IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 1.12.2017

COM(2017) 698 final

2017/0312(NLE)

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-KUNSILL

dwar il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2019-2020) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020

MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

•Raġunijiet u objettivi tal-proposta

Sabiex ikompli l-finanzjament tar-riċerka u t-taħriġ nukleari hemm bżonn li jiġi adottat regolament ġdid biex jitkomplew l-attivitajiet tar-riċerka kollha mwettqa skont ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1314/2013 dwar il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2014-2018) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020 1 .

L-għan ewlieni tar-riċerka tal-fissjoni ffinanzjata minn Euratom huwa li ttejjeb is-sikurezza tat-teknoloġiji nukleari. Din ir-riċerka tikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet sikuri u pubblikament aċċettabbli għall-ġestjoni tal-iskart radjuattiv u biex tappoġġa r-radjuprotezzjoni u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet mediċi tar-radjazzjoni jonizzanti. Ir-riċerka tal-fużjoni tal-Euratom timmira li tgħin id-dekarbonizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija billi tiżviluppa fużjoni b’konfinament manjetiku. L-azzjonijiet diretti tal-programm jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tas-salvagwardji nukleari fl-Ewropa u globalment.

Il-proposta tal-Programm Euratom għall-2019-2020 tkompli tikkumplimenta l-Programm Orizzont 2020 2 . Tiddetermina l-baġit għall-azzjonijiet diretti u indiretti, tissettja l-objettivi tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) u tidentifika l-istrumenti ta’ appoġġ tar-R&Ż.

Il-proposta se tiżgura li r-riċerka u t-taħriġ iffinanzjati mill-Unjoni fix-xjenza u t-teknoloġija nukleari se jkomplu fl-2019-2020, biex b’hekk tmantni programm li jikkumplimenta, jikkatalizza u jikkoordina l-attivitajiet tal-Istati Membri sabiex jimmassimizza l-valur miżjud tal-Unjoni.

Skont l-Artikolu 7 tat-Trattat Euratom, il-programm Euratom (2014-2018) attwali huwa marbut bi skadenza ta’ ħames snin. Il-proposta preżenti għandha l-intenzjoni li tiżgura kontinwazzjoni mingħajr xkiel tal-programm fl-2019-2020. Dan l-approċċ se jiżgura l-kontinwità u l-koerenza tal-azzjoni matul il-perjodu kollu ta’ seba’ snin, 2014-2020, u għalhekk iktar koerenza mal-iskeda ta’ żmien ta’ Orizzont 2020. Dan terġa’ huwa ferm iktar importanti fid-dawl tal-fatt li l-Programmi Euratom u Orizzont 2020 jiżvolġu objettivi ta’ rinforz reċiproku.

•    Konsistenza mad-dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam ta’ politika

•    Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

–Id-Direttiva tal-Kunsill 2009/71/Euratom li tistabbilixxi qafas Komunitarju għas-sigurtà tal-installazzjonijiet nukleari 3 , kif emendata permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 2014/87/Euratom 4 ;

–Id-Direttiva tal-Kunsill 2011/70/Euratom li tistabbilixxi qafas Komunitarju għall-ġestjoni responsabbli u sikura ta’ fjuwil użat u skart radjuattiv 5 ;

–Id-Direttiva tal-Kunsill 2013/59/Euratom li tistabbilixxi standards bażiċi ta’ sikurezza għal protezzjoni kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni jonizzanti 6 .

–Il-programm jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Kapitolu 7 tat-Trattat Euratom, marbut mas-sistema tas-salvagwardji nukleari tal-UE. Jikkontribwixxi wkoll għall-aġendi u l-istrateġiji tas-sigurtà tal-UE.

2.    BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

•    Bażi ġuridika

Il-bażi ġuridika għal dan ir-Regolament hija l-Artikolu 7 tat-Trattat Euratom.

•    Għażla tal-istrument

Il-programm Euratom 2019-2020 huwa implimentat permezz ta’ Regolament ġdid.

3.    RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

•    Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

•    Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

•    Ġbir u użu tal-għarfien espert

•    Valutazzjoni tal-impatt

Abbażi tal-istess dispożizzjonijiet tal-programm Euratom 2014-2018, il-programm Euratom 2019-2020 iżomm l-istess kamp ta’ applikazzjoni u huwa bbażat fuq il-valutazzjoni tal-impatt ex ante oriġinali prodotta għall-perjodu kollu ta’ seba’ snin (2014-2020) bħala parti mill-valutazzjoni tal-impatt ta’ Orizzont 2020 (SEC(2011) 1427, Anness 6). Il-pjan direzzjonali għall-programm Euratom 2019-2020 9 jipprevedi valutazzjoni tal-impatt ġdida biss jekk il-Kummissjoni tipproponi bidliet maġġuri għall-estensjoni tal-programm.

Il-grupp espert tal-Kummissjoni dwar l-evalwazzjoni interim tal-azzjonijiet indiretti għall-programm Euratom 2014-18 għamel xi rakkomandazzjonijiet indirizzati lill-Kummissjoni 10 , b’mod partikolari dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ, u dwar l-aspetti tas-saħħa tar-riċerka dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet se jitqiesu fit-tħejjija tal-programm ta’ ħidma ta’ Euratom 2019-2020.

Fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet dwar l-azzjonijiet indiretti fir-riċerka tal-fużjoni, il-Kummissjoni se tinteraġixxi direttament ma’ EUROfusion biex tiżgura li dawn ir-rakkomandazzjonijiet jiġu indirizzati sa fejn huwa possibbli. Il-konsiderazzjoni tagħhom għaddejja bħalissa, u l-Kummissjoni se timmonitorja dan il-proċess bħala parti mill-attivitajiet ta’ rutina tagħha ta’ superviżjoni u ta’ ġestjoni tal-programm Euratom 11 .

Matul il-perjodu, se jiġu indirizzati sal-kamp ta’ applikazzjoni massimu possibbli r-rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-azzjonijiet diretti tal-programm Euratom. B’mod partikolari, se tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni biex ikomplu l-attivitajiet ta’ edukazzjoni u taħriġ kif ukoll ir-rinforzar tal-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-għarfien u t-titjib tal-aċċess miftuħ tal-infrastrutturi tar-riċerka nukleari tal-JRC. Iż-żieda tas-sinerġiji mal-attivitajiet mhux nukleari se tiġi kkunsidrata l-iktar fil-qasam tal-applikazzjonijiet tax-xjenza nukleari.

Xi rakkomandazzjonijiet jikkonċernaw aspetti fit-terminu taż-żmien twil tar-riċerka jew l-istrumenti nukleari li l-programm jikkondividi ma’ Orizzont 2020. Il-Kummissjoni beħsiebha tindirizza din il-valutazzjoni tal-impatt ex ante għall-programm Euratom li jmiss taħt il-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid (wara l-2020).

4.    IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

Il-baġit tal-proposta huwa ppreżentat fil-prezzijiet attwali. Id-dikjarazzjoni leġiżlattiva finanzjarja mehmuża tistabbilixxi l-implikazzjonijiet tar-riżorsi baġitarji, umani u amministrattivi.

5.    ELEMENTI OĦRAJN

•    Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti tal-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar

Il-prestazzjoni tal-programm se tiġi mmonitorjata kull sena abbażi ta’ sett ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni (ara l-Anness II) u sal-2022 se titwettaq evalwazzjoni ex post. Addizzjonalment, il-prestazzjoni se tiġi vvalutata fil-livell tal-azzjonijiet diretti u indiretti kif ġej:

–azzjonijiet diretti: il-prestazzjoni tal-JRC hija vvalutata internament permezz ta’ reviżjoni bejn il-pari interna annwali (evalwazzjoni tal-produttività u tal-impatt – PRIME) ibbażata fuq metodoloġija tal-evalwazzjoni ċertifikata ISO, u esternament permezz ta’ reviżjoni bejn il-pari minn għadd ta’ esperti tal-ogħla livell magħżula f’konsultazzjoni mal-bord tal-gvernaturi tal-JRC;

–azzjonijiet indiretti: il-proġetti individwali huma soġġetti għal reviżjoni ta’ nofs it-terminu obbligatorja.

•    Spjegazzjoni dettaljata tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

Il-bidliet ewlenin li ġejjin ġew introdotti meta mqabbla mal-programm Euratom 2014-2018:

–L-Artikolu 4 il-baġit għall-azzjonijiet diretti u indiretti ġie aġġornat għal 2019-2020.

–L-Artikolu 5 jintroduċi l-ftuħ tal-programm Euratom 2019-2020 għal pajjiżi u territorji assoċjati mal-programm Euratom 2014-2018.

–L-Artikolu 22 iħassar dispożizzjonijiet obsoleti li jikkonċernaw l-evalwazzjoni tal-programm.

–L-Artikolu 23 jagħti aġġornament tad-dispożizzjonijiet ta’ tħassir u tranżitorji: dawn jinkludu dispożizzjonijiet li jippermettu fondi allokati għall-istrumenti finanzjarji ta’ H2020 biex jerġgħu jintużaw mill-programm Euratom 2019-2020 (jew is-suċċessur tiegħu); il-possibbiltà ta’ trasferiment ta’ dħul assenjat akkumulat iżda mhux impenjat (kontribuzzjonijiet minn pajjiżi assoċjati) lill-programm Euratom 2019-2020; u l-kontinwazzjoni bla xkiel tal-kompiti tal-Kumitat tal-Programm.

– L-Anness I dwar l-attivitajiet li għandhom jiġu appoġġati mill-programm Euratom 2019-2020 ġie aġġornat – il-Ftehim Ewropew dwar l-Iżvilupp tal-Fużjoni (EFDA) issa ġie sostitwit minn EUROfusion. Il-kitba li tikkonċerna l-Joint European Torus (JET) fl-Anness 1 ġiet riveduta sabiex ma tippreġudikax il-possibiltajiet ta’ finanzjament skont il-programm Euratom 2019-2020 li probabbilment se jkunu jiddependu mill-eżitu tan-negozjati Brexit.

2017/0312 (NLE)

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-KUNSILL

dwar il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2019-2020) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, u b’mod partikolari l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 7 tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew 12 ,

Billi:

(1)Wieħed mill-għanijiet tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (“il-Komunità”) huwa li tikkontribwixxi biex jiżdied l-istandard tal-għajxien fl-Istati Membri inkluż billi, tippromwovi u tiffaċilita r-riċerka nukleari fl-Istati Membri u tikkumplimentaha billi twettaq programm ta’ riċerka u taħriġ tal-Komunità.

(2)Ir-riċerka nukleari tista’ tikkontribwixxi għall-prosperità soċjali u ekonomika u għas-sostenibbiltà ambjentali billi ttejjeb is-sikurezza u s-sigurtà nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni. Tal-istess importanza hija l-kontribuzzjoni potenzjali tar-riċerka nukleari għad-dekarbonizzazzjoni fit-terminu ta’ żmien twil tas-sistema tal-enerġija b’mod sikur, effiċjenti u sigur.

(3)L-evalwazzjoni interim tal-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità 2014-2018 stabbilit permezz tar-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1314/2013 13 (il-“Programm 2014-2018”) ikkonkludiet li l-azzjoni hija rilevanti u għadha strumentali biex tindirizza l-isfidi fis-sikurezza, is-sigurtà u s-salvagwardji nukleari, il-ġestjoni tal-iskart radjuattiv, il-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-enerġija mill-fużjoni.

(4)Sabiex tkun żgurata l-kontinwità tar-riċerka nukleari fil-livell tal-Komunità, hemm bżonn li jiġi stabbilit il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2019 sal-31 ta’ Diċembru 2020 (il-“Programm Euratom”). Il-Programm Euratom jenħtieġ li jkollu l-istess objettivi bħall-Programm 2014-2018, jappoġġa l-istess attivitajiet u juża l-istess mod ta’ implimentazzjoni li ta prova li huwa effiċjenti u xieraq għall-fini tal-kisba tal-objettivi tal-programm.

(5)Billi jappoġġa r-riċerka nukleari, il-Programm Euratom se jikkontribwixxi għall-ilħuq tal-objettivi tal-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020 (il-“Programm Qafas Orizzont 2020”) stabbilit permezz tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 14 u se jiffaċilita l-implimentazzjoni tal-istrateġija Ewropa 2020 u l-ħolqien u l-operat taż-Żona Ewropea tar-Riċerka.

(6)Minkejja l-impatt potenzjali tal-enerġija nukleari fuq il-provvista tal-enerġija u l-iżvilupp ekonomiku, aċċidenti nukleari serji jistgħu jagħmlu ħsara lis-saħħa tal-bniedem. Għalhekk, is-sikurezza nukleari u, fejn xieraq, l-aspetti tas-sigurtà ttrattati miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (il-“JRC”) jenħtieġ li jingħataw l-ikbar attenzjoni possibbli fil-Programm Euratom.

(7)Il-Pjan Strateġiku Ewropew għat-Teknoloġija tal-Enerġija (il-“Pjan SET”), stabbilit fil-konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill tat-28 ta’ Frar 2008 fi Brussell, qed jaċċellera l-iżvilupp ta’ portafoll ta’ teknoloġiji b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Il-Kunsill Ewropew qabel, fil-laqgħa tiegħu tal-4 ta’ Frar 2011, li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha se jippromwovu l-investiment fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u f’teknoloġiji sikuri u sostenibbli b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u se jiffukaw fuq l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tat-teknoloġija stabbiliti fil-Pjan SET. Kull Stat Membru jibqa’ ħieles li jagħżel it-tip ta’ teknoloġiji li jappoġġa.

(8)Peress li l-Istati Membri kollha għandhom installazzjonijiet nukleari jew jagħmlu użu minn materjali radjuattivi b’mod partikolari għal skopijiet mediċi, il-Kunsill, fil-konklużjonijiet tal-laqgħa tiegħu fi Brussell fl-1 u t-2 ta’ Diċembru 2008, irrikonoxxa l-ħtieġa kontinwa għall-ħiliet fil-qasam nukleari, b’mod partikolari permezz tal-edukazzjoni u t-taħriġ li jixirqu marbutin mar-riċerka u koordinati fil-livell tal-Komunità.

(9)Filwaqt li hija l-għażla individwali ta’ kull Stat Membru jekk għandux jagħmel użu mill-enerġija nukleari jew le, huwa rikonoxxut ukoll li l-enerġija nukleari taqdi rwoli differenti fi Stati Membri differenti.

(10)Billi ffirmat il-Ftehim dwar l-Istabbilment tal-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Enerġija mill-Fużjoni ITER għall-Implimentazzjoni Konġunta tal-Proġett ITER 15 , il-Komunità impenjat lilha nfisha li tipparteċipa fil-kostruzzjoni tal-Proġett ITER (ITER) u fl-isfruttar tiegħu fil-futur. Il-kontribuzzjoni tal-Komunità hija ġestita permezz tal-“Impriża Konġunta Ewropea għall-ITER u l-Iżvilupp tal-Enerġija mill-Fużjoni (Fużjoni għall-Enerġija)”, stabbilita permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/198/Euratom 16 .

(11)Biex il-fużjoni ssir opzjoni kredibbli għall-produzzjoni kummerċjali tal-enerġija, l-ewwel nett hemm bżonn li l-kostruzzjoni tal-ITER titlesta b’suċċess u fil-ħin u jibda l-operat tiegħu. It-tieni nett hemm bżonn li jiġi stabbilit pjan direzzjonali ambizzjuż iżda realistiku lejn il-produzzjoni tal-elettriku sal-2050. Biex jintlaħqu dawk il-miri hemm bżonn li l-programm Ewropew tal-fużjoni jiġi dirett lejn programm konġunt ta’ attivitajiet li jimplimentaw dan il-pjan direzzjonali. Sabiex jiġu żgurati l-kisbiet ta’ attivitajiet li għaddejjin fir-riċerka dwar il-fużjoni, kif ukoll l-impenn fit-tul tal-partijiet ikkonċernati fil-fużjoni kif ukoll il-kollaborazzjoni bejniethom, jenħtieġ li jkun żgurat l-appoġġ kontinwu tal-Komunità. Jenħtieġ li jkun hemm fokus aktar b’saħħtu primarjament fuq l-attivitajiet b’appoġġ għall-ITER, iżda wkoll fuq l-iżviluppi lejn ir-reattur ta’ dimostrazzjoni, inkluż l-involviment aktar b’saħħtu, kif jixraq, mis-settur privat. Tali razzjonalizzazzjoni u ffukar mill-ġdid jenħtieġ li jinkisbu mingħajr ma jkun hemm tfixkil fit-tmexxija Ewropea tal-komunità xjentifika tal-fużjoni.

(12)Il-JRC jenħtieġ li jkompli jipprovdi appoġġ xjentifiku u teknoloġiku indipendenti xprunat mill-konsumatur għall-formulazzjoni, l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-Komunità, b’mod partikolari fil-qasam tar-riċerka u tat-taħriġ fis-sikurezza u s-sigurtà nukleari. Sabiex jiġu ottimizzati r-riżorsi umani u jiġi żgurat li ma jkunx hemm duplikazzjoni tar-riċerka fl-Unjoni, kwalunkwe attività ġdida mwettqa mill-JRC jenħtieġ li tkun analizzata sabiex tiġi kkontrollata l-konsistenza tagħha ma’ attivitajiet eżistenti fl-Istati Membri. L-aspetti tas-sigurtà tal-Programm Qafas Orizzont 2020 jenħtieġ li jkunu limitati għall-azzjonijiet diretti tal-JRC.

(13)Il-JRC jenħtieġ li jkompli jiġġenera riżorsi addizzjonali permezz ta’ attivitajiet kompetittivi, inkluż il-parteċipazzjoni f’azzjonijiet indiretti tal-Programm Euratom, il-ħidma tal-parti terza u, fuq livell inqas, l-isfruttar tal-proprjetà intellettwali.

(14)Fl-interess tal-Istati Membri kollha tagħha r-rwol tal-Unjoni huwa li tiżviluppa qafas biex tappoġġa riċerka konġunta mill-aktar avvanzata, il-ħolqien u l-preservazzjoni tal-għarfien dwar it-teknoloġiji tal-fissjoni nukleari, b’enfasi speċjali fuq is-sikurezza, is-sigurtà, il-protezzjoni mir-radjazzjoni u n-nonproliferazzjoni. Dak jirrikjedi evidenza xjentifika indipendenti, li għaliha l-JRC jista’ jagħti kontribut ewlieni. Dak ġie rikonoxxut fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, datata s-6 ta’ Ottubru 2010, intitolata “Inizjattiva Ewlenija Ewropa 2020 Unjoni tal-Innovazzjoni”, li fiha l-Kummissjoni ddikjarat l-intenzjoni tagħha li ssaħħaħ l-evidenza xjentifika għat-tfassil tal-politika permezz tal-JRC. Il-JRC jipproponi li jwieġeb għal dik l-isfida billi jiffoka r-riċerka tiegħu dwar is-sikurezza u s-sigurtà nukleari fuq il-prijoritajiet tal-politika tal-Unjoni.

(15)Bil-għan li tiġi approfondita r-relazzjoni bejn ix-xjenza u s-soċjetà u tissaħħaħ il-fiduċja tal-pubbliku fix-xjenza, il-Programm Euratom jenħtieġ li jiffavorixxi involviment infurmat taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili dwar kwistjonijiet ta’ riċerka u innovazzjoni permezz tal-promozzjoni tal-edukazzjoni tax-xjenza, billi l-għarfien xjentifiku ikun iktar aċċessibbli, bl-iżvilupp ta’ aġendi ta’ riċerka u innovazzjoni responsabbli li jissodisfaw it-tħassib u l-aspettattivi taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili, u bl-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-attivitajiet tal-Programm Euratom.

(16)L-implimentazzjoni tal-Programm Euratom jenħtieġ li twieġeb għall-opportunitajiet u l-ħtiġijiet li qed jevolvu relatati max-xjenza u t-teknoloġija, l-industrija, il-politiki u s-soċjetà. Fil-fatt, l-aġendi jenħtieġ li jkunu stabbiliti b’kooperazzjoni mill-qrib mal-partijiet ikkonċernati mis-setturi kollha kkonċernati, u jenħtieġ li jingħata lok għal flessibbiltà suffiċjenti għal żviluppi ġodda. Il-konsultazzjoni esterna tista’ tiġi mfittxija matul il-Programm Euratom, ukoll permezz tal-użu ta’ strutturi rilevanti bħall-Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija.

(17)L-eżiti tad-dibattiti li saru fis-Simpożju dwar “Il-Vantaġġi u l-Limitazzjonijiet tar-Riċerka dwar il-Fissjoni Nukleari għal Ekonomija b’Livell Baxx ta’ Emissjoni ta’ Karbonju” mħejji matul studju interdixxiplinarju li kien jinvolvi, fost l-oħrajn, esperti mill-oqsma tal-enerġija, l-ekonomija u x-xjenzi soċjali, organizzat flimkien mill-Kummissjoni u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew fi Brussell fis-26 u s-27 ta’ Frar 2013, irrikonoxxew il-ħtieġa li titkompla r-riċerka nukleari fil-livell Ewropew.

(18)Il-Programm Euratom jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-attraenza tal-professjoni tar-riċerka fl-Unjoni. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni adegwata lil Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi ta’ Kondotta għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi 17 , flimkien ma’ oqfsa ta’ referenza rilevanti oħrajn definiti fil-kuntest taż-Żona Ewropea tar-Riċerka, filwaqt li tkun rispettata n-natura volontarja tagħhom.

(19)L-attivitajiet żviluppati taħt il-Programm Euratom jenħtieġ li jimmiraw li jippromwovu l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fir-riċerka u l-innovazzjoni, billi jindirizzaw b’mod partikolari l-kawżi sottostanti fl-iżbilanċ bejn is-sessi, billi jisfruttaw il-potenzjal kollu kemm tar-riċerkaturi nisa kif ukoll tal-irġiel u billi jintegraw d-dimensjoni tas-sessi fil-kontenut tal-proġetti sabiex itejbu l-kwalità tar-riċerka u jistimulaw l-innovazzjoni. L-attivitajiet jenħtieġ li jkunu mmirati wkoll lejn l-implimentazzjoni tal-prinċipji relatati mal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel kif stipulat fl-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropa u l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

(20)L-attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni appoġġati mill-Programm Euratom jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji etiċi fundamentali. Jenħtieġ li jitqiesu kif xieraq l-opinjonijiet dwar il-kwistjonijiet tal-enerġija tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji l-Ġodda. L-attivitajiet ta’ riċerka jenħtieġ li jqisu wkoll l-Artikolu 13 tat-TFUE u jnaqqsu l-użu tal-annimali fir-riċerka u l-ittestjar, bil-ħsieb li fl-aħħar mill-aħħar l-użu tal-annimali jiġi sostitwit. L-attivitajiet kollha jenħtieġ li jitwettqu bl-iżgurar ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem.

(21)Jenħtieġ li jinkiseb ukoll impatt ikbar bil-kombinament tal-Programm Euratom u l-fondi tas-settur privat fi sħubiji pubbliċi-privati f’oqsma ewlenin fejn ir-riċerka u l-innovazzjoni jistgħu jikkontribwixxu għall-miri kompetittivi usa’ tal-Unjoni. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-involviment tal-impriżi żgħar u medji.

(22)Il-Programm Euratom jenħtieġ li jippromwovi l-kooperazzjoni, b’mod partikolari fil-qasam tas-sikurezza, mal-pajjiżi terzi bbażata fuq interess komuni u benefiċċju reċiproku partikolarment biex jippromwovi titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari.

(23)Sabiex jinżammu kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi kollha li huma attivi fis-suq intern, il-finanzjament ipprovdut mill-Programm Euratom jenħtieġ li jkun imfassal skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat sabiex jiżgura l-effettività tan-nefqa pubblika u ma jippermettix distorsjonijiet tas-suq bħall-esklużjoni tal-finanzjament privat, il-ħolqien ta’ strutturi tas-suq ineffettivi jew il-preservazzjoni ta’ kumpaniji ineffiċjenti.

(24)Il-ħtieġa għal approċċ ġdid għall-ġestjoni tal-kontroll u tar-riskju fil-finanzjament tar-riċerka tal-Unjoni ġie rikonoxxut mill-Kunsill Ewropew fil-konklużjonijiet tiegħu tal-4 ta’ Frar 2011, li talbu għal bilanċ ġdid bejn il-fiduċja u l-kontroll u bejn it-teħid u l-evitar tar-riskju. Il-Parlament Ewropew, fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta’ Novembru 2010 dwar is-simplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Programmi Qafas tar-Riċerka 18 , talab għal ċaqliqa prammatika lejn is-simplifikazzjoni amministrattiva u finanzjarja u ddikjara li l-ġestjoni tal-finanzjament tar-riċerka tal-Unjoni jenħtieġ li tkun ibbażata aktar fuq il-fiduċja u li tkun tolleranti għar-riskju lejn il-parteċipanti.

(25)L-interessi finanzjarji tal-Unjoni jenħtieġ li jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati matul iċ-ċiklu tan-nefqa, inklużi l-prevenzjoni, id-detezzjoni u l-investigazzjoni tal-irregolaritajiet, l-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa jew użati skorrettament u, fejn xieraq, penali. Strateġija tal-kontroll riveduta, li tibdel il-fokus mill-minimizzazzjoni tar-rati ta’ żball għal kontroll ibbażat fuq ir-riskju u d-detezzjoni tal-frodi, jenħtieġ li tnaqqas il-piż tal-kontroll għall-parteċipanti.

(26)Huwa importanti li tiġi żgurata amministrazzjoni finanzjarja soda tal-Programm Euratom u l-implimentazzjoni tiegħu bl-iktar mod effettiv u faċli għall-utent, filwaqt li jkunu żgurati wkoll iċ-ċertezza legali u l-aċċessibbiltà tiegħu għall-parteċipanti kollha. Jeħtieġ li tkun żgurata l-konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ir-“Regolament Finanzjarju”) 19 u mar-rekwiżiti tas-simplifikazzjoni u ta’ regolamentazzjoni aħjar.

(27)Sabiex tkun żgurata l-iktar implimentazzjoni effiċjenti possibbli, u aċċess faċli għall-parteċipanti kollha permezz ta’ proċeduri simplifikati, u biex jinkiseb qafas koerenti, komprensiv u trasparenti għall-parteċipanti, il-parteċipazzjoni fil-Programm Euratom u d-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka jenħtieġ li jkunu soġġetti għar-regoli applikabbli fil-Programm Qafas Orizzont 2020, kif stipulat fir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill b’ċerti adattamenti jew eċċezzjonijiet.

(28)Sabiex ikun jista’ jsir l-iktar użu effettiv tal-istrumenti finanzjarji tad-dejn u l-ekwità stabbiliti taħt il-Programm Qafas 2020, filwaqt li tiġi ppreservata n-natura distinta tal-azzjonijiet taħt il-Programm Euratom u li jsir użu sħiħ tal-baġit disponibbli, il-pagamenti lura li jirriżultaw minn kwalunkwe minn dawk l-istrumenti finanzjarji dovuti għan-nuqqas ta’ użu ta’ fondi magħmula disponibbli taħt il-Programm Euratom jew il-Programm 2014-2018 jenħtieġ li jibbenefikaw direttament lill-Programm Euratom jew lill-programm suċċessur tiegħu.

(29)Huwa importanti li tkun żgurata l-possibbiltà li jintuża dħul assenjat estern disponibbli akkumulat fl-aħħar tal-Programm 2014-2018, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi u l-azzjonijiet identiċi segwiti mill-Programm Euratom.

(30)Huwa importanti li jkompli jiġi ffaċilitat l-isfruttar tal-proprjetà intelletwali żviluppata mill-parteċipanti filwaqt li jiġu protetti l-interessi leġittimi ta’ parteċipanti oħrajn u tal-Komunità f’konformità mal-Kapitolu 2 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (“it-Trattat”).

(31)Il-fondi ta’ garanzija għall-parteċipanti, ġestiti mill-Kummissjoni u stabbiliti skont ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1908/2006 20 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 139/2012 21 , taw prova li huma mekkaniżmu ta’ salvagwardja importanti li jimmitiga r-riskji assoċjati mal-ammonti dovuti u mhux rimborżati minn parteċipanti f’kontumaċja. Il-fond ta’ garanzija għall-parteċipanti stabbilit skont ir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 22 jenħtieġ li jkopri wkoll azzjonijiet skont dan ir-Regolament.

(32)Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet indiretti taħt il-Programm Euratom, il-Kummissjoni jenħtieġ li tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni biex tadotta programmi ta’ ħidma u d-deċiżjoni dwar l-approvazzjoni tal-finanzjament ta’ azzjonijiet indiretti. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni jenħtieġ li jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 23 .

(33)Il-kisba tal-objettivi tal-Programm Euratom f’oqsma rilevanti tirrikjedi appoġġ għall-attivitajiet trażversali, kemm fi ħdan il-Programm Euratom u b’mod konġunt mal-attivitajiet tal-Programm Qafas Orizzont 2020.

(34)Il-ġestjoni effettiva tal-prestazzjoni, li tinkludi l-evalwazzjoni u l-monitoraġġ, tirrikjedi żvilupp ta’ indikaturi speċifiċi tal-prestazzjoni li jistgħu jitkejlu matul iż-żmien, li huma kemm realistiċi kif ukoll jirriflettu l-loġika tal-intervent u huma rilevanti għall-ġerarkija li tixraq tal-objettivi u l-attivitajiet. Jenħtieġ li jiddaħħlu fis-seħħ mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni li jixirqu bejn l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-Programm Euratom, minn naħa waħda, u l-monitoraġġ tal-progress, il-kisbiet u l-funzjonament taż-Żona Ewropea tar-Riċerka, min-naħa l-oħra.

(35)Il-Bord tal-Gvernaturi tal-JRC, stabbilit permezz tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 96/282/Euratom 24 , ġie kkonsultat dwar il-kontenut xjentifiku u teknoloġiku tal-azzjonijiet diretti tal-JRC.

(36)Għall-finijiet taċ-ċertezza legali, ir-Regolament (UE) Nru 1314/2013 jenħtieġ li jitħassar.

(37)Il-Kummissjoni kkonsultat lill-Kumitat Xjentifiku u Tekniku tal-Euratom,

ADOTTA DAN IR-REGOLAMENT:

TITOLU I
STABBILIMENT

Artikolu 1
Stabbiliment 

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2019 sal-31 ta’ Diċembru 2020 (il-“Programm Euratom”), u jistipula r-regoli għall-parteċipazzjoni f’dak il-Programm, inkluż il-parteċipazzjoni fi programmi ta’ korpi tal-finanzjament li jiġġestixxu l-fondi mogħtija skont dan ir-Regolament u fl-attivitajiet imwettqa b’mod konġunt taħt dan ir-Regolament u taħt il-Programm Qafas Orizzont 2020 għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (il-“Programm Qafas Orizzont 2020”) stabbilit permezz tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Artikolu 2
Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(a)“attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni” tfisser l-ispettru kollu ta’ attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp teknoloġiku, dimostrazzjoni u innovazzjoni, inkluż il-promozzjoni ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, disseminazzjoni u ottimizzazzjoni tar-riżultati u stimulu tat-taħriġ u l-mobbiltà tar-riċerkaturi fil-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (minn hawn ’il quddiem “il-Komunità”);

(b)“azzjonijiet diretti” tfisser attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni permezz taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tagħha (il-“JRC”);

(c)“azzjonijiet indiretti” tfisser attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni li għalihom l-Unjoni jew il-Komunità (minn hawn ’il quddiem l-“Unjoni”) jipprovdu appoġġ finanzjarju u li jitwettqu mill-parteċipanti;

(d)“sħubija pubblika-privata” tfisser sħubija fejn is-sħab tas-settur privat, il-Komunità u, fejn jixraq, sħab oħrajn, bħal korpi tas-settur pubbliku, jimpenjaw lilhom infushom li jappoġġaw b’mod konġunt l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ programm jew attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni;

(e)“sħubija pubblika-pubblika” tfisser sħubija fejn korpi tas-settur pubbliku jew korpi b’missjoni ta’ servizz pubbliku fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali jimpenjaw lilhom infushom mal-Komunità biex b’mod konġunt jappoġġaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ programm jew attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni.

Artikolu 3
Objettivi

1.L-objettiv ġenerali tal-Programm Euratom huwa li jitwettqu attivitajiet ta’ riċerka u taħriġ nukleari b’enfasi fuq it-titjib kontinwu tas-sikurezza, is-sigurtà u l-protezzjoni mir-radjazzjoni nukleari, u li b’mod partikolari potenzjalment jikkontribwixxi għad-dekarbonizzazzjoni fit-tul tas-sistema tal-enerġija b’mod sikur, effiċjenti u sigur. L-objettiv ġenerali għandu jiġi implimentat permezz tal-attivitajiet speċifikati fl-Anness I fil-forma ta’ azzjonijiet diretti u indiretti li jindirizzaw l-objettivi speċifiċi stipulati fil-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu.

2.L-azzjonijiet indiretti tal-Programm Euratom għandu jkollhom l-objettivi li ġejjin:

(a)jappoġġaw l-operat sikur ta’ sistemi nukleari;

(b)jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet ta’ sigurtà aktar fit-tul għall-ġestjoni ta’ skart nukleari aħħari inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll separazzjoni u trażmutazzjoni;

(c)jappoġġaw l-iżvilupp u s-sostenibbiltà ta’ għarfien espert u eċċellenza nukleari fl-Unjoni;

(d)jappoġġaw il-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet mediċi għar-radjazzjoni, inkluż fost l-oħrajn, il-provvista sigura u sikura u l-użu ta’ isotopi radjuattivi;

(e)jimxu lejn dimostrazzjoni tal-fattibbiltà tal-fużjoni bħala sors ta’ enerġija billi jisfruttaw faċilitajiet eżistenti u futuri tal-fużjoni;

(f)jibnu l-pedamenti għall-impjanti tal-enerġija mill-fużjoni tal-futur billi jiżviluppaw materjali, teknoloġiji u disinn kunċettwali;

(g)jippromwovu l-innovazzjoni u l-kompetittività industrijali;

(h)jiżguraw id-disponibbiltà u l-użu tal-infrastrutturi tar-riċerka ta’ rilevanza pan-Ewropea;

3.L-azzjonijiet diretti tal-Programm Euratom għandu jkollhom l-objettivi speċifiċi li ġejjin:

(a)itejbu s-sikurezza nukleari inkluż: is-sikurezza tar-reatturi nukleari u tal-fjuwil, il-ġestjoni tal-iskart, inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll is-separazzjoni u t-trażmutazzjoni; id-dekummissjonar, u t-tħejjija għal emerġenza;

(b)it-titjib tas-sigurtà nukleari inkluż: is-salvagwardji nukleari, in-nonproliferazzjoni, il-ġlieda kontra t-traffikar illegali u l-forensika nukleari;

(c)iżidu l-eċċellenza fil-bażi tax-xjenza nukleari għall-istandardizzazzjoni;

(d)irawmu l-ġestjoni tal-għarfien, l-edukazzjoni u t-taħriġ;

(e)jappoġġaw il-politika tal-Unjoni dwar is-sikurezza u s-sigurtà nukleari.

Kwalunkwe attribuzzjoni ġdida ta’ attività lill-JRC għandha tiġi analizzata mill-Bord ta’ Gvernaturi tal-JRC biex jikkontrollaw il-konsistenza tagħha mal-attivitajiet diġà eżistenti fl-Istati Membri.

4.Il-Programm Euratom għandu jiġi implimentat b’tali mod li jiżgura li l-prijoritajiet u l-attivitajiet appoġġati huma rilevanti għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu u jqisu n-natura li qed tevolvi tax-xjenza, it-teknoloġija, l-innovazzjoni, it-tfassil tal-politika, is-swieq u s-soċjetà, bil-għan li jiġu ottimizzati r-riżorsi umani u finanzjarji u tiġi evitata d-duplikazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp nukleari fl-Unjoni.

5.Fi ħdan l-objettivi speċifiċi msemmija fil-paragrafi 2 u 3, jistgħu jitqiesu ħtiġijiet ġodda u mhux previsti li jirriżultaw matul il-perjodu ta’ implimentazzjoni tal-Programm Euratom. Dan jista’, jekk debitament ġustifikat, jinkludi tweġibiet għal opportunitajiet, kriżijiet u theddid emerġenti, għal ħtiġijiet relatati mal-iżvilupp ta’ politiki ġodda tal-Unjoni, u għall-ippilotar ta’ azzjonijiet previsti sabiex ikunu ta’ appoġġ fil-qafas ta’ programmi futuri.

Artikolu 4
Baġit

1.Il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-Programm Euratom għandu jkun EUR 770 220 000. Dak l-ammont għandu jitqassam kif ġej:

(a)azzjonijiet indiretti għall-programm ta’ riċerka u żvilupp fil-fużjoni, EUR 349 834 000;

(b)azzjonijiet indiretti għall-fissjoni nukleari, is-sikurezza u l-protezzjoni mir-radjazzjoni EUR 151 579 000;

(c)azzjonijiet diretti, EUR 268 807 000.

Għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet indiretti tal-Programm Euratom, in-nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni għandha tqis fuq medja mhux iktar minn 6% matul id-durata tal-Programm Euratom.

2.Il-pakkett finanzjarju tal-Programm Euratom jista’ jkopri spejjeż li jirriżultaw mill-attivitajiet ta’ tħejjija, monitoraġġ, kontroll, verifika u evalwazzjoni, li huma meħtieġa għall-ġestjoni ta’ dak il-Programm u għall-kisba tal-objettivi tiegħu, b’mod partikolari l-istudji u l-laqgħat tal-esperti, sa fejn huma relatati mal-objettivi ġenerali ta’ dan ir-Regolament, u l-ispejjeż marbuta man-netwerks tat-teknoloġija tal-informazzjoni li jiffukaw fuq l-ipproċessar u l-iskambju tal-informazzjoni, flimkien ma’ kull spiża oħra ta’ assistenza teknika u amministrattiva mġarrba mill-Kummissjoni għall-ġestjoni tal-Programm Euratom. L-ispejjeż għal azzjonijiet kontinwi u ripetittivi bħall-kontroll, il-verifika u netwerks tal-IT se jiġu koperti fi ħdan il-limiti tan-nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni speċifikata fil-paragrafu 1.

3.Fejn meħtieġ u debitament ġustifikat, l-approprjazzjonijiet jistgħu jiddaħħlu fil-baġit lil hinn mill-2020 biex ikopru spejjeż ta’ assistenza teknika u amministrattiva, sabiex jippermettu l-ġestjoni ta’ azzjonijiet li jkunu għadhom ma tlestewx sal-31 ta’ Diċembru 2020.

4.Fejn l-azzjonijiet diretti jikkontribwixxu għal inizjattivi stabbiliti minn entitajiet inkarigati mill-Kummissjoni bl-implimentazzjoni ta’ kompiti f’konformità mal-Artikolu 6(2) u l-Artikolu 15, tali kontribuzzjoni ma għandix tiġi kkunsidrata bħala parti mill-kontribuzzjoni finanzjarja allokata għal dawk l-inizjattivi.

5.L-impenji baġitarji jistgħu jitqassmu f’pagamenti akkont annwali. Kull sena l-Kummissjoni għandha timpenja l-pagamenti akkont annwali filwaqt li tqis il-progress tal-azzjonijiet li jkunu qed jirċievu appoġġ finanzjarju, l-istima tal-ħtiġijiet u l-baġit disponibbli.

Artikolu 5
Assoċjazzjoni ta’ pajjiżi terzi

1.Il-Programm Euratom għandu jkun miftuħ għall-assoċjazzjoni ta’:

(a)pajjiżi aderenti, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali, skont il-prinċipji u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta’ dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u d-deċiżjonijiet ta’ kunsilli ta’ assoċjazzjoni jew ftehimiet simili;

(b)membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA), jew pajjiżi jew territorji koperti mill-Politika Ewropea tal-Viċinat li jissodisfaw il-kriterji kollha li ġejjin:

(i)kapaċità tajba fix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni;

(ii)rekord tajjeb ta’ mġiba ta’ parteċipazzjoni fi programmi ta’ riċerka u innovazzjoni tal-Unjoni;

(iii)trattament ġust u ekwu tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali;

(c)pajjiżi jew territorji assoċjati mas-Seba’ Programm Qafas tar-Riċerka ta’ Euratom jew mal-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Euratom 2014-2018.

2.It-termini u l-kundizzjonijiet speċifiċi rigward il-parteċipazzjoni tal-pajjiżi assoċjati fil-Programm Euratom, inkluż il-kontribuzzjoni finanzjarja, ibbażati fuq il-prodott domestiku gross tal-pajjiż assoċjat, għandhom ikunu determinati mill-ftehimiet internazzjonali bejn l-Unjoni u l-pajjiżi assoċjati.

TITOLU II
IMPLIMENTAZZJONI

KAPITOLU I
Implimentazzjoni, ġestjoni u forom ta’ appoġġ

Artikolu 6
Ġestjoni u forom ta’ appoġġ tal-Komunità

1.Il-Programm Euratom għandu jkun implimentat permezz ta’ azzjonijiet indiretti li jużaw forma waħda ta’ finanzjament jew diversi previsti fir-Regolament Finanzjarju, b’mod partikolari għotjiet, premji, akkwist u strumenti finanzjarji. L-appoġġ tal-Komunità għandu jikkonsisti wkoll minn azzjonijiet diretti fil-forma ta’ attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni li jsiru mill-JRC.

2.Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 10 tat-Trattat, il-Kummissjoni tista’ tinkariga parti mill-implimentazzjoni tal-Programm Euratom lill-korpi ta’ finanzjament msemmija fl-Artikolu 58(1)(c) tar-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni tista’ wkoll tinkariga l-implimentazzjoni ta’ azzjoni indiretta taħt il-Programm Euratom lil korpi maħluqa taħt il-Programm Qafas Orizzont 2020 jew imsemmija fih.

