku, Intelliġenza Artifiċjali, Blockchain, Internet tal-Oġġetti; it-twettiq ta’ programmi ta’ taħriġ għat-titjib tal-ħiliet permezz ta’ Ċentri ta’ Innovazzjoni Diġitali.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
IX.L-infrastruttura:
Investiment 17. L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins, faċilitajiet ta’ rikreazzjoni)
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa l-kostruzzjoni/it-titjib ta’ 3 tip ta’ infrastruttura fil-kampusijiet universitarji, f’konformità mal-istandards ta’ sikurezza u kwalità, biex tiġi żgurata d-dimensjoni soċjali/inklużiva tal-edukazzjoni għolja.
L-investiment għandu jkopri:
-Il-kostruzzjoni tat-3 998 u l-estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 11 547 post ta’ rikreazzjoni u qari fil-kampusijiet universitarji, li għandhom jiġu ffinalizzati sat-30 ta’ Settembru 2025;
-Il-kostruzzjoni tat-2 787 u l-estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 2 488 canteens fil-kampusijiet universitarji, li għandhom jiġu ffinalizzati sat-30 ta’ Settembru 2025;
-Kostruzzjoni ta’ 3 749 u estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 11 571 post ta’ akkomodazzjoni f’kampusijiet universitarji, għal studenti minn sfondi soċjoekonomiċi żvantaġġati, b’diżabilitajiet, xi minoranzi etniċi jew familji b’ġenitur wieħed, eċċ. li għandhom jingħataw prijorità fil-kisba ta’ post fuq kampusijiet universitarji mibnija ġodda. Ir-riforma għandha tiġi implimentata sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Mira finali tindika li mill-inqas 40 % tal-faċilitajiet ġodda u modernizzati għandhom ikunu diretti lejn studenti minn ambjenti żvantaġġati, sal-31 ta’ Marzu 2026.
Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
Fir-rigward tar-rinnovazzjonijiet, il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-ispejjeż għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
X.Governanza tal-iskejjel:
Investiment 18. Programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi tal-iskejjel
L-objettiv ta’ dan l-investiment huwa li jiġi żviluppat programm aġġornat ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi biex tiġi professjonalizzata l-ġestjoni edukattiva. Il-programm ta’ taħriġ għandu jitfassal abbażi tar-rakkomandazzjonijiet magħmula minn esperti li għandhom iwettqu analiżi funzjonali tal-governanza tas-sistema edukattiva u tal-aħjar prattiki Ewropej.
Taħriġ għal 10 000 maniġer tal-iskola u spettur tal-iskola, għal perjodu ta’ sena u nofs, bl-għan li jiġu promossi t-tmexxija u l-ġestjoni istituzzjonali, finanzjarji u tar-riżorsi umani, l-amministrazzjoni u l-leġiżlazzjoni biex jgħinu fl-iżvilupp tal-kapaċità tal-istituzzjoni edukattiva tagħhom biex iżidu l-prestazzjoni tal-istudenti. Il-programm ta’ taħriġ u kkowċjar, b’funzjonijiet ta’ mentoraġġ u kontroll, għandu jkollu l-għan speċifiku li joħloq il-ħiliet meħtieġa għall-ġestjoni tas-sistema edukattiva f’ambjent deċentralizzat permezz ta’ fornituri tat-taħriġ akkreditati b’esperti fir-Riżorsi Umani.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
O.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
Kwalitattivi
indikaturi
|
Kwantitattivi
indikaturi
|
Skeda ta’ żmien indikattiva għat-tlestija |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa ta’ Miżuri |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
496 |
Investiment 13. It-tagħmir tal-laboratorji tal-IT fl-iskejjel tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV) |
Mira |
Skejjel edukattivi tal-ETV mgħammra b’laboratorji tal-kompjuter |
|
Numru |
0 |
909 |
Q3 |
2023 |
909 skola tal-VET għandhom ikunu mgħammra b’infrastrutturi u għodod diġitali għat-tagħlim. L-investiment jinkludi x-xiri ta’ tagħmir tal-klassi (bħal proġekters, sistemi ta’ reġistrazzjoni bil-vidjo, sistemi tal-ħoss, kameras u tagħmir tal-awdjo biex jiġu rreġistrati l-lezzjonijiet, tagħmir tas-software għall-arkivjar tar-riżorsi diġitali tat-tagħlim) u jkopri tagħmir infrastrutturali sottostanti (bħal installazzjonijiet elettriċi, networks LAN u wi-fi) meħtieġ biex jintuża t-tagħmir tat-tagħlim diġitali. |
|
497 |
Investiment 14. It-tagħmir ta’ workshops ta’ prattika fl-iskejjel tal-ETV |
Mira |
Unitajiet edukattivi tal-ETV mgħammra b’laboratorji ta’ prattika funzjonali |
|
Numru |
0 |
909 |
Q3 |
2023 |
909 unità edukattiva tal-ETV mgħammra b’laboratorji ta’ prattika funzjonali. L-awtoritajiet lokali għandhom iniedu skemi ta’ appoġġ biex jgħammru sessjonijiet ta’ ħidma fl-iskejjel fi ħdan l-unitajiet tal-edukazzjoni tal-ETV, inklużi unitajiet ta’ taħriġ doppju u bl-esklużjoni ta’ dawk bi profil agrikolu, permezz ta’ kunsilli tal-kontej u swali tal-bliet. Permezz tal-iskema ta’ finanzjament, kull skola tal-ETV għandha tibbenefika minn għotja sa EUR 100 000 biex tgħammar is-sessjonijiet ta’ ħidma dwar il-prattika skont l-ispeċjalizzazzjoni u l-ħtiġijiet konkreti tagħhom. EUR 30 miljun tal-investiment għandhom ikunu ddedikati biex il-ħwienet tax-xogħol jiġu mgħammra b’tagħmir diġitali (simulaturi). |
|
498 |
Investiment 15. Skola online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut |
Stadju Importanti |
Il-pjattaforma elettronika online għall-Valutazzjoni tal-Istudenti hija operazzjonali |
il-pjattaforma elettronika għall-valutazzjoni sigura tal-ħiliet tat-tfal tal-iskola hija operazzjonali u tintuża għall-valutazzjonijiet tal-istudenti kollha (minbarra l-istudenti tal-ETV) |
Q3 |
2025 |
Il-pjattaforma elettronika għall-Valutazzjoni tal-Istudenti Online għandha ssir operazzjonali. L-iżvilupp tal-pjattaforma għandu jikkunsidra l-għadd medju ta’ oġġetti fi kwalunkwe klassi tas-suġġett, prodott xjentifiku (fejn għandhom ikunu meħtieġa ħiliet psikometriċi) u software (imfassal skont l-analiżi tal-ħtiġijiet xjentifiċi u l-iskema xjentifika żviluppata minn esperti f’dan il-qasam (ittestjar tal-kurrikulu, ħiliet). Is-software għandu jinkludi wkoll applikazzjoni ta’ klijent mobbli (għall-istudenti u l-għalliema), kif ukoll karatteristiċi ta’ superviżjoni online. |
|||
|
499 |
Investiment 15. Skola online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut |
Mira |
Riżorsi Edukattivi Miftuħa (OER) żviluppati (materjali tat-tagħlim) |
Numru |
0 |
67 000 |
Q1 |
2025 |
Ġew żviluppati 67 000 Riżorsi Edukattivi Miftuħa (OER) (materjali tat-tagħlim). L-iżvilupp tal-OER għandu jiffoka fuq: I) l-espansjoni tal-pjattaforma diġitali attwali għall-kotba tal-iskola billi jiżdied l-appoġġ għat-tagħlim għad-dixxiplini kollha u l-klassijiet kollha tal-edukazzjoni sekondarja; II) il-ħolqien ta’ kontenut edukattiv diġitali għal tliet livelli differenti ta’ approfondiment tal-għarfien (rimedju, aċċessibbli, prestazzjoni); III) l-iżvilupp ta’ riżorsi edukattivi inklużivi għall-istudenti b’diżabilità, l-atleti, l-istudenti rikoverati l-isptar. L-OERs relatati ma’ dan l-investiment għandhom jiġu żviluppati minn professjonisti b’esperjenza, filwaqt li dawk taħt investiment I8 huma sperimentali, bħala parti mill-evalwazzjoni finali tal-għalliema li jipparteċipaw fil-programm. |
|
|
500 |
Investiment 16. Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija għall-professjonijiet diġitali tal-futur |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti għal għotjiet għal ċentri teknoloġiċi innovattivi fl-universitajiet |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q2 |
2022 |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal għotjiet lil 60-il università għall-finanzjament ta’ miżuri integrati biex tittejjeb l-infrastruttura diġitali u jiġu żviluppati l-kompetenzi tal-istudenti u tal-persunal tat-tagħlim tal-universitajiet: -operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri Diġitali Universitarji, -programmi ta’ taħriġ dwar il-kompetenza diġitali, -l-iżvilupp tal-ħiliet intraprenditorjali tal-istudenti għas-settur diġitali, -programmi ta’ gwida għall-karriera għall-istudenti bil-ħsieb li jagħżlu impjiegi emerġenti tal-ICT, -programmi ta’ taħriġ għal ħiliet ġodda ta’ tagħlim/valutazzjoni f’sistema ibrida, żvilupp avvanzat tal-ħiliet diġitali għal 1 000 student universitarju tal-ewwel grad u tal-masters. |
|||
|
502 |
Investiment 16. Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija għall-professjonijiet diġitali tal-futur |
Mira |
Universitajiet appoġġati minn ċentri teknoloġiċi innovattivi ġodda biex jinħolqu ħiliet ġodda tal-futur |
Numru |
0 |
60 |
Q4 |
2025 |
Universitajiet appoġġati minn ċentri teknoloġiċi innovattivi ġodda biex joħolqu ħiliet ġodda tal-futur permezz ta’ innovazzjoni kontinwa ta’ programmi ta’ studju skont ir-rekwiżiti fl-istadju importanti 500. |
|
|
503 |
Investiment 17. L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins, faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
Mira |
Postijiet ta’ rikreazzjoni u qari mibnija jew imtejba u użati |
Numru |
0 |
15 545 |
Q3 |
2025 |
Kostruzzjoni tat-3 998 u estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 11 547 post ta’ rikreazzjoni u ta’ qari fil-kampusijiet universitarji, b’mod partikolari għal studenti żvantaġġati. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet relatati mar-rinnovazzjoni għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika. |
|
|
504 |
Investiment 17. L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
Mira |
Kantins mibnija jew imtejba u li qed jintużaw |
Numru |
0 |
5 275 |
Q3 |
2025 |
Kostruzzjoni tat-2 787 u estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 2 488 canteens fuq kampusijiet universitarji. Il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet relatati mar-rinnovazzjoni għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika. Bini mibni ġdid għandu jikkonforma mal-objettiv li tinkiseb domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
|
|
505 |
Investiment 17. L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
Mira |
Postijiet ta’ akkomodazzjoni ġodda jew imtejba waqt l-użu |
|
Numru |
0 |
15 320 |
Q4 |
2025 |
Kostruzzjoni ta’ 3 749 u estensjoni/modernizzazzjoni ta’ 11 571 post ta’ akkomodazzjoni f’kampusijiet universitarji għal studenti minn sfondi soċjoekonomiċi żvantaġġati, b’diżabilità, xi minoranzi etniċi jew familji b’ġenitur wieħed, li għandhom jingħataw prijorità fil-kisba ta’ post fuq kampusijiet universitarji mibnija ġodda Il-kuntratti għandhom jinkludu rekwiżit minimu għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija għat-tisħin b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-konsum annwali tal-enerġija għat-tisħin qabel ir-rinnovazzjoni tal-bini, li għandu jwassal għal żieda ta’ 30 % fl-iffrankar tal-enerġija primarja meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. F’dan il-kuntest, mill-inqas 90 % tal-kostijiet relatati mar-rinnovazzjoni għandhom jappartjenu għal titjib fl-effiċjenza enerġetika. Postijiet mibnija ġodda għandhom jikkonformaw mal-objettiv li tintlaħaq domanda għall-enerġija primarja (PED) mill-inqas 20 % inqas mir-rekwiżit ta’ NZEB skont il-linji gwida nazzjonali, li għandhom jiġu żgurati permezz ta’ ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. |
|
506 |
Investiment 17. L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
Mira |
Mill-inqas 40 % tal-faċilitajiet ġodda u modernizzati diretti lejn studenti minn sfondi żvantaġġati |
Perċentwali (%) |
0 |
40 % |
Q1 |
2026 |
Mill-inqas 40 % tan-numru ta’ 15 545 spazju ta’ rikreazzjoni, 5 276 post tal-kantin u 15 320 post ta’ akkomodazzjoni għandhom ikunu għal studenti minn sfond żvantaġġat. L-istudenti li jibbenefikaw mill-borża ta’ studju soċjali għandu jkollhom prijorità biex jiksbu postijiet fl-infrastruttura universitarja modernizzata. Din il-kundizzjoni għandha tiġi stipulata bħala obbligatorja għall-universitajiet pubbliċi, fil-gwida ta’ finanzjament għas-sejħa għal proġetti għall-modernizzazzjoni tal-infrastruttura universitarja. L-universitajiet għandhom jibagħtu rapporti annwali lill-Ministeru tal-Edukazzjoni dwar l-użu tal-infrastruttura modernizzata. |
|
|
507 |
Investiment 18. Programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi tal-iskejjel |
Mira |
Diretturi, viċi diretturi u spetturi bi programm ta’ taħriġ u kkowċjar komplut |
Numru |
0 |
10 000 |
Q1 |
2026 |
Huwa stmat li 10 000 direttur, viċi diretturi u spetturi b’funzjonijiet maniġerjali għandhom jipparteċipaw fil-programm ta’ taħriġ. Il-programm ta’ taħriġ għandu jinkludi tmexxija u ġestjoni, amministrazzjoni u leġiżlazzjoni istituzzjonali, finanzjarji u tar-riżorsi umani, u jgħin fl-iżvilupp tal-kapaċità tal-istituzzjoni edukattiva tagħhom biex tiżdied il-prestazzjoni tal-istudenti. Il-programm ta’ taħriġ għandu jitfassal abbażi tar-rakkomandazzjonijiet magħmula minn esperti li għandhom iwettqu l-analiżi funzjonali tal-governanza tas-sistema edukattiva u tal-aħjar prattiki Ewropej. |
|
P.IL-KOMPONENT 16: REPowerEU
L-għan tal-kapitolu REPowerEU huwa li jikkontribwixxi għat-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-fjuwils fossili fir-Rumanija, billi jappoġġa l-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli u rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika, b’mod partikolari mmirati lejn l-aktar konsumaturi vulnerabbli u jżid il-kapaċità tan-network tat-trażmissjoni tal-elettriku li jintegra s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.
Il-komponent jindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż biex titnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili indirizzati lir-Rumanija fl-2022 u fl-2023. B’mod partikolari, tgħin biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, b’mod partikolari billi tuża enerġija rinnovabbli aktar malajr u ttejjeb il-kapaċità tal-grilja biex il-kapaċità mibnija ġdida tkun tista’ topera fis-suq. Jgħin ukoll biex jiżdiedu l-pass u l-ambizzjoni tar-rinnovazzjonijiet tal-enerġija biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini, inkluż billi jipprovdi aċċess aħjar għall-informazzjoni u għażliet ta’ finanzjament sostenibbli. Fl-aħħar nett, jikkontribwixxi għall-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika (rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 3 2022 u 3 2023).
Huwa mistenni li l-ebda miżura f’dan il-komponent ma tagħmel ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali fis-sens tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852, filwaqt li jitqiesu d-deskrizzjoni tal-miżuri u l-passi ta’ mitigazzjoni stabbiliti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza skont il-Gwida Teknika tad-DNSH (2021/C58/01).
P.1. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER
Din ir-riforma għandha l-għan li tistabbilixxi żoni ta’ aċċellerazzjoni ddedikati għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, bi proċessi ta’ għoti ta’ permessi partikolarment qosra u sempliċi, li għal kapaċitajiet ġodda ma għandhomx idumu aktar minn sitt xhur, bl-eċċezzjoni ta’ proġetti li jirrikjedu proċeduri sħaħ ta’ valutazzjoni tal-impatt ambjentali. Ir-riforma għandha tistabbilixxi l-għodod u s-settijiet tad-data xierqa biex jiġu identifikati dawk iż-żoni għall-varar rapidu ta’ installazzjonijiet ġodda għall-produzzjoni tal-enerġija mir-riħ u mix-xemx filwaqt li tiġi żgurata l-konformità mal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti”. Il-kundizzjonijiet ekwi bejn l-investituri pubbliċi u privati għandhom jiġu żgurati permezz ta’ sejħa kompetittiva regolari għall-offerti għall-konċessjonijiet.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2021.
Investiment 1: Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika
L-objettiv ta’ din il-miżura huwa li tikkomplementa l-investimenti fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli billi ssaħħaħ il-ħiliet u l-kapaċità meħtieġa tal-forza tax-xogħol fis-settur tal-enerġija, li hija meħtieġa biex titwettaq il-bidla meħtieġa għall-użu tal-enerġija rinnovabbli.
Il-programmi ta’ taħriġ għandhom jikkonsistu f’korsijiet għat-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Dan l-investiment għandu jħarreġ mill-inqas 4 000 speċjalista f’teknoloġiji nodfa bl-użu ta’ enerġija rinnovabbli jew sostenibbli. Barra minn hekk, għandhom jiġu definiti jew aġġornati disa’ standards okkupazzjonali fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli għall-ispeċjalisti u l-kwalifiki għall-ħaddiema tal-kostruzzjoni għall-Klassifikazzjoni Rumena tal-Impjiegi, abbażi ta’ mmappjar tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 2: Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli
L-objettiv tal-investiment huwa l-installazzjoni ta’ kapaċità ġdida ta’ produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli permezz ta’ sejħa pubblika kompetittiva għall-offerti. L-investiment għandu jikseb l-installazzjoni ta’ kapaċità ġdida ta’ produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli ta’ 950 MW permezz ta’ sejħa għall-offerti kompetittiva teknoloġikament newtrali bejn teknoloġiji differenti (eoliċi u solari), kif preċedentement inkluż fl-investiment 1 tal-komponent C6 — Enerġija.
L-investiment għandu jikkonforma mal-annessi rilevanti tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) (C (2021) 2800/3) skont ir-Regolament dwar it-Tassonomija (UE) (2020/852).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 3: It-tisħiħ tal-effiċjenza enerġetika tal-bini pubbliku
L-objettiv ta’ din il-miżura huwa li jiżdied l-Assi 2 — investimenti f’bini pubbliku għal tranżizzjoni ekoloġika u reżiljenti — tal-investiment 1 — L-istabbiliment ta’ Fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti — taħt il-komponent 5 — Mewġa ta’ Rinnovazzjoni. It-tkabbir tal-miżura għandu jżid il-wiċċ ta’ bini pubbliku rinnovat għal skopijiet ta’ effiċjenza enerġetika b’466 510 m2 mil-linja bażi ta’ 1 797 841 m2 taħt l-investiment imsemmi hawn fuq fil-komponent 5.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
Investiment 4: Skema ta’ Vawċers b’Għotjiet biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi
Dan l-investiment għandu l-għan li jżid il-varar u l-użu tal-enerġija rinnovabbli billi jipprovdi lis-sidien tad-djar b’appoġġ finanzjarju fil-forma ta’ vawċers għall-installazzjoni ta’ sistemi ġodda ta’ pannelli solari (b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW) jew sistemi ta’ ħżin tal-elettriku (b’kapaċità ta’ ħżin tal-elettriku li tista’ tintuża ta’ mill-inqas 5 kWh), kull wieħed b’valur ta’ EUR 5 000. Sistemi ta’ ħżin tal-elettriku awtonomi (b’kapaċità ta’ ħżin tal-elettriku li tista’ tintuża ta’ mill-inqas 5 kW) għandhom ikunu eliġibbli għall-appoġġ biss meta s-sidien tad-djar ikunu diġà sidien ta’ sistema ta’ pannelli solari (b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 5: Id-diġitalizzazzjoni, l-effiċjenza u l-modernizzazzjoni tan-network nazzjonali tat-trażmissjoni tal-elettriku
L-objettiv tal-investiment huwa li tiżdied il-flessibbiltà u jiġu indirizzati l-konġestjonijiet tal-grilja tal-elettriku biex titħaffef l-integrazzjoni ta’ kapaċitajiet addizzjonali ta’ ġenerazzjoni rinnovabbli u biex tiżdied ir-reżiljenza tal-grilja, filwaqt li tissaħħaħ ukoll iċ-ċibersigurtà permezz ta’ kapaċità aħjar ta’ rispons għal attakki ċibernetiċi.
L-investiment jikkonsisti fi tliet sottoinvestimenti:
a)L-ewwel subinvestiment għandu l-għan li jikseb tnaqqis ta’ mill-inqas 50 % fil-konsum tal-elettriku ta’ Transelectrica stess f’ 29 substazzjon meta mqabbel mal-2022 billi jintużaw sistemi ta’ pannelli solari mhux kollegati mal-grilja b’ħażna tal-elettriku f’substazzjonijiet tal-enerġija fin-netwerk tas-sistema ta’ trażmissjoni tal-elettriku.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sat-30 ta’ Ġunju 2026.
b)It-tieni sottoinvestiment għandu jipprovdi soluzzjonijiet u tagħmir diġitali ġodda biex jitnaqqas l-għadd medju ta’ sigħat ta’ intervent fuq in-network tat-trażmissjoni tal-elettriku b’ 50 % meta mqabbel mal-2022 u jiffaċilita l-konnessjoni ta’ installazzjonijiet ġodda tal-enerġija rinnovabbli man-network.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
c)It-tielet subinvestiment għandu l-għan li jikseb reżiljenza ċibernetika tan-network tas-sistemi ta’ trażmissjoni tal-elettriku billi jaġġorna l-ġestjoni tas-sigurtà tan-network (tagħmir u software).
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Marzu 2026.
P.2. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżuri |
Stadju Importanti
|
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Żmien |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
508 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
Stadju Importanti |
Il-bini tal-kapaċità tal-Aġenzija tad-Dominji tal-Istat (ADS) |
Tagħmir ikkonsenjat |
Q1 |
2024 |
It-tagħmir li ġej għandu jkun ġie kkonsenjat lill-ADS: 1. mill-inqas żewġ servers li jappoġġaw is-sistema diġitali bi prestazzjoni ġdida u erba’ laptops mgħammra bis-software meħtieġ (eż. Self-CAD, TopoLT, DIGI I Terra); 2. mill-inqas erba’ droni bi stazzjonijiet tat-trażmissjoni RTK; 3. mill-inqas erba’ vetturi off-road b’emissjonijiet żero. |
|||
|
509 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali |
Dispożizzjoni dwar id-dħul fis-seħħ |
|
|
|
Q4 |
2024 |
L-emendi għal-leġiżlazzjoni primarja jew sekondarja rilevanti, inklużi l-atti mir-regolatur nazzjonali, għandhom jidħlu fis-seħħ u jintroduċu qafas regolatorju u ta’ appoġġ speċifiku għall-iżvilupp u l-użu tal-art tal-istat taħt l-amministrazzjoni tal-Aġenzija tad-Dominji tal-Istat (ADS) bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli (RES), inkluż iżda mhux limitat għal: 1.id-deżinjazzjoni ta’ żoni ta’ aċċellerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fuq art degradata mhux użata għall-agrikoltura, inkluża l-kapaċità disponibbli għall-installazzjoni ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli; 2.rekwiżiti legali mnaqqsa u proċessi ta’ permessi iqsar u simplifikati sabiex il-kapaċitajiet il-ġodda jkunu jistgħu jiġu awtorizzati fi żmien sitt xhur; 3.id-diġitalizzazzjoni tal-permessi. |
|
510 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
Stadju Importanti |
Stabbiliment ta’ reġistru nazzjonali uniku għall-art tal-Istat |
Stabbilit reġistru nazzjonali uniku u operazzjonali |
Q4 |
2024 |
Għandu jiġi stabbilit reġistru nazzjonali uniku għall-art tal-Istat u jimtela bid-data rilevanti. L-art għandha tiġi kklassifikata abbażi ta’ kriterji ċari għall-klassifikazzjoni u l-identifikazzjoni tal-kategoriji tal-użu tal-art, inklużi 84 000 ettaru ta’ art (identifikata minn qabel bħala degradata/mhux produttiva) deżinjati bħala żoni ta’ aċċellerazzjoni għar-RES, sakemm studji pedoloġiċi indipendenti ma jikkonfermawx in-nuqqas ta’ adegwatezza. |
|||
|
511 |
Riforma 1. Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ konċessjoni fiż-żoni ta’ aċċelerazzjoni |
Iffirmar tal-kuntratti |
Q4 |
2025 |
Wara l-ewwel ċiklu ta’ proċeduri tal-offerti, għandhom ikunu ġew iffirmati kuntratti ta’ konċessjoni tal-art għall-użu ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni ġdida minn sorsi rinnovabbli fiż-żoni ta’ aċċelerazzjoni. |
|||
|
512 |
Investiment 1. Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika |
Mira |
Standards tax-xogħol approvati fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli |
Standards tax-xogħol |
9 |
Q4 |
2024 |
Għandhom jiġu stabbiliti mill-inqas seba’ standards okkupazzjonali ġodda u mill-inqas żewġ standards okkupazzjonali diġà approvati għandhom jiġu riveduti, abbażi ta’ mmappjar tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ. |
||
|
513 |
Investiment 1. Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika |
Mira |
Mill-inqas 4 000 ħaddiem li lestew korsijiet ta’ taħriġ fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli |
Numru |
0 |
4 000 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 4 000 ħaddiem għandhom jiġu ċċertifikati li lestew korsijiet ta’ taħriġ fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli |
|
|
124 |
Investiment 2. Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli |
Stadju Importanti |
Li jiftaħ sejħa għall-offerti għal proġetti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) |
Q1 |
2022 |
Tiġi ppubblikata sejħa għall-offerti għall-għażla ta’ proġetti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx). Il-kriterji tal-għażla għandhom jiżguraw il-konformità mal-Gwida Teknika “la tagħmilx ħsara sinifikanti” (C (2023) 6454 final). Is-sejħa għandha tkun miftuħa kemm għall-SMEs kif ukoll għall-investituri kbar |
||||
|
125 |
Investiment 2. Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli |
Mira |
Kapaċità installata minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) |
Megawatts (MW) |
0 |
950 |
Q4 |
2024 |
Mill-inqas 950 MW ta’ kapaċità minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) għandhom jiġu kkummissjonati u konnessi mal-grilja, f’konformità mal-kundizzjonijiet fl-istadju importanti 124. |
|
|
514 |
Investiment 3. It-tisħiħ tal-effiċjenza enerġetika tal-bini pubbliku |
Mira |
Rinnovazzjonijiet tal-enerġija kkompletati ta’ bini pubbliku |
Numru (m²) |
1 797 841 |
2 264 351 |
Q2 |
2026 |
Mill-inqas 2 264 351 m² ta’ bini pubbliku għandu jkun ġie rinnovat f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istadji importanti 96 u 98. |
|
|
515 |
Investiment 4. Skema ta’ Vawċers b’Għotjiet biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi |
Stadju Importanti |
Tnedija tas-sejħiet għal proġetti |
Pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa |
|
|
Q2 |
2024 |
Is-sejħiet għal proġetti għall-vawċers li għandhom jintużaw għall-installazzjoni ta’ pannelli solari u sistemi ta’ ħżin tal-elettriku għandhom ikunu ġew ippubblikati online. Il-vawċers għandhom ikunu soġġetti għal kriterji tal-għażla li jistipulaw li kull vawċer għandu jikseb l-installazzjoni ta’ sistemi ġodda ta’ pannelli solari (b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW) jew sistemi ta’ ħżin tal-elettriku (b’kapaċità ta’ ħżin tal-elettriku li tista’ tintuża ta’ mill-inqas 5 kWh). Sistemi ta’ ħżin tal-elettriku awtonomi għandhom ikunu eliġibbli għall-appoġġ biss meta s-sidien tad-djar ikunu diġà proprjetarji ta’ sistema ta’ pannelli solari (b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW). |
|
|
516 |
Investiment 4. Skema ta’ Vawċers b’Għotjiet biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi |
Mira |
Kapaċità tal-produzzjoni minn sorsi rinnovabbli solari u sistemi ta’ ħżin tal-elettriku mill-unitajiet domestiċi |
Numru |
0 |
122 000 |
Q4 |
2025 |
122 000 vawċer għandhom ikunu ġew żborżati għall-pannelli solari u/jew għas-sistemi tal-ħżin tal-elettriku. |
|
|
517 |
Investiment 5a. Installazzjoni ta’ pannelli solari u faċilitajiet ta’ ħżin tal-elettriku fl-impjanti tal-enerġija ta’ Transelectrica |
Stadju Importanti |
Iffirmar tal-kuntratti |
Il-kuntratt ġie ffirmat |
Q2 |
2025 |
Għandhom ikunu ġew iffirmati kuntratti għall-installazzjonijiet ta’ mill-inqas 11.25 MW ta’ kapaċità installata tal-pannelli solari u ta’ 5 MW ta’ ħżin f’ 29 substazzjon. |
|||
|
518 |
Investiment 5a. Installazzjoni ta’ pannelli solari u faċilitajiet ta’ ħżin tal-elettriku f’substations tal-enerġija ta’ Transelectrica |
Mira |
Tnaqqis fil-konsum annwali tal-elettriku |
Il-konsum annwali tal-elettriku |
GWh |
18 |
9 |
Q2 |
2026 |
Il-konsum annwali tal-elettriku tad-29 substazzjon ta’ Transelectrica għandu jkun tnaqqas minn 18 GWh fl-2022 għal 9 GWh. |
|
519 |
Investiment 5b. Repowering SA SMART |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ provvista |
Il-kuntratt ġie ffirmat |
Q4 |
2023 |
Il-kuntratti għandhom ikunu ġew iffirmati għall-konsenja lil SMART u l-installazzjoni ta’ (i) tagħmir għall-manutenzjoni ta’ linji ta’ trażmissjoni u substazzjonijiet (bħal apparat ta’ kejl u ta’ kontroll ta’ linji tal-elettriku, transformers, insulazzjonijiet, pjattaformi u krejnijiet ta’ tħaddim elevati elettriċi u mobbli) u (ii) software għad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi ta’ manutenzjoni (bħal SCADA). Il-vetturi kollha għandhom ikunu b’emissjonijiet żero. |
|||
|
520 |
Investiment 5b. Repowering SA SMART |
Mira |
Tul Medju tal-interventi fuq in-network tat-TSO |
Perċentwali (%) |
100. |
50 % |
Q4 |
2024 |
Il-ħin medju tal-interventi fuq in-network ta’ Transelectrica għandu jitnaqqas b’mill-inqas 50 % meta mqabbel mal-2022 |
|
|
521 |
Investiment 5c. Ottimizzazzjoni tan-netwerk ta’ komunikazzjoni u l-ħolqien ta’ ċentru tad-data — Teletrans SA |
Stadju Importanti |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ provvista |
Kuntratti ffirmati |
Q4 |
2024 |
Kuntratti għall-forniment ta’ Teletrans b’tagħmir tal-IT u software għall-istabbiliment ta’ ċentru tad-data ġdid (bħal servers, routers, firewalls, kontejners tal-enerġija), analiżi tat-traffiku tan-network (bħal analizzatur tat-traffiku L2–7; 4 portijiet tal-SFP; riċetrażmettituri SFP b’modalità waħda u SFP b’modalità waħda) u s-sigurtà tan-netwerk (bħal firewalls, swiċċijiet PoE, routers tad-distribuzzjoni) għandhom ikunu ġew iffirmati. |
|||
|
522 |
Investiment 5c. Ottimizzazzjoni tan-netwerk ta’ komunikazzjoni u l-ħolqien ta’ ċentru tad-data — Teletrans SA |
Stadju Importanti |
Tlestija ta’ ċentru tad-data |
L-istabbiliment u t-tħaddim taċ-ċentru tad-data |
Q1 |
2026 |
Iċ-Ċentru tad-data tat-Teletrans għandu jkun kompletament operattiv. Iċ-Ċentru tad-Data għandu jikkonforma mal- “Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar l-Effiċjenza Enerġetika taċ-Ċentru tad-Data”. |
|||
P.3. Deskrizzjoni tar-riformi u l-investimenti tas-self
Riforma 2: L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi
Din ir-riforma għandha l-għan li tistabbilixxi uffiċċji ddedikati, li jservu bħala punti uniċi ta’ servizz (OSS) li jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-użu ta’ installazzjonijiet ġodda għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (RES). Ir-riforma għandha l-għan li żżid l-għarfien tas-sidien tad-djar dwar il-benefiċċji tar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u tal-installazzjoni tas-SER, tipprovdi informazzjoni ġenerali dwar il-prattikalitajiet u l-opportunitajiet ta’ appoġġ, u b’hekk tiffaċilita x-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u l-installazzjoni tas-SER. Ir-riforma għandha tistabbilixxi wkoll punt ta’ kuntatt online biex iservi bħala punt uniku biex jiggwida l-elaborazzjoni tad-dokumentazzjoni meħtieġa għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u għall-użu tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari għall-konsumaturi tal-enerġija foqra fl-enerġija u vulnerabbli.
L-implimentazzjoni tar-riforma għandha titlesta sat-30 ta’ Settembru 2024.
Investiment 6: Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni
L-objettiv tal-investiment huwa l-installazzjoni u l-konnessjoni mal-grilja tal-elettriku ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni diġà rinnovati (jiġifieri, in-network tal-kanal tal-irrigazzjoni Gălărași) li huma proprjetà tal-Istat. L-investiment għandu jitwettaq mill-Aġenzija Nazzjonali għat-Titjib tal-Art.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Diċembru 2025.
Investiment 7: Skema ta’ Vawċers biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi
Dan l-investiment għandu l-għan li jnaqqas id-domanda għall-enerġija primarja billi jipprovdi lis-sidien tad-djar b’appoġġ finanzjarju fil-forma ta’ vawċers biex jagħmlu rinnovazzjonijiet għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika fi djarhom. Kull rinnovazzjoni għandha tikseb iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 30 % meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. L-abitazzjonijiet ikklassifikati fil-klassijiet ta’ riskju sismiku RsI u RsII għandhom jiġu esklużi mill-finanzjament tal-interventi tal-effiċjenza enerġetika. Il-bini fil-kategoriji tal-effiċjenza enerġetika G, F, E jew D biss għandu jkun eliġibbli.
L-investiment għandu jitwettaq fuq żewġ assi:
a.Assi I — rinnovazzjoni kkombinata tal-effiċjenza enerġetika u installazzjoni ta’ pannelli solari fuq bini residenzjali ta’ familja waħda biss għal unitajiet domestiċi f’faqar enerġetiku u konsumaturi tal-enerġija vulnerabbli. Kull rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika għandha tiġi kkomplementata mill-installazzjoni ta’ pannelli solari b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW, li għandha tkun konnessa mal-grilja. Il-vawċers għandhom ikunu limitati għal kontribuzzjoni finanzjarja massima ta’ EUR 14 000 għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika, EUR 5000 għall-installazzjoni tal-pannelli solari u EUR 1 200 għaċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija u l-awditi tal-enerġija.
b.Assi II — rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta’ bini residenzjali ta’ familja waħda. Il-vawċers għandhom ikunu limitati għal kontribuzzjoni finanzjarja massima ta’ EUR 14 000 għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika u ta’ EUR 100 għaċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.
Is-sejħiet tal-Assi II għandhom jitnedew wara dawk imnedija taħt l-Assi I. Mill-inqas 50 % tal-baġit tal-miżura għandu jiġi allokat għall-Assi I.
L-implimentazzjoni tal-investiment għandha titlesta sal-31 ta’ Awwissu 2026.
P.4. Stadji importanti, miri, indikaturi, u skeda ta’ żmien għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni għall-appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli
|
Numru sekwenzjali |
Miżuri |
Stadju Importanti
|
L-isem |
Indikaturi kwalitattivi
|
Indikaturi kwantitattivi
|
Żmien |
Deskrizzjoni ta’ kull stadju importanti u mira |
|||
|
Tad-dgħajsa |
Linja bażi |
Mira |
Kwart |
Sena |
||||||
|
523 |
Riforma 2: L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi |
Stadju Importanti |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għall-istabbiliment u l-iżvilupp ta’ uffiċċji tal-OSS biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija |
Dispożizzjoni dwar id-dħul fis-seħħ |
Q1 |
2024 |
Il-leġiżlazzjoni li tipprovdi l-qafas legali għall-istabbiliment u l-iżvilupp ta’ uffiċċji tal-OSS li jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija lis-sidien tad-djar għandha tkun daħlet fis-seħħ. Għandu jkun fih dispożizzjonijiet li jispeċifikaw il-kompiti, il-governanza u l-istruttura ta’ finanzjament tal-uffiċċji tal-OSS. |
|||
|
524 |
Riforma 2: L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi |
Mira |
Azzjonijiet ta’ bini tal-kapaċità |
Numru |
0 |
84 |
Q1 |
2024 |
84 persunal tal-OSS għandu jkun irċieva taħriġ biex iwettaq rwoli differenti fl-Uffiċċji tal-OSS. |
|
|
525 |
Riforma 2: L-istabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli għall-prosumaturi |
Mira |
Ftuħ ta’ uffiċċji fiżiċi tal-OSS |
Numru |
0 |
42 |
Q1 |
2024 |
42 l-uffiċċji fiżiċi tal-OSS għandhom ikunu operattivi u miftuħa għaċ-ċittadini. |
|
|
526 |
Investiment 6. Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni |
Stadju Importanti |
Firma tal-kuntratt (i) |
Kuntratt (i) iffirmat (i) |
|
|
|
Q2 |
2024 |
Il-kuntratt (i) għall-installazzjoni ta’ mill-inqas 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni diġà rinnovati għandhom ikunu ġew iffirmati. |
|
527 |
Investiment 6. Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni |
Mira |
20 MW ta’ kapaċità installata ta’ pannelli solari galleġġanti kkummissjonati u konnessi mal-grilja |
Megawatt (MW) |
0 |
20 |
Q4 |
2025 |
Kapaċità ta’ mill-inqas 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni rinnovati għandha tkun ġiet ikkummissjonata u konnessa mal-grilja tal-elettriku. |
|
|
528 |
Investiment 7. Skema ta’ Vawċers biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi |
Stadju Importanti |
Tnedija ta’ sejħiet għal proġetti |
Pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa |
|
|
Q2 |
2024 |
Is-sejħiet għal proġetti biex il-vawċers jintużaw għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika tal-abitazzjonijiet għandhom ikunu ġew ippubblikati online. Il-vawċers għandhom ikunu soġġetti għal kriterji tal-għażla li jistipulaw li kull rinnovazzjoni għandha tikseb iffrankar tal-enerġija primarja ta’ mill-inqas 30 % meta mqabbel mal-istat ta’ qabel ir-rinnovazzjoni. Il-bini fil-kategoriji tal-effiċjenza enerġetika G, F, E jew D biss għandu jkun eliġibbli. L-investiment għandu jitwettaq fuq żewġ assi: -Assi I — li għalihom għandhom ikunu eliġibbli biss unitajiet domestiċi f’faqar enerġetiku u konsumaturi tal-enerġija vulnerabbli. Skont dan l-Assi, l-investiment għandu jipprovdi għotjiet permezz ta’ vawċers lis-sidien tad-djar għal rinnovazzjonijiet u installazzjonijiet ikkombinati tal-effiċjenza enerġetika ta’ pannelli solari fuq bini residenzjali ta’ familja waħda. Skont l-Assi I, kull rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika għandha tiġi kkomplementata mill-installazzjoni ta’ pannelli solari b’kapaċità netta ta’ mill-inqas 3 kW. -Assi II: — miftuħa għall-unitajiet domestiċi kollha. Skont dan l-Assi, l-investiment għandu jipprovdi għotjiet permezz ta’ vawċers lis-sidien tad-djar biex iwettqu rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika ta’ bini residenzjali ta’ familja waħda. Is-sejħiet taħt l-Assi II għandhom jitnedew wara dawk taħt l-Assi I. Mill-inqas 50 % tal-baġit tal-miżura għandu jiġi allokat għall-Assi I. L-abitazzjonijiet ikklassifikati fil-klassijiet ta’ riskju sismiku RsI u RsII għandhom jiġu esklużi mill-finanzjament tal-interventi tal-effiċjenza enerġetika. |
|
|
529 |
Investiment 7. Skema ta’ Vawċers biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi |
Mira |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta tal-abitazzjonijiet |
Numru (abitazzjonijiet) |
0 |
33 000 |
Q3 |
2026 |
Mill-inqas 33 000 abitazzjoni għandhom ikunu ġew rinnovati f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istadju importanti 528. |
|
1.2.Kost totali stmat tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza
L-ispiża totali stmata tal-pjan rivedut għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija hija ta’ EUR 28 511 575 217.
2.SEZZJONI 2: APPOĠĠ GĦALL-FINANZJAMENT
2.1.Il-kontributzzjoni finanzjarja
Il-ħlasijiet parzjali msemmija fl-Artikolu 2(2) għandhom jiġu organizzati kif ġej:
2.1.1.L-ewwel Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
146 |
C7.R2 Tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE-2025 u stimulazzjoni tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sigurtà tan-netwerks 5G |
|
69 |
C4.R1
Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
|
(m) |
Adozzjoni tal-istrateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja 2021–2025 u l-applikazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni |
|
113 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(t) |
Id-dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija mill-faħam |
|
142 |
C7.R1 L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
(m) |
Task force għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tar-riformi u l-investimenti tat-Trasformazzjoni Diġitali stabbiliti u operazzjonali |
|
150 |
C7.R3
|
(m) |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali taċ-Ċibersigurtà 2021–2026 |
|
211 |
C8.R6 Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
(m) |
Assistenza teknika kuntrattwali pprovduta minn entità li għandha tintgħażel skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku |
|
212 |
C8.R6 Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ ordni ta’ ministru li jistabbilixxi kumitat ta’ monitoraġġ inkarigat mir-rieżami, bl-appoġġ tal-fornitur tal-assistenza teknika, tas-sistema tal-pensjonijiet u tal-interventi ta’ politika fis-sistema tal-pensjonijiet |
|
220 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Għadd ta’ cash registers konnessi mas-sistema tal-IT tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
|
366 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(m) |
Adozzjoni ta’ kriterji għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti f’ċentri komunitarji integrati |
|
426 |
C14.R6 It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern li tapprova Strateġija Nazzjonali ġdida Kontra l-Korruzzjoni |
|
450 |
C14.I5 Monitoraġġ u implimentazzjoni tal-pjan |
(m) |
Awditjar u Kontrolli: Arranġamenti għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza |
|
451 |
C14.I5 Monitoraġġ u implimentazzjoni tal-pjan |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanza tal-Gvern li tippromulga l-mandat legali tal-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġett Ewropew (MIPE), il-Ministeru tal-Finanzi (MoF) u l-Awtorità tal-Awditjar (AA) |
|
462 |
C15.R3 Riforma tas-sistema edukattiva obbligatorja għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li tistabbilixxi l-implimentazzjoni tal-Programm Nazzjonali biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola |
|
464 |
C15.I4 Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
(m) |
Sejħa miftuħa għal proġetti għall-appoġġ tal-istudenti għat-tranżizzjoni mill-edukazzjoni sekondarja tal-ewwel livell għal dik sekondarja għolja, abbażi ta’ 5 indikatur definiti fil-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija fl-Edukazzjoni |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 2 037 146 414 |
2.1.2.It-tieni Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
124 |
C6.I1 Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli |
(m) |
Li jiftaħ sejħa għall-offerti għal proġetti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) |
|
143 |
C7.R1 L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
(m) |
Analiżi kompluta għall-għażliet għall-arkitettura tal-cloud tal-gvern |
|
191 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali għar-reġistrazzjoni obbligatorja ta’ persuni ġuridiċi kontribwenti fl-SPV (Spazju Privat Virtwali) |
|
195 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(m) |
Operazzjonalizzazzjoni/approvazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni Konġunt bejn l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali u l-Ispezzjoni tax-Xogħol biex jiġi evitat u limitat il-fenomenu tal-evażjoni tax-xogħol griż/iswed |
|
213 |
C8.R6 Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas regolatorju biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-pensjonijiet tal-Pilastru 2 |
|
387 |
C13.R4 Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni, u r-regoli ta’ implimentazzjoni tagħha, għas-sistema ta’ vawċers tal-ħaddiema domestiċi |
|
401 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-metodoloġiji u l-proċeduri biex jittejbu r-raġunament tal-politika pubblika u l-ippjanar u s-simplifikazzjoni amministrattiva |
|
404 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv li joperazzjonalizza struttura biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu regolatorju effettiv ta’ kontroll tal-kwalità |
|
421 |
C14.R5 L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern li tapprova l-istrateġija għall-iżvilupp tal-ġudikatura 2022–2025 |
|
430 |
C14.R6 It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tittrasponi d-direttiva dwar il-protezzjoni tal-informaturi |
|
433 |
C14.R8 Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-rimedji (Liġi Nru 101/2016) |
|
465 |
C15.I4 Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
(t) |
Stabbilimenti edukattivi mogħtija bl-iskema ta’ għotja (Lott 1) |
|
477 |
C15.R5 Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) biex jiġu żgurati standards biex l-iskejjel jiġu mgħammra b’tagħmir u riżorsi teknoloġiċi għal skopijiet edukattivi online u biex jiġi żgurat impatt sostenibbli tal-investimenti proposti |
|
494 |
C15.R7 Ir-riforma tal-governanza tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratt ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp tal-Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Governanza, inkluż il-programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi |
|
65 |
C4.R1 Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Sikurezza fit-toroq |
(m) |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għas-Sikurezza fit-Toroq |
|
114 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar id-Dekarbonizzazzjoni li tadotta l-kalendarju għat-tneħħija gradwali tal-faħam/linjite |
|
144 |
C7.R1 L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi għall-governanza tas-servizzi tal-cloud għaż-żona tal-gvern |
|
145 |
C7.R1 L-iżvilupp ta’ qafas unitarju għad-definizzjoni tal-arkitettura ta’ sistema cloud governattiva |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali |
|
153 |
C7.I1
|
(m) |
Iffirmar tal-kuntratt għall-implimentazzjoni tal-investiment abbażi tal-proċedura tas-sejħa għall-offerti biex jiġi implimentat l-investiment |
|
147 |
C7.R2
|
(m) |
Pubblikazzjoni tas-sejħa għal offerti għall-awtorizzazzjoni tal-operaturi tat-telekomunikazzjonijiet għall-għoti ta’ liċenzji 5G |
|
200 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-gvern għall-approvazzjoni tal-metodoloġija għat-tfassil, il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-programmi baġitarji |
|
355 |
C12.R2 Żieda fil-kapaċità biex isiru investimenti fl-infrastruttura tas-saħħa |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jistabbilixxi l-Aġenzija Nazzjonali għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura fis-Saħħa (ANDIS) |
|
356 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għaż-żieda fil-kapaċità għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
|
357 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni għall-qafas strateġiku għall-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa |
|
413 |
C14.R2 It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
(m) |
L-operazzjonalizzazzjoni ta’ Kumitat Interistituzzjonali dwar il-Klima |
|
422 |
C14.R5 L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li temenda s-setgħat tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda |
|
456 |
C15-I1 Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti ma’ operaturi pubbliċi (muniċipalitajiet) għall-kostruzzjoni, it-tagħmir u t-tħaddim ta’ 110 crèches |
|
478 |
C15.R5 Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tistabbilixxi l-profil tal-għalliem futur dwar il-kompetenza diġitali u kif għandha tiġi vvalutata l-kompetenza diġitali fl-eżamijiet tal-iskola |
|
485 |
C15.R6
|
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv biex tiżdied il-kwalità tal-ambjenti tat-tagħlim |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 2 147 491 242 |
2.1.3.It-tielet Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
22 |
C2.R1 Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
(m) |
Adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 |
|
23 |
C2.R1 Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanzi Ministerjali emendati li jistabbilixxu regoli vinkolanti għall-afforestazzjoni u r-riforestazzjoni previsti fl-Istrateġija Nazzjonali għall-Foresti 2020–2030 |
|
148 |
C7.R2 Tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE-2025 u stimulazzjoni tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
(m) |
Ir-rakkomandazzjonijiet mis-sett ta’ għodod tal-konnettività tal-UE huma implimentati |
|
149 |
C7.R2 Tranżizzjoni lejn il-miri tal-konnettività tal-UE 2025 u stimulazzjoni tal-investiment privat għall-implimentazzjoni ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna |
(m) |
Assenjazzjoni tad-drittijiet tal-użu tal-ispettru tar-radju |
|
152 |
C7.R4 Żieda fil-kompetenza diġitali għas-servizz pubbliku u l-edukazzjoni diġitali tul il-ħajja għaċ-ċittadini |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali tal-Ministru tax-Xogħol u tal-President tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika għad-definizzjoni ta’ okkupazzjonijiet diġitali ġodda fil-Klassifikazzjoni tal-Impjiegi (COR) |
|
384 |
C13.R3 Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tapprova r-regoli ta’ implimentazzjoni għall-applikazzjoni tal-VMI |
|
410 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ linji gwida għall-użu u l-infurzar xierqa tar-Reġistru Uniku tat-Trasparenza tal-Imgħax (RUTI) |
|
411 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Metodoloġija għall-użu tal-Ordinanzi ta’ Emerġenza |
|
412 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi leġiżlattivi biex tiġi żgurata l-pubblikazzjoni tat-test sħiħ tal-liġijiet wara l-emendi |
|
470 |
C15.R4 Il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li tapprova l-Metodoloġija għall-organizzazzjoni tar-rotta doppja sħiħa u l-kwalifiki l-ġodda li jirriżultaw mir-rotta doppja sħiħa |
|
489 |
C15.I11 Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji/workshops tal-iskola |
(m) |
Ftuħ ta’ sejħa għall-offerti għall-armar tal-klassijiet bl-għamara |
|
490 |
C15.I11 Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji/workshops tal-iskola |
(m) |
Ftuħ ta’ sejħa għall-offerti għat-tagħmir tal-laboratorji/kabinetti tax-xjenza |
|
66 |
C4.R1. Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Sikurezza fit-toroq |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sikurezza fit-toroq — leġiżlazzjoni dwar il-monitoraġġ, l-infurzar u s-sanzjonijiet dwar ir-reati tas-sikurezza fit-toroq |
|
72 |
C4.I1. Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
(m) |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal 50 % tax-xogħlijiet relatati mal-modernizzazzjoni, l-aġġornament u t-tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
|
115 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(t) |
Dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija li taħdem bil-linjite |
|
121 |
C6.R3 It-titjib tal-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat fis-settur |
(m) |
It-titjib tal-governanza korporattiva tal-kumpaniji tal-Istat fis-settur tal-enerġija |
|
151 |
C7.R3 L-iżgurar taċ-ċibersigurtà tal-entitajiet pubbliċi u privati li għandhom infrastruttura ta’ valur kritiku |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar id-Difiża u ċ-Ċibersigurtà tar-Rumanija |
|
192 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(t) |
Persuni ġuridiċi addizzjonali kontribwenti rreġistrati f’SPV |
|
193 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali applikabbli li jiddefinixxi l-kriterji tar-riskju għall-klassifikazzjoni tal-kontribwenti. Il-qafas legali għandu jiġi approvat permezz ta’ Ordni tal-President tal-ANAF |
|
194 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali emendat fil-qasam tal-attività tal-korpi ta’ kontroll tat-taxxa |
|
199 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju emendat biex jiġi żgurat ippjanar baġitarju pluriennali għall-proġetti sinifikanti ta’ investiment pubbliku u jkun hemm evalwazzjoni ex post tar-rieżamijiet tan-nefqa magħmula mill-Kunsill Fiskali |
|
205 |
C8.R4 Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
(m) |
Analiżi tas-sistema tat-taxxa tar-Rumanija bl-għan li tipproduċi rakkomandazzjonijiet biex tiżgura li s-sistema tat-taxxa tikkontribwixxi għall-promozzjoni u l-preservazzjoni tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli |
|
206 |
C8.R4 Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Kodiċi Fiskali li gradwalment inaqqsu l-kamp ta’ applikazzjoni tar-reġim tat-taxxa speċjali għall-mikrointrapriżi |
|
215 |
C8.R6 Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis tan-nefqa fuq pensjonijiet speċjali |
|
221 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Għadd ta’ cash registers konnessi mas-sistema tal-IT tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
|
222 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Is-sehem tal-għadd ta’ awditi dokumentarji rrapportati fuq l-awditi totali mwettqa mill-amministrazzjoni tat-taxxa — 30 % |
|
230 |
C8.I4 Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
(t) |
Infrastruttura aġġornata tal-ħardwer u tas-softwer |
|
288 |
C10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni fil-qasam tal-mobbiltà urbana sostenibbli |
|
289 |
C10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali li tistabbilixxi struttura għall-għoti ta’ assistenza teknika għall-iżvilupp ta’ Pjanijiet ta’ Mobbiltà Urbana Sostenibbli (SUMPs) stabbiliti u operazzjonali |
|
294 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għat-tiġdid ta’ flotot tat-trasport pubbliku (akkwist ta’ vetturi nodfa) |
|
298 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-forniment tal-ITS/infrastruttura oħra tal-ICT |
|
301 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-bini ta’ punti tal-irriċarġjar tal-vetturi elettriċi |
|
351 |
C12.R1 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-ordni ministerjali għall-indikaturi tal-prestazzjoni u tal-kwalità li għandhom jintużaw għall-għażla tal-unitajiet mediċi li jibbenefikaw mill-Fond għall-Kwalità tas-Saħħa |
|
358 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
L-iżvilupp tar-riżorsi umani fis-saħħa |
|
378 |
C13. R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali ġdid biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familji tagħhom |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ att leġiżlattiv meħtieġ biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familja u l-appoġġ għall-familji vulnerabbli |
|
380 |
C13. R2 Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għall-implimentazzjoni u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Gwida għall-Aċċellerazzjoni tal-Proċess ta’ Deistituzzjonalizzazzjoni |
|
381 |
C13. R2 Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni li tappoġġa l-implimentazzjoni tal-istrateġija nazzjonali adottata għall-prevenzjoni tal-istituzzjonalizzazzjoni |
|
424 |
C14.R5 L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
(m) |
Emenda tal-Kodiċi Kriminali u tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali |
|
439 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni aġġornata għall-kumpaniji tal-Istat |
|
440 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(m) |
L-operazzjonalizzazzjoni tat-task force fiċ-Ċentru tal-Gvern għall-Koordinazzjoni u l-Monitoraġġ tal-Politika ta’ Governanza Korporattiva |
|
449 |
C14.I4 Żieda fil-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u biex jimmonitorjaw ir-riformi relatati |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar id-djalogu soċjali, li tipprevedi djalogu soċjali sinifikanti u f’waqtu u negozjar kollettiv, f’konformità mar-Rakkomandazzjonijiet tal-ILO |
|
453 |
C15.R2 Sistema ta’ edukazzjoni unitarja, inklużiva u ta’ kwalità fit-tfulija bikrija |
(m) |
— Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) li tadotta l-Programm Qafas Transsettorjali — Dħul fis-seħħ tal-OM li jirregola l-istabbiliment, l-organizzazzjoni u t-tħaddim ta’ servizzi komplementari ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal |
|
463 |
C15.R3 Riforma tas-sistema edukattiva obbligatorja għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Ordni Ministerjali (MO) għall-użu tal-għodda MATE fil-livell nazzjonali |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 858 678 580 |
2.1.4.Ir-raba’ pagament parzjali (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
207 |
C8.R4 Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’: - Emendi għall-Kodiċi Fiskali (Liġi nr.227/2015), biex jitnaqqsu u/jew jiġu eliminati inċentivi fiskali oħra bl-għan li tiġi ssimplifikata s-sistema tat-taxxa, issir aktar effettiva, trasparenti u ġusta sal-2024 - Leġiżlazzjoni biex tespandi t-tassazzjoni ekoloġika |
|
214 |
C8.R6 Riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida dwar is-sistema tal-pensjonijiet, li tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 127/2019 |
|
458 |
C15.I2 L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 412 servizz komplementari għal gruppi żvantaġġati |
(m) |
L-iffirmar ta’ kuntratti għall-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ servizzi komplementari għal gruppi żvantaġġati |
|
469 |
C15.I5 Taħriġ għall-utenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIIR) u l-għodda tal-IT tal-Mekkaniżmu ta’ Twissija Bikrija (MATE) u interventi sistemiċi biex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskola |
(t) |
L-utenti tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Edukazzjoni Integrata Rumena (SIIR) u l-għodda tal-IT MATE mħarrġa |
|
24 |
C2.R1 Riforma tas-sistemi ta’ ġestjoni u governanza tal-foresti permezz tal-iżvilupp ta’ Strateġija Nazzjonali ġdida għall-Foresti u leġiżlazzjoni sussegwenti |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi li jemendaw u jissupplimentaw il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar il-foresti |
|
122 |
C6.R2 It-titjib tal-governanza korporattiva tal-intrapriżi tal-istat fis-settur tal-enerġija |
(m) |
Elenkar ta’ ishma ta’ mill-inqas 15 % ta’ Hidroelectrica kkompletati |
|
59 |
C4.R1
Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq
|
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi għall-implimentazzjoni ta’ sistema ġdida ta’ tariffi bbażata fuq id-distanza għall-vetturi tqal (trakkijiet), u taxxi ogħla fuq is-sjieda għall-vetturi tal-passiġġieri li jniġġsu l-aktar (karozzi/xarabanks/kowċis) abbażi tal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” u l-prinċipju tat-tassazzjoni ekoloġika |
|
71 |
C4.R1 Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Strateġija tat-trasport marittimu |
(m) |
Adozzjoni tal-Istrateġija tat-Trasport Marittimu |
|
76 |
C4.I2 Vetturi ferrovjarji ferrovjarji |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti wara sejħiet għall-offerti miftuħa u kompetittivi |
|
116 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal- “Liġi tal-Muniċipalità” l-ġdida |
|
158 |
C7.I3 Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
(t) |
Istituzzjonijiet tas-saħħa pubblika diġitalizzati |
|
163 |
C7.I4 Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
(m) |
Il-virtwalizzazzjoni u ċ-ċentralizzazzjoni tal-applikazzjonijiet tan-negozju operazzjonalizzati |
|
172 |
C7. I7 Implimentazzjoni tal-formoli elettroniċi tal-Formoli elettroniċi fl-akkwist pubbliku |
(m) |
Implimentazzjoni ta’ formoli nazzjonali elettroniċi fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE |
|
201 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Tlestija tar-rieżami tal-infiq fis-setturi tas-saħħa u tal-edukazzjoni |
|
202 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Adozzjoni ta’ strateġija pluriennali u kalendarju għal reviżjoni sistematika tan-nefqa fis-setturi kollha |
|
219 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Taħriġ tal-persunal dwar is-sistema tal-ġestjoni tar-riskju |
|
227 |
C8.I3 L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
(m) |
Modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ħardwer u tas-softwer u tal-infrastruttura ta’ appoġġ għall-forniment ta’ servizzi elettroniċi lill-kontribwenti |
|
228 |
C8.I3 L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
(m) |
Żieda fis-sigurtà ċibernetika tas-sistema tal-kompjuter tal-Ministeru tal-Finanzi u tal-ANAF |
|
229 |
C8.I3 L-iżgurar tal-kapaċità ta’ rispons għall-isfidi attwali u futuri tal-informazzjoni, inkluż fil-kuntest tal-pandemija, permezz tat-trasformazzjoni diġitali tal-Ministeru tal-Finanzi/l-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali |
(t) |
80 % tal-infrastruttura tal-hardware u tas-software tal-IT ma għandhiex aktar minn 4 sena |
|
352 |
C12.R1 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern għal mudell ġdid ta’ kuntratt qafas li jirregola l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ assistenza medika, mediċini u apparat mediku, apparat ta’ assistenza u teknoloġiji fil-qafas tas-sistema tal-assigurazzjoni tas-saħħa |
|
367 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Prattiki ta’ tobba tal-familja jew assoċjazzjonijiet ta’ prattiki tal-kura primarja mgħammra jew rinnovati, filwaqt li tingħata prijorità lil prattiki li jinsabu f’reġjuni u muniċipalitajiet emarġinati |
|
368 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Unitajiet mediċi mobbli mgħammra għall-iskrinjar tal-kanċer tas-sider u ċervikali |
|
393 |
C13. I1 Il-ħolqien ta’ network ta’ ċentri tal-ġurnata għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni |
(m) |
Twassil ta’ mmappjar tal-ħtiġijiet, tas-servizzi disponibbli u tal-faċilitajiet infrastrutturali għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni mill-familji, b’mod partikolari f’komunitajiet vulnerabbli |
|
402 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Sistema ġdida ta’ ġestjoni strateġika u ta’ ppjanar strateġiku hija operattiva fil-ministeri kollha |
|
416 |
C14.R3 L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
(m) |
Analiżi ex post tal-kompetizzjoni nazzjonali (pilota) għall-għażla ta’ żewġ kategoriji tas-servizz ċivili fl-amministrazzjoni ċentrali |
|
420 |
C14.R4 L-iżvilupp ta’ sistema ġusta ta’ pagi unitarji fis-settur pubbliku |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali l-ġdid dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati taċ-ċivil |
|
423 |
C14.R5 L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal- “liġijiet tal-Ġustizzja” (liġijiet dwar l-istatus tal-maġistrati, l-organizzazzjoni ġudizzjarja, il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura) |
|
429 |
C14.R6 It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
(t) |
Rata ta’ okkupazzjoni ta’ 85 % tal-pożizzjonijiet tal-prosekutur tad-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni miksuba |
|
434 |
C14.R8 Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Istrateġija għall-Akkwist Pubbliku inklużi miżuri orizzontali li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza |
|
441 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(m) |
Pubblikazzjoni tad-Dashboard tal-Monitoraġġ b’miri finanzjarji u mhux finanzjarji u indikaturi tal-prestazzjoni għall-kategoriji kollha tal-kumpaniji pubbliċi (inklużi setturi ewlenin bħat-trasport, l-enerġija, l-utilitajiet pubbliċi) |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 003 031 904 |
2.1.5.Il-ħames Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
123 |
C6.R3 Ibbaġitjar ekoloġiku |
(m) |
Finalizzazzjoni u applikazzjoni ta’ metodoloġija ta’ ppjanar baġitarju ekoloġiku |
|
452 |
C15.R1 Elaborazzjoni u adozzjoni tal-pakkett leġislattiv għall-implimentazzjoni tal-Proġett “Rumanija Edukata” |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-pakkett leġiżlattiv għall-implimentazzjoni tal-proġett “Rumanija Edukata” |
|
25 |
C2.I1 Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
(t) |
Żoni ġodda ta’ art afforestata jew imsaġġra mill-ġdid |
|
27 |
C2.I1 Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
(t) |
Inħolqu żoni ġodda ta’ foresti urbani |
|
73 |
C4.I1 Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
(m) |
L-iffirmar ta’ kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet relatati mal-modernizzazzjoni, l-aġġornament u t-tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
|
117 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(m) |
Firma tal-Kuntratti għad-Differenza għal sorsi rinnovabbli |
|
203 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
L-abbozz tal-baġit jinkludi r-riżultati tal-analiżi tal-infiq fl-oqsma tas-saħħa u l-edukazzjoni |
|
216 |
C8.I1 L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
(m) |
Is-servizzi diġitali u s-sistemi elettroniċi kritiċi huma operazzjonali |
|
231 |
C8.I4 Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
(m) |
Għoti ta’ kuntratt għal sistemi ġodda tal-IT għad-dwana |
|
234 |
C8.I5 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Aġġornament tal-applikazzjoni tal-IT BUGET_NG. |
|
235 |
C8.I6 Strument ta’ mmudellar ekonomiku (Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) biex tittejjeb il-kapaċità istituzzjonali għat-tbassir tal-infiq fuq il-pensjonijiet |
(m) |
Għodda għall-immudellar ekonomiku (mudell ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) operazzjonali |
|
236 |
C8.I6 Strument ta’ mmudellar ekonomiku (Sett ta’ Għodod ta’ Simulazzjoni tal-Għażliet ta’ Riforma tal-Pensjoni) biex tittejjeb il-kapaċità istituzzjonali għat-tbassir tal-infiq fuq il-pensjonijiet |
(t) |
L-estensjoni tat-tim minn 1 għal 8 espert u t-titjib tal-kapaċità tar-riforma strutturali tal-pensjonijiet fuq terminu medju u twil billi 8 persuna jingħataw taħriġ biex jużaw il-mudell tas-sett ta’ għodod tas-Simulazzjonijiet tas-Simulazzjonijiet tar-Riforma tal-Pensjonijiet |
|
239 |
C8.I9 Appoġġ għall-proċess ta’ valutazzjoni tal-fajls tal-pensjonijiet |
(m) |
Il-fajls kollha tal-pensjonijiet ikkalkulati mill-ġdid |
|
359 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ ordni tal-Ministru tas-Saħħa li jistabbilixxi qafas ta’ rikonoxximent differenzjat tal-merti professjonali u l-premju tal-professjonisti tas-saħħa |
|
364 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-ordni konġunta tal-Ministeru tas-Saħħa u tad-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) għal mekkaniżmu biex tingħata prijorità lill-allokazzjonijiet tal-baġit magħmula mill-Ministeru tas-Saħħa u d-Dar Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa (CNAS) |
|
397 |
C13.I3 Operazzjonalizzazzjoni tal-introduzzjoni ta’ kards tax-xogħol għall-ħaddiema domestiċi |
(m) |
Bidu tal-operat ta’ pjattaforma diġitali funzjonali għall-użu ta’ vawċers għall-ħaddiema domestiċi |
|
417 |
C14.R3 L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
(m) |
Tlestija ta’ mill-inqas żewġ kompetizzjonijiet nazzjonali għar-reklutaġġ tal-impjegati taċ-ċivil kull sena għal minimu ta’ 3 kategorija/grad tas-servizz pubbliku |
|
436 |
C14.R8 Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(t) |
Taħriġ speċjalizzat fil-qasam tal-akkwist pubbliku pprovdut |
|
437 |
C14.R8 Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(m) |
Is-sistema tas-Sistema Elettronika tal-Akkwist Pubbliku (SEAP) hija interkonnessa u interoperabbli ma’ bażijiet tad-data oħra |
|
442 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(t) |
Tnaqqis ta’ ħatriet interim/temporanji tal-bord maniġerjali b’ 50 % għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell ċentrali |
|
444 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(t) |
Tnaqqis ta’ ħatriet interim/temporanji tal-bord maniġerjali b’ 10 % għall-kumpaniji tal-Istat fil-livell lokali |
|
508 |
C16.R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
(m) |
Il-bini tal-kapaċità tal-Aġenzija tad-Dominji tal-Istat (ADS) |
|
519 |
C16.I5b Repowering SA SMART |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ provvista |
|
353 |
C12.R1 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
Stadju Importanti |
Id-dħul fis-seħħ tal-emenda leġiżlattiva meħtieġa biex jiġu inklużi l-eżiti tar-rieżami tal-infiq baġitarju fil-proċess baġitarju |
|
459 |
C15.I2 L-istabbiliment, it-tagħmir u l-operazzjonalizzazzjoni ta’ 412 servizz komplementari għal gruppi żvantaġġati |
(t) |
Servizzi komplementari stabbiliti, mgħammra u operattivi |
|
60 |
C4.R1 Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq Id-dekarbonizzazzjoni tat-toroq f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi biex tingħata spinta lill-użu ta’ vetturi nodfa u programmi ta’ tiġdid tal-flotta minn utenti domestiċi, kumpaniji privati u istituzzjonijiet pubbliċi |
|
392 |
C13.R5 Żgurar tal-iffissar tal-paga minima |
(m) |
Dħul fis-seħħ tar-regolament li jirregola s-sistema l-ġdida għall-iffissar tal-paga minima |
|
360 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(t) |
Il-bini u t-tagħmir sħiħ ta’ 2 ċentru ġdid għall-iżvilupp tal-ħiliet għall-persunal tal-kura tas-saħħa pubblika |
|
385 |
C13.R3 Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
(t) |
L-għadd ta’ benefiċjarji eliġibbli addizzjonali tal-familja tal-iskema mtejba |
|
374 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Żieda fil-konsultazzjonijiet preventivi |
|
375 |
C12.I2 Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
(t) |
Sptarijiet pubbliċi li jibbenefikaw minn tagħmir u materjali biex jitnaqqas ir-riskju ta’ infezzjonijiet |
|
460 |
C15.I3 Żvilupp ta’ programm qafas għat-taħriġ kontinwu ta’ professjonisti fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
(t) |
Ħarrieġa fl-oqsma kurrikulari u ta’ monitoraġġ imħarrġa |
|
479 |
C15.R5 Adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv għad-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tistabbilixxi l-Qafas ta’ Referenza Nazzjonali tal-Ħiliet Diġitali għall-edukazzjoni preuniversitarja |
|
491 |
C15.I11 Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji/workshops tal-iskola |
(t) |
Klassijiet ta’ qabel l-università mgħammra b’għamara |
|
492 |
C15.I11 Forniment ta’ faċilitajiet għal klassijiet preuniversitarji u laboratorji/workshops tal-iskola |
(t) |
Laboratorji/kabinetti mgħammra |
|
204 |
C8.R3 It-titjib tal-mekkaniżmu tal-ipprogrammar baġitarju |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi biex il-Kunsill Fiskali jingħata l-kompitu ta’ valutazzjoni tal-impatt regolari tar-rieżamijiet tal-infiq u t-tħejjija ta’ rapport ta’ implimentazzjoni |
|
218 |
C8.I1 L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
(m) |
Pjattaforma online għall-irkant ta’ proprjetà immobbli u proprjetà mobbli b’valur sinifikanti (skont it-tip ta’ assi) operazzjonalizzata |
|
466 |
C15.I4 Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
(t) |
Stabbilimenti edukattivi mogħtija bl-iskema ta’ għotja (Lott 2) |
|
515 |
C16.I4 Skema ta’ Vawċers b’Għotjiet biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi |
(m) |
Tnedija tas-sejħiet għal proġetti |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 351 912 566 |
2.1.6.Is-sitt Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
29 |
C2.I2 Żvilupp ta’ kapaċitajiet moderni ta’ produzzjoni ta’ materjal ta’ riproduzzjoni tal-foresti |
(t) |
Mixtliet tas-siġar ġodda u rinnovati operazzjonali (stabbiliti jew riabilitati) |
|
482 |
C15.I9 L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
(t) |
L-iskejjel b’riżorsi teknoloġiċi ġodda biex jgħammru l-laboratorji tal-IT |
|
67 |
C4.R1 Trasport sostenibbli, dekarbonizzazzjoni u sikurezza fit-toroq/Sikurezza fit-toroq |
(t) |
Tagħmir installat u funzjonali biex jiżdiedu l-infurzar tal-veloċità u l-konformità mar-regoli tas-sikurezza fit-toroq |
|
74 |
C4.I1 Modernizzazzjoni u tiġdid tal-infrastruttura ferrovjarja |
(t) |
Tlestija tax-xogħlijiet għal mill-inqas 50 % tal-investimenti totali fl-infrastruttura ferrovjarja |
|
154 |
C7.I1
|
(t) |
Istituzzjonijiet pubbliċi konnessi permezz tal-cloud tal-gvern |
|
159 |
C7.I3
|
(m) |
Sistema ta’ telemediċina użata |
|
167 |
C7.I5
|
(m) |
Żieda fil-kapaċità għas-superviżjoni, il-kontroll u l-monitoraġġ tal-foresti permezz ta’ sistema tal-IT integrata |
|
169 |
C7. I6 Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
(m) |
Bidu tat-tħaddim tas-sistema online REGES |
|
175 |
C7.I9 Diġitalizzazzjoni tas-settur tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi |
(t) |
Proġetti kkompletati għad-diġitalizzazzjoni tal-NGOs |
|
182 |
C7.I14 Żieda fir-reżiljenza u ċ-ċibersigurtà tas-servizzi tal-infrastruttura tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet ipprovduti lill-awtoritajiet pubbliċi fir-Rumanija |
(t) |
Ċentri li għandhom jippermettu aċċess għas-servizzi tal-Fornitur tas-Servizz tal-Internet (ISP) għall-istituzzjonijiet u l-entitajiet ċentrali u lokali ta’ interess pubbliku |
|
209 |
C8.R5 L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
(m) |
Operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
|
217 |
C8.I1 L-iffaċilitar tal-konformità tal-kontribwenti permezz tal-iżvilupp ta’ servizzi diġitali |
(t) |
Servizzi għall-kontribwenti korporattivi disponibbli online |
|
233 |
C8.I4 Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
(t) |
Perċentwal tal-attività tal-iżdoganar tal-merkanzija, skambju ta’ informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet doganali, skambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali fl-Istati Membri
|
|
238 |
C8.I8 Operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
(m) |
Xiri ta’ softwer (liċenzji) u ħardwer (laptops), servizzi tal-IT għall-persunal, taħriġ għall-persunal tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp u għall-persunal tal-Ministeru tal-Finanzi |
|
240 |
C8.I10 Effiċjenza operazzjonali u servizzi elettroniċi avvanzati permezz tad-diġitalizzazzjoni tas-sistema tal-pensjonijiet |
(m) |
Sistema tal-IT fl-Aġenzija Nazzjonali tal-Pensjonijiet Pubbliċi operazzjonali |
|
299 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operazzjonali- Sistemi Intelliġenti tat-Trasport u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT |
|
365 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(m) |
L-operazzjonalizzazzjoni tal-portal transparenta.ms.ro dwar l-użu tar-riżorsi pubbliċi |
|
369 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Faċilitajiet mibnija ġodda/rinnovati u mgħammra li jipprovdu kura outpatient |
|
376 |
C12.I2 Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
(t) |
Unitajiet tal-kura intensiva tat-trabi tat-twelid mgħammra, inkluż b’ambulanzi tat-twelid (għaċ-ċentri reġjonali) |
|
388 |
C13.R4 Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi |
(t) |
Benefiċjarji (li jimpjegaw ħaddiema domestiċi) |
|
390 |
C13.R4 Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi |
(t) |
Ħaddiema/fornituri domestiċi li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
394 |
C13.I1 Il-ħolqien ta’ network ta’ ċentri tal-ġurnata għat-tfal f’riskju ta’ separazzjoni |
(t) |
Ċentri ta’ matul il-jum biex tiġi evitata s-separazzjoni tat-tfal mill-familja |
|
395 |
C13.I2 Ir-riabilitazzjoni, ir-rinnovazzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali għall-persuni b’diżabilità |
(t) |
Servizzi komunitarji modernizzati għall-persuni b’diżabilità |
|
405 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(m) |
Pjattaforma operazzjonali tal-IT għall-monitoraġġ tal-innovazzjoni fl-amministrazzjoni pubblika |
|
408 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(t) |
25 % tal-għodod tal-preżentazzjoni u tal-motivazzjoni jissodisfaw il-kriterji tal-kwalità stabbiliti (jiġifieri jiġu vvalutati f’livell eċċellenti jew sodisfaċenti) skont il-metodoloġija tal-Gvern |
|
418 |
C14.R3 L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ żewġ atti leġiżlattivi dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani |
|
431 |
C14.R7 Evalwazzjoni u aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar il-qafas tal-integrità |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġijiet konsolidati dwar l-integrità |
|
432 |
C14.R7 Evalwazzjoni u aġġornament tal-leġiżlazzjoni dwar il-qafas tal-integrità |
(m) |
Verżjoni riveduta approvata tal-kodiċi ta’ etika u kondotta għall-Gvern, flimkien ma’ dawk eżistenti għas-servizz ċivili u l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ infurzar |
|
483 |
C15.I9 L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
(t) |
Skejjel b’infrastruttura u tagħmir tat-teknoloġija |
|
125 |
C6.I1 Kapaċitajiet ġodda għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli |
(t) |
Kapaċità addizzjonali installata minn sorsi rinnovabbli (mir-riħ u mix-xemx) |
|
467 |
C15.I4 Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
(t) |
Stabbilimenti edukattivi inklużi fil-programm ta’ tluq bikri mill-iskola bi klassijiet diġitalizzati |
|
486 |
C15.I10 Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
(t) |
Minibuses elettriċi mixtrija u użati |
|
495 |
C15.R7 Ir-riforma tal-governanza tas-sistema tal-edukazzjoni ta’ qabel l-università u l-professjonalizzazzjoni tal-maniġment |
(m) |
Pubblikazzjoni u implimentazzjoni ta’ Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Governanza, inkluż il-programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi |
|
509 |
C16.R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas legali |
|
510 |
C16.R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
(m) |
Stabbiliment ta’ reġistru nazzjonali uniku għall-art tal-Istat |
|
512 |
C16.I1 Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika |
(t) |
Standards tax-xogħol approvati fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli |
|
521 |
C16.I5c Ottimizzazzjoni tan-netwerk ta’ komunikazzjoni u l-ħolqien ta’ ċentru tad-data — Teletrans SA |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ provvista |
|
208 |
C8.R4 Reviżjoni tal-qafas tat-taxxa |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-Kodiċi Fiskali (Liġi nr.227/2015) li gradwalment inaqqsu l-inċentivi fiskali għall-persunal impjegat fis-settur tal-kostruzzjoni |
|
438 |
C14.R8 Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(m) |
Sistema operazzjonali tal-akkwist elettroniku |
|
484 |
C15.I9 L-iżgurar ta’ tagħmir u riżorsi tat-teknoloġija diġitali għall-iskejjel |
(t) |
Laboratorji Intelliġenti mixtrija għal unitajiet tal-edukazzjoni sekondarja u sekondarja |
|
118 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(m) |
Firma tal-Kuntratti għad-Differenza għal sorsi rinnovabbli |
|
156 |
C7.I2
|
(t) |
Applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali governattivi migrati għall-Infrastruttura bħala Servizz — IaaS/Pjattaforma bħala Servizz — PaaS/ |
|
160 |
C7.I3 Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
(m) |
Il-PIA l-ġdida (il-pjattaforma tal-IT tal-assigurazzjoni tas-saħħa) hija operazzjonali |
|
161 |
C7.I3 Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
(t) |
Diġitalizzazzjoni ta’ 200 faċilità tas-saħħa pubblika |
|
176 |
C7.I9 Diġitalizzazzjoni tas-settur tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi |
(m) |
Ċentru tar-Riżorsi għat-Trasformazzjoni Diġitali tal-NGOs |
|
361 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(t) |
Persuni li pparteċipaw f’taħriġ dwar il-ġestjoni tas-servizzi tas-saħħa |
|
362 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(t) |
Persuni li pparteċipaw f’taħriġ dwar il-ġestjoni tar-riżorsi umani fl-istituzzjonijiet tas-saħħa |
|
363 |
C12.R3 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tas-saħħa u r-riżorsi umani fis-saħħa |
(t) |
Professjonisti tas-saħħa li pparteċipaw fi programmi ta’ taħriġ dwar l-integrità |
|
370 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Ċentri komunitarji integrati mibnija ġodda/rinnovati u mgħammra, inkluż b’persunal xieraq |
|
371 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Komunitajiet li mhumiex moqdijin tajjeb, inklużi r-Rom, għandhom aċċess għall-kura tas-saħħa komunitarja |
|
373 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Żieda fl-aċċess għall-kura primarja |
|
386 |
C13.R3 Implimentazzjoni tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni (VMI) |
(t) |
Ir-riċevitur tal-Introjtu Minimu tal-Inklużjoni jirċievi mill-inqas miżura waħda ta’ attivazzjoni |
|
403 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(t) |
Mill-inqas 3 ministeri baġitarji ppjanati u implimentati għal kull programm |
|
517 |
C16.I5a Installazzjoni ta’ pannelli solari u faċilitajiet ta’ ħżin tal-elettriku fl-impjanti tal-enerġija ta’ Transelectrica |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti |
|
520 |
C16.I5b Repowering SA SMART |
(t) |
Tul Medju tal-interventi fuq in-network tat-TSO |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 809 818 435 |
2.1.7.L-ewwel Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
162 |
C7.I3 Żvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika u tat-telemediċina |
(t) |
Fornituri tal-kura tas-saħħa konnessi mal-pjattaforma l-ġdida PIA |
|
179 |
C7.I12 L-iżgurar tal-protezzjoni taċ-ċibersigurtà kemm għall-infrastrutturi pubbliċi kif ukoll privati tal-ITC b’valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali, bl-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti |
(t) |
Entitajiet b’infrastrutturi siguri tal-IT &C@@ |
|
415 |
C14.R2 It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
(t) |
Uffiċjali pubbliċi kkwalifikati bħala “esperti tal-iżvilupp sostenibbli” fl-istituzzjonijiet pubbliċi fil-livell ċentrali u lokali |
|
446 |
C14.I2 L-iżvilupp tal-infrastruttura loġistika (mhux tal-IT) meħtieġa għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-irkupru tar-rikavat u l-ħsara mill-kriminalità, inkluż it-taħriġ f’dawn l-oqsma |
(t) |
Imħażen għall-ħżin ta’ proprjetà maqbuda li jsiru operazzjonali |
|
472 |
C15.I6 L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
(t) |
10 kampusijiet vokazzjonali integrati mibnija ġodda |
|
475 |
C15.I7 Trasformazzjoni tal-iskejjel sekondarji agrikoli f’ċentri ta’ professjonalizzazzjoni |
(t) |
57 skola agrikola appoġġati permezz ta’ għotjiet |
|
476 |
C15.I7 Trasformazzjoni tal-iskejjel sekondarji agrikoli f’ċentri ta’ professjonalizzazzjoni |
(t) |
Għadd ta’ studenti rreġistrati fi skejjel sekondarji agrikoli |
|
480 |
C15.I8 Programm ta’ taħriġ fis-servizz għall-għalliema |
(t) |
Għalliema mħarrġa għat-tagħlim online billi jtejbu l-ħiliet speċifiċi tal-pedagoġija diġitali |
|
481 |
C15.I8 Programm ta’ taħriġ fis-servizz għall-għalliema |
(t) |
L-għalliema jippubblikaw materjal edukattiv miftuħ fuq il-pjattaforma skedata għall-iskambju tal-prattiki |
|
61 |
C4.R1
|
(t) |
Vetturi nodfa ġodda akkwistati minn entitajiet pubbliċi, mill-inqas 3 %’il fuq mil-limiti tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa |
|
70 |
C4.R1
|
(m) |
Pubblikazzjoni u implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni nazzjonali tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS) |
|
119 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(t) |
Dekummissjonar tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-enerġija li taħdem bil-linjite |
|
155 |
C7.I1
|
(t) |
Ċentri tad-data tal-Grad III u tal-Grad IV skont id-disinn, l-infrastruttura u t-teknoloġiji għas-servizzi tal-cloud |
|
164 |
C7.I4 Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
(m) |
L-operazzjonalizzazzjoni tal-ECRIS V (rekord elettroniku tal-każijiet u sistema ta’ informazzjoni) kompluta |
|
170 |
C7.I6 Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
(t) |
Implimentazzjoni tas-servizzi diġitali fil-qasam tal-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
|
177 |
C7.I10 Trasformazzjoni diġitali fil-ġestjoni tas-servizz ċivili |
(m) |
Jiġu stabbiliti u operazzjonalizzati pjattaformi interattivi u kollaborattivi għall-ġestjoni standardizzata tar-riżorsi umani fl-amministrazzjoni pubblika ċentrali |
|
178 |
C7.I11
|
(t) |
Villaġġi f’żoni bojod konnessi ma’ internet b’veloċità għolja ħafna |
|
180 |
C7.I12 L-iżgurar tal-protezzjoni taċ-ċibersigurtà kemm għall-infrastrutturi pubbliċi kif ukoll privati tal-ITC b’valur kritiku għas-sigurtà nazzjonali, bl-użu ta’ teknoloġiji intelliġenti |
(m) |
Ċentru nazzjonali ta’ Ċiberint imsaħħaħ |
|
186 |
C7.I17
|
(t) |
Libreriji kkonvertiti f’ċentri diġitali |
|
196 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(t) |
Iżidu s-sehem tad-dħul miġbur mill-amministrazzjoni tat-taxxa b’mill-inqas 2.5 punti perċentwali tal-PDG |
|
198 |
C8.R2 Modernizzazzjoni tas-sistema doganali u implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas legali eżistenti biex jittejjeb il-funzjonament tal-amministrazzjoni Doganali |
|
223 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Is-sehem tal-għadd ta’ awditi dokumentarji rrapportati fuq l-awditi totali mwettqa mill-amministrazzjoni tat-taxxa — 60 % |
|
224 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(t) |
Żieda fl-għadd ta’ awditi b’ 10 % |
|
225 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(m) |
Reġistru elettroniku tar-riskji kompletament operazzjonali |
|
226 |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(m) |
L-istabbiliment u t-tħaddim tal-pjattaforma tal-Big Data/Analitika |
|
232 |
C8.I4 Implimentazzjoni tad-dwana elettronika |
(t) |
Sistemi tal-IT għad-dwana operazzjonalizzati |
|
237 |
C8.I7 Appoġġ tekniku għar-reviżjoni tal-qafas tat-tassazzjoni |
(m) |
Sistema tal-IT li tippermetti l-implimentazzjoni ta’ mudell ta’ valwazzjoni awtomatika tal-proprjetà operazzjonali |
|
372 |
C12.I1 Żvilupp ta’ infrastruttura medika ta’ qabel l-isptar |
(t) |
Kabinetti għall-ippjanar tal-familja mgħammra jew mgħammra u rinnovati |
|
396 |
C13.I2 Ir-riabilitazzjoni, ir-rinnovazzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura soċjali għall-persuni b’diżabilità |
(t) |
Servizzi komunitarji ġodda għall-persuni b’diżabilità |
|
406 |
C14.R1
|
(t) |
800 rappreżentant tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mħarrġa biex iżidu l-kapaċità amministrattiva u d-diġitalizzazzjoni tal-istrutturi tagħhom |
|
419 |
C14.R3. L-iżvilupp tal-prestazzjoni tal-ġestjoni tar-riżorsi umani fis-settur pubbliku |
(m) |
Oqfsa ta’ kompetenza fl-amministrazzjoni pubblika ċentrali operazzjonali |
|
425 |
C14.R5. L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġudikatura, it-titjib tal-kwalità u l-effiċjenza tagħha |
(t) |
Mill-inqas 6000 membru tal-persunal ġudizzjarju (bħal imħallfin, prosekuturi u skrivani tal-qorti) li attendew it-taħriġ biex jittejbu l-kwalità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja |
|
427 |
C14.R6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
(t) |
Żieda fil-valur tal-assi sekwestrati ġestiti mill-Aġenzija Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Assi Maqbuda |
|
428 |
C14.R6. It-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni |
(t) |
Tlestija ta’ mill-inqas 70 % tal-miżuri previsti fl-istrateġija l-ġdida kontra l-korruzzjoni |
|
435 |
C14.R8. Ir-riforma tas-sistema nazzjonali tal-akkwist |
(t) |
Korpi ta’ akkwist ċentralizzati operazzjonali (CPBs) għall-awtoritajiet lokali |
|
454 |
C15.2. Sistema ta’ edukazzjoni unitarja, inklużiva u ta’ kwalità fit-tfulija bikrija |
(t) |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-0 u t-3 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
|
455 |
C15.R2. Sistema ta’ edukazzjoni unitarja, inklużiva u ta’ kwalità fit-tfulija bikrija |
(t) |
Ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ dawk bejn it-3 u s-6 sena fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
|
457 |
C15.I1. Kostruzzjoni, tagħmir u operazzjonalizzazzjoni ta’ 110 crèches |
(t) |
Crèches ġodda, mgħammra u operazzjonalizzati |
|
461 |
C15.I3. Żvilupp ta’ programm qafas għat-taħriġ kontinwu ta’ professjonisti fis-servizzi tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal |
(t) |
Persunal imħarreġ, li jaħdem f’servizzi standard u komplementari tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, li jagħti prijorità lil dawk fis-servizzi li għadhom kif ġew stabbiliti |
|
487 |
C15.I10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
(t) |
Żona ta’ skola preuniversitarja riabilitata biex issir Skejjel Ekoloġiċi |
|
488 |
C15.I10. Żvilupp ta’ network ta’ skejjel ħodor u xiri ta’ minibuses ekoloġiċi |
(t) |
Żona ġdida ta’ Skola Ekoloġika mibnija u operazzjonali |
|
226a |
C8.I2 It-titjib tal-proċessi tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tat-taxxa, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ ġestjoni integrata tar-riskju |
(m) |
Operazzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-amministrazzjoni tat-taxxa |
|
511 |
C16.R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali għall-użu tal-art tal-istat bħala żoni ta’ aċċelerazzjoni għall-investimenti tas-SER |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti ta’ konċessjoni fiż-żoni ta’ aċċelerazzjoni |
|
516 |
C16.I4 Skema ta’ Vawċers b’Għotjiet biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli mill-unitajiet domestiċi |
(t) |
Kapaċità tal-produzzjoni installata minn sorsi rinnovabbli solari mill-unitajiet domestiċi |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 548 157 938 |
2.1.8.L-ewwel Pagament (appoġġ li ma jitħallasx lura):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
63 |
C4.R1
|
(t) |
Żieda fl-għadd ta’ vetturi b’emissjonijiet żero |
|
68 |
C4.R1
|
(t) |
It-tnaqqis tal-għadd ta’ vittmi ta’ inċidenti tat-traffiku (midruba serjament u mejta) b’ 25 % meta mqabbel mal-linja bażi tal-2019 |
|
181 |
C7.I13 L-iżvilupp ta’ sistemi ta’ sigurtà għall-protezzjoni tal-ispettru tal-gvern |
(t) |
Siti ta’ akkoljenza operazzjonalizzati fil-livell nazzjonali |
|
292 |
C10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Tnaqqis ta’ 25 % fl-għadd ta’ persuni maqtula jew midruba serjament bħala riżultat ta’ inċidenti tat-traffiku fil-muniċipalitajiet urbani meta mqabbel mas-sena ta’ referenza 2019 |
|
391 |
C13.R4 Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi |
(t) |
Ħaddiema/fornituri domestiċi li qabel kienu rreġistrati bħala qiegħda jew inattivi jipprovdu servizzi permezz ta’ kards tax-xogħol |
|
409 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(t) |
Mill-inqas 50 % tal-inizjattivi leġiżlattivi proposti, inklużi fil-Pjan ta’ Ħidma Annwali tal-Gvern (GAWP), approvati sal-iskadenza stabbilita |
|
414 |
C14.R2 It-tisħiħ tal-koordinazzjoni fiċ-ċentru tal-gvern permezz ta’ approċċ integrat u koerenti għall-inizjattivi dwar it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli |
(t) |
Il-kisba ta’ 90 % tal-prijoritajiet stabbiliti mill-Kumitat Interistituzzjonali dwar it-Tibdil fil-Klima għall-2025 |
|
447 |
C14.I3 Il-ħolqien ta’ strutturi ta’ sħubija lokali bejn il-gvernijiet lokali u s-soċjetà ċivili |
(t) |
Sħubijiet bejn l-awtoritajiet lokali tal-amministrazzjoni pubblika (LPA) u l-NGOs stabbiliti u operattivi |
|
448 |
C14.I4 Żieda fil-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex irawmu ċittadinanza attiva, biex jinvolvu ruħhom b’mod professjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki pubbliċi dwar id-drittijiet soċjali indirizzati mill-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u biex jimmonitorjaw ir-riformi relatati |
(t) |
Inizjattivi kollaborattivi funzjonali tas-settur mhux governattiv operazzjonali |
|
473 |
C15.I6 L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
(t) |
Konsorzji tal-edukazzjoni doppja integrati, kompluti u operattivi marbuta mar-rekwiżiti tal-operaturi ekonomiċi fiż-żona kkonċernata |
|
26 |
C2.I1 Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
(t) |
Żoni ġodda ta’ art afforestata jew imsaġġra mill-ġdid |
|
28 |
C2.I1 Kampanja nazzjonali ta’ afforestazzjoni u riforestazzjoni, inklużi foresti urbani |
(t) |
Inħolqu żoni ġodda ta’ foresti urbani |
|
62 |
C4.R1
|
(t) |
Vetturi bil-mutur skreppjati li jniġġsu (EURO 3 jew inqas) |
|
64 |
C4.R1
|
(t) |
Punti tal-iċċarġjar elettriku installati fil-livell nazzjonali |
|
75 |
C4.I1
|
(t) |
Kilometri ta’ infrastruttura ferrovjarja operattiva ġdida/aġġornata |
|
77 |
C4.I2
|
(t) |
Vetturi ferrovjarji elettriċi ġodda li qed jitħaddmu |
|
120 |
C6.R1 Ir-riforma tas-suq tal-elettriku, is-sostituzzjoni tal-faħam fit-taħlita tal-enerġija u l-appoġġ għal qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-investiment privat fil-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli |
(t) |
Kapaċità addizzjonali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli kkummissjonata |
|
157 |
C7.I2
|
(t) |
Applikazzjonijiet ta’ servizzi diġitali governattivi migrati għall-Infrastruttura bħala Servizz — IaaS/Pjattaforma bħala Servizz — PaaS |
|
165 |
C7.I4 Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
(m) |
L-awtoritajiet pubbliċi ċentrali fil-qasam ġudizzjarju diġitalizzati |
|
166 |
C7.I4 Diġitalizzazzjoni tal-ġudikatura |
(m) |
Ċentru tad-data operazzjonali |
|
168 |
C7.I5
|
(t) |
Servizzi ambjentali pubbliċi diġitalizzati |
|
171 |
C7.I6 Id-diġitalizzazzjoni fl-impjiegi u l-protezzjoni soċjali |
(t) |
L-għadd ta’ impjegati li jipparteċipaw f’taħriġ dwar il-ħiliet diġitali |
|
174 |
C7. I8 Karta tal-identità elettronika kwalifikata u firma diġitali |
(t) |
Ċittadini li għalihom tinħareġ karta tal-identità elettronika |
|
183 |
C7.I15 Il-ħolqien ta’ ħiliet ġodda taċ-ċibersigurtà għas-soċjetà u l-ekonomija |
(t) |
Ħarrieġa li jipparteċipaw fit-taħriġ dwar iċ-ċibersigurtà |
|
184 |
C7.I15 Il-ħolqien ta’ ħiliet ġodda taċ-ċibersigurtà għas-soċjetà u l-ekonomija |
(t) |
Entitajiet li jirċievu s-sett ta’ għodod u s-servizzi tal-Gvern biex iżidu l-livell ta’ maturità taċ-ċibersigurtà |
|
185 |
C7.I16
|
(t) |
Impjegati taċ-ċivil imħarrġa diġitalment |
|
187 |
C7.I17
|
(t) |
Ċittadini li rċevew taħriġ għall-iżvilupp tal-kompetenzi diġitali |
|
197 |
C8.R1 Riforma tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Fiskali (ANAF) permezz tad-diġitalizzazzjoni |
(t) |
Tnaqqis tad-diskrepanza tal-VAT b’ 5 punti perċentwali |
|
210 |
C8.R5 L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Bank Nazzjonali tal-Iżvilupp |
(m) |
Notifika lill-Kummissjoni Ewropea dwar it-tlestija tal-Valutazzjoni tal-Pilastru tal-Bank Nazzjonali għall-Iżvilupp biex jiġu implimentati l-fondi tal-UE |
|
290 |
C10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku li jiskadu bejn l-2021 u l-2026 għal 40 pajjiż |
|
291 |
C10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
It-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu fl-arja |
|
293 |
C.10.R1 Il-ħolqien ta’ qafas għal mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Żieda ta’ 20 % fil-volum totali annwali tal-passiġġieri bl-użu tat-trasport pubbliku lokali fl-2026 meta mqabbel mal-2019 |
|
296 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Vetturi addizzjonali b’emissjonijiet żero (xarabanks, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet u minibuses) (għadd ta’ vetturi) |
|
297 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Żieda fis-sehem ta’ vjaġġi f’Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’servizzi tat-trasport pubbliku lokali li jużaw vetturi b’emissjonijiet żero (xarabanks, trolleybuses li jużaw magna jew batterija b’emissjonijiet żero, trammijiet) meta mqabbel mal-2019 |
|
300 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Unitajiet Territorjali Amministrattivi b’sistemi żviluppati/estiżi operattivi — Sistemi ta’ trasport intelliġenti u ħruġ ta’ biljetti elettroniċi/infrastrutturi oħra tal-ICT) |
|
303 |
C10.I1 Mobbiltà urbana sostenibbli |
(t) |
Għadd addizzjonali ta’ punti tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi |
|
354 |
C12.R1 Kapaċità akbar għall-ġestjoni tal-fondi tas-saħħa pubblika |
(t) |
It-titjib tal-aċċessibbiltà tal-kura tas-saħħa billi jitnaqqas il-perċentwal ta’ persuni li jirrapportaw ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati |
|
377 |
C12.I2 Żvilupp tal-infrastruttura tal-isptarijiet pubbliċi |
(t) |
Kostruzzjoni ta’ u/jew tagħmir ta’ unitajiet/sptarijiet ġodda tas-saħħa pubblika |
|
379 |
C13.R1 Il-ħolqien ta’ qafas legali ġdid biex jiġu pprovduti soluzzjonijiet adegwati biex jiġu appoġġati l-familji li jgħixu fil-faqar ma’ tfal dipendenti sabiex ikunu jistgħu jinżammu fil-familja |
(t) |
It-tnaqqis tal-għadd ta’ tfal separati mill-familja u li jaqgħu fis-sistema tal-protezzjoni soċjali |
|
382 |
C13.R2 Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
(t) |
Persuni istituzzjonalizzati b’diżabilità li jirċievu appoġġ personalizzat biex jiddeistituzzjonalizzaw u jimplimentaw il- “perkors ta’ għajxien indipendenti” tagħhom |
|
383 |
C13.R2 Riforma tas-sistema ta’ protezzjoni għall-adulti b’diżabilità |
(t) |
Tnaqqis fl-għadd totali ta’ persuni b’diżabilità istituzzjonalizzati (meta mqabbel mad-data tal-31.12.2020) |
|
389 |
C13.R4 Introduzzjoni ta’ karti tax-xogħol u formalizzazzjoni tax-xogħol fil-ħaddiema domestiċi |
(t) |
Benefiċjarji (li jimpjegaw ħaddiema domestiċi) |
|
407 |
C14.R1 It-tisħiħ tal-prevedibbiltà u l-effiċjenza tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet billi tissaħħaħ il-kapaċità għall-koordinazzjoni tal-politika u l-analiżi tal-impatt fil-livell tal-gvern u l-ministeri ta’ koordinazzjoni, kif ukoll billi jissaħħu l-għodod biex tiżdied il-kwalità tal-konsultazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni |
(t) |
Il-proċess ta’ konsultazzjoni pubblika u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati interessati tjieb permezz ta’ żieda ta’ 20 % fl-għadd ta’ abbozzi ta’ atti leġiżlattivi soġġetti għall-konsultazzjoni pubblika u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fil-livell ċentrali |
|
443 |
C14.R9 Ittejjeb il-qafas proċedurali għall-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva fl-intrapriżi tal-istat |
(t) |
Kumpaniji tal-Istat ċentrali elenkati/mikrija/ristrutturati fil-qasam tal-enerġija u t-trasport |
|
445 |
C14.I1 L-ottimizzazzjoni tal-infrastruttura ġudizzjarja biex jiġi ggarantit l-aċċess għall-ġustizzja u l-kwalità tas-servizzi |
(t) |
Bini tal-qrati mibni skont l-istandards ekoloġiċi |
|
468 |
C15.I4 Appoġġ għall-istabbilimenti edukattivi b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
(t) |
Tnaqqis fl-għadd ta’ skejjel b’riskju għoli ta’ tluq bikri mill-iskola |
|
471 |
C15.R4 Il-ħolqien ta’ rotta professjonali sħiħa għall-edukazzjoni teknika għolja |
(t) |
Is-sehem ta’ studenti rreġistrati fir-rotta professjonali, meta mqabbel mal-popolazzjoni ta’ studenti rreġistrati fl-edukazzjoni sekondarja |
|
474 |
C15.I6 L-iżvilupp ta’ 10 konsorzja reġjonali u l-iżvilupp u t-tagħmir ta’ 10 kampusijiet vokazzjonali |
(t) |
Studenti rreġistrati fir-rotta doppja sħiħa |
|
493 |
C15.I12 Appoġġ għall-konsorzji tal-iskejjel rurali |
(t) |
Tlestija ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni u dotazzjoni ta’ konsorzji ta’ skejjel rurali |
|
173 |
C7.I8 Karta tal-identità elettronika kwalifikata u firma diġitali |
(t) |
Ċittadini li għalihom tinħareġ karta tal-identità elettronika |
|
513 |
C16.I1 Taħriġ għall-ħiliet fl-enerġija ekoloġika |
(t) |
Mill-inqas 4 000 professjonist u ħaddiem li lestew korsijiet ta’ taħriġ fil-qasam tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli |
|
514 |
C16.I3 It-tisħiħ tal-effiċjenza enerġetika tal-bini pubbliku |
(t) |
Rinnovazzjonijiet tal-enerġija kkompletati ta’ bini pubbliku |
|
518 |
C16.5A Installazzjoni ta’ pannelli solari u faċilitajiet ta’ ħżin tal-elettriku f’substations tal-enerġija ta’ Transelectrica |
(t) |
Tnaqqis fil-konsum annwali tal-elettriku |
|
522 |
C16.I5c Ottimizzazzjoni tan-netwerk ta’ komunikazzjoni u l-ħolqien ta’ ċentru tad-data — Teletrans SA |
(t) |
Tlestija ta’ ċentru tad-data |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 809 818 435 |
2.2.Self
Il-ħlasijiet parzjali msemmija fl-Artikolu 2(2) għandhom jiġu organizzati kif ġej:
2.2.1.L-ewwel Ħlas Parzjali (appoġġ fil-forma ta’ self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
78 |
C4.R2 Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 50/2021 għall-approvazzjoni tal-Ordinanza ta’ Emerġenza Nru 55/2016 dwar ir-riorganizzazzjoni tal-Kumpanija Nazzjonali tal-Awtostradi u t-Toroq Nazzjonali fir-Rumanija — S.A. (C.N.A.I.R.) u l-istabbiliment tal-Kumpanija Nazzjonali tal-Investiment fit-Toroq — S.A. (C.N.I.R.) |
|
1 |
C1.R1 It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għal-Liġi Nru 241/2006 dwar il-provvista tal-ilma u d-drenaġġ |
|
247 |
C9.I2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
(m) |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen |
|
250 |
C9.I2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
(m) |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen |
|
253 |
C9.I2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
(m) |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ finanzjament bejn il-Fond Ewropew tal-Investiment u l-Gvern Rumen għall-ħolqien tal-Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru (“il-Fond”) u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond |
|
259 |
C9.I2.5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
(m) |
L-iffirmar tal-ftehim ta’ kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Gvern Rumen |
|
270 |
C9.R2 Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
(m) |
L-unità tal-Implimentazzjoni tar-Riforma tal-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki (PSF) stabbilita u operazzjonali |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 907 669 494 |
2.2.2.It-tieni Ħlas Parzjali (appoġġ fil-forma ta’ self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
2 |
C1.R1 It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tapprova l-programm nazzjonali l-Ewwel Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
|
95 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
L-istabbiliment ta’ skema ta’ appoġġ nazzjonali għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda |
|
96 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
L-istabbiliment ta’ skema ta’ appoġġ nazzjonali għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini pubbliku) |
|
189 |
C7.I19 Skemi għat-titjib tal-ħiliet/għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati fid-ditti |
(m) |
Tnedija tas-sejħa għal “Appoġġ ta’ Għotja għall-Ħiliet Diġitali” |
|
256 |
C9.I2.4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
(m) |
L-istabbiliment tal-istrument finanzjarju (“il-Fond”), u l-adozzjoni tal-politika ta’ investiment tal-Fond |
|
262 |
C9.I3.1 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema ta’ għajnuna għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs |
(m) |
Għażla tal-amministratur tal-iskema |
|
326 |
C11.R1 Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
(m) |
Iż-żoni ta’ destinazzjoni ottimali kollha għall-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) reġjonali fir-Rumanija mmappjati |
|
327 |
C11.R1 Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
(m) |
Pjan ta’ azzjoni għall-użu tal-wirt kulturali biex tiżdied il-kompetittività tas-settur tat-turiżmu Rumen |
|
331 |
C11.I1 Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
(t) |
Siti li għandhom jiġu inklużi fir-rotot kulturali |
|
338 |
C11.R2 Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas regolatorju dwar it-turiżmu taċ-ċikliżmu |
|
30 |
C2.R2 Riforma tas-sistema ta’ ġestjoni għaż-żoni naturali protetti permezz ta’ implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-Istrateġija Ewropea għall-Bijodiversità |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-kumitat interistituzzjonali biex janalizza l-qafas legali applikabbli għas-setturi b’impatt fuq il-bijodiversità |
|
97 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
Sejħiet għal proposti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini residenzjali |
|
98 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
Sejħa għal proposti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) (bini pubbliku) |
|
129 |
C6.I2 L-infrastruttura tad-distribuzzjoni tal-gassijiet rinnovabbli (bl-użu tal-gass naturali flimkien mal-idroġenu ekoloġiku bħala miżura tranżizzjonali), kif ukoll il-kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku u/jew l-użu tiegħu għall-ħżin tal-elettriku |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-kostruzzjoni ta’ mill-inqas 100 MW ta’ kapaċità ġdida tal-elettrolizzaturi |
|
133 |
C6.I3 L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u l-enerġija (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li taħdem bil-gass fit-tisħin distrettwali biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għal proġetti ta’ koġenerazzjoni tal-gass b’effiċjenza għolja u ta’ tisħin distrettwali |
|
140 |
C6.I5 L-iżgurar tal-effiċjenza enerġetika fis-settur industrijali |
(m) |
Ftuħ ta’ sejħa għall-offerti għal investimenti fl-effiċjenza enerġetika għall-industrija |
|
266 |
C9.I4
Proġetti transfruntiera u multinazzjonali — Proċessuri b’Enerġija Baxxa
|
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li talloka l-finanzjament meħtieġ ta’ EUR 500 miljun biex jingħata appoġġ għall-espansjoni tal-kapaċitajiet nazzjonali sal-ewwel żvilupp industrijali u l-parteċipazzjoni fi proġett multinazzjonali |
|
307 |
C10.R2 Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni urbana sostenibbli — il-Politika Urbana tar-Rumanija |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Att dwar iż-Żoni Metropolitani |
|
312 |
C10.R4 It-titjib tal-kwalità tal-akkomodazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ att leġislattiv għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Akkomodazzjoni u l-Pjan ta’ Azzjoni biex titnaqqas il-privazzjoni ta’ abitazzjoni severa |
|
339 |
C11.R2 Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
(m) |
Stabbiliti u operazzjonali taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni Velo |
|
398 |
C13.R6 Titjib tal-leġiżlazzjoni dwar l-ekonomija soċjali |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emenda tal-Liġi Nru 219/2015 dwar l-ekonomija soċjali u r-regoli ta’ implimentazzjoni |
|
500 |
C15.I16. Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija għall-professjonijiet diġitali tal-futur |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għal għotjiet għal ċentri teknoloġiċi innovattivi fl-universitajiet |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 080 198 230 |
2.2.3.It-tielet Ħlas Parzjali (appoġġ fil-forma ta’ self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
43 |
C3.R1 It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari |
(m) |
L-adozzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari |
|
46 |
C3.R1 It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-atti leġiżlattivi meħtieġa għall-operazzjonalizzazzjoni ta’ ġestjoni unitarja tal-iskart f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Ġestjoni tal-Iskart |
|
127 |
C6.R5 It-tnaqqis tal-intensità enerġetika tal-ekonomija permezz tal-iżvilupp ta’ mekkaniżmu sostenibbli biex tingħata spinta lill-effiċjenza enerġetika fl-industrija |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri li jiffaċilitaw l-investiment fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija |
|
241 |
C9.R1 It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għar-razzjonalizzazzjoni, is-simplifikazzjoni u d-diġitalizzazzjoni sħiħa tal-proċeduri relatati man-negozju |
|
242 |
C9.R1 It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi biex jissimplifikaw u jagħmlu t-twettiq tat-test tal-SMEs trasparenti u applikabbli |
|
328 |
C11.R1 Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv bid-Deċiżjoni tal-Gvern li għandu jinkludi deskrizzjoni ċara tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament biex jappoġġa l-iżvilupp tan-netwerk tad-DMOs u mudell ta’ governanza ċar |
|
332 |
C11.I1 Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti għall-promozzjoni tat-12 rotta |
|
340 |
C11.R2 Qafas għall-operazzjonalizzazzjoni tar-rotot taċ-ċikliżmu fil-livell nazzjonali |
(m) |
Studju komprensiv dwar id-distribuzzjoni territorjali tar-rotot nazzjonali taċ-ċikliżmu |
|
341 |
C11.I3 L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni tal-Velo |
(m) |
Pjattaforma Nazzjonali Integrata tal-EVelo u applikazzjoni tal-ismartphone |
|
344 |
C11.R3 Ir-riforma tas-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar is-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
|
3 |
C1.R1 It-tisħiħ tal-qafas regolatorju għall-ġestjoni sostenibbli tas-settur tal-ilma u tal-ilma mormi u l-aċċellerazzjoni tal-aċċess pubbliku għal servizzi ta’ kwalità skont id-direttivi Ewropej |
(m) |
Ftehimiet ta’ implimentazzjoni ffirmati mal-awtoritajiet lokali li jipparteċipaw fl-Ewwel Programm ta’ Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
|
79 |
C4.R2 Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
(m) |
Għażla u ħatra ta’ membri tal-Bord tad-Diretturi ta’ C.N.A.I.R., C.N.I.R, C.F.R., Metrorex, C.F.R. Călători. |
|
86 |
C4.I4 L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 50 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba |
|
90 |
C5.R1 Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv eżistenti dwar il-programm nazzjonali pluriennali għat-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini residenzjali (l-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 18/2009) |
|
91 |
C5.R1 Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
(m) |
Il-qafas regolatorju tekniku dwar l-investimenti għat-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u diġitali huwa operazzjonali |
|
93 |
C5.R2 Qafas strateġiku, leġiżlattiv u proċedurali biex jappoġġa r-reżiljenza sismika tal-istokk tal-bini |
(m) |
Adozzjoni u implimentazzjoni tal-istrateġija Nazzjonali għat-Tnaqqis tar-Riskju Sismiku għall-modifika sismika tal-istokk tal-bini eżistenti |
|
94 |
C5.R2 Qafas strateġiku, leġiżlattiv u proċedurali biex jappoġġa r-reżiljenza sismika tal-istokk tal-bini |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv għat-tnaqqis tar-riskju sismiku tal-bini |
|
99 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għal bini residenzjali |
|
100 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-mewġa ta’ rinnovazzjoni biex jiġu ffinanzjati xogħlijiet biex jittejjeb l-istokk tal-bini eżistenti |
(m) |
L-iffirmar ta’ kuntratti għar-rinnovazzjoni tal-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjoni integrata (konsolidazzjoni sismika u effiċjenza enerġetika) għall-bini pubbliku |
|
243 |
C9.R1 It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi “Liċenzja Industrijali Unika” |
|
264 |
C9.I3.2 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema de minimis biex tgħin lill-impriżi Rumeni fl-elenkar fil-Borża |
(m) |
Għażla tal-amministratur tal-iskema |
|
268 |
C9.I4
Proġetti transfruntiera u multinazzjonali — Proċessuri b’Enerġija Baxxa
|
(t) |
Entitajiet f’konsorzji li jipparteċipaw f’sejħiet għal proġetti mill-Impriża Konġunta tat-Teknoloġiji Diġitali Essenzjali (KDT JU) |
|
278 |
C9.R5 Appoġġ għall-integrazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ liġi li tinkoraġġixxi, tiffaċilita u tirregola l-integrazzjoni volontarja u funzjonali u l-fużjoni tal-istituzzjonijiet ta’ riċerka fir-Rumanija |
|
280 |
C9.I5 L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri ta’ Kompetenza |
(m) |
Stabbiliment ta’ 5 Ċentri ta’ Kompetenza |
|
308 |
C10.R2 Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni urbana sostenibbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni tal-Gvern li tistabbilixxi l-Qafas tal-Politika Urbana tar-Rumanija |
|
310 |
C10.R3 Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni rurali sostenibbli: l-istabbiliment ta’ konsorzji amministrattivi f’żoni rurali funzjonali |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jemenda l-Kodiċi Amministrattiv u l-istabbiliment ta’ konsorzji amministrattivi f’unitajiet territorjali amministrattivi rurali jew fil-biċċa l-kbira rurali ġirien, eżistenti bħala żoni rurali funzjonali |
|
317 |
C10.I2 Kostruzzjoni ta’ djar għaż-żgħażagħ u għall-professjonisti fis-saħħa u l-edukazzjoni |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratti pubbliċi kollha għall-bini ta’ akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ li ġejjin minn komunitajiet u gruppi vulnerabbli, akkomodazzjoni ta’ emerġenza u għal professjonisti tas-saħħa u l-edukazzjoni f’żoni urbani jew rurali |
|
320 |
C10.I3 Riabilitazzjoni moderata ta’ bini pubbliku biex jittejjeb l-għoti ta’ servizz pubbliku minn unitajiet territorjali amministrattivi |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti
|
|
323 |
C10.I4 Żvilupp/aġġornament fil-format GIS tad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u tal-ippjanar urban |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għall-iżvilupp/aġġornament tad-dokumentazzjoni tal-ippjanar spazjali, tal-ippjanar urban u tal-pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli |
|
342 |
C11.I4
|
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti għar-rotot taċ-ċikliżmu |
|
399 |
C13.R7 Riforma tas-servizzi tal-kura fit-tul għall-anzjani |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ liġi għall-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali għall-Kura fit-Tul |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 811 026 482 |
2.2.4.Ir-raba’ pagament parzjali (appoġġ għas-self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
41 |
C2.I5 Investimenti f’sistemi integrati ta’ tnaqqis tar-riskju minn għargħar għal għarrieda torrenzjali f’baċiri tal-foresti esposti għal fenomeni bħal dawn |
(m) |
Adozzjoni ta’ disinji ta’ proġetti |
|
108 |
C5.I3 It-tisħiħ tal-kapaċità professjonali tal-professjonisti u tal-ħaddiema fis-settur tar-rinnovazzjoni billi jiġi żviluppat taħriġ dwar il-kostruzzjoni tal-effiċjenza enerġetika |
(t) |
Stabbiliment ta’ skemi ta’ ċertifikazzjoni fil-qasam tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija |
|
126 |
C6.R4 L-iżvilupp ta’ qafas leġiżlattiv u regolatorju favorevoli għal teknoloġiji futuri, b’mod partikolari soluzzjonijiet tal-idroġenu u tal-ħżin |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-emendi għall-qafas leġiżlattiv, li jimplimentaw l-Istrateġija Nazzjonali għall-Idroġenu |
|
334 |
C11.I1 Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti għax-xogħlijiet ta’ restawr/rinnovazzjoni għas-siti inklużi fit-12 rotta kulturali |
|
336 |
C11.I2 Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti |
(m) |
Firma tal-kuntratti għax-xogħlijiet ta’ bini tal-mużewijiet |
|
345 |
C11.R3 Ir-riforma tas-sistema ta’ finanzjament għas-settur kulturali |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi dwar l-istatut tal-ħaddiema kulturali |
|
346 |
C11.I5 Żieda fl-aċċess għall-kultura f’żoni kulturalment żvantaġġati |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament |
|
16 |
C1.I4.2 Riabilitazzjoni ta’ akkumulazzjonijiet eżistenti li jeħtieġu interventi ta’ emerġenza għal operazzjoni sikura |
(m) |
Adozzjoni tat-tfassil tal-proġett permezz ta’ Deċiżjoni tal-Gvern/Ordni Ministerjali, kif applikabbli |
|
80 |
C4.R2 Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
(m) |
Implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet ewlenin biex tiżdied il-prestazzjoni finanzjarja u operazzjonali ta’ C.N.A.I.R., C.N.I.R., C.F.R. Calatori u Metrorex |
|
248 |
C9.I2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU |
|
251 |
C9.I2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU |
|
260 |
C9.I2.5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal mill-inqas 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira, approvati mill-Kumitat tal-Investiment ta’ InvestEU |
|
273 |
C9.R2 Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ Ordinanza tal-Gvern li tistabbilixxi korp uniku li jinkludi l-kunsilli eżistenti, jiżgura koordinazzjoni interministerjali u jilħaq lis-settur privat stabbilit u operattiv |
|
286 |
C9.I10 L-istabbiliment u l-appoġġ finanzjarju ta’ network nazzjonali ta’ tmien ċentri reġjonali ta’ gwida għall-karriera bħala parti mill-Pjattaforma tat-Talent taż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
(m) |
Network ta’ universitajiet pubbliċi li qed jospitaw u jagħmlu operazzjonali 8 ċentru għall-orjentazzjoni tal-karriera fir-riċerka |
|
315 |
C10.R5 Żvilupp tas-sistema tal-ippjanar — Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Urbaniżmu u l-Kostruzzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Ippjanar Urban u l-Kostruzzjoni |
|
316 |
C10.R5 Żvilupp tas-sistema tal-ippjanar — Kodiċi tal-Ippjanar Spazjali, l-Urbaniżmu u l-Kostruzzjoni |
(m) |
Bidu tat-tħaddim tal-pjattaforma interoperabbli tad-data diġitali urbana (bħala parti mill-Osservatorju Territorjali) |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 677 245 690 |
2.2.5.Il-ħames pagament parzjali (appoġġ fil-forma ta’ self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
44 |
C3.R1 It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari |
(m) |
L-adozzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari |
|
348 |
C11.I6 Żvilupp ta’ sistema diġitali għall-proċessi ta’ finanzjament kulturali |
(m) |
Pjattaformi u sistemi diġitali operazzjonalizzati |
|
349 |
C11.I7 L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films |
(m) |
Iffirmar tal-kuntratti ta’ finanzjament |
|
496 |
C15.I13 It-tagħmir tal-laboratorji tal-IT fl-iskejjel tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV) |
(t) |
Skejjel edukattivi tal-ETV mgħammra b’laboratorji tal-kompjuter |
|
497 |
C15.I14 It-tagħmir ta’ workshops ta’ prattika fl-iskejjel tal-ETV |
(t) |
Unitajiet edukattivi tal-ETV mgħammra b’laboratorji ta’ prattika funzjonali |
|
9 |
C1.I2 Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 abitant li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
(t) |
Sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni |
|
34 |
C2.I3.2 L-identifikazzjoni ta’ żoni potenzjali għal protezzjoni stretta fil-ħabitats naturali terrestri u tal-baħar sabiex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti (identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 bi pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti jew li jinkludu foresti primarji u antiki) |
|
82. |
C4.I3 L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba, bl-opinjonijiet tal-VIA (Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali) u tal-Valutazzjoni Xierqa (parti mid-Direttiva dwar il-Ħabitats) maħruġa u inkorporati fit-tfassil tal-investimenti |
|
87 |
C4.I4 L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
(m) |
L-iffirmar tal-kuntratti għal 100 % tax-xogħlijiet, wara offerti miftuħa u kompetittivi u l-permessi rilevanti miksuba |
|
109 |
C5.I3 It-tisħiħ tal-kapaċità professjonali tal-professjonisti u tal-ħaddiema fis-settur tar-rinnovazzjoni billi jiġi żviluppat taħriġ dwar il-kostruzzjoni tal-effiċjenza enerġetika |
(t) |
Mill-inqas 8000 speċjalist u ħaddiem b’ċertifikazzjoni għat-tlestija ta’ taħriġ relatat mal-effiċjenza enerġetika |
|
128 |
C6.R6 Żieda fil-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin — tat-tkessiħ |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-qafas leġiżlattiv li jintroduċi miżuri għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-tisħin u t-tkessiħ |
|
274 |
C9.R3 Riforma tal-karriera tar-riċerka |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni dwar il-karriera u l-istatus tar-riċerkatur |
|
284 |
C9.I8 Żvilupp ta’ programm biex jattira r-riżorsi umani speċjalizzati ħafna minn barra l-pajjiż f’attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni |
(t) |
Proġetti mmexxija minn riċerkaturi internazzjonali ffinanzjati |
|
285 |
C9.I9 Appoġġ għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ eċċellenza riċevuti fil-Premju ta’ Fellowship Individwali Marie Sklodowska Curie |
(t) |
Marie Sklodowska Curie riċevituri ta’ Siġill ta’ Eċċellenza |
|
329 |
C11.R1 Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
(t) |
DMOs stabbiliti |
|
135 |
C6.I4 Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), produzzjoni ta’ materja prima użata fl-industrija assoċjata, u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti għal investimenti fil-produzzjoni tal-batteriji u fil-ktajjen tal-produzzjoni fotovoltajka |
|
136 |
C6.I4 Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), produzzjoni ta’ materja prima użata fl-industrija assoċjata, u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
(m) |
Iffirmar ta’ kuntratti taħt l-Iskema ta’ Appoġġ għall-Ħżin tal-Batteriji |
|
267 |
C9.I4
Proġetti transfruntiera u multinazzjonali — Proċessuri b’Enerġija Baxxa
|
(t) |
Entitajiet magħżula għall-parteċipazzjoni fil-proġett |
|
526 |
C16.I6. Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni |
(m) |
Firma tal-kuntratt (i) |
|
276 |
C9.R4 Kooperazzjoni msaħħa bejn in-negozju u r-riċerka |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għal ambjent favorevoli għall-investiment pubbliku u privat fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
|
333 |
C11.I1 Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
(m) |
Ftuħ tat-12 rotta kulturali |
|
11 |
C1.I2 Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
(t) |
Network tad-drenaġġ mibni u operattiv f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni |
|
249 |
C9.I2.1 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-portafoll għar-reżiljenza |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tar-riżorsi allokati għall-istrument approvat mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
252 |
C9.I2.2 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Garanzija tal-Portafoll tal-Azzjoni Klimatika |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali tar-riżorsi allokati għall-istrument, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
261 |
C9.I2.5 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Investiment fl-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali u tal-bini |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira, approvati mill-Kumitat tal-Investiment tal-InvestEU. |
|
263 |
C9.I3.1 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema ta’ għajnuna għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs |
(t) |
Numru ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati |
|
347 |
C11.I5 Żieda fl-aċċess għall-kultura f’żoni kulturalment żvantaġġati |
(t) |
Lokalitajiet żgħar b’aċċess akbar għall-kultura |
|
269 |
C9.I4
Proġetti transfruntiera u multinazzjonali — Proċessuri b’Enerġija Baxxa
|
(t) |
Fondi impenjati għall-entitajiet magħżula |
|
283 |
C9.I7 It-tisħiħ tal-eċċellenza u l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tar-Rumanija fi sħubijiet u missjonijiet f’Orizzont Ewropa |
(t) |
Għadd ta’ kuntratti ta’ finanzjament tar-riċerka ffirmati |
|
523 |
C16.R2 Stabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ emendi leġiżlattivi għall-istabbiliment u l-iżvilupp ta’ uffiċċji tal-OSS biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija |
|
524 |
C16.R2 Stabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli |
(t) |
Azzjonijiet ta’ bini tal-kapaċità |
|
525 |
C16.R2 Stabbiliment ta’ punti uniċi ta’ servizz (OSS) biex jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar l-enerġija għar-rinnovazzjonijiet tal-effiċjenza enerġetika u l-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli |
(t) |
Ftuħ ta’ uffiċċji fiżiċi tal-OSS |
|
528 |
C16.I7 Skema ta’ Vawċers tal-Għotjiet biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi |
(m) |
Tnedija ta’ sejħiet għal proġetti |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 3 287 401 552 |
2.2.6.Is-sitt Pagament (appoġġ għas-self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
4 |
C1.R2 Rikonfigurazzjoni tal-mekkaniżmu ekonomiku attwali tal-ANAR biex jiġu żgurati l-modernizzazzjoni u l-manutenzjoni tas-sistema nazzjonali tal-ġestjoni tal-ilma u l-implimentazzjoni xierqa tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u d-Direttiva dwar l-Għargħar |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-liġi li tintroduċi emendi għal-Liġi dwar l-Ilma Nru 107/1996 |
|
5 |
C1.I1 L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ aktar minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
(t) |
Networks ta’ distribuzzjoni tal-ilma mibnija u operattivi |
|
7 |
C1.I1 L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ aktar minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
(t) |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi |
|
48 |
C3.I1a Stabbiliment ta’ ċentri ta’ ġbir volontarji |
(t) |
Ċentri ta’ ġbir volontarji stabbiliti u operazzjonali |
|
50 |
C3.I1b Kostruzzjoni ta’ ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart fil-livell lokali |
(t) |
Ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi |
|
14 |
C1.I4.1 (1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
(t) |
(1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
|
52 |
C3.I1c Ċentri integrati għall-agglomerazzjonijiet urbani li jikkonċernaw il-ġbir separat |
(t) |
Ċentri integrati għall-ġbir tal-iskart stabbiliti u li joperaw f’agglomerazzjonijiet urbani |
|
56 |
C3.I3a Tagħmir ta’ Monitoraġġ u Kontroll għall-Gwardja Ambjentali Nazzjonali |
(t) |
Il-Kummissarji tal-Kontea tal-Gwardja Ambjentali Nazzjonali mgħammra b’tagħmir diġitali għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ u kontroll tal-ġestjoni tal-iskart |
|
83 |
C4.I3 L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
(m) |
Kostruzzjoni ta’ toroq ġodda, 50 % tax-xogħlijiet tlestew |
|
88 |
C4.I4 L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
(m) |
Kostruzzjoni ta’ 50 % tal-investimenti tal-linji tal-metro f’Bukarest u Cluj-Napoca |
|
107 |
C5.I2 Implimentazzjoni tar-Reġistru Nazzjonali tal-Bini |
(m) |
Stabbilit u operazzjonali tar-Reġistru Diġitali Nazzjonali tal-Bini |
|
110 |
C5.I4 Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
(m) |
Laboratorju għall-ittestjar ta’ materjali u soluzzjonijiet teknoloġiċi ġodda għall-bini storiku huwa operattiv |
|
111 |
C5.I4 Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
(m) |
Ċentru pilota fi ħdan l-Istitut tal-Patrimonju Nazzjonali għall-ġbir u l-użu mill-ġdid ta’ materjali storiċi tal-bini huwa operattiv |
|
254 |
C9.I2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 50 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment |
|
257 |
C9.I2.4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
(t) |
Mill-inqas 30 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati |
|
18 |
C1.I5 Dotazzjoni xierqa tal-amministrazzjonijiet tal-baċiri tax-xmajjar għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni u r-rispons għall-emerġenzi tal-għargħar |
(t) |
Amministrazzjonijiet tal-Baċin tax-Xmara mgħammra b’makkinarju għal aċċess u intervent mhux irfinut, aċċess amfibju u trasport ta’ basktijiet/dikes mobbli f’żoni li diffiċli jintlaħqu, droni mgħammra b’sensuri LIDAR/Flir/fotogrammetrija, teknoloġiji ġeoelettroreżistivi/ġeoradar ta’ korpi digi kif ukoll infrastruttura ta’ ħardwer u softwer |
|
246 |
C9.I1 Pjattaformi diġitali dwar it-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozju. |
(m) |
L-istabbiliment ta’ pjattaformi diġitali, konnessi ma’ punt ta’ kuntatt elettroniku uniku u kompletament operazzjonali |
|
32 |
C2.I3.1 Aġġornament tal-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati |
(t) |
Daħlu fis-seħħ żoni protetti tan-natura bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati |
|
350 |
C11.I7 L-aċċellerazzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-films |
(t) |
Produtturi u distributuri tal-films b’kompetenzi diġitali miżjuda |
|
499 |
C15.I15 Skola online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut |
(t) |
Riżorsi Edukattivi Miftuħa (OER) żviluppati (materjali tat-tagħlim) |
|
31 |
C2.R2 Riforma tas-sistema ta’ ġestjoni għaż-żoni naturali protetti permezz ta’ implimentazzjoni koerenti u effettiva tal-Istrateġija Ewropea għall-Bijodiversità |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv li jimmodifika l-qafas legali applikabbli għal setturi b’impatt fuq il-bijodiversità |
|
58 |
C3.I3b Il-kwalità tal-arja, ir-radjuattività u t-tagħmir għall-monitoraġġ tal-istorbju għall-Aġenzija Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Ambjent |
(t) |
Operazzjonalizzazzjoni tal-kwalità tal-arja, tar-radjuattività u tat-tagħmir għall-monitoraġġ tal-istorbju |
|
92 |
C5.R1 Qafas regolatorju simplifikat u aġġornat biex jappoġġa l-implimentazzjoni tal-investimenti fit-tranżizzjoni lejn bini ekoloġiku u reżiljenti |
(t) |
Tnaqqis taż-żmien għall-ħruġ ta’ permessi tal-bini |
|
265 |
C9.I3.2 Skemi ta’ għajnuna għas-settur privat — Skema de minimis biex tgħin lill-impriżi Rumeni fl-elenkar fil-Borża |
(t) |
Numru ta’ kuntratti ta’ finanzjament iffirmati li għandhom jippermettu l-elenkar fil-Borża ta’ Bukarest |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 744 335 517 |
2.2.7.Is-seba’ Pagament (appoġġ għas-self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
19 |
C1.I6 Implimentazzjoni tal-katast tal-ilma |
(m) |
Il-katast tal-ilma żviluppat u operazzjonalizzat |
|
20 |
C1.I7 Estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjoni tas-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
(t) |
Stazzjonijiet meteoroloġiċi mixtrija u operattivi |
|
35 |
C2.I3.2 L-identifikazzjoni ta’ żoni potenzjali għal protezzjoni stretta fil-ħabitats naturali terrestri u tal-baħar sabiex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 |
(m) |
Dħul fis-seħħ tal-att leġiżlattiv għad-deżinjazzjoni ta’ żoni strettament protetti (identifikati f’żoni protetti ta’ Natura 2000 mingħajr pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti u f’żoni oħra) |
|
57 |
C3.I3a
|
(t) |
400 missjonijiet ta’ kontroll li jużaw it-tagħmir ta’ monitoraġġ u kontroll |
|
81 |
C4.R2 Ġestjoni tal-kwalità tat-trasport ibbażata fuq il-prestazzjoni — Titjib tal-kapaċità istituzzjonali u l-governanza korporattiva |
(t) |
Prestazzjoni mtejba tal-ferroviji f’termini ta’ puntwalità tal-ferroviji |
|
112 |
C5.I4 Ekonomija ċirkolari u żieda fl-effiċjenza enerġetika ta’ bini storiku |
(t) |
Mill-inqas 200 professjonist b’ċertifikazzjoni għat-tlestija ta’ taħriġ dwar l-interventi u l-effiċjenza enerġetika fuq bini storiku |
|
131 |
C6.I2 L-infrastruttura tad-distribuzzjoni tal-gassijiet rinnovabbli (bl-użu tal-gass naturali flimkien mal-idroġenu ekoloġiku bħala miżura tranżizzjonali), kif ukoll il-kapaċitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku u/jew l-użu tiegħu għall-ħżin tal-elettriku |
(t) |
Produzzjoni tal-idroġenu ekoloġiku |
|
141 |
C6.I5 Tinħoloq skema ta’ inċentivi għall-effiċjenza enerġetika fl-industrija u tiżdied ir-reżiljenza fl-industrija |
(t) |
Proġett komplut tal-effiċjenza enerġetika |
|
188 |
C7.I18
|
(t) |
Awtomatizzazzjoni tal-Proċess robotiku (RPA) u l-promozzjoni tal-Intelliġenza Artifiċjali (IA) implimentati fl-amministrazzjoni pubblika |
|
190 |
C7.I19 Skemi għat-titjib tal-ħiliet/għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati fid-ditti |
(t) |
SMEs iffinanzjati għat-taħriġ tal-persunal tagħhom fil-ħiliet diġitali |
|
244 |
C9.R1 It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
(t) |
It-tnaqqis taż-żmien medju meħtieġ biex jitwettqu r-rekwiżiti regolatorji relatati mal-ambjent tan-negozju |
|
245 |
C9.R1 It-trasparenza leġiżlattiva, it-tneħħija tal-burokrazija u s-simplifikazzjoni proċedurali għan-negozji |
(t) |
Atti leġiżlattivi/modifika relatati mal-SMEs li għalihom ġie applikat it-test |
|
275 |
C9.R3 Riforma tal-karriera tar-riċerka |
(t) |
L-istituzzjonijiet li aderixxew mal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi bdew il-proċess tat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni |
|
281 |
C9.I5 L-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni taċ-Ċentri ta’ Kompetenza |
(t) |
Baġit attirat miċ-Ċentri ta’ Kompetenza minn proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni tas-settur privat |
|
502 |
C15.I16 Id-diġitalizzazzjoni tal-universitajiet u t-tħejjija għall-professjonijiet diġitali tal-futur |
(t) |
Universitajiet appoġġati minn ċentri teknoloġiċi innovattivi ġodda biex jinħolqu ħiliet ġodda tal-futur |
|
498 |
C15.I15 Skola online: Pjattaforma ta’ valutazzjoni u żvilupp tal-kontenut |
(m) |
Il-pjattaforma elettronika online għall-Valutazzjoni tal-Istudenti hija operazzjonali |
|
503 |
C15.I17 L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins, faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
(t) |
Postijiet ta’ rikreazzjoni u qari mibnija jew imtejba u użati |
|
504 |
C15.I17 L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
(t) |
Kantins mibnija jew imtejba u li qed jintużaw |
|
39 |
C2.I4.4 L-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ monitoraġġ għall-isturjuni selvaġġi tul id-Danubju t’Isfel |
(m) |
Network għall-monitoraġġ, il-komunikazzjoni u t-trażmissjoni tad-data dwar l-isturjun selvaġġi operazzjonali |
|
101 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
(t) |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda |
|
104 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
(t) |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kkompletata ta’ bini pubbliku |
|
505 |
C15.I17 L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
(t) |
Postijiet ta’ akkomodazzjoni ġodda jew imtejba waqt l-użu |
|
527 |
C16.I6. Proġett pilota għall-installazzjoni ta’ 20 MW ta’ pannelli solari li jżommu f’wiċċ l-ilma fuq kanali tal-irrigazzjoni |
(t) |
20 MW ta’ kapaċità installata ta’ pannelli solari galleġġanti kkummissjonati |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 1 610 155 862 |
2.2.8.It-tmien Pagament (appoġġ fil-forma ta’ self):
|
Numru sekwenzjali |
Miżura Relatata (Riforma jew Investiment) |
Stadju Importanti/Mira |
L-isem |
|
15 |
C1.I4.1 (1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
(t) |
(1) ir-riabilitazzjoni tal-linji ta’ difiża eżistenti skont id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-Istrateġija Nazzjonali għall-Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar; |
|
17 |
C1.I4.2 Riabilitazzjoni ta’ akkumulazzjonijiet eżistenti li jeħtieġu interventi ta’ emerġenza għal operazzjoni sikura |
(t) |
Digi eżistenti riabilitati |
|
45 |
C3.R1 It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari |
(m) |
Implimentazzjoni tal-azzjonijiet tal-Istrateġija Nazzjonali għal Ekonomija Ċirkolari u l-Pjan ta’ Azzjoni assenjati lill-awtoritajiet pubbliċi |
|
330 |
C11.R1 Operazzjonalizzazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Ġestjoni tad-Destinazzjoni (DMOs) |
(t) |
Sehem akbar ta’ turisti barranin attirati fil-kontej li huma parti mid-DMOs reġjonali |
|
507 |
C15.I18 Programm ta’ taħriġ u kkowċjar għall-maniġers u l-ispetturi tal-iskejjel |
(t) |
Diretturi, viċi diretturi u spetturi bi programm ta’ taħriġ u kkowċjar komplut |
|
6 |
C1.I1 L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ aktar minn 2 000 ekwivalenti ta’ popolazzjoni, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
(t) |
Networks ta’ distribuzzjoni tal-ilma mibnija u operattivi |
|
8 |
C1.I1 L-espansjoni tas-sistemi tal-ilma u tad-drenaġġ f’agglomerazzjonijiet ta’ popolazzjoni ekwivalenti ta’ aktar minn 2 000, prijoritizzata mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej |
(t) |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet prijoritizzati mill-Pjan Aċċellerat għall-Konformità mad-Direttivi Ewropej. |
|
10 |
C1.I2 Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
(t) |
Sistemi individwali jew sistemi xierqa oħra mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 |
|
12 |
C1.I2 Ġbir ta’ ilma mormi f’agglomerazzjonijiet b’ekwivalenti ta’ popolazzjoni ta’ inqas minn 2 000 li jipprevjenu l-kisba ta’ status tajjeb tal-korpi tal-ilma u/jew jaffettwaw żoni naturali protetti |
(t) |
Networks tad-drenaġġ mibnija u operattivi f’agglomerazzjonijiet ta’ inqas minn 2 000 popolazzjoni ekwivalenti |
|
13 |
C1.I3 Appoġġ għall-konnessjoni tal-popolazzjoni b’introjtu baxx man-networks eżistenti tal-ilma u tad-drenaġġ |
(t) |
Unitajiet domestiċi konnessi man-netwerks tal-ilma u tad-drenaġġ permezz tal-Ewwel Programm Nazzjonali Konnessjoni mal-Ilma u s-Sanità |
|
21 |
C1.I7 Estensjoni tan-netwerk nazzjonali ta’ osservazzjoni tas-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
(m) |
Sistema operazzjonali tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-integrazzjoni tal-istazzjonijiet meteoroloġiċi u agrometeoroloġiċi addizzjonali fis-Sistema Meteoroloġika Integrata Nazzjonali (SIMIN) |
|
33 |
C2.I3.1 Aġġornament tal-pjanijiet ta’ ġestjoni approvati |
(t) |
Daħlu fis-seħħ żoni protetti tan-natura bi pjanijiet ta’ ġestjoni aġġornati |
|
36 |
C2.I4.1 It-tneħħija tal-ostakli fil-kanali tal-ilma sabiex jiġi ffaċilitat ir-restawr tal-konnettività tal-ħabitats u tal-ispeċijiet dipendenti |
(t) |
Ħabitats riparji b’konnettività restawrata |
|
37 |
C2.I4.2 Rikostruzzjoni ta’ ħabitats tal-bwar f’żoni naturali protetti |
(t) |
Ħabitats tal-mergħat ripristinati ekoloġikament |
|
38 |
C2.I4.3 Dekolorizzazzjoni tal-lagi tad-Delta tad-Danubju fid-Delta tad-Danubju sabiex titnaqqas l-ewtrofikazzjoni u tinżamm id-diversità bijoloġika |
(t) |
Żoni tal-lag li bbenefikaw mit-tneħħija tal-pjanti akkwatiċi |
|
40 |
C2.I4.5 Rikonfigurazzjoni tal-infrastruttura tal-aċċess pubbliku u ż-żjarat għad-Delta tad-Danubju sabiex titnaqqas il-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet |
(t) |
Ċentri ta’ żjarat mibnija biex itaffu l-pressjoni tat-turiżmu fuq il-ħabitats |
|
42 |
C2.I5 Sistemi integrati ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ għargħar fil-baċiri tax-xmajjar tal-foresti |
(m) |
Tlestija ta’ xogħlijiet ta’ modernizzazzjoni għall-protezzjoni mill-għargħar |
|
47 |
C3.R1 It-titjib tal-governanza tal-immaniġġjar tal-iskart biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari |
(t) |
Kontribuzzjoni b’ 4.5 % għall-mira nazzjonali ta’ 50 % għar-riċiklaġġ u t-tħejjija għall-użu mill-ġdid sal-2025 |
|
49 |
C3.I1a Stabbiliment ta’ ċentri ta’ ġbir volontarji |
(t) |
Ċentri ta’ ġbir volontarji stabbiliti u operazzjonali |
|
51 |
C3.I1.b Kostruzzjoni ta’ ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart fil-livell lokali |
(t) |
Ekogżejjer diġitalizzati għall-ġbir separat tal-iskart, stabbiliti u operattivi |
|
53 |
C3.I1c Ċentri integrati għall-agglomerazzjonijiet urbani li jikkonċernaw il-ġbir separat |
(t) |
Ċentri integrati għall-ġbir tal-iskart stabbiliti u li joperaw f’agglomerazzjonijiet urbani |
|
54 |
C3.I1d Kostruzzjoni ta’ faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-iskart biex jintlaħqu l-miri tar-riċiklaġġ tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari |
(t) |
Faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-iskart mibnija u operattivi |
|
55 |
C3.I2 L-iżvilupp tal-infrastruttura għall-ġestjoni tad-demel u ta’ skart agrikolu kompostabbli ieħor |
(t) |
Sistemi integrati għall-ġbir ta’ skart agrikolu kompostabbli, stabbiliti u operazzjonali |
|
84 |
C4.I3. L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
(t) |
Kostruzzjoni ta’ toroq ġodda, ikkompletati (bi standards tat-TEN-T) |
|
85 |
C4.I3 L-iżvilupp ta’ infrastruttura sostenibbli tat-toroq fin-netwerk TEN-T, in-nollijiet tat-toroq, il-ġestjoni tat-traffiku u s-sikurezza fit-toroq |
(t) |
Is-sikurezza fit-toroq tneħħew l-iswed/l-hot spots |
|
89 |
C4.I4 L-iżvilupp tan-netwerk tat-trasport taħt l-art fil-muniċipalitajiet ta’ Bucharest u Cluj-Napoca |
(t) |
Kilometri ta’ linji tal-metro ġodda f’Bucharest u Cluj-Napoca li tlestew |
|
103 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
(t) |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta ta’ bini residenzjali b’aktar minn familja waħda |
|
106 |
C5.I1 L-istabbiliment ta’ fond tal-Mewġa ta’ Rinnovazzjoni biex jiffinanzja xogħlijiet li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini eżistenti |
(t) |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kkompletata ta’ bini pubbliku |
|
134 |
C6.I3 L-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u l-enerġija (CHP) flessibbli u effiċjenti ħafna li taħdem bil-gass fit-tisħin distrettwali biex tinkiseb dekarbonizzazzjoni profonda |
(t) |
Impjanti ta’ koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja u tisħin distrettwali |
|
255 |
C9.I2.3 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond ta’ Kapital ta’ Riskju għall-Irkupru |
(t) |
Operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment li jammontaw għal 100 % tal-ammont totali ta’ finanzjament jew investiment fil-mira approvat mill-Kumitat tal-Investiment |
|
258 |
C9.I2.4 Strumenti finanzjarji għas-settur privat — Fond għad-diġitalizzazzjoni, l-azzjoni klimatika, u oqsma oħra ta’ interess |
(t) |
100 % tal-benefiċjarji fil-mira appoġġati |
|
271 |
C9.R2 Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
(t) |
Sehem ta’ rakkomandazzjonijiet fil-Faċilità ta’ Appoġġ għall-Politiki adottati sa tmiem l-2026 |
|
272 |
C9.R2 Simplifikazzjoni tal-governanza tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
(m) |
Dħul fis-seħħ ta’ sistema permanenti għat-tfassil, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-politika tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni |
|
277 |
C9.R4 Kooperazzjoni msaħħa bejn in-negozju u r-riċerka |
(m) |
40 % tal-proġetti ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni ffinanzjati pubblikament għandhom mill-inqas entità kummerċjali waħda involuta bħala sieħeb |
|
279 |
C9.R5 Appoġġ għall-integrazzjoni tal-organizzazzjonijiet tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni fir-Rumanija fiż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
(t) |
Perċentwal ta’ organizzazzjonijiet ta’ riċerka li jikkondividu l-infrastruttura u l-faċilitajiet tar-riċerka |
|
282 |
C9.I6 Programmi ta’ mentoraġġ ta’ Orizzont Ewropa |
(t) |
Vawċers mogħtija bħala parti mill-programm ta’ mentoraġġ ta’ Orizzont Ewropa |
|
287 |
C9.I10 L-istabbiliment u l-appoġġ finanzjarju ta’ network nazzjonali ta’ tmien ċentri reġjonali ta’ gwida għall-karriera bħala parti mill-Pjattaforma tat-Talent taż-Żona Ewropea tar-Riċerka |
(t) |
Riċerkaturi li bbenefikaw mis-servizzi ta’ ċentri ta’ gwida għall-karriera |
|
309 |
C10.R2 Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni urbana sostenibbli |
(t) |
Żieda fil-kwalità tal-ħajja fiż-żoni urbani |
|
311 |
C10.R2 Il-ħolqien ta’ qafas ta’ politika għal trasformazzjoni rurali sostenibbli: l-istabbiliment ta’ konsorzji amministrattivi f’żoni rurali funzjonali |
(t) |
Tnaqqis fil-faqar u l-esklużjoni soċjali fiż-żoni rurali |
|
313 |
C10.R3 It-titjib tal-kwalità tal-akkomodazzjoni għal benesseri aħjar |
(t) |
Perċentwal imnaqqas ta’ affollament eċċessiv tal-akkomodazzjoni |
|
314 |
C10.R3 It-titjib tal-kwalità tal-akkomodazzjoni għal benesseri aħjar |
(t) |
Perċentwal imnaqqas tal-popolazzjoni li tgħix f’insedjamenti informali |
|
318 |
C10.I1 Kostruzzjoni ta’ unitajiet ta’ Akkomodazzjoni/Akkomodazzjoni taż-Żgħażagħ għall-Professjonisti tas-Saħħa u tal-Edukazzjoni |
(t) |
Unitajiet ta’ akkomodazzjoni mibnija għaż-żgħażagħ li ġejjin minn komunitajiet/gruppi vulnerabbli |
|
319 |
C10.I1 Kostruzzjoni ta’ unitajiet ta’ Akkomodazzjoni/Akkomodazzjoni taż-Żgħażagħ għall-Professjonisti tas-Saħħa u tal-Edukazzjoni |
(t) |
Unitajiet tad-djar mibnija għall-professjonisti fis-saħħa u l-edukazzjoni |
|
322 |
C10.I3 Riabilitazzjoni moderata ta’ bini pubbliku biex jittejjeb l-għoti ta’ servizz pubbliku minn unitajiet territorjali amministrattivi |
(t) |
Superfiċje f’metri kwadri ta’ bini pubbliku rinnovat |
|
325 |
C10.I4 Żvilupp/aġġornament fil-format GIS tad-dokumenti tal-ippjanar spazjali u tal-ippjanar urban |
(t) |
L-ippjanar spazjali, l-ippjanar urban u l-pjanijiet ta’ mobbiltà urbana sostenibbli ffinalizzati u adottati fil-pjattaforma tal-Osservatorju Territorjali |
|
335 |
C11.I1 Promozzjoni tat-12 rotta turistika/kulturali |
(t) |
Siti li għadhom kif ġew irrestawrati li nfetħu |
|
337 |
C11.I2. Modernizzazzjoni/ħolqien ta’ mużewijiet u monumenti |
(t) |
Mużewijiet mibnija ġodda u rinnovati miftuħa |
|
343 |
C11.I4
|
(t) |
Kilometri m ta’ rotot għaċ-ċikliżmu mibnija u aċċessibbli għaċ-ċikliżmu |
|
400 |
C13.I4 Il-ħolqien ta’ network ta’ kura matul il-jum u ta’ ċentri ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani (l-ebda komponent residenzjali) |
(t) |
Operazzjonalizzazzjoni tal-kura ta’ matul il-jum u ċentri ta’ riabilitazzjoni għall-anzjani |
|
137 |
C6.I4 Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), produzzjoni ta’ materja prima użata fl-industrija assoċjata, u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
(t) |
Impjanti ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ tal-batteriji kkummissjonati |
|
138 |
C6.I4 Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), produzzjoni ta’ materja prima użata fl-industrija assoċjata, u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
(t) |
Kapaċità kkummissjonata taċ-ċelloli u tal-pannelli fotovoltajċi |
|
139 |
C6.I4 Katina industrijali ta’ produzzjoni u/jew assemblaġġ u/jew riċiklaġġ ta’ batteriji, ċelloli u pannelli fotovoltajċi (inkluż tagħmir anċillari), produzzjoni ta’ materja prima użata fl-industrija assoċjata, u kapaċitajiet ġodda ta’ ħżin tal-elettriku |
(t) |
Kapaċità installata għall-ħżin tal-elettriku |
|
506 |
C15.I17 L-iżgurar tal-infrastruttura universitarja (djar, kantins u faċilitajiet ta’ rikreazzjoni) |
(t) |
Mill-inqas 40 % tal-faċilitajiet ġodda u modernizzati diretti lejn studenti minn sfondi żvantaġġati |
|
529 |
C16. I7 Investiment 7. Skema ta’ Vawċers biex isir titjib fl-effiċjenza enerġetika lill-unitajiet domestiċi |
(t) |
Rinnovazzjoni tal-enerġija kompluta ta’ bini residenzjali għal familja waħda |
|
Ammont ta’ Pagament |
EUR 3 824 120 173 |
3.SEZZJONI 3: ARRANĠAMENTI ADDIZZJONALI
3.1.Arranġamenti għall-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza
Il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija għandhom isiru f’konformità mal-arranġamenti li ġejjin:
·Fil-livell ċentrali, il-koordinazzjoni hija żgurata mill-Kumitat Interministerjali għall-Koordinazzjoni tal-Pjan, responsabbli biex jeżamina l-progress fl-implimentazzjoni tal-Pjan, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Ministeru għall-Investimenti u l-Proġetti Ewropej (MIPE). Il-MIPE nħatret bħala l-koordinatur nazzjonali għat-tħejjija, in-negozjar u l-approvazzjoni tal-Pjan, assistit mill-Ministeru tal-Finanzi (għal kompiti relatati mal-iffirmar tal-ftehim ta’ self u l-ftehim ta’ finanzjament), bl-istabbiliment ta’ struttura speċjalizzata.
·Il-MIPE hija responsabbli wkoll mill-kontroll u l-monitoraġġ tal-pjan, inkluż il-monitoraġġ tal-kisba tal-istadji importanti u tal-miri, kif ukoll l-iżgurar tal-prevenzjoni, id-detezzjoni u l-korrezzjoni ta’ irregolaritajiet serji. Fl-aħħar nett, l-istess Ministeru huwa responsabbli wkoll għat-tfassil u l-iffirmar tat-talbiet għal pagament u d-dikjarazzjonijiet ta’ ġestjoni.
·L-implimentazzjoni tal-Pjan għandha tiġi żgurata mill-ministeri kompetenti u l-istrutturi subordinati tagħhom, permezz tal-konklużjoni ta’ ftehimiet ta’ finanzjament mal-MIPE.
3.2.Arranġamenti għall-għoti ta’ aċċess sħiħ mill-Kummissjoni għad-data sottostanti
Sabiex tipprovdi aċċess sħiħ lill-Kummissjoni għad-data rilevanti sottostanti, ir-Rumanija għandu jkollha fis-seħħ l-arranġamenti li ġejjin:
Il-MIPE, bħala l-koordinatur nazzjonali tal-pjan, għandu jkun responsabbli għall-koordinazzjoni, il-kontroll u l-monitoraġġ ġenerali tal-pjan. B’mod partikolari, għandu jaġixxi bħala korp ta’ koordinazzjoni għall-monitoraġġ tal-progress dwar l-istadji importanti u l-miri, filwaqt li l-awditi għandhom ikunu r-responsabbiltà tal-Awtorità tal-Awditjar. Il-MIPE għandha tikkoordina r-rapportar tal-istadji importanti u l-miri, l-indikaturi rilevanti kollha, iżda wkoll informazzjoni finanzjarja kwalitattiva u data oħra, bħal dwar ir-riċevituri finali. Il-kodifikazzjoni tad-data għandha ssir fis-sistema tal-IT tal-MIPE.
F’konformità mal-Artikolu 24(2) tar-Regolament (UE) 2021/241, mat-tlestija tal-istadji importanti u l-miri miftiehma rilevanti fit-Taqsima 2.1 ta’ dan l-Anness, il-Latvja għandha tippreżenta talba debitament ġustifikata lill-Kummissjoni għall-ħlas tal-kontribuzzjoni finanzjarja. Il-Latvja għandha tiżgura li, fuq talba, il-Kummissjoni jkollha aċċess sħiħ għad-data rilevanti sottostanti li tappoġġa l-ġustifikazzjoni dovuta tat-talba għall-pagament, kemm għall-valutazzjoni tat-talba għall-pagament f’konformità mal-Artikolu 24(3) tar-Regolament (UE) 2021/241 kif ukoll għall-finijiet ta’ awditjar u kontroll.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’ impjanti ta’ trattament mekkaniku u bijoloġiku eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika jew il-modifika retroattiva ta’ operazzjonijiet ta’ riċiklaġġ ta’ skart separat għall-kompost tal-bijoskart u d-diġestjoni anaerobika tal-bijoskart, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’ impjanti ta’ trattament mekkaniku u bijoloġiku eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika jew il-modifika retroattiva ta’ operazzjonijiet ta’ riċiklaġġ ta’ skart separat għall-kompost tal-bijoskart u d-diġestjoni anaerobika tal-bijoskart, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Ħlief għal proġetti fl-ambitu ta’ din il-miżura fil-ġenerazzjoni tal-enerġija u/jew tas-sħana, kif ukoll fl-infrastruttura ta’ trażmissjoni u distribuzzjoni relatata, li jużaw il-gass naturali, li huma konformi mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness III tal-Gwida Teknika “Do no significant harm” (2021/C58/01).
Meta l-attività appoġġata tikseb emissjonijiet ta’ gassijiet serra projettati li mhumiex sostanzjalment anqas mill-parametri referenzjarji rilevanti, jenħtieġ li tingħata spjegazzjoni tar-raġunijiet għaliex dan mhuwiex possibbli. Il-parametri referenzjarji stabbiliti għall-allokazzjoni bla ħlas għall-attivitajiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tas-Sistema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet, kif stabbilit fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/447.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’ impjanti ta’ trattament mekkaniku u bijoloġiku eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika jew il-modifika retroattiva ta’ operazzjonijiet ta’ riċiklaġġ ta’ skart separat għall-kompost tal-bijoskart u d-diġestjoni anaerobika tal-bijoskart, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.
L-unitajiet amministrattivi territorjali huma definiti bħala “rurali” skont il- “Manwal metodoloġiku dwar it-tipoloġiji territorjali — edizzjoni tal-2018” (magħrufa wkoll bħala l-metodoloġija DEGURBA) jew il-klassifikazzjoni mtejba ta’ reġjuni żgħar mill-OECD (Fadic, M., et al. (2019), “klassifikazzjoni ta’ reġjuni żgħar (TL3) ibbażati fuq il-popolazzjoni metropolitana, densità baxxa u distanza”, Dokumenti ta’ Ħidma dwar l-Iżvilupp Reġjonali tal-OECD, Nru 2019/06, Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, https://doi.org/10.1787/b902cc00-en ).
Din l-esklużjoni ma tapplikax għal azzjonijiet skont din il-miżura f’impjanti ddedikati esklussivament għat-trattament ta’ skart perikoluż mhux riċiklabbli, u għal impjanti eżistenti, fejn l-azzjonijiet skont din il-miżura huma għall-fini li tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jinqabdu l-gassijiet tal-egżost għall-ħżin jew l-użu jew l-irkupru ta’ materjali mill-irmied tal-inċinerazzjoni, dment li tali azzjonijiet skont din il-miżura ma jirriżultawx f’żieda fil-kapaċità tal-ipproċessar tal-iskart tal-impjanti jew f’estensjoni tal-ħajja tal-impjanti; li għalihom tiġi pprovduta evidenza fil-livell tal-impjant.