IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 13.11.2017

COM(2017) 667 final

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI EMPTY

Niksbu l-Prosperità permezz tal-Kummerċ u l-Investiment
Aġġornament tal-Istrateġija Konġunta tal-UE tal-2007 dwar Għajnuna għall-Kummerċ

Updating the 2007 Joint EU Strategy on Aid for Trade

Niksbu l-Prosperità permezz tal-Kummerċ u l-Investiment
Aġġornament tal-Istrateġija Konġunta tal-UE tal-2007 dwar Għajnuna għall-Kummerċ

1Introduzzjoni

L-għajnuna għall-kummerċ hija assistenza li tingħata bħala appoġġ għall-isforzi tal-pajjiżi msieħba biex jiżviluppaw il-kapaċitajiet ekonomiċi u jespandu l-kummerċ tagħhom bħala lieva għat-tkabbir u t-tnaqqis tal-faqar. Minn meta l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) varat il-kunċett fl-2005, din saret ħidma stabbilita sew fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp biex tgħin lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw jaħsdu l-benefiċċji tal-kummerċ. Din tkopri firxa wiesgħa ta’ oqsma li jinkludu t-tfassil tal-politika kummerċjali, l-istandards u r-regolamenti relatati mal-kummerċ, l-infrastruttura ekonomika (pereżempju l-enerġija, it-trasport, it-telekomunikazzjoni) u l-bini tal-kapaċità produttiva f’setturi orjentati lejn l-esportazzjoni, bħalma huma l-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura 1 .

Bi tweġiba għad-WTO, fl-2007 l-UE fformulat l-Istrateġija tagħha dwar l-Għajnuna għall-Kummerċ 2 “It-tisħiħ tal-appoġġ tal-UE għall-ħtiġijiet relatati mal-kummerċ f’pajjiżi li qed jiżviluppaw” bħala reazzjoni konġunta mill-UE u mill-Istati Membri tagħha biex il-pajjiżi li qed jiżviluppaw u b’mod partikolari l-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDCs) jiġu mgħejjuna biex jintegraw fis-sistema kummerċjali dinjija bbażata fuq ir-regoli u jużaw il-kummerċ b’mod aktar effettiv sabiex tingħata spinta lit-tkabbir u jitnaqqas il-faqar.

Għaxar snin wara, ir-realtajiet ekonomiċi evolvew mhux ħażin u żdiedu l-katini ta’ valur globali dejjem aktar kumplessi. Il-kuntest politiku ugwalment inbidel b’mod fundamentali kemm fuq livell globali – b’mod partikolari permezz tal-Aġenda għall-Iżvilupp Sostenibbli għall-2030 3 – kif ukoll fil-livell tal-UE permezz tal-Istrateġija Globali tal-UE dwar il-Politika Barranija u ta’ Sigurtà 4 , il-Konsensus Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp 5 , u l-Istrateġija Kummerċ għal Kulħadd 6 .

L-għan ta’ din il-Komunikazzjoni huwa li taġġorna l-istrateġija eżistenti tal-Għajnuna għall-Kummerċ fid-dawl ta’ dawn l-iżviluppi. Hija tipproponi approċċ integrat u bbażat fuq ir-riżultati rigward l-għajnuna u l-investimenti għall-kummerċ, billi tiġi sfruttata bl-aħjar mod il-firxa wiesgħa ta’ għodod ta’ politika tal-UE disponibbli sabiex jiżdied l-impatt globali tagħhom fuq it-tkabbir u t-tnaqqis tal-faqar. L-enfasi hija fuq il-ħolqien ta’ aktar impjiegi u impjiegi aħjar u fuq il-pajjiżi l-aktar fil-bżonn, b’mod partikolari l-pajjiżi l-anqas żviluppati (least developed countries - LDCs).

2L-Għajnuna tal-UE għall-Kummerċ matul dawn l-aħħar 10 snin

Meta wieħed iħares lura lejn dawn l-aħħar għaxar snin, l-UE u l-Istati Membri tagħha stabbilew ruħhom bħala l-akbar fornitur dinji ta’ għajnuna għall-kummerċ, billi qed ifornu terz tal-ammont globali totali 7 . B’mod ġenerali, l-għajnuna tal-UE għall-impenji kummerċjali żdiedet b’aktar minn 85 % bejn l-2007 u l-2015, u laħqet EUR 96.79 biljun. Fl-2015 biss, l-impenji kienu jammontaw għal ċifra rekord ta’ EUR 13.16 biljun. Element importanti tal-kunċett dwar l-għajnuna għall-kummerċ huwa l-Assistenza Relatata mal-Kummerċ 8 (ARK) li l-mira tagħha ta’ EUR 2 biljun intlaħqet fl-2008, sentejn qabel iż-żmien. Sal-2015, iċ-ċifra annwali kienet laħqet livell sostanzjali ta’ EUR 2.8 biljun, li ġiebet l-ammont totali pprovdut matul il-perjodu 2007-2015 għal EUR 21.5 biljun. 37% ta’ dan it-total ġie allokat lill-pajjiżi tal-Afrika,il-Karibew u l-Paċifiku (AKP). L-appoġġ lil-LDCs baqa’ stabbli f’termini assoluti, u laħaq kważi EUR 18-il biljun matul il-perjodu 2007-2015 (19 % tal-għajnuna totali tal-UE għall-kummerċ), filwaqt li naqas f’termini relattivi hekk kif l-għajnuna totali tal-UE għall-kummerċ espandiet.

Mill-aspett kwalitattiv, l-Assistenza tal-UE Relatata mal-Kummerċ kisbet riżultati sinifikanti f’bosta oqsma ta’ prijorità. F’LDCs u f’kuntesti fraġli, l-assistenza spiss irnexxielha tistabbilizza jew saħansitra tespandi l-volumi tal-kummerċ 9 . L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ kisbet ukoll riżultati pożittivi permezz ta’ inizjattivi pluriennali reġjonali jew tematiċi aktar wiesgħa, bħal sostenn tal-UE għall-kapaċitajiet tal-AKP sabiex jintegraw fis-sistema ta’ kummerċ multilaterali u jħejju għal Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika 10 .

Fl-istess waqt, l-għajnuna għall-kummerċ kellha biss suċċess limitat fil-promozzjoni u d-diversifikazzjoni tal-kummerċ għall-ifqar pajjiżi u għall-pajjiżi f’sitwazzjonijiet fraġli. Minkejja appoġġ sostanzjali u aċċess għas-suq tal-UE ħieles mit-tariffi għal kważi l-prodotti kollha tagħhom 11 , l-LDCs u l-pajjiżi f’sitwazzjonijiet fraġli baqgħu fil-marġni tal-ekonomija dinjija 12 . Is-sehem li kellhom l-LCDs ta’ 12% fil-qasam tal-manifattura fl-2015 kien għadu ferm inqas mill-medja ta’ 20 % għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Id-defiċit kummerċjali tal-LDCs fl-oġġetti u fis-servizzi kiber ħafna bejn l-2006 u l-2015, minn USD 7.3 biljun sa USD 104.2 biljun u s-sehem tal-LDCs fl-esportazzjonijiet dinjin fl-2015 kien għadu inqas minn 1 %, filwaqt li dawn jirrappreżentaw 12.8 % tal-popolazzjoni dinjija.

3Ekonomija dinjija li qed tinbidel u l-kuntest tal-politika

Il-globalizzazzjoni tal-attivitajiet ekonomiċi mhijiex fenomenu ġdid, iżda il-motivaturi u x-xejriet tal-globalizzazzjoni qed jinbidlu b’rata mgħaġġla 13 .

Xejra attwali ewlenija hija ż-żieda ta’ ktajjen ta’ valur globali u reġjonali, b’netwerks internazzjonali ta’ produzzjoni bbażati dejjem aktar fuq kummerċ bejn l-impriżi u internament fl-impriżi. Hemm importanza dejjem tikber ta’ servizzi fil-kummerċ internazzjonali u d-diġitalizzazzjoni qed issawwar l-ekonomija globali f’modi ġodda, li ħafna minnhom għad iridu jiġu skoperti. Sfida ewlenija, madankollu, hija li l-parteċipazzjoni ta’ ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw fil-katini ta’ valur globali u fid-diġitalizzazzjoni baqgħet marġinali. L-industrijalizzazzjoni, il-produttività u d-diversifikazzjoni tal-ekonomiji ta’ ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw għadhom limitati billi għadhom dipendenti fuq forza tax-xogħol b’paga baxxa, esportazzjoni ta’ prodotti bażiċi u produzzjoni primarja ta’ kwalità baxxa. Dan jitlob li jkun hemm riformi u investimenti konsiderevoli li l-flussi finanzjarji uffiċjali waħedhom mhux se jkunu jistgħu jlaħħqu magħhom.

Il-kuntest tal-politika nbidel ukoll. L-Aġenda ta’ Azzjoni ta’ Addis Ababa 14 adottata fl-2015 tindirizza l-mezzi neċessarji għat-twettiq tal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli miftiehma ftit wara. Dawn l-aġendi jenfasizzaw l-importanza tal-kummerċ internazzjonali u tal-investiment tas-settur privat bħala mezzi ta’ implimentazzjoni flimkien mal-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (Official Development Assistance - ODA). L-Aġenda 2030, tistabbilixxi l-paradigma ta’ żvilupp ġdida u universali għas-snin li ġejjin, ibbażata fuq l-integrazzjoni u l-interdipendenza tas-17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals - SDGs) u l-169 mira madwar it-tliet dimensjonijiet tal-iżvilupp sostenibbli: ekonomika, soċjali u ambjentali.

Il-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima 15 jeħtieġ bidliet strutturali fis-sistemi ta’ produzzjoni u ta’ skambju b’tali mod li tinħoloq ekonomija b’użu baxx tal-karbonju u reżiljenti għat-tibdil fil-klima li tista’ tadatta għat-tibdil fil-klima kif ukoll ittaffih. It-tranżizzjoni tal-ekonomija ċirkolari tiġġenera opportunitajiet ekonomiċi ġodda ta’ innovazzjoni li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandhom ikomplu jisfruttaw.

Żewġ inizjattivi ta’ politika fundamentali tal-UE jirriflettu dan il-kuntest evoluttiv. L-ewwel, l-Istrateġija Globali tal-Politika Barranija u ta’ Sigurtà tal-UE, titlob li jkun hemm UE reattiva u magħquda, billi tagħmel l-aħjar użu mill-firxa wiesgħa ta’ strumenti ta’ politika għad-dispożizzjoni tagħha, fosthom l-għodod dwar l-iżvilupp u l-kummerċ huma prominenti.

It-tieni, il-Kunsens Ewropew ġdid għall-Iżvilupp 16  jinkorpora l-bidla paradigmatika tal-Aġenda 2030 f’politika ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE. Dan jiffoka fuq it-tnaqqis tal-faqar f’konformità mal-prinċipji ta’ kooperazzjoni tal-iżvilupp effettiv. Huwa jitlob li jkun hemm sinerġiji bejn il-politiki; koordinazzjoni u koerenza akbar fost l-atturi u l-istrumenti tal-UE; u l-promozzjoni ta’ kummerċ u investiment responsabbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw b’appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli, b’segwitu għal orjentazzjonijiet stabbiliti mill-Komunikazzjoni dwar il-Kummerċ, it-Tkabbir u l-Iżvilupp 17 aġġornata bil-komunikazzjoni Kummerċ għal Kulħadd.

Minn dia il-kuntest ta’ politika mġedded jirriżultaw żewġ aspetti importanti. L-ewwel nett, ir-riżorsi tal-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp jeħtieġ li jkunu mmirati fejn hemm l-aktar bżonn, b’mod speċjali l-pajjiżi LDC u l-pajjiżi f’sitwazzjonijiet ta’ fraġilità. It-tieni, l-enfasi qed tersaq lejn l-użu tal-ODA b’mod aktar strateġiku bħala katalist 18 biex jimmobilizza flussi finanzjarji pubbliċi u privati oħra, bħal dawk taħt il-Pjan il-ġdid tal-UE dwar l-Investiment Estern (PIE). B’ħarsa ‘l quddiem, iktar investiment pubbliku u privat se jsiru parti integrali mis-sostenn tal-UE għall-ħtiġijiet kummerċjali u ta’ kapaċità produttiva.

4Triq ’il quddiem li hija koerenti u effikaċi

Fil-kuntest ekonomiku u politiku li qed jinbidel, wasal iż-żmien biex issir reviżjoni tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ. L-għan aħħari għandu jkun li din tappoġġa lill-pajjiżi msieħba fl-isforzi tagħhom biex isir progress dwar l-SDGs u tinkiseb prosperità sostenibbli permezz ta’ żieda fil-kummerċ u l-investiment. Dan jeħtieġ it-tibdiliet fundamentali li ġejjin meta mqabbla mal-prassi tal-lum:

I.Titnaqqas il-frammentazzjoni attwali u jiżdied l-ingranaġġ tal-għajnuna għall-kummerċ permezz ta’ twassil li jkun informat u kkoordinat aħjar.

II.Jiżdied l-impatt tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ billi tiġi żgurata koerenza sħiħa mal-maġġoranza tal-istrumenti bejn il-politiki esterni tal-UE u jsir l-aħjar użu minnhom, b’mod partikolari l-Pjan ta’ Investiment Estern il-ġdid, ftehimiet kummerċjali u skemi ta’ kummerċ.

III.Enfasi aktar qawwija fuq id-dimensjonijiet soċjali u ambjentali tas-sostenibilità, flimkien ma’ tkabbir ekonomiku inklużiv.

IV.Divrenzjar aħjar ta’ pajjiżi b’aktar attenzjoni fuq l-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati u fuq sitwazzjonijiet ta’ fraġilità.

V.Titjib fil-monitoraġġ u r-rappurtar.

4.1Tonqos il-frammentazzjoni, jiżdied l-ingranaġġ

L-infiq attwali tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ isir b’mod wisq deċentralizzat u frammentat. Fl-2015 pereżempju, EUR 13.6 biljun ta’ għajnuna tal-UE għall-kummerċ kienu jirrappreżentaw terz tal-ODA totali tal-UE u ġew ikkanalati permezz ta’ madwar 3,000 deċiżjoni ta’ finanzjament li kienu jikkorrispondu għal kważi 90 kodiċi ta’ skop DAC tal-OECD. Dan għamilha diffiċli biex jiġu żgurati l-aħjar koerenza u effikaċja 19 .

Għal din ir-raġuni, huwa importanti li jkun hemm kombinament aħjar tal-firxa wiesgħa ta’ għodod ta’ finanzjament għall-iżvilupp (bilaterali, reġjonali, tematiċi, eċċ) u tal-modalitajiet tal-għajnuna (assistenza teknika, sovvenzjonijiet, appoġġ baġitarju, ġemellaġġ, finanzjament imħallat, eċċ.) kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell tal-Istati Membri. Dan għandu jiġi kkumplimentat bl-attivitajiet ta’ self tal-istituzzjonijiet ta’ finanzjament għall-iżvilupp internazzjonali u Ewropej fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw sabiex jipprovdu reazzjonijiet aktar integrati u mdaqqsa għall-ħtiġijiet kummerċjali u ta’ produzzjoni tal-pajjiżi msieħba.

Jekk l-UE trid li jkollha suċċess biex tagħti kontribut sinifikanti biex jinkisbu l-SDGs, trid tiffoka aktar fuq li tikkatalizza l-investiment privat. Il-Pjan ta' Investiment Estern (PIE) li jkopri l-Afrika u l-Viċinat Ewropew se jsegwi approċċ integrat. Huwa se juża mekkaniżmi innovattivi ta’ kondiviżjoni tar-riskju permezz ta’ Fond Ewropew ġdid għall-Iżvilupp Sostenibbli, inkluża garanzija għall-mobilizzazzjoni ta’ kapital flimkien ma’ assistenza teknika u t-titjib tar-riformi fil-klima tal-investiment.

F’konformità mal-istrateġiji ta’ żvilupp tal-pajjiżi u tar-reġjuni msieħba kif ukoll f’dawn l-istrateġiji, se jiġu mfittxija sinerġiji b’mod proattiv fil-ftehimiet kummerċjali u l-iskemi tal-UE. Dawn saru motivatur importanti fir-relazzjoni tal-UE mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw 20 . Huma joffru opportunitajiet ta’ aċċess għas-suq li l-Intrapriżi Żgħar u ta' Daqs Medju (SMEs) huma ħerqana biex jisfruttaw. Huma jipprovdu inċentivi għal riforma li l-kooperazzjoni għall-iżvilupp tista’ tkompli tibni fuqha. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ għalhekk se tgħin biex titmexxa’ ’l quddiem dinamika ta’ implimentazzjoni pożittiva tal-ftehimiet sa mill-bidu nett, u tagħti kontribut biex dawn jirnexxu. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tintuża biex jitjieb ukoll il-potenzjal tal-iżvilupp ta’ politiki oħrajn tal-UE.

4.2Żieda fir-rilevanza

Sabiex l-għajnuna tal-UE għall-kummerċ tiġi mmirata b’mod aktar effettiv jeħtieġ li jsir użu sistematiku ta’ dijanjostika disponibbli għall-kummerċ u l-investiment. Approċċ ibbażat fuq l-evidenza, se jippermetti li jkun hemm fehim sod tal-ktajjen tal-valur u tas-swieq downstream sabiex id-djalogu politiku mal-gvernijiet ta’ pajjiżi msieħba jkun aktar infurmat, biex b’hekk jissaħu t-tfassil u l-impatt tal-proġetti.

Se jiġu stabbiliti mekkaniżmi għal involviment ġenwin tal-partijiet ikkonċernati. Hemm bżonn ta’ djalogu strutturat mas-settur privat biex jiġu identifikati r-riformi fl-ambjent kummerċjali u tan-negozju li jiffaċilitaw l-investiment u l-ħolqien tal-impjiegi. Is-soċjetà ċivili u l-imsieħba soċjali għandhom rwol ewlieni x’jaqdu biex jiddefendu l-prijoritajiet bħall-ħolqien tal-impjiegi għaż-żgħażagħ, l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa, ix-xogħol deċenti u l-istandards ambjentali. L-atturi tar-riċerka u l-innovazzjoni huma strumentali biex ikunu promossi l-investiment u l-ħolqien tal-impjiegi. Fil-ġurisdizzjoni tagħhom, l-awtoritajiet lokali wkoll għandhom impatt qawwi fuq l-ambjent favorevoli għan-negozju u x-xogħol deċenti, kif ukol fl-effiċjenza u l-governanza tal-aġenziji lokali responsabbli għall-amministrazzjoni ta’ regolamentazzjoni.

Apparti l-gwida miksuba permezz ta’ approċċi bbażati fuq l-evidenza u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati, hemm xejriet usa’ u kwistjonijiet li għandhom jiġu kkunsidrati f’ċerti oqsma.

Il-katini ta’ valur huma motivatur biex jgħinu lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw jintegraw aħjar fil-kummerċ reġjonali u globali. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tkun iffokata b’mod aktar strateġiku biex tgħin lill-pajjiżi msieħba jiżviluppaw u jitilgħu fil-ktajjen tal-valur 26 .

Infrastruttura ta’ kwalità hija qasam importanti tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ sabiex jiġu indirizzati l-limiti fuq in-naħa tal-provvista u l-ostakli mhux tariffarji. Din tiġbor fiha l-aspetti regolatorji u operazzjonali tal-istandardizzazzjoni, l-akkreditazzjoni, il-valutazzjoni tal-konformità u s-sorveljanza tas-suq. Il-bini tal-kapaċità tar-regolaturi u tal-awtoritajiet kompetenti, is-sistemi tas-sikurezza alimentari u t-tagħmir tal-laboratorju, kif ukoll l-assistenza teknika lill-produtturi u lill-SMEs biex jikkonformaw ma’ regolamenti tekniċi, standards privati, is-sikurezza alimentari u mal-miżuri sanitarji u fitosanitarji huma abilitaturi effettivi ta’ kummerċ u investiment meta jiġu avviċinati b’mod li jkunu xprunat mis-suq.

Id-diġitalizzazzjoni hija fattur determinanti għall-aċċess għal swieq esterni u għall-integrazzjoni fil-ktajjen tal-valur mondjali. L-innovazzjoni diġitali diġà wriet il-potenzjal tagħha li toffri soluzzjonijiet għall-problemi lokali, tnaqqas il-kost tal-kummerċ u toffri opportunitajiet ġodda ta’ negozju 27 . It-tendenzi teknoloġiċi jgħinu biex l-SMEs innovattivi jidħlu fis-suq. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tinkoraġġixxi l-investiment fit-teknoloġiji u fis-servizzi diġitali, fil-kompjutrizzazzjoni, fil-gvern elettroniku, fil‑loġistika tal-kummerċ elettroniku, kif ukoll fl-assistenza teknika għall-gvernijiet biex jistabbilixxu politiki u oqfsa favorevoli għall-kummerċ elettroniku transfruntier.

Il-faċilitazzjoni tal-kummerċ kompliet tikseb prominenza bid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ta’ Faċilitazzjoni tal-Kummerċ, l-aktar ftehim kummerċjali multilaterali sinifikanti konkluż minn meta ġiet stabbilita d-WTO fl-1995. L-UE u l-Istati Membri tagħha impenjaw ruħhom li jimmobilizzaw tal-anqas EUR 400 miljun f’assistenza għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ fuq perjodu ta’ ħames snin mid-dħul fis-seħħ tiegħu, inkluż għal proġetti għat-titjib tas-sistemi doganali tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tipprijoritizza dawk id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta' Faċilitazzjoni tal-Kummerċ innotifikati bħala kategorija “C” 28 .

B’mod ġenerali, l-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tibqa’ flessibbli sabiex tkun tista’ tinkorpora l-implikazzjonijiet ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp tat-temi tad-WTO marbuta kemm man-negozjati eżistenti kif ukoll mal-impenji, inkluża eżenzjoni fuq is-Servizzi għall-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati, kif ukoll temi ġodda kif jidhru.

4.1Progress dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Iżvilupp Sostenibbli

L-ugwaljanza bejn is-sessi mhix biss dritt fundamentali tal-bniedem, hija wkoll kruċjali għall-iżvilupp ekonomiku. L-ekonomiji li jagħtu opportunitajiet aħjar għan-nisa għandhom potenzjali ogħla għat-tkabbir u l-kompetittività. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ tgħin biex jitwettaq l-impenn imġedded u mwessa’ tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn is-sessi, u, b’mod partikolari, l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa 33 .

L-inklużività se tkun fil-qalba tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ bħala riżultat tal-approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-UE fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp, li tippromwovi wkoll parteċipazzjoni, in-nondiskriminazzjoni, l-ugwaljanza u l-ekwità, it-trasparenza u r-responsabbiltà 34 . Dan se jirrikjedi titjib fl-analiżi tal-impatt tal-inizjattivi ta’ kummerċ u investiment fuq id-drittijiet tal-bniedem.

L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tqis l-erba’ pilastri tal-Aġenda tax-Xogħol Deċenti (standards u drittijiet fuq ix-xogħol, il-ħolqien tal-impjiegi u l-iżvilupp tal-intrapriżi, il-protezzjoni soċjali u d-djalogu soċjali) 35 . Hija se tibni fuq il-possibbiltajiet imwessa’ li toffri l-"ġenerazzjoni ġdida" ta’ FTAs tal-UE biex tappoġġa d-drittijiet tax-xogħol u l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti, permezz tad-dispożizzjonijiet soċjali u ambjentali vinkolanti li jinsabu fil-kapitoli dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli 36 .

Is-sostenibbiltà ambjentali se tkun ukoll fil-qalba tal-għajnuna għall-kummerċ. Il-finanzjament għall-klima u l-ekonomija ekoloġika u ċirkolari joffru opportunitajiet lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jagħmlu qabża sostanzjali fil-kummerċ, it-tkabbir u l-impjiegi u se jtejbu r-reżiljenza soċjetali u ekoloġika. L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ se tintuża biex tgħin lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw fit-transizzjoni tagħhom lejn ekonomiji b’livell baxx ta’ karbonju u reżiljenti għat-tibdil fil-klima.

Is-sostenibbiltà bħala parti minn strateġiji ewlenin tal-kumpaniji, il-promozzjoni ta’ kummerċ ġust u etiku u prattiki ta’ negozju responsabbli – inkluż b’rabta ma’ katini ta’ valur sostenibbli – f’konformità mal-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem, se jagħtu kontribut qawwi għall-Aġenda 2030 37 .

4.2Differenzjazzjoni skont il-pajjiż

L-interventi ta’ għajnuna tal-UE għall-kummerċ jeħtieġ li jiġu mfassla aħjar għall-kuntesti ta’ pajjiżi differenti. Dan se jgħin biex jiġu identifikati l-fatturi determinanti u l-aħjar skattaturi li jwasslu għal żvilupp sostenibbli, u kif ukoll l-aħjar sekwenzar ta’ riformi possibbli sabiex l-appoġġ tal-UE jiġi mmirat skont dawn.

Proporzjon akbar ta’ għajnuna tal-UE għall-kummerċ se jiġi allokat lill-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati biex tgħin tintlaħaq il-mira tal-SDG li jirdoppja s-sehem tal-esportazzjonijiet globali tagħhom 42 . It-tkabbir fl-aċċess tal-esportazzjonijiet tal-Pajjiżi l-anqas żviluppati għas-suq tal-UE jirrikjedi għajnuna u investiment privat fuq skala akbar abbażi ta’ analiżi tal-limiti u l-ħtiġijiet min-naħa tal-provvista. 43

Il-kunflitt u l-fraġilità huma l-motivaturi ewlenin tal-migrazzjoni. L-appoġġ għar-reżiljenza, it-tkabbir inklużiv u sostenibbli u impjiegi deċenti f’sitwazzjonijiet ta’ kunflitt u fraġilità huma essenzjali u se jirrikjedu prijoritizzazzjoni b’attenzjoni tal-interventi. L-appoġġ għas-sigurtà alimentari, il-ħtiġijiet bażiċi u programmi ta’ emerġenza għall-ħolqien ta’ impjiegi jeħtieġ li jibqgħu prijoritajiet 44 . L-għajnuna tal-UE għall-kummerċ jeħtieġ li tgħin ukoll biex tinbena r-reżiljenza u jitqiegħdu l-pedamenti għal żvilupp ekonomiku sostenibbli, filwaqt li tingħata spinta lill-infrastruttura u s-setturi u l-interventi li jirrikjiedu ħafna ħaddiema.

L-approċċ aktar differenzjat tal-UE għall-għajnuna għall-kummerċ se japplika wkoll għal pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw aktar avvanzati li għaddew minn kooperazzjoni bilaterali tal-UE mill-2014 ’l hawn 45 . Il-kooperazzjoni ma’ tali pajjiżi se tiġi indirizzata lejn oqsma ta’ interess reċiproku, inklużi n-negozjati dwar l-Ftehimiet ta' Kummerċ Ħieles u l-integrazzjoni tal-ekonomiji emerġenti fis-swieq dinjin, kif ukoll il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi tal-Viċinat tal-UE permezz ta’ prijoritajiet ta’ sħubija identifikati b’mod konġunt.

4.3Monitoraġġ u rappurtar aktar komprensiv

Il-mezzi eżistenti ta’ analiżi u li juru l-impatt tal-interventi ta’ għajnuna tal-UE għall-kummerċ se jiġu mtejba, u r-rappurtar se jsir aktar kwalitattiv u orjentat lejn ir-riżultati bi tqassir fiż-żmien bejn meta jsiru l-impenji tal-għajnuna għall-kummerċ u r-rappurtar tal-azzjonijiet. B’mod partikolari, ir-rabta bejn l-indikaturi ta’ prestazzjoni tal-għajnuna tal-UE għall-kummerċ ma’ dawk ta’ strumenti relatati bħall-Pjan ta' Investiment Estern jew il-ftehimiet kummerċjali se tipprovdi sens ikbar tal-impatt globali tagħha.

Qed jiġu modernizzati s-sistemi u l-għodod ta’ informazzjoni 48 sabiex jippermettu ġbir, analiżi u disseminazzjoni aħjar tat-tagħlimiet miksuba f’konformità mal-Qafas tar-Riżultati tal-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Internazzjonali tal-UE 49 . Dan se jżid ukoll il-faċilità u l-effiċjenza biex jiġu prodotti diżaggregazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż u relatati mal-kummerċ ta’ attivitajiet reċenti relevanti li jistgħu jinfurmaw u jappoġġaw id-djalogu dwar il-politiki u interventi ġodda ta’ għajnuna għall-kummerċ.

L-UE se tkompli tappoġġa l-proċessi li għandhom l-għan li jirrikonoxxu r-rwol dejjem jikber ta’ flussi oħra ta’ finanzjament lil hinn mill-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp, sabiex tingrana l-kontribut usa’ tal-UE għall-kummerċ, l-investiment u l-kapaċitajiet produttivi tal-pajjiżi msieħba katalizzati mill-Għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp tagħha.

(1)

Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-għajnuna għall-kummerċ jinkludi kodiċijiet ta’ skop ta’ kważi 100 Kumitat ta’ Għajnuna għall-Iżvilupp (Development Assistance Committee - DAC) tal-OECD, kodiċi b’5 ċifri użat għar-reġistrazzjoni ta’ informazzjoni dwar l-iskop (is-settur tad-destinazzjoni) ta’ attivitajiet ta’ għajnuna individwali. Il-kodiċijiet ta’ skop jidentifikaw iż-żona speċifika tal-istruttura ekonomika jew soċjali tal-benefiċjarju li t-trasferiment huwa maħsub li jrawwem. (http://www.oecd.org/dac/aft/aid-for-tradestatisticalqueries.htm ).

(2)

 Konklużjonijiet tal-Kunsill 14470/07 (http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2008/november/tradoc_141470.pdf); KUMM(2007) 163 finali.

(3)

Ir-Riżoluzzjoni adottata mill-Assemblea Ġenerali fil-25 ta’ Settembru 2015: Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld ).

(4)

http://europa.eu/globalstrategy/sites/globalstrategy/files/eugs_review_web.pdf

(5)

COM(2016) 740 final.

(6)

 COM(2015) 497 final, “Kummerċ għal Kulħadd – Lejn politika aktar responsabbli għall-kummerċ u l-investiment”; ara wkoll ir-rapport ta’ progress dwar l-implimentazzjoni tiegħu – COM(2017) 491 final.

(7)

EUR 253 biljun f’għajnuna globali għall-kummerċ matul il-perjodu 2007-2014 (l-UE 33 %, il-Ġappun 19 %, l-Istati Uniti 10 %). Sors: rapporti annwali ta’ monitoraġġ dwar l-għajnuna tal-UE għall-kummerċ.

(8)

L-ARK tikkorrispondi għal kwistjonijiet ewlenin ta’ kummerċ u tinkludi l-kategoriji li ġejjin tal-kodiċjiet ta’ skop tad-DAC tal-OECD: Politika u regolamentazzjoni tal-kummerċ (331xx, minbarra 33150) u Żvilupp tal-Kummerċ (240xx, 25010, 311xx, 312xx, 313xx, 321xx, 322xx, 323xx, 33210, kollha kemm huma b’Markatur tal-Iżvilupp tal-Kummerċ).

(9)

Evalwazzjoni Strateġika ta’ Assistenza tal-UE Relatata mal-Kummerċ lil Pajjiżi Terzi, ibbażata fuq kampjun ta’ 23 pajjiż u ħames organizzazzjonijiet reġjonali. https://ec.europa.eu/europeaid/strategic-evaluation-eu-trade-related-assistance-third-countries-2004-2010_en.

(10)

L-evalwazzjoni finali ta’ programmi ta’ assistenza kummerċjali ewlenin AKP - UE (2015) inkluż: “Integrazzjoni mas-Sistema Kummerċjali Multilaterali u Appoġġ għall-Qafas Integrat”, “Il-Faċilità tal-Bini tal-Kapaċitajiet Kummerċjali Istituzzjonali tal-AKP kollha (Trade.Com)", il-Bini tal-Kapaċità b’Appoġġ għat-Tħejjija għal Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika”. https://europa.eu/capacity4dev/public-priv_sector-trade-regio_int/document/trade-assistance-through-multiple-partnerships-findings-evaluation-three-eu-funded-trade-as

(11)

L-UE hija l-aktar suq importanti tal-esportazzjoni għall-prodotti tal-LDCs, b’sehem ta’ 25.1 % mill-esportazzjonijiet dinjija tal-LDCs fl-2016,’il fuq minn 21.4 % fl-2007. (Sors: EUROSTAT — FMI (13.10.2017)). Madankollu, is-sehem tal-LDCs mill-importazzjonijiet kollha tal-UE baqa’ baxx, minkejja li qed jiżdied: 2.16 % tal-importazzjonijiet kollha tal-UE fl-2016, meta mqabbel ma’ 1.44 % fl-2007. (Sors: EUROSTAT — Comext (13.10.2017)

(12)

The Least Developed Countries Report 2016, UNCTAD (http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/ldc2016_en.pdf)

(13)

Karta ta’ Riflessjoni dwar il-Ġestjoni tal-Globalizzazzjoni, il-Kummissjoni Ewropea, COM(2017) 240 tal-10 ta’ Mejju 2017.

(14)

Id-dokument ta’ eżitu adottat fit-Tielet Konferenza Internazzjonali dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp (Addis Ababa, l-Etjopja, Lulju 2015), approvat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU permezz tar-Riżoluzzjoni 69/313 tas-27 ta’ Lulju 2015.

(15)

L-eżitu tal-konferenza ta’ Pariġi dwar il-klima (COP21) li daħal fis-seħħ fl-4 ta’ Novembru 2016.

(16)

https://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/european-consensus-on-development-final-20170626_en.pdf.

(17)

COM(2012) 22 final "Il-kummerċ, it-tkabbir u l-iżvilupp – It-tfassil tal-politika tal-kummerċ u tal-investiment għal dawk il-pajjiżi l-aktar fil-bżonn.

(18)

Ir-Rapport Ewropew dwar l-Iżvilupp (2015): Combining finance and policies to implement a transformative post-2015 development agenda (ODI, ECDPM, GDI/DIE, l-Università ta’ Ateni u s-Southern Voice Network).

(19)

Mill-2012 sal-2017, aktar minn 250 proġett indirizzaw ir-riformi fil-governanza ekonomika u l-klima tal-investiment fl-Afrika sub-Saħarjana. Fil-futur, se tiġi żgurata l-koerenza fost l-oħrajn permezz tal-approċċ integrat tal-PIE.

(20)

Pajjiżi li qed jiżviluppaw li huma eliġibbli għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE huma jew firmatarji tal-ftehimiet kummerċjali mal-UE jew benefiċjarji tal-Iskema Ġeneralizzata ta’ Preferenzi tal-UE.

(21)

L-appoġġ baġitarju jgħin l-isforzi li jagħmlu l-pajjiżi li qed jiżviluppaw għall-mobilizzazzjoni tar-riżorsi domestiċi, iżid it-trasparenza u r-responsabilità, ittejjeb il-politiki ta’ investiment pubbliku u l-implimentazzjoni tagħhom kif ukoll il-klima tal-investiment u l-ambjent tan-negozju.

(22)

Il-qofol ta’ dan l-isforz se jkun il-PIE il-ġdid, fl-Afrika u fil-pajjiżi tal-Viċinat Ewropew. Il-finanzjament imħallat flimkien ma’ riformi regolatorji u ta’ politika xierqa (il-Pilastru 3 dwar Il-klima tal-investiment) jipprovdu approċċ integrat li huwa validu wkoll f’partijiet oħra tad-dinja li għadhom qed jiżviluppaw.

(23)

Il-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles tal-UE jistabbilixxu Sottokumitati settorjali fejn iż-żewġ firmatarji jiddiskutu l-progress tal-implimentazzjoni f’oqsma bħalma huma l-ostakli tekniċi għall-kummerċ, il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji, id-dwana u l-faċilitazzjoni tal-kummerċ. L-informazzjoni ġġenerata minn dawn is-Sottokumitati tista’ tgħin biex jiġu identifikati ħtiġijiet li jistgħu jiġu indirizzati permezz tal-għajnuna għall-kummerċ.

(24)

L-infrastruttura, il-politiki, il-kapaċitajiet produttivi, il-konformità mal-istandards, eċċ.

(25)

It-tariffi, ir-regoli ta’ oriġini, il-kwoti, il-kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji, eċċ.

(26)

Sa mill-2008, billi għamlu użu tajjeb mill-għajnuna għall-kummerċ fis-settur, il-Kosta tal-Avorju u l-Ghana imxew lil hinn mill-esportazzjoni ta’ żerriegħa tal-kawkaw mhux maħduma għal prodotti tal-kawkaw li jkunu ġew ipproċessati lokalment. F’inqas minn 8 snin l-esportazzjonijiet taċ-ċikkulata, il-butir tal-kawkaw, il-pejst tal-kawkaw u t-trab tal-kawkaw lejn l-UE mmultiplikaw bi 2.5 fil-Kosta tal-Avorju u b'4.5 fil-Ghana.

(27)

Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Digital4Development: l-integrazzjoni tat-teknoloġiji u s-servizzi diġitali fil-Politika tal-Iżvilupp tal-UE” (SWD(2017)157).

(28)

Il-notifiki tal-kategorija C jinkludu dispożizzjonijiet li pajjiż li qed jiżviluppa jew LDC jiddeżinja għall-implimentazzjoni f’data wara perjodu ta’ tranżizzjoni, u jeżiġu li tinkiseb il-kapaċità tal-implimentazzjoni permezz tal-provvediment u l-assistenza tal-bini ta’ kapaċità (sors: WTO).

(29)

 Pereżempju ktajjen ta’ valur tal-kafè, il-kawkaw u l-qoton, fejn hemm bżonn ta’ investiment downstream biex jiġi ġġenerat il-valur miżjud.

(30)

 Pereżempju, il-pjattaforma Negozju Sostenibbli għall-Afrika (Sustainable Business for Africa - SB4a) fil-qafas tal-PIE, u jiġu kkonsolidati n-netwerks tal-Gruppi ta’ Negozju/il-Kmamar tal-Kummerċ tal-UE.

(31)

Eżempju ta’ dan hija s-Sistema ta’ Twissija Rapida għall-Ikel u l-Għalf (Rapid Alert System for Food and Feed - RASFF) li permezz tagħha ir-rifjuti tal-kunsinni tal-ikel u tal-għalf fuq il-fruntieri esterni tal-UE jiġu nnotifikati meta dawn ikunu ġew ittestjati u jiġi identifikat riskju għas-saħħa.

(32)

 Mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni tas-soċjetà ċivili

(33)

Pereżempju, billi tiġi promossa l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa permezz tal-aċċess għall-finanzi, is-servizzi ta’ konsulenza, in-netwerks tan-negozji tan-nisa u l-abilitaturi diġitali għall-inklużjoni soċjali u finanzjarja.

(34)

 SWD(2014)152 “Toolbox on a rights-based approach, encompassing all human rights for EU development”

(35)

http://www.ilo.org/global/topics/decent-work/lang--en/index.htm 

(36)

Dawn jinkludu konformità mal-istandards u ftehimiet internazzjonali tax-xogħol u ambjentali ewlenin, l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-promozzjoni tar-responsabbiltà soċjali korporattiva, ta’ ġestjoni responsabbli tal-katini ta’ provvista, skemi ta’ assigurazzjoni tas-sostenibbiltà (eż. l-ekotikkettar) u l-inizjattivi ta’ kummerċ ġust u etiku.

(37)

Eżempju tal-appoġġ tal-UE għall-iżvilupp tal-katina ta’ provvista kummerċjali kien il-kontribut tal-UE għall-iżvilupp sostenibbli permezz ta’ interventi ta’ kummerċ ġust fis-settur tal-qoton fl-Indja, fin-Nepal u fis-Sri Lanka. Ġew stabbiliti rabtiet kummerċjali bejn l-SMEs lokali u l-atturi tal-kummerċ ġust tal-UE, li ġġeneraw kważi b’kemm jiswew EUR 2 miljun qoton tal-kummerċ ġust li minnhom ibbenefikaw kważi 1000 bidwi organizzati f’175 grupp ta’ produtturi.

(38)

SWD(2015) 182 final. Dokument ta’ Ħidma Konġunt tal-Persunal: "Gender Equality and Women's Empowerment: Transforming the Lives of Girls and Women through EU External Relations 2016-2020". B’mod partikolari, l-objettivi dwar l-aċċess għal xogħol deċenti għan-nisa ta’ kull età u l-aċċess ugwali għal servizzi finanzjarji, riżorsi produttivi bħall-art, il-kummerċ u l-intraprenditorija.

(39)

Bħalissa qed jiġu nnegozjati bejn diversi membri tad-WTO.

(40)

Dawn il-prinċipji u l-linji gwida jinkludu l-Linji Gwida tal-OECD għal Intrapriżi Multinazzjonali, id-Dikjarazzjoni Tripartitika tal-ILO dwar il-Prinċipji li jikkonċernaw l-Intrapriżi Multinazzjonali u l-Politika Soċjali, il-Patt Globali tan-NU u l-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem u l-istandards internazzjonali dwar investimenti responsabbli u t-tmexxija responsabbli tan-negozju.

(41)

Bħal fl-industriji tal-ħwejjeġ, l-injam, u dawk estrattivi, u oħrajn fejn ir-riskji huma partikolarment għoljin.

(42)

AAAA §90 u l-Miri SDG 8.a u 17.11.

(43)

Industrialisation in Africa and Least Developed Countries, Rapport tal-Grupp ta’ Ħidma tal-G20 dwar l-Iżvilupp Industrijali tan-Nazzjonijiet Uniti (UNIDO), 2016.

(44)

Id-Dokument ta’ referenza Nru 17 – Operating in situations of conflict and fragility – An EU Staff Handbook, Diċembru 2014. https://europa.eu/capacity4dev/public-fragility/document/operating-situations-crisis-and-fragility-eu-staff-handbook.

(45)

Taħt l-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, dawn il-pajjiżi għadhom qed ikomplu jibbenefikaw mill-kooperazzjoni għall-iżvilupp fil-livell reġjonali.

(46)

Linja bażi: Medja ta’ 18 % bejn l-2010 u l-2015. Sors: EU Aid for Trade Monitoring report 2017.

(47)

Sabiex la tiddgħajef il-protezzjoni, u lanqas ma jiġu aggravati l-inugwaljanzi eżistenti u jitqiesu kemm il-konsegwenzi intenzjonati kif ukoll dawk mhux intenzjonati tal-interventi ta’ għajnuna għall-kummerċ.

(48)

L-introduzzjoni progressiva ta’ sistema operazzjonali ġdida tal-Kummissjoni mistennija li tibda fl-2018.

(49)

SWD(2015) 80 final.