3.Il-Kummissjoni għandha tadotta, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 12(3), id-deċiżjoni dwar l-approvazzjoni tal-finanzjament ta’ azzjonijiet indiretti.

Artikolu 7
Regoli għal parteċipazzjoni u disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka

1.Soġġetta għall-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu, il-parteċipazzjoni ta’ kwalunkwe entità legali f’azzjonijiet indiretti li jsiru taħt il-Programm Euratom għandha tkun amministrata minn regoli stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

2.Għall-finijiet tal-Programm Euratom, “ir-regoli tas-sigurtà” msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 43(2) tar-Regolament (UE) Nru 1290 /2013 għandhom jinkludu l-interessi tad-difiża tal-Istati Membri fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 24 tat-Trattat.

Permezz ta’ deroga mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 44(3) tar-Regolament (UE) Nru 1290/2013, il-Kummissjoni jew il-korp ta’ finanzjament jistgħu, fir-rigward ta’ riżultati li huma ġġenerati minn parteċipanti li jkunu rċevew kontribuzzjoni finanzjarja tal-Komunità, joġġezzjonaw għal trasferimenti ta’ sjieda jew għal għotjiet kemm ta’ liċenzja esklussiva kif ukoll mhux esklussiva, lill-partijiet terzi stabbiliti f’pajjiż terz mhux assoċjat mal-Programm Euratom fejn jikkunsidraw li l-għotja jew it-trasferiment mhumiex f’konformità mal-interess tal-iżvilupp tal-kompetittività tal-ekonomija tal-Unjoni jew huma inkonsistenti mal-prinċipji etiċi jew il-kunsiderazzjonijiet tas-sigurtà. “Kunsiderazzjonijiet tas-sigurtà” għandha tinkludi l-interessi tad-difiża tal-Istati Membri fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 24 tat-Trattat.

Permezz ta’ deroga mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 49(1) tar-Regolament (UE) Nru 1290/2013, il-Komunità u l-impriżi konġunti tagħha għandhom, għall-fini tal-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki u l-programmi tal-Komunità jew l-obbligi assunti permezz ta’ kooperazzjoni internazzjonali ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, igawdu minn drittijiet ta’ aċċess għar-riżultati ta’ parteċipant li jkun irċieva kontribuzzjoni finanzjarja tal-Komunità. Drittijiet ta’ aċċess bħal dawn għandhom jinkludu d-dritt biex partijiet terzi jiġu awtorizzati jużaw ir-riżultati fl-akkwist pubbliku u d-dritt ta’ sottoliċenzjar u għandhom ikunu limitati għal użu mhux kummerċjali u mhux kompetittiv u għandhom jingħataw fuq bażi ta’ mingħajr royalty.

3.Il-fond ta’ garanzija tal-parteċipant stabbilit permezz tar-Regolament (UE) Nru 1290/2013 għandu jkopri r-riskju assoċjat man-nuqqas ta’ rkupru ta’ somom dovuti mill-parteċipanti f’azzjonijiet iffinanzjati permezz ta’ għotjiet mill-Kummissjoni jew korpi ta’ finanzjament skont dan ir-Regolament.

Artikolu 8
Attivitajiet trażversali

1.Sabiex jinkisbu l-objettivi tal-Programm Euratom u biex jiġu indirizzati l-isfidi komuni tal-Programm Euratom u tal-Programm Qafas Orizzont 2020, azzjonijiet trasversali fl-azzjonijiet indiretti stipulati fl-Anness I u/jew dawk li jimplimentaw il-Programm Speċifiku tal-Programm Qafas Orizzont 2020, kif stabbilit permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/743/UE 25 , jistgħu jibbenefikaw mill-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni.

2.Il-kontribuzzjoni finanzjarja msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu tista’ tiġi kkombinata mill-kontribuzzjonijiet finanzjarji għal azzjonijiet indiretti stabbiliti fl-Artikolu 4 ta’ dan ir-Regolament u fl-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013, u implimentata permezz ta’ skema unika ta’ finanzjament.

Artikolu 9
Ugwaljanza bejn is-sessi

Il-Programm Euratom għandu jiżgura l-promozzjoni effettiva tal-ugwaljanza bejn is-sessi u d-dimensjoni tas-sessi fil-kontenut tar-riċerka u l-innovazzjoni.

Artikolu 10
Prinċipji etiċi

1.L-attivitajiet kollha tar-riċerka u l-innovazzjoni mwettqa taħt il-Programm Euratom għandhom ikunu konformi mal-prinċipji etiċi u l-leġislazzjoni rilevanti nazzjonali, tal-Unjoni u internazzjonali, inkluż il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Protokolli Supplimentari tagħha.

Għandha tingħata attenzjoni partikolari lejn il-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-dritt għall-privatezza, id-dritt għall-protezzjoni tad-dejta personali, id-dritt għall-integrità fiżika u mentali tal-persuni, id-dritt għan-nondiskriminazzjoni u l-bżonn li jkunu żgurati livelli għoljin ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem.

2.L-attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni li jitwettqu taħt il-Programm Euratom għandu jkollhom fokus esklussiv fuq l-applikazzjonijiet ċivili.

Artikolu 11
Programmi ta’ Ħidma

1.Il-Kummissjoni tista’ tadotta, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 12(3), programmi ta’ ħidma għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet indiretti. Tali programmi ta’ ħidma għandhom jippermettu għal approċċi minn isfel għal fuq li jindirizzaw l-objettivi f’modi innovattivi.

Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu l-elementi essenzjali għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet skont ir-Regolament Finanzjarju, inkluż l-objettivi dettaljati tagħhom, il-finanzjament assoċjat u l-iskeda taż-żmien, kif ukoll approċċ pluriennali u orjentazzjonijiet strateġiċi għas-snin li ġejjin ta’ implimentazzjoni.

2.Għall-azzjonijiet diretti, il-Kummissjoni għandha, f’konformità mad-Deċiżjoni 96/282/Euratom, tfassal programm ta’ ħidma pluriennali, li jistabbilixxi f’aktar dettall l-objettivi u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ppreżentati fl-Anness I, u skeda taż-żmien għall-implimentazzjoni.

Dak il-programm ta’ ħidma pluriennali għandu jqis ukoll l-attivitajiet tar-riċerka rilevanti mwettqa mill-Istati Membri, il-pajjiżi assoċjati u l-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali. Dan għandu jkun aġġornat kif u meta jkun xieraq.

3.Il-programmi ta’ ħidma msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandhom iqisu l-istat tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni fil-livell nazzjonali, tal-Unjoni u internazzjonali u tal-iżviluppi rilevanti tal-politika, is-suq u s-soċjetà. Dawn għandhom ikunu aġġornati kif u meta jkun xieraq.

4.Il-programmi ta’ ħidma msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandu jkun fihom taqsima li tidentifika l-attivitajiet trażversali kif jissemma fl-Artikolu 8.

Artikolu 12
Proċedura ta’ Kumitat

1.Il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn Kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fit-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2.Il-Kumitat 26 għandu jiltaqa’ f’żewġ konfigurazzjonijiet differenti, li jittrattaw rispettivament aspetti relatati mal-fissjoni u aspetti relatati mal-fużjoni tal-Programm Euratom.

3.Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandha tapplika l-proċedura ta’ eżami f’konformità mal-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

4.Meta l-opinjoni tal-Kumitat tinkiseb bi proċedura bil-miktub, dik il-proċedura għandha tintemm mingħajr riżultat meta, fil-limitu ta’ żmien għall-għoti tal-opinjoni, hekk jiddeċiedi l-President tal-Kumitat jew maġġoranza sempliċi tal-membri tal-Kumitat jitolbu dan.

Artikolu 13
Informazzjoni lill-Kumitat

Il-Kummissjoni għandha tinforma regolarment lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 12 dwar il-progress ġenerali fl-implimentazzjoni tal-Programm Euratom, u għandha tipprovdih b’informazzjoni fil-ħin dwar l-azzjonijiet indiretti kollha proposti jew ffinanzjati taħt il-Programm Euratom.

Artikolu 14
Konsulenza esterna u involviment tas-soċjetà

1.Għall-implimentazzjoni tal-Programm Euratom, għandhom jitqiesu il-konsulenza u l-inputs fornuti, fejn jixraq:

(a)mill-Kumitat Xjentifiku u Tekniku tal-Euratom skont l-Artikolu 134 tat-Trattat;

(b)mill-gruppi ta’ konsulenza indipendenti ta’ esperti u ta’ livell għoli stabbiliti mill-Kummissjoni;

(c)mill-istrutturi tad-djalogu maħluqin skont ftehimiet internazzjonali tax-xjenza u t-teknoloġija;

(d)mill-attivitajiet li jħarsu ’l quddiem;

(e)mill-konsultazzjonijiet pubbliċi mmirati (inkluż, fejn jixraq, l-awtoritajiet jew il-partijiet ikkonċernati reġjonali u nazzjonali); u

(f)minn proċessi trasparenti u interattivi li jiżguraw appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni responsabbli.

2.Għandu jittieħed ukoll kont sħiħ tal-aġendi tar-riċerka u l-innovazzjoni stabbiliti minn, fost l-oħrajn, Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej, Inizjattivi Konġunti ta’ Programmar u Sħubiji tal-Innovazzjoni Ewropej.

KAPITOLU II
Oqsma speċifiċi ta’ azzjoni

Artikolu 15
Impriżi żgħar u ta’ daqs medju

Għandha tingħata attenzjoni partikolari biex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni adegwata tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-impatt ta’ innovazzjoni fuqhom u s-settur privat inġenerali fil-Programm Euratom. Għandhom jitwettqu valutazzjonijiet kwantitattivi u kwalitattivi tal-parteċipazzjoni tal-SMEs bħala parti mill-arranġamenti tal-evalwazzjoni u l-monitoraġġ.

Artikolu 16
Sħubiji pubbliċi-privati u pubbliċi-pubbliċi

Sabiex jintlaħqu l-objettivi stipulati fl-Artikolu 3, l-attivitajiet speċifiċi tal-Programm Euratom jistgħu jiġu implimentati permezz ta’:

(a)Impriżi Konġunti stabbiliti abbażi tal-Kapitolu 5 tat-Trattat;

(b)sħubiji pubbliċi-pubbliċi abbażi tal-iskema ta’ finanzjament “Azzjonijiet kofinanzjati tal-programm”;

(c)sħubiji kuntrattwali pubbliċi-privati, kif jissemma fl-Artikolu 25 tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013.

Artikolu 17
Kooperazzjoni internazzjonali ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali

1.Entitajiet stabbiliti f’pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali għandhom ikunu eliġibbli biex jipparteċipaw f’azzjonijiet indiretti tal-Programm Euratom taħt il-kundizzjonijiet stipulati fir-Regolament (UE) Nru 1290/2013. L-eċċezzjonijiet għall-prinċipju ġenerali f’dak ir-rigward huma stabbiliti fl-Artikolu 7 ta’ dan ir-Regolament. Il-kooperazzjoni internazzjonali ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali għandha tiġi promossa mill-Programm Euratom sabiex:

(a)tissaħħaħ l-eċċellenza u l-attraenza tal-Unjoni fir-riċerka u l-innovazzjoni kif ukoll il-kompetittività ekonomika u industrijali tagħha;

(b)jiġu indirizzati b’mod effettiv l-isfidi komuni tas-soċjetà;

(c)jiġu appoġġati l-objettivi tal-politika esterna u tal-iżvilupp tal-Unjoni, li jikkumplimentaw il-programmi esterni u tal-iżvilupp. Għandhom jiġu mfittxija sinerġiji ma’ politiki oħra tal-Unjoni.

2.Azzjonijiet immirati bl-objettiv li jippromwovu l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi jew gruppi ta’ pajjiżi terzi speċifiċi għandhom ikunu implimentati abbażi ta’ approċċ strateġiku kif ukoll interess u prijoritajiet komuni, u benefiċċju reċiproku, filwaqt li jqisu l-kapaċitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom u l-opportunitajiet tas-suq, u l-impatt mistenni.

L-aċċess reċiproku għal programmi ta’ pajjiżi terzi jenħtieġ li jkun imħeġġeġ. Sabiex ikun massimizzat l-impatt, għandhom ikunu promossi l-koordinazzjoni u s-sinerġiji ma’ inizjattivi ta’ Stati Membri u pajjiżi assoċjati. In-natura tal-kooperazzjoni tista’ tvarja skont il-pajjiżi sħab speċifiċi.

Il-prijoritajiet ta’ kooperazzjoni għandhom iqisu żviluppi fil-politika tal-Unjoni, opportunitajiet għal kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi, u trattament ġust u ekwu tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali.

Artikolu 18
Informazzjoni, komunikazzjoni, sfruttar u disseminazzjoni

1.Meta jkun qed jiġi implimentat il-Programm Euratom, l-attivitajiet ta’ disseminazzjoni u komunikazzjoni għandhom jiġu kkunsidrati bħala parti integrali tal-azzjonijiet appoġġati mill-Programm Euratom.

2.L-attivitajiet tal-komunikazzjoni jistgħu jinkludu:

(a)inizjattivi mmirati lejn it-tkabbir tas-sensibilizzazzjoni u l-iffaċilitar tal-aċċess għal finanzjament taħt il-Programm Euratom, b’mod partikolari għal dawk ir-reġjuni jew tipi ta’ parteċipanti li għandhom parteċipazzjoni relattivament baxxa;

(b)assistenza mmirata lejn proġetti u konsorzji sabiex jipprovduhom b’aċċess għall-ħiliet neċessarji biex jottimizzaw il-komunikazzjoni, l-isfruttar u d-disseminazzjoni tar-riżultati;

(c)inizjattivi biex jitrawwem id-djalogu u d-dibattitu dwar kwistjonijiet relatati xjentifiċi, teknoloġiċi u innovattivi mal-pubbliku, u jittieħed vantaġġ tal-midja soċjali u teknoloġiji u metodoloġiji oħrajn innovattivi;

(d)komunikazzjoni tal-prijoritajiet ta’ politika tal-Unjoni sakemm huma relatati mal-għanijiet ta’ dan ir-Regolament; b’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tipprovdi informazzjoni dettaljata u f’waqtha lill-Istati Membri.

3.Soġġett għat-Trattat u l-leġislazzjoni rilevanti tal-Unjoni, l-attivitajiet tad-disseminazzjoni jistgħu jinkludu:

(a)    azzjonijiet li jiġbru flimkien riżultati minn firxa ta’ proġetti, inkluż dawk li jistgħu jiġu ffinanzjati minn sorsi oħrajn, biex jipprovdu bażijiet tad-dejta faċli għall-utent u rapporti li jagħtu sommarju tas-sejbiet prinċipali;

(b)disseminazzjoni tar-riżultati lill-fassala tal-politika, inkluż korpi tal-istandardizzazzjoni, biex jippromwovu l-użu ta’ riżultati rilevanti għall-politika mill-korpi adattati fil-livell internazzjonali, tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali.

KAPITOLU III
Kontroll 

Artikolu 19
Kontroll u verifika

1.Is-sistema ta’ kontroll stabbilita għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandha tkun ddisinjata sabiex tipprovdi assigurazzjoni raġonevoli dwar l-ilħuq ta’ ġestjoni adegwata tar-riskji relatati mal-effettività u l-effiċjenza tal-operazzjonijiet kif ukoll il-legalità u r-regolarità tat-tranżazzjonijiet sottostanti, filwaqt li tqis il-karattru pluriennali tal-programmi kif ukoll in-natura tal-pagamenti kkonċernati.

2.Is-sistema ta’ kontroll għandha tiżgura bilanċ xieraq bejn il-fiduċja u l-kontroll, tqis l-ispejjeż amministrattivi u oħrajn tal-kontrolli fil-livelli kollha, speċjalment għall-parteċipanti, sabiex l-objettivi tal-Programm Euratom jistgħu jintlaħqu u l-aktar riċerkaturi eċċellenti u l-aktar impriżi innovattivi jkunu jistgħu jiġu attirati lejh.

3.Bħala parti mis-sistema ta’ kontroll, l-istrateġija tal-verifika għan-nefqa fl-azzjonijiet indiretti taħt il-Programm Euratom għandha tkun ibbażata fuq il-verifika finanzjarja ta’ kampjun rappreżentattiv tan-nefqa mifrux fuq il-Programm kollu. Kampjun rappreżentattiv bħal dan għandu jkun ikkumplimentat minn għażla bbażata fuq valutazzjoni tar-riskji relatati man-nefqa.

Il-verifiki tan-nefqa fl-azzjonijiet indiretti taħt il-Programm Euratom għandhom jitwettqu f’manjiera koerenti f’konformità mal-prinċipji tal-ekonomija, l-effiċjenza u l-effettività sabiex ikun minimizzat il-piż tal-verifika tal-parteċipanti.

Artikolu 20
Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni

1.Il-Kummissjoni għandha tieħu l-miżuri li jixirqu li, meta jiġu implimentati azzjonijiet iffinanzjati taħt dan ir-Regolament, l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jkunu protetti bl-applikazzjoni ta’ miżuri preventivi kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra, permezz ta’ kontrolli effettivi u, fejn jiġu individwati l-irregolaritajiet, permezz tal-irkupru tal-ammonti mħallsa b’mod skorrett u, fejn jixraq, permezz ta’ pieni amministrattivi u finanzjarji effettivi, proporzjonati u dissważivi.

2.Il-Kummissjoni jew ir-rappreżentanti tagħha u l-Qorti tal-Awdituri għandu jkollhom is-setgħa ta’ verifika, abbażi ta’ dokumenti u fuq il-post, fuq il-benefiċjarji tal-għotja, il-kuntratturi u s-sottokuntratturi kollha li rċevew fondi tal-Unjoni taħt dan ir-Regolament.

Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3, il-verifiki tal-Kummissjoni jistgħu jitwettqu sa sentejn wara l-aħħar pagament.

3.L-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) jista’ jwettaq investigazzjonijiet, inklużi verifiki u spezzjonijiet fuq il-post, f’konformità mad-dispożizzjonijiet u l-proċeduri stipulati fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 27 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 28 , bil-ħsieb li jiġi stabbilit jekk kien hemmx frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li tolqot l-interessi finanzjarji tal-Unjoni f’konnessjoni ma’ ftehim ta’ għotja jew deċiżjoni ta’ għotja jew kuntratt iffinanzjat skont il-Programm Euratom.

4.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 1, 2 u 3, il-ftehimiet ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali, kuntratti, ftehimiet ta’ għotja u deċiżjonijiet ta’ għotja li jirriżultaw mill-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandu jkun fihom dispożizzjonijiet li b’mod espliċitu jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni, lill-Qorti tal-Awdituri u lill-OLAF biex iwettqu tali verifiki u investigazzjonijiet, skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom.

KAPITOLU IV
Monitoraġġ u evalwazzjoni

Artikolu 21
Monitoraġġ

1.Il-Kummissjoni għandha tagħmel monitoraġġ annwali tal-implimentazzjoni, inkluż il-progress u l-kisbiet, tal-Programm Euratom. Il-Kummissjoni għandha tagħti informazzjoni f’dan ir-rigward lill-Kumitat, kif jissemma fl-Artikolu 12.

2.Il-Kummissjoni għandha tirrapporta r-riżultati tal-monitoraġġ imsemmi fil-paragrafu 1 u tagħmilhom disponibbli għall-pubbliku.

Artikolu 22
Evalwazzjoni

1.L-evalwazzjonijiet għandhom jitwettqu f’manjiera suffiċjentament fil-ħin sabiex jikkontribwixxu għall-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Sal-31 ta’ Diċembru 2022, il-Kummissjoni għandha twettaq, bl-assistenza ta’ esperti indipendenti magħżula abbażi ta’ proċess trasparenti, evalwazzjoni ex post tal-Programm Euratom. Tali evalwazzjoni għandha tkopri r-raġunament, l-implimentazzjoni u l-kisbiet, kif ukoll l-impatti u s-sostenibbiltà tal-miżuri aktar fit-tul, biex jikkontribwixxu għal deċiżjoni dwar il-possibbiltà ta’ tiġdid, modifika jew sospensjoni ta’ miżura sussegwenti.

2.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, l-azzjonijiet diretti u indiretti tal-Programm Euratom għandhom ikunu soġġetti għal evalwazzjonijiet separati.

3.L-evalwazzjonijiet msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandhom jivvalutaw il-progress lejn l-objettivi stipulati fl-Artikolu 3, filwaqt li jqisu, l-indikaturi tal-prestazzjoni rilevanti definiti fl-Anness II.

4.Fejn jixraq u meta jkun disponibbli, l-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-Kummissjoni bid-dejta u l-informazzjoni meħtieġa għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri kkonċernati.

5.Il-Kummissjoni għandha tikkomunika l-konklużjonijiet tal-evalwazzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2, akkumpanjati mill-osservazzjonijiet tagħha, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

TITOLU III

DISPOŻIZZJONIJIET FINALI U TRANŻITORJI

Artikolu 23
Tħassir u dispożizzjonijiet tranżitorji

1.Ir-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 jitħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2019.

2.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, attivitajiet jew azzjonijiet li jibbenefikaw mill-appoġġ finanzjarju tal-Komunità skont ir-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 għandhom ikomplu jitmexxew mir-regoli applikabbli għal dawk l-attivitajiet jew azzjonijiet sat-terminazzjoni, it-tlestija jew l-għeluq tagħhom. Fejn meħtieġ, kwalunkwe kompitu li jifdal tal-Kumitat stabbilit permezz tar-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 għandu jitwettaq mill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 12 ta’ dan ir-Regolament.

3.Il-pakkett finanzjarju msemmi fl-Artikolu 4 jista’ jkopri wkoll l-ispejjeż tal-assistenza teknika u amministrattiva meħtieġa biex tkun żgurata t-tranżizzjoni bejn il-Programm Euratom u l-miżuri adottati skont ir-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013.

4.Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 14(a) tar-Regolament Finanzjarju, l-approprjazzjonijiet li ma jintużawx u li jkunu disponibbli fil-31 ta’ Diċembru 2018 li jirriżultaw mid-dħul assenjat estern marbut mar-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 għandu jiġi ttrasferit awtomatikament u jintuża għall-Programm Euratom.

5.Permezz ta’ deroga mit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 140(6) tar-Regolament Finanzjarju, il-pagamenti lura annwali ġġenerati permezz tal-istrument finanzjarju stabbilit permezz tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013 u li jirriżultaw min-nuqqas ta’ utilizzazzjoni tal-fondi magħmula disponibbli skont dan ir-Regolament jew ir-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 għandhom jiġu assenjati lill-Programm Euratom jew lill-programm suċċessur tiegħu.

Artikolu 24
Dħul fis-seħħ

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara l-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Brussell,

DIKJARAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA

1.QAFAS TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA

1.1.Titolu tal-proposta/inizjattiva

1.2.Qasam/oqsma ta’ politika kkonċernat(i) fl-istruttura ta’ ABM/ABB

1.3.Natura tal-proposta/inizjattiva

1.4.Objettiv(i)

1.5.Raġunijiet għall-proposta/inizjattiva

1.6.Durata u impatt finanzjarju

1.7.Mod(i) ta’ ġestjoni ppjanat(i)

2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI

2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u rapportar

2.2.Sistema ta’ ġestjoni u kontroll

2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u irregolaritajiet

3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA

3.1.Intestatura/i tal-qafas finanzjarju pluriennali u linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i

3.2.Impatt stmat fuq in-nefqa 

3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq in-nefqa

3.2.2.Impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operattivi

3.2.3.Impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva

3.2.4.Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali

3.2.5.Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi

3.3.Impatt stmat fuq id-dħul

DIKJARAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA

1.QAFAS TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA

1.1.Titolu tal-proposta/inizjattiva

1.2.Qasam/oqsma ta’ politika kkonċernat/i

1.3.Natura tal-proposta/inizjattiva

◻Il-proposta/L-inizjattiva tirrigwarda azzjoni ġdida. 

◻Il-proposta/L-inizjattiva tirrigwarda azzjoni ġdida li ssegwi proġett pilota/azzjoni preparatorja 29  

☑Il-proposta/L-inizjattiva tirrigwarda l-estensjoni ta’ azzjoni eżistenti 

◻Il-proposta/L-inizjattiva tirrigwarda azzjoni diretta mill-ġdid lejn azzjoni ġdida 

1.4.Objettiv(i)

1.4.1.L-objettiv(i) strateġiku/ċi pluriennali tal-Kummissjoni fil-mira tal-proposta/inizjattiva

1.4.2.Objettivi speċifiċi għal azzjonijiet indiretti

1.4.3.Objettivi speċifiċi għal azzjonijiet diretti

1.4.4.Riżultat(i) u impatt mistennija

Speċifika l-effetti li jenħtieġ li jkollha l-proposta/inizjattiva fuq il-benefiċjarji/gruppi mmirati.

1.4.5.Indikaturi tar-riżultati u l-impatt

Speċifika l-indikaturi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-proposta/inizjattiva.

1.5.Raġunijiet għall-proposta/inizjattiva

1.5.1.Rekwiżit(i) li jrid(u) jiġi/u ssodisfat(i) fit-terminu ta’ żmien qasir jew twil

1.5.2.Il-valur miżjud tal-involviment tal-Unjoni (jista’ jirriżulta minn fatturi differenti, eż. gwadanji mill-koordinazzjoni, ċertezza tad-dritt, effettività jew komplimentaritajiet ikbar). Għall-finijiet ta’ dan il-punt, “il-valur miżjud tal-involviment tal-Unjoni” huwa l-valur li jirriżulta mill-intervent tal-Unjoni li huwa addizzjonali għall-valur li kien jinħoloq mill-Istati Membri waħedhom.

1.5.3.Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi simili fl-imgħoddi

1.5.4.Kompatibbiltà u sinerġija possibbli ma’ strumenti xierqa oħrajn

1.6.Durata u impatt finanzjarju

☑Proposta/inizjattiva ta’ durata limitata

–◻Proposta/inizjattiva fis-seħħ mill-01/01/2019 sal-31/12/2020

–◻Impatt finanzjarju mill-2019 sal-2026

◻Proposta/inizjattiva ta’ durata mingħajr limitu

–Implimentazzjoni b’perjodu inizjali minn SSSS sa SSSS,

–segwit minn operazzjoni fuq skala sħiħa.

1.7.Mod(i) ta’ ġestjoni ppjanat(i) 30  

☑Ġestjoni diretta mill-Kummissjoni

–☑mid-dipartimenti tagħha, inkluż il-persunal tagħha fid-delegazzjonijiet tal-Unjoni;

–◻mill-aġenziji eżekuttivi

☑Ġestjoni konġunta mal-Istati Membri

◻Ġestjoni indiretta billi l-kompiti tal-implimentazzjoni baġitarja jiġu delegati lil:

–◻pajjiżi terzi jew korpi li huma ħatru;

–◻organizzazzjonijiet internazzjonali u l-aġenziji tagħhom (iridu jiġu speċifikati);

–◻il-BEI u l-Fond Ewropew tal-Investiment;

–◻korpi li hemm referenza għalihom fl-Artikoli 208 u 209 tar-Regolament Finanzjarju;

–◻korpi rregolati bil-liġi pubblika;

–◻korpi rregolati mid-dritt privat b’missjoni ta’ servizz pubbliku sa fejn jipprovdu garanziji finanzjarji adegwati;

–◻korpi rregolati mid-dritt privat ta’ Stat Membru li huma fdati bl-implimentazzjoni ta’ sħubija pubblika-privata u li jipprovdu garanziji finanzjarji adegwati;

–◻persuni inkarigati mill-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet speċifiċi fil-PESK skont it-Titolu V tat-TUE, u identifikati fl-att bażiku rilevanti.

–Jekk tkun indikata iżjed minn modalità waħda ta’ ġestjoni, jekk jogħġbok ipprovdi d-dettalji fit-taqsima “Kummenti”.

Kummenti

2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI

2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u rapportar

Speċifika l-frekwenza u l-kundizzjonijiet.

2.2.Sistema ta’ ġestjoni u kontroll

2.2.1.Riskju/i identifikat(i)

2.2.2.Informazzjoni dwar l-istabbiliment tas-sistema ta’ kontroll intern

2.2.3.Stima tal-ispejjeż u tal-benefiċċji tal-kontrolli u valutazzjoni tal-livell mistenni tar-riskju ta’ żball

2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u irregolaritajiet

Speċifika l-miżuri ta’ prevenzjoni jew protezzjoni eżistenti jew dawk previsti.

3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA

3.1.Intestatura/i tal-qafas finanzjarju pluriennali u linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i

·Linji baġitarji eżistenti

Fl-ordni tal-intestaturi u tal-linji baġitarji tal-qafas finanzjarju pluriennali.

·Linji baġitarji ġodda mitluba

Fl-ordni tal-intestaturi u tal-linji baġitarji tal-qafas finanzjarju pluriennali.

Mhux applikabbli

3.2.Impatt stmat fuq in-nefqa

3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq in-nefqa

3.2.1.1. Sommarju tal-impatt stmat fuq in-nefqa - Riċerka Indiretta

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

3.2.1.2.Sommarju tal-impatt stmat fuq in-nefqa - Riċerka Diretta

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

3.2.1.3.Sommarju tal-impatt stmat fuq in-nefqa – Riċerka Indiretta + Diretta

3.2.2.Impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operattivi

–◻Il-proposta/L-inizjattiva ma tirrikjedix l-użu ta’ approprjazzjonijiet operattivi

–☑Il-proposta/L-inizjattiva tirrikjedi l-użu ta’ approprjazzjonijiet operattivi, kif spjegat hawn taħt:

Approprjazzjonijiet ta’ impenn f’miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

* il-kalkolu tal-ispiża medja mhux se jkun affidabbli f’dan il-qasam partikolari mal-iffirmar ta’ għotja 1 u kwalunkwe kuntratt skont l-Artikolu 10 tat-Trattat

** ir-rapport tal-parteċipanti tal-għotja tal-EUROfusion dwar 33 pakkett ta’ ħidma

(***) L-outputs mill-azzjonijiet tar-Riċerka Diretta huma l-iktar prodotti u servizzi għall-fassala tal-politika tal-UE li jirriżultaw mill-Programm ta’ Ħidma Pluriennali tal-JRC 2019-2020 li huma ppjanati li jiġu rilaxxati mill-JRC bħala riżultat tal-attivitajiet tar-riċerka nukleari diretta tiegħu. Dawn jirreferu għar-rapporti xjentifiċi u ta’ politika, il-materjali ta’ referenza, il-metodi vvalidati, is-sistemi tekniċi, is-sistemi ta’ informazzjoni xjentifika, il-bażijiet tad-dejta, eċċ. Il-Programm ta’ Ħidma Pluriennali tal-JRC huwa programm ta’ ħidma kontinwa li jirrifletti l-ħtiġijiet tal-Kummissjoni. F’dan is-sens, l-għadd ta’ riżultati ppjanati mill-programm ta’ ħidma huwa s-suġġett għall-bidla, għaliex se jkollhom iqisu t-talbiet li ġejjin mill-Kummissjoni. Valur affidabbli għar-riżultati ppjanati fl-2019-2020 jista’ jingħata biss fl-aħħar tal-2018, meta l-programm ta’ ħidma ġdid ikun finalizzat.

(****) L-ispiża medja tal-output hija varjabbli ħafna. Pereżempju, riżultat ta’ rutina (bħall-bullettin tat-tbassir tal-għelejjel perjodiċi) mhux komparabbli għal rapport finali ta’ studju kbir u li jiswa ħafna flus li għalih ammont konsiderevoli ta’ krediti setgħu wasslu għal dokument ta’ studju uniku. It-tnejn huma rilevanti u utli iżda jagħqdu skopijiet differenti. L-ispiża medja indikata hija sempliċiment kalkolu matematiku li jiddividi l-baġit bl-għadd stmat ta’ outputs.

3.2.2.1.Sommarju

–◻Il-proposta/L-inizjattiva ma tirrikjedix l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva

– ☑Il-proposta/L-inizjattiva tirrikjedi l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva, kif spjegat hawn taħt:

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

L-approprjazzjonijiet meħtieġa għar-riżorsi umani u għal nefqa oħra ta’ natura amministrattiva se jiġu koperti b’approprjazzjonijiet mid-DĠ li diġà jkunu assenjati għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew ikunu ġew ridistribwiti fid-DĠ, flimkien, jekk ikun hemm bżonn, ma’ kwalunkwe allokazzjoni addizzjonali li tista’ tingħata lid-DĠ ta’ ġestjoni skont il-proċedura annwali ta’ allokazzjoni u fid-dawl tad-diffikultajiet baġitarji.

3.2.2.2.Stima tar-riżorsi umani meħtieġa

–◻Il-proposta/L-inizjattiva ma tirrikjedi l-ebda użu ta’ riżorsi umani.

–☑Il-proposta/l-inizjattiva tirrikjedi l-użu ta’ riżorsi umani, kif spjegat hawn taħt:

L-istima trid tingħata f’unitajiet ekwivalenti għall-full time

XX huwa l-qasam ta’ politika jew it-titolu baġitarju kkonċernat.

Ir-riżorsi umani meħtieġa se jiġu koperti minn persunal tad-DĠ li diġà jkun assenjat għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew ikun ġie ridistribwit fid-DĠ, u jekk ikun hemm bżonn, flimkien ma’ kwalunkwe allokazzjoni addizzjonali li tista’ tingħata lid-DĠ ta’ ġestjoni skont il-proċedura annwali ta’ allokazzjoni u fid-dawl tad-diffikultajiet baġitarji.

Deskrizzjoni tal-kompiti li jridu jitwettqu:

3.2.3.Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali

–☑Il-proposta/L-inizjattiva hija kompatibbli mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali.

–◻Il-proposta/L-inizjattiva se tinkludi programmazzjoni mill-ġdid tal-intestatura rilevanti fil-qafas finanzjarju pluriennali.

–◻Il-proposta/L-inizjattiva tirrikjedi l-applikazzjoni tal-istrument ta’ flessibbiltà jew reviżjoni tal-qafas finanzjarju pluriennali.

3.2.4.Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi

–◻Il-proposta/L-inizjattiva ma tipprevedix kofinanzjament minn partijiet terzi.

–☑Il-proposta/L-inizjattiva tipprevedi l-kofinanzjament stmat hawn taħt:

Approprjazzjonijiet f’miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

* jiżdiedu iktar tard

3.3.Impatt stmat fuq id-dħul

–◻Il-proposta/L-inizjattiva ma għandha l-ebda impatt finanzjarju fuq id-dħul.

–☑Il-proposta/L-inizjattiva għandha l-impatt finanzjarju li ġej:

–◻fuq ir-riżorsi proprji

–☑fuq id-dħul mixxellanju

Miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)

Għad-dħul mixxellanju “assenjat”, speċifika l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i.

Speċifika l-metodu għall-kalkolu tal-impatt fuq id-dħul.

(1)    Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1314/2013 tas-16 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2014-2018) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 948).

(2)    Ir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020) u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 104).

(3)    ĠU L 172, 2.7.2009, p. 18.

(4)    ĠU L 219, 25.7.2014, p. 42.

(5)    ĠU L 199, 2.8.2011, p. 48.

(6)    ĠU L 13, 17.1.2014, p. 1.

(7)    COM(2015) 215 u SWD(2015) 110.

(8)    Ir-Rapporti huma disponibbli fuq - https://ec.europa.eu/research/evaluations/index_en.cfm?pg=home

(9)     http://ec.europa.eu/smart-regulation/roadmaps/docs/2016_rtd_008_euratom_extension_en.pdf  

(10)    Għad-dettalji dwar ir-rakkomandazzjonijiet u t-tweġiba tal-Kummissjoni jekk jogħġbok irreferi għar-Rapport tal-Kummissjoni dwar l-evalwazzjoni interim tal-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ ta’ Euratom 2014-2018.

(11)    Ibidem.

(12)    ĠU C , p. .

(13)    Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1314/2013 tas-16 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2014-2018) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni Orizzont 2020 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 948).

(14)    Ir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020) u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 104).

(15)    ĠU L 358, 16.12.2006, p. 62.

(16)    Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/198/Euratom tas-27 ta’ Marzu 2007 li tistabbilixxi l-Impriża Konġunta Ewropea għall-ITER u għall-Iżvilupp tal-Enerġija mill-Fużjoni u li tikkonferixxilha vantaġġi (ĠU L 90, 30.3.2007, p. 58).

(17)    Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2005 dwar il-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u dwar Kodiċi ta’ Kondotta għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi (ĠU L 75, 22.3.2005, p. 67).

(18)    ĠU C 74E, 13.3.2012, p. 34.

(19)    Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1).

(20)    Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1908/2006 tad-19 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi r-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet f’azzjoni taħt is-Seba’ Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka (2007 sa 2011) (ĠU L 400, 30.12.2006, p. 1).

(21)    Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 139/2012 tad-19 ta’ Diċembru 2011 li jistabbilixxi r-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet f’azzjonijiet indiretti taħt il-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka (2012-2013) (ĠU L 47, 18.2.2012, p. 1).

(22)    Ir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi r-regoli għal parteċipazzjoni u disseminazzjoni f’“Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020) u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1906/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 81).

(23)    Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13).

(24)    Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 96/282/Euratom tal-10 ta’ April 1996 dwar l-organizzazzjoni mill-ġdid taċ-Ċentru ta’ Riċerka Konġunt (ĠU L 107, 30.4.1996, p. 12).

(25)    Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/743/UE tat-3 ta’ Diċembru 2013 li tistabbilixxi l-Programm Speċifiku li Jimplimenta Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014 - 2020)

(26)    Bil-ħsieb li tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-Programm Euratom, għal kull laqgħa tal-kumitat tal-programm kif definit fl-aġenda, il-Kummissjoni se tirrimborża, f’konformità mal-linji gwida stabbiliti tagħha, l-ispejjeż ta’ rappreżentant wieħed għal kull Stat Membru, kif ukoll għal espert/konsulent wieħed għal kull Stat Membru għal dawk il-punti tal-aġenda fejn Stat Membru jeħtieġ għarfien espert speċifiku.

(27)    Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1).

(28)    Ir-Regolament tal-Kunsill (EURATOM, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolaritajiet oħra (ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2).

(29)    Kif imsemmi fl-Artikolu 54(2)(a) jew (b) tar-Regolament Finanzjarju.

(30)    Id-dettalji tal-modi ta’ ġestjoni u referenzi għar-Regolament Finanzjarju jinsabu fuq is-sit BudgWeb: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/MT/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx  

(31)    Diff. = Approprjazzjonijiet differenzjati / Mhux diff. = Approprjazzjonijiet mhux differenzjati.

(32)    EFTA: Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles.

(33)    Pajjiżi kandidati u, fejn applikabbli, pajjiżi kandidati potenzjali mill-Balkani tal-Punent.

(34)    Assistenza teknika u/jew amministrattiva u nefqa li tappoġġa l-implimentazzjoni ta’ programmi u/jew ta’ azzjonijiet tal-UE (dawk li qabel kienu l-linji “BA”), riċerka indiretta, riċerka diretta.

(35)    L-outputs huma prodotti u servizzi li għandhom jiġu fornuti (eż.: l-għadd ta’ skambji ta’ studenti ffinanzjati, l-għadd ta’ km ta’ toroq mibnija, eċċ.).

(36)    Assistenza teknika u/jew amministrattiva u nefqa li tappoġġa l-implimentazzjoni ta’ programmi u/jew ta’ azzjonijiet tal-UE (dawk li qabel kienu l-linji “BA”), riċerka indiretta, riċerka diretta.

(37)    AC = Aġenti Kuntrattwali; AL = Persunal Lokali; END = Espert Nazzjonali Sekondat; INT = Persunal tal-Aġenzija; JED = Esperti Żgħażagħ f’Delegazzjonijiet.

(38)    Sottolimitu għall-persunal estern kopert mill-approprjazzjonijiet operazzjonali (dawk li kienu linji “BA”).

(39)    Fir-rigward tar-riżorsi proprji tradizzjonali (dazji doganali, imposti fuq iz-zokkor), l-ammonti indikati jridu jkunu ammonti netti, jiġifieri ammonti gross wara tnaqqis ta’ 25% għall-ispejjeż tal-ġbir.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 1.12.2017

COM(2017) 698 final

ANNESSI

tal-proposta għal

REGOLAMENT TAL-KUNSILL

Dwar il-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (2019-2020) li jikkumplimenta l-Programm Qafas għar-Riċerka u l-innovazzjoni Orizzont 2020

ANNESSI

ANNESS I

ATTIVITAJIET

Raġunament għall-Programm Euratom – inwittu t-triq għall-2020

Permezz tal-kisba tal-objettivi stipulati fl-Artikolu 3, il-Programm Euratom se jirrinforza r-riżultati taħt it-tliet prijoritajiet tal-Programm Qafas “Orizzont 2020” jiġifieri xjenza eċċellenti, tmexxija industrijali u sfidi tas-soċjetà.

L-enerġija nukleari tikkostitwixxi element fid-dibattitu dwar il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u t-tnaqqis tad-dipendenza tal-Ewropa fuq l-enerġija importata. Fil-kuntest usa’ tas-sejba ta’ taħlita ta’ enerġija sostenibbli għall-futur, il-Programm Euratom se jikkontribwixxi wkoll permezz tal-attivitajiet ta’ riċerka tiegħu għad-dibattitu dwar il-benefiċċji u l-limitazzjonijiet tal-enerġija mill-fissjoni nukleari għal ekonomija b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju. Billi jiżguraw it-titjib kontinwu tas-sikurezza nukleari, it-teknoloġiji nukleari aktar avvanzati jistgħu joffru wkoll il-prospett ta’ titjib sinifikanti fl-effiċjenza u fl-użu tar-riżorsi u l-produzzjoni ta’ inqas skart mid-disinni attwali. L-aspetti tas-sikurezza nukleari se jieħdu l-akbar attenzjoni possibbli.

Il-Programm Euratom se jsaħħaħ il-qafas tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-qasam nukleari u jikkoordina l-isforzi tar-riċerka tal-Istati Membri, biex b’hekk jevita d-duplikazzjoni, iżomm il-massa kritika f’oqsma ewlenin u jiżgura li l-finanzjament pubbliku jintuża bl-aħjar mod. Madankollu l-koordinazzjoni mhux se żżomm lill-Istati Membri milli jkollhom programmi li jaqdu ħtiġijiet nazzjonali.

L-istrateġija biex il-fużjoni tiġi żviluppata bħala opzjoni kredibbli għall-produzzjoni kummerċjali ta’ enerġija mingħajr karbonju, se ssegwi pjan direzzjonali li jinkorpora stadji importanti lejn il-mira tal-produzzjoni tal-elettriku sal-2050. Biex tiġi implimentata dik l-istrateġija, irid jitwettaq ristrutturar tax-xogħol relatat mal-fużjoni fl-Unjoni, inkluż il-governanza, il-finanzjament u l-ġestjoni, sabiex tkun żgurata bidla minn enfasi fuq riċerka pura għad-disinn, il-bini u l-operat tal-faċilitajiet tal-futur bħal ITER, DEMO u lil hinn minnhom. Dak se jirrikjedi kooperazzjoni mill-qrib bejn il-komunità tal-Unjoni tal-fużjoni kollha, il-Kummissjoni u l-aġenziji nazzjonali ta’ finanzjament.

Sabiex jinżamm l-għarfien espert tal-Unjoni neċessarju għall-ilħuq ta’ dawk il-miri, il-Programm Euratom irid ikompli jtejjeb ir-rwol tiegħu fit-taħriġ permezz tal-istabbilment ta’ faċilitajiet tat-taħriġ ta’ interess pan-Ewropew li se jwasslu programmi dedikati. Dak se jkompli jippromwovi ż-Żona Ewropea tar-Riċerka u aktar integrazzjoni tal-Istati Membri l-ġodda u l-pajjiżi assoċjati.

Attivitajiet neċessarji għall-kisba tal-objettivi tal-programm

Azzjonijiet indiretti

Sabiex ikun żgurat li l-azzjonijiet indiretti tal-Programm Euratom jirrinforzaw b’mod reċiproku l-isforzi tar-riċerka tal-Istati Membri u tas-settur privat, il-prijoritajiet tal-programmi ta’ ħidma għandhom jiġu stabbiliti abbażi tal-inputs li jixirqu minn awtoritajiet pubbliċi nazzjonali u partijiet ikkonċernati tar-riċerka nukleari miġbura f’korpi jew oqfsa bħall-pjattaformi tat-teknoloġija u forums tekniċi għas-sistemi nukleari u s-sikurezza, il-ġestjoni tal-iskart aħħari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni/riskju ta’ doża baxxa, ir-riċerka dwar il-fużjoni, jew kwalunkwe organizzazzjoni rilevanti jew forum ta’ partijiet ikkonċernati nukleari.

(a)Appoġġ għas-sikurezza tas-sistema nukleari (Sfidi tas-soċjetà, Xjenza eċċellenti, Tmexxija industrijali)

F’konformità mal-objettiv ġenerali, appoġġ għal attivitajiet ta’ riċerka konġunta li jikkonċernaw l-operat sikur u d-dekummissjonar tas-sistemi tar-reatturi (inkluż il-faċilitajiet taċ-ċiklu tal-fjuwil) li qed jintużaw fl-Unjoni jew, sa fejn huwa meħtieġ sabiex jinżamm għarfien espert mifrux dwar is-sikurezza nukleari fl-Unjoni, dawk it-tipi ta’ reatturi li jistgħu jintużaw fil-futur, filwaqt li jiffukaw esklussivament fuq l-aspetti tas-sikurezza, inkluż l-aspetti kollha taċ-ċiklu tal-fjuwil bħas-separazzjoni u t-trażmutazzjoni.

(b)Kontribut għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet sikuri, aktar fit-tul għall-ġestjoni ta’ skart nukleari aħħari, inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll is-separazzjoni u t-trażmutazzjoni (Xjenza eċċellenti, Sfidi tas-soċjetà)

Attivitajiet ta’ riċerka konġunti u/jew koordinati dwar l-aspetti ewlenin li jifdal dwar ir-rimi ġeoloġiku tal-fjuwil użat u l-iskart radjuattiv ta’ ħajja twila, b’dimostrazzjoni tat-teknoloġiji u s-sikurezza, kif jixraq. Dawk l-attivitajiet għandhom jippromwovu l-iżvilupp ta’ opinjoni komuni tal-Unjoni dwar il-kwistjonijiet prinċipali relatati mal-ġestjoni tal-iskart mir-rilaxx tal-fjuwil sar-rimi.

L-attivitajiet tar-riċerka relatati mal-ġestjoni ta’ flussi oħra tal-iskart radjuattiv li għalihom s’issa għadhom ma jeżistux proċessi industrijali maturi.

(c)Appoġġ għall-iżvilupp u s-sostenibbiltà tal-għarfien espert u l-eċċellenza nukleari fl-Unjoni (Xjenza eċċellenti)

Promozzjoni tat-taħriġ konġunt u tal-attivitajiet tal-mobbiltà bejn ċentri tar-riċerka u l-industrija, u bejn Stati Membri u Stati Assoċjati differenti, kif ukoll appoġġ għaż-żamma multidixxiplinarja tal-kompetenzi nukleari sabiex jiggarantixxu d-disponibbiltà ta’ riċerkaturi, inġiniera u impjegati kwalifikati kif suppost fis-settur nukleari fl-Unjoni fit-terminu ta’ żmien twil.

(d)Appoġġ għall-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet mediċi għar-radjazzjoni, inkluż fost l-oħrajn, il-provvista sigura u sikura u l-użu ta’ isotopi radjuattivi (Xjenza eċċellenti, Sfidi tas-soċjetà)

Attivitajiet ta’ riċerka konġunti u/jew koordinati, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw ir-riskji minn dożi baxxi minn esponiment industrijali, mediku jew ambjentali, dwar il-ġestjoni ta’ emerġenza f’rabta mal-aċċidenti li jinvolvu r-radjazzjoni, u dwar ir-radjoekoloġija sabiex jipprovdu bażi pan-Ewropea xjentifika u teknoloġika għal sistema ta’ protezzjoni robusta, ekwitabbli u aċċettabbli għas-soċjetà.

Attivitajiet ta’ riċerka dwar applikazzjonijiet mediċi tar-radjazzjoni jonizzanti u l-indirizzar tal-aspetti tas-sikurezza operazzjonali tal-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-użu tagħhom.

(e)Mixja lejn id-dimostrazzjoni tal-fattibbiltà tal-fużjoni bħala sors ta’ enerġija permezz tal-isfruttar tal-faċilitajiet eżistenti u futuri tal-fużjoni (Tmexxija industrijali, Sfidi tas-soċjetà)

Appoġġ għall-attivitajiet ta’ riċerka komuni mwettqa minn membri tal-EUROfusion u kwalunkwe waħda mill-entitajiet imsemmijin taħt il-paragrafu (i) biex ikun żgurat il-bidu rapidu tal-operat ta’ prestazzjoni għolja tal-ITER inkluż l-użu tal-faċilitajiet rilevanti (inkluż, kif xieraq, JET - Joint European Torus), tal-immudellar integrat bl-użu ta’, fost l-oħrajn, kompjuters ta’ prestazzjoni għolja, u attivitajiet ta’ taħriġ għat-tħejjija tar-riċerkaturi u l-inġiniera tal-ġenerazzjoni li jmiss.

(f)Bini tal-pedamenti għall-impjanti tal-enerġija mill-fużjoni tal-futur permezz tal-iżvilupp ta’ materjali, teknoloġiji u disinn kunċettwali (Tmexxija industrijali, Sfidi tas-soċjetà)

Appoġġ għall-attivitajiet konġunti mwettqa minn membri tal-EUROfusion u kwalunkwe waħda mill-entitajiet imsemmijin taħt il-paragrafu (i) biex jiġu żviluppati u kkwalifikati materjali għal impjant tal-enerġija tad-dimostrazzjoni li jirrikjedu, fost l-oħrajn, xogħol ta’ tħejjija għal faċilità tal-ittestjar tal-materjal adattata u negozjati għall-parteċipazzjoni tal-Unjoni f’qafas internazzjonali li jixraq għal dik il-faċilità. Żvilupp u kwalifikazzjonijiet bħal dawn għandhom jagħmlu użu tal-livelli kollha possibbli tal-kapaċitajiet esperimentali, komputazzjonali u teoretiċi disponibbli.

Appoġġ għall-attivitajiet konġunti tar-riċerka mwettqa minn membri tal-Ftehim Ewropew dwar l-Iżvilupp tal-Fużjoni u kwalunkwe waħda mill-entitajiet imsemmijin taħt il-paragrafu (i) li se jindirizzaw il-kwistjonijiet tal-operat tar-reattur u se jiżviluppaw u juru t-teknoloġiji rilevanti kollha għal impjant tal-enerġija tad-dimostrazzjoni tal-fużjoni. Dawk l-attivitajiet jinkludu t-tħejjija ta’ disinni kunċettwali ta’ impjant tal-enerġija tad-dimostrazzjoni komplut(i) u l-esplorazzjoni tal-potenzjal tal-istellaraturi bħala teknoloġija tal-impjant tal-enerġija.

(g)Promozzjoni tal-innovazzjoni u l-kompetittività industrijali (Tmexxija industrijali)

Implimentazzjoni jew appoġġ għall-ġestjoni tal-għarfien u għat-trasferiment tat-teknoloġija mir-riċerka kofinanzjata mill-Programm Euratom għall-industrija li tisfrutta l-aspetti innovattivi kollha tar-riċerka.

Promozzjoni tal-innovazzjoni permezz, fost l-oħrajn, tal-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi, bażi tad-dejta għall-ġestjoni u d-disseminazzjoni tal-għarfien u l-promozzjoni ta’ suġġetti tat-teknoloġija fil-programmi edukattivi.

Fit-terminu ta’ żmien twil, il-Programm Euratom għandu jappoġġa t-tħejjija u l-iżvilupp ta’ settur industrijali tal-fużjoni nukleari kompetittiv b’mod li jiffaċilita l-involviment tas-settur privat kif ukoll l-SMEs fejn jixraq, b’mod partikolari permezz tal-implimentazzjoni ta’ pjan direzzjonali teknoloġiku għal impjant tal-enerġija mill-fużjoni b’involviment industrijali attiv fid-disinn u l-iżvilupp tal-proġetti.

(h)Żgurar tad-disponibbiltà u l-użu tal-infrastrutturi ta’ riċerka ta’ rilevanza pan-Ewropea (Xjenza eċċellenti)

Attivitajiet li jappoġġaw il-kostruzzjoni, l-arranġament mill-ġdid, l-użu u d-disponibbiltà kontinwa ta’ infrastrutturi tar-riċerka ewlenin taħt il-Programm Euratom, kif ukoll aċċess li jixraq għal dawk l-infrastrutturi u kooperazzjoni bejniethom.

(i)Programm Ewropew tal-Fużjoni

Il-programm konġunt tal-attivitajiet li jimplimentaw il-pjan direzzjonali lejn il-mira tal-produzzjoni tal-elettriku sal-2050 kofinanzjat permezz tal-għotja tal-EUROfusion (azzjoni kofinanzjata tal-Programm) mogħtija skont ir-Regolament (Euratom) Nru 1314/2013 lill-entitajiet legali stabbiliti jew maħtura mill-Istati Membri u kwalunkwe pajjiż terz assoċċjat mal-Programm Euratom. L-għotja tal-EUROfusion tista’ tkompli tiġi ffinanzjata taħt il-Programm Euratom. Il-programm konġunt jista’ jinkludi riżorsi in natura mill-Komunità, bħall-isfruttar xjentifiku u tekniku tal-faċilità JET skont l-Artikolu 10 tat-Trattat, jew is-sekondar ta’ persunal tal-Kummissjoni.

Azzjonijiet diretti tal-JRC

Il-prijoritajiet għall-azzjonijiet diretti għandhom jiġu stabbiliti permezz ta’ konsultazzjoni tad-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni u tal-Bord tal-Gvernaturi tal-JRC.

L-attivitajiet nukleari tal-JRC iridu jimmiraw li jappoġġaw l-implimentazzjoni tad-Direttivi tal-Kunsill 2009/71/Euratom 1 u 2011/70/Euratom 2 , kif ukoll il-Konklużjonijiet tal-Kunsill u jagħtu prijorità lill-ogħla standards għas-sikurezza nukleari fl-Unjoni u internazzjonalment.

Il-JRC irid b’mod partikolari jikkontribwixxi għar-riċerka tas-sikurezza nukleari meħtieġa għall-użu sikur, sigur u paċifiku tal-enerġija nukleari u applikazzjonijiet oħrajn mhux tal-fissjoni. Il-JRC se jipprovdi bażi xjentifika għall-politiki rilevanti tal-Unjoni u, fejn meħtieġ, jirreaġixxi fi ħdan il-limiti tal-missjoni u l-kompetenza tiegħu għal avvenimenti, inċidenti u aċċidenti nukleari. Għal dak il-għan, il-JRC se jwettaq riċerka u valutazzjonijiet, jipprovdi referenzi u standards u jwassal taħriġ u edukazzjoni dedikati. Se jiġu mfittxija sinerġiji ma’ inizjattivi trażversali rilevanti skont il-bżonn, bil-għan li jiġu ottimizzati r-riżorsi umani u finanzjarji u biex tiġi evitata d-duplikazzjoni tar-riċerka u l-iżvilupp nukleari fl-Unjoni Ewropea. L-attivitajiet tal-JRC f’dawn l-oqsma se jitwettqu b’kont meħud tal-inizjattivi rilevanti fil-livell reġjonali, tal-Istati Membri jew tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan il-perspettiva tat-tfassil taż-Żona Ewropea tar-Riċerka.

(a)Titjib tas-sikurezza nukleari inkluż: is-sikurezza tar-reatturi nukleari u tal-fjuwil, il-ġestjoni tal-iskart, inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll is-separazzjoni u t-trażmutazzjoni; id-dekummissjonar, u t-tħejjija għal emerġenza

Il-JRC se jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ għodod u metodi għall-kisba ta’ standards tas-sikurezza għoljin għall-installazzjonijiet nukleari u ċ-ċikli tal-fjuwil rilevanti għall-Ewropa. Dawn l-għodod u l-metodi se jinkludu:

(1)mudellar u metodoloġiji tal-analiżi ta’ aċċident serju għall-evalwazzjoni tal-marġni operattivi tas-sikurezza tal-installazzjonijiet nukleari; appoġġ għall-istabbiliment ta’ approċċ Ewropew komuni għall-evalwazzjoni ta’ ċikli u disinni ta’ fjuwil avvanzati; u investigazzjoni u disseminazzjoni tat-tagħlimiet meħuda mill-esperjenza operattiva. Il-JRC se ikompli jagħti segwitu liċ-“Ċentru Ewropew għall-Iskambju ta’ Esperjenzi Operazzjonali tan-NPP” tiegħu biex jiffoka l-attivitajiet tiegħu fuq l-isfidi tas-sikurezza nukleari minn wara Fukushima, filwaqt li jappella għall-kompetenzi tal-Istati Membri f’dan il-qasam;

(2)minimizzazzjoni tal-inċertezzi xjentifiċi fit-tbassir tal-imġieba fit-tul tal-iskart nukleari u tat-tixrid tar-radjunuklidi fl-ambjent; u aspetti ewlenin tar-riċerka dwar id-dekummisjonar tal-installazzjonijiet nukleari;

(3)skambju mal-partijiet ikkonċernati biex tissaħħaħ il-kapaċità tal-Unjoni biex twieġeb għall-aċċidenti u l-inċidenti nukleari billi ssir riċerka dwar is-sistemi ta’ allert u l-mudelli għat-tixrid radjoloġiku fl-arja, u permezz tal-mobilizzazzjoni tar-riżorsi u l-għarfien espert għall-analiżi u l-immudellar tal-aċċidenti nukleari.

(b)Titjib tas-sigurtà nukleari inkluż: is-salvagwardji nukleari, in-nonproliferazzjoni, il-ġlieda kontra t-traffikar illegali u l-forensika nukleari

Il-qasam tan-nonproliferazzjoni jrid jieħu l-akbar attenzjoni possibbli. Il-JRC se:

(1)jiżviluppa metodoloġiji u metodi ta’ detezzjoni/verifika mtejba u teknoloġiji li jappoġġaw is-salvagwardji tal-Komunità u jsaħħu s-salvagwardji internazzjonali;

(2)jiżviluppa u japplika metodi u teknoloġija mtejba għall-prevenzjoni, id-detezzjoni u r-rispons għall-inċidenti nukleari u radjuattivi, inkluż il-kwalifika tat-teknoloġija tad-detezzjoni u l-iżvilupp tal-metodi u t-tekniki tal-forensika nukleari fil-ġlieda kontra t-traffikar illegali f’sinerġiji mal-qafas globali CBRN (Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku, Nukleari);

(3)jappoġġa l-implimentazzjoni tat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari u strateġiji relatati tal-Unjoni permezz ta’ studji ta’ analiżi u aġġornament tal-evoluzzjoni teknika tar-reġimi ta’ kontroll tal-esportazzjoni biex jappoġġaw is-servizzi rilevanti tal-Kummissjoni u tal-Unjoni.

(c)Żieda fl-eċċellenza fil-bażi tax-xjenza nukleari għall-istandardizzazzjoni

Il-JRC se jkompli jiżviluppa l-bażi xjentifika għas-sikurezza u s-sigurtà nukleari. Se tingħata enfasi lir-riċerka dwar il-proprjetajiet fundamentali u l-aġir tal-attinidi, il-materjali strutturali u dawk nukleari. B’appoġġ għall-istandardizzazzjoni tal-Unjoni, il-JRC se jipprovdi standards nukleari mill-aktar avvanzati, dejta ta’ referenza u kejl, inkluż l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-bażijiet tad-dejta rilevanti u l-għodod ta’ valutazzjoni. Il-JRC se jappoġġa l-iżvilupp ulterjuri tal-applikazzjonijiet mediċi, l-aktar terapiji ġodda tal-kanċer bbażati fuq l-irradjazzjoni alfa.

(d)Trawwim tal-ġestjoni tal-għarfien, l-edukazzjoni u t-taħriġ

Il-JRC irid jibqa’ aġġornat dwar l-iżviluppi ġodda fir-riċerka u fl-istrumentazzjoni, is-sikurezza u r-regolamenti ambjentali. Għal dak il-għan, irid jiġi implimentat pjan ta’ investiment rikorrenti għall-infrastrutturi xjentifiċi.

Sabiex l-Unjoni tibqa’ fuq quddiem tas-sikurezza u s-sigurtà nukleari, il-JRC irid jiżviluppa għodod tal-ġestjoni tal-għarfien, jimmonitorja x-xejriet tal-Unjoni fir-riżorsi umani permezz tal-Osservatorju Nukleari tar-Riżorsi Umani tiegħu u jwassal programmi ta’ taħriġ u edukazzjoni dedikati, li jkopru wkoll aspetti tad-dekummisjonar.

(e)Appoġġ għall-politika tal-Unjoni dwar is-sikurezza u s-sigurtà nukleari 

Il-JRC irid irawwem l-għarfien espert u l-eċċellenza tiegħu sabiex jipprovdi evidenza indipendenti xjentifika u teknika li tista’ tkun neċessarja biex tappoġġa l-politika tal-Unjoni dwar is-sikurezza u s-sigurtà nukleari.

Bħala l-Aġent ta’ Implimentazzjoni tal-Euratom għall-Forum Internazzjonali tal-Ġenerazzjoni IV (GIF), il-JRC se jkompli jikkoordina l-kontribuzzjoni tal-Komunità għal GIF. Il-JRC se jsegwi u jkompli jiżviluppa l-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka ma’ pajjiżi sħab u organizzazzjonijiet internazzjonali ewlenin (IAEA, OECD/NEA) sabiex jippromwovi l-politiki tas-sikurezza u s-sigurtà nukleari tal-Unjoni.

Attivitajiet trażversali fi ħdan il-Programm Euratom

Sabiex jikseb l-objettivi ġenerali tiegħu, il-Programm Euratom se jappoġġa attivitajiet kumplimentari (diretti u indiretti, koordinazzjoni u stimulazzjoni ta’ programmar konġunt) li jiżguraw sinerġija tal-isforzi tar-riċerka biex isolvu sfidi komuni (bħal materjali, teknoloġija tal-likwidu berried, dejta nukleari ta’ referenza, mudellar u simulazzjoni, immaniġġjar remot, ġestjoni tal-iskart, protezzjoni mir-radjazzjoni).

Attivitajiet u interfaċċi trażversali mal-Programm Qafas Orizzont 2020

Sabiex jinkisbu l-objettivi tal-Programm Euratom, se jiġu żgurati rabtiet u interfaċċi adattati, bħal sejħiet konġunti, mal-Programm Speċifiku tal-Programm Qafas Orizzont 2020.

Il-Programm Euratom jista’ jikkontribwixxi għall-Faċilità tad-Dejn u l-Faċilità tal-Ekwità żviluppati taħt il-Programm Qafas Orizzont 2020 li se jitwessa’ sabiex ikopri l-objettivi msemmija fl-Artikolu 3.

Kooperazzjoni internazzjonali ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali

Il-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka nukleari u l-innovazzjoni, ibbażata fuq miri kondiviżi u fiduċja reċiproka, trid tkompli, bil-għan li tipprovdi benefiċċji ċari u sinifikanti għall-Unjoni u l-ambjent tagħha. Bħala kontribuzzjoni għall-kisba tal-objettivi speċifiċi stipulati fl-Artikolu 3, il-Komunità se tfittex li tirrinforza l-għarfien espert xjentifiku u tekniku tal-Unjoni permezz tal-ftehimiet internazzjonali ta’ kooperazzjoni u li tippromwovi l-aċċess tal-industrija nukleari tal-Unjoni għas-swieq ġodda emerġenti.

L-attivitajiet internazzjonali ta’ kooperazzjoni se jkunu promossi permezz ta’ oqfsa multilaterali (bħal IAEA, OECD, ITER, GIF) u permezz tal-kooperazzjoni bilaterali eżistenti jew ġdida ma’ pajjiżi li għandhom R&Ż b’saħħithom kif ukoll bażijiet industrijali u installazzjonijiet tar-riċerka li qed joperaw, li jinsabu fil-fażi tad-disinn jew fil-fażi ta’ kostruzzjoni.

ANNESS II

INDIKATURI TAL-PRESTAZZJONI

Dan l-Anness jippreżenta għal kull wieħed mill-objettivi speċifiċi tal-Programm Euratom, għadd ta’ indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni għall-valutazzjoni tar-riżultati u l-impatti li jistgħu jiġu rfinuti matul l-implimentazzjoni tal-Programm Euratom.

1.Indikaturi għal azzjonijiet indiretti

(a)Appoġġ għas-sikurezza tas-sistemi nukleari

–L-għadd ta’ proġetti (riċerka konġunta u/jew azzjonijiet koordinati) li għandhom il-probabbiltà li jwasslu għal titjib dimostrabbli fil-prattika tas-sikurezza nukleari fl-Ewropa.

(b)Kontribut għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet ta’ sikurezza aktar fit-tul għall-ġestjoni ta’ skart nukleari aħħari, inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll separazzjoni u trażmutazzjoni

–L-għadd ta’ proġetti li jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet sikuri fit-tul għall-ġestjoni ta’ skart nukleari aħħari.

(c)Appoġġ għall-iżvilupp u s-sostenibbiltà ta’ għarfien espert u eċċellenza nukleari fl-Unjoni

–Taħriġ permezz tar-riċerka - l-għadd ta’ studenti tal-PhD jew riċerkaturi postdoc appoġġati permezz tal-proġetti tal-fissjoni ta’ Euratom.

–L-għadd ta’ fellows u apprendisti fil-programm tal-fużjoni tal-Euratom.

(d)Appoġġ għall-protezzjoni mir-radjazzjoni u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet mediċi għar-radjazzjoni, inkluż, fost l-oħrajn, il-provvista sigura u sikura u l-użu ta’ isotopi radjuattivi

–L-għadd ta’ proġetti li għandhom il-probabbiltà li jkollhom impatt dimostrabbli fuq il-prattika regolatorja fir-rigward tal-ħarsien mir-radjazzjoni u fuq l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet mediċi tar-radjazzjoni.

(e)Mixja lejn dimostrazzjoni tal-fattibbiltà tal-fużjoni bħala sors ta’ enerġija permezz tal-isfruttar tal-faċilitajiet eżistenti u futuri tal-fużjoni

–L-għadd ta’ pubblikazzjonijiet f’ġurnali ta’ impatt għoli riveduti bejn il-pari.

(f)Bini tal-pedamenti għall-impjanti tal-enerġija mill-fużjoni tal-futur permezz tal-iżvilupp ta’ materjali, teknoloġiji u disinn kunċettwali

–Il-perċentwal tal-passi importanti tal-Pjan Direzzjonali tal-Fużjoni stabbilit għall-perjodu 2014-2020, milħuq mill-Programm Euratom.

(g)Promozzjoni tal-innovazzjoni u l-kompetittività industrijali

–L-għadd ta’ spin-offs mir-riċerka tal-fużjoni taħt il-Programm Euratom.

–L-applikazzjonijiet għall-privattivi ġenerati u l-privattivi mogħtija abbażi ta’ attivitajiet ta’ riċerka appoġġati mill-programm Euratom.

(h)Żgurar tad-disponibbiltà u l-użu tal-infrastrutturi tar-riċerka ta’ rilevanza pan-Ewropea

–L-għadd ta’ riċerkaturi li għandhom aċċess għal infrastrutturi għar-riċerka permezz tal-appoġġ tal-Programm Euratom.

2.Indikaturi għal azzjonijiet diretti

(a)Indikatur tal-impatt għall-appoġġ tal-politika tal-JRC

–L-għadd ta’ okkorrenzi tal-impatti speċifiċi tanġibbli fuq il-politiki tal-Unjoni li jirriżultaw minn appoġġ tal-politika tekniku u xjentifiku pprovdut mill-JRC.

(b)Indikatur tal-produttività xjentifika tal-JRC

–L-għadd ta’ pubblikazzjonijiet riveduti bejn il-pari.

L-indikaturi msemmija fil-punti (a) u (b) jistgħu jkunu rappreżentati skont l-objettivi ta’ azzjonijiet diretti tal-Komunità li ġejjin:

–Titjib tas-sikurezza nukleari inkluż: is-sikurezza tar-reatturi nukleari u tal-fjuwil, il-ġestjoni tal-iskart, inkluż rimi ġeoloġiku finali kif ukoll is-separazzjoni u t-trażmutazzjoni; id-dekummissjonar; u t-tħejjija għal emerġenza;

–Titjib tas-sigurtà nukleari inkluż: is-salvagwardji nukleari, in-nonproliferazzjoni, il-ġlieda kontra t-traffikar illegali u l-forensika nukleari;

–Żieda fl-eċċellenza fil-bażi tax-xjenza nukleari għall-istandardizzazzjoni;

–Trawwim tal-ġestjoni tal-għarfien, l-edukazzjoni u t-taħriġ;

–Appoġġ għall-politika tal-Unjoni dwar is-sikurezza u s-sigurtà nukleari.

(1)    Id-Direttiva tal-Kunsill 2009/71/Euratom tal-25 ta’ Ġunju 2009 li tistabbilixxi qafas Komunitarju għas-sigurtà tal-installazzjonijiet nukleari (ĠU L 172, 2.7.2009, p. 18).

(2)    Id-Direttiva tal-Kunsill 2011/70/Euratom tad-19 ta’ Lulju 2011 li tistabbilixxi qafas Komunitarju għall-ġestjoni responsabbli u sikura ta’ fjuwil użat u skart radjuattiv (ĠU L 199, 2.8.2011, p. 48).