IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 6.4.2022

COM(2022) 167 final

Rakkomandazzjoni għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna

MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.Kuntest tar-rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni b’dan tirrakkomanda lill-Kunsill biex jawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim limitat fiż-żmien dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni u l-Ukrajna (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim”) biex jiġu indirizzati r-riperkussjonijiet tal-aggressjoni militari mhux provokata u mhux ġustifikata tar-Russja kontra l-Ukrajna u biex il-Kummissjoni tiġi nominata bħala negozjatur tal-Unjoni. Id-direttivi tan-negozjati huma mehmuża wkoll mar-rakkomandazzjoni.

2.Sfond

It-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni u l-Ukrajna bħalissa huwa rregolat fil-biċċa l-kbira minn għadd ta’ ftehimiet bilaterali dwar it-trasport bejn l-Istati Membri tal-UE u l-Ukrajna. Dawn il-ftehimiet jimponu arranġamenti ta’ kwoti fuq it-trasportaturi miż-żewġ naħat fir-rigward tat-tranżitu u tal-kummerċ bilaterali. Skont studju mħejji fl-2014 1 , total ta’ 560 680 kwota ngħataw fuq bażi bilaterali lill-Ukrajna mill-25 Stat Membru li magħhom l-Ukrajna kellha ftehimiet bilaterali dwar it-trasport bit-triq f’dak iż-żmien. Fl-2019, l-għadd kien ftit aktar baxx (552 875 kwota, li minnhom 1 750 kienu kwoti multipli). Il-kwoti regolarment jeħtieġu ċerti valuri ta’ emissjonijiet bl-Euro.

Flimkien mal-permessi li huma bbażati fuq il-ftehimiet bilaterali msemmija hawn fuq, il-Forum Internazzjonali tat-Trasport (ITF - International Transport Forum) jopera sistema multilaterali ta’ kwoti li tipprevedi liċenzji multilaterali għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bit-triq minn impriżi tat-trasport stabbiliti f’pajjiż Membru tal-Konferenza Ewropea tal-Ministri tat-Trasport (ECMT - European Conference of Ministers of Transport). Il-liċenzji japplikaw għat-trasport tal-merkanzija bejn pajjiżi Membri tal-ECMT jew fi tranżitu mit-territorju ta’ wieħed jew aktar minn dawk il-pajjiżi. Madankollu, l-għadd ta’ kwoti fi ħdan is-sistema tal-ECMT huwa pjuttost baxx meta mqabbel mal-kwoti maħruġa skont il-ftehimiet bilaterali (għalkemm il-paragun mhuwiex rigoruż, peress li l-kwoti tal-ECMT jikkonċernaw liċenzji annwali, filwaqt li l-ftehimiet bilaterali inkwistjoni jirrigwardaw permessi għal vjaġġi uniċi). Fl-2022, 4 000 liċenzja annwali kienu attribwiti lill-operaturi Ukreni.

Fl-2006, l-Ukrajna ssieħbet fil-Ftehim dwar il-ħidma tal-ekwipaġġi ta’ vetturi involuti fit-trasport internazzjonali bit-triq (AETR) 2 li għalih l-Istati Membri kollha tal-UE huma wkoll partijiet kontraenti. B’konsegwenza ta’ dan, l-operaturi tal-Ukrajna li jittrasportaw merkanzija fit-territorju tal-Unjoni jridu jikkonformaw mal-istess ħin ta’ sewqan, pawżi u perjodi ta’ mistrieħ ta’ dawk li japplikaw fl-Unjoni f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 561/2006 3 .

Fid-dawl tal-aggressjoni militari mwettqa mir-Russja kontra l-Ukrajna, is-sitwazzjoni tat-trasport saret diffiċli ħafna għal dan il-pajjiż. Rotot tat-trasport importanti għat-trasport tal-merkanzija mill-Baħar l-Iswed huma mblukkati jew ġew meqruda mill-forzi militari Russi, u l-ispazju tal-ajru tal-Ukrajna jinsab magħluq għat-trasport ċivili. Bħalissa, il-prijorità tan-network ferrovjarju hija t-trasport tal-passiġġiera u tar-refuġjati, u għadu vulnerabbli ħafna għall-bumbardamenti tar-Russja.

Għaldaqstant, biex tiġi megħjuna l-ekonomija Ukrena li tinsab taħt pressjoni qawwija, huwa f’loku li jiġi konkluż b’mod urġenti ftehim bejn l-Unjoni u l-Ukrajna li se jdum sakemm l-impatt tal-gwerra fuq l-infrastrutturi u l-operazzjonijiet tat-trasport jibqa’ qawwi, u li bih in-network ferrovjarju vulnerabbli u batut, l-ispazju tal-ajru ċivili mblukkat, u l-portijiet tal-Baħar l-Iswed imblukkati jkunu jistgħu kemm jista’ jkun jitbiddlu b’alternattivi tat-trasport bit-triq mtejba biex tiġi trasportata l-merkanzija bejn l-UE u l-Ukrajna. Dan huwa importanti ferm għall-kummerċ fil-qmuħ, fil-fjuwil, fl-oġġetti tal-ikel u f’merkanzija oħra, li hemm bżonn li jiġi indirizzat b’mod urġenti biex titnaqqas l-insigurtà tal-ikel fl-Ukrajna u biex ikun evitat li jiżdied il-ħruġ ta’ refuġjati. Il-Ftehim se jinkludi wkoll klawżoli dwar ir-rikonoxximent tal-liċenzji tas-sewqan u taċ-ċertifikati tal-kompetenza professjonali għas-sewwieqa Ukreni li jkunu qegħdin jittrasportaw il-merkanzija lejn l-UE. Il-Ftehim se japplika għat-territorju tal-Ukrajna kkontrollat mill-gvern leġittimu tal-Ukrajna u kif rikonoxxut mill-Unjoni Ewropea.

Il-konklużjoni ta’ ftehim bħal dan hija fl-interess tal-Unjoni, mhux biss għax l-Unjoni għandha interess fl-istabbilizzazzjoni tal-Istat Ukren u tal-ekonomija Ukrena, iżda wkoll għax l-Ukrajna hija fornitur importanti ta’ prodotti bħall-qmuħ u oġġetti oħra tal-ikel, u għaliex it-trasportaturi tal-UE se jiksbu drittijiet tat-trasport reċiproċi għat-territorju tal-Ukrajna.

3.Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

4.Bażi ġuridika, sussidjarjetà u proporzjonalità

•Bażi ġuridika

•Kompetenza tal-Unjoni

Dan il-Ftehim jaqa’ taħt il-politika tat-trasport tal-Unjoni u huwa meħtieġ sabiex jinkiseb wieħed mill-objettivi msemmija fit-Trattati, li huwa “li tikkontribwixxi għal kummerċ ħieles u ġust”, u l-konklużjoni tiegħu hija prevista fl-Artikolu 136 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mal-Ukrajna.

Il-konklużjoni ta’ ftehimiet internazzjonali dwar it-trasport bit-triq tal-merkanzija hija prevista b’mod espliċitu wkoll f’att leġiżlattiv tal-Unjoni. 

B’mod partikolari, l-Artikolu 1 tar-Regolament (KE) Nru 1072/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 dwar regoli komuni għall-aċċess għas-suq internazzjonali tat-trasport bit-triq tal-merkanzija jistabbilixxi fil-paragrafi 2 u 3 li:

"2. Fil-każ ta’ trasport minn Stat Membru lejn pajjiż terz u viċeversa, dan ir-Regolament għandu japplika għal dik il-parti tal-vjaġġ fit-territorju ta’ Stat Membru traversat waqt il-vjaġġ. M’għandux japplika għal dik il-parti tal-vjaġġ li ssir fit-territorju tal-Istat Membru tat-tagħbija jew tal-ħatt sakemm ma jkunx ġie konkluż il-ftehim meħtieġ bejn il-Komunità u l-pajjiż terz.

3. Sakemm jintlaħqu il-ftehimiet imsemmija fil-paragrafu 2, dan ir-Regolament m’għandux jaffettwa:

(a) dispożizzjonijiet rigward it-trasport minn Stat Membru għal pajjiż terz u viċeversa li huma inklużi fil-ftehimiet bilaterali li ntlaħqu mill-Istati Membri ma’ dawk il-pajjiżi terzi;

(b) id-dispożizzjonijiet rigward it-trasport minn Stat Membru lejn pajjiż terz u viċeversa li huma inklużi fil-ftehim bilaterali li saru bejn l-Istati Membri li, taħt l-awtorizzazzjonijiet bilaterali jew taħt l-arranġamenti għal-liberalizzazzjoni, jippermettu t-tagħbija u l-ħatt fi Stat Membru minn trasportaturi li mhumiex stabbiliti f’dak l-Istat Membru”.

Barra minn hekk, il-konklużjoni tagħha tista’ taffettwa r-regoli komuni jew tbiddel il-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom kif stabbilit mill-ġurisprudenza tal-QĠUE. B’mod partikolari, fil-punt 201 tal-Opinjoni 2/15 tagħha tas-16 ta’ Mejju 2017 4 , il-Qorti ddikjarat dan li ġej: 

“201. Bħalma diġà kkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja, meta ftehim bejn l-Unjoni u Stat terz jipprevedi l-applikazzjoni, għar-relazzjonijiet internazzjonali koperti minn dan il-ftehim, ta’ regoli li jestendu ħafna fuq ir-regoli komuni tal-Unjoni applikabbli għas-sitwazzjonijiet intra-Komunitarji, dan il-ftehim għandu jitqies li jista’ jaffettwa jew li jbiddel il-portata ta’ dawn ir-regoli komuni. Fil-fatt, minkejja l-assenza ta’ kontradizzjoni mal-imsemmija regoli komuni, is-sens, il-portata u l-effikaċja tagħhom jistgħu jiġu influwenzati (ara, b’mod partikolari, l-Opinjoni 1/03 (Konvenzjoni l-ġdida ta’ Lugano), tas‑7 ta’ Frar 2006, EU:C:2006:81, il-punti 143 u 151 sa 153; l-Opinjoni 1/13 (Adeżjoni ta’ Stati terzi għall-Konvenzjoni ta’ Den Haag), tal‑14 ta’ Ottubru 2014, EU:C:2014:2303, il-punti 84 sa 90; kif ukoll is-sentenza tas‑26 ta’ Novembru 2014, Green Network, C‑66/13, EU:C:2014:2399, il-punti 48 u 49). ”

•Dmir tal-Kummissjoni li tikkonsulta

Meta titqies is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Lulju 2015 fil-kawża C-425/13 5 , li tiċċara r-rwoli tal-istituzzjonijiet differenti għall-fini tal-applikazzjoni tal-Artikolu 218(2) u (4) tat-TFUE f’konformità mal-prinċipji tal-bilanċ istituzzjonali u l-kooperazzjoni sinċiera reċiproka stabbiliti fl-Artikolu 13(2) TUE, huwa meħtieġ li dawn il-kjarifiki jiġu riflessi.

Huwa xieraq li l-Kummissjoni tipprovdi lill-Kunsill u lill-kumitat speċjali maħtur minnha bl-informazzjoni kollha meħtieġa għalihom biex jimmonitorjaw il-progress tan-negozjati, bħal, b’mod partikolari, l-għanijiet ġenerali mħabbra u l-pożizzjonijiet meħuda mill-partijiet l-oħra matul in-negozjati. Il-Kummissjoni se tirrapporta bil-miktub lill-Kunsill u lill-kumitat speċjali maħtur minnu dwar l-eżitu tan-negozjati b’mod li jippermetti lill-Kunsill jeżerċita l-prerogattivi istituzzjonali tiegħu.

Sabiex tikkonforma mal-obbligu tar-rispett tal-bilanċ istituzzjonali stabbilit fl-Artikolu 13(2) tat-TUE u mal-obbligu stabbilit fl-Artikolu 218(10) tat-TFUE, il-Kummissjoni se tinforma lill-Parlament Ewropew bl-istess mod.

•Proporzjonalità

5.Implikazzjonijiet baġitarji

6.Elementi oħra

•Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tar-Rakkomandazzjoni

Id-Deċiżjoni tal-Kunsill se tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni u l-Ukrajna biex jiġu indirizzati r-riperkussjonijiet tal-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u se tinnomina lill-Kummissjoni bħala negozjatur tal-Unjoni. Id-direttivi tan-negozjati li huma mehmuża mad-Deċiżjoni jagħtu deskrizzjoni wiesgħa tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-ftehim previst.

Rakkomandazzjoni għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 218(3) u (4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Billi:

(1)Jenħtieġ li jinfetħu negozjati bil-ħsieb li jiġi konkluż ftehim bejn l-Unjoni u r-Repubblika tal-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq. Huwa xieraq li l-ftehim japplika sakemm l-impatt tal-aggressjoni mhux provokata u mhux ġustifikata tar-Russja kontra l-Ukrajna fuq l-operazzjonijiet u l-infrastrutturi tat-trasport tal-Ukrajna jibqa’ qawwi.

(2)Il-Kummissjoni jenħtieġ li tinħatar bħala negozjatur.

(3)In-negozjati jenħtieġ li jsiru mill-Kummissjoni b’konsultazzjoni ma’ [isem il-kumitat speċjali li għandu jiddaħħal mill-Kunsill],

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-Kummissjoni hija b’dan awtorizzata tinnegozja, f’isem l-Unjoni, ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq.

Artikolu 2

Id-direttivi tan-negozjati huma stipulati fl-Anness.

Artikolu 3

In-negozjati għandhom isiru b’konsultazzjoni ma’ [isem il-kumitat speċjali li għandu jiddaħħal mill-Kunsill].

Artikolu 4

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.

Magħmul fi Brussell,

(1)    Study on the economic impact of an agreement between the EU and the Ukraine prepared by ICF, TRT and DIW Econ, Final Report, 14 October 2014. (Studju dwar l-impatt ekonomiku ta’ ftehim bejn l-UE u l-Ukrajna mħejji minn ICF, TRT u DIW Econ, Rapport Finali, l-14 ta’ Ottubru 2014).

(2)    Iffirmat f’Ġinevra, l-1 ta’ Lulju 1970.

(3)    Ir-Regolament (KE) Nru 561/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Marzu 2006 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerta leġiżlazzjoni soċjali li għandha x'taqsam mat-trasport bit-triq u li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 3821/85 u (KE) Nru 2135/98 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85

(4)    ECLI:UE:C:2017:376.

(5)    ECLI:EU:C:2015:483.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 6.4.2022

COM(2022) 167 final

ANNESS

tar-

Rakkomandazzjoni għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

li tawtorizza l-ftuħ ta' negozjati dwar ftehim dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna

ANNESS

Direttivi tan-negozjar għal ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna dwar it-trasport tal-merkanzija bit-triq

1.Objettivi tan-negozjati

Li jkun negozjat ftehim mal-Ukrajna li jilliberalizza t-trasport tal-merkanzija bit-triq billi jagħti drittijiet ta’ aċċess lill-operaturi Ukreni u tal-Unjoni Ewropea fir-rigward tat-trasport internazzjonali ta’ tranżitu u bilaterali u li fih ir-rikonoxximent tal-liċenzji tas-sewqan u taċ-ċertifikati tal-kompetenza professjonali maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti Ukreni fl-Unjoni Ewropea u viċi versa.

2.Kamp ta’ applikazzjoni tal-ftehim

Il-Ftehim jenħtieġ li jagħti aċċess għas-suq tal-Unjoni lit-trasportaturi bit-triq Ukreni.

(1)Il-Ftehim jenħtieġ li jilliberalizza t-trasport tal-merkanzija bit-triq billi jagħti drittijiet ta’ aċċess lill-operaturi tal-Ukrajna u tal-Unjoni Ewropea rigward it-trasport internazzjonali ta’ tranżitu u bilaterali bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna. Il-Ftehim jenħtieġ li jżomm jew iżid il-livell ta’ aċċess għas-suq jew opportunitajiet kummerċjali oħra disponibbli taħt il-ftehimiet bilaterali eżistenti dwar it-trasport bit-triq bejn l-Istati Membri tal-UE u l-Ukrajna.

(2)Il-Ftehim, li jenħtieġ li jkun ugwalment awtentiku bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE, jenħtieġ li jinkludi klawżola lingwistika għal dak il-għan.

(3)Il-Ftehim jenħtieġ li jindirizza l-liċenzji tas-sewqan u ċ-ċertifikati ta’ kompetenza professjonali maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti Ukreni biex jiżgura r-rikonoxximent tagħhom fl-Unjoni Ewropea.

(4)Il-Ftehim jenħtieġ li jkun limitat fiż-żmien u japplika sakemm l-impatt tal-aggressjoni militari tar-Russja kontra l-Ukrajna fuq l-infrastrutturi u l-operazzjonijiet tat-trasport tal-Ukrajna jibqa’ qawwi.

3.Dispożizzjonijiet ġenerali

Il-Ftehim, li huwa sussegwenti għall-ftehimiet bilaterali eżistenti dwar it-trasport bit-triq bejn l-Istati Membri tal-UE u l-Ukrajna, se jipprevali fuq id-dispożizzjonijiet tagħhom.

Ladarba dak il-Ftehim jiġi terminat, il-ftehimiet bilaterali eżistenti bejn l-Istati Membri tal-UE u l-Ukrajna jistgħu jerġgħu japplikaw sakemm l-Unjoni ma tikkonkludix ftehim ieħor mal-Ukrajna fil-qasam tat-trasport bit-triq.

4.Ġestjoni tal-Ftehim

Jenħtieġ li jiġi stabbilit Kumitat Konġunt magħmul minn rappreżentanti tal-Partijiet, li jenħtieġ li jkun responsabbli għall-amministrazzjoni tal-Ftehim u għall-implimentazzjoni xierqa tiegħu b’mod partikolari fir-rigward tal-adattament, wara l-modifika tagħhom, tar-regoli tal-UE inklużi f’Anness tal-Ftehim li l-Ukrajna għandha tikkonforma miegħu kif ukoll regoli ġodda applikabbli fil-qasam tat-trasport bit-triq adottati fil-livell tal-Unjoni.

L-esperti Ukreni jistgħu jitħallew jipparteċipaw bħala osservaturi fil-Gruppi ta’ Esperti stabbiliti mill-Unjoni u li jittrattaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li għandha tiġi applikata mill-Ukrajna, li se tiġi stabbilita f’Anness tal-Ftehim.

Il-Ftehim jenħtieġ li jinkludi mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim rapidu, effettiv u vinkolanti, li jiżgura li l-Ftehim ikun jista’ jiġi applikat kif xieraq.

Minkejja l-mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim, il-Ftehim jenħtieġ li jinkludi dispożizzjonijiet li għandhom jiġu applikati f’każ ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi tiegħu, bħall-possibbiltà li jiġu adottati miżuri ta’ salvagwardja xierqa jew li jiġu sospiżi bis-sħiħ jew parzjalment id-drittijiet jew il-privileġġi mogħtija skont it-termini tal-Ftehim.

5.Tmexxija tan-Negozjati

Il-Kummissjoni se tmexxi n-negozjati skont dawn id-direttivi u se tiżgura koordinazzjoni xierqa man-negozjati li għaddejjin u dawk futuri f’oqsma rilevanti oħra.