MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.           KUNTEST TAL-PROPOSTA/SFOND

Il-proposta mehmuża tikkostitwixxi strument legali għall-awtorizzazzjoni tal-konklużjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-"Ftehim").

Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar il-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni f’isem il-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika qiegħda ssir separatament.

Ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea (UE) u l-Ġeorġja attwalment huma bbażati fuq il-Ftehim ta' Sħubija u Kooperazzjoni li daħal fis-seħħ f'Lulju 1999. Fl-10 ta’ Mejju 2010 il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tiftaħ negozjati għal Ftehim ta’ Assoċjazzjoni ġdid, komprensiv u ambizzjuż, inkluża l-parti tiegħu dwar żona ta’ kummerċ ħieles approfondita u komprensiva (DCFTA).

In-negozjati ta' dan il-Ftehim ambizzjuż u komprensiv bejn l-UE u l-Ġeorġja bdew f'Lulju 2010. In-negozjati dwar il-parti DCFTA tal-Ftehim bdew fi Frar 2012. L-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja inizjalaw it-test tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni fid-29 ta' Novembru 2013.

Il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni għandu l-għan li jaċċellera l-approfondiment tar-relazzjonijiet politiċi u ekonomiċi bejn il-Ġeorġja u l-UE, kif ukoll l-integrazzjoni gradwali tal-ekonomija tal-Ġeorġja fis-Suq Intern tal-UE f'oqsma magħżula, speċjalment bit-twaqqif ta' DCFTA.

F'konformità mal-Artikolu 429 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, huwa previst li partijiet tal-Ftehim jiġu applikati provviżorjament. L-applikazzjoni provviżorja hija prevista fid-dawl li jinżammu f'ekwilibriju interessi ekonomiċi reċiproċi u valuri komuni, u r-rieda komuni tal-UE u l-Ġeoġrja li jibdew jimplimentaw u jinfurzaw il-partijiet eleġibbli tal-Ftehim sabiex javvanzaw impatt bikri ta' riforma fuq kwistjonijiet ta' setturi speċifiċi qabel il-konklużjoni tal-Ftehim.

2.           RIŻULTATI TAN-NEGOZJATI

Il-Kunsill ġie infurmat u konsultat regolarment fil-Gruppi ta’ Ħidma tal-Kunsill rilevanti, notevolment fil-COEST u l-Kumitat dwar il-Politika tal-Kummerċ (it-TPC), fl-istadji kollha tan-negozjati. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-għanijiet stabbiliti mill-Kunsill fid-direttivi tiegħu ta’ negozjati nkisbu u li l-abbozz ta’ Ftehim ta’ Assoċjazzjoni huwa aċċettabbli għall-Unjoni.

Il-kontenut finali tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni jista' jitqassar kif ġej:

Il-Ftehim jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn l-Unjoni u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra. Dan jikkostitwixxi stadju ġdid fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn l-UE u l-Ġeorġja, li jimmiraw lejn assoċjazzjoni politika u integrazzjoni ekonomika u jwittu t-triq għal aktar żviluppi progressivi.

L-għanijiet kumplessivi tal-assoċjazzjoni jiffokaw fuq il-promozzjoni ta' tqarrib gradwali bejn il-partijiet fuq il-bażi ta’ valuri komuni; it-tisħiħ tal-qafas għal djalogu politiku msaħħaħ; il-promozzjoni, il-preservazzjoni u t-tisħiħ tal-paċi u tal-istabilità kemm fid-dimensjoni reġjonali kif ukoll internazzjonali; il-promozzjoni tal-kooperazzjoni għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti, li jiġu stabbiliti kundizzjonijiet għal relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali aktar b'saħħithom li jwasslu għall-integrazzjoni ekonomika gradwali tal-Ġeorġja fis-suq intern tal-UE f’oqsma magħżula; titjib fil-kooperazzjoni fl-oqsma tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà bil-għan li jissaħħu l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, u li jkunu stabbiliti l-kundizzjonijiet biex tiżdied il-kooperazzjoni mill-qrib f’oqsma oħra ta’ interess reċiproku.

Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni jipprevedi firxa wiesgħa ta’ kooperazzjoni f'setturi, li tiffoka fuq l-appoġġ għal riformi ewlenin, l-irkupru u t-tkabbir ekonomiku, il-governanza u l-kooperazzjoni bejn setturi f’aktar minn 28 qasam, bħal: l-enerġija, it-trasport, il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-ambjent, il-kooperazzjoni industrijali u bejn l-intrapriżi żgħar u medji, l-iżvilupp tal-agrikoltura u rurali, il-politika soċjali, il-ġustizzja, il-kooperazzjoni tas-soċjetà ċivili, il-politika tal-konsumatur, ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika, l-edukazzjoni, it-taħriġ u ż-żgħażagħ kif ukoll il-kooperazzjoni kulturali. F’dawn l-oqsma kollha, it-titjib fil-kooperazzjoni jibda mill-bażi tal-oqfsa attwali, kemm bilaterali kif ukoll multilaterali, bil-għan ta’ aktar djalogu sistematiku u skambju ta’ informazzjoni u prassi tajba. Element kruċjali għall-kapitoli tal-kooperazzjoni settorjali huwa menù komprensiv ta' approssimazzjoni gradwali lejn l-acquis tal-UE stabbilit fl-annessi tal-Ftehim. Skedi speċifiċi għall-approssimazzjoni u l-implimentazzjoni mill-Ġeorġja ta’ partijiet magħżula tal-acquis tal-UE se jipprovdu fokus għal kooperazzjoni kontinwa, u se jiffurmaw il-qalba tar-riforma interna u tal-aġenda ta’ modernizzazzjoni tal-Ġeorġja.

Il-Ftehim jinkludi qafas istituzzjonali aġġornat li jinkludi fora tal-kooperazzjoni u d-djalogu. Rwoli speċifiċi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet huma previsti għal Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, u b'delega lil Kumitat ta’ Assoċjazzjoni, li jista’ wkoll jiltaqa’ f’konfigurazzjoni speċifika biex jindirizza kwistjonijiet kummerċjali. Huma previsti wkoll fora għas-soċjetà ċivili u l-kooperazzjoni parlamentari. Il-Ftehim jinkludi wkoll dispożizzjonijiet dwar il-monitoraġġ, it-twettiq tal-obbligi u s-soluzzjoni tat-tilwim (inkluż dispożizzjonijiet separati għal kwistjonijiet relatati mal-kummerċ).

Integrazzjoni ekonomika eqreb permezz tad-DCFTA se tkun xprun qawwi għat-tkabbir ekonomiku tal-pajjiż. Il-metodu se jkun l-approssimazzjoni tal-Ġeorġja mal-leġiżlazzjoni, in-normi u l-istandards tal-UE. Bħala element ewlieni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, id-DCFTA se joħloq opportunitajiet ta’ negozju kemm fl-UE kif ukoll fil-Ġeorġja u se jippromwovi l-modernizzazzjoni ekonomika reali u l-integrazzjoni gradwali mal-UE. Ir-riżultat ta’ dan il-proċess għandu ikun standards ogħla ta’ prodotti, servizzi aħjar liċ-ċittadini, u fuq kollox l-abbiltà tal-Ġeorġja li tikkompeti b’mod effettiv fis-swieq internazzjonali.

3.           ELEMENTI ĠURIDIĊI TAL-PROPOSTA

Min-naħa tal-Unjoni, il-bażi ġuridika għall-konklużjoni ta’ dan il-Ftehim hija l-Artikolu 217, flimkien mal-Artikolu 218(6)(a) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 218(8), kif ukoll l-Artikolu 218(7) tat-TFUE.

Il-proposta mehmuża tikkostitwixxi l-istrument ġuridiku għall-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni f'isem l-Unjoni. Strument ġuridiku separat japplika għall-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika.

Fid-dawl tar-riżultati tan-negozjati msemmija hawn fuq, il-Kummissjoni tipproponi li l-Kunsill jikkonkludi l-Ftehim f’isem l-Unjoni Ewropea wara li jkun irċieva l-kunsens tal-Parlament Ewropew.

Il-fatt li l-Kummissjoni Ewropea ressqet il-proposta tagħha bħala ftehim tal-Unjoni u tal-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħha u l-Ġeorġja huwa relatat mal-ġenesi ta’ dan il-ftehim taħt ir-regoli tat-Trattat qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona.           

2014/0086 (NLE)

Proposta għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

dwar il-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu/i 217, flimkien mal-Artikolu 218(6)(a) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 218(8) tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 218(7) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea[1],

Wara li kkunsidra il-kunsens tal-Parlament Ewropew[2],

Billi:

(1)       Fl-10 ta’ Mejju 2010 il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tiftaħ negozjati mal-Ġeorġja għall-konklużjoni ta’ Ftehim ġdid bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja biex jissostitwixxi l-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni[3].

(2)       Dawn in-negozjati kienu finalizzati b’suċċess u l-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom u l-Ġeorġja (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim”) ġie inizjalat fid-29 ta' Novembru 2013.

(3)       Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill [numru tad-Deċiżjoni] ta' [data][4], il-Ftehim ġie ffirmat fi [post] fi [data], suġġett għall-konklużjoni tiegħu f’data aktar tard.

(4)       Skont l-Artikolu 218(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, ikun opportun li l-Kunsill jawtorizza lill-Kummissjoni tapprova l-modifiki li jridu jiġu adottati mis-Sottokumitat tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi skont l-Artikolu 179 tal-Ftehim.

(5)       Huwa xieraq li jiġu stabbiliti l-proċeduri rilevanti għall-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi li jingħataw protezzjoni skont il-Ftehim,

(6)       Il-Ftehim ma għandux jiġi interpretat bħala li jagħti xi drittijiet jew jimponi xi obbligi li jistgħu jiġu invokati direttament quddiem il-qrati u t-tribunali tal-Unjoni jew tal-Istati Membri.

Il-Ftehim għandu jiġi approvat f’isem l-Unjoni.

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra, flimkien mal-Annessi u l-Protokolli mehmuża miegħu (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim”), huwa b’dan approvat f’isem l-Unjoni.[5]

Artikolu 2

Il-President tal-Kunsill għandu, f’isem l-Unjoni, jagħti n-notifika prevista fl-Artikolu 429(1) tal-Ftehim, sabiex jesprimi l-kunsens tal-Unjoni li tkun marbuta bil-Ftehim.[6]

Artikolu 3

Għall-finijiet tal-Artikolu 179 tal-Ftehim, il-modifiki tal-Ftehim permezz ta’ deċiżjonijiet tas-Sottokumitat dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi għandhom jiġu approvati mill-Kummissjoni f’isem l-Unjoni Ewropea. Meta l-partijiet interessati ma jkunux jistgħu jilħqu ftehim wara oġġezzjonijiet marbuta mal-indikazzjoni ġeografika, il-Kummissjoni għandha tadotta tali pożizzjoni abbażi tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 57(2) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Novembru 2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel[7].

Artikolu 4

1. Isem protett skont is-Sottotaqsima 3 "Indikazzjonijiet Ġeografiċi" tal-Kapitolu 9 tat-Titolu IV tal-Ftehim jista’ jintuża minn kwalunkwe operatur li jikkummerċjalizza prodotti agrikoli, prodotti tal-ikel, inbejjed, inbejjed aromatizzati jew spirti li jikkonformaw mal-ispeċifikazzjoni korrispondenti.

2. Skont l-Artikolu 175 tal-Ftehim, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea għandhom jinfurzaw il-protezzjoni prevista fl-Artikoli 170 sa 174 tal-Ftehim inkluż fuq it-talba ta’ parti interessata.

Artikolu 5

Il-Ftehim ma għandux jiġi interpretat bħala li jagħti xi drittijiet jew jimponi xi obbligi li jistgħu jiġu invokati direttament quddiem il-qrati u t-tribunali tal-Unjoni jew tal-Istati Membri.

Artikolu 6

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum ta’ wara l-adozzjoni tagħha.

Magħmul fi Brussell,

                                                                       Għall-Kunsill

                                                                       Il-President

[1]               ĠU L , , p. .

[2]               ĠU L , , p. .

[3]               ĠU L 205, 4.8.1999, p.1-52

[4]               ĠU L , , p. .

[5]  It-test tal-Ftehim jiġi mehmuż mad-Deċiżjoni tal-Kunsill meta jiġi ffirmat, f’isem l-Unjoni Ewropea, u l-applikazzjoni provviżorja tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra (ĠU...)

[6]  Id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim se tiġi ppublikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill.

[7]  ĠU L 343 14.12.2012, p.1

FTEHIM TA' ASSOĊJAZZJONI BEJN L-UNJONI EWROPEA U L-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHOM, MINN NAĦA, U L-ĠEORĠJA, MIN-NAĦA L-OĦRA

PREAMBOLU

IR-RENJU TAL-BELĠJU,

IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA,

IR-REPUBBLIKA ĊEKA,

IR-RENJU TAD-DANIMARKA,

IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA,

L-IRLANDA,

IR-REPUBBLIKA ELLENIKA,

IR-RENJU TA’ SPANJA,

IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,

IR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA,

IR-REPUBBLIKA TALJANA,

IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU,

IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,

IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU,

L-UNGERIJA,

IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA,

IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI.

IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,

IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,

IR-RUMANIJA,

IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,

IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,

IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,

IR-RENJU TAL-ISVEZJA,

IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ,

Partijiet Kontraenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Istati Membri",

L-UNJONI EWROPEA, minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Unjoni" jew "l-UE" u

IL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA, minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Euratom"

                                                                                     minn naħa, u

IL-ĠEORĠJA,

                                                                                     min-naħa l-oħra,

minn hawn 'il quddiem imsejħa flimkien bħala "il-Partijiet",

B'KUNSIDERAZZJONI tar-rabtiet b’saħħithom u l-valuri komuni tal-Partijiet, stabbiliti fil-passat permezz tal-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra, u li qed jiġu żviluppati fi ħdan il-qafas tas-Sħubija tal-Lvant bħala dimensjoni speċifika tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u f'rikonoxximent tax-xewqa komuni tal-Partijiet sabiex ikomplu jiżviluppaw, isaħħu u jestendu r-relazzjonijiet tagħhom b'mod ambizzjuż u innovattiv;

F'RIKONOXXIMENT tal-aspirazzjonijiet Ewropej u l-għażla Ewropea tal-Ġeorġja;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU li valuri komuni li fuqhom hija mibnija l-UE — id-demokrazija, ir-rispett għad-drittijiet umani u l-libertajiet fundamentali, u l-istat tad-dritt — jinsabu wkoll fil-qalba tal-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika kif previst f’dan il-Ftehim;

B'RIKONOXXIMENT li l-Ġeorġja, pajjiż Ewropew tal-Lvant, hija impenjata li timplimenta u tippromwovi dawn il-valuri;

B'RIKONOXXIMENT li l-Ġeorġja tikkondividi rabtiet storiċi u valuri komuni mal-Istati Membri;

B'KUNSIDERAZZJONI li dan il-Ftehim ma jkunx ta' preġudizzju għall-iżviluppi progressivi futuri fir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Ġeorġja u jħalli miftuħa l-opportunitajiet għalihom;

F'IMPENN biex ikomplu jsaħħu r-rispett għal-libertajiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta’ persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, abbażi ta' valuri komuni tal-Partijiet;

F'FEHIM li r-riformi interni lejn it-tisħiħ tad-demokrazija u l-ekonomija tas-suq se jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-politiki, il-programmi u l-aġenziji tal-UE. Dan il-proċess u r-riżoluzzjoni sostenibbli tal-kunflitti isaħħu lil xulxin b'mod reċiproku u jikkontribwixxu għall-bini tal-fiduċja bejn il-komunitajiet maqsuma mill-kunflitt;

B'RIEDA li jikkontribwixxu għall-iżvilupp politiku, soċjoekonomiku u istituzzjonali tal-Ġeorġja permezz ta’ kooperazzjoni wiesgħa f’firxa miftuħa ta’ oqsma ta’ interess komuni, bħalma huma l-iżvilupp tas-soċjetà ċivili, il-governanza tajba, inkluż fil-qasam tat-tassazzjoni, l-integrazzjoni kummerċjali u kooperazzjoni ekonomika mtejba, il-bini tal-istituzzjonijiet, l-amministrazzjoni pubblika u r-riforma tas-servizz ċivili u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, it-tnaqqis tal-faqar u l-kooperazzjoni fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja meħtieġa biex ikun implimentat b'mod effettiv dan il-Ftehim u filwaqt li jinnotaw ir-rieda tal-UE li tappoġġa r-riformi rilevanti fil-Ġeorġja;

B'IMPENN għall-prinċipji u d-dispożizzjonijiet kollha tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), partikolarment l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, id-dokumenti konklużivi tal-Konferenzi ta’ Madrid, Istanbul u Vjenna tal-1991 u tal-1992 rispettivament, il-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-1990, kif ukoll id-Dikjarazzjoni Universali tan-Nazzjonijiet Uniti tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948 u l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950.

BILLI JFAKKRU dwar ir-rieda tagħhom li jippromwovu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali, kif ukoll li jimpenjaw ruħhom f'multilateraliżmu effettiv u s-soluzzjoni paċifika tat-tilwim, notevolment billi jikkooperaw għal dan il-għan fil-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti (NU),u tal-OSCE;

B'IMPENN lejn l-obbligi internazzjonali fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi ta’ twassil tagħhom u għall-kooperazzjoni dwar id-diżarm;

F'RIKONOXXIMENT tal-valur miżjud tal-parteċipazzjoni attiva tal-Partijiet f’diversi formati ta’ kooperazzjoni reġjonali;

B'XEWQA li jkomplu jiżviluppaw id-djalogu politiku regolari dwar kwistjonijiet bilaterali u internazzjonali ta’ intererss reċiproku, inklużi aspetti reġjonali, fil-kunsiderazzjoni tal-Politika Estera u tas-Sigurtà Komuni (PESK) tal-Unjoni Ewropea, inkluż il-Politika tas-Sigurtà u tad-Difiża Komuni (PSDK);

B'RISPETT SĦIĦ tal-prinċipji tal-indipendenza, is-sovranità, l-integrità territorjali u l-invjolabilità tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment skont il-liġi internazzjonali, il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att finali tal-Konferenza ta’ Ħelsinki dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti;

B'RIKONOXXIMENT tal-importanza tal-impenn tal-Ġeorġja għar-rikonċiljazzjoni u l-isforzi tagħha biex tirrestawra l-integrità territorjali tagħha u l-kontroll effettiv u sħiħ fuq ir-reġjuni Ġeorġjani tal-Abkażja u r-reġjun Tskhnivali/l-Ossezja tan-Nofsinhar bl-għan ta’ riżoluzzjoni paċifika u dejjiema tal-kunflitt abbażi tal-prinċipji tal-liġi internazzjonali, u tal-impenn tal-UE li tappoġġja riżoluzzjoni paċifika u dejjiema tal-kunflitt;

B'RIKONOXXIMENT f’dan il-kuntest tal-importanza li titkompla l-implimentazzjoni tal-Ftehim tas-Sitt Punti tat-12 ta’ Awwissu 2008 u tal-miżuri ta’ implimentazzjoni sussegwenti tiegħu, ta’ preżenza internazzjonali sinifikattiva fuq il-post għaż-żamma tal-paċi u s-sigurtà, għat-twettiq ta' politiki ta' impenn u ta' nonrikonoxximent ta' appoġġ reċiproku, ta' appoġġ għad-Diskussjonijiet Internazzjonali ta' Ġinevra u tar-ritorn sikur u dinjituż tal-persuni spustati internament u tar-refuġjati kollha skont il-prinċipali tal-liġi internazzjonali;

B'IMPENN biex jipprovdu l-benefiċċji ta’ assoċjazzjoni politika u ta’ integrazzjoni ekonomika aktar mill-qrib bejn il-Ġeorġja u l-UE liċ-ċittadini kollha tal-Ġeorġja inkluż il-komunitajiet diviżi bil-kunflitt;

B'IMPENN biex tiġi miġġielda l-kriminalità organizzata u t-traffikar illeċitu u biex tkompli tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu;

B'IMPENN biex japprofondixxu d-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom dwar il-mobilità, il-migrazzjoni, l-ażil u l-ġestjoni tal-fruntieri b'kunsiderazzjoni wkoll tas-Sħubija ta' Mobilità bejn il-UE u l-Ġeorġja, b’approċċ komprensiv li jagħti attenzjoni għall-migrazzjoni legali, inkluża l-migrazzjoni ċirkolari, u għal kooperazzjoni mmirata biex tittratta l-migrazzjoni illegali, it-traffikar tal-bnedmin u l-implimentazzjoni effiċjenti tal-ftehim ta’ riammissjoni;

F'GĦARFIEN tal-importanza tal-introduzzjoni ta’ reġim ta' vvjaġġar mingħajr viża għaċ-ċittadini tal-Ġeorġja fiż-żmien xieraq, sakemm ikunu jeżistu l-kundizzjonijiet għal mobilità ġestita tajjeb u sikura, inkluża l-implimentazzjoni effettiva ta’ ftehimiet ta’ faċilitazzjoni tal-visa u riammissjoni;

B'IMPENN lejn il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq ħieles u tar-rieda tal-UE li tikkontribwixxi għar-riformi ekonomiċi fil-Ġeorġja, inkluż fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u l-Partenarjat tal-Lvant;

B'IMPENN għall-kisba tal-integrazzjoni ekonomika b’mod partikolari permezz ta’ Żona ta’ Kummerċ Ħieles Profonda u Komprensiva (DCFTA), bħala parti integrali ta’ dan il-Ftehim inkluża approssimazzjoni regolatorja u f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mill-isħubija tal-Partijiet fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO);

FI TWEMMIN li dan il-Ftehim joħloq klima ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi bejn il-Partijiet, u fuq kollox għall-iżvilupp tal-kummerċ u l-investiment, u li se jistimola l-kompetizzjoni, fatturi li huma kruċjali għar-ristrutturar u l-modernizzazzjoni ekonomiċi;

B'IMPENN għar-rispett tal-prinċipji tal-iżvilupp sostenibbli, għall-protezzjoni tal-ambjent u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, għal titjib kontinwu tal-governanza u l-ħtiġijiet ambjentali, inkluż kooperazzjoni transfruntiera u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet internazzjonali multilaterali;

B'IMPENN li tittejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, inkluż l-iżvilupp tal-Kuritur tan-Nofsinhar billi, fost affarijiet oħra, jiġi promoss l-iżvilupp ta’ proġetti xierqa fil-Ġeorġja li jiffaċilitaw l-iżvilupp tal-infrastruttura rilevanti, inkluż għal tranżitu mill-Ġeorġja, biż-żieda tal-integrazzjoni tas-suq u l-approssimazzjoni regolatorja gradwali lejn elementi kruċjali tal-acquis tal-UE, u li jippromwovu l-effiċjenza tal-enerġija u l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli;

B'RIKONOXXIMENT tal-ħtieġa li ta' kooperazzjoni mtejba fil-qasam tal-enerġija, u l-impenn tal-Partijiet li jimplimentaw it-Trattat dwar il-Karta tal-Enerġija;

B'RIEDA biex jittejjeb il-livell tas-saħħa pubblika, is-sikurezza u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem bħala element essenzjali għall-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir ekonomiku;

B'IMPENN għat-tisħiħ tal-kuntatti fuq livell personali, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni u skambji fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija, in-negozju, iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni u l-kultura;

B'IMPENN għall-promozzjoni tal-kooperazzjoni transfruntiera u interreġjonali miż-żewġ naħat fl-ispirtu ta’ relazzjonijiet tajba mal-ġirien;

B'RIKONOXXIMENT tal-impenn tal-Ġeorġja li progressivament tqarreb il-leġiżlazzjoni tagħha fis-setturi rilevanti ma’ dik tal-UE, skont dan il-Ftehim u biex timplimentaha b’mod effettiv;

B'RIKONOXXIMENT tal-impenn tal-Ġeorġja biex tiżviluppa l-infrastruttura amministrattiva u istituzzjonali tagħha sal-livell neċessarju biex jiġi infurzat dan il-Ftehim;

B'KUNSIDERAZZJONI tar-rieda tal-UE li tipprovdi appoġġ għall-implimentazzjoni tar-riformi u għall-użu tal-istrumenti disponibbli kollha ta’ kooperazzjoni u tal-għajnuna teknika, finanzjarja u ekonomika f’dan l-isforz;

B'KONFERMA li dawk id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Titolu V tal-Parti Tlieta tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala partijiet tal-UE, sakemm l-UE flimkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jinnotifikawx b'mod konġunt lill-Ġeorġja li r-Renju Unit jew l-Irlanda jintrabtu bħala parti mill-UE f'konformità mal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda fir-rigward tal-Ispazju ta’ Libertà, Sigurtà u Ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Jekk ir-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jibqgħux marbutin bħala parti mill-UE f'konformità mal-Artikolu 4a ta' dak il-Protokol, l-UE flmkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda jinfurmaw minnufih lill-Ġeorġja bi kwalunkwe bidla fil-pożizzjoni tagħhom, u f'dan il-każ jibqgħu marbutin bid-diżpozzjonijiet ta' dan il-Ftehim f'isimhom stess. L-istess japplika għad-Danimarka, f'konformità mal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness ma' dawk it-Trattati.

FTIEHMU KIF ĠEJ:

ARTIKOLU 1

Objettivi

1.       Qiegħda tiġi b'dan stabbilita assoċjazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, min-naħa, u l-Ġeorġja min-naħa l-oħra

2.       L-għanijiet ta' din l-assoċjazzjoni jkunu:

(a)     il-promozzjoni tal-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika bejn il-Partijiet abbażi ta' valuri komuni u rabtiet mill-qrib, inkluż billi tiżdied il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-politiki, il-programmi u l-aġenziji tal-UE;

(b)     l-istabbiliment ta' qafas imsaħħaħ għal djalogu politiku mtejjeb fl-oqsma kollha ta’ interess reċiproku, li jippermetti l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet politiċi mimll-qrib bejn il-Partijiet;

(c)     li jingħata kontribut għat-tisħiħ tad-demokrazija u għall-istabbiltà politika, ekonomika u istituzzjonali fil-Ġeorġja;

(d)     il-promozzjoni, il-preservazzjoni u t-tisħiħ tal-paċi u l-istabbiltà reġjonali u internazzjonali, abbażi tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Att Finali ta’ Ħelsinki tal- 1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, inkluż permezz li jingħaqdu l-isforzi għall-eliminazzjoni ta' sorsi ta' tensjoni, it-tisħiħ tas-sigurtà fil-fruntieri, u l-promozzjoni tal-koperazzjoni transkonfinali u r-relazzjonijiet tajba mal-ġirien;

(e)     il-promozzjoni tal-kooperazzjoni fir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti;

(f)      it-titjib tal-kooperazzjoni fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja, bil-għan li jissaħħaħ l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali.

(g)     l-appoġġ għall-isforzi tal-Ġeorġja sabiex tiżviluppa l-potenzjal ekonomiku tagħha permezz tal-kooperazzjoni internazzjonali, inkluż permezz tat-tqarrib tal-leġiżlazzjoni tagħha għal dik tal-UE;

(h)     il-kisba tal-integrazzjoni ekonomika gradwali tal-Ġeorġja fis-suq intern tal-UE, kif stipulat f’dan il-Ftehim, b’mod partikolari permezz tal-istabbiliment ta' Żona ta’ Kummerċ Ħieles Profonda u Komprensiva li se tipprovdi għal aċċess għas-suq estensiv abbażi ta' tqarrib sostnut u komprensiv ta' regolamentazzjoni f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mis-sħubija tad-WTO;

(i)      l-istabbiliment ta' kooperazzjoni dejjem aktar mill-qrib f’oqsma oħra ta’ interess reċiproku.

TITOLU I

PRINĊIPJI ĠENERALI

ARTIKOLU 2

Prinċipji Ġenerali

1.       Ir-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, kif ipproklamati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1948 u kif definita fil-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u l-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-1990 jiffurmaw il-bażi tal-politiki domestiċi u esterni tal-Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. Il-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta’ armi tal-qerda massiva, tal-materjali relatati u tal-mezzi tat-twassil tagħhom ukoll jikkostitwixxu elementi essenzjali ta’ dan il-Ftehim.

2.       Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom għall-prinċipji ta’ ekonomija ta’ suq ħieles, tal-iżvilupp sostenibbli u l-multilateriżmu effettiv.

3.       Il-Partijiet jirriaffermaw ir-rispett tagħhom lejn il-prinċipji tal-istat tad-dritt u tal-governanza tajba, kif ukoll l-obbligi internazzjonali tagħhom, b'mod partikolari taħt in-NU, il-Kunsill tal-Ewropa u l-OSCE. B’mod partikolari, huma jaqblu li jippromwovu r-rispett għall-prinċipji ta’ sovranità u integrità territorjali, l-invjolabilità tal-fruntieri u l-indipendenza.

4.       Il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom għall-istat tad-dritt, il-governanza tajba, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-ġlieda kontra forom varji ta’ kriminalità u terroriżmu organizzat transnazzjonali, il-promozzjoni ta’ żvilupp sostenibbli, il-multilateraliżmu effettiv u l-ġlieda kontra l-Proliferazzjoni tal-Armi ta’ Qerda Massiva u s-sistemi ta’ kunsinna tagħhom. Dan l-impenn jikkostitwixxi fattur ewlieni fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet u l-koperazzjoni bejn il-Partijiet u b'hekk jikkontribwixxi għall-paċi u l-istabbiltà reġjonali.

TITOLU II

DJALOGU POLITIKU U RIFORMA, KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-POLITIKA ESTERA U TA' SIGURTÀ

ARTIKOLU 3

Għanijiet tad-djalogu politiku

1.       Id-djalogu politiku dwar l-oqsma kollha ta’ interess reċiproku, inklużi kwistjonijiet barranija u ta’ sigurtà kif ukoll ir-riforma domestika, ikompli jiġi żviluppat u msaħħaħ bejn il-Partijiet. Dan se jżid l-effikaċja tal-kooperazzjoni politika u jippromwovi l-konverġenza dwar kwistjonijiet barranin u ta’ sigurtà, b'mod li r-relazzjonijiet jissaħħu b'mod innovattiv u ambizzjuż.

2.       L-għanijiet tad-djalogu politiku jkunu:

(a)     l-approfondiment tal-assoċjazzjoni politika u ż-żieda tal-konverġenza u l-effikaċja politika u tal-politika tas-sigurtà;

(b)     il-promozzjoni tal-prinċipji tal-integrità territorjali, l-invjolabilità tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment, is-sovranità u l-indipendenza, kif minquxa fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa;

(c)     il-promozzjoni tar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti;

(d)     il-promozzjoni tal-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali abbażi ta’ multilateraliżmu effettiv;

(e)     it-tisħiħ tal-koperazzjoni u tad-djalogu bejn il-Partijiet dwar is-sigurtà internazzjonali u l-ġestjoni tal-kriżi, b'mod partikolari sabiex jiġu indirizzati l-isfidi globali u reġjunali u t-theddid ewlieni;

(f)      it-tisħiħ tal-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-Armi ta’ Qerda Massiva (AQM) u s-sistemi tal-kunsinna tagħhom inkluż il-konverżjoni għal impjieg alternattiv ta’ xjentisti li qabel kienu impjegati fi programmi tal-AQM;

(g)     it-trawwim ta’ koperazzjoni prattika u orjentata lejn ir-riżultati bejn il-Partijiet biex jinkisbu l-paċi, is-sigurtà u l-istabbiltà fuq il-kontinent Ewropew;

(h)     it-tisħiħ tar-rispett għall-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, inkluż il-libertà tal-medja u d-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għall-minoranzi, u l-kontribut għall-konsolidazzjoni tar-riformi politiċi domestiċi;

(i)      l-iżvilupp tad-djalogu u l-approfondiment tal-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża;

(j)      il-ħidma għall-promozzjoni ulterjuri tal-kooperazzjoni reġjonali f'diversi formati;

(k)     l-għoti liċ-ċittadini tal-Ġeorġja fi ħdan il-fruntieri tagħha internazzjonalment rikonoxxuti tal-benefiċċji kollha li ġġib magħha assoċjazzjoni politika eqreb bejn l-UE u l-Ġeorġja, inkluża konverġenza akbar fil-politika tas-sigurta.

ARTIKOLU 4

Riforma domestika

Il-Partijiet jikkooperaw biex jiżviluppaw, jikkonsolidaw u jżidu l-istabbiltà u l-effikaċja tal-istituzzjonijiet demokratiċi u tal-istat tad-dritt; biex jaraw li jkunu rispettati d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; biex ikompli jsir progress fuq ir-riforma ġudizzjarja u legali, sabiex l-indipendenza tal-ġudikatura tkun garantita, tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tagħha u tiġi ggarantita l-imparzjalità u l-effettività tal-korpi tal-infurzar tal-liġi; ikomplu għaddejjin bir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika u t-tfassil ta' servizz ċivili responsabbli, effiċjenti, effettiv, trasparenti u professjonali; ikomplu l-ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni, partikolarment fid-dawl ta' titjib tal-kooperazzjoni internazzjonali dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u li tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta’ strumenti legali internazzjonali rilevanti, bħall-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni tal-2003.

ARTIKOLU 5

Politika estera u ta’ sigurtà

1.       Il-Partijiet jintensifikaw id-djalogu u l-koperazzjoni tagħhom u jippromwovu konverġenza gradwali fil-qasam tal-politika estera u tas-sigurtà, inkluża l-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni (PSDK), u jindrizzaw b'mod partikolari kwistjonijiet ta’ prevenzjoni ta’ kunflitti, ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti u tal-ġestjoni tal-kriżi, l-istabbiltà reġjunali, id-diżarm, in-nonproliferazzjoni, il-kontroll tal-armi u l-kontroll tal-esportazzjoni. Il-koperazzjoni tkun ibbażata fuq valuri komuni u interessi reċiproċi, u tkun immirata lejn iż-żieda ta’ konverġenza u effikaċja politika, bl-użu ta' fora bilaterali, internazzjonali u reġjonali.

2.       Il-Partijiet jirriaffermaw l-impenn tagħhom għall-prinċipji tal-integrità territorjali, l-invjolabbiltà tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment, is-sovranità u l-indipendenza, kif stabbilit fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, u l-impenn tagħhom għall-promozzjoni ta’ dawn il-prinċipji fir-relazzjonijiet bilaterali u multilaterali tagħhom. Il-Partijiet jenfasizzaw ukoll l-appoġġ sħiħ tagħhom għall-prinċipju tal-kunsens tan-nazzjon ospitanti għar-rigward tal-istazzjonar ta' forzi armati barranin fit-territorji tagħhom. Huma jaqblu li l-istazzjonar ta' forzi armati barranin fit-territorju tagħhom għandu jseħħ bil-kunsens espliċitu tal-Istat ospitanti, skont il-liġi internazzjonali.

ARTIKOLU 6

Reati Serji ta’ Tħassib Internazzjonali

1.       Il-Partijiet jirriaffermaw li l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali b’mod ġenerali ma jistgħux ma jiġux puniti u li l-impunità għal tali reati trid tiġi evitata billi jittieħdu miżuri fil-livell nazzjonali u internazzjonali, inkluża l-Qorti Kriminali Internazzjonali.

2.       Il-Partijiet iqisu li l-istabbiliment u l-funzjonament effettiv tal-Qorti Kriminali Internazzjonali jikkostitwixxu żvilupp importanti għall-paċi u għall-ġustizzja internazzjonali;’ . Il-Partijiet jirraffermaw l-impenn tagħhom li jkomplu jikkooperaw mal-Qorti Kriminali Internazzjonali billi jimplimentaw l-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-istrumenti relatati tiegħu, filwaqt li jagħtu konsiderazzjoni dovuta sabiex tinżamm l-integrità tiegħu.

ARTIKOLU 7

Prevenzjoni ta’ kunflitti u ġestjoni ta’ kriżi

Il-Partijiet itejbu l-koperazzjoni prattika fil-prevenzjoni tal-kunflitti u l-ġestjoni ta' kriżi, partikolarment bil-ħsieb tal-partiċipazzjoni tal-Ġeorġja f'operazzjonijiet ċivili u militari, immexxija mill-UE, ta' ġestjoni ta’ kriżi, kif ukoll f'eżerċizzji u taħriġ relevanti, każ b'każ, u wara stedina possibbli mill-UE.

ARTIKOLU 8

Stabbiltà reġjonali

1.       Il-Partijiet jintensifikaw l-isforzi konġunti tagħhom għall-promozzjoni tal-istabbiltà, is-sigurtà u l-iżvilupp demokratiku fir-reġjun, kif ukoll jaħdmu biex tkompli tiġi promossa l-kooperazzjoni reġjonali f’diversi formati u b’mod partikolari jaħdmu lejn soluzzjoni paċifika tal-kunflitti mhux riżolti fir-reġjun.

2.       Dawn l-isforzi jsegwu prinċipji komuni kondiviżi għaż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali kif stabbiliti mill-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u dokumenti multilaterali oħra relevanti. Il-Partijiet jagħmlu ukoll użu sħiħ tal-qafas multilaterali tas-Sħubija tal-Lvant li jipprovdi għal attivitajiet ta’ kooperazzjoni u djalogu miftuħ u liberu, li jrawwmu rabtiet bejn il-pajjiżi msieħba stess.

ARTIKOLU 9

Riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti

1.       Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti fir-rispett sħiħ tas-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ġeorġja fi ħdan il-fruntieri internazzjonalment rikonoxxuti tagħha kif ukoll għall-faċilitazzjoni konġunta ta' sforzi ta' riabilitazzjoni u ta' rikonċiljazzjoni ta' wara l-kunflitti. Sakemm tinstab soluzzjoni sostenibbli għall-kunflitt u mingħajr preġudizzju għall-formati eżistenti li jindirizzaw il-kwistjonijiet relatati mal-kunflitt, ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti se tkun wieħed mis-suġġetti ċentrali fuq l-aġenda tad-djalogu politiku bejn il-Partijiet, kif ukoll fid-djalogu ma’ atturi internazzjonali rilevanti oħra.

2.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-impenn tal-Ġeorġja għar-rikonċiljazzjoni u l-isforzi tagħha biex tistabbilixxi mill-ġdid l-integrità territorjali tagħha bl-għan ta’ riżoluzzjoni tal-kunflitt paċifika u dejjiema, tat-twettiq sħiħ tal-Ftehim ta' Sitt Punti tat-12 ta’ Awwissu 2008 u l-miżuri ta’ implimentazzjoni sussegwenti tiegħu, li jiġu segwiti politiki ta' nonrikonoxximent u ta' impenn b'appoġġ reċiproku, ta’ appoġġ għad-Diskussjonijiet Internazzjonali ta’ Ġinevra u tar-ritorn sikur u dinjituż tal-persuni spustati internament u tar-refuġjati kollha fil-post ta’ residenza abitwali tagħhom f’konformità mal-prinċipji tal-liġi internazzjonali; u ta' involviment sinifikanti fil-qasam internazzjonali, inkluż, kif xieraq, dak tal-UE.

3.       Il-Partijiet jikkoordinaw, anki ma' organizzazzjonijiet internazjonali relevanti oħrajn, l-isforzi tagħhom biex jikkontribwixxu għal riżoluzzjoni tal-kunflitt paċifika fil-Ġeorġja, inkluż fejn jidħlu kwistjonijiet umanitarji.

4.       Dawn l-isforzi kollha jsegwu prinċipji komuni kondiviżi għaż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali kif stabbiliti mill-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u dokumenti multilaterali oħra relevanti.

ARTIKOLU 10

Armi tal-Qerda tal-Massa

1.       Il-Partijiet iqisu li l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva (AQM) u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom, kemm lil atturi statali kif ukoll dawk mhux statali, tirrappreżenta waħda mill-akbar theddidiet serji għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali. Għalhekk il-Partijiet jaqblu sabiex jikkoperaw u jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-AQM u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom permezz ta' konverġenza sħiħa, u implimentazzjoni nazzjonali, tal-obbligi eżistenti taħt it-trattati u l-ftehim tad-diżarm internazzjonali u n-nuqqas‑ ta' proliferazzjoni kif ukoll obbligi internazzjonali rilevanti oħra. Il-Partijiet jaqblu li din id-disposizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim.

2.       Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw u jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-AQM u l-mezzi ta' kunsinna tagħhom:

(a)     jieħdu passi sabiex jiffirmaw, jirratifikaw jew jaderixxu ma', skont il-każ, u jimplimentaw b’mod sħiħ, l-istrumenti internazzjonali l-oħra kollha li huma rilevanti; u wkoll

(b)     tiġi stabbilita sistema effettiva ta’ kontrolli fuq l-esportazzjoni nazzjonali, jiġu kkontrollati l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu tal-prodotti li huma relatati mal-AQM, fost l-oħrajn il-kontroll tal-użu aħħari tal-AQM fit-teknoloġiji b’użu doppju u li jinkludu sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni.

3.       Il-Partijiet jaqblu li jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet fid-djalogu politiku tagħhom.

ARTIKOLU 11

L-armi żgħar u ħfief u l-kontroll tal-esportazzjoni ta’ armi konvenzjonali

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifattura, it-trasferiment u ċ-ċirkolazzjoni illeċiti ta’ armi ħfief u ta' kalibru żgħir (SALW), inkluż il-munizzjon tagħhom, u l-akkumulazzjoni eċċessiva, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet mhux assigurati sewwa u l-firxa mhux ikkontrollata tagħhom, ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali.

2.       Il-Partijiet jaqblu li jsegwu u jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom li jittrattaw in-negozju illegali tal-SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom, skont ftehimiet internazzjonali eżistenti u r-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, kif ukoll l-impenji tagħhom fi ħdan il-qafas ta' strumenti internazzjonali oħra li huma applikabbli għal dan il-qasam, bħalma hu l-Programm ta' Azzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti biex jipprevjeni, jikkombatti u jeradika n-negozju illegali tal-SALW fl-aspetti kollha tagħhom.

3.       Il-Partijiet jimpenaw ruħhom li jikkoperaw u jiżguraw il-koordinazzjoni, il-komplimentarjetà u s-sinerġija fl-isforzi tagħhom biex jiffaċċaw il-kummerċ illegali tal-SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom u l-qerda ta’ ħażniet eċċessivi, fil-livell globali, reġjonali, subreġjonali u nazzjonali.

4.       Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jkomplu jikkooperaw fil-qasam tal-kontroll tal-esportazzjoni ta’ armi konvenzjonali, fid-dawl tal-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK tat-8 ta' Diċembru 2008 li tiddefinixxi regoli komuni li jirregolaw il-kontroll ta’ esportazzjonijiet ta’ teknoloġija u tagħmir militari.

5.       Il-Partijiet jaqblu li jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet fid-djalogu politiku tagħhom.

ARTIKOLU 12

Il-ġlieda kontra t-terrorizmu

1.       Il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza tal-ġlieda kontra u l-prevenzjoni tat-terroriżmu u jaqblu li jaħdmu flimkien f’livell bilaterali, reġjonali u internazzjonali għall-prevenzjoni tat-terroriżmu u l-ġlieda kontrieh fil-forom u l-manifestazzjonijiet kollha tiegħu.

2.       Il-Partijiet jaqblu li l-ġlieda kontra t-terroriżmu trid titwettaq b’rispett sħiħ għall-istat tad-dritt u b’konformità sħiħa mal-liġi internazzjonali inklużi l-liġi internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-liġi internazzjonali dwar ir-refuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali, il-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, u l-istrumenti internazzjonali kollha relatati mal-ġlieda kontra t-terroriżmu.

3.       Il-Partijiet jaffermaw l-importanza tar-ratifika universali u tal-implimentazzjoni sħiħa tal-konvenzjonijiet u l-protokolli kollha tan-NU relatati mal-ġlieda kontra t-terroriżmu. Il-Partijiet jaqblu li jkomplu jippromwovu d-djalogu dwar l-abbozz ta’ Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali u li jikkooperaw fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija Globali tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-terroriżmu, kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha relevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jikkooperaw sabiex jippromwovu l-kunsens internazzjonali dwar il-prevenzjoni tal-terroriżmu u l-ġlieda kontrieh.

TITOLU III

LIBERTÀ, SIGURTÀ U ĠUSTIZZJA

ARTIKOLU 13

L-Istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali

1.       Fil-kooperazzjoni tagħhom fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja, il-Partijiet jagħtu importanza partikolari lill-promozzjoni ulterjuri tal-istat tad-dritt, inkluża l-indipendenza tal-ġudikatura, l-aċċess għall-ġustizzja, u d-dritt għal proċess ġust.

2.       Il-Partijiet jikkooperaw bis-sħiħ fejn jidħol l-iffunzjonar effettiv tal-istituzzjonijiet fl-oqsma tal-infurzar tal-liġi u fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja.

3.       Ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali jkun ta' gwida fil-kooperazzjoni kollha fejn jidħlu l-ġustizzja, l-libertà u s-sigurtà.

ARTIKOLU 14

Protezzjoni ta’ dejta personali

Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni ta’ dejta personali skont l-istrumenti legali u l-istandards tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u dawk internazzjonali msemmija fl-Anness I ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 15

Kooperazzjoni fil-ġestjoni tal-migrazzjoni, l-ażil u l-ġestjoni tal-fruntieri

1.       Il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza ta’ ġestjoni konġunta tal-flussi migratorji bejn it-territorji tagħhom u jistabbilixxu djalogu komprensiv fuq il-kwistjonijiet kollha relatati mal-migrazzjoni, inkluż il-migrazzjoni legali, il-protezzjoni internazzjonali u l-ġlieda kontra l-migrazzjoni illegali, il-kuntrabandu u t-traffikar tal-bnedmin.

2.       Il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet speċifiċi li titwettaq b’konsultazzjoni reċiproka bejn il-Partijiet u li tiġi implimentata skont il-leġiżlazzjoni relevanti tagħhom li tkun fis-seħħ. Din għandha tiffoka, b'mod partikolari, fuq:

(a)     il-kawżi fl-għeruq tal-migrazzjoni u l-konsegwenzi tagħha;

(b)     l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni nazzjonali u l-prattiki dwar il-protezzjoni internazzjonali, bil-ħsieb li jiġu ssodisfati d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra rigward l-Istatus tar-Refuġjati tal-1951 u l-Protokoll rigward l-Istatus tar-Refuġjati tal-1967, u tal-istrumenti internazzjonali relevanti oħra, bħal ma hi l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950, u biex jiġi żgurat ir-rispett lejn il-prinċipju ta' "non-refoulment";

(c)     ir-regoli u d-drittijiet għad-dħul u l-istat tal-persuni li jkunu ammessi, it-trattament ġust u l-integrazzjoni ta’ persuni mhux ċittadini li jkunu qed jirresjedu legalment fil-pajjiż, l-edukazzjoni u t-taħriġ u miżuri kontra r-razziżmu u l-ksenofobija;

(d)     it-titjib ta’ politika effettiva u preventiva kontra l-immigrazzjoni illegali, il-kuntrabandu ta' migranti u t-traffikar fil-bnedmin, inkluża l-kwistjoni ta’ kif ikunu miġġielda netwerks ta’ kuntrabandisti u traffikanti u kif għandhom jiġu protetti l-vittmi ta’ dan it-traffikar;

(e)     l-implimentazzjoni tal-Aranġament Prattiku dwar l-istabbiliment ta’ kooperazzjoni operazzjonali bejn l-Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni tal-Kooperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri Esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (FRONTEX) u l-Ministeru tal-Intern (MIA) tal-Ġeorġja, li ġie ffirmat fl-4 ta’ Diċembru 2008;

(f)      l-oqsma tas-sigurtà tad-dokumenti u l-ġestjoni tal-fruntieri, kwistjonijiet bħal ma huma l-organizzazzjoni, it-taħriġ, l-aħjar prassi u miżuri operazzjonali oħra.

3.       Il-kooperazzjoni tista’ wkoll tiffaċilita l-migrazzjoni ċirkolari għall-benefiċċju tal-iżvilupp

ARTIKOLU 16

Il-Moviment tal-persuni u r-riammissjoni

1.       Il-Partijiet se jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa ta’:

(a)     il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar ir-riammissjoni ta' persuni li jkunu qed jirresjedu mingħajr awtorizzazzjoni, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2011. u wkoll

(b)     il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar l-iffaċilitar tal-ħruġ ta’ viżi li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2011.

2.       Il-Partijiet ikomplu jaħdmu sabiex itejbu l-mobbiltà taċ-ċittadini u jieħdu passi gradwali lejn l-objettiv kondiviżi ta’ reġim ħieles mill-viża fi żmien debitu, sakemm ikunu fis-seħħ il-kundizzjonijiet għal mobilità ġestita tajjeb u sigura stabbilita fil-Pjan ta' Azzjoni b'żewġ fażijiet dwar il-Liberalizzazzjoni tal-Viża.

ARTIKOLU 17

Il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni.

1.       Il-Partijiet jikkoperaw biex jikkumbattu u jipprevjenu attivitajiet kriminali u illegali, b'mod partikolari l-attivitajiet transnazzjonali, organizzati jew mhumiex, bħal ma huma

(a)     il-kuntrabandu u t-traffikar tal-bniedem kif ukoll tal-armi tan-nar żgħar u d-drogi illeċiti;

(b)     il-kuntrabandu u t-traffikar tal-prodotti;

(c)     attivitajiet ekonomiċi u finanzjarji illegali bħall-iffalsifikar, il-frodi fiskali u l-frodi fl-akkwist pubbliku;

(d)     it-tbagħbis fi proġetti ffinanzjati minn donaturi internazzjonali;

(e)     il-korruzzjoni attiva u passiva, kemm fis-settur privat kif ukoll f'dak pubbliku;

(f)      l-iffalsifikar tad-dokumenti, il-preżentazzjoni ta' dikjarazzjonijiet foloz; u wkoll

(g)     iċ-ċiberkriminalità.

2.       Il-Partijiet itejbu l-kooperazzjoni bilaterali, reġjonali u internazzjonali fost il-korpi tal-infurzar tal-liġi inkluż l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn il-Europol u l-awtoritajiet rilevanti tal-Ġeorġja. Il-Partijiet huma impenjati li jimplimentaw b’mod effettiv l-istandards internazzjonali rilevanti, u b’mod partikolari dawk minquxa fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali (UNTOC) ta’ 2000 u t-tliet Protokolli tagħha u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni tal-2003.

ARTIKOLU 18

Id-drogi illegali

1.       Fi ħdan is-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet jikkoperaw biex jiżguraw li jkun hemm strateġija bbilanċjata u integrata fir-rigward ta' kwistjonijiet dwar drogi. Il-politiki u l-azzjonijiet dwar id-drogi jkunu mmirati lejn it-tisħiħ tal-istrutturi għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra d-drogi illeċiti, it-tnaqqas tal-forniment, it-traffikar u d-domanda ta’ drogi illeċiti, u l-indirizzar tal-konsegwenzi fuq is-saħħa u dawk soċjali tal-abbuż mid-drogi, bl-intenzjoni li titnaqqas il-ħsara, kif ukoll li jkun hemm prevenzjoni aktar effettiva tad-devjazzjoni tal-prekursuri kimiċi użati għall-manifattura illeċita tad-drogi narkotiċi u s-sustanzi psikotropiċi.

2.       Il-Partijiet għandhom jiftiehmu dwar il-metodi neċessarji ta' koperazzjoni għall-ksib ta' dawn l-għanijiet. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji li jkun sar qbil fuqhom b’mod komuni skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, u l-Istrateġija dwar id-Drogi tal-UE (2013-20), id-Dikjarazzjoni Politika dwar il-prinċipji ta’ gwida rigward it-tnaqqis fid-domanda għad-drogi, li ġew approvati mis-Sessjoni dwar id-Drogi tal-Għoxrin Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti f’Ġunju 1998.

ARTIKOLU 19

Il-Ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu

1.       Il-Partijiet jikkooperaw sabiex jimpedixxu l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom, u dawk relevanti mhux finanzjarji, għall-ħasil ta' redditu minn attivitajiet kriminali inġenerali u partikolarment reati b'rabta mad-drogi, kif ukoll għall-finijiet tal-finanzjament tat-terroriżmu.

Din il-kooperazzjoni testendi għall-irkupru ta’ assi jew fondi li jkunu ġejjin mir-redditu ta' reati.

2.       Il-kooperazzjoni f'dan il-qasam tippermetti l-iskambju tal-informazzjoni rilevanti fi ħdan il-qafas tal-leġiżlazzjoni rispettivi u l-adozzjoni ta’ standards xierqa għall-prevenzjoni ta', u l-ġlieda kontra, il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, liema standards ikunu ekwivalenti għal dawk adottati minn korpi internazzjonali rilevanti li jaħdmu f’dan il-qasam, bħalma huma t-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus (FATF).

ARTIKOLU 20

Il-Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu

1.       F’konformità sħiħa mal-prinċipji li fuqhom hija msejsa l-ġlieda kontra t-terroriżmu kif stabbiliti fl-Artikolu 12 ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza ta’ approċċ tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarju fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u jaqblu li jikkooperaw fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu b’mod partikolari billi:

(a)     jiżguraw li r-reati terroristiċi jkunu kriminalizzati, f'konformità mad-definizzjoni fid-Deċiżjoni ta' Qafas tal-Kunsill 2008/919/ĠAI tat-28 ta' Novembru 2008 li temenda d-Deċiżjoni ta' Qafas 2002/475/ĠAI dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu;

(b)     jiskambjaw informazzjoni dwar individwi u gruppi terroristiċi u n-netwerks ta’ appoġġ tagħhom, skont il-liġi internazzjonali u nazzjonali, b’mod partikolari fejn jidħlu l-protezzjoni tad-dejta u l-protezzjoni tal-privatezza;

(c)     jiskambjaw l-esperjenza fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu, il-mezzi u l-metodi u l-aspetti tekniċi tagħhom, kif ukoll fit-taħriġ, skont il-liġi applikabbli;

(d)     jiskambjaw informazzjoni dwar l-aħjar prattika biex jiġu indirizzati u miġġielda r-radikalizzazzjoni u r-reklutaġġ, u jippromwovu r-riabilitazzjoni;

(e)     jiskambjaw opinjonijiet u esperjenzi dwar il-moviment transfruntier u l-ivvjaġġar ta’ terroristi suspettati kif ukoll rigward theddid terroristiku;

(f)      jikkondividwu bejniethom l-aħjar prattiċi fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, b’mod partikulari fir-rigward tal-proċedimenti kriminali tal-ġustizzja;

(g)     jieħdu miżuri kontra t-theddida ta' terroriżmu kimiku, bijoloġiku, radjoloġiku u nukleari u jwettqu dawk il-miżuri neċessarji għall-prevenzjoni tal-akkwist, it-trasferiment u l-użu għal skopijiet terroristiċi ta' materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari kif ukoll biex jipprevjenu atti illegali kontra faċilitajiet kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari ta' riskju għoli.

2.       Il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq valutazzjonijiet rilevanti disponibbli, bħal ma huma dawk tal-korpi rilevanti tan-NU u tal-Kunsill tal-Ewropa u mwettqa f'konsultazzjoni reċiproka bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 21

Il-Kooperazzjoni fil-qasam legali

1.       Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali fir-rigward tan-negozjar, ir-ratifika u l-implimentazzjoni ta’ konvenzjonijiet multilaterali dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja ċivili, u b'mod partikolari, il-konvenzjonijiet tal-Konferenza tal-Aja dwar il-Liġi Internazzjonali Privata fil-qasam tal-kooperazzjoni legali internazzjonali u l-litigazzjoni kif ukoll il-protezzjoni tat-tfal.

2.       Rigward il-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali, il-Partijiet se jfittxu li jtejbu l-kooperazzjoni dwar l-għajnuna legali reċiproka abbażi ta' ftehimiet multilaterali relevanti. Dan għandu jinkludi, fejn xieraq, l-adeżjoni ma’, u l-implimentazzjoni ta', l-istrumenti internazzjonali rilevanti tan-NU u l-Kunsill tal-Ewropa u kooperazzjoni eqreb mal-Eurojust.

TITOLU IV

IL-KUMMERĊ, U KWISTJONIJIET RELATATI MAL-KUMMERĊ

KAPITOLU 1

IT-TRATTAMENT NAZZJONALI U L-AĊĊESS TAS-SUQ GĦALL-PRODOTTI

TAQSIMA 1

DISPOŻIZZJONIJIET KOMUNI

ARTIKOLU 22

Objettiv

Il-partijiet jistabilixxu żona ta’ kummerċ ħieles li tiġi stabbilita mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim u f’konformità mal-Artikolu XXIV tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (GATT 1994).

ARTIKOLU 23

Il-Kamp ta’ Applikazzjoni u l-kopertura

1.       Id-disposizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu japplikaw għal kummerċ ta' prodotti[1] bejn il-Partijiet.

2.       Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, "li joriġinaw" tfisser li jikkwalifikaw skont ir-regoli ta’ oriġini stipulati fil-Protokoll 1 ta’ dan il-Ftehim.

TAQSIMA 2

L-ELIMINAZZJONI TAD-DAZJI DOGANALI, TAL-MIŻATI U IMPOSTI OĦRA

ARTIKOLU 24

Definizzjoni ta’ dazji doganali

Għall-finijiet ta' dan il-Kapitolu, “dazju doganali” jinkludi kull dazju jew ħlas ta’ kull għamla li jkun ġie impost fuq, jew f'rabta ma', l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ prodott, inkluża kull forma ta’ soprataxxa jew ħlas aktar b’rabta ma' tali importazzjoni jew esportazzjoni. "Dazju doganali" ma jinkludix:

(a)     imposta ekwivalenti għal taxxa interna imposta f’konformità mal-Artikolu 31 ta’ dan il-Ftehim;

(b)     id-dazji imposti f’konformità mal-Kapitolu 2 (Rimedji Kummerċjali) tat-Titolu IV (Il-Kummerċ u Materji ‑relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim;

(c)     il-miżati jew imposti oħra imposti skont l-Artikolu 30 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 25

Il-Klassifikazzjoni tal-Prodotti

Il-klassifikazzjoni tal-prodotti fil-kummerċ bejn il-Partijiet tkun dik stabbilita fin-nomenklatura tat-tariffi rispettiva tal-Partijiet f'konformità mas-Sistema Armonizzata tal-2012 ibbażata fuq il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-Sistema Armonizzata ta' Deskrizzjoni u Kodifikazzjoni tal-Merkanzija tal-1983 (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “SA”) u l-emendi segwenti tagħha.

ARTIKOLU 26

L-Eliminazzjoni tad-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet

1.       Il-partijiet jeliminaw id-dazji doganali kollha fuq il-prodotti li joriġinaw mill-Parti l-oħra mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, ħlief kif stipulat fil-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu.

2.       Il-prodotti elenkati f’Anness II-A ta' dan il-Ftehim jiġu importati fl-Unjoni ħielsa mid-dazji doganali fi ħdan il-limiti tal-kwoti tar-rata tariffarja stipulata f’dak l-Anness. Ir-rata ta' dazju doganali tan-nazzjon l-aktar ‑iffavorit‑ (MFN) tapplika għall-importazzjonijiet li jaqbżu l-limitu tal-kwota tar-rata tariffarja.

3.       Il-prodotti elenkati f’Anness II-B ta' dan il-Ftehim ikunu suġġetti għal dazju ta’ importazzjoni meta jiġu importati fl-Unjoni b’eżenzjoni tal-element ad valorem ta' dak id-dazju fuq l-importazzjoni.

4.       L-importazzjoni ta’ prodotti li joriġinaw fil-Ġeorġja elenkati fl-Anness II-C ta' dan il-Ftehim tkun suġġetta għal mekkaniżmu kontra l-evażjoni stipulat fl- Artikolu 27 ta’ dan il-Ftehim.

5.       Ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet, il-Partijiet jikkonsultaw sabiex jikkunsidraw it-twessigħ tal-ambitu tal-liberalizzazzjoni tad-dazji doganali fil-kummerċ bejn il-Partijiet. Deċiżjoni taħt dan il-paragrafu issir mill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 27

Il-Mekkaniżmu kontra l-evażjoni għal prodotti agrikoli u prodotti agrikoli pproċessati

1.       Il-prodotti elenkati f’Anness II-C ta' dan il-Ftehim huma soġġetti għal mekkaniżmu kontra l-evażjoni stipulat f’dan l-Artikolu. Il-volum annwali medju ta’ importazzjonijiet mill-Ġeorġja fl-Unjoni għal kull kategorija ta’ dawk il-prodotti jingħata f’Anness II-C ta' dan il-Ftehim.

2.       Meta l-volum tal-importazzjonijiet ta’ kategorija waħda jew aktar tal-prodotti msemmija fil-paragrafu 1 jilħaq 70 % tal-volum indikat f’Anness II-C fi kwalunkwe sena mill-1 ta’ Jannar, l-Unjoni tinnotifika lill-Ġeorġja dwar il-volum tal-importazzjoni tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i). Wara li tkun saret din in-notifika u mhux aktar tard minn 14-il jum tal-kalendarju mid-data li fiha l-volum tal-importazzjonijiet ta' kategorija waħda jew aktar tal-prodotti msemmija fil-paragrafu 1 jilħaq 80 % tal-volum indikat fl-Anness II-C, il-Ġeorġja tipprovdi lill-Unjoni ġustifikazzjoni ċara li l-Ġeorġja għandha l-kapaċità li tipproduċi l-prodotti għall-esportazzjoni fl-Unjoni f'eċċess għall-volumi stabbiliti fl-Anness II-C. Jekk dawk l-importazzjonijiet jilħqu 100 % tal-volum indikat fl-Anness II-C, u fin-nuqqas ta' ġustifikazzjoni ċara min-naħa tal-Ġeorġja, l-Unjoni tista' tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali għall-prodotti konċernati.

Is-sospensjoni tkun applikabbli għal perjodu ta’ sitt xhur u tidħol fis-seħħ fid-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni li jiġi sospiż it-trattament preferenzjali f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

3.       Is-sospensjonijiet temporanji kollha adottati skont il-paragrafu 2 jiġu nnotifikati mill-Unjoni lill-Ġeorġja mingħajr dewmien mhux dovut.

4.       Sospensjoni temporanja titneħħa qabel ma jkunu għaddew sitt xhur mid-dħul fis-seħħ tagħha mill-Unjoni jekk il-Ġeorġja tipprovdi provi sodi u sodisfaċenti fi ħdan il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, li l-volum tal-kategorija relevanti ta’ prodotti importati li jaqbżu l-volum tagħhom imsemmi fl-Anness II-C ta' dan il-Ftehim jirriżulta minn bidla fil-livell ta’ kapaċità ta' produzzjoni u ta' esportazzjoni tal-Ġeorġja għall-prodott(i) (i)kkonċernat(i).

5.       L-Anness II-C ta' dan il-Ftehim jista’ jiġi emendat u l-volum immodifikat permezz ta’ kunsens reċiproku tal-Unjoni u l-Ġeorġja fil-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjon tal-kummerċ fuq talba tal-Ġeorġja, sabiex jirrifletti l-bidliet fil-livell ta’ kapaiċità ta' produzzjoni u ta’ esportazzjoni tal-Ġeorġja għall-prodott(i) (i)kkonċernat(i).

ARTIKOLU 28

Sospensjoni

L-ebda Parti ma tista’ tadotta xi dazju doganali ġdid, fuq prodott li joriġina mill-Parti l-oħra u lanqas ma tista’ żżid xi dazju doganali applikat fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Dan ma jeskludix li xi waħda mill-Partijiet iżżomm jew iżżid dazju doganali kif awtorizzat permezz l-Korp għar-Riżoluzzjoni tat-Tilwim (DSB) tad-WTO.

ARTIKOLU 29

Dazji doganali fuq l-esportazzjoni

L-ebda Parti ma tadotta jew iżżomm xi dazju doganali jew taxxa, minbarra imposti interni applikati f’konformità mal-Artikolu 30 ta’ dan il-Ftehim, fuq, jew inkonnessjoni ma’, l-esportazzjoni ta’ prodotti fit-territorju tal-Parti l-oħra.

ARTIKOLU 30

Tariffi u imposti oħra

Kull Parti tiżgura, skont l-Artikolu VIII tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu, li t-tariffi u l-imposti kollha ta’ kwalunkwe tip għajr dazji doganali jew miżuri oħra msemmija fl-Artikolu 26 ta’ dan il-Ftehim, imposti fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ prodotti jew konnessi magħhom huma limitati għall-kost approssimativ tas-servizzi mogħtija u ma jirrapreżentawx protezzjoni indiretta tal-prodotti domestiċi jew tassazzjoni tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet għal raġunijiet fiskali.

TAQSIMA 3

MIŻURI MHUX TARIFFARJI

ARTIKOLU 31

Trattament nazzjonali

Kull Parti tagħti trattament nazzjonali lill-prodotti tal-Parti l-oħra skont l-Artikolu III tal-GATT tal-1994, inklużi n-noti interpretattivi tiegħu. Għal dan il-għan, l-Artikolu III tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu huma inkorporati f’dan il-Ftehim u jagħmlu parti integrali minnu.

ARTIKOLU 32

Restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni

L-ebda Parti ma tadotta jew iżżomm xi projbizzjoni jew restrizzjoni fuq l-importazzjoni ta’ kwalunkwe prodott tal-Parti l-oħra jew fuq l-esportazzjoni ta’ kwlaunkwe prodott destinat għat-territorju tal-Parti l-oħra, għajr kif previst f’dan il-Ftehim jew skont l-Artikolu XI tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu. Għal dan il-għan, l-Artikolu XI tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu huma inkorporati f’dan il-Ftehim u jagħmlu parti integrali minnu.

TAQSIMA 4

DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI RELATATI MAL-PRODOTTI

ARTIKOLU 33

Eċċezzjonijiet Ġenerali

Xejn f'dan il-Kapitolu ma jkun miftiehem b'mod li jipprevjeni l-adozzjoni jew l-infurzar ta’ miżuri minn kwalunkwe Parti skont l-Artikoli XX u XXI tal-GATT tal-1994 u tan-noti interepretattivi ta' dawk l-Artikoli skont GATT 1994, li huma b'dan inkorporati u jsiru parti integrali minn dan il-Ftehim.

TAQSIMA 5

KOOPERAZZJONI AMMINISTRATTIVA U KOORDINAZZJONI MA' PAJJIŻI OĦRA

ARTIKOLU 34

Irtirar temporanju tal-preferenzi

1.       Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni u l-assistenza amministrattiva hija essenzjali għall-implimentazzjoni u l-kontroll tat-trattament tariffarju preferenzjali mogħti skont dan il-Kapitolu u jaffermaw l-impenn tagħhom sabiex jikkumbattu l-irregolaritajiet u l-frodi fid-dwana u kwistjonijiet relatati.

2.       Fejn Parti tkun ikkonkludiet, abbażi ta’ informazzjoni oġġettiva, li l-Parti l-oħra tkun naqset milli tagħti kooperazjoni jew assistenza amministrattiva u/jew li tkun ikkommettiet irregolaritajiet jew frodi skont dan il-Kapitolu, il-Parti konċernata tista’ tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali relevanti tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i) skont dan l-Artikolu.

3.       Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, nuqqas ta’ kooperazzjoni jew assistenza amministrattiva jfisser, fost affarijiet oħra:

(a)     nuqqas ripetut li jiġu rrispettati l-obbligi għall-verifika tal-istatus ta' oriġini tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i);

(b)     rifjut ripetut jew dewmien mhux dovut fit-twettiq u/jew fil-komunikazzjoni tar-riżultati ta’ verifika sussegwenti tal-prova ta’ oriġini;

(c)     ir-rifjut imtenni jew id-dewmien mhux dovut fil-kisba tal-awtorizzazzjoni sabiex jitwettqu żjarat ta’ stħarriġ biex tiġi ddeterminata l-awtentiċità tad-dokumenti jew ir-reqqa tal-informazzjoni relevanti għall-għotja tat-trattament preferenzjali inkwistjoni.

4.       Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, jistgħu jinstabu irregolaritajiet jew frodi, fost l-oħrajn, fejn ikun hemm żieda malajr, mingħajr spjegazzjoni sodisfaċenti, fil-volum tal-importazzjonijiet ta’ prodotti li jeċċedu l-livell tas-soltu ta’ produzzjoni u ta' kapaċità ta’ esportazzjoni tal-Parti l-oħra, li tkun marbuta ma’ informazzjoni oġġettiva li tikkonċerna irregolaritajiet jew frodi.

5.       L-applikazzjoni ta' sospensjoni temporanja għandha tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)     il-Parti li tkun għamlet is-sejba, abbażi ta' informazzjoni oġġettiva, ta' nuqqas ta' kooperazzjoni jew assistenza amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi mill-Parti l-oħra, mingħajr dewmien mhux dovut tavża lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408 ta' dan il-Ftehim, bis-sejba tagħha flimkien mal-informazzjoni oġġettiva u tibda konsultazzjonijiet fi ħdan dak il-Kumitat, abbażi tal-informazzjoni rilevanti kollha u s-sejbiet oġġettivi, bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

(b)     fejn il-Partijiet ikunu daħlu f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ u ma jkunux laħqu qbil dwar soluzzjoni aċċettabbli fi żmien tliet xhur wara n-notifika, il-Parti kkonċernata tista’ tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali relevanti tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i). Sospensjoni temporanja tiġi nnotifikata lill-Kumitat ta' Assoċċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ mingħajr dewmien mhux dovut;

(c)     is-sospensjonijiet temporanji taħt dan l-Artikolu jkunu limitati għal dak li huwa meħtieġ sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Parti kkonċernata. Dawn ma jaqbżux perjodu ta’ sitt xhur, li jista' jiġġedded fil-każ li sad-data tal-iskadenza ma jkun inbidel xejn fir-rigward tal-kundizzjoni li jkunu kkaġunaw is-sospensjoni inizjali. Ikunu suġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjon tal-kummerċ, b’mod partikolari bil-għan li jiġu tterminati hekk kif il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tagħhom ma jibqgħux japplikaw.

6.       Kull Parti tippubblika, skont il-proċeduri interni tagħha, in-notifiki għall-importaturi rigward kwalunkwe notifika msemmija fil-paragrafu 5(a); deċiżjoni msemmija fil-paragrafu 5(b); u estensjoni jew terminazzjoni msemmija fil-paragrafu 5(c).

ARTIKOLU 35

Ġestjoni ta’ żbalji amministrattivi

Fil-każ ta’ żbalji min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti fil-ġestjoni xierqa tas-sistema preferenzjali fl-esportazzjoni, u b’mod partikolari fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll I ta’ dan il-Ftehim dwar id-definizzjoni tal-prodotti oriġinarji u l-metodi ta’ kooperazzjoni amministrattiva, meta dan l-iżball iwassal għal konsegwenzi f’termini ta’ dazji tal-importazzjoni, il-Parti li qed tiffaċċja tali konsegwenzi tista’ titlob lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, biex jeżamina l-possibilitajiet li jkunu adottati l-miżuri kollha xierqa sabiex jinsab rimedju għas-sitwazzjoni.

ARTIKOLU 36

Ftehimiet ma' pajjizi oħra.

1.       Dan il-Ftehim ma għandux jipprekludi l-manteniment jew l-istabbiliment ta’ unjonijiet doganali, żoni ta’ kummerċ ħieles jew arranġamenti għal kummerċ bejn il-fruntieri ħlief jekk dawn jikkunfliġġu mal-arranġamenti tal-kummerċ previsti f'dan il-Ftehim.

2.       Il-konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet issir fi ħdan il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet, dwar ftehimiet li jistabbilixxu għaqdiet doganali, żoni ta’ kummerċ ħieles jew arranġamenti għal traffiku fil-fruntiera u dwar kwistjonijiet ewlenin oħra tal-politika kummerċjali rispettiva tagħhom relatati ma’ pajjiżi terzi. B'mod partikolari, fil-każ li pajjiż terz jaderixxi mal-UE, dawn il-konsultazzjonijiet isiru sabiex ikun żgurat li jitqiesu l-interessi reċiproċi tal-Unjoni u tal-Ġeorġja kif imsemmi f'dan il-Ftehim.

KAPITOLU 2

RIMEDJI KUMMERĊJALI

TAQSIMA 1

MIŻURI TA’ SALVAGWARDJA GLOBALI

ARTIKOLU 37

Dispożizzjonijiet ġenerali

1.       Il-Partijiet jikkonfermaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu XIX tal-GATT 1994 u l-Ftehim dwar is-Salvagwardji li jinsab fl-Anness 1A tal-Ftehim tad-WTO ("Ftehim dwar is-Salvagwardji") u l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO ("Ftehim dwar l-Agrikoltura").

2.       Ir-regoli preferenzjali tal-oriġini stabbiliti skont il-Kapitolu 1 (Trattament Nazzjonali u Aċċess għall-Prodotti) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ma japplikax għal din it-Taqsima.

3.       Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ma għandhomx ikunu suġġetti għal Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 38

Trasparenza

1.       Il-Parti li tagħti bidu għal investigazzjoni ta’ salvagwardja tinnotifika lill-Parti l-oħra b'tali bidu, sakemm din tal-aħħar ikollha interess ekonomiku sostanzjali.

2.       Minkejja dak kollu li hemm fl-Artikolu 37 ta’ dan il-Ftehim, fuq talba tal-Parti l-oħra, il-Parti li tibda investigazzjoni ta’ salvagwardja u li għandha l-intenzjoni li tapplika miżuri ta’ salvagwardja tipprovdi immedjatment notifika ad hoc bil-miktub tal-informazzjoni pertinenti kollha li tkun wasslet għall-bidu tal-investigazzjoni ta’ salvagwardja u l-impożizzjoni ta’ miżuri ta’ salvagwardja, inkluż fejn relevanti, informazzjoni fuq il-bidu ta' investigazzjoni ta' salvagwardja, fuq is-sejbiet proviżorji u fuq is-sejbiet finali tal-investigazzjonijiet kif ukoll toffri l-possibilità ta' konsultazzjonijiet lill-Parti l-oħra.

3.       Għall-iskopijiet ta’ dan l-Artikolu, Parti hija kkunsidrat li għandha interess ekonomiku sostanzjali meta hija fost il-ħames l-akbar fornituri tal-prodott importat tul l-aktar perjodu ta’ tliet snin riċenti, imkejjel f'termini ta’ volum jew valur assolut.

ARTIKOLU 39

Applikazzjoni tal-miżuri

1.       Meta jkunu imposti miżuri ta’ salvagwardja, il-Partijiet ifittxu li jimponuhom b'mod li l-inqas jaffettwa l-kummerċ bilaterali tagħhom.

2.       Għall-għanijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, jekk Parti tikkunsidra li r-rekwiżiti legali għall-impożizzjoni ta’ miżuri definittivi ta’ salvagwardja huma ssodisfati, u l-Parti jkollha l-intenzjoni li tapplika tali miżuri, dik il-Parti tinnotifika lill-Parti l-oħra u tagħti lil din tal-aħħar il-possibilità li jsiru konsultazzjonijiet bilaterali. Jekk ma tintlaħaqx l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti fi żmien 30 ġurnata min-notifika, il-Parti li timporta tista’ tadotta l-miżuri xierqa biex tirrimedja l-problema.

TAQSIMA 2

MIŻURI TA' ANTIDUMPING U DAWK KUMPENSATTIVI

ARTIKOLU 40

Dispożizzjonijiet ġenerali

1.       Il-Partijiet jikkonfermaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu VI tal-GATT tal-1994, il-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VI tal-GATT tal-1994, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO ("Ftehim AntiDumping") u l-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO ("Ftehim dwar is-SCM").

2.       Ir-regoli preferenzjali tal-oriġini stabbiliti skont il-Kapitolu 1 (Trattament Nazzjonali u Aċċess għall-Prodotti) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ma japplikax għal din it-Taqsima.

3.       Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima ma għandhomx ikunu suġġetti għall-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 41

Trasparenza

1.       Il-Partijiet jaqblu li miżuri tal-antidumping u kumpensattivi għandhom jintużaw b'konformità sħiħa mar-rekwiżiti tal-Ftehim tal-AntiDumping u l-Ftehim tas-SCM rispettivament u jkunu bbażati fuq sistema ġusta u trasparenti.

2.       Il-Partijiet jiżguraw, immedjatament wara l-impożizzjoni ta’ miżuri provviżorji, u qabel l-istabbiliment finali, il-divulgazzjoni sħiħa u sinifikanti tal-fatti u l-konsiderazzjonijiet essenzjali kollha li jiffurmaw il-bażi għad-deċiżjoni li jiġu applikati l-miżuri, mingħajr ħsara għall-Artikolu 6.5 tal-Ftehim Antidumping u l-Artikolu 12.4 tal-Ftehim tal-SCM. Id-divulgazzjoni għandha jsir bil-miktub u tippermetti lill-partijiet interessati żmien suffiċjenti sabiex jagħmlu l-kummenti tagħhom.

3.       Sakemm dan ma jittardjax bla bżonn l-andament tal-investigazzjoni, kull Parti interessata tingħata l-possibilità ta’ smigħ sabiex tkun tista' tesprimi l-opinjoni tagħha waqt l-investigazzjonijiet dwar l-antidumping jew dawk kontra s-sussidji.

ARTIKOLU 42

Konsiderazzjoni tal-interess pubbliku

Miżuri tal-antidumping u kompensatorji ma jistgħux ikunu applikati minn Parti fejn, abbażi tal-informazzjoni disponibbli matul l-investigazzjoni, jista' jkun kjarament konkluż li mhux fl-interess pubbliku li jkunu applikati tali miżuri. Id-determinazzjoni tal-interess pubbliku tkun ibbażata fuq apprezzament tal-interessi varji kollha inġenerali, inkluż interessi tal-utenti tal-industrija domestika, il-konsumaturi u l-importaturi sakemm huma jkunu pprovdew informazzjoni relevanti lill-awtoritajiet investigattivi.

ARTIKOLU 43

Regola tal-inqas dazju

Jekk Parti tiddeċiedi li timponi dazju proviżorju jew definittiv antidumping jew kumpensatttiv, l-ammont ta’ dan id-dazju ma għandux jaqbeż il-marġni ta’ dumping jew l-ammont totali ta' sussidji kumpensatttivi, iżda għandu jkun inqas mill-marġni ta' dumping jew l-ammont totali ta' sussidji kumpensattivi jekk tali dazju inqas ikun biżżejjed sabiex ineħħi d-dannu għall-industrija domestika.

KAPITOLU 3

OSTAKOLI TEKNIĊI GĦALL-KUMMERĊ, STANDARDIZZAZZJONI, METROLOĠIJA, AKKREDITAZZJONI U VALUTAZZJONI TAL-KONFORMITÀ

ARTIKOLU 44

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Dan il-Kapitolu japplika għall-preparazzjoni, l-adozzjoni u l-applikazzjoni ta' standards, regolamenti tekniċi, u proċeduri ta’ valutazzjoni tal-konformità kif definiti fil-Ftehim dwar Ostakli Tekniċi għall-Kummerċ, fl-Anness 1A tal-Ftehim tad-WTO ("il-Ftehim TBT") li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ fi prodotti bejn il-Partijiet.

2.       Minkejja dak kollu li hemm fil-pargrafu 1, dan il-Kapitolu ma japplikax għall-miżuri sanitarji u fitosanitarji kif definiti fl-Aness A tal-Ftehim dwar l-Applikazzjoni ta’ Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji, fl-Anness 1A tal-Ftehim tad-WTO ("il-Ftehim SPS"), u lanqas għall-ispeċifikazzjonijiet tal-akkwist preparati mill-awtoritajiet pubbliċi għar-rekwiżiti proprji ta’ produzzjoni jew konsum.

3.       Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, japplikaw id-definizzjonijiet tal-Anness I għall-Ftehim tat-TBT.

ARTIKOLU 45

Affermazzjoni tal-Ftehim tat-TBT

Il-Partijiet jaffermaw id-drittijiet u l-obbligi eżistenti tagħhom fir-rigward ta’ xulxin skont il-Ftehim TBT, li huwa b'dan inkorporat f'dan il-Ftehim u magħmul parti minnu.

ARTIKOLU 46

Kooperazzjoni teknika

1.       Il-Partijiet isaħħu l-kooperazzjoni ta’ bejniethom fil-qasam tal-istandards, ir-regolamenti tekniċi, il-metroloġija, is-sorveljanza tas-suq, l-akkreditazzjoni u s-sistemi għall-valutazzjoni tal-konformità bil-għan li jżiedu l-fehim reċiproku tas-sistemi rispettivi tagħhom u jiffaċilitaw l-aċċess għas-swieq rispettivi tagħhom. Għal dan il-għan, huma jistgħu jistabbilixxu djalogi regolatorji kemm fil-livelli orizzontali kif ukoll f’dawk settorjali.

2.       Fil-kooperazzjoni tagħhom, il-Partijiet ifittxu li jidentifikaw, jiżviluppaw u jippromwovu inizjattivi li jiffaċilitaw il-kummerċ li jistgħu jinkludu, iżda mhumiex limitati għal:

(a)     it-tisħiħ tal-kooperazzjoni regolatorja permezz tal-iskambju ta’ dejta u ta' esperjenza, u permezz ta' kooperazzjoni xjentifika u teknika bil-ħsieb li jtejbu l-kwalità tagħhom tar-regolamenti tekniċi, l-istandards, is-sorveljanza tas-suq, l-valutazzjoni tal-konformità u l-akkreditazzjoni u l-użu effiċjenti mir-riżorsi regolatorji;

(b)     il-promozzjoni u inkoraġġiment ta’ kooperazzjoni bilaterali bejn l-organizzazzjonijiet rispettivi tagħhom, pubbliċi jew privati, responsabbli għall-metroloġija, l-istandardizzazzjoni, is-sorveljanza tas-suq, il-valutazzjoni tal-koformità u l-akkreditazzjoni;

(c)     it-trawwim tal-iżvilupp ta’ infrastruttura ta’ kwalità għall-istandardizzazzjoni, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni, il-valutazzjoni ta’ konformità u s-sistema ta’ sorveljanza tas-suq fil-Ġeorġja;

(d)     il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-ħidma ta’ organizzazzjzonijiet Ewropej relatati;

(e)     it-tiftix għal soluzzjonijiet għall-ostakoli tekniċi li jistgħu jinqalgħu. u wkoll

(f)      fejn xieraq, jagħmlu sforzi biex jikkoordinaw il-pożizzjonijiet tagħhom dwar kwistjonijiet ta’ interess reċiproku fil-kummerċ internazzjonali u organizzazzjonijiet regolatorji bħad-WTO u l-Kummissjoni Ekonomika tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ewropa (UNECE).

ARTIKOLU 47

Tqarrib tar-regolamenti tekniċi, l-istandards u l-valutazzjoni tal-konformità

1.       Wara li tikkunsidra l-prijoritajiet tagħha għat-tqarrib f’setturi differenti, il-Ġeorġja tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex gradwalment isir tqarrib mar-regolamenti tekniċi tal-Unjoni, tal-istandards, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni, il-valutazzjoni tal-konformità, is-sistemi korrispondenti u s-sistema ta’ sorveljanza tas-suq, u timpenja ruħha li ssegwi l-prinċipji u l-prattika stabbiliti fl-acquis rilevanti tal-Unjoni (lista indikattiva fl-Anness III-B ta' dan il-Ftehim). Il-lista tal-miżuri għall-approssimazzjoni tinsab fl-Anness III-A ta’ dan il-Ftehim, li jista’ jiġi emendat permezz ta’ deċiżjoni tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

2.       Bil-ħsieb li jintlaħqu dawn l-objettivi, il-Ġeorġja:

(a)     f'kunsiderazzjon tal-prijoritajiet tagħha, tqarreb progressivament il-leġiżlazzjoni tagħha mal-acquis relevanti tal-Unjoni; kif ukoll

(b)     tikseb u żżomm il-livell tal-effikaċja amministrattiva u istituzzjonali meħtieġa biex tipprovdi sistema effettiva u trasparenti li hija meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu.

3.       Il-Ġeorġja toqgħod lura milli temenda l-leġiżlazzjoni orizzontali u settorjali tagħha fl-oqsma ta’ prijorità għall-approssimazzjoni, ħlief għall-approssimazzjoni ta' tali leġiżlazzjoni b'mod progressiv mal-acquis korrispondenti tal-Unjoni u biex tinżamm tali approssimazzjoni; u tinnotifika lill-Unjoni bi kwalunkwe tibdil bħal dan fil-leġiżlazzjoni domestika tagħha.

4.       Il-Ġeorġja tiżgura u tiffaċilita l-parteċipazzjoni tal-korpi nazzjonali relevanti tagħha fl-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali għall-istandardizzazzjoni, il-metroloġija legali u fundamentali, u l-valutazzjoni tal-konformità inkluż l-akkreditazzjoni, skont l-oqsma rispettivi ta' attività ta' dawk il-korpi u l-istatus ta' sħubija disponibbli għaliha.

5.       Bil-ħsieb li s-sistema ta’ standardizzazzjoni tagħha tiġi integrata, il-Ġeorġja tuża l-aħjar sforzi tagħha biex tara li l-korp tal-istandards tagħha:

(a)     B'mod progressiv jittrasponi l-korp tal-istandards Ewropej (EN) bħala standards nazzjonali, inkluż l-istandards Ewropej armonizzati, li l-użu volontarju tagħhom jagħti preżunzjoni ta' konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni trasposta fil-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja;

(b)     simultaneament ma' din it-traspożizzjoni, tirtira standards nazzjonali konflinġenti;

(c)     progressivament tissodisfa l-kundizzjonijiet l-oħra għal sħubija sħiħa fl-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandards.

ARTIKOLU 48

Ftehim dwar il-Valutazzjoni tal-Konformità u l-Aċċettazzjoni ta’ Prodotti Industrijali (ACAA)

Il-Partijiet jistgħu ultimament jaqblu li jżidu Ftehim dwar il-Valutazzjoni tal-Konformità u l-Aċċettazzjoni tal-Protokolli Industrijali (ACAA) bħala Protokoll ma’ dan il-Ftehim, li jkopri settur wieħed jew aktar, li dwarhom ikun intlaħaq qbil, wara verifika mill-Unjoni li l-leġiżlazzjoni, l-istituzzjonijiet u l-istandards orizzonali u settorjali jkunu ġew kompletament approssimati ma' dawk tal-Unjoni. Tali ACCA ikun jistipula li l-kummerċ bejn il-Partijiet fi prodotti fis-setturi koperti minnu jseħħ skont l-istess kundizzjonijiet bħal dawk li japlikaw għall-kummerċ f'tali prodotti bejn l-Istati Membri.

ARTIKOLU 49

Immarkar u ittikkettjar

1.       Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 47 u 48 ta’ dan il-Ftehim, u fir-rispett tar-regolamenti tekniċi relatati mar-rekwiżiti tal-ittiketjar u l-immarkar, il-Partijiet jirriaffermaw il-prinċipji tal-Kapitolu 2.2 tal-Ftehim TBT li ma jiġux ippreparati, adottati jew applikati tali rekwiżiti bil-ħsieb li joħolqu ostakoli mhux neċessarji għall-kummerċ internazzjonali, jew li jkollhom tali effett. Għal dan il-għan, tali rekwiżiti ta’ ittikettjar u mmarkar ma jkunux ta’ restrizzjoni fuq il-kummerċ aktar milli hu meħtieġ biex jintlaħaq objettiv leġittimu, waqt li jitqiesu r-riskji li jinħolqu jekk dan ma jseħħx.

2.       Dwar l-immarkar jew l-ittikkettjar obbligatorju b’mod partikolari, il-Partijiet jaqblu li:

(a)     ifittxu li jimminimizzaw il-ħtiġijiet tagħhom għall-immarkar jew l-ittikkettar, għajr kif meħtieġ għall-adozzjoni tal-acquis tal-Unjoni f'dan il-qasam u għall-protezzjoni tas-saħħa, tas-sikurezza jew tal-ambjent, jew għal xi għanijiet raġonevoli oħra ta’ politika pubblika;

(b)     kwalunkwa waħda mill-Parti tista’ tiddetermina l-forma tal-ittikkettar jew l-immarkar, iżda ma għandhiex teħtieġ l-approvazzjoni, ir-reġistrazzjoni jew iċ-ċertifikazzjoni tat-tikketti; u wkoll

(c)     l-Partijiet iżommu d-dritt jitolbu li l-informazzjoni fuq it-tikketta jew il-marka tkun b’lingwa speċifikata.

KAPITOLU 4

MIŻURI SANITARJI U FITOSANITARJI

ARTIKOLU 50

Objettiv

1.       L-objettiv ta’ dan il-Kapitolu huwa li jiffaċilita l-kummerċ fil-komoditajiet koperti minn miżuri sanitarji u fitosanitarji (miżuri SPS), inklużi l-miżuri kollha elenkati fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim, bejn il-Partijiet, waqt li jkunu salvagwardati l-ħajja jew is-saħħa tal-bnedmin, tal-animmali u tal-pjanti, billi:

(a)     tiġi żgurata trasparenza sħiħa fir-rigward tal-miżuri applikabbli għal-kummerċ, elenkati fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim;

(b)     s-sistema regolatorja tal-Ġeorġja titqarreb lejn dik tal-Unjoni;

(c)     ikun rikonoxxut l-istatus tas-saħħa tal-annimali u tal-pjanti tal-Partijiet u jkunu applikati l-prinċipji ta’ reġjunalizzazzjoni;

(d)     jiġi stabbilit mekkaniżmu għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza tal-miżuri miżmuma minn xi waħda mill-Partijiet, elenkati fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim;

(e)     jibqa' jiġi implimentat il-Ftehim tal-SPS;

(f)      jiġu stabbiliti mekkaniżmi u proċeduri għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ; u wkoll

(g)     jittejbu l-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni bejn il-Partijiet dwar il-miżuri elenkati fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim.

2.       Dan il-Kapitolu għandu l-għan ukoll li jilħaq fehim komuni bejn il-Partijiet dwar l-istandards tal-benesseri tal-annimali.

ARTIKOLU 51

Obbligi multilaterali

Il-Partijiet jirriaffermaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom taħt il-Ftehimijiet tad-WTO, u b'mod partikolari l-Ftehim tal-SPS.

ARTIKOLU 52

Kamp ta’ applikazzjoni

Dan il-Kapitolu għandu japplika għall-miżuri sanitarji u fitosanitarji kollha ta’ Parti li jistgħu, direttament jew indirettament, jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet, inkluż il-miżuri kollha elenkati fl-Anness IV ta’ dan il-Ftehim. Dan l-ambitu huwa mingħajr ħsara għall-kamp ta' applikazzjoni kif imfisser fl-Artikolu 55 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 53

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

1.       "miżuri sanitarji u fitosanitarji" tfisser miżuri kif definiti fil-paragrafu 1 tal-Anness A tal-Ftehim tal-SPS (miżuri SPS);

2.       "annimali" tfisser annimali kif definiti fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri jew fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE), rispettivament;

3.       "prodotti mill-annimali" tfisser prodotti li joriġinaw mill-annimali inkluż prodotti minn annimali akkwatiċi, kif definiti fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE;

4.       "prodotti sekondarji tal-annimali mhux maħsuba għall-konsum uman" tfisser iġsma sħaħ jew partijiet ta’ annimali, jew prodotti li ġejjin mill-annimali jew prodotti oħra miksuba minn annimali li mhux maħsuba għall-konsum mill-bniedem kif elenkati fil-Parti 2(II) tal-Anness IV-A ta' dan il-Ftehim;

5.       "pjanti" tfisser pjanti ħajjin u partijiet ħajjin speċifikati minnhom, inkluż żerriegħa u ġermoplażma:

(a)     frott, fis-sens botaniku, għajr dawk preservati permezz ta’ ffriżar qawwi;

(b)     ħxejex, għajr dawk preservati permezz ta’ ffriżar qawwi;

(c)     tuberi, basal tal-qasab, basal tal-fjuri, riżomi;

(d)     fjuri maqtugħa;

(e)     fergħat bil-faxxina;

(f)      siġar maqtugħa li għad għandhom il-faxxina;

(g)     kulturi ta’ ċelluli ta’ tessut tal-pjanti.

(h)     weraq, faxxina;

(i)      pollini ħaj; u wkoll

(j)      injam bir-raħsa, tirqid, brokki.

6.       "prodotti mill-pjanti” tfisser prodotti li joriġinaw mill-pjanti, mhux proċessati jew li jkunu għaddew minn preparazzjoni sempliċi minħabba li mhumiex pjanti, elenkati fl-Anness IV-A, il-Parti 3 ta' dan il-Ftehim;;

7.       "żerriegħa" tfisser żerriegħa fis-sens botaniku, intiża biex tinżera';

8.       "pesti" tfisser kwalunkwe speċi, varjetà jew bijotip ta’ pjanta, annimal jew aġent patoġenu dannuż għall-pjanti jew il-prodotti tal-pjanti (organiżmi dannużi);

9.       "żoni protetti" tfisser, żoni fit-tifsira tal-Artikolu 2(1)(h) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/29/KE tat-8 ta’ Mejju 2000 dwar il-miżuri protettivi kontra l-introduzzjoni fil-Komunità ta’ organiżmi ta’ ħsara għall-pjanti jew prodotti tal-pjanti u kontra t-tixrid tagħhom fil-Komunità jew kwalunkwe dispożizzjoni suċċessiva;

10.     "mard tal-annimali" tfisser xi manifestazzjoni klinika jew patoloġika ta' infezzjoni fl-annimali;

11.     "mard tal-akwakultura" tfisser infezzjoni klinika jew nonklinika b'aġent etjoloġiku jew aktar tal-mard imsemmi fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE;

12.     "infezzjoni fl-annimali" tfisser is-sitwazzjoni fejn l-annimali jżommu aġent infettiv bil-preżenza jew bla preżenza ta’ manifestazzjoni klinika jew patoloġika ta’ infezzjoni;

13.     "l-istandards tal-benesseri tal-annimali" tfisser l-istandards tal-protezzjoni tal-annimali kif żviluppati u applikati mill-Partijiet u, kif xieraq, f'konformità mal-istandards tal-OIE;

14.     "livell xieraq ta’ protezzjoni sanitarja u fitosanitarja" tfisser il-livell xieraq ta’ protezzjoni sanitarja u fitosanitarja kif definita fil-paragrafu 5 tal-Anness A tal-Ftehim tal-SPS;

15.     "reġjun" tfisser fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, żona jew reġjun kif definit fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri tal-OIE, u fir-rigward tal-akkwakultura, żona kif definita fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE. Għall-Unjoni t-terminu "territorju" jew "pajjiż" jfisser it-territorju tal-Unjoni;

16.     "żona ħielsa mill-pesti (PFA)" tfisser żona li fiha ma jinsabx pesti speċifiku kif muri minn evidenza xjentifika u li fiha, fejn xieraq tkun qiegħda tinżamm uffiċjalment din il-kundizzjonijiet;

17.     "reġjonalizzazzjoni" tfisser il-kunċett ta’ reġjonalizzazzjoni kif deskritt fl-Artikolu 6 tal-Ftehim tal-SPS;

18.     "kunsinna ta' annimali jew ta' prodotti mill-annimali" tfisser għadd ta’ annimali jew kwantità ta' prodotti mill-annimali tal-istess tip, koperti mill-istess ċertifikat jew dokument, mgħoddija bl-istess mezz ta’ trasport, ikkunsinnjata minn kunsinnjatur uniku u li toriġina fl-istess Parti li tesporta jew fir-reġjun(i) tal-Parti. Kunsinna ta' annimali tista' tkun magħmula minn komodità waħda jew aktar, jew lottijiet;

19.     "kunsinna ta’ pjanti jew ta' prodotti tal-pjanti" tfisser kwantità ta’ pjanti, prodotti tal-pjanti u/ jew artikoli oħra li jkunu qed jiġu mċaqlqa minn Parti lejn Parti ieħor u koperti, fejn meħtieġ minn ċertifikat fitosanitarju wieħed. Kunsinna tista' tkun magħmula minn komodità waħda jew aktar, jew lottijiet;

20.     "lot" tfisser għadd jew unitajiet ta' komodità waħda, identifikabbli mill-omoġenità tal-kompożizzjoni u mill-oriġini tagħhom, u li jiffurmaw parti minn kunsinna;

21.     "l-ekwivalenza għal skopijiet ta' kummerċ" (l-ekwivalenza) tfisser li l-miżuri elenkati fl-Anness IV applikati fil-Parti li tesporta, kemm jekk differenti, jew le, mill-miżuri elenkati fl-Anness IV, applikati fil-Parti li timporta, oġġettivament jakkwistaw il-livell xieraq ta' protezzjoni tal-Parti li timporta jew livell aċċettabbli ta' riskju;

22.     "settur" tfisser l-istruttura tal-produzzjoni u tal-kummerċ għal prodott jew kategorija ta’ prodotti f'xi waħda mill-Partijiet;

23.     "subsettur" tfisser parti minn settur iddefinita u kkontrollata sew;

24.     "komodità" tfisser il-prodotti jew oġġetti msemmija fil-punti 2 sa 7;

25.     "awtorizzazzjoni speċifika għall-importazzjoni" tfisser awtorizzazzjoni formali minn qabel mill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti li timporta indirizzata lil importatur individwali bħala kundizzjoni għall-importazzjoni ta’ kunsinna waħda jew kunsinni multipli ta’ komodità mill-Parti li tesporta, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-Kapitlu;

26.     "ġranet tax-xogħol" tfisser ġranet matul il-ġimgħa għajr il-Ħadd, is-Sibt u vaganzi pubbliċi f'xi waħda mill-Partijiet;

27.     "spezzjoni" tfisser l-eżaminazzjoni ta’ kwalunkwe aspett ta’ għalf, ikel, saħħa tal-annimali u benesseri tal-annimali sabiex jiġi vverifikat li tali aspett(i) jikkonforma(w) mar-rekwiżiti legali tal-liġi tal-għalf u l-ikel u tar-regoli tas-saħħa u l-benesseri tal-annimali;

28.     “spezzjoni tas-saħħa tal-pjanti” tfisser eżaminazzjoni viżwali uffiċjali tal-pjanti, prodotti mill-pjanti jew oġġetti oħra regolati biex tiddetermina jekk humiex preżenti pesti u/jew tiddetermina l-konformità mar-regolamenti fitosanitarji;

29.     “verifika” tfisser l-iċċekkjar, permezz ta’ eżaminazzjoni u kunsiderazzjoni ta’ evidenza oġġettiva, jekk rekwiżiti speċifiċi kinux sodisfatti.

ARTIKOLU 54

Awtoritajiet kompetenti

Il-Partijiet jinformaw lil xulxin dwar l-istruttura, l-organizzazzjoni u l-kondiviżjoni tal-kompetenzi tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom matul l-ewwel laqgħa tas-Sottokumitat Sanitarju u Fitosanitarju msemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim ("is-Sottokumitat SPS"). Il-Partijiet jinfurmaw lil xulxin dwar kull bdil fl-istruttura, l-organizzazzjoni u t-tqassim tal-kompetenzi, inkluż tal-punti ta’ kuntatt, fir-rigward ta' dawk l-awtoritajiet kompetenti.

ARTIKOLU 55

Approssimazzjoni gradwali

1.       Il-Ġeorġja tkompli gradwalment tqarreb il-miżuri leġiżlattivi tagħha sanitarji u fitosanitarji, dawk li jolqtu l-benesseri tal-annimali kif ukoll xi oħrajn kif stabbilit fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim għal dawk tal-Unjoni skont il-prinċipji u l-proċeduri stabbiliti fl-Anness XI ta’ dan il-Ftehim.

2.       Il-Partijiet jikkooperaw fit-tqarrib gradwali u l-bini ta’ kapaċità.

3.       Is-Sottokumitat tal-SPS jimmonitorja b'mod regolari l-implimentazzjoni tal-proċess tal-approssimazzjoni, stipulat fl-Anness XI ta’ dan il-Ftehim, sabiex jipprovdi r-rakkomandazzjonijiet neċessarji dwar l-approssimazzjoni.

4.       Mhux aktar tard minn sitt xhur wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Ġeorġja tippreżenta lista tal-miżuri sanitarji u fitosanitarji, dwar il-benesseri tal-annimali u miżuri leġiżlattivi oħrajn tal-UE kif definit fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim li l-Ġeorġja se tapprossimizza. Il-lista tkun maqsuma f’oqsma ta’ prijorità, li fihom il-kummerċ f’xi komodità jew grupp ta’ komoditajiet ikun iffaċilitat permezz tal-approssimazzjoni. Din il-lista ta' approssimazzjoni sservi bħala dokument ta’ referenza għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 56

Rikonoxximet għal raġunijiet ta’ kummerċ tal-istatus tas-saħħa tal-annimali u tal-pesti u tal-kundizzjonijiet reġjonali

Ir-rikonoxximent tal-istatus tal-mard tal-annimali, tal-infezzjonijiet fl-annimali jew tal-pesti.

1.       Fir-rigward tal-mard tal-annimali u l-infezzjonijiet fl-annimali (inkluż żoonożi), is-segwenti għandu japplika:

(a)     il-Parti li timporta tirrikonoxxi għall-għanijiet ta’ kummerċ l-istatus tas-saħħa tal-annimali tal-Parti li tesporta jew tar-reġjuni tagħha kif determinati skont il-proċedura stabbilita fl-Anness VI ta' dan il-Ftehim, għar-rigward tal-mard tal-annimali speċifikati fl-Anness V-A ta' dan il-Ftehim;

(b)     meta Parti tikkunsidra li jkollhha, għar-rigward tat-territorju tagħha, jew ta' reġjun fi ħdan it-territorju tagħha, status speċjali fir-rigward ta’ marda tal-annimali speċifika, għajr dawk elenkati fl-Anness V-A ta’ dan il-Ftehim, hija tista’ titlob rikonoxximent ta’ dan l-istatus skont il-proċedura stabbilita fl-Anness VI Parti C ta’ dan il-Ftehim. F'dan ir-rigward, il-Parti li timporta tista’ titlob garanziji, fir-rigward ta’ importazzjoni ta’ annimali ħajjin u ta’ prodotti tal-annimali, li jkunu xierqa għall-istatus maqbul tal-Partijiet.

(c)     il-Partijiet jirrikonoxxu bħala l-bażi għall-kummerċ bejniethom l-istatus tat-territorji jew tar-reġjuni, jew l-istatus f'settur jew subsettur tal-Partijiet relatat mal-prevalenza jew l-inċidenza ta’ xi marda tal-annimali għajr dak il-mard elenkat fl-Anness V-A ta’ dan il-Ftehim, jew marbuta ma' infezzjonijiet fl-annimali, u/ jew ir-riskju assoċjat, kif xieraq, kif definit mill-OIE. F'dan ir-rigward, il-Parti li timporta tista’ titlob garanziji fir-rigward tal-importazzjoni ta’ annimali ħajjin u prodotti tal-annimali, li huma xierqa għall-istatus definit skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-OIE. u wkoll

(d)     mingħajr ħsara għall-Artikoli 58, 60 u 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob l-informazzjoni ta’ sostenn jew addizzjonali, konsultazjonijiet u/jew verifika, kull Parti tieħu l-miżuri leġiżlattivi u amministrattivi neċessarji mingħajr dewmien biex tippermetti l-kummerċ abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-punti (a), (b) u (c) ta’ dan il-paragrafu.

2.       Fir-rigward tal-pesti, japplika dan li ġej:

(a)     għal finijiet ta’ kummerċ il-Partijiet jirrikonoxxu l-istatus tal-pesti tagħhom fir-rigward tal-pesti speċifikati fl-Anness V-B ta’ dan il-Ftehim, kif determinat fl-Anness VI-B; u

(b)     mingħajr ħsara għall-Artikoli 58, 60 u 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob l-informazzjoni ta’ sostenn jew addizzjonali, konsultazjonijiet u/jew verifika, kull Parti tieħu l-miżuri leġiżlattivi u amministrattivi neċessarji mingħajr dewmien biex tippermetti l-kummerċ abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-punt (a) ta’ dan il-paragrafu.

Rikonoxximent ta’ reġjonalizzazzjoni/tqassim f’żoni, żoni ħielsa mill-pesti (ŻĦP) u żoni protetti (ŻP)

3.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kunċett ta’ reġjunalizzazzjoni u ŻĦP kif speċifikati fil-Konvenzjoni Internazzjonali tal-Protezzjoni tal-Pjanti (KIPP) tal-1997 u l-Istandards Internazzjonali għall-Miżuri Fitosanitarji (IIMF) tal-Organizazzajoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO), u ta’ żoni protetti skont id-Direttiva Nru 2000/29/KE, li huma jaqblu li japplikaw għall-kummerċ bejniethom.

4.       Il-Partijiet jaqblu li d-deċiżjonijiet ta’ reġjunalizzazzjoni għall-mard tal-annimali u tal-ħut elenkati fl-Anness V-A ta' dan il-Ftehim u għal pesti elenkati fl-Anness V-B jittieħdu skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness VI Parti A u l-Parti B ta’ dan il-Ftehim.

5.       Fir-rigward ta’ mard tal-annimali skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tesporta li tfittex rikonoxximent tad-deċiżjonijiet ta’ reġjunalizzazzjoni tagħha mill-Parti li timporta tavża bil-miżuri tagħha bi spjegazzjonijiet sħaħ u dejta ta’ sostenn għad-determinazzjonijiet u d-deċiżjonijiet tagħha. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 59 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob informazzjoni addizzjonali, konsultazzjonijiet u/jew verifika fi żmien 15-il ġurnata wara l-irċevuta tan-notifika, id-deċiżjoni ta’ reġjunalizzazzjoni notifikata b'dan il-mod tkun meqjusa bħala aċċettata.

Il-konsultazzjonijiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu jsiru skont l-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim. Il-Parti li timporta tivvaluta l-informazzjoni addizjonali fi żmien 15-il ġurnata wara l-irċevuta tal-informazzjoni addizzjonali. Il-verifika msemmija fl-ewwel subpargarfu ta' dan il-paragrafu ssir skont l-Artikolu 62 ta’ dan il-Ftehim u fi żmien 25 ġurnata tax-xogħol wara l-irċevuta tat-talba ta’ verifika.

6.       Fir-rigward ta’ pesti, kull Parti tiżgura li l-kummerċ fil-pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra, iqis kif xieraq l-istatus tal-pesti f'żona rikonoxxuta bħala protetta jew ŻĦP mill-Parti l-oħra. Parti li tfittex li tikseb rikonoxximent taż-ŻĦP tagħha mill-Parti l-oħra tavża bil-miżuri tagħha u, meta mitluba, tipprovdi spjegazzjonijiet kompluti u dejta ta’ sostenn għall-istabbiliment u ż-żamma, kif gwidata mill-istandards relevanti tal-FAO jew tal-KIPP, inklużi l-IIMF. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm Parti ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob informazzjoni addizzjonali, konsultazzjonijiet u/jew verifika fi żmien tliet xhur wara n-notifika, id-deċiżjoni ta’ reġjunalizzazzjoni għal ŻĦP notifikata b'dan il-mod tkun meqjusa bħala aċċettata. u wkoll

Il-konsultazzjonijiet li ssir referenza għalihom fl-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu jsiru skont l-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim. Il-Parti li timporta tivvaluta l-informazzjoni addizjonali fi żmien tliet xhur wara l-irċevuta tal-informazzjoni addizzjonali. Il-verifika msemmija fl-ewwel subpargarfu ta' dan il-paragrafu titwettaq skont l-Artikolu 62 ta’ dan il-Ftehim, fi żmien 12-il xahar wara l-irċevuta tat-talba ta’ verifika, fil-kunsiderazzjoni tal-bijoloġija tal-pesti u l-għalla kkonċernati.

7.       Wara l-finalizzazzjoni tal-proċeduri fil-paragrafi 4 sa 6, u mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, mingħajr dewmien żejjed, kull Parti tieħu l-miżuri leġiżlattivi u amministrativi biex jippermettu l-kummerċ fuq dik il-bażi..

Kompartimentalizzazzjoni

8.       Il-Partijiet jistgħu jidħlu f’diskussjonijiet ulterjuri fir-rigward tal-kwistjoni tal-kompartimentalizzazzjoni.

ARTIKOLU 57

Rikonoxximent tal-ekwivalenza

1.       Ekwivalenza tista’ tkun rikonoxxuta fir-rigward ta’:

(a)     miżura individwali;

(b)     grupp ta’ miżuri; jew

(c)     sistema applikabbli għal settur, subsettur, komodità jew grupp ta’ komoditajiet.

2.       Għar-rigward tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza, il-Partijiet isegwu l-proċess, stabbilit fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu. Dan il-proċess jinkludi dimostrazzjoni oġġettiva tal-ekwivalenza mill-Parti li tesporta u valutazzjoni oġġettiva tat-talba mill-Parti li timporta. Din il-valutazzjoni tista' tkun tinkludi spezzjonijiet jew verifiki.

3.       Fuq talba tal-Parti li tesporta dwar ir-rikonoxximent tal-ekwvalenza, kif stipulat fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, mingħajr dewmien u mhux aktar tard minn tliet xhur wara l-irċevuta ta’ tali talba mill-Parti li timporta, il-Partijiet jibdew il-proċess ta’ konsultazzjoni li jinkludi l-passi stabbiliti fl-Anness VIII ma’ dan il-Ftehim. F'każ li jkun hemm aktar minn talba waħda mill-Parti li tesporta, il-Partijiet, fuq talba tal-Parti li timporta, fi ħdan is-Sottokumitat SPS imsemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim jaqblu fuq skeda li fiha huma jagħtu bidu u jwettqu l-proċess imsemmi f'dan il-paragrafu.

4.       Il-Ġeorġja tinnotifika l-Unjoni hekk kif tintlaħaq l-approssimazzjoni fir-rigward ta’ miżura, grupp ta’ miżuri jew sistema kif stabbilit fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, bħala riżultat tal-monitoraġġ previst fl- Artikolu 55(3) ta’ dan il-Ftehim. Dan il-fatt jitqies bħala bażi għal talba mill-Ġeorġja li jiġi inizjalat il-proċess tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza tal-miżuri konċernati, kif stabbiliti fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.

5.       Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor, il-Parti li timporta għandha tiffinalizza l-proċess għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza msemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu fi żmien 360 ġurnata wara l-irċevuta tat-talba mill-Parti li tesporta, inkluż dossier li juri l-ekwivalenza. Dan il-perjodu ta’ żmien jista’ jiġi estiż fir-rigward tal-għelejjel staġjonali meta jkun ġustifikabbli li l-valutazzjoni tiġi tittardjata biex tkun tista' ssir verifika matul perjodu xieraq ta’ tkabbir ta’ għalla.

6.       Il-Parti li timporta tiddetermina ekwivalenza fir-rigward ta’ pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra skont l-IIMF relevanti.

7.       Il-Parti li timporta tista’ tirtira jew tissospendi ekwivalenza abbażi ta’ kwalunkwe emenda minn wieħed mill-Partijiet ta’ miżuri li jaffetwaw l-ekwivalenza, sakemm tiġi segwita l-proċedura li ġejja:

(a)     skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(2) ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tesporta tinforma lill-Parti li timporta bi kwalunkwe proposta għal emenda tal-miżuri tagħha li għalihom l-ekwivalenza ta’ miżuri hija rikonoxxuta u l-effett probabli tal-miżuri proposti fuq l-ekwivalenza kienet ġiet rikonoxxuta. Fi żmien 30 ġurnata tax-xogħol wara l-irċevuta ta’ din l-informazzjoni, il-Parti li timporta tinforma lill-Parti li tesporta jekk l-ekwivalenza hux se tkompli tkun rikonoxxuta jew le abbażi tal-miżuri proposti;

(b)     skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(2) ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tinforma bla dewmien lill-Parti li tesporta bi kwalunkwe proposta għall-emenda tal-miżuri tagħha li fuqhom ġie bbażat ir-rikonoxximent ta’ ekwivalenza u l-effett possibbli tal-miżuri proposti fuq l-ekwivalenza li kienet ġiet rikonoxxuta. F’każ li l-Parti li timporta ma tkomplix tirrikonoxxi l-ekwivalenza, il-Partijiet jistgħu jaqblu dwar il-kundizzjonijiet biex jinbeda mill-ġdid il-proċessi msemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu abbażi tal-miżuri proposti.

8.       Ir-rikonoxximent, is-suspensjoni jew l-irtirar tal-ekwivalenza huwa biss responsabbiltà tal-Parti li timporta li taġixxi skont il-qafas amministrattiv u leġiżlattiv tagħha. Dik il-parti tipprovdi lill-Parti li tesporta bi spjegazzjoni sħiħa bil-miktub u dejta ta' sostenn użata għad-determinazzjoni u d-deċiżjonijiet koperti minn dan l-Artikolu. Fil-każ ta’ nonrikonoxximent, sospensjoni jew irtirar ta’ ekwivalenza, il-Parti li timporta tindika lill-Parti li tesporta l-kundizzjonijiet meħtieġa li abbażi tagħhom il-proċess imsemmi fil-paragrafu 3 jista’ jinbeda mill-ġdid.

9.       Mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tista’ tirtira jew tissospendi ekwivalenza qabel ma l-miżuri ġodda proposti minn kwalunkwe Parti jidħlu fis-seħħ.

10.     Fil-każ li ekwivalenza tkun rikonoxxuta formalment mill-Parti li timporta, abbażi tal-proċess ta’ konsultazzjoni kif stipulat fl-Anness VIII ma’ dan il-Ftehim, is-Sottokumitat tal-SPS għandu, f'konformità mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 65(5) ta’ dan il-Ftehim, jiddikjara rikonoxximent tal-ekwivalenza fil-kummerċ bejn il-Partijiet. Din id-deċiżjoni tista' wkoll tipprovdi għal tnaqqis tal-kontrolli fiżiċi fuq il-fruntieri, is-simplifikazzjoni taċ-ċertifikati u tal-proċeduri ta’ elenkar minn qabel għall-istabbilimenti, kif applikabbli.

L-istatus ta’ rikonoxximent tal-ekwivalenza jiġi elenkat fl-Anness XII ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 58

Trasparenza u skambju ta’ informazzjoni

1.       Mingħar ħsara għall-Artikolu 59 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jikkooperaw biex itejbu l-fehim reċiproku tal-istruttura uffiċjali ta’ kontroll u l-mekkaniżmi tagħhom mogħtija l-kompitu li japplikaw il-miżuri elenkati fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim u tal-prestazzjoni ta' tali struttura u mekkaniżmu. Fost affarijiet oħra, dan jista’ jintlaħaq permezz ta’ rapport ta’ awditi internazzjonali meta dawn isiru pubbliċi u l-Partijiet jistgħu jiskambjaw informazzjoni dwar ir-riżultati ta’ tali awditi jew informazzjoni oħra, kif xieraq.

2.       Fil-qafas tal-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 55 ta' dan il-Ftehim jew tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza kif imsemmi fl-Artikolu 57 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet iżommu lil xulxin infurmati dwar il-bidliet leġiżlattivi jew proċedurali adottati fl-oqsma konċernati.

3.       F'dan il-kuntest, l-Unjoni tinforma lill-Ġeorġja sew minn qabel bit-tibdiliet fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni biex il-Ġeorġja tkun tista' tikkunsidra l-modifika tal-leġiżlazzjoni tagħha skont dan.

Il-livell neċessarju ta’ kooperazzjoni għandu jintlaħaq sabiex tkun iffaċilitata t-trażmissjoni tad-dokumenti leġiżlattivi fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet.

Għal dan il-għan, kull Parti tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-punti ta’ kuntatt tagħha. Il-Partijiet jinnotifikaw ukoll lil xulxin jekk ikun hemm xi bidla fil-punti ta' kuntatt.

ARTIKOLU 59

Notifika, konsultazzjoni u faċilitazzjoni tal-komunikazzjoni

1.       Kull Parti tinnotifika bil-miktub lill-Parti l-oħra fi żmien jumejn tax-xogħol, bi kwalunkwe riskju serju jew sinifikanti għas-saħħa tal-bnedmin, l-annimali jew il-pjanti, inkluż emerġenzi jew sitwazzjonijiet ta’ kontroll alimentari fejn hemm risku identifikat b'mod ċar ta’ effeti serji fuq is-saħħa assoċjati mal-konsum ta’ prodotti mill-annimali jew mill-pjanti, b'mod partikolari:

(a)     kwalunkwe miżura li taffettwa d-deċiżjonijiet ta’ reġjunalizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 56 ta’ dan il-Ftehim;

(b)     il-preżenza jew l-evoluzzjoni ta’ kwalunkwe marda tal-annimali elenkata fl-Anness V-A ta' dan il-Ftehim jew tal-pesti regolati elenkati fl-Anness V-B ta' dan il-Ftehim;

(c)     sejbiet ta' importanza epidemjoloġika jew riskji assoċjati importanti għar-rigward ta' mard tal-annimali u tal-pesti li ma jkunux elenkati fl-Anness V-A u l-Anness V-B ta' dan il-Ftehim, jew li huma mard tal-annimali, jew pesti, ġodda; u wkoll

(d)     kwalunkwe miżura addizzjonali li tmur lil hinn mir-rekwiżiti bażiċi tal-miżuri rispettivi meħudha sabiex jikkontrollaw jew jeradikaw il-mard jew il-pesti tal-annimali jew sabiex jipproteġu s-saħħa pubblika jew tal-pjanti u kwalunkwe bidla fil-politiki profilattiċi, inklużi l-politiki tal-vaċċinazzjoni.

2.       Notifiki jintbagħtu bil-miktub lill-punti ta’ kuntatt imsemmija fl-Artikolu 58(1) ta’ dan il-Ftehim.

Notifika bil-miktub tfisser notifika bil-posta, bil-faks jew bl-email.

3.       Meta Parti jkollha preokkupazzjonijiet serji rigward riskju għas-saħħa umana, tal-annimali jew tal-pjanti, isiru konsultazzjoni rigward is-sitwazzjoni, fuq talba ta' dik il-Parti, kemm jista' jkun malajr u, f'kull każ, fi żmien 15-il jum tax-xogħol mid-data ta' dik it-talba. F'tali sitwazzjonijiet, kull Parti tagħmel ħilitha biex tipprovdi l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tevita l-interruzzjoni tal-kummerċ, u biex tasal għal soluzzjoni aċċettabbli għat-tnejn li tkun konsistenti mal-protezzjoni tas-saħħa tal-bnedmin jew ta’ saħħet l-annimali jew il-pjanti.

4.       Fuq talba ta’ Parti, konsultazzjonijiet rigward il-benesseri tal-annimali jsiru malajr kemm jista’ jkun u fi kwalunkwe każ fi żmien 20 ġurnata tax-xogħol mid-data tan-notifika. F'tali sitwazzjonijiet, kull Parti tara li tipprovdi l-informazzjoni kollha mitluba.

5.       Fuq talba ta' waħda mill-Partijiet, il-konsultazzjonijiet kif imsemmi fil-paragrafi 3 u 4 ta' dan l-Artikolu jsiru permezz ta' vidjo jew awdjokonferenza. Il-Parti li tagħmel it-talba tiżgura l-preparazzjoni tal-minuti tal-konsultazzjoni, li jkunu formalment approvati mill-Partijiet. Għall-finijiet ta’ din l-approvazzjoni, japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(3) ta’ dan il-Ftehim.

6.       Fi stadju aktar tard, tibda topera sistema ta' allert rapidu, kif ukoll mekkaniżmu ta' twissija bikrija, applikati b'mod reċiproku, f'kull emerġenza veterinarja u fitosanitarja, u dan wara li l-Ġeorġja tkun implimentat il-leġiżlazzjoni neċessarja f'dan il-qasam u tkun ħolqot il-kundizzjonijiet għall-operat korrett tagħhom fuq il-post.

ARTIKOLU 60

Kundizzjonijiet tal-kummerċ

1.       Il-kundizzjonijiet tal-kummerċ qabel ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza:

(a)     Il-Partijiet jaqblu li jissuġġettaw l-importazzjonijiet ta' kwalunkwe komodità koperta bl-Anness IV-A u l-Anness IV-C(2) u (3) ta' dan il-Ftehim għall-kundizzjonijiet qabel ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza. Mingħajr ħsara għad-deċiżjonijiet meħuda skont l-Artikolu 56 ta’ dan il-Ftehim, il-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni tal-Parti li timporta jkunu applikabbli għat-territorju sħiħ tal-Parti li tesporta. Mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim u f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tinforma lill-Parti li tesporta bir-rekwiżiti sanitarji u/jew fitosanitarji tagħha għall-komoditajiet imsemmija fl-Anness IV-A u l-Anness IV-C ta’ dan il-Ftehim. Din l-informazzjoni tinkludi, kif xieraq, il-mudelli għaċ-ċertifikati jew id-dikjarazzjonijiet uffiċjali jew id-dokumenti kummerċjali, kif preskritt mill-Parti li timporta; u wkoll

(b)     (i)      Kwalunkwe emenda jew emenda proposta fil-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-Artikolu tkun konformi mal-proċeduri rilevanti ta’ notifika tal-Ftehim SPS;

(ii)     Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tqis iż-żmien tat-trasport bejn il-Partijiet biex tistabbilixxi d-data tad-dħul fis-seħħ tal-kundizzjonijiet emendati msemmija fil-paragrafu 1(a) ta' dan il-Ftehim. u wkoll

(iii)    Jekk il-Parti li timporta tonqos milli tikkonforma mar-rekwiżiti ta' notifika msemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-Artikolu, din tkompli taċċetta ċ-ċertifikat jew l-attestazzjoni li jiggarantixxu l-kundizzjonijiet applikabbli preċedentement sa 30 jum wara d-dħul fis-seħħ tal-kundizzjonijiet emendati tal-importazzjoni.

2.       Kundizzjonijiet ta’ importazzjoni wara r-rikonoxximent tal-ekwivalenza:

(a)     Fi żmien 90 jum wara d-data tad-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza kif speċifikat fl-Artikolu 57(10) ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jieħdu l-miżuri leġislattivi u amministrattivi meħtieġa sabiex jimplimentaw ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza sabiex jippermettu fuq dik il-bażi l-kummerċ bejniethom ta' prodotti msemmija fl-Anness IV-A u l-Anness IV-C(2) u (3) ta’ dan il-Ftehim. Għal dawk il-prodotti, il-mudell għaċ-ċertifikat uffiċjali jew id-dokument uffiċjali mitlub mill-Parti li timporta jista’, imbagħad jiġi ssostitwit b'ċertifikat imfassal kif previst fl-Anness X-B ta' dan il-Ftehim.

(b)     Għal komoditajiet f'setturi jew subsetturi li fihom mhux il-miżuri kollha jkunu rikonoxxuti bħala ekwivalenti, il-kummerċ ikompli abbażi ta’ konformità mal-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta' dan l-Artikolu. Fuq talba mill-Parti li tesporta, japplikaw id-dispożizzonijiet tal-paragrafu 5 ta’ dan l-Artikolu.

3.       Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-komoditajiet imsemmija fl-Anness IV-A u l-Anness IV-C(2) ta' dan il-Ftehim ma jkunux suġġetti għal awtorizzazzjoni għall-importazzjoni bejn il-Partijiet.

4.       Għal kundizzjonijiet li jaffettwaw il-kummerċ tal-komoditajiet imsemmija fil-pargarafu 1(a) ta' dan l-Artikolu, fuq talba tal-Parti li tesporta, il-Partijiet jidħlu f'konsultazzjonijiet fis-Sottokumitat tal-SPS skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim, sabiex jaqblu fuq kundizzjonijiet alternattivi jew addizzjonali ta’ importazzjoni tal-Parti li timporta. Tali kundizzjonijiet alternattivi jew addizzjonali għall-importazzjoni jistgħu, fejn xieraq, ikunu bbażati fuq miżuri tal-Parti li tesporta rikonoxxuti bħala ekwivalenti mill-Parti li timporta. Jekk jintlaqħaq qbil, il-Parti li timporta tieħu l-miżuri leġiżlattivi u/jew amministrattivi neċessarji fi żmien 90 ġurnata biex tippermetti l-importazzjoni fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet għall-importazzjoni maqbula.

5.       Lista ta’ stabbilimenti, approvazzjoni proviżorja

(a)     Għall-importazzjoni ta’ prodotti mill-annimali msemmija fil-Parti 2 tal-Anness IV-A ta' dan il-Ftehim, fuq talba tal-Parti li tesporta akkumpanjata mill-garanziji xierqa, il-Parti li timporta tapprova b'mod proviżorju l-istabbilimenti li jipproċessaw, imsemmija fl-Anness VII.2 ta' dan il-Ftehim li jinsabu fit-territorju tal-Parti li tesporta, mingħajr spezzjoni minn qabel tal-istabbilimenti individwali. Tali approvazzjoni tkun konsistenti mal-kundizzjonijiet u d-dispożizzjonijiet stipultai fl-Anness VII ta' dan il-Ftehim. Ħlief meta tintalab informazzjoni addizzjonali, il-Parti li timporta tieħu l-miżuri leġiżlattivi u/jew amministarttivi neċessarji biex tippermetti l-importazzjoni fuq dik il-bażi fi żmien 30 ġurnata tax-xogħol wara d-data tal-irċevuta tat-talba u tal-garanziji relevanti mill-Parti li timporta.

Il-lista inizjali tal-istabbilimenti tkun approvata skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness VII ta' dan il-Ftehim.

(b)     Għall-importazzjoni ta’ prodotti mill-annimali msemmija fil-paragarfu 2(a) ta' dan l-Artikolu, il-Parti li tesporta tinforma lill-Parti li timporta dwar il-lista tagħha ta’ stabbilimenti li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Parti li timporta.

6.       Fuq talba minn waħda mill-Partijiet, il-Parti l-oħra tipprovdi l-ispjegazzjoni u d-dejta ta' sostenn meħtieġa għad-determinazzjonijiet u d-deċiżjonijiet koperti minn dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 61

Proċedura ta’ ċertifikazzjoni

1.       Għal finijiet ta’ proċeduri ta’ ċertifikazzjoni u ħruġ ta’ ċertifikati u dokumenti uffiċjali, il-Partijiet jaqblu dwar il-priċipji stabbiliti fl-Anness X ta’ dan il-Ftehim.

2.       Is-Sottokumitat tal-SPS imsemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim jista’ jaqbel dwar ir-regoli li jkunu segwiti f'każ ta’ ċertifikazzjoni elettronika, irtirar ta’ ċertifikati jew bdil tagħhom.

3.       Fil-qafas tal-leġiżlazzjoni approssimata kif imsemmija fl-Artikolu 55 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jaqblu fuq mudelli komuni ta’ ċertifikati fejn applikabbli.

ARTIKOLU 62

Verifika

1.       Sabiex tinżamm il-kunfidenzjalità fl-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, kull Parti jkollha d-dritt li:

(a)     twettaq verifika tas-sistema kollha tal-ispezzjoni u ċ-ċertifikazzjoni, jew parti minnha, tal-awtoritajiet tal-Parti l-oħra, u/jew ta’ miżuri oħra, fejn applikabbli, skont l-istandards, il-linji gwida u r-rakkomandazzjonijiet internazzjonali relevanti ta’ Codex Alimentarius, OIE u l-IPPC;

(b)     tirċievi informazzjoni mill-Parti l-oħra dwar is-sistema ta’ kontroll tagħha u li tiġi mgħarrfa bir-riżultati tal-kontrolli mwettqa taħt dik is-sistema, f'rispett tad-dispożizzjonijiet tal-kunfidenzjalità applikabbli f’kull Parti.

2.       Kwalunkwe Parti tista’ tikkondividi r-riżultati tal-verifiki msemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-Artikolu ma’ partijiet terzi u tagħmel ir-riżultati disponibbli pubblikament kif jista' jkun meħtieġ mid-dispożizzjonijiet applikabbli għal kwalunkwe Parti. Dispożizzjonijiet ta’ kunfidenzjallità applikabbli għal wieħed mill-Partijiet ikunu rispettati f'tali kondiviżjoni u/jew pubblikazzjoni tar-riżultati fejn xieraq.

3.       Jekk il-Parti li timporta tiddeċiedi li twettaq żjara ta’ verifika fil-Parti li tesporta, il-Parti li timporta tinnotifika lill-Parti li tesporta b'din il-verifika mill-anqas 60 jum tax-xogħol qabel ma ssir iż-żjara ta’ verifika, ħlief f’każijiet ta’ emerġenza jew jekk il-Partijiet jiftiehmu mod ieħor. Kwalunkwe modifika għal din iż-żjara tiġi miftiehma mill-Partijiet.

4.       L-ispejjeż imġarrba fit-twettiq ta’ verifika tas-sistemi, kollha jew parti minnhom, ta' spezzjoni u ċertifikazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra, u/jew xi miżura oħra, fejn ikun applikabbli, jinġarru mill-Parti li twettaq il-verifika jew l-ispezzjoni.

5.       L-abbozz ta’ komunikazzjoni miktuba tal-verifiki jintbagħtu lill-Parti li tesporta fi żmien 60 jum ta’ xogħol wara tmiem il-verifika. Il-Parti li tesporta jkollha 45 jum ta' xogħol li fihom tkun tista' tikkummenta dwar l-abbozz tal-komunikazzjoni miktuba. Il-kummenti li jsiru mill-Parti li tesporta jiġu mehmuża, u fejn xieraq, jiġu inklużi fir-riżultat finali. Madankollu, meta jiġi identifikat riskju sinifikanti għall-bniedem, għall-annimali jew għall-pjanti matul il-verifika, il-Parti li tesporta tiġi infurmata malajr kemm jista’ jkun u fi kwalunkwe każ fi żmien għaxart (10) ijiem wara t-tmiem tal-verifika.

6.       Għar-raġuni ta' ċarezza, ir-riżultati ta’ verifika jistgħu jikkontribwixxu għall-proċeduri msemmija fl-Artikoli 55, 57 u 63 ta’ dan il-Ftehim li jitmexxew mill-Partijiet jew minn waħda mill-Partijiet.

ARTIKOLU 63

Kontrolli fuq l-importazzjoni u tariffi tal-ispezzjoni

1.       Il-Partijiet jaqblu li l-kontrolli fuq l-importazzjoni mill-Parti li timporta ta’ kunsinni mill-Parti li tesporta jirrispettaw il-prinċipji stabbiliti fl-Anness IX, il-Parti A ta' dan il-Ftehim. Ir-riżultati ta’ dawn il-kontrolli jistgħu jikkontribwixxu għall-proċess ta’ verifika msemmi fl-Artikolu 62 ta’ dan il-Ftehim.

2.       Il-frekwenza tal-kontrolli fuq l-importazzjoni li jsiru minn kull Parti hija stabbilita fl-Anness IX, il-Parti B ta' dan il-Ftehim. Parti tista’ temenda din il-frekwenza fil-kompetenzi tagħha u skont il-leġiżlazzjoni interna tagħa, b'riżultat ta’ progress li sar skont l-Artikoli 55, 57, u 60 ta’ dan il-Ftehim, jew b'riżultat tal-verifiki, konsultazzjonijiet jew miżuri oħra previsti f'dan il-Ftehim. Is-Sottokumitat SPS imsemmi fl-Artikolu 65 jimmodifika l-Parti B tal-Anness IX ta’ dan il-Ftehim b’deċiżjoni, skont xieraq.

3.       It-tariffi tal-ispezzjoni, fejn applikabbli, jistgħu jkopru biss l-ispejjeż imġarrba mill-awtorità kompetenti biex twettaq il-kontrolli tal-importazzjoni. It-tariffa tkun ikkalkulata fuq l-istess bażi tat-tariffi debitati għall-ispezzjoni ta’ prodotti domestiċi simili.

4.       Il-Parti li timporta fuq talba tal-Parti li tesporta tinforma lil tal-aħħar bi kwalunkwe emenda, inkluż ir-raġunijiet għal dawn l-emendi, li jikkonċernaw il-miżuri li jaffetwaw il-kontrolli fuq l-importazzjoni u t-tariffi tal-ispezzjoni u bi kwalunkwe bidliet sinifikanti fl-imġiba amministrattiva għal tali kontrolli.

5.       Minn data li tkun determinata mis-Sottokumitat tal-SPS imsemmija fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jistgħu jaqblu fuq il-kundizzjonijiet biex japprovaw il-kontrolli ta’ xulxin kif stabbilit fl-Artikolu 62(1)(b) ta' dan il-Ftehim bil-għan li jadattaw u jnaqqsu b'mod reċiproku, fejn applikabbli, il-frekwenza tal-kontrolli fiżiċi fuq l-importazzjoni għall-komoditajiet imsemmija fl-Artikolu 60(2)(a) ta’ dan il-Ftehim.

Minn dik id-data il-Partijiet jistgħu japprovaw b'mod reċiproku l-kontrolli ta’ xulxin għal ċertu komoditajiet u, konsegwentament inaqqsu jew ibiddlu l-kontrolli fuq l-importazzjoni għal dawn il-komoditajiet.

ARTIKOLU 64

Miżuri ta’ salvagwardja

1.       Jekk il-Parti li tesporta tieħu xi miżuri fit-territorju tagħha biex tikkontrolla kwalunkwe kawża li tista’ tikkostitwixxi periklu jew riskju serju għas-saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, il-Parti li tesporta, mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, tieħu miżuri ekwivalenti biex tipprevjeni l-introduzzjoni tal-periklu jew ir-riskju fit-territorju tal-Parti li timporta.

2.       Abbażi ta’ raġunijiet serji ta’ saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, il-Parti li timporta tista’ tieħu l-miżuri proviżorji neċessarji għall-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti. Għall-kunsinni li jkunu qed fi triqthom bejn il-Partijiet, il-Parti li timporta tikkunsdira l-aktar soluzzjoni xierqa u proporzjonata sabiex jiġi evitat tħarbit bla bżonn tal-kummerċ.

3.       Il-Parti li tadotta l-miżuri skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, tinforma lill-Parti l-oħra mhux aktar tard minn ġurnata tax-xogħol wara d-data tal-adozzjoni tal-miżuri. Fuq talba minn xi waħda mill-Partijiet, u skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jikkonsultaw lil xulxin dwar is-sitwazzjoni fi żmien 15-il ġurnata tax-xogħol min-notifika. Il-Partijiet iqisu kif dovut kwalunkwe informazzjoni pprovduta permezz ta’ tali konsultazzjonijiet u jfittxu li jevitaw li jiddisturbaw bla bżonn il-kummerċ, waqt li jikkunsdraw, fejn applikabbli, l-eżitu tal-konsultazzjonijiet previsti fl-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 65

Sottokumitat sanitarju u fitosanitarju

1.       B'dan qed jiġi stabbilit is-Sottokumitat SPS. Huwa jiltaqa’ fi żmien tliet xhur, mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet wara dan, jew mill-inqas darba fis-sena. Jekk il-Partijiet jaqblu, laqgħa tas-Sottokumitat SPS tista’ ssir permezz ta’ vidjokonferenza jew awdjokonferenza. Is-Sottokumitat SPS jista’ wkoll jindirizza kwistjonijiet mingħajr ma jiltaqa', permezz ta’ korrispondenza.

2.       Is-Sottokumitat SPS ikollu l-funzjonijiet li ġejjin:

(a)     il-kunsiderazzjoni ta' kwalunkwe kwistjoni marbuta ma' dan il-Kapitolu;

(b)     il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu u l-eżaminazzjoni tal-kwistjonijiet kollha li jistgħu jinqalgħu fir-rigward tal-implimentazzjoni tiegħu;

(c)     ir-rieżami tal-Annessi IV sa XII ta' dan il-Ftehim, notevolment fid-dawl tal-progress magħmul skont il-konsultazzjonijiet u l-proċeduri previsti skont dan il-Kapitolu;

(d)     il-modifika, permezz ta’ deċiżjoni ta' approvazzjoni, tal-Annessi IV sa XII ta’ dan il-Ftehim fid-dawl tar-rieżami previst fil-punt (c) ta’ dan il-paragrafu, jew kif previst mod ieħor f’dan il-Kapitolu; u wkoll

(e)     l-għoti ta' opinjonijiet u rakkomandazzjonijiet lil korpi oħra kif definit fit-Titolu VIII (Dispożizzjonijiet Istituzzjonali, Ġenerali u Finali) ta’ dan il-Ftehim fid-dawl tar-rieżami previst fil-punt (c) ta’ dan il-paragrafu.

3.       Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu gruppi ta’ ħidma tekniċi, fejn xieraq, li jkunu magħmulin minn rappreżentanti f'livell ta’ esperti tal-Partijiet, li jidentifikaw u jindirizzaw kwistjonijiet tekniċi u xjentifiċi li joħorġu minn dan il-Kapitolu. Meta tkun meħtieġa kompetenza esperta addizzjonali, il-Partijiet jistgħu jistabbilixxu gruppi ad hoc, inkluż gruppi xjentifiċi u ta' esperti. Is-sħubija f'tali gruppi ad hoc ma għandhiex tkun ristretta għar-rappreżentanti tal-Partijiet.

4.       Is-Sottokumitat SPS jinforma regolarment permezz ta’ rapport il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, dwar l-attivitajiet u d-deċiżjonijiet tiegħu meħuda skont il-kompetenza tiegħu.

5.       Is-Sottokumitat SPS jadotta r-regoli ta’ proċedura ta' ħidma tiegħu fl-ewwel laqgħa tiegħu.

6.       Kwalunkwe deċiżjoni, rakkomandazzjoni, rapport jew xi azzjoni oħra tas-Sottokumitat SPS jew ta' kwalunkwe grupp stabbilit mis-Sottokumitat SPS tiġi adottata b’kunsens bejn il-Partijiet.

KAPITOLU 5

FAĊILITAZZJONI DOGANALI U KUMMERĊJALI

ARTIKOLU 66

Objettivi

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-kwistjonijiet ta’ dwana u l-faċilitazzjoni kummerċjali fl-ambjent tal-kummerċ bilaterali li qed jevolvi. Il-Partijiet jaqblu li jinfurzaw il-kooperazzjoni f'dan il-qasam bil-għan li jiżguraw li l-leġiżlazzjoni u l-proċeduri relevanti, kif ukoll il-kapaċità amministrattiva tal-amministrazzjonijiet relevanti, jissodisfaw l-objettivi ta’ kontroll effettiv u jsostnu l-faċilitazzjoni tal-kummerċ leġittimu bħala kwistjoni ta’ prinċipju.

2.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-ogħla importanza tingħata lill-objettivi tal-politika pubblika inkluż il-faċilitazzjoni tal-kummerċ, is-sigurtà u l-prevenzjoni tal-frodi u approċċ bilanċjat għalihom.

ARTIKOLU 67

Leġiżlazzjoni u proċeduri

1.       Il-Partijiet jaqblu li l-kummerċ rispettiv tagħhom u l-leġiżlazzjoni doganali, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, ikunu stabbli u komprensivi, kif ukoll li d-dispożizzjonijiet u l-proċeduri jkunu proporzjonati, trasparenti, previdibbli, nondiskriminatorji, imparzjali u applikati uniformament u b'mod effettiv u fost l-oħrajn se:

(a)     jipproteġu u jiffaċilitaw il-kummerċ leġittimu permezz ta’ infurzar effettiv tar-rekwiżiti leġiżlattivi u l-konformità magħhom;

(b)     jevitaw piżijiet mhux neċessarji jew diskriminatorji fuq l-operaturi ekonomiċi, jipprevjenu l-frodi u jipprovdu faċilitazzjoni ulterjuri għall-operaturi ekonomiċi li għandhom livell għoli ta’ konformità;

(c)     japplikaw dokument amministrattiv uniku (DAU) għall-iskopijiet tad-dikjarazzjonijiet doganali;

(d)     iwasslu għal aktar effiċjenza, trasparenza u simplifikazzjoni tal-proċeduri doganali u prattiċi fuq il-fruntieri;

(e)     japplikaw tekniċi doganali moderni, inkluż valutazzjoni tar-riskju, kontrolli wara li l-merkanzija tkun irrilaxxata u metodi tal-awditjar tal-kumpaniji sabiex jissimplifikaw u jiffaċilitaw id-dħul u r-rilaxx ta' merkanzija;

(f)      jimmiraw lejn it-tnaqqis tal-ispejjeż tal-konformità u ż-żieda fil-previdibbiltà għall-operaturi ekonomiċi kollha;

(g)     mingħajr ħsara għall-applikazzjoni tal-kriterji ta’ valutazzjoni oġġettiva tar-riskji, jiżguraw l-amministrazzjoni nondiskriminatorja tar-rekwiżiti u l-proċeduri applikabbli għall-importazzjoni, l-esportazzjoni u l-merkanzija fi tranżitu;

(h)     japplikaw l-istrumenti internazzjonali applikabbli fil-qasam doganali u dak tal-kummerċ inklużi dawk żviluppati mill-Organizzazzjoni Doganali Dinjija (WCO), il-Konvenzjoni ta’ Istanbul dwar l-ammissjoni temporanja tal-1990, il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-Sistema Armonizzata tal-1983, id-WTO, il-Konvenzjoni TIR tan-NU tal-1975, il-Konvenzjoni tal-1982 dwar l-armonizzazzjoni tal-kontrolli tal-merkanzija fuq il-fruntiera; u jistgħu jqisu l-Qafas ta’ Standards tad-WCO biex jiġi Żgurat u Ffaċlitat il-Kummerċ Globali, kif ukoll il-linji gwida tal-Kummissjoni Ewropea, bħal ma huma l-Blueprints Doganali, fejn rilevanti;

(i)      jieħdu l-miżuri neċesarji biex jirriflettu u jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Kyoto Riveduta dwar is-Simplifikazzjoni u l-Armonizzazzjoni tal-Proċeduri Doganali tal-1973;

(j)      jipprovdu għal deċiżjonijiet vinkolanti minn qabel dwar il-klassifikazzjoni tat-tariffi u r-regoli tal-oriġini. Il-Partijiet jiżguraw li deċiżjoni tista’ tkun revokata jew annullata biss wara notifika lill-operatur affetwat u mingħajr effett retroattiv sakemm id-deċiżjonijiet ma jkunux saru abbażi ta’ informazzjoni skorretta jew mhux kompluta;

(k)     jintroduċu u japplikaw proċeduri simplifikati għal kummerċjanti awtorizzati skont kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji;

(l)      jistabbilixxu regoli li jiżguraw li kull penali li tiġi imposta għal ksur fir-regolamenti doganali jew f'rekwiżiti proċedurali jkunu proporzjonati u nondiskriminatorji u, meta dawn jiġu applikati, ma jkunux iwasslu għal dewmien mhux iġġustifikat u mhux neċessarju. u wkoll

(m)    japplikaw regoli trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati meta aġenziji governattivi jipprovdu servizzi li jkunu wkoll ipprovduti mis-settur privat.

2.       Sabiex itejbu l-metodi ta’ ħidma, u kif ukoll jiżguraw in-nondiskriminazzjoni, it-trasparenza, l-effiċjenza, l-integrità u r-responsabbiltà tal-operazzjonijiet, il-Partijiet:

(a)     jieħdu passi ulterjuri lejn it-tnaqqis, is-simplifikazzjoni u l-istandardizzazzjoni tad-dejta u d-dokumentazzjoni meħtieġa mill-awtoritajiet doganali u oħrajn relevanti;

(b)     jissemplifikaw ir-rekwiżiti u l-formalitajiet kulfejn ikun possibbli, rigward ir-rilaxx u l-approvazzjoni dogonali bla dewmien tal-merkanzija;

(c)     jipprovdu proċeduri effettivi, fil-pront u nondiskriminatorji biex jiggarantixxu d-dritt ta’ appell kontra azzjonijiet amministrattivi, sentenzi u deċiżjonijiet tal-awtoritajiet doganali u oħrajn relevanti li jaffettwaw il-merkanzija ppreżentati lid-dwana. Tali proċeduri għal appell ikunu aċċessibbli faċilment u kwalunkwe spejjeż ikunu raġonevoli u proporzjonati mal-ispejjeż imġarrba mill-awtoritajiet biex jiġi żgurat id-dritt ta’ appell;

(d)     jieħdu passi biex jiżguraw li fejn azzjoni, sentenza jew deċiżjoni amministrattivakontestata tkun is-suġġett ta’ appell, il-merkanzija tiġi rilaxxata normalment u l-pagamenti tad-dazju jistgħu jitħallew pendenti, suġġett għal kwalunkwe miżuri ta’ salvagwardja meqjusa neċessarja. Fejn meħtieġ, ir-rilaxx tal-merkanzija jkun suġġett għall-għoti ta’ garanzija, bħal avall jew depożitu; u wkoll

(e)     jaraw li jinżammu l-ogħla standards ta’ integrità, partikolarment fuq il-fruntieri, permezz tal-applikazzjoni ta’ miżuri li jirriflettu l-prinċipji tal-konvenzjonijiet u l-istrumenti internazzjonali relevanti f'dan il-qasam, partikolarment id-Dikjarazzjoni Reveduta ta’ Arusha tad-WCO tal-2003 u l-Blueprint tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-etika Doganali tal-2007, fejn ikun xieraq.

3.       Il-Partijiet jaqblu li jeliminaw:

(a)     kwalunkwe rekwiżit għall-użu mandatorju tas-sensara doganali. u wkoll

(b)     kwalunkwe rekwiżit għall-użu mandatorju ta' spezzjonijiet qabel it-trasportazzjoni jew spezzjonijiet fid-destinazzjoni.

4.       Fir-rigward tat-tranżitu:

(a)     għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, japplikaw ir-regoli ta’ tranżitu u d-definizzjonijiet kif stabbiliti fid-dispożizzjonijiet tad-WTO, b'mod partikolari l-Artikolu V tal-GATT 1994, u dispożizzjonijiet relatati, inkluż kwalunkwe kjarifika u emendi li jirriżultaw min-negozjati taċ-Ċiklu ta’ Doha dwar il-faċilitazzjoni tal-kummerċ. Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw ukoll meta t-tranżitu tal-merkanizija jibda jew jispiċċa fit-territorju ta’ Parti;

(b)     il-Partijiet jirsistu biex ikun hemm interkonnettività progressiva tas-sistemi rispettivi tagħhom ta’ tranżitu doganali, bil-għan li jkun hemm parteċipazzjoni futura tal-Ġeorġja fis-sistema komuni ta’ tranżitu[2];

(c)     il-Partijiet jiżguraw kooperazzjoni u koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet kollha relevanti fit-territorji tagħhom biex jiffaċilitaw it-traffiku fi tranżitu. Il-Partijiet jippromwovu wkoll kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet u s-settur privat fir-rigward tat-tranżitu.

ARTIKOLU 68

Relazzjonijiet mal-komunità tan-negozju

Il-Partijiet jaqblu:

(a)     li jiżguraw li l-leġiżlazzjoni u l-proċeduri rispettivi tagħhom ikunu trasparenti, disponibbli għall-pubbliku, safejn possibbli b'mezzi elettroniċi, u jkollhom ġustfikazzjoni għall-adozzjoni tagħhom. Għandu jkun hemm konsultazzjonijiet regolari kif ukoll perjodu ta’ żmien raġonevoli bejn il-pubblikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet ġodda jew emendati u d-dħul fis-seħħ tagħhom;

(b)     fuq il-ħtieġa għal konsultazzjoni f’waqtha u regolari mar-rappreżentanti tal-kummerċ dwar proposti u proċeduri leġiżlattivi relatati ma’ kwistjonijiet doganali u kummerċjali;

(c)     li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku avviżi rilevanti ta’ natura amministrattiva, inklużi rekwiżiti ta’ aġenziji u proċeduri ta’ dħul jew ħruġ, sigħat tal-operat u proċeduri ta’ operat għall-uffiċċji doganali fil-portijiet u fuq il-postijiet fejn tinqasam il-fruntiera, u l-punti ta' kuntatt għal talbiet ta’ informazzjoni;

(d)     li jkattru l-kooperazzjoni bejn l-operaturi u l-amministrazzjonijiet relevanti bl-użu ta’ proċeduri mhux arbitrarji u aċċessibbli għall-pubbliku bbażati, fost affarjiet oħra, fuq dawk ippromulgati mid-WCO; u wkoll

(e)     li jiżguraw li r-rekwiżiti u l-proċeduri doganali rispettivi tagħhom jibqgħu jissodisfaw il-ħtiġijiet leġittimi tal-komunità tal-kummerċ, isegwu l-aħjar prassi, u jibqgħu kemm jista’ jkun l-inqas restrittivi għall-kummerċ.

ARTIKOLU 69

Tariffi u imposti

1.       Il-partijiet jipprojbixxu t-tariffi b'effett ekwivalenti għal dazji jew imposti ta’ importazzjoni jew esportazzjoni.

2.       Fir-rigward tat-tariffi u l-imposti kollha ta’ kwalunkwe tip imposti mill-awtoritajiet doganali ta’ kull Parti, inkluż tariffi u imposti għal kompiti li jkunu saru f'isem l-imsemmija awtoritajiet, dwar jew f'konnessjoni mal-importazzjoni jew l-esportazzjoni u mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet relevanti tal-Kapitolu 1 (Trattament Nazzjonali u Aċċess għas-Suq għall-Merkanzija) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

(a)     jistgħu jiġu imposti tariffi u imposti biss għal servizzi provduti fuq talba tad-dikjarant barra l-kundizzjonijiet ta’ xogħol u s-sigħat ta’ xogħol normali, u f’postijiet barra dawk imsemmija fir-regolamenti doganali, kif ukoll għal kwalunkwe formalità marbuta ma’ dawn is-servizzi u meħtieġa sabiex titwettaq tali importazzjoni jew esportazzjoni;

(b)     it-tariffi u l-imposti ma jaqbżux l-ispiża tas-servizz ipprovdut;

(c)     it-tariffi u l-imposti ma jiġux ikkalkulati fuq bażi ad valorem;

(d)     l-informazzjoni dwar it-tariffi u l-imposti tiġi ppubblikata fuq mezz magħżul b’mod uffiċjali, u fejn ikun vijabbli u possibbli, fuq websajt uffiċjali. Din l-informazzjoni tinkludi r-raġuni għat-tariffa jew l-imposta għas-servizz ipprovdut, l-awtorità responsabbli, it-tariffi u l-imposti li se jiġu applikati, u meta u kif isir il-ħlas; u wkoll

(e)     ma għandhomx jiġu imposti tariffi u imposti ġodda jew emendati sakemm tiġi ppubblikata u magħmula faċilment disponibbli informazzjoni dwarhom.

ARTIKOLU 70

Valwazzjoni Doganali

1.       Id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VII tal-GATT tal-1994 fl-Anness 1A mal-Ftehim tad-WTO, inkluz kwalunkwe emendi segwenti, jirregola l-valwazzjoni doganali tal-merkanzija fil-kummerċ bejn il-Partijiet. Dawn id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim tad-WTO huma b’dan inkorporati f’dan il-Ftehim u magħmula parti minnu. Valuri doganali minimi ma jitużawx.

2.       Il-Partijiet jikkooperaw bil-għan li jilħqu approċċ komuni għal kwistjonijiet relatati mal-valwazzjoni doganali.

ARTIKOLU 71

Kooperazzjoni doganali

Il-Partijiet isaħħu l-kooperazzjoni fil-qasam doganali biex jiżguraw l-implimentazzjoni tal-objettivi ta’ dan il-Kapitolu biex jiffaċilitaw aktar il-kummerċ, filwaqt li jiġi żgurat kontroll effettiv, is-sigurtà u l-prevenzjoni tal-frodi. Għal dan il-fini l-Partijiet jistgħu jużaw, fejn xieraq, il-Bluprints Doganali tal-Kummissjoni Ewropea bħala għodda ta’ parametru referenzjarju.

Sabiex tkun żgurata konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu l-Partijiet fost l-oħrajn:

(a)     jiskambjaw informazzjoni li tikkonċerna l-leġiżlazzjoni u l-proċeduri doganali;

(b)     jiżviluppaw inizjattivi konġunti relatati mal-proċeduri ta’ importazzjoni, esportazzjoni u tranżitu, kif ukoll jaħdmu lejn l-iżgurar li jkun ipprovdut servizz effettiv għall-komunità tan-negozju;

(c)     jikkooperaw fuq l-awtomatizzazzjoni tal-proċeduri doganali u ta’ proċeduri kummerċjali oħrajn;

(d)     jiskambjaw, fejn xieraq, informazzjoni u dejta relevanti suġġett għar-rispett tal-kunfidenzjalità tad-dejta sensittiva u l-protezzjoni tad-dejta personali;

(e)     jikkooperaw fil-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffiku illeċitu transfruntier ta’ prodotti inklużi prodotti tat-tabakk;

(f)      jiskambjaw informazzjoni jew jikkonsultaw lil xulxin bil-għan li jistabblixxu pożizzjonijiet komuni fejn hu possibbli f'organizzazzjonijiet internazzjonali fil-qasam doganali bħal fid-WTO, id-WCO, in-NU, il-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (UNCTAD) u l-UN-ECE;

(g)     jikkooperaw fl-ippjanar u l-provvista ta’ assistenza teknika, partikolarment dwar ir-riformi doganali u ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ skont id-dispożizzjonijiet relevanti ta’ dan il-Ftehim;

(h)     jiskambjaw l-aħjar prattiki fl-operazzjonijiet doganali, partikolarment fuq sistemi ta' kontroll doganali bbażati fuq ir-riskju u fuq l-infuzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, speċjalment fejn jidħlu prodotti falsifikati;

(i)      jippromwovu koordinazzjoni bejn l-aġenziji kollha tal-fruntieri tal-Partijiet biex jiffaċilitaw il-proċess tal-qsim tal-fruntieri u jtejbu l-kontroll, waqt li jikkunsidraw kontrolli konġunti fuq il-fruntier fejn dan ikun fattibbli u xieraq; u wkoll

(j)      jistabbilixxu, fejn ikun rilevanti u xieraq, rikonoxximent reċiproku ta' programi ta' tisħib kummerċjali u ta' kontrolli doganali, inklużi miżuri ekwivalenti ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ.

ARTIKOLU 72

Assistenza amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali

Bla ħsara għal forom oħra ta’ kooperazzjoni prevista f’dan il-Ftehim, b’mod partikolari fl-Artikolu 71 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jipprovdu assistenza amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali skont id-dispożizzjonijiet tal-Protokoll II dwar l-Assistenza Amministrattiva Reċiproka fi Kwistjonijiet Doganali ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 73

Assistenza teknika u infurzar tal-kapaċitajiet

Il-Partijiet jikkooperaw bil-għan li jipprovdu assistenza teknika u l-bini tal-kapaċitajiet għall-implimentazzjoni tal-faċilitazzjoni tal-kummerċ u r-riformi doganali.

ARTIKOLU 74

Sottokumitat Doganali

1.       B'dan qed jiġi stabbilit is-Sottokumitat Doganali. Dan jirrapporta lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

2.       Il-funzjoni tas-Sottokumitat tinkludi konsultazzjonijiet regolari u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni u l-amministrazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, inkluż, iżda mhux limitat għal, kwistjonijiet ta’ kooperazzjoni doganali, kooperazzjoni u ġestjoni doganali transfruntiera, assistenza teknika, regoli ta’ oriġini, faċilitazzjoni tal-kummerċ, kif ukoll assitenza amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali.

3.       Is-Sottokumitat Doganali, fost l-oħrajn:

(a)     jara li jkun hemm funzjonament xieraq ta’ dan il-Kapitolu u tal-Protokolli I u II ta' dan il-Ftehim;

(b)     jadotta arranġamenti prattiċi, miżuri u deċiżjonijiet biex jimplimenta dan il-kapitolu u l-Protokolli I u II ta' dan il-Ftehim inkluż dwar l-iskambju ta’ informazzjoni u dejta, rikonoxximent reċiproku tal-kontrolli doganali u tal-programmi ta’ tisħib kummerċjali, u benefiċċji maqbula b'mod reċiproku;

(c)     jiskambja opinjonijiet dwar kwalunkwe punt ta’ interess komuni, inklużi miżuri futuri u r-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tagħhom;

(d)     jagħmel rakkomandazzjonijiet fejn xieraq; u wkoll

(e)     jadotta r-regoli ta’ proċedura interni tiegħu.

ARTIKOLU 75

Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali

Issir approssimazzjoni gradwali mal-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni u ma' ċerta leġiżlazzjoni internazzjonali kif stipulat fl-Anness XIII ta' dan il-Ftehim.

KAPITOLU 6

L-ISTABBILIMENT, IL-KUMMERĊ FIS-SERVIZZI U L-KUMMERĊ ELETTRONIKU

TAQSIMA 1

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

ARTIKOLU 76

Objettiv, kamp ta’ applikazzjoni u kopertura

1.       Il-Partijiet, waqt li jirriaffermaw l-impenji rispettivi tagħhom skont il-Ftehim tad-WTO, b’dan jistabbilixxu l-arranġamenti meħtieġa għal-liberalizzazzjoni progressiva reċiproka tal-istabbiliment u l-kummerċ fis-servizzi u għall-kooperazzjoni fil-kummerċ elettroniku.

2.       L-akkwist pubbliku huwa kopert fil-Kapitolu 8 (Akkwist Pubbliku) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim u xejn f’dan il-Kapitolu ma għandu jinftiehem li jimponi xi obbligu fir-rigward tal-akkwist pubbliku.

3.       Is-sussidji huma trattati fil-Kapitolu 10 (Kompetizzjoni) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim u d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu ma japplikawx għal sussidji mogħtija mill-Partijiet.

4.       B’mod konsistenti mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, il-Partijiet jirriservaw d-dritt li jirregolaw u jintroduċu regolamenti ġodda sabiex ikunu ssodisfati objettivi politiċi leġittimi.

5.       Dan il-Kapitolu ma għandux japplika għal miżuri li jaffettwaw persuni fiżiċi li jkunu qegħdin ifittxu aċċess għas-suq tax-xogħol ta’ xi Parti, u lanqas ma għandu japplika għal miżuri fir-rigward taċ-ċittadinanza, ir-residenza jew l-impjieg fuq bażi permanenti.

6.       Xejn f’dan il-Kapitolu ma jimpedixxi Parti milli tapplika miżuri sabiex tirregola d-dħul ta’ persuni fiżiċi, jew is-soġġorn temporanju tagħhom, fit-territorju tagħha, inklużi dawk il-miżuri li jkunu meħtieġa sabiex iħarsu l-integrità, u jiżguraw il-moviment ordinat ta’ persuni fiżiċi bejn il-fruntieri tagħha, bil-kundizzjoni li tali miżuri ma jkunux applikati b’mod li jħassru jew idgħajfu il-benefiċċji li jingħataw lil xi waħda mill-Partijiet skont it-termini ta’ impenn speċifiku f’dan il-Kapitolu u l-Annessi XIV u XV ta' dan il-Ftehim[3].

ARTIKOLU 77

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu:

(a)     "miżura” tfisser kull miżura minn Parti, kemm jekk fil-forma ta’ liġi, regolament, regola, proċedura, deċiżjoni, azzjoni amministrattiva, jew xi forma oħra;

(b)     “miżuri adottati jew miżmuma minn Parti” tfisser miżuri meħuda minn:

(i)      gvernijiet u awtoritajiet ċentrali, reġjunali jew lokali; u wkoll

(ii)     korpi mhux governattivi fl-eżerċizzju ta' setgħat iddelegati minn gvernijiet jew awtoritajiet ċentrali, reġjonali jew lokali;

(c)     “persuna fiżika ta’ Parti” tfisser persuna bin-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-UE jew persuna bin-nazzonalità tal-Ġeorġja skont il-leġiżlazzjoni rispettiva;

(d)     "persuna ġuridika" tfisser kwalunkwe entità legali debitament ikkostitwita jew organizzata b'xi mod ieħor skont il-liġi applikabbli, kemm jekk għall-profitt jew għal fini ieħor, u kemm jekk tkun ta' proprjetà privata jew tal-gvern, inkluża kwalunkwe korporazzjoni, fond fiduċjarju, sħubija, intrapriża konġunta, impriża individwali jew assoċjazzjoni;

(e)     "persuna ġuridika ta' Parti" tfisser persuna ġuridika kif definita fil-punt (d) u stabbilita skont il-liġijiet ta’ Stat Membru tal-UE jew tal-Ġeorġja rispettivament, u li jkollha l-uffiċċju rreġistrat, l-amministrazzjoni ċentrali jew il-post prinċipali tan-negozju tagħha fit-territorju[4] li għalih japplika it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, jew fit-territorju tal-Ġeorġja rispettivament.

F'każ li dik il-persuna ġuridika jkollha biss l-uffiċċju rreġistrat tagħha jew l-amministrazzjoni ċentrali tagħha fit-territorju li għalih japplika t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jew fit-territorju tal-Ġeorġja rispettivament, hija ma tkunx ikkunsidrata bħala persuna ġuridika tal-Unjoni jew persuna ġuridika tal-Ġeorġja rispettivament, sakemm l-operazzjonijiet tagħha ma jkollhomx rabta reali u kontinwa mal-ekonomija tal-Unjoni jew tal-Ġeorġja rispettivament;

Minkejja dak kollu li hemm fis-subparagrafu preċedenti, il-kumpaniji tat-tbaħħir stabbiliti barra l-Unjoni jew il-Ġeorġja u kkontrollati minn persuni bin-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-UE jew tal-Ġeorħja, rispettivament, ikunu wkoll benefiċjarji skont dan il-Ftehim, jekk il-bastimenti tagħhom ikunu rreġistrati skont il-leġiżlazzjoni rispettiva, f'dak l-Istat Membru jew fil-Ġeorġja u jkunu jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru jew tal-Ġeorġja;

(f)      “sussidjarja” ta’ persuna ġuridika ta' Parti tfisser persuna ġuridika li tkun il-proprjetà ta', jew effettivament ikkontrollata minn, dik il-persuna ġuridika[5];

(g)     “fergħa” ta’ persuna ġuridika tfisser post tal-kummerċ li ma jkollux personalità legali li tkun tagħti dehra ta’ permanenza, bħall-estensjoni ta’ organu prinċipali, li jkollu struttura ta' maniġment u jkun mgħammar materjalment sabiex jinnegozja l-kummerċ ma’ terzi persuni, b'mod li dawn tal-aħħar, minkejja li jkunu jafu li, f'każ ta' neċessità, ikun hemm rabta legali mal-korp prinċipali, li l-uffiċċju prinċipali tiegħu ikun jinsab barra l-pajjiż, ma jkollux għalfejn jindirizza direttament lil tali korp prinċipali iżda jista' jittranżixxi negozju fil-post tal-kummerċ li jikkostitwixxi l-estensjoni;

(h)     “stabbiliment” tfisser:

(i)      fir-rigward ta' persuni ġuridiċi tal-Unjoni jew tal-Ġeorġja, id-dritt li jibdew u joperaw attivitajiet ekonomiċi billi jistabbilixxu, inkluż l-akkwist ta', persuna ġuridika u/jew joħolqu fergħa jew uffiċċju rappreżentativ fil-Ġeorġja jew fl-Unjoni rispettivament;

(ii)     fir-rigward ta’ persuni fiżiċi, id-dritt tal-persuni fiżiċi tal-Unjoni jew tal-Ġeorġja li jibdew u joperaw attivitajiet ekonomiċi bħala persuni li jaħdmu għal rashom, u li jistabbilixxu impriżi, partikolarment kumpanniji, li huma jikkontrollaw b'mod effettiv.

(i)      “attivitajiet ekonomiċi” jinkuldu attivitajiet ta’ karattru industrijali, kummerċjali u professjonali u attivitajiet ta’ nies tas-sengħa u ma tinkludix attivitajiet imwettqa fl-eżerċizzju tal-awtorità governattiva;

(j)      "operazzjonijiet" tfisser it-twettiq ta' attivitajiet ekonomiċi;

(k)     “servizzi” tinkludi kwalunkwe servizz fi kwalunkwe settur ħlief is-servizzi pprovduti fl-eżerċizzju ta’ awtorità governattiva;

(l)      “servizz u attivitajiet oħra mwettqa fl-eżerċizzju tal-awtorità governattiva” huma servizzi jew attivitajiet li huma mwettqa la fuq bażi kummerċjali u lanqas f'kompetizzjoni ma’ operatur wieħed jew aktar;

(m)    "forniment transfruntier ta’ servizzi" tfisser il-forniment ta’ servizz:

(i)      mit-territorju ta' Parti għat-territorju tal-Parti l-oħra (Modalità 1), jew

(ii)     fit-territorju ta' Parti għall-konsumatur ta' servizz tal-Parti l-oħra (Modalità 2);

(n)     “fornituri ta’ servizz” ta' Parti tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika ta' Parti li tfittex li tipprovdi servizz jew li tipprovdih;

(o)     “imprenditur” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika ta’ Parti li tfittex li twettaq jew li twettaq attività ekonomika billi twaqqaf stabbiliment;

TAQSIMA 2

STABBILIMENT

ARTIKOLU 78

Kamp ta’ applikazzjoni

Din it-Taqsima tapplika għal miżuri adottati jew miżmuma mill-Partijiet li jaffettwaw l-istabbiliment fir-rigward tal-attivitajiet ekonomiċi kollha, bl-eċċezzjoni ta’:

(a)     taffir fil-minjieri għal, manifattura u proċessar[6] ta' materjali nukleari;

(b)     il-produzzjoni jew il-kummerċ fl-armi, fil-munizzjoni jew f'materjal belliku;

(c)     is-servizzi awdjoviżivi;

(d)     il-kabotaġġ marittimu nazzjonali[7], u

(e)     is-servizzi tat-trasport bl-ajru domestiċi u internazzjonali[8], sew jekk skedati kif ukoll jekk mhux skedati, u s-servizzi direttament marbuta mal-eżerċizzju tad-drittijiet tat-traffiku, ħlief:

(i)      is-servizzi tat-tiswija u tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru li matulhom inġenju tal-ajru jiġi rtirat mis-servizz;

(ii)     il-bejgħ u l-kummerċjalizzazzjoni tas-servizzi tat-trasport bl-ajru;

(iii)    is-servizzi tas-sistemi ta’ riżervazzjoni permezz tal-kompjuter (CRS);

(iv)    is-servizzi ta’ ground handling;

(v)     servizzi ta’ tħaddim tal-ajruport;

ARTIKOLU 79

Trattament nazzjonali u trattament tan-nazjoni l-aktar iffavorit

1.       Suġġett għar-riservazzjonijiet elenkati fl-Anness XVI-E ta' dan il-Ftehim, mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Ġeorġja tikkonċedi:

(a)     fir-rigward tal-istabbiliment ta' sussidjarji, fergħat jew uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi tal-Unjoni: trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-persuni ġuridiċi proprji, lill-fergħat u lill-uffiċċji rappreżentanti tagħhom;  jew lil sussidjarji, fergħat u uffiċċji rappreżentatttivi ta' persuni ġuridiċi ta' kwalunkwe pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar;

(b)     għar-rigward tal-operat ta' sussidjarji, fergħat jew uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi tal-Unjoni fil-Ġeorġja, ladarba stabbiliti: trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-persuni ġuridiċi proprji, lill-fergħat u lill-uffiċċji rappreżentanti tagħhom; jew lil sussidjarji, fergħat u uffiċċji rappreżentatttivi ta' persuni ġuridiċi ta' kwalunkwe pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar.[9]

2.       Suġġett għar-riservazzjonijiet elenkati fl-Anness XVI-A ta' dan il-Ftehim, mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Unjoni tikkonċedi:

(a)     fir-rigward tal-istabbiliment ta' sussidjarji, fergħat jew uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi tal-Ġeorġja: trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-persuni ġuridiċi proprji, lill-fergħat u lill-uffiċċji rappreżentanti tagħhom; jew lil sussidjarji, fergħat u uffiċċji rappreżentatttivi ta' persuni ġuridiċi ta' kwalunkwe pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar;

(b)     fir-rigward tal-operat ta' sussidjarji, fergħat jew uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi tal-Ġeorġja fl-Unjoni, ladarba stabbiliti: trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-persuni ġuridiċi proprji, lill-fergħat u lill-uffiċċji rappreżentanti tagħhom; jew lil sussidjarji, fergħat u uffiċċji rappreżentatttivi ta' persuni ġuridiċi ta' kwalunkwe pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar.[10]

3.       Suġġett għal riservi elenkati fl-Annessi XIV-A u XIV-E ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet ma jadottaw l-ebda regolament jew miżura ġdida li tintroduċi diskriminazzjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ persuni ġuridiċi tal-Unjoni jew tal-Ġeorġja fuq it-territorju tagħhom jew fir-rigward tal-operat tagħhom, ladarba stabbiliti, meta mqabbla mal-persuni ġuridiċi proprji tagħhom.

ARTIKOLU 80

Rieżami

1.       Bil-ħsieb li jilliberalizzaw progressivament il-kundizzjonijiet tal-istabbiliment, il-Partijiet jagħmlu rieżami regolari ta' din it-Taqsima u tal-lista ta’ riżervi msemmija fl- Artikolu 79 ta’ dan il-Ftehim kif ukoll tal-ambjent ta' stabbiliment, konsistenti mal-impenji tagħhom fi ftehimiet internazzjonali.

2.       Fil-kuntest tar-rieżami msemmi fil-paragrafu 1, il-Partijiet jevalwaw kwalunkwe ostakolu li jkun ġie identifikat għall-istabbiliment. Bil-għan li jissaħħu d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, il-Partijiet isibu, jekk ikun hemm bżonn, modi xierqa sabiex jindirizzaw dawk l-ostakoli, li jistgħu jinkludu iktar negozjati, inkluż fir-rigward tal-protezzjoni tal-investiment u ta' proċeduri ta' riżoluzzjoni tat-tilwim bejn l-investitur u l-Istat.

ARTIKOLU 81

Ftehimiet oħra

Dan il-Kapitolu ma jaffettwax id-drittijiet tal-intraprendituri tal-Partijiet li jirriżultaw minn kwalunkwe ftehim internazzjonali eżistenti jew futur relatat mal-investiment, li jkun parti fih Stat Membru tal-UE u l-Ġeorġja.

ARTIKOLU 82

Standard ta’ trattament għal fergħat u uffiċċji rappreżentattivi

1.       Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 79 ta’ dan il-Ftehim ma jipprekludiex l-applikazzjoni, min-naħa ta’ Parti minnhom, ta’ regoli partikolari li jikkonċernaw l-istabbiliment u l-operat fit-territorju tagħha ta’ fergħat u uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi ta’ Parti oħra li m'humiex inkorporati fit-territorju tal-ewwel Parti, li huma ġustifikati minn differenzi legali jew tekniċi bejn dawn il-fergħat u uffiċċji rappreżentattivi meta mqabbla ma’ fergħat u uffiċċji rappreżentattivi ta’ persuni ġuridiċi inkorporati fit-territorju tagħha jew, fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta’ prudenza.

2.       Id-differenza fit-trattament ma tmurx lil hinn minn dak strettament neċessarju bħala riżultat ta’ dawn id-differenzi legali jew tekniċi jew, fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta’ prudenza.

TAQSIMA 3

IL-PROVVISTA TRANSFRUNTIERA TA’ SERVIZZI

ARTIKOLU 83

Kamp ta’ applikazzjoni

Din it-Taqsima tapplika għal miżuri tal-Partijiet li jaffettwaw il-forniment transfruntier tas-setturi tas-servizzi kollha bl-eċċezzjoni ta’:

(a)     is-servizzi awdjoviżivi;

(b)     il-kabotaġġ marittimu nazzjonali[11], u

(c)     is-servizzi tat-trasport bl-ajru domestiċi u internazzjonali[12], sew jekk skedati kif ukoll jekk mhux skedati, u s-servizzi direttament marbuta mal-eżerċizzju tad-drittijiet tat-traffiku, ħlief:

(i)      is-servizzi tat-tiswija u tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru li matulhom inġenju tal-ajru jiġi rtirat mis-servizz;

(ii)     il-bejgħ u l-kummerċjalizzazzjoni tas-servizzi tat-trasport bl-ajru;

(iii)    is-servizzi tas-sistemi ta’ riżervazzjoni permezz tal-kompjuter (CRS);

(iv)    is-servizzi ta’ ground handling;

(v)     servizzi ta’ tħaddim tal-ajruport;

ARTIKOLU 84

Aċċess għas-suq

1.       Fir-rigward tal-aċċess għas-swieq permezz tal-provvista transfruntiera tas-servizzi, kull Parti tagħti lis-servizzi u lill-fornituri tas-servizzi tal-Parti l-oħra trattament mhux inqas favorevoli minn dak previst fl-impenji speċifiċi fl-Anness XIV-B u l-Anness XIV-F ta' dan il-Ftehim.

2.       Fis-setturi fejn isiru impenji dwar l-aċċess għas-suq, il-miżuri li Parti ma tadottax jew iżżomm fuq il-bażi ta’ sottodiviżjoni reġjunali jew fuq il-bażi tat-territorju sħiħ tagħha, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor fl-Annessi XIV-B u XIV-F ta' dan il-Ftehim, huma definiti bħala:

(a)     limitazzjonijiet fl-għadd ta’ fornituri tas-servizzi kemm fil-forma ta’ kwoti numeriċi, monopolji, fornituri esklużivi ta’ servizz jew ir-rekwiżiti ta’ test tal-ħtiġijiet ekonomiċi;

(b)     limitazzjonijiet fuq il-valur totali ta’ tranżazzjonijiet ta’ servizzi jew assi fil-forma ta’ kwoti numeriċi jew ir-rekwiżit ta’ test tal-ħtiġijiet ekonomiċi, jew

(c)     limitazzjonijiet fuq l-għadd totali ta’ operazzjonijiet ta’ servizz jew fuq il-kwantità totali ta’ output ta’ servizzi espressa f’termini tal-unitajiet numeriċi magħżula fil-forma ta’ kwoti jew ir-rekwiżit ta’ test tal-ħtiġijiet ekonomiċi.

ARTIKOLU 85

Trattament nazzjonali

1.       Fis-setturi fejn l-impenji dwar l-aċċess għas-suq ikunu stabbiliti fl-Anness XIV-B u XIV-F ta' dan il-Ftehim u suġġetti għal kwalunkwe kundizzjoni jew kwalifika stipulata fihom, kull Parti tagħti lis-servizzi u lill-fornituri tas-servizzi tal-Parti l-oħra, fir-rigward tal-miżuri kollha li jaffettwaw il-forniment transfruntier ta’ servizzi, trattament mhux inqas favorevoli minn dak li tagħti lis-servizzi u lill-fornituri ta’ servizzi simili tagħha stess.

2.       Parti tista’ tissodisfa r-rekwiżit tal-paragrafu 1 billi tagħti lis-servizzi u lill-fornituri ta’ servizzi tal-Parti l-oħra, trattament formalment identiku jew trattament formalment differenti għal dak li tagħti lis-servizzi u lill-fornituri tas-servizzi simili tagħha stess.

3.       Trattament formalment identiku u trattament formalment differenti jiġu kkunsidrati bħala inqas favorevoli fil-każ li jimmodifikaw il-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni favur servizzi jew fornituri ta’ servizzi tal-Parti meta pparagunat mas-servizzi jew il-fornituri tas-servizzi tal-Parti l-oħra.

4.       L-impenji speċifiċi meħuda taħt dan l-Artikolu ma jiġux interpretati li jeħtieġu li xi Parti tikkumpensa għal kwalunkwe żvantaġġ kompetittiv inerenti li jirriżulta mill-karattru barrani tas-servizzi jew il-fornituri tas-servizzi relevanti.

ARTIKOLU 86

Lista ta' impenji

Is-setturi liberalizzati minn kull waħda mill-Partijiet skont din it-Taqsima u, permezz ta’ riservi, il-limitazzjonijiet tal-aċċess għas-suq u t-trattament nazzjonali applikabbli għas-servizzi u għall-fornituri ta’ servizzi tal-Parti l-oħra f'dawk is-setturi huma inklużi fil-listi ta' impenji fl-Annessi XIV-B u XIV-F ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 87

Rieżami

Bil-ħsieb li jkun hemm il-liberalizzazzjoni progressiva tal-fornitura transfruntiera tas-servizzi il-Partijiet, il-Kumitat ta' Assoċijazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, jagħmel rieżami regolarment tal-lista ta' impenji imsemmija fl-Artikolu 86 ta’ dan il-Ftehim. Dan ir-rieżami jqis il-proċess ta’ approssimazzjoni gradwali, imsemmija fl-Artikoli 103, 113, 122 u 126 ta’ dan il-Ftehim, u l-impatt tagħha fuq l-eliminazzjoni tal-ostakoli li għad baqa’ għall-forniment transfruntier ta’ servizzi bejn il-Partijiet.

TAQSIMA 4

IL-PREŻENTA TEMPORANJA TA' PERSUNI FIŻIĊI GĦAL SKOPIJIET TA' NEGOZJU

ARTIKOLU 88

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Din it-Taqsima tapplika għal miżuri tal-Partijiet li jirrigwardaw id-dħul u s-soġġorn temportanju fit-territorji tagħhom, ta’ persunal ewlieni, apprendisti gradwati, bejjiegħa kummerċjali, fornituri ta’ servizzi kuntrattwali u professjonisti indipendenti skont l-Artikolu 76(5) ta' dan il-Ftehim.

2.       Għall-finijiet ta’ din it-Taqsima:

(a)     "persunal ewlieni" tfisser persuni fiżiċi impjegati ma' persuna ġuridika ta’ xi Parti li ma tkunx organizzazzjoni mingħajr skop ta' qligħ[13] u li tkun responsabbli għall-istabbiliment jew il-kontroll xieraq, l-amministrazzjoni u l-operat xieraq ta’ stabbiliment. “Persunal ewlieni” tinkludi l-“viżitaturi kummerċjali” għal skopijiet ta’ stabbiliment kif ukoll “persuni trasferiti fi ħdan l-istess korporazzjoni”.

(i)      "viżitaturi kummerċjali" għal skopijiet ta' stabbiliment tfisser persuni fiżiċi li jaħdmu f’pożizzjoni għolja li jkunu responsabbli biex iniedu stabbiliment. La joffru u lanqas jipprovdu servizzi jew jidħlu għal xi attività ekonomika oħra għajr dik li tkun meħtieġa għal skopijiet ta’ stabbiliment. Huma ma jirċevux remunerazzjoni minn xi sors li jkun jinsab fil-Parti ospitanti;

(ii)     "persuni trasferiti fi ħdan l-istess korporazzjoni" tfisser persuni fiżiċi li jkunu ġew impjegati minn persuna ġuridika jew li kienu sħab fiha għal mill-inqas sena u li jiġu trasferiti temporanjament għal stabbiliment li jista' jkun sussidjarja, fergħa jew kumpanija prinċipali tal-intrapriża/persuna ġuridika fit-territorju tal-Parti l-oħra. Il-persuna fiżika konċernata trid tappartjeni lil waħda mill-kategoriji li ġejjin:

(1)     maniġers: persuni li jaħdmu f'kariga għolja fi ħdan persuna ġuridika, li primarjament jiddirieġu l-immaniġġjar tal-istabbilimnet, filwaqt li jirċievu superviżjoni jew direzzjoni ġenerali prinċipalment mill-bord tad-diretturi jew l-azzjonisti tan-negozju jew l-ekwivalenti tagħhom, inkluż mill-anqas:

–        dawk li jmexxu l-istabbiliment jew dipartiment jew sottodiviżjoni tiegħu;

–        dawk li jwettqu superviżjoni u jikkontrollaw ix-xogħol ta’ impjegati superviżorji, professjonali jew maniġerjali oħra; u wkoll

–        li għandhom personalment l-awtorità li jingaġġaw u jkeċċu jew li jirrakkomandaw l-ingaġġar, it-tkeċċija jew azzjonijiet oħra relatati mal-persunal;

(2)     speċjalisti: persuni li jaħdmu fi ħdan persuna ġuridika u li jkollhom għarfien mhux komuni essenzjali għall-produzzjoni, it-tagħmir tar-riċerka, it-teknika, il-proċessi, il-proċedura jew l-immaniġġjar. Fil-valutazzjoni ta’ dan l-għarfien, għandu jitqies mhux biss l-għarfien speċifiku għall-istabbiliment, iżda wkoll jekk il-persuna jkollhiex livell għoli ta’ kwalifika b’referenza għat-tip ta’ xogħol jew negozju li jeħtieġ għarfien tekniku speċifiku, inkluża sħubija fi professjoni akkreditata.

(b)     "apprendisti gradwati" tfisser persuni fiżiċi li jkunu ġew impjegati minn persuna ġuridika ta’ waħda mill-Partijiet, jew ta' xi fergħa minnha, għal mill-anqas sena, li jkollhom grad universitarju u li jkunu trasferiti temporanjament għal stabbiliment tal-persuna ġuridika fit-territorju tal-Parti l-oħra għal skopijiet ta’ żvilupp tal-karriera jew biex jiksbu taħriġ dwar tekniki jew metodi tan-negozju[14];

(c)     "bejjiegħa tan-negozju"[15] tfisser persuni ġuridiċi li jkunu rappreżentanti ta' fornitur tas-servizzi jew ta' prodotti ta' waħda mill-Partijiet li jkun qed ifittex li jidħol u li jirresjedi b'mod temporanju fit-territorju tal-Parti l-oħra għall-iskop li jinnegozja l-bejgħ ta' servizzi jew prodotti, jew li jidħol fi ftehimiet biex ibiegħ servizzi jew prodotti għal dak il-fornitur. Huma ma jinvolvux ruħhom f’bejgħ dirett lill-pubbliku ġenerali u ma jirċevux remunerazzjoni minn sors li jkun jinsab fil-Parti ospitanti u lanqas ma huma konċessjonraji;

(d)     “fornituri ta’ servizzi kuntrattwali” tfisser persuni fiżiċi impjegati minn persuna ġuridika ta’ Parti li ma tkunx hija stess aġenzija ta' allokazzjoni u ta' forniment ta' persunal, u lanqas ma taġixxi permezz ta' aġenzija bħal din, li ma jkollhiex stabbiliment fit-territorju tal-Parti l-oħra u li tkun ikkonkludiet kuntratt bona fide biex tipprovdi servizzi ma’ konsumatur finali fil-Parti tal-aħħar li jeħtieġ il-preżenza fuq bażi temporanja tal-impjegati tagħha f’dik il-Parti sabiex tkun tista’ twettaq il-kuntratt għall-forniment ta’ servizzi;

(e)     “professjonisti indipendenti” tfisser persuni fiżiċi involuti fil-forniment ta’ servizz u stabbiliti bħala impjegati għal rashom fit-territorju ta’ Parti li ma jkollhom l-ebda stabbiliment fit-territorju tal-Parti l-oħra u li jkunu kkonkludew kuntratt bona fide (għajr permezz ta' aġenzija ta' servizzi ta' allokazzjoni u forniment ta' persunal) biex jipprovdu servizzi ma’ konsumatur finali fil-Parti tal-aħħar li jeħtieġ il-preżenza tagħhom fuq bażi temporanja f’dik il-parti sabiex iwettqu l-kuntratt tal-forniment ta’ servizzi;

(f)      "kwalifiki" tfisser diplomi, ċertifikati u evidenza oħra (ta' kwalifika formali) maħruġa minn awtorità maħtura skond dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi u li jiċċertifikaw li t-taħriġ professjonali ġie kkompletat b'suċċess.

ARTIKOLU 89

Persunal ewlieni u apprendisti gradwati

1.       Għal kull settur impenjat skond it-Taqsima 2 (Stabbiliment) ta' dan il-Kapitolu u soġġett għal kwalunkwe riserva elenkata fl-Annessi XIV-A u XIV-E ta' dan il-Ftehim, jew fl-Annessi XIV-C u XIV-G ta' dan il-Ftehim, kull Parti tippermetti li imprendituri tal-Parti l-oħra jimpjegaw fl-istabbiliment tagħhom persuni fiżiċi ta' dik il-Parti l-oħra sakemm tali impjegati jkunu persunal ewlieni jew apprentisti gradwati kif definit fl-Artikolu 88 ta' dan il-Ftehim. Id-dħul u s-soġġorn temporanji ta' persunal ewlieni u ta' apprenditsti gradwati ikunu għal perjodu ta' mhux aktar minn tliet snin fil-każ ta' trasferimenti fl-istess korporazzjoni, ta' 90 jum fi kwalunkwe perjodu ta' 12-il xahar għal viżitaturi kummerċjali, u ta' sena għall-apprentisti gradwati.

2.       Għal kull settur impenjat skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment) ta' dan il-Kapitolu, il-miżuri li Parti waħda ma żżomx jew tadotta, la fuq il-bażi ta' sottodiviżjoni reġjonali u lanqas fuq il-bażi tat-territorju kollu tagħha, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor fl-Anness XIV-C u XIV-G ta' dan il-Ftehim, huma ddefiniti bħala limitazzjonijiet fuq l-għadd totali ta' persuni fiżiċi li imprenditur jista' jimpjega bħala persunal ewlieni u apprentisti gradwati f'settur speċifiku fil-forma ta' kwoti numeriċi jew rekwiżit ta' test tal-ħtiġijiet ekonomiċi u bħala limitazzjonijiet diskriminatorji.

ARTIKOLU 90

Bejjiegħa tan-negozju

Għal kull settur impenjat skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment) jew it-Taqsima 3 (Provvista transfruntiera ta' servizzi) ta’ dan il-Kapitolu u suġġett għal kwalunkwe riżerva elenkata fl-Annessi XIV-A, XIV-E, XIV-B u XIV-F ta' dan il-Ftehim, kull Parti tippermetti d-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ bejjiegħa tan-negozju għal perjodu ta’ mhux aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perjodu ta' 12-il xahar.

ARTIKOLU 91

Fornituri ta' servizz kuntrattwali

1.       Il-partijiet jaffermaw mill-ġdid l-obbligi rispettivi tagħhom li joħorġu mill-impenji tagħhom skont il-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ tas-Servizzi (GATS) fir-rigward tad-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ fornituri ta’ servizzi kuntrattwali. F'konformita mal-Annessi XIV-D u XIV-H ta' dan il-Ftehim, kull Parti tippermetti l-provvista ta’ servizzi fit-territorju tagħha minn fornituri ta' servizzi kuntrattwali tal-Parti l-oħra, suġġett għall-kondizzjonijiet speċifikati fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu.

2.       L-impenji li l-Partijiet jidħlu għalihom huma suġġetti għall-kundizzjonijiet segwenti:

(a)     il-persuni fiżiċi jridu jkunu involuti fil-provvista ta’ servizz fuq bażi temporanja bħala impjegati ta’ persuna ġuridika, li kisbet kuntratt ta’ servizz li ma jeċċedix it-12-il xahar;

(b)     il-persuni fiżiċi li jidħlu fil-Parti l-oħra għandhom ikunu ilhom joffru tali servizzi bħala impjegati tal-persuna ġuridika li tkun qed tipprovdi s-servizzi għal mill-inqas is-sena immedjatament qabel id-data meta titressaq applikazzjoni għad-dħul fil-Parti l-oħra. Barra minn hekk fid-data meta titressaq applikazzjoni għad-dħul fil-Parti l-oħra, il-persuni naturali jrid ikollhom mill-inqas tliet snin esperjenza professjonali[16] fis-settur tal-attività li tkun is-suġġett tal-kuntratt;

(c)     il-persuni fiżiċi li jidħlu fil-Parti l-oħra jrid ikollhom:

(i)      grad universitarju jew kwalifika li turi għarfien ta’ livell ekwivalenti[17]; u wkoll

(ii)     kwalifiki professjonali fejn dawn huma meħtieġa biex tkun eżerċitata attività skont il-liġijiet, ir-regolamenti jew ir-rekwiżiti legali tal-Parti fejn huwa fornut is-servizz;

(d)     il-persuna fiżika ma tirċevix remunerazzjoni għall-provvista ta’ servizzi fit-territorju tal-Parti l-oħra għajr remunerazzjoni mħallsa mill-persuna ġuridika li timpjega l-persuna fiżika;

(e)     id-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ persuni fiżiċi fil-Parti kkonċernata jkunu għal perjodu kumulattiv ta’ mhux aktar minn sitt xhur jew, fil-każ tal-Lussemburgu, ta’ 25 ġimgħa fi kwalunkwe perjodu ta’ 12-il xahar jew sakemm idum il-kuntratt, liema minnhom ikun l-inqas;

(f)      l-aċċess mogħti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu huwa relatat biss mal-attività tas-servizz li hija s-suġġett tal-kuntratt u ma jagħtix jedd biex ikun eżerċitat it-titolu professjonali tal-Parti fejn ikun ipprovdut is-servizz;

(g)     l-għadd ta’ persuni koperti mill-kuntratt tas-servizz ma jkunx akbar milli jkun meħtieġ sabiex ikun sodisfatt il-kuntratt, kif jista’ jkun mitlub mil-liġijiet, mir-regolamenti jew minn rekwiżiti legali oħra tal-Parti fejn ikun provdut is-servizz.

ARTIKOLU 92

Professjonisti indipendenti

1.       F'konformita mal-Annessi XIV-D u XIV-H ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet jippermettu l-provvista ta’ servizzi fit-territorju tagħhom minn professjonisti indipendenti tal-Parti l-oħra, suġġett għall-kondizzjonijiet speċifikat fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu.

2.       L-impenji li l-Partijiet jidħlu għalihom huma suġġetti għall-kundizzjonijiet segwenti:

(a)     il-persuni fiżiċi jkunu involuti fil-provvista ta’ servizz fuq bażi temporanja bħala persuni li jaħdmu għal rashom‑ stabbiliti fil-Parti l-oħra u jkunu kisbu kuntratt ta' servizz għal perjodu li ma jeċċedix it-12-il xahar.

(b)     il-persuni fiżiċi li jidħlu fil-Parti l-oħra għandu jkollhom, fid-data meta titressaq applikazzjoni għad-dħul fil-Parti l-oħra, mill-inqas sitt snin esperjenza professjonali fis-settur tal-attività li tkun is-suġġett tal-kuntratt.

(c)     il-persuni fiżiċi li jidħlu fil-Parti l-oħra jrid ikollhom:

(i)      grad universitarju jew kwalifika li turi għarfien ta’ livell ekwivalenti[18] u

(ii)     kwalifiki professjonali fejn dawn huma meħtieġa biex tkun eżerċitata attività skont il-liġijiet, ir-regolamenti jew rekwiżiti legali oħra tal-Parti fejn huwa fornut is-servizz;

(d)     id-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ persuni fiżiċi fil-Parti konċernata jkunu għal perjodu kumulattiv ta’ mhux aktar minn sitt xhur jew, fil-każ tal-Lussemburgu, ta’ 25 ġimgħa fi kwalunkwe perjodu ta’ 12-il xahar jew sakemm idum il-kuntratt, liema minnhom ikun l-inqas;

(e)     l-aċċess mogħti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu huwa relatat biss mal-attività tas-servizz li huwa s-suġġett tal-kuntratt u ma jagħtix jedd biex ikun eżerċitat it-titolu professjonali tal-Parti fejn ikun ipprovdut is-servizz;

TAQSIMA 5

QAFAS REGOLATORJU

SUBTAQSIMA 1

REGOLAMENTAZZJONI DOMESTIKA

ARTIKOLU 93

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Id-dixxiplini li ġejjin japplikaw għal miżuri mill-Partijiet dwar rekwiżiti u proċeduri ta’ liċenzjar, rekwiżiti ta’ kwalifiki u proċeduri li jaffettwaw:

(a)     il-provvista transfruntiera ta’ servizzi;

(b)     l-istabiliment fit-territorju tagħhom ta’ persuni ġuridiċi u fiżiċi definiti fl-Artikolu 77(9) ta’ dan il-Ftehim, u

(c)     is-soġġorn temporanju fit-territorju tagħhom ta’ persuni fiżiċi kif definit fil-punti (a) sa (e) tal-Artikolu 88(2) ta’ dan il-Ftehim.

2.       Fil-każ tal-provvista transfruntiera ta’ servizzi, dawn id-dixxiplini japplikaw biss għal setturi li għalihom il-Parti tkun ħadet impenji speċifiċi u sal-punt li dawn l-impenji speċifiċi japplikaw skont l-Annessi XIV-B u XIV-F ta' dan il-Ftehim. Fil-każ ta’ stabbiliment, dawn id-dixxiplini ma japplikawx għal setturi sal-punt li riserva tkun elenkata skont l-Annessi XIV-A u XIV-E ta' dan il-Ftehim. Fil-każ ta’ soġġorn temporanju ta' persuni fiżiċi, dawn id-dixxiplini ma japplikawx għal setturi li għalihom hija elenkata riserva skont l-Annessi XIV-C, XIV-D, XIV-G u XVI-H ta' dan il-Ftehim.

3.       Dawn id-dixxiplini ma japplikawx għal miżuri li jikkostitwixxu limitazzjonijiet taħt l-Annessi relevanti ta' dan il-Ftehim.

4.       Għall-finijiet ta’ din it-Taqsima:

(a)     "rekwiżiti ta’ liċenzjar" tfisser rekwiżiti sostantivi, minbarra rekwiżiti ta’ kwalifiki, li persuna fiżika jew ġuridika tkun meħtieġa jikkonforma magħhom sabiex tikseb, temenda jew iġġedded l-awtorizzazzjoni biex twettaq l-attivitajiet kif definiti fil-punti (a) sa (c) tal-paragrafu 1;

(b)     "proċeduri ta’ liċenzjar" tfisser ir-regoli amministrattivi jew proċedurali li persuna fiżika jew ġuridika, li tkun qiegħda tfittex awtorizzazzjoni sabiex twettaq l-attivitajiet kif definiti fil-punti (a) sa (c) tal-paragrafu 1, inkluż l-emendar jew it-tiġdid ta' liċenzja, tkun trid tosserva sabiex turi l-konformità mar-rekwiżiti għal-liċenzjar;

(c)     "rekwiżiti ta’ kwalifiki" tfisser rekwiżiti sostantivi marbuta mal-kompetenza ta’ persuna fiżika li tforni servizz, u li jkun meħtieġ li tingħata prova tagħhom għall-iskop tal-kisba tal-awtorizzazzjoni biex jiġi fornut servizz;

(d)     "proċeduri ta’ kwalifika" tfisser ir-regoli amministrattivi jew proċedurali li persuna fiżika tkun trid tosserva sabiex turi konformità mar-rekwiżiti ta’ kwalifika, bil-għan li tinkiseb l-awtorizzazzjoni li tforni servizz;

(e)     "awtorità kompetenti" tfisser kwalunkwe gvern, awtorità jew korp mhux governattiv ċentrali, reġjonali jew lokali fl-eżerċizzju ta’ setgħat iddelegati minn gvernijiet jew awtoritajiet ċentrali jew reġjonali jew lokali, li jieħu deċiżjoni dwar l-awtorizzazzjoni biex jiġi fornut servizz, inkluż permezz ta' stabiliment jew dwar l-awtorizzazzjoni biex isir stabiliment f’attività ekonomika apparti servizzi.

ARTIKOLU 94

Kundizzjonijiet għal-liċenzjar u l-kwalifika

1.       Kull Parti tiżgura li l-miżuri marbuta mar-rekwiżiti u l-proċeduri tal-liċenzjar, u r-rekwiżiti u l-proċeduri ta’ kwalifika, ikunu bbażati fuq kriterji li ma jippermettux lill-awtoritajiet kompetenti jeżerċitaw is-setgħa tagħhom ta’ valutazzjoni b’mod arbitrarju.

2.       Il-kriterji msemmija fil-paragrafu 1 ikunu:

(a)     proporzjonati għal objettiv ta' politika pubblika;

(b)     ċari u mingħajr ambigwità;

(c)     oġġettivi;

(d)     prestabbiliti;

(e)     magħmulin disponibbli għal pubbliku minn qabel;

(f)      trasparenti u aċċessibbli.

3.       Tingħata awtorizzazzjoni jew liċenzja hekk kif jiġi stabbilit, fid-dawl ta’ analiżi xierqa, li jkunu ġew issodisfati l-kundizzjonijiet biex tinkiseb awtorizzazzjoni jew liċenzja.

4.       Kull Parti tistabbilixxi jew iżżomm tribunali jew proċeduri ġudizzjarji, arbitrali jew amministrattivi li jipprovdu, fuq talba ta’ imprenditur jew ta’ fornitur ta’ servizz affettwat, rieżami fil-pront ta', u meta ikun ġustifikat, rimedji xierqa għal, deċiżjonijiet amministrattivi li jaffettwaw l-istabiliment, il-forniment transfruntier ta' servizzi jew il-preżenza temporanja ta’ persuni fiżiċi għal skop ta’ negozju. Fejn dawn il-proċeduri ma jkunux indipendenti mill-aġenzija fdata bid-deċiżjoni amministrattiva konċernata, kull Parti tiżgura li l-proċeduri fil-fatt jipprovdu għal rieżami oġġettiv u imparzjali.

5.       Fejn l-għadd ta’ liċenzji disponibbli għal attività partikolari jkun limitat minħabba n-nuqqas ta’ riżorsi naturali disponibbli jew kapaċità teknika, kull Parti tapplika proċedura ta’ għażla għal kandidati potenzjali li tipprovdi garanziji sħaħ ta’ imparzjalità u trasparenza, inkluż, b’mod partikolari, reklamar adegwat dwar it-tnedija, it-twettiq u t-tlestija tal-proċedura.

6.       Suġġett għad-dispożizzjonijiet speċifikati minn dan l-Artikolu, fl-istabbiliment tar-regoli għal proċedura ta’ selezzjoni, kull Parti tista' tqis objettivi leġittimi ta’ politika pubblika inkluż kunsiderazzjonijiet ta’ saħħa, sikurezza, protezzjoni tal-ambjent u preservazzjoni tal-wirt kulturali.

ARTIKOLU 95

Proċeduri ta' liċenzjar u ta' kwalifika

1.       Il-proċeduri u l-formalitajiet tal-liċenzjar u tal-kwalifika jkunu ċari, ikunu disponibbli għall-pubbliku minn qabel u jkunu tali li jipprovdu lill-applikanti garanzija li l-applikazzjoni tagħhom se tiġi ttrattata b’mod oġġettiv u imparzjali.

2.       Il-proċeduri u l-formalitajiet tal-liċenzjar u tal-kwalifika jkunu sempliċi kemm jista’ jkun u ma jikkomplikawx jew idewwmu l-provvista tas-servizz mingħajr bżonn. Kwalunkwe tariffa tal-liċenzji[19] li l-applikanti jistgħu jġarrbu b'riżultat tal-applikazzjoni tagħhom tkun raġonevoli u proporzjonata mal-ispiża tal-proċeduri tal-awtorizzazzjoni inkwistjoni.

3.       Kull Parti tara li l-proċeduri użati minn, u d-deċiżjonijiet ta', l-awtorità kompetenti fil-proċess tal-liċenzjar u l-awtorizzazzjoni ikunu imparzjali fir-rigward tal-applikanti kollha. L-awtorità kompetenti għandha tasal għad-deċiżjoni tagħha b’mod indipendenti u ma tkunx responsabbli lejn l-ebda fornitur tas-servizzi li għalih tkun meħtieġa liċenzja jew awtorizzazzjoni.

4.       Meta jkun hemm perjodi ta' żmien speċifiċi, applikant jingħata perjodu ta’ żmien raġonevoli għas-sottomissjoni ta’ applikazzjoni. L-awtorità kompetenti tagħti bidu għall-ipproċessar ta’ applikazzjoni mingħajr dewmien żejjed. Fejn possibbli, l-applikazzjonijiet għandhom jiġu aċċettati f’format elettroniku taħt l-istess kundizzjonijiet ta’ awtentiċità bħas-sottomissjonijiet stampati.

5.       Kull Parti għandha tiżgura li l-ipproċessar ta’ applikazzjoni, inkluż id-deċiżjoni finali, titlesta fi żmien raġonevoli mis-sottomissjoni ta’ applikazzjoni kompluta. Kull Parti tagħmel ħilitha biex tistabbilixxi perjodu ta' żmien normali għall-ipproċessar ta’ applikazzjoni.

6.       L-awtorità kompetenti, fi żmien raġonevoli wara li tkun irċeviet applikazzjoni li hi tikkonsidra mhux kompluta, tinforma lill-applikant, sa fejn huwa fattibbli, biex tidentifika l-informazzjoni addizzjonali meħtieġa biex timtela l-applikazzjoni, u tipprovdi l-opportunità biex jikkoreġi d-defiċjenzi.

7.       Kopji awtentikati għandhom jiġu aċċettati, fejn possibbli, minflok dokumenti oriġinali.

8.       Jekk applikazzjoni tiġi rrifjutata mill-awtorità kompetenti, l-applikant jiġi infurmat bil-miktub u mingħajr dewmien bla bżonn. Fil-prinċipju, l-applikant, meta hekk jitlob, jiġi informat ukoll bir-raġunijiet għar-rifjut tal-applikazzjoni u dwar il-qafas ta’ żmien li għandu għal appell kontra d-deċiżjoni.

9.       Kull Parti għandha tara li liċenzja jew awtorizzazzjoni, ladarba tingħata, tidħol fis-seħħ mingħajr dewmien mhux mistħoqq skont it-termini u l-kundizzjonijiet speċifikati hemmhekk.

SUBTAQSIMA 2

DISPOSIZZJONIJIET TA' APPLIKAZZJONI ĠENERALI

ARTIKOLU 96

Rikonoxximent reċiproku

1.       Xejn f’dan il-Kapitolu ma jimpedixxi lil xi Parti milli teħtieġ li l-persuni fiżiċi jrid ikollhom il-kwalifiki u/jew l-esperjenza professjonali neċessarja speċifikata fit-territorju fejn jiġi pprovdut is-servizz, għas-settur tal-attività konċernat.

2.       Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tinkoraġġixxi lill-korpi professjonali relevanti fit-territorji rispettivi tagħhom biex jipprovdu rakkomandazzjonijiet dwar rikonoxximent reċiproku lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stipulat fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, għall-iskop tas-sodisfar, b'mod sħiħ jew in parti, mill-imprendituri u l-fornituri tas-servizzi, tal-kriterji applikati minn kull Parti għall-awtorizzazzjoni, il-liċenzjar, l-operat u ċ-ċertifikar tal-imprendituri u l-fornituri tas-servizzi u, b'mod partikolari, is-servizzi professjonali.

3.       Malli tasal rakkomandazzjoni kif imsemmija fil-paragrafu 2, il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-kunfigurazzjoni tal-kummerċ, fi żmien raġonevoli, jeżamina r-rakkomandazzjoni bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk hijiex konsistenti ma’ dan il-Ftehim, u fuq il-bażi tal-informazzjoni li jkun hemm, jivvaluta b’mod partikolari:

(a)     il-punt sa fejn l-istandards u l-kriterji applikati minn kull Parti għall-awtorizzazzjoni, il-liċenzji, l-operat u ċ-ċertifikazzjoni tal-fornituri tas-servizzi u tal-imprendituri jkunu qed jikkonverġu, u

(b)     il-valur ekonomiku potenzjali ta' ftehim ta' rikonoxximent reċiproku.

4.       Fejn dawn ir-rekwiżiti jiġu ssodisfati, il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-kunfigurazzjoni tal-kummerċ jistabbilixxi l-passi meħtieġa biex jinnegozja u wara dan il-Partijiet jidħlu f’negozjati, permezz tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom, ta’ ftehim ta’ rikonoxximent reċiproku.

5.       Kwalunkwe ftehim bħal dan għandu jkun konformi mad-dispożizzjonijiet relevanti tal-Ftehim tad-WTO u, b’mod partikolari, l-Artikolu VII tal-GATS.

ARTIKOLU 97

Trasparenza u divulgazzjoni ta’ informazzjoni kunfidenzjali

1.       Kull Parti twieġeb fil-pront għat-talbiet kollha mill-Parti l-oħra għal informazzjoni speċifika dwar xi waħda mill-miżuri tagħha ta’ applikazzjoni ġenerali jew dwar ftehimiet internazzjonali li jappartjenu jew jaffetwaw lil dan il-Ftehim. Kull Parti tistabbilixxi wkoll ċentru ta’ informazzjoni wieħed jew aktar sabiex jipprovdu informazzjoni speċifika lill-imprendituri u lill-fornituri ta’ servizzi tal-Parti l-oħra, fuq talba, dwar il-kwistjonijiet bħal dawn kollha. Il-Partijiet jinnotifikaw liċ-ċentri ta’ informazzjoni ta' xulxin fi żmien tliet xhur wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Iċ-ċentri ta’ informazzjoni ma hemmx għalfejn ikunu depożitorji ta’ liġijiet u regolamenti.

2.       Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jeħtieġ li xi Parti tipprovdi informazzjoni kunfidenzjali, li d-divulgazzjoni tagħha jista’ jxekkel l-infurzar tal-liġi, jew li jkun kuntrarju mod ieħor għall-interess pubbliku, jew li jippreġudika l-interessi kummerċjali leġittimi ta’ impriżi partikolari, pubbliċi jew privati.

SUBTAQSIMA 3

SERVIZZI TAL-KOMPJUTER.

ARTIKOLU 98

Fehim dwar is-servizzi tal-kompjuter

1.       Sal-punt li l-kummerċ fis-servizzi tal-kompjuter ikun liberalizzat skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Forniment ta’ servizzi transfruntieri) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ persuni fiżiċi għal skopijiet ta’ negozju) ta’ dan il-Kapitolu, il-Partijiet jikkonformaw mal-paragrafi 2, 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu.

2.       CPC [20]84, il-kodiċi tan-Nazzjonijiet Uniti li jintuża biex jiddeskrivi s-servizzi tal-kompjuter u s-servizzi relatati, ikopri l-funzjonijiet bażiċi li jintużaw biex jiġu pprovduti s-servizzi tal-kompjuter u s-servizzi relatati kollha:

(a)     programmi tal-kompjuter ddefiniti bħala settijiet ta’ struzzjonijiet meħtieġa biex il-kompjuters jaħdmu u jikkomunikaw (inkluż l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tagħhom);

(b)     l-ipproċessar u l-ħażna tad-dejta, u

(c)     servizzi relatati, bħalma huma s-servizzi ta' konsulenza u ta' taħriġ għall-persunal tal-kljienti.

L-iżviluppi teknoloġiċi wasslu għal żieda fl-offerta ta’ dawn is-servizzi bħala grupp jew pakkett ta’ servizzi relatati li jistgħu jinkludu dawn il-funzjonijiet bażiċi kollha jew xi wħud minnhom. Per eżempju, servizzi bħal ma huma web hosting jew domain hosting, servizzi ta' estrazzjoni tad-dejta u grid computing, kollha jikkonsistu minn kombinazzjoni ta' funzjonijiet bażiċi ta' servizzi tal-kompjuter.

3.       Is-servizzi tal-kompjuter u oħrajn relatati, irrispettivament minn jekk jitwasslux permezz ta’ netwerk, fosthom l-internet, jinkludu s-servizzi kollha li jipprovdu:

(a)     konsulenza, strateġija, analiżi, ippjanar, speċifikazzjoni, disinn, żvilupp, stallazzjoni, implimentazzjoni, integrazzjoni, ittestjar, debugging, aġġornament, sostenn, għajnuna teknika jew immaniġġjar ta’ kompjuters jew għall-kompjuters jew għas-sistemi tal-kompjuter;

(b)     programmi tal-kompjuter iddefiniti bħala s-settijiet ta' struzzjonijiet meħtieġa biex il-kompjuters jaħdmu u jikkomunikaw (fihom u minnhom infushom), flimkien ma' konsulenza, strateġija, analiżi, ipppjanar, speċifikazzjoni, disinn, żvilupp, stallazzjoni, implimentazzjoni, integrazzjoni, ittestjar, debugging, aġġornament, adattament, manutenzjoni, sostenn, għajnuna teknika jew immaniġġjar jew l-użu ta' jew għall-programmi tal-kompjuter; jew

(c)     ipproċessar ta’ dejta, ħażna ta’ dejta, żamma ta’ dejta jew servizzi ta’ bażi tad-dejta; jew servizzi ta’ manutenzjoni u tiswija għal makkinarju u tagħmir tal-uffiċċju, fosthom il-kompjuters; jew servizzi ta’ taħriġ għall-persunal tal-klijenti, b’rabta ma’ programmi tal-kompjuter, kompjuters jew sistemi tal-kompjuter, u li ma jkunux ikklassifikati xi mkien ieħor.

4.       Is-servizzi tal-kompjuter u s-servizzi relatati jippermettu l-provvista ta' servizzi oħrajn (eż. servizzi bankarji) kemm b'mezzi elettroniċi kif ukoll b'mezzi oħrajn. Madankollu, hemm distinzjoni importanti bejn is-servizz ta' awtorizzazzjoni (eż. web-hosting jew hosting ta' applikazzjonijiet) u l-kontenut jew is-servizz ċentrali li jingħata elettronikament (eż. is-servizzi bankarji). F'każijiet bħal dawn, il-kontenut jew is-servizz ċentrali mhux kopert mis-CPC 84.

SUBTAQSIMA 4

SERVIZZI POSTALI U TAL-KURRIER

ARTIKOLU 99

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Din is-Subtaqsima tistabbilixxi l-prinċipji tal-qafas regolatorju għas-servizzi postali u ta’ kurrier kollha liberalizzati skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista transfruntiera ta' servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu.

2.       Għall-finijiet ta’ din is-Subtaqsima u tat-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista Transfruntiera ta’ servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu:

(a)     "liċenzja" tfisser awtorizzazzjoni, mogħtija lil fornitur minn awtorità regolatorja, li tkun meħtieġa qabel ma jkun ipprovdut servizz partikolari;

(b)     “servizz individwali” tfisser il-forniment permanenti ta’ servizz postali ta’ kwalità speċifika fil-punti kollha tat-territorju ta’ Parti bi prezz affordabbli għall-utenti.

ARTIKOLU 100

Servizz universali

Kull Parti għandha d-dritt li tiddefinixxi t-tip ta' obbligu universali tas-servizz li tixtieq li żżomm. Obbligi tali mhux se jitqiesu antikompetittivi minnhom infushom, sakemm jiġu amministrati b'mod trasparenti, nondiskriminatorju u kompetittivament newtrali u ma jkunux ta' piż aktar milli huwa meħtieġ għax-xorta ta’ servizz universali definit mill-Parti.

ARTIKOLU 101

Liċenzji

1.       Liċenzja tista' tkun meħtieġa biss għal servizzi li jkunu fl-ambitu tas-servizz universali.

2.       Fejn tkun meħtieġa liċenzja, dawn li ġejjin isiru disponibbli pubblikament:

(a)     il-kriterji kollha għall-ħruġ ta’ liċenzja u l-perjodu ta’ żmien normalment meħtieġ sabiex tittieħed deċiżjoni rigward applikazzjoni għal liċenzja; u

(b)     it-termini u l-kundizzjonijiet tal-liċenzji.

3.       Ir-raġunijiet għar-rifjut ta’ liċenzja jkunu mgħarrfa lill-applikant fuq talba u proċedura ta’ appell permezz ta’ korp indipendenti se tkun stabbilita minn kull Parti. Tali proċedura tkun trasparenti, nondiskriminatorja u bbażata fuq kriterji oġġettivi.

ARTIKOLU 102

Indipendenza tal-korp regolatorju

Il-korp regolatorju jkun legalment separat minn kwalunkwe fornitur ta’ servizzi postali u ta’ kurrier u mhumiex responsabbli lejn l-ebda fornitur ta’ tali servizzi. Id-deċiżjonijiet tal-korp regolatorju u l-proċeduri li jintużaw minnu jkunu imparzjali fir-rigward tal-parteċipanti kollha tas-suq.

ARTIKOLU 103

Approssimazzjoni gradwali

Bil-ħsieb li tiġi kkunsidrata aktar liberalizzazzjoni fil-kummerċ fis-servizzi, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni eżistenti u futura tal-Ġeorġja mal-lista tal-acquis tal-Unjoni inkluża fl-Anness XV-C ta' dan il-Ftehim.

SUBTAQSIMA 5

NETWERKS U SERVIZZI TAL-KOMUNIKAZZJONI ELETTRONIKA

ARTIKOLU 104

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Din is-Subtaqsima tistabbilixxi l-prinċipji tal-qafas regolatorju għas-servizzi kollha ta' komunikazzjoni elettronika liberalizzati skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista transfruntiera ta' servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu.

2.       Għall-finijiet ta’ din is-Subtaqsima u tat-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista Transfruntiera ta’ servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu:

(a)     "servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika" tfisser is-servizzi kollha li jikkonsistu kollha kemm huma jew prinċipalment fit-twassil ta’ sinjali minn networks ta’ komunikazzjoni elettronika, inklużi servizzi ta’ telekomunikazzjoni u s-servizzi tat-trasmissjoni fin-networks użati għax-xandir. Dawk is-servizzi jeskludu s-servizzi li jipprovdu jew jeżerċitaw kontroll editorjali fuq il-kontenut trasmess bl-użu ta’ netwerks u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika u s-servizzi;

(b)     “netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjoni” tfisser netwerk ta’ komunikazzjoni elettroniċi użati kollha kemm huma jew fil-parti l-kbira tagħhom għall-provvista ta’ servizzi pubblikament disponibbli ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi;

(c)     “netwerk ta’ komunikazzjoni elettronika” tfisser sistemi ta’ trażmissjoni u, fejn japplika, apparat għall-kommutazzjoni jew ta’ routing u riżorsi oħra li jippermettu t-twassil ta’ sinjali bil-wajer, bir-radju, b'mezzi ottiċi jew elettromanjetiċi oħra, inklużi netwerks tas-satellita, netwerks fissi (circuit-switched u packet-switched, inkluż l-Internet) u dawk mobbli terrestri, u sistemi ta’ kejbil tal-elettriku, sal-limitu li jintużaw għall-għan ta’ trażmissjoni tas-sinjali, netwerks użati għax-xandir tar-radju u tat-televiżjoni, u netwerks tat-televiżjoni bil-kejbil, irrispettivament mit-tip ta’ informazzjoni mwassla;

(d)     “awtorità regolatorja” fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika tfisser il-korp jew il-korpi li ġew inkarigati bir-regolamentazzjoni tat-telekomunikazzjoni elettronika msemmija f'din is-Subtaqsima;

(e)     fornitur ta’ servizzi jitqies li jkollu “saħħa sinifikanti fis-suq” jekk, jew individwalment jew konġuntament ma’ oħrajn igawdi pożizzjoni ekwivalenti ta’ dominanza, jiġifieri pożizzjoni ta’ saħħa ekonomika li tagħtih s-saħħa li ġġib ruħu sa limitu apprezzabbli indipendentament mill-kompetituri, il-klijenti jew ultimament il-konsumaturi;

(f)      “interkonnessjoni” tfisser il-konnessjoni fiżika u loġika tan-netwerks ta’ komunikazzjoni pubblika użati mill-istess fornitur jew wieħed differenti sabiex jippermettu lill-utenti ta’ fornitur ta’ servizzi wieħed biex jikkomunikaw ma’ utenti tal-istess fornitur ta’ servizzi jew ma’ fornitur ieħor, jew biex ikollhom aċċess għal servizzi provduti minn fornitur ieħor ta’ servizzi. Is-servizzi jistgħu jiġu fornuti mill-partijiet involuti jew minn partijiet oħra li jkollhom aċċess għan-netwerk. L-interkonnessjoni hija tip speċifiku ta’ aċċess implimentat bejn operaturi ta’ netwerks pubbliċi;

(g)     "servizz universali" tfisser is-sett ta’ servizzi ta’ kwalità speċifika li jitpoġġew għad-dispożizzjoni tal-utenti kollha fit-territorju ta’ Parti irrispettivament mill-post ġeografiku tagħhom u bi prezz affordabbli; l-ambitu u l-implimentazzjoni huma deċiżi minn kull Parti;

(h)     "aċċess" tfisser li faċilitajiet u/jew servizzi jkunu disponibbli, lill-fornitur ieħor ta’ servizzi, skont kundizzjonijiet definiti, fuq bażi jew esklużiva jew mhux esklużiva, għall-iskop tal-forniment ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika. Hija tkopri, fost l-oħrajn, aċċess għall-elementi ta’ netwerk u faċilitajiet assoċjati, li jista’ jinvolvi l-konnessjoni ta’ tagħmir, b'mezzi fissi jew mhux fissi (b'mod partikolari dan jinkludi aċċess għal-linja lokali u għall-faċilitajiet u servizzi meħtieġa għall-forniment ta’ servizzi fuq il-linja lokali), aċċess għal infrastruttura fiżika li tinkludi bini, kanali u arbli; aċċess għal sistemi ta' software rilevanti, inklużi sistemi ta' appoġġ operazzjonali; aċċess għat-traduzzjoni ta' numri jew għal sistemi li joffru funzjonalità ekwivalenti; aċċess għal netwerks fissi u mobbli, partikolarment għar-roaming; aċċess għal sistema ta' aċċess kundizzjonali għal servizzi ta' televiżjoni diġitali; aċċess għal servizzi ta' network virtwali;

(i)      “utent finali” tfisser utent li ma jipprovdix netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjonijiet jew servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament.

(k)     “linja lokali” tfisser iċ-ċirkwit fiżiku li jqabbad il-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk fil-post tal-abbonat mal-qafas prinċipali ta’ distribuzzjoni jew faċilità ekwivalenti fin-netwerk ta’ komunikazzjoni pubblika fissa.

ARTIKOLU 105

Awtorità regolatorja

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-awtoritajiet regolatorji għas-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika ikunu legalment distinti u funzjonalment indipendenti minn kwalunkwe fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika. Jekk Parti jżżomm is-sjieda jew il-kontroll ta’ fornitur li jipprovdi netwerks jew servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika, tali Parti tara li jkun hemm separazzjoni strutturali effettiva tal-funzjoni regolatorja mill-attivitajiet assoċjati mas-sjieda jew kontroll.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-awtorità regolatorja tingħata setgħa suffiċjenti biex tirregola s-settur. Il-kompiti li jitwettqu minn awtorità regolatorja jsiru pubbliċi f’forma faċilment aċċessibbli u ċara, b’mod partikolari meta dawk il-kompiti jiġu assenjati lil aktar minn korp wieħed.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tara li d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet regolatorji u l-proċeduri li jintużaw minnhom ikunu imparzjali fir-rigward tal-parteċipanti kollha fis-suq u li jkunu trasparenti.

4.       L-awtorità regolatorja jkollha s-setgħa li twettaq analiżi tas-swieq tal-prodotti u tas-servizzi relevanti li jista' jkunu soġġetti għal regolament ex ante. Meta l-awtorità regolatorja, skont l-Artikolu 107 ta’ dan il-Ftehim, hija meħtieġa tiddetermina jekk għandhiex timponi, iżżomm, temenda jew tirtira obbligi, hija tiddetermina abbażi ta’ analiżi tas-suq jekk is-suq relevanti huwiex effetivament kompetittiv.

5.       Meta l-awtorità regolatorja tiddetermina li suq relevant ma jkunx effettivament kompetittiv, hija tidentifika u taħtar fornituri ta’ servizz b'saħħa sinifikanti fis-suq f'dak is-suq u timponi, iżżomm jew temenda obbligi regolatorji speċifiċ msemmija fl-Artikolu 107 ta’ dan il-Ftehim kif ikun xieraq. Meta l-awtorità regolatorja tikkonkludi li s-suq huwa effettivament kompetittiv hija ma timponi jew ma żżomm l-ebda obbligu regolatorju msemmi fl-Artikolu 107 ta’ dan il-Ftehim.

6.       Kull waħda milll-Partijiet tara li fornitur ta’ servizzi affettwat mid-deċiżjoni ta’ awtorità regolatorja jkollu dritt li jappella minn dik id-deċiżjoni quddiem korp tal-appell li jkun indipendenti mill-partijiet involuti fid-deċiżjoni. Kull waħda mill-Partijiet tara li l-merti tal-każ jitqiesu kif dovut. Sakemm jinqata’ kwalunkwe tali appell, id-deċiżjoni tal-awtorità regolatorja tibqa’, sakemm il-bord tal-appell ma jiddeċidix xort'oħra. Meta l-korp tal-appell ma jkollhiex karattru ġuridiku, dejjem jingħataw raġunijiet bil-miktub għad-deċiżjoni tagħha u d-deċiżjonijiet tagħha jkunu wkoll suġġetti għal analiżi minn awtorità ġuridika imparzjali u indipendenti. Id-deċiżjonijiet li jieħdu l-korpi tal-appell ikunu infurzati b'mod effettiv.

7.       Kull waħda mill-Partijiet tara li fejn l-awtoritajiet regolatorji jkollhom il-ħsieb jieħdu miżuri relatati ma’ kwalunkwe dispożizzjoni ta’ din is-Subtaqsima li għandha impatt sinifikanti għas-suq relevanti, huma jagħtu lill-partijiet interessati l-opportunità li jikkummentaw fuq l-abbozz tal-miżura f'perjodu raġonevoli ta’ żmien. Ir-regolaturi jippubblikaw il-proċeduri ta’ konsultazzjoni tagħhom. Ir-riżultati tal-proċedura ta’ konsultazzjoni jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku, ħlief fil-każ ta’ informazzjoni kunfidenzjali.

8.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-fornituri tas-servizzi li jipprovdu n-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika jipprovdu l-informazzjoni kollha, inkluża l-informazzjoni finanzjarja, meħtieġa mill-awtoritajiet regolatorji biex jiżguraw il-konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ din is-Subtaqsima jew mad-deċiżjonijiet meħuda skont din is-Subtaqsima. Dawn il-fornituri ta’ servizz jipprovdu tali infomazzjoni fil-pront fuq talba u fil-limiti ta’ żmien u l-livell ta’ dettal meħtieġ mill-awtorità regolatorja. L-informazzjoni mitluba mill-awtorità regolatorja tkun proporzjonata mat-twettiq ta’ dak il-kompitu. L-awtorità regolatorja tagħti raġunijiet li jiġġustifikaw it-talba għal dik l-informazzjoni.

ARTIKOLU 106

Awtorizzazzjoni biex ikunu pprovduti servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika

1.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li, kemm jista' jkun, il-provvista tas-servizzi tiġi awtorizzata wara sempliċi notifika.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li liċenzja tista’ tkun meħtieġa biex tindirizza kwistjonijiet ta’ attribuzzjonijiet ta’ numri u frekwenzi. It-termini u l-kundizzjonijiet għal tali liċenzji jkunu pubblikament disponibbli.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tara li fejn liċenzja tkun meħtieġa:

(a)     il-kriterji kollha tal-ħruġ tal-liċenzji u perjodu raġonevoli ta' żmien li jkun normalment meħtieġ sabiex tittieħed deċiżjoni li tikkonċerna applikazzjoni għal liċenzja ikunu pubblikament disponibbli;

(b)     ir-raġunijiet għar-rifjut ta’ liċenzja isiru magħrufa bil-miktub lill-applikant meta dan jitlobhom;

(c)     l-applikant għal liċenzja jkun jista' jagħmel rikors quddiem korp tal-appell f'każ li liċenzja tkun miċħuda b'mod mhux xieraq;

(d)     it-tariffi tal-liċenzji[21] mitluba minn kwalunkwe Parti sabiex tingħata liċenzja ma taqbiżx l-ispejjeż amministrattivi li normalment ikun hemm fl-immaniġġjar, il-kontroll u l-infurzar tal-liċenzji applikabbli. It-tariffi tal-liċenzji għall-użu tal-ispektrum tar-radju u r-riżorsi għall-innumerar ma jkunux suġġetti għar-rekwiżiti ta’ dan il-paragrafu.

ARTIKOLU 107

Aċċess u interkonnessjoni

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li kwalunkwe fornitur ta’ servizzi awtorizzat biex jipprovdi servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika jkollu d-dritt u l-obbligu jinnegozja l-aċċess u l-interkonnessjoni mal-fornituri ta’ netwerks u servizzi ta’ kommunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament. Fil-prinċipju, l-aċċess u l-interkonnessjoni jkunu miftiehma fuq il-bażi ta’ negozjar kummerċjali bejn il-fornituri tas-servizzi konċernati.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-fornituri ta’ servizzi li jiksbu informazzjoni mingħand fornitur ieħor ta’ servizzi waqt il-proċess tan-negozjar tal-arranġamenti tal-interkonnessjoni, jużaw dik l-informazzjoni biss għal-iskop li għalih tkun ingħatat u jirrispettaw dejjem il-kunfidenzjalità tal-informazzjoni mibgħuta jew maħżuna.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tara li malli, skont l-Artikolu 105 ta’ dan il-Ftehim, isibu li suq relavanti ma jkunx effettivament kompetittiv, l-awtorità regolatorja jkollha s-setgħa timponi fuq il-fornitur deżinjat li għandu saħħa sinifikanti fis-suq obbligu wieħed jew aktar mis-segwenti rigward l-interkonnessjoni u/jew l-aċċess:

(a)     obbligu ta’ nondiskriminazzjoni biex jiżgura li l-operatur japplika kundizzjonijiet ekwivalenti f'ċirkostanzi ekwivalenti lil fornituri oħra li jipprovdu servizzi ekwivalenti, u li jforni servizzi u informazzjoni lill-oħrajn bl-istess kundizzjonijiet u tal-istess kwalità bħal dawk li jforni għas-servizzi tiegħu stess, jew dawk tas-sussidjarji tiegħu jew sħab miegħu;

(b)     obbligu ta' kumpanija integrata vertikalment biex il-prezzijiet fil-livell ta' operatur u l-prezzijiet ta’ trasferiment intern tagħha jkunu trasparenti, fejn ikun hemm il-ħtieġa għal nondiskriminazzjoni jew għall-prevenzjoni ta’ sussidjar inkroċjat inġust. L-awtorità regolatorja tista’ tispeċifika l-format u l-metodoloġija tal-kontabilità li jintużaw;

(c)     obbligi biex ikunu sodisfatti talbiet għall-aċċess u l-użu ta’ elementi speċifiċi ta’ netwerks u l-faċilitajiet assoċjati magħhom inkluż aċċess disassoċċjat tal-linja lokali, fost l-oħrajn, f'sitwazzjonijiet fejn l-awtorità regolatorja tikkunsidra li rifjut għall-aċċess jew termini u kundizzjonijiet mhux raġonevoli li għandhom effett simili jtellfu l-iżvilupp ta’ suq sostenibbli kompetittiv fil-livell ta' konsumatur, jew ma jkunux fl-interess tal-utent aħħari.

          L-awtoritajiet regolatorji jistgħu jpoġġu kundizzjonijiet li jkopru l-imparzjalità, ir-raġunevolezza u l-puntwalità fuq l-obbligi inklużi f'dan il-punt;

(d)     li jipprovdu servizzi speċifikati fuq bażi ta' livell ta' operatur biex jiġu mibjugħa mill-ġdid minn partijiet terzi; jagħtu aċċess miftuħ għal interfaċji tekniċi, protokolli jew teknoloġija ewlenija oħra indispensabbli għall-interoperabilità tas-servizzi jew tas-servizzi tan-netwerk virtwali; li jipprovdu kolokazzjoni jew forom oħra ta' kondiviżjoni tal-faċilita, inkluż il-qsim ta' kanali, bini jew arbli; jipprovdu servizzi speċifikati meħtieġa biex jiżguraw interoperabilità ta’ servizzi minn tarf għall-ieħor lill-utenti, inkluż faċilitajiet għal servizzi tan-netwerk inteliġenti; li jipprovdu aċċess għal sistemi ta’ sostenn operazzjonali jew sistemi simili ta’ softwer meħtieġa biex tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta fil-forniment ta’ servizzi; li jagħmlu interkonnessjoni ma’ netwerks jew faċilitajiet ta’ netwerks.

L-awtoritajiet regolatorji jistgħu jpoġġu kundizzjonijiet li jkopru l-imparzjalità, ir-raġunevolezza u l-puntwalità fuq l-obbligi inklużi f'dan il-punt;

(e)     obbligi relatati mal-irkupru tal-ispejjeż u l-kotrolli tal-prezzijiet, inkluż obbligi għall-orjentazzjoni tal-prezzijiet mal-ispejjeż u obbligi rigward sistemi ta’ kontabbiltà tal-ispejjeż, għall-provvista ta’ tipi speċifiċi ta’ interkonnessjoni u/jew aċċess, f'sitwazzjonijiet fejn l-analiżi tas-suq tindika li nuqqas ta’ kompetizzjoni effettiva tfisser li l-operatur konċernat jista’ jżomm il-prezzijiet f'livell estramament għoli, jew japplika għafsa fil-prezzijiet għad-detriment tal-utenti aħħarija.

L-awtoritajiet regolatorji jqisu l-investiment magħmul mill-operatur u jippermettulu rata raġonevoli ta' qligħ adegwat fuq il-kapital investit, waqt li jitqiesu r-riskji involuti;

(f)      li jippubblikaw l-obbligi speċifiċi imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi mill-awtorità regolatorja li jidentifikaw il-prodott/servizz speċifiku u s-swieq ġeografiċi. Informazzjoni aġġornata, sakemm mhix kunfidenzjali u ma tikkompromettix is-sigrieti tan-negozju għandha ssir pubblikament disponibbli b'mod li jiggarantixxi aċċess faċli għal dik l-informazzjoni lill-partijiet kollha interessati;

(g)     obbligi ta’ trasparenza li jirrikjedu lill-operaturi jagħmlu pubblika informazzjoni speċifikata u partikolarment, fejn operatur għandu obbligi ta’ nondiskriminazzjoni, ir-regolatur jista’ jitlob li l-operatur jippubblika offerta ta’ referenza, li għandha tkun suffiċjentament disassoċċjata biex tiżgura li l-fornituri ta’ servizz ma jkunux mitluba jħallsu għal faċilitajiet li mhumiex neċessarji għas-servizz mitlub, li jagħtu deskrizzjoni relevanti tal-offerti relevanti maqsuma f'komponenti skont il-bżonnijiet tas-suq, u t-termini u l-kundizzjonijiet assoċċjati inkluż il-prezzijiet.

4.       Kull waħda mill-Partijiet tara li fornitur ta’ servizz li jitlob interkonnessjoni ma’ fornitur deżinjat li għandu saħħa sinifikanti fis-suq ikollu rikors, jew fi kwalunkwe ħin jew wara perjodu ta’ żmien raġonevoli li jkun mgħarraf pubblikament, għal korp domestiku indipendenti, li jista’ jkun korp regolatorju kif imsemmi fl-Artikolu 104(2)(d) ta’ dan il-Ftehim biex isolvi tilwim rigward it-termini u l-kundizzjonijiet għall-interkonnessjoni u/jew l-aċċess.

ARTIKOLU 108

Riżorsi skarsi

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li kwalunkwe proċedura għall-allokazzjoni u l-użu ta’ riżorsi skarsi, fosthom il-frekwenzi, in-numri u d-drittijiet ta’ passaġġ, titwettaq b’mod oġġettiv, proporzjonat u fil-ħin, b’mod trasparenti u nondiskriminatorju. L-istat attwali tal-faxex ta’ frekwenzi allokati jkun disponibbli b’mod pubbliku, iżda m’hemmx bżonn ta’ identifikazzjoni dettaljata tal-frekwenzi allokati għal użu governattiv speċifiku.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li jkun hemm immaniġġjar effettiv tal-frekwenzi tar-radju għas-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika fit-territorju tagħha bil-għan li jiġi żgurat użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum. Fejn it-talba għal frekwenzi speċifiċi teċċedi d-disponibbiltà tagħhom, jiġu segwiti proċeduri xierqa u trasparenti biex ikunu assenjati dawn il-frekwenzi sabiex ikun ottimizzat l-użu tagħhom u ffaċilitat l-iżvilupp tal-kompetizzjoni.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tara li d-distribuzzjoni tar-riżorsi nazzjonali tal-innumerar u l-immaniġġjar tal-pjani nazzjonali tan-numerar ikunu fdati lill-awtorità regolatorja.

4.       Fejn l-awtoritajiet pubbliċi jew lokali jżommu s-sjieda jew il-kontroll tal-fornituri ta’ servizz li joperaw in-netwerks u/jew servizzi ta’ komunikazzjoni pubblika, jeħtieġ li tkun żgurata separazzjoni strutturali effettiva bejn il-funzjoni responsabbli biex tagħti d-drittijiet ta’ aċċess mill-attivitajiet assoċjati mas-sjieda jew il-kontroll.

ARTIKOLU 109

Servizz universali

1.       Kull waħda mill-Partijiet għandha d-dritt li tiddefinixxi t-tip ta’ obbligi ta’ servizz universali li tixtieq li jkollha.

2.       Fihom infushom dawn l-obbligi ma jitqisux antikompetittivi, sakemm jiġu amministrati b’mod trasparenti, oġġettiv u nondiskriminatorju. L-amministrazzjoni ta’ dawn l-obbligi tkun newtrali wkoll fir-rigward tal-kompetizzjoni u ma għandhiex tkun ta’ piż aktar milli meħtieġ għat-tip ta’ servizz universali definit mill-Parti.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-fornituri kollha jkunu eliġibbli biex ikun hemm garanzija ta' servizzi universali u biex l-ebda fornitur ta' servizzi ma jkun eskluż a priori. Id-deżinjazzjoni ssir permezz ta’ mekkaniżmu effiċjenti, trasparenti, oġġettiv u nondiskriminatorju. Fejn neċessarju, kull waħda mill-Partijiet tivvaluta jekk il-provvista ta’ servizz universali jirrappreżentax piż li ma jkunx ġust fuq l-organizzazzjoni(jiet) deżinjati biex jipprovdu s-servizz universali. Fejn ikun iġġustifikat fuq il-bażi ta’ tali kalkolu, u filwaqt li jitqies il-benefiċċju għas-suq, jekk ikun hemm, dovut lil organizzazzjoni li toffri servizz universali, l-awtoritajiet regolatorji jiddeterminaw jekk ikunx meħtieġ mekkaniżmu biex jikkumpensa lill-fornitur(i) tas-servizz konċernat jew biex tinqasam l-ispiża netta tal-obbligi tas-servizz universali.

4.       Kull waħda mill-Partijiet tara li, meta d-direttorji tal-abbonati kollha jkunu disponibbli għall-utenti, kemm jekk f'forma stampata jew elettronika, l-organizzazzjonijiet li jipprovdu dawk id-direttorji japplikaw il-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni għat-trattament tal-informazzjoni li tkun ipprovduta lilhom minn organizzazzjonijiet oħrajn.

ARTIKOLU 110

Provvista transfruntiera ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika

L-ebda waħda mill-Partijiet ma tista' tobbliga lil xi fornitur ta’ servizz tal-Parti l-oħra li jkollu stabbiliment, li jistabbilixxi xi forma ta' presenza, jew li jkun residenti fit-territorju tagħha bħala kundizzjoni għall-forniment transfruntier ta’ xi servizzi

ARTIKOLU 111

Kunfidenzjalità tal-informazzjoni

Kull waħda mill-Partijiet tara li tkun garantita l-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u tad-dejta tat-traffiku relatat permezz ta’ netwerk ta' kommunikazzjoni pubbliku u ta' servizzi ta' komunikazzjoni elettronika pubblikament disponibbli, mingħajr ma tillimita l-kummerċ fis-servizzi.

ARTIKOLU 112

Tilwim bejn il-fornituri ta' servizzi

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li fil-każ ta’ tilwima bejn il-fornituri ta’ servizz ta’ netwerk jew servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika f'rabta mad-drittijiet u l-obbligi msemmija f'din it-Taqsima, l-awtorità regolatorja konċernata, fuq talba ta’ Parti jew oħra, tieħu deċiżjoni vinkolanti biex issolvi t-tilwima fl-iqsar żmien possibbli u fi kwalunkwe każ fi żmien erba’ xhur.

2.       Id-deċiżjoni tal-awtorità regolatorja tkun disponibbli għall-pubbliku, wara li jkunu kkunsidrati r-rekwiżiti tal-kunfidenzjalità kummerċjali. Il-fornituri ta' netwerks u servizzi ta' komunikazzjoni elettronika jingħataw dikjarazzjoni sħiħa tar-raġunijiet li fuqhom tkun ibbażata.

3.       Meta tali tilwima tkun tikkonċerna l-provvista transfruntiera tas-servizzi, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali konċernati jikkordinaw l-isforzi tagħhom sabiex tinstab soluzzjoni għat-tilwima.

ARTIKOLU 113

Approssimazzjoni gradwali

Bil-ħsieb li tiġi kkunsidrata aktar liberalizzazzjoni fil-kummerċ fis-servizzi, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni eżistenti u futura tal-Ġeorġja mal-lista tal-acquis tal-Unjoni inkluża fl-Anness XV-B ta' dan il-Ftehim.

SUBTAQSIMA 6

SERVIZZI FINANZJARJI

ARTIKOLU 114

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1.       Din is-Subtaqsima tistabbilixxi l-prinċipji tal-qafas regolatorju għas-servizzi finanzjarji kollha liberalizzati skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista transfruntiera ta' servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu.

2.       Għall-finijiet ta’ din is-Subtaqsima u tat-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista Transfruntiera ta’ servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu:

(a)     “servizzi finanzjarji” tfisser kull servizz ta’ natura finanzjarja li jingħata minn fornitur ta’ servizzi finanzjarji ta’ Parti. Is-servizzi finanzjarji jinkludu l-attivitajiet li ġejjin:

(i)      servizzi ta' assigurazzjoni u servizzi relatati mal-assigurazzjoni:

(1)     assigurazzjoni diretta (fosthom koassigurazzjoni):

(a)      fuq il-ħajja;

(b)     mhux fuq il-ħajja;

(2)     ir-riassigurazzjoni u r-retroċessjoni;

(3)     intermedjazzjoni tal-assigurazzjoni, bħal senserija u aġenzija; u

(4)     servizzi awżiljari għall-assigurazzjoni, bħal servizzi ta’ konsulenza, attwarjali, valutazzjoni tar-riskju u saldu ta’ pretensjonijiet;

(ii)     servizzi bankarji u servizzi finanzjarji oħra (minbarra l-assigurazzjoni)

(1)     aċċettazzjoni mill-pubbliku ta' depożiti u fondi oħra ripagabbli;

(2)     għoti ta' self tat-tipi kollha, inklużi l-kreditu lill-konsumaturi, il-kreditu fuq l-ipoteka, il-fatturament u l-finanzjament ta’ tranżazzjoni kummerċjali;

(3)     lokazzjoni finanzjarja;

(4)     is-servizzi kollha ta’ pagament u ta’ trasmissjoni ta' flus, fosthom il-karti ta’ kreditu, ta’ imposta u ta’ debitu, it-travellers cheques u l-bankers drafts;

(5)     garanziji u impenji;

(6)     il-kummerċ proprju jew f’isem il-klijenti, fil-borża, fis-suq barra l-Borża, jew inkella, dan li ġej:

(a)     strumenti tas-suq monetarju (inklużi ċekkijiet, kambjali, ċertifikati ta' depożitu);

(b)     kambju f’valuta barranija;

(c)     prodotti derivattivi li jinkludu, iżda mhumiex limitati għal, futuri u opzjonijiet,

(d)     strumenti tar-rata tal-kambju u tar-rata tal-imgħax, fosthom prodotti bħal swaps, ftehim dwar ir-rata forward;

(e)     titoli trasferibbli,

(f)      strumenti u assi finanzjarji oħra negozjabbli, fosthom ingotti;

(7)     parteċipazzjoni fil-ħruġ ta’ kull tip ta’ titolu, inklużi sottoskrittura u allokazzjoni bħala aġent (sew jekk pubblikament sew jekk privatament) u l-forniment ta’ servizzi relatati ma’ ħruġ bħal dan;

(8)     senserija tal-flus;

(9)     immaniġġjar tal-assi, bħalma huwa l-immaniġġjar ta' flus jew portafolji, kull forma ta’ mmaniġġjar ta’ investiment kollettiv, l-immaniġġjar ta’ fondi tal-pensjonijiet, servizzi ta’ kustodja, depożitorji u fiduċjarji;

(10)   servizzi tas-saldu u l-ikklerjar ta’ assi finanzjarji, inklużi titoli, prodotti derivattivi, u strumenti negozjabbli oħra;

(11)   il-provvista u t-trasferiment ta’ tagħrif finanzjarju, u pproċessar ta’ dejta finanzjarja u softwer relatat;

(12)   is-servizzi ta' konsulenza, ta' intermedjazzjoni u servizzi finanzjarji awżiljarji oħrajn, fuq l-attivitajiet kollha elenkati fil-punti (1) sa (11), inklużi r-referenza u l-analiżi tal-krediti, ir-riċerka u l-pariri dwar l-investimenti u l-portafolli, il-pariri dwar l-akkwiżizzjonijiet u dwar ir-ristrutturazzjoni u l-istrateġija tal-kumpanija;

(b)     “fornitur ta’ servizz finanzjarju” tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika ta’ Parti li tfittex li tipprovdi jew tipprovdi servizzi finanzjarji. It-terminu "fornitur ta' servizzi finanzjarji" ma jinkludix entità pubblika;

(c)     “entità pubblika” tfisser:

(i)      gvern, bank ċentrali jew awtorità monetarja ta’ Parti jew entità proprjetà ta’ jew ikkontrollata minn Parti, li tkun involuta prinċipalment fit-twettiq ta’ funzjonijiet governattivi jew attivitajiet għal skopijiet governattivi, li ma tinkludix entità involuta prinċipalment fil-forniment ta’ servizzi finanzjarji fuq termini kummerċjali; jew

(ii)     entità privata, li twettaq funzjonijiet li normalment jitwettqu minn bank ċentrali jew awtorità monetarja, meta tkun qiegħda teżerċita dawk il-funzjonijiet;

(d)     "servizz finanzjarju ġdid" tfisser servizz ta’ natura finanzjarja, fosthom servizzi marbuta ma’ prodotti eżistenti u prodotti ġodda jew il-mod li bih jitwassal prodott, li ma jkunx ipprovdut minn xi fornitur ta’ servizz finanzjarju fit-territorju ta’ waħda mill-Partijiet iżda li jiġi fornut fit-territorju tal-Parti l-oħra.

ARTIKOLU 115

Konċessjoni prudenzjali

1.       Kull Parti tista’ tadotta jew iżżomm miżuri għal raġunijiet prudenzjali, fosthom:

(a)     il-protezzjoni ta’ investituri, depożituri, detenturi ta’ polza jew persuni li lihom ikun dovut obbligu ta’ fiduċja mill-fornitur ta’ servizz finanzjarju;

(b)     l-iżgurar tal-integrità u tal-istabilità tas-sistema finanzjarja ta’ Parti.

2.       Dawk il-miżuri ma jkunux aktar ta’ piż milli neċessarju biex jilħqu l-għan tagħhom, u ma jiddiskriminawx kontra fornituri ta’ servizzi finanzjarji tal-Parti l-oħra meta mqabbla mal-fornituri ta’ servizzi finanzjarjia proprji.

3.       Xejn f’dan il-Ftehim ma jiġi interpretat li jeħtieġ li xi Parti tiddivulga informazzjoni relatata mal-affarijiet u l-kontijiet ta’ konsumaturi individwali jew xi informazzjoni kunfidenzjali jew proprjetarja fil-pussess ta’ entitajiet pubbliċi.

ARTIKOLU 116

Regolamentazzjoni effettiva u trasparenti

1.       Sa fejn ikun prattikabbli, kull Parti tipprovdi bil-quddiem lill-persuni kollha interessati kull miżura ta’ applikazzjoni ġenerali li l-Parti tipproponi li tadotta sabiex tinħoloq opportunità lil tali persuni li jikkummentaw dwar il-miżura. Tali miżura tkun ipprovduta:

(a)     permezz ta' pubblikazzjoni uffiċjali; jew

(b)     f'forma miktuba jew elettronika oħra.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tqiegħed disponibbli għall-persuni interessati r-rekwiżiti tagħha biex l-applikazzjonijiet relatati mal-forniment ta’ servizzi finanzjarji jkunu kompluti.

Fuq talba ta’ applikant, il-Parti kkonċernata tinforma lill-applikant dwar l-istatus tal-applikazzjoni tiegħu. Jekk il-Parti jkollha bżonn informazzjoni addizzjonali mingħand l-applikant, hija tinforma lill-applikant mingħajr dewmien bla bżonn.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tagħmel l-almu tagħha kollu biex tara li fit-territorju tagħha jiġu implimentati u applikati l-istandards li dwarhom hemm qbil internazzjonali għar-regolazzjoni u s-superviżjoni fis-settur tas-servizzi finanzjarji u fil-ġlieda kontra l-evazjoni u l-iskartar tat-taxxa. Tali standards li dwar hemm qbil internazzjoni huma, fost l-oħrajn, il-"Prinċipji Bażiċi għal Superviżjoni Bankarja Effettiva" tal-Kumitat ta’ Basel, il-"Prinċipji fil-Qalba tal-Assigurazzjoni" tal-Assoċjazzjoni Internazzjonali tas-Superviżuri tal-Assigurazzjoni, l-"Għanijiet u l-Prinċipji tar-Regolazzjoni tat-Titoli" tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet dwar it-Titoli, il-Ftehim dwar l-Iskambju ta’ Informazzjoni dwar Kwistjonijiet relatati mat-Taxxa" tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku‑ (l-OECD), id-"Dikjarazzjoni dwar it-Trasparenza u l-Iskambju ta’ Informazzjoni għal Finijiet ta’ Taxxa" tal-G20, u l-"Erbgħin Rakkomandazzjoni" dwar il-ħasil tal-flus u d-"Disa’ Rakkomandazzjonijiet Speċjali" dwar l-iffinanzjar tat-terroriżmu.

Il-Partijiet jieħdu nota wkoll tal-"Għaxar Prinċipji dwar l-Iskambju ta' Informazzjoni", promulgati mill-Ministri tal-Finanzi tal-G7, u jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jippruvaw japplikawhom fil-kuntatti bilaterali tagħhom.

ARTIKOLU 117

Servizzi finanzjarji ġodda

Kull waħda mill-Partijiet tippermetti li fornitur ta’ servizzi finanzjarji tal-Parti l-oħra jipprovdi servizz finanzjarju ġdid simili għal dawk is-servizzi li l-Parti kieku tippermetti li l-fornituri tas-servizzi finanzjarji proprji tagħha jipprovdu skont il-liġi domestika tagħha f'ċirkostanzi simili. Parti tista’ tiddetermina l-forma ġuridika li permezz tagħha s-servizz jista’ jkun pprovdut u tista’ teħtieġ awtorizzazzjoni għall-għoti ta’ servizz finanzjarju. Fejn tali awtorizzazzjoni tkun meħtieġa, tittieħed deċiżjoni f'perjodu raġonevoli ta' żmien u l-awtorizzazzjoni tista' tiġi rrifjutata biss għal raġunijiet ta' prudenza.

ARTIKOLU 118

Ipproċessar ta’ dejta

1.       Kull waħda mill-Partijiet tippermetti lil fornitur ta’ servizzi finanzjarji tal-Parti l-oħra li jittrasferixxi informazzjoni f'forma elettronika jew f'forma oħra, kemm fit-territorju tagħha kif ukoll barra mit-territorju tagħha, għall-ipproċessar tad-dejta meta dan l-ipproċessar huwa meħtieġ fil-proċess ordinarju tal-kummerċ ta’ dan il-fornitur ta’ servizzi finanzjarji.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tadotta salvagwardji adegwati għall-protezzjoni tal-privatezza u d-drittijiet fundamentali u l-libertà tal-individwi, partikolarment fir-rigward tat-trasferiment ta’ dejta personali.

ARTIKOLU 119

Eċċezzjonijiet speċifiċi

1.       Xejn f’dan il-Kapitolu ma għandu jinftiehem li jimpedixxi Parti, inklużi l-entitajiet pubbliċi tagħha, milli twettaq jew tipprovdi b’mod esklussiv fit-territorju tagħha attivitajiet jew servizzi li jiffurmaw parti minn pjan pubbliku dwar l-irtirar jew sistema statutorja tas-sigurtà soċjali, ħlief meta dawk l-attivitajiet jistgħu jitwettqu, kif ipprovdut mir-regolamenti domestiċi tal-Parti, minn fornituri ta’ servizzi finanzjarji f’kompetizzjoni ma’ entitajiet pubbliċi jew istituzzjonijiet privati.

2.       Xejn f'dan il-Ftehim ma japplika għal attivitajiet imwettqa minn awtorità ta’ bank ċentrali jew minn awtorità monetarja jew minn kwalunkwe entità pubblika oħra sabiex jiġu ssodisfati politiki monetarji jew ta’ rati tal-kambju.

3.       Xejn f'dan il-Kapitolu ma jiġi interpretat li jipprevjeni Parti, inklużi l-entitajiet pubbliċi, milli esklussivament iwettqu jew jipprovdu fit-territorju tagħha attivitajiet jew servizzi f'isem jew bil-garanzija jew bl-użu tar-riżorsi finanzjarji pubbliċi tal-Parti, jew tal-entitajiet pubbliċi tagħha.

ARTIKOLU 120

Organizzazzjonijiet awtoregolatorji

Meta Parti titlob sħubija jew parteċipazzjoni fi kwalunkwe korp awtoregolatorju, jew aċċess għalih, kambju jew suq ta’ titoli jew futuri, aġenzija tal-ikklerjar jew kwalunkwe organizzazzjoni jew assoċjazzjoni oħra, sabiex fornituri ta’ servizzi finanzjarji tal-Parti l-oħra jkunu jistgħu jipprovdu servizzi finanzjarji fuq bażi ugwali ma’ fornituri ta’ servizzi finanzjarji ta’ dik il-Parti, jew meta l-Parti tipprovdi direttament jew indirettament lil tali entitajiet, privileġġi jew vantaġġi fil-forniment ta’ servizzi finanzjarji, il-Parti tiżgura l-osservanza tal-obbligi skont l-Artikoli 79 u 85 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 121

Sistemi ta’ kklerjar u pagament

Skont it-termini u l-kundizzjonijiet li jagħtu trattament nazzjonali, kull Parti għandha tagħti lill-fornituri ta’ servizzi tal-Parti l-oħra stabbiliti fit-territorju tagħha, aċċess għal sistemi ta’ pagament u kklerjar operati minn entitajiet pubbliċi u għal faċilitajiet uffiċjali ta’ finanzjament u finanzjament mill-ġdid li huma disponibbli fl-andament normali ta’ negozju ordinarju. Dan l-Artikolu mhux intenzjonat li jagħti l-aċċess għal faċilitajiet ta’ mutwanti tal-aħħar istanza tal-Parti.

ARTIKOLU 122

Approssimazzjoni gradwali

Bil-ħsieb li tiġi kkunsidrata aktar liberalizzazzjoni fil-kummerċ fis-servizzi, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni eżistenti u futura tal-Ġeorġja mal-istandards tal-aħjar prassi internazzjoni elenkati fl-Artikolu 116(3) ta' dan il-Ftehim kif ukoll mal-lista tal-acquis tal-Unjoni inklużi fl-Anness XV-A ta' dan il-Ftehim.

SUBTAQSIMA 7

SERVIZZI TAT-TRASPORT

ARTIKOLU 123

Kamp ta’ applikazzjoni

Din is-Subtaqsima tistabbilixxi l-prinċipji rigward il-liberalizzazzjoni ta' servizzi interenazzjonali ta' trasport skont it-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista transfruntiera ta' servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 124

Trasport marittimu internazzjonali

1.       Għall-finijiet ta’ din is-Subtaqsima u tat-Taqsima 2 (Stabbiliment), it-Taqsima 3 (Provvista Transfruntiera ta’ servizzi) u t-Taqsima 4 (Preżenza Temporanja ta’ Persuni Fiżiċi għall-Skopijiet ta’ Negozju) ta’ dan il-Kapitolu:

(a)     "trasport marittimu internazzjonali" tinkludi operazzjonijiet ta' trasport bieb sa bieb u multimodali, li huwa l-ġarr tal-merkanzija fejn jintuża aktar minn mezz wieħed ta' trasport, li jinvolvi parti mill-vjaġġ fuq il-baħar, b'dokument wieħed tat-trasport u f'dan ir-rigward id-dritt li jkun hemm kuntratt dirett ma' fornituri ta' modi oħra ta' trasport;

(b)     "servizzi ta’ mmaniġġar ta’ merkanzija marittima" tfisser attivitajiet eżerċitati minn kumpaniji ta’ burdnara, inklużi operaturi tat-terminal, imma li ma tinkludix l-attivitajiet diretti tal-persuni li jaħdmu fil-baċiri tat-tarzni, meta din il-forza tax-xogħol tkun organizzata indipendentement mill-kumpaniji tal-burdnara jew tal-operaturi tat-terminal. L-attivitajiet koperti jinkludu l-organizzazzjoni u s-superviżjoni ta’:

(i)      it-tagħbija/il-ħatt ta’ merkanzija fuq/minn vapur;

(ii)     l-irbit/il-ħall tal-merkanzija;

(iii)    ir-riċeviment/il-kunsinna u ż-żamma sigura tal-merkanzija qabel id-dispaċċ jew wara r-rilaxx;

(c)     "servizzi ta’ approvazzjoni doganali" (alternattivament "servizzi ta’ aġenti doganali") tfisser attivitajiet li jikkonsistu fit-twettiq f'isem Parti oħra tal-formalitajiet doganali li jikkonċernaw l-importazzjoni, l-esportazzjoni jew it-trasport tal-merkanzija, kemm jekk dan is-servizz ikun l-attività ewlenija tal-fornitur tas-servizz jew suppliment tas-soltu tal-attività ewlenija tiegħu;

(d)     "servizzi ta’ stazzjon u ta’ maħżen tal-kontejners" tfisser attivitajiet li jikkonsistu fil-ħażna tal-kontejners, kemm jekk f'żoni portwali jew aktar ’il ġewwa fuq l-art, sabiex jimtlew/jinħattu, jissewwew u jitlestew biex ikunu disponibbli għall-ġarr tal-merkanzija bil-baħar;

(e)     "servizzi ta’ aġenzija marittima" tfisser attivitajiet li jikkonsistu fir-rappreżentanza, f'żona ġeografika partikolari, bħala aġent tal-interessi tan-negozju ta’ linja jew ta’ kumpanija tal-bastimenti waħda jew aktar għall-finijiet li ġejjin:

(i)      il-promozzjoni u l-bejgħ ta’ servizzi ta’ trasport marittimu u servizzi relatati, mill-ħruġ ta’ stimi għall-ħruġ ta’ fatturi, u l-ħruġ ta’ poloz tat-tagħbija f’isem il-kumpaniji, l-akkwist u l-bejgħ mill-ġdid tas-servizzi meħtieġa relatati, it-tħejjija tad-dokumentazzjoni, u l-provvista ta’ informazzjoni kummerċjali;

(ii)     aġir f’isem il-kumpaniji li jorganizzaw fejn isorġi l-bastiment jew fejn jittieħed il-kontroll tal-merkanziji meta jkun meħtieġ;

(f)      "servizzi ta' aġenti tal-merkanzija" (freight forwarding) tfisser attività li tikkonsisti fl-organizzazzjoni u l-monitoraġġ tal-operat tat-tbaħħir f’isem min jimbarka l-merkanzija, permezz tal-akkwist ta’ trasport u servizzi relatati, il-preparazzjoni tad-dokumentazzjoni u l-forniment ta’ informazzjoni kummerċjali;

(g)     "servizzi distributorji" tfisser it-trasportazzjoni ta’ qabel u dik segwenti ta’ merkanzija internazzjonali bil-baħar, notevolment f’kontejner, bejn portijiet li jinsabu f’Parti.

2.       Fir-rigward tat-trasport marittimu internazzjonali, kull Parti taqbel li tiżgura l-applikazzjoni effettiva tal-prinċipju ta’ aċċess mhux ristrett għal tagħbija fuq bażi kummerċjali, il-libertà li tipprovdi servizzi marittimi internazzjonali, kif ukoll trattament nazzjonali fil-qafas ta’ forniment ta’ servizzi bħal dawn.

Fid-dawl tal-livelli eżistenti ta’ liberalizzazzjoni bejn il-Partijiet fit-trasport marittimu internazzjonali:

(a)     il-Partijiet japplikaw b’mod effettiv il-prinċipju tal-aċċess mingħajr restrizzjonijiet għas-swieq u n-negozji marittimi internazzjonali fuq bażi kummerċjali u mhux diskriminatorja;

(b)     il-Partijiet jagħtu lill-bastimenti li jtajru l-bandiera tal-Parti l-oħra jew imħaddma minn fornituri ta’ servizz tal-Parti l-oħra, trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lill-bastimenti tagħha stess fir-rigward, inter alia, tal-aċċess għall-portijiet, l-użu tal-infrastruttura u s-servizzi marittimi awżiljari tal-portijiet, kif ukoll it-tariffi u l-imposti relatati, il-faċilitajiet tad-dwana u l-allokazzjoni ta’ rmiġġi u faċilitajiet għat-tagħbija u l-ħatt.

3.       Fl-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji, il-Partijiet:

(a)     ma jintroduċux arranġamenti ta' qsim bejnithom ta' merkanzija fi ftehimiet futuri ma' pajjiżi terzi li jikkonċernaw servizzi tat-trasport marittimu, inkluż kummerċ f'tagħbija niexfa u likwida u kummerċ tal-linji tat-tbaħħir, u għandhom itemmu, f'perjodu raġonevoli ta' żmien, tali arranġamenti ta' qsim ta' merkanzija f'każ li jeżistu fi ftehimiet preċedenti; u

(b)     mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, għandhom jabolixxu u m'għandhom jintroduċu l-ebda miżura unilaterali u l-ebda ostaklu amministrattiv, tekniku u ta' xort'oħra li jista' jikkostitwixxi restrizzjoni moħbija jew ikollu effetti diskriminatorji fuq il-provvista ħielsa tas-servizzi fit-trasport marittimu internazzjonali.

4.       Kull Parti tippermetti lill-fornituri ta’ trasport marittimu internazzjonali tal-Parti l-oħra li jkollhom stabbiliment fit-territorju tagħha b’kundizzjonijiet ta’ stabbiliment u operat mhux inqas favorevoli minn dawk mogħtija lill-fornituri ta’ servizzi tagħha stess jew dawk ta’ kwalunkwe pajjiż terz, skont liema jkunu l-aħjar.

5.       Kull Parti tpoġġi għad-dispożizzjoni tal-fornituri ta' servizzi ta' trasport marittimu tal-Parti l-oħra, b'termini u kundizzjonijiet raġonevoli u mhux diskriminatorji s-servizzi li ġejjin fil-port: pilotaġġ, irmonk u assistenza minn dgħajjes tal-irmonk, proviġġjon, għoti ta' fjuwil u l-ilma, ġbir ta' skart u r-rimi tal-iskart tas-saborra, servizzi ta' kaptan tal-port, għajnuniet għan-navigazzjoni, servizzi operazzjonali fuq l-art essenzjali għall-operat tal-vapuri, inklużi l-komunikazzjonijiet, il-provvista ta' ilma u tal-elettriku, faċilitajiet għal tiswijiet ta' emerġenza, l-ankrar, irmiġġi u servizzi ta' rmiġġjar.

6.       Kull Parti tippermetti l-moviment ta’ tagħmir bħalma huma kontejners vojta, li ma jkunux qed jinġarru bħala merkanzija bi ħlas, bejn portijiet ta’ Stat Membru tal-UE jew bejn il-portijiet tal-Ġeorġja.

7.       Kull Parti, soġġett għall-awtorizzazzjoni tal-awtorità kompetenti tippermetti lil fornituri ta’ servizzi ta' trasport marittimu internazzjonali tal-Parti l-oħra li jipprovdu servizzi distributorji bejn il-portijiet nazzjonali tagħhom.

ARTIKOLU 125

Trasport bl-ajru

Il-liberalizzazzjoni progressiva tat-trasport bl-ajru bejn il-Partijiet adattat għall-ħtiġiet kummerċjali reċiproċi tagħhom u l-kundizzjonijiet tal-aċċess tas-suq reċiproku huma rregolati bil-Ftehim dwar Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra.

ARTIKOLU 126

Approssimazzjoni gradwali

Bil-ħsieb li tiġi kkunsidrata aktar liberalizzazzjoni fil-kummerċ fis-servizzi, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni eżistenti u futura tal-Ġeorġja mal-lista tal-acquis tal-Unjoni inklużi fl-Anness XV-D ta' dan il-Ftehim.

TAQSIMA 6

KUMMERĊ ELETTRONIKU

SUBTAQSIMA 1

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

ARTIKOLU 127

Għan u prinċipji

1.       Il-Partijiet, filwaqt li jirrikonoxxu li l-kummerċ elettroniku jżid l-opportunijiet kummerċjali f’bosta setturi, jaqblu li jippromwovu l-iżvilupp tal-kummerċ elettroniku bejniethom, partikolarment billi jikkoperaw rigward il-kwistjonijiet illi jirriżultaw mill-kummerċ elettroniku skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu.

2.       Il-Partijiet jaqblu li l-iżvilupp tal-kummerċ elettroniku jrid ikun kumpatibbli mal-istandards internazzjonali ta’ protezzjoni tad-dejta, sabiex tkun żgurata l-fiduċja tal-utenti tal-kummerċ elettroniku.

3.       Il-Partijiet jaqblu li t-trażmissjonijiet elettroniċi għandhom jitqiesu bħala provvista ta’ servizzi, fit-tifsira tat-Taqsima 3 (Il-provvista transfruntiera tas-servizzi) ta’ dan il-Kapitolu, li ma jistgħux ikunu suġġetti għal dazji doganali.

ARTIKOLU 128

Kooperazzjoni fil-kummerċ elettroniku

1.       Il-Partijiet iżommu djalogu dwar kwistjonijiet regolatorji li jirriżultaw mill-kummerċ elettroniku li, fost l-oħrajn, se jindirizza l-kwistjonijiet li ġejjin:

(a)     ir-rikonixximent ta’ ċertifikati ta’ firma elettronika maħruġa lill-pubbliku u l-faċilitazzjoni ta’ servizzi ta’ ċertifikazzjoni transfruntiera;

(b)     ir-responsabbiltà tal-fornituri ta’ servizzi intermedjarji fir-rigward tat-trażmissjoni jew il-ħażna tal-informazzjoni;

(c)     it-trattament ta’ komunikazzjonijiet ta’ kummerċ elettroniku mhux mitluba;

(d)     il-protezzjoni tal-konsumaturi fl-ambitu tal-kummerċ elettroniku, u ukoll

(e)     kwalunkwe kwistjoni oħra rilevanti għall-iżvilupp tal-kummerċ elettroniku.

2.       Tali koperazzjoni tista' tkun fil-forma ta' skambju ta' informazzjoni dwar il-leġiżlazzjoni rispettiva tal-Partijiet dwar dawn il-kwistjonijiet kif ukoll dwar l-implimentazzjoni ta’ tali leġiżlazzjoni.

SUBTAQSIMA 2

RESPONSABBILITÀ TA’ FORNITURI TA’ SERVIZZ INTERMEDJARJU

ARTIKOLU 129

Użu ta’ servizzi ta’ intermedjarji

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li s-servizzi tal-intermedjarji jistgħu jintużaw minn partijiet terzi għal attivitajiet ta’ ksur u huma jipprovdu l-miżuri għal fornituri intermedjarji tas-servizzi, kif stabbilit f’din is-Subtaqsima.[22]

2.       Għall-finijiet tal- Artikolu 130 ta’ dan il-Ftehim, "fornitur ta' servizzi" tfisser fornitur ta’ trażmissjoni, rotot, jew konnessjonijiet ta’ komunikazzjoni onlajn diġitali, bejn jew fost punti speċifikati mill-utent, ta’ materjal magħżul mill-utent, mingħajr modifika tal-kontenut tagħha. Għall-iskopijiet tal-Artikoli 131 u 132 ta’ dan il-Ftehim "fornitur ta' servizzi" tfisser fornitur jew operatur ta’ faċilitajiet għal servizzi onlajn jew l-aċċess għan-netwerk.

ARTIKOLU 130

Responsabbilità ta’ fornituri ta’ servizz intermedjarju: "sempliċi mezz ta' trażmissjoni"

1.       Meta jiġi pprovdut servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni li jkun jikkonsisti mit-trażmissjoni f’netwerk ta’ komunikazzjoni, ta’ informazzjoni pprovduta minn riċevitur tas-servizz, kull waħda mill-Partijiet tiżgura li l-fornitur tas-servizz ma jkunx responsabbli għall-informazzjoni trażmessa, sakemm il-fornitur:

(a)     ma jkunx dak li beda t-trażmissjoni;

(b)     ma jagħżilx lil dak li jirċievi t-trażmissjoni; u

(c)     la jagħżel u lanqas jimmodifika l-informazzjoni li tkun tinstab fit-trażmissjoni.

2.       L-atti tat-trasmissjoni u l-provvediment ta' aċċess li hemm referenza dwarhom fil-paragrafu 1 jinkludu l-ħażna awtomatika, intermedjarja u transitorja tal-informazzjoni trasmessa sakemm din tkun seħħet għall-uniku skop li titwettaq it-trasmissjoni fin-network tal-komunikazzjoni, u basta li l-informazzjoni ma tkunx maħżuna għal perjodu itwal milli raġonevolment ikun meħtieġ għat-trasmissjoni.

3.       Dan l-Artikolu ma jaffettwax il-possibilità għal qorti jew awtorità amministrattiva, skont is-sistemi legali tal-Partijiet, li jinħtieġu li l-fornitur tas-servizz jittermina jew ma jħallix li jsir ksur.

ARTIKOLU 131

Responsabbilità ta’ fornituri ta’ servizz intermedjarju: "caching"

1.       Meta jkun provdut servizz għas-soċjetà tal-informazzjoni li jikkonsisti fit-trasmissjoni fuq network ta' komunikazzjoni minn informazzjoni provduta minn dak li jirċievi s-servizz, kull Parti tiżgura li dak li jipprovdi s-servizz ma jkunx responsabbli għal ħażna awtomatika, intermedjarja jew temporanja ta' dik l-informazzjoni, imwettqa biss għall-iskop li tagħmel aktar effiċjenti t-tmexxija tat-trasmissjoni tal-informazzjoni lil oħrajn li jirċievu s-servizz fuq talba tagħhom, bil-kondizzjoni li:

(a)     il-fornitur ma jimmodifikax l-informazzjoni;

(b)     il-fornitur jikkonforma mal-kundizzjonijiet dwar l-aċċess għall-informazzjoni;

(c)     il-fornitur jkun konformi mar-regoli li jirrigwardaw l-aġġornament tal-informazzjoni, speċifikata f'manjiera ferm rikonoxxuta u wżata mill-industrija;

(d)     il-fornitur ma jinterferix mal-użu legali ta’ teknoloġija, rikonoxxuta u użata b’mod estensiv mill-industrija, sabiex tinkiseb dejta dwar l-użu tal-informazzjoni, u ukoll

(e)     il-fornitur jaġixxi mingħajr dewmien biex ineħħi jew iwaqqaf aċċess għall-informazzjoni li hu jkun żamm malli jkun kiseb l-għarfien reali[23] dwar il-fatt li l-informazzjoni fis-sorsi inizjali tat-trażmissjoni tneħħiet min-netwerk, jew l-aċċess għaliha jkun twaqqaf, jew li qorti jew awtorità amministrattiva tkun ordnat dik it-tneħħija jew it-twaqqif.

2.       Dan l-Artikolu ma jaffettwax il-possibilità għal qorti jew awtorità amministrattiva, skont is-sistemi legali tal-Istati Membri, li jinħtieġu li l-fornitur tas-servizz jittermina jew ma jħallix li jsir ksur.

ARTIKOLU 132

Responsabbilità ta’ fornituri ta’ servizz intermedjarju: "hosting"

1.       Meta jiġi pprovdut servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni li jkun jikkonsisti fil-ħażna ta’ informazzjoni pprovduta minn riċevitur tas-servizz, kull Parti tara li l-fornitur tas-servizz ma jkunx responsabbli għall-informazzjoni maħżuna fuq talba ta’ riċevitur tas-servizz, bil-kundizzjoni li:

(a)     il-fornitur ma jkollux għarfien reali tal-attività illegali jew l-informazzjoni u, fir-rigward tat-talbiet għad-danni, ma jkunx jaf b’fatti jew ċirkustanzi li minnhom l-attività illegali jew l-informazzjoni tkun apparenti; jew

(b)     malli jikseb tali għarfien jew konoxxenza, il-fornitur jaġixxi bil-ħeffa sabiex ineħħi jew jiddiżattiva l-aċċess għall-informazzjoni.

2.       Il-paragrafu 1 ma għandux japplika meta r-riċevitur tas-servizz ikun qiegħed jaġixxi bl-awtorità jew il-kontroll tal-fornitur.

3.       Dan l-Artikolu ma jaffettwax il-possibiltà għal qorti jew awtorità amministrattiva, skont is-sistemi leġali tal-Partijiet, li jeħtieġu lill-fornitur tas-servizz jittermina jew iwaqqaf ksur, l-anqas ma taffettwa l-possibiltà għal Parti li tistabbilixxi proċeduri li jirregolaw it-tneħħija jew it-twaqqif ta' aċċess għall-informazzjoni.

ARTIKOLU 133

Ebda obbligu ġenerali ta’ monitoraġġ

1.       Il-Partijiet ma jimponu l-ebda obbligu ġenerali fuq il-fornituri, meta dawn jipprovdu s-servizzi koperti mill-Artikoli 130, 131 u 132 ta' dan il-Ftehim, sabiex jimmonitorjaw l-informazzjoni li jittrażmettu jew jaħżnu, u lanqas obbligu ġenerali sabiex ifittxu attivament fatti jew ċirkustanzi li jindikaw attività illegali.

2.       Parti tista' tistabbilixxi obbligi għall-fornituri ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni sabiex jinfurmaw fil-pront lill-awtoritajiet kompetenti dwar allegati attivitajiet illegali mwettqa jew informazzjoni pprovduta mir-riċevituri tas-servizz tagħhom, jew obbligu li jikkomunikaw lill-awtoritajiet kompetenti, meta jiġu mitluba minnhom, informazzjoni li tippermetti l-identifikazzjoni ta’ riċevituri tas-servizz tagħhom li magħhom ikollhom ftehimiet ta’ ħażna.

TAQSIMA 7

EĊĊEZZJONIJIET

ARTIKOLU 134

Eċċezzjonijiet Ġenerali

1.       Mingħajr ħsara għall-eċċezzjonijiet ġenerali stipulati fl-Artikolu 415 ta’ dan il-Ftehim, id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu u tal-Annessi XIV-A u XIV-E, XIV-B u XIV-F, XIV-C u XIV-G, XIV-D u XIV-H ta dan il-Ftehim huma suġġetti għall-eċċezzjonijiet li jinsabu f'dan l-Artikolu.

2.       Suġġett għar-rekwiżit li tali miżuri ma jiġux applikati b’mod li jikkostitwixxi mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew mhux ġustifikabbli bejn pajjiżi fejn ikun hemm kundizzjonijiet simili, jew restrizzjoni moħbija fuq l-istabbiliment jew il-forniment transfruntier ta’ servizzi, xejn f’dan il-Kapitolu ma għandu jinftiehem li jimpedixxi l-adozzjoni jew l-infurzar min-naħa ta’ xi Parti ta’ miżuri:

(a)     li jkunu meħtieġa biex iħarsu s-sigurtà pubblika u l-morali pubblika jew biex iżommu l-ordni pubblika;

(b)     li jkunu meħtieġa għall-protezzjoni ta' saħħa jew ħajja tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti;

(c)     li jkunu marbuta mal-konservazzjoni ta’ riżorsi naturali li jistgħu jispiċċaw jekk tali miżuri jiġu applikati flimkien ma’ restrizzjonijiet fuq l-imprendituri domestiċi jew fuq il-forniment jew il-konsum domestiku tas-servizzi;

(d)     li jkunu meħtieġa għall-ħarsien ta’ teżori nazzjonali ta’ valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku;

(e)     li jkunu meħtieġa sabiex jiżguraw il-konformità ma’ liġijiet jew regolamenti li mhumiex inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu fosthom dawk relatati ma’:

(i)      il-prevenzjoni ta’ prattika qarrieqa u frodulenti jew it-trattament tal-effetti ta’ inadempjenza ta’ kuntratti;

(ii)     il-protezzjoni tal-privatezza tal-individwi b'relazzjoni għall-ipproċesar u għat-tixrid tad-dejta personali u l-protezzjoni tal-kunfidenzjalità ta' rekords u ta' kontijiet individwali;

(iii)    is-sikurezza;

(f)      inkonsistenti mal-Artikoli 79 u 85 ta' dan il-Ftehim, bil-kundizzjoni li d-differenza fit-trattament tkun immirata sabiex tiżgura l-impożizzjoni jew il-ġbir ġust jew effettiv ta’ taxxi diretti fir-rigward ta’ attivitajiet ekonomiċi, investituri jew fornituri ta’ servizzi tal-Parti l-oħra[24].

3.       Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu u tal-Annessi XIV-A u XIV-E, XIV-B u XIV-F, XIV-C u XIV-G, XIV-D u XIV-H ta' dan il-Ftehim ma japplikawx għas-sistemi ta' sigurta soċjali rispettivi tal-Partijiet jew għal attivitajiet fit-territorju ta' kull Partiu, li jkunu konnessi, anki jekk okkażjonalment, mal-eżerċizzju tal-awtorità uffiċjali.

ARTIKOLU 135

Miżuri ta’ tassazzjoni

It-trattament ta' nazzjon l-aktar favorit mogħti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu ma japplikax għat-trattament tat-taxxa li l-Partijiet qed jipprovdu jew se jipprovdu fil-futur abbażi ta’ ftehimiet bejn il-Partijiet imfassal biex jevitaw tassazzjoni doppja.

ARTIKOLU 136

Eċċezzjonijiet dwar is-sigurtà

1.       Xejn f’dan il-Ftehim ma jiġi interpretat:

(a)     li jobbliga li xi Parti tagħti kwalunkwe informazzjoni, li hija tqis li d-divulgazzjoni tagħha tmur kontra l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha;

(b)     li ma jħallix xi Parti tieħu xi azzjoni li tikkunsidra neċessarja għall-protezzjoni tal-interessi tas-sigurtá essenzali tagħha:

(i)      li jkollha rabta mal-produzzjoni jew mal-kummerċ ta’ armi, munizzjoni jew materjal belliku;

(ii)     marbuta ma’ attivitajiet ekonomiċi mwettqa direttament jew indirettament biex jiġu mgħoddija provvisti jew provviżjonijiet lil stabbiliment militari;

(iii)    relatati ma' materjali fissjonabbli u fużjonabbli jew mal-materjali li huma dderivati minnhom; jew

(iv)    li tittieħed fi żmien ta’ gwerra jew emerġenza oħra fir-relazzjonijiet internazzjonali. jew

(c)     li jimpedixxi lil kwalunkwe Parti milli tieħu kwalunkwe azzjoni sabiex tfittex li twettaq l-obbligi internazzjonali tagħha sabiex iżżomm il-paċi u s-sigurtà internazzjonali.

KAPITOLU 7

PAGAMENTI KURRENTI U MOVIMENT TA' KAPITAL

ARTIKOLU 137

Pagamenti kurrenti

Il-Partijiet jintrabtu li ma jimponu l-ebda restrizzjoni u jippermettu, f'munita liberament konvertibbli, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu VIII tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali, kwalunkwe pagamenti u trasferimenti fil-kont kurrenti ta’ bilanċ ta’ pagamenti bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 138

Movimenti tal-kapital

1.       Fir-rigward ta’ tranżazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti, minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-Partijiet jiżguraw il-moviment ħieles ta’ kapital relatat ma’ investimenti diretti, inkluż l-akkwiżizzjoni ta' proprjetà immobbli, skont il-liġijiet tal-pajjiż ospitanti, għal investimenti magħmula skont id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 6 (Stabbiliemnt, kummerċ fis-Servizzi u Kummerċ Elettroniku) tat-Titolu IV (Kummerċ u kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, u l-likwidazzjoni jew ir-ripatrijazzjoni ta’ tali kapitali investiti u kwalunkwe profitt li joħroġ minnhom.

2.       Rigward tranżazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti barra mit-tranżazzjonijiet elenkati fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, kull Parti għandha tiżgura mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet oħra ta’ dan il-Ftehim:

(a)     il-moviment ħieles tal-kapital relatat ma' krediti għal tranżazzjonijiet kummerċjali jew għall-provvista ta' servizzi li fihom resident ta’ waħda mill-Partijiet ikun qed jipparteċipa;

(b)     il-moviment ħieles ta’ kapital relatat ma’ investment tal-portafoll, self finanzjarju u krediti mill-investituri tal-Parti l-oħra.

ARTIKOLU 139

Miżuri ta’ salvagwardja

Fejn, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, pagamenti jew movimenti ta’ kapital jikkawżaw, jew jheddu li jikkawżaw, diffikultajiet serji għat-tħaddim tal-politika tar-rata tal-kambju jew tal-politika monetarja, inklużi diffikultajiet serji ta’ bilanċ ta’ pagamenti, fi Stat Membru wieħed jew aktar jew fil-Ġeorġja, il-Partijiet ikkonċernati jistgħu jieħdu miżuri ta’ salvagwardja għal perjodu li ma jaqbiżx is-sitt xhur jekk miżuri bħal dawn ikunu strettament meħtieġa. Il-Parti li tadotta l-miżura ta' salvagwardja tinforma lill-Parti l-oħra minnufih bl-adozzjoni ta' kwalunkwe miżura ta' salvagwardja u, kemm jista' jkun malajr, bi skeda ta' żmien għat-tneħħija tagħha.

ARTIKOLU 140

Faċilitazzjoni u dispożizzjonijiet ta' evoluzzjoni

1.       Il-Partijiet jikkonsultaw bil-ħsieb li jiffaċilitaw il-moviment tal-kapital bejn il-Partijiet sabiex jippromwovu l-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

2.       Matul l-ewwel erba' snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jieħdu miżuri li jippermettu l-ħolqien tal-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni gradwali addizzjonali tar-regoli tal-Unjoni fir-rigward tal-moviment ħieles tal-kapital.

3.       Sa tmiem il-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, jagħmel rieżami tal-miżuri meħuda u jiddetermina l-modalitajiet għal liberalizzazzjoni ulterjuri.

KAPITOLU 8

Akkwist PUBBLIKU

ARTIKOLU 141

Għanijiet

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kontribut li s-sejħiet għall-offerti li jkunu trasparenti, nondiskriminatorji, kompetittivi u miftuħa jagħtu lill-iżvilupp ekonomiku sostenibbli u jiffissaw bħala l-objettiv tagħhom, il-ftuħ effettiv, reċiproku u gradwali tas-swieq tal-akkwist rispettiv tagħhom.

2.       Dan il-Kapitolu jipprevedi aċċess reċiproku għas-swieq tal-akkwist pubbliku abbażi tal-prinċipju ta’ trattament nazzjonali fuq livell nazzjonali, reġjunali u lokali għal kuntratti pubbliċi u konċessjonijiet fis-settur tradizzjonali u kif ukoll fis-settur tal-utilitajiet. Huwa jipprovdi għall-approssimazzjoni progressiva tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku fil-Ġeorġja mal-acquis dwar l-akkwist pubbliku tal-UE, abbażi tal-prinċipji li jiggvernaw l-akkwist pubbliku fl-Unjoni u t-termini u d-definizjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri ta’ akkwist għal kuntratti ta’ xogħlijiet pubbliċi, kuntratti ta’ provvista pubbliċi u kuntratti ta’ servizzi pubbliċi (id-Direttiva 2004/18/KE) u d-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewroepw u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 li tikkordina l-proċeduri tal-akkwist tal-entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u s-servizzi postali (id-Direttiva 2004/17/KE).

ARTIKOLU 142

Kamp ta’ applikazzjoni

1.       Dan il-Kapitolu japplika għal kuntratti pubbliċi ta' xogħlijiet, provvisti u servizzi, kif ukoll għal kuntratti ta' xogħlijiet, provvisti u servizzi fis-settur tal-utilitajiet u wkoll, jekk u meta tali kuntratti jintużaw, għal konċessjonijiet ta’ xogħlijiet u servizzi.

2.       Dan il-Kapitolu japplika għal kwalunkwe awtorità kontraenti jew kwalunkwe entità kontraenti li tissodisfa d-definizzjoni tal-acquis tal-akkwist pubbliku tal-UE (minn issa ’l quddiem imsejħa "l-entitajiet kontraenti"). Hija tkopri wkoll il-korpi rregolati mil-liġi pubblika u l-impriżi pubbliċi fil-qasam tal-utilitajiet bħall-intrapriżi b'sjieda statali li jwettqu attivitajiet relevanti u l-impriżi privati li joperaw abbażi ta’ drittijiet speċjali u esklussivi fil-qasam tal-utilitajiet.[25]

3.       Dan il-Kapitolu japplika għal kuntratti b'valur ogħla mil-limiti minimi stipulati fl-Anness XVI-A ta' dan il-Ftehim.

4.       Il-kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratt pubbliku ikun ibbażat fuq l-ammont totali pagabbli, nett mit-taxxa fuq il-valur miżjud. Meta tkun qed tapplika l-valuri minimi, il-Ġeorġja tikkalkula u tikkonverti dawn il-valuri fil-munita nazzjonali tagħha, bl-użu tar-rati tal-kambju tal-bank nazzjonali tagħha.

5.       Il-valuri minimi jiġu rieżaminati b'mod regolari kull sentejn, li jibdew fis-sena tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, abbażi tal-medja ta’ kuljum tal-valur tal-euro, espress f’Drittijiet Speċjali ta’ Prelevament, matul l-24 xahar li jispiċċaw fl-aħħar jum ta’ Awwissu li jiġi qabel ir-reviżjoni b’effett mill-1 ta' Jannar. Il-valur tal-limiti hekk riveduti, fejn neċessarju, jitqarreb lejn l-eqreb elf euro. Ir-reviżjoni tal-limiti tiġi adottata b'deċiżjoni tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 143

Sfond istituzzjonali

1.       Kull Parti tistabbilixxi jew iżżomm qafas istituzzjonali xieraq u mekkaniżmi neċessarji għal funzjonament tajjeb tas-sistema tal-akkwist pubbliku u l-implimentazzjoni tal-prinċipji f’dan il-Kapitolu.

2.       Il-Ġeorġja b'mod partikolari taħtar:

(a)     korp eżekuttiv fil-livell ta' gvern ċentrali bil-kompitu li jiggarantixxi politika koerenti u l-implimentazzjoni tagħha fl-oqsma kollha relatati mal-akkwist pubbliku. Dak il-korp jiffaċilita u jikkoordina l-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu u jiggwida l-proċess ta’ approssimazzjoni gradwali mal-acquis tal-Unjoni, kif stipulat fl-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim;

(b)     korp imparzjali u indipendenti li jkollu l-kompitu li jirrevedi d-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet kontraenti jew entitajiet matul l-għoti ta’ kuntratti. F'dan il-kuntest, "indipendenti” tfisser li dak il-korp ikun awtorità pubblika li hija seperata mill-entitajiet kontraenti u l-operaturi ekonomiċi kollha. Għandu jkun hemm possibbiltà li d-deċiżjonijiet meħuda minn dan il-korp ikunu suġġetti għal rieżami ġudizjarju.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet responsabbli għall-analiżi ta' ilmenti mill-operaturi ekonomiċi li jikkonċernaw il-ksur tal-liġi domestika jiġu infurżati b'mod effettiv.

ARTIKOLU 144

Standards bażiċi li jirregolaw l-għoti tal-kuntratti

1.       Mhux aktar tard minn tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet ifasslu sett ta' standards bażiċi għall-għoti tal-kuntratti kollha kif stipulat fil-paragrafi 2 sa 15 ta’ dan l-Artikolu. Dawn l-istandards bażiċi joħorġu direttament mir-regoli u mill-prinċipji tal-akkwist pubbliku, kif regolat fl-acquis tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni, inkluż il-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, trattament ugwali, trasparenza u proporzjonalità.

Pubblikazzjoni

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-intenzjonijiet kollha ta' akkwisti jiġu ppubblikati f'mezz xieraq[26] b'mod li jkun suffiċjenti:

(a)     biex jippermettu li s-suq jinfetaħ għall-kompetizzjoni; u

(b)     biex jippermettu li kwalunkwe operatur ekonomiku interesat ikollu aċċess xieraq għall-informazzjoni rigward l-akkwist intenzjonat qabel l-għoti tal-kuntratt u li jesprimi l-interess tiegħu fil-kisba tal-kuntratt.

3.       Il-pubblikazzjoni tkun adattata għall-interess ekonomiku tal-kuntratt għall-operaturi ekonomiċi.

4.       Il-pubblikazzjoni jkun fiha mill-inqas id-dettalji essenzjali tal-kuntratt li se jingħata, il-kriterji għall-għażla kwalitattiva, il-metodu tal-għotja, il-kriterji biex jingħata l-kuntratt u kwalunkwe informazzjoni addizzjonali oħra li l-operaturi ekonomiċi b'mod raġonevoli jkunu jeħtieġu biex jiddeċiedu jekk għandhomx jesprimu l-interess tagħhom fil-kisba tal-kuntratt.

Għoti tal-kuntratti

5.       Il-kuntratti kollha jingħataw permezz ta’ proċeduri ta’ għotja trasparenti u imparzjali li jipprevjenu l-prattiki korrotti. Din l-imparzjalità tkun żgurata b'mod partikolari permezz tad-deskrizzjoni nondiskriminatorja tas-suġġett tal-kuntratt, aċċess ugwali għall-operaturi ekonomiċi kollha, limiti taż-żmien xierqa u approċċ trasparenti u oġġettiv.

6.       Meta jkunu deskritti l-karatteristiċi tax-xogħol, provvista jew servizz rikjest, l-entitajiet kontraenti jużaw deskrizzjonijiet ġenerali ta’ prestazzjoni u funzjonijiet u standards internazzjonali, Ewropej jew nazzjonali.

7.       Id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi rikjesti għal xogħol, provvista jew servizz ma jirreferux għal ditta jew sors speċifiku, jew proċess partikolari, jew marki kummerċjali, privattivi, tipi jew oriġini jew produzzjoni speċifika sakemm tali referenza ma tkunx ġustifikata mis-suġġett tal-kuntratt u akkumpanjata mill-kliem "jew ekwivalenti". Tingħata preferenza għall-użu ta’ deskrizzjonijiet ġenerali ta’ prestazzjoni jew funzjonijiet.

8.       Entitajiet kontareneti ma jimponux kundizzjonijiet li jirriżultaw f'diskriminazzjoni diretta jew indiretta kontra operaturi ekonomiċi tal-Parti l-oħra, bħar-rekwiżi li l-operaturi ekonomiċi interessati fil-kuntratt iridu jkunu stabbiliti fl-istess pajjiż, reġjun jew territorju bħall-entità kontraenti.

Minkejja dan ta’ hawn fuq, f'każijiet fejn huwa ġustifikat minn ċirkostanzi speċifiċ tal-kuntratt, l-applikant magħżul jista jkun meħtieġ jistabilixxi ċerta infrastruttura kummerċjali fuq il-post tat-twettiq tal-kuntratt.

9.       Il-limiti taż-żmien għall-espressjoni ta’ interess u għall-preżentazzjoni tal-offerti tkun suffiċjentament twila biex tippermetti lill-operaturi ekonomiċi mill-Parti l-oħra jagħmlu valutazzjoni xierqa tas-sejħa għall-offerti u jippreparaw l-offerta tagħhom.

10.     Il-parteċianti kollha jridu jkunu jistgħu jafu r-regoli, il-kriterji tal-għażla u dawk tal-għotja applikabbli minn qabel. Dawn ir-regoli jridu japplikaw b'mod ugwali għall-parteċipanti kollha.

11.     Entitajiet kontraenti jistgħu jistiednu għadd limitat ta’ applikanti biex jippreżentaw offerta, sakemm:

(a)     dan isir b'mod trasparenti u nondiskriminatorju; u

(b)     l-għażla tkun ibbażata biss fuq fatturi oġġettivi bħall-esperjenza tal-applikanti fis-settur ikkonċernat, id-daqs u l-infrastruttura tan-negozju tagħhom jew il-kapaċitajiet tekniċi u professonali tagħhom.

Meta jkunu mistiedna għadd limitat ta’ applikanti biex jippreżentaw offerta, jiġi kkunsidrat il-bżonn li tkun żgurata kompetizzjoni adegwata.

12.     L-entitajiet kontraenti jistgħu jużaw proċeduri negozjati biss f'każijiet eċċezzjonali u definiti meta l-użu ta’ tali proċedura effettivament ma jfixkilx il-kompetizzjoni.

13.     L-entitajiet kontraenti jistgħu jużaw sistemi ta’ kwalifika biss bil-kundizzjoni li l-lista tal-operaturi kwalifikati titħejja permezz ta’ proċedura rreklamant, trasparenti u miftuħa biżżejjed. Kuntratti li jaqgħu fl-ambitu ta’ tali sistemi jingħataw ukoll fuq bażi nondiskriminatorja.

14.     Kull waħda mill-Partijiet tara li l-kuntratti jingħataw b'mod trasparenti lill-applikant li jkun ressaq l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża jew l-offerta bl-irħas prezz, abbażi tal-kriteri għas-sejħa għall-offerti u regoli proċedurali stabbili u kkomunikati minn qabel. Id-deċiżjonijiet finali jiġu kkomunikati lill-appllkanti kollha mingħajr dewmien żejjed. Fuq talba ta' applikant irrifjutat, iridu jkunu pprovduti raġunijiet f'dettal suffiċjenti biex jippermetti rieżami ta' tali deċiżjoni.

Protezzjoni ġudizzjarja

15.     Kull waħda mill-Partijiet tara li kwalunkwe persuna li għandha jew li kellha interess li tikseb kuntratt partikolari u li kienet danneġġata, jew qiegħda fis-riskju li tkun danneġġata, b'allegat ksur hija intitolata għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u imparzjali kontra kwalunkwe deċiżjoni tal-entita kontraenti fir-rigwarda tal-għoti ta’ dak il-kuntratt. Id-deċiżjonijiet matul u fi tmiem it-tali rieażami jkunu disponibbli għall-pubbliku b'mod li huwa suffiċjenti biex jinforma lill-operaturi ekonomiċi kollha interessati.

ARTIKOLU 145

Ippjanar tal-approssimazzjoni gradwali

1.       Qabel il-bidu tal-approssimazzjoni gradwali, il-Ġeorġja tissottometti lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, pjan direzzjonali komprensiv għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu bi skedi u miri importanti li jkunu jinkludu r-riformi kollha f’termini ta’ approssimazzjoni għall-acquis tal-Unjoni u l-bini ta’ kapaċità istituzzjonali. Dan il-pjan direzzjonali jkun konformi mal-fażijiet u l-iskedi stabbiliti fl-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim

2.       Wara opinjoni favorevoli mill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, il-pjan direzzjonali jitqies bħala d-dokument ta’ refernza għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu. L-Unjoni tagħmel mill-aħjar biex tassisti lill-Ġeorġja fl-implimnetazzjoni tal-pjan direzzjonali.

ARTIKOLU 146

Approssimazzjoni gradwali

1.       Il-Ġeorġja tara li l-leġiżlazzjoni tagħha dwar l-akkwist pubbliku ssir gradwalment kumpatibbli mal-acquis tal-Unjoni dwar l-akkwist pubbliku.

2.       L-approssimazzjoni għall-acquis tal-Unjoni titwettaq f’fażijiet konsekuttivi kif stabbilit fl-iskeda fl-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim u kif inhu speċifikat b'aktar dettal fl-Annessi XVI-C sa XVI-F, XVI-H, XVI-I u XVI-K tiegħu. L-Annessi XVI-G u XVI-J ta' dan il-Ftehim jidentifikaw elementi nonmandatorji‑ li ma hemmx bżonn li jkunu approssimati, waqt li l-Anessi XVI-L sa XVI-O ta' dan il-Ftehim jidentifikaw elementi tal-acquis tal-Unjoni li jibqgħu lil hinn mill-ambitu tal-approssimazzjoni. F'dan il-proċess, għadha tingħata kunsiderazzjoni dovuta lill-każistika korrispondenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u tal-miżuri ta’ implimentazzjoni adottati mill-Kummissjoni Ewropea, kif ukoll, f'każ li dan ikun neċessarju, ta' kwalunkwe modifiki tal-acquis tal-Unjoni li jkunu seħħew sadanittant. L-implimentazzjoni ta’ kull fażi tiġi evalwata mill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit bl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, u, wara valutazzjoni pożittiva minn dak il-Kumitat, tintrabat mal-għoti reċiproku ta’ aċċess għas-suq kif stabbilit fl-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim. Il-Kummisjoni Ewropea tinnotifika mingħajr dewmien żejjed lill-Ġeorġja bi kwalunkwe modifiki fl-acquis tal-Unjoni. Meta mitluba, hija tipprovdi pariri xierqa u assistenza teknika għall-iskop tal-implimentazzjoni ta' tali modifiki.

3.       Il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-kunfigurazzjoni tal-Kummerċ jipproċedi għall-evalwazzjoni ta' fażi sussegwenti biss wara li l-miżuri għall-implimentazzjoni tal-fażi preċedenti jkunu saru u ġew approvati skont il-modalitajiet stipulati fil-paragrafu 2.

4.       Kull waħda mill-Partijiet tara li dawk l-aspetti u l-oqsma tal-akkwist pubbliku li ma jkunux koperti minn dan l-Artikolu jikkonformaw mal-prinċipji ta’ trasparenza, nondiskriminazzjoni u trattament ugwali kif stabbilit fl-Artikolu 144 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 147

Aċċess għas-suq

1.       Il-Partijiet jaqblu li l-ftuħ effettiv u reċiproku tas-swieq rispettivi tagħhom jintlaħaq gradwalment u simultanjament. Matul dan il-proċess ta’ approssimazzjoni, il-punt safejn jingħata aċċess reċiproku għas-suq ikun marbut mal-progress li jkun sar f'dan il-proċess kif stipulat fl-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim.

2.       Id-deċiżjoni biex tinbeda fażi ulterjuri ta’ ftuħ tas-suq issir abbażi ta' valutazzjoni tal-konformità tal-leġiżlazzjoni adottata mal-acquis tal-Unjoni kif ukoll tal-implimentazzjoni prattika tagħha. Tali valutazzjoni ssir b'mod regolari mill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

3.       Sa dak il-punt li fih il-Parti tkun, skont l-Anness XVI-B ta' dan il-Ftehim, fetħet is-suq tal-akkwist pubbliku tagħha lill-Parti l-oħra:

(a)     l-Unjoni tagħti aċċess għall-proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratt lil kumpaniji tal-Ġeorġja, kemm jekk ikunu stabbiliti fl-Unjoni kemm jekk le - skont ir-regoli dwar l-akkwist pubbliku tal-Unjoni bi trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpaniji tal-Unjoni;

(b)     il-Ġeorġja tagħti aċċess għall-proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratt lil kumpaniji tal-Unjoni, kemm jekk stabbiliti fil-Ġeorġja kemm jekk le, skont ir-regoli nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku bi trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpaniji tal-Ġeorġja.

4.       Wara l-implimentazzjoni tal-aħħar fażi fil-proċess tal-approssimazzjoni leġiżlattiva, il-Partijiet jeżaminaw il-possibilità li jagħtu reċiprokament l-aċċess għas-suq fir-rigward ta’ akkwisti taħt il-valuri minimi stabbiliti fl-Anness XVI-A ta’ dan il-Ftehim.

5.       Il-Finlandja tirriserva l-pożizzjoni tagħha fir-rigward tal-Gżejjer Åland.

ARTIKOLU 148

Informazzjoni

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-entitjiet u l-operaturi ekonomiċi kontraenti jiġu informati kif jixraq dwar il-proċeduri ta’ akkwist pubbliku, anki permezz tal-pubblikazzjoni tal-leġiżlazzjoni u tad-deċiżjonijiet amministrattivi kollha relevanti.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tara li jkun hemm tixrid effettiv ta’ informazzjoni dwar opportunitajiet għal tfigħ ta’ offerti.

ARTIKOLU 149

Kooperazzjoni

1.       Il-Partijiet itejbu l-kooperazzjoni tagħhom permezz ta’ skambji ta’ esperjenzi u informazzjoni relatati mal-aħħjar prattiki u oqsfa regolatorji tagħhom.

2.       L-Unjoni tiffaċilita l-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, anki permess ta’ assistenza teknika fejn xieraq. F'konformità mad-dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni finanzjarja fit-Titolu VII (Assistenza Finanzjarja, u Dispożizzjonijiet Kontra l-Frodi u ta' Kontroll) ta’ dan il-Ftehim, deċiżjonijiet speċifiċi dwar assistenza finanzjarja jittieħdu permezz tal-mekkaniżmi u strumenti relevanti ta' ffinanzjar tal-Unjoni.

3.       Lista indikattiva ta’ kwistjonijiet għal kooperazzjoni hija inkluża fl-Anness XVI-P ta' dan il-Ftehim.

KAPITOLU 9

DRITTIJIET TA' PROPRJETÀ INTELLETTWALI

TAQSIMA 1

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

ARTIKOLU 150

Għanijiet

L-objettivi ta’ dan il-Kapitolu huma:

(a)     li jiġu ffaċilitati l-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti innovattivi u kreattivi bejn il-Partijiet; u

(b)     li jinkseb livell adegwat u effettiv ta’ protezzjoni u infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

ARTIKOLU 151

In-natura u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligi

1.       Il-Partijiet jaraw li jkun hemm l-implimentazzjoni adegwata u effettiva tat-trattati internazzjonali li jirrigwardaw il-proprjetà internazzjonali li tagħhom huma partijiet fosthom il-Ftehim dwar Aspetti Relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali tad-WTO (il-Ftehim TRIPS). Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom jikkumplimentaw u jispeċifikaw ulterjorment id-drittijiet u l-obbligi bejn il-Partijiet skont il-Ftehim TRIPS u trattati internazzjonali oħra fil-qasam tal-proprjetà intellettwali.

2.       Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, l-espressjoni “proprjetà intellettwali” tirreferi mill-inqas għall-kategoriji kollha ta' proprjetà intellettwali li huma koperti mill-Artikoli 153 sa 189 ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali tinkludi l-protezzjoni kontra kompetizzjoni inġusta kif imsemmija fl-Artikolu 10bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Industrijali (1967) (il-Konvenzjoni ta’ Pariġi).

ARTIKOLU 152

Eżawriment

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għal reġim ta’ eżawriment domestiku jew reġjonali tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

TAQSIMA 2

STANDARDS LI JIRRIGWARDAW ID-DRITTIJIET TAL-PROPRJETÀ INTELLETTWALI

SUBTAQSIMA 1

DRITTIJIET TAL-AWTUR U DRITTIJIET RELATATI

ARTIKOLU 153

Protezzjoni mogħtija

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn:

(a)     id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fil-Konvenzjoni ta’ Berna għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi (il-Konvenzjoni ta’ Berne);

(b)     il-Konvenzjoni Internazzjonali ta' Ruma għall-Ħarsien ta' Atturi, Produtturi ta' Fonogrammi u Organizzazzjonijiet tax-Xandir tal-1961;

(c)     il-Ftehim TRIPS;

(d)     it-Trattat WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur;

(e)     it-Trattat WIPO dwar il-Prestazzjonijiet u l-Fonogrammi.

ARTIKOLU 154

Awturi

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi lill-awturi d-dritt esklussiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu:

(a)     ir-riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti, bi kwalunkwe mezz u kwalunkwe forma; totali jew parzjali, tax-xogħlijiet tagħhom;

(b)     kwalunkwe forma ta’ distribuzzjoni lill-pubbliku, permezz tal-bejgħ jew xorta oħra tal-oriġinal tax-xogħlijiet tagħhom jew ta' kopji tagħhom;

(c)     kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom, b'mezzi bil-fili jew mingħajr fili, inkluż li jagħmlu disponibbli lill-pubbliku x-xogħlijiet tagħhom b’mod li l-membri tal-pubbliku jista' jkollhom aċċess għalihom minn post u ħin magħżul individwalment minnhom.

ARTIKOLU 155

Intrattenituri

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi lill-intrattenituri d-dritt esklussiv li:

(a)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu r-reġistrazzjoni[27]tar-rappreżentazzjonijiet tagħhom;

(b)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu ir-riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti, bi kwalunkwe mezz u kwalunkwe forma; totali jew parzjali, tar-rappreżentazzjonijiet tagħhom;

(c)     jagħmlu disponibbli għall-pubbliku, bil-bejgħ jew b’xi mod ieħor, reġistrazzjonijiet tar-rappreżentazzjonijiet tagħhom;

(d)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu d-disponibblità lill-pubbliku, permezz ta' mezzi bil-fili jew mingħajr fili, b’mod li l-membri tal-pubbliku jkunu jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom, ta' reġistrazzjonijiet tar-rappreżentazzjonijiet tagħhom;

(e)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu x-xandir b’mezzi bla fili u l-komunikazzjoni lill-pubbliku, tar-rappreżentazzjonijiet tagħhom, ħlief meta r-rappreżentazzjoni nnifisha tkun diġà wirja mxandra jew tkun magħmula minn reġistrazzjoni.

ARTIKOLU 156

Produtturi ta’ fonogrammi

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi lill-produtturi ta' fonogrammi d-dritt esklussiv li:

(a)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu r-riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti, bi kwalunkwe mezz u kwalunkwe forma; totali jew parzjali, tal-fonogrammi tagħhom;

(b)     jagħmlu disponibbli għall-pubbliku, bil-bejgħ jew b’xi mod ieħor, il-fonogrammi tagħhom, inklużi kopji tagħhom;

(c)     jawtorizzaw jew jipprojbixxu d-disponibblità tal-fonogrammi tagħhom lill-pubbliku, permezz ta' mezzi bil-fili jew mingħajr fili, b’mod li l-membri tal-pubbliku jkunu jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom.

ARTIKOLU 157

Organizzazzjonijiet tax-Xandir

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi lill-organizzazzjonijiet tax-xandir id-dritt esklussiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu:

(a)     ir-reġistrazzjoni tax-xandiriet tagħhom;

(b)     ir-riproduzzjoni tar-reġistrazzjonijiet tax-xandiriet tagħhom;

(c)     id-disponibilità għall-pubbliku, b’mezzi bil-fili jew mingħajr fili, ta' reġistrazzjonijiet tax-xandiriet tagħhom; u

(d)     ix-xandir mill-ġdid tax-xandiriet tagħhom b'mezzi mingħajr fili, kif ukoll il-komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xandiriet tagħhom jekk tali komunikazzjoni ssir f'postijiet aċċessibbli għall-pubbliku fuq pagament ta’ tariffa għad-dħul.

ARTIKOLU 158

Xandir u komunikazzjoni lill-pubbliku

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi dritt biex jiġi żgurat li titħallas remunerazzjoni unika ekwitabbli mill-utent, jekk fonogramm ippubblikat għall-finijiet kummerċjali, jew riproduzzjoni ta' tali fonogramm, tintuża għax-xandir b'mezzi mingħajr fili jew għal kull komunikazzjoni lill-pubbliku, u li tara li din ir-remunerazzjoni titqassam bejn l-intrattenituri u l-produtturi relevanti tal-fonogramm.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tista', fin-nuqqas ta' ftehim bejn l-intrattenituri u l-produtturi tal-fonogramm, tistipula l-kundizzjonijiet għat-tqassim ta' din ir-rimunerazzjoni bejniethom.

ARTIKOLU 159

Terminu ta’ protezzjoni

1.       Id-drittijiet tal-awtur ta’ xogħol artistiku jew letterarju skont it-tifsira tal-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni ta’ Berna jdumu tul il-ħajja tal-awtur u għal 70 sena wara mewtu, irrispettivament mid-data meta x-xogħol ikun sar legalment disponibbli għall-pubbliku.

2.       It-terminu ta' protezzjoni ta' kompożizzjoni mużikali bil-kliem jiskadi 70 sena wara l-mewt tal-aħħar waħda mill-persuni li ġejjin, kemm jekk dawk il-persuni jkunu identifikati bħala koawturi u kemm jekk le: l-awtur tal-kliem u l-kompożitur tal-kompożizzjoni mużikali, sakemm iż-żewġ kontribuzzjonijiet kienu nħolqu speċifikament għall-kompożizzjoni mużikali rispettiva bil-kliem.

3.       Id-drittijiet tal-intrattenituri jiskadu mhux qabel 50 sena wara d-data tar-rappreżentazzjoni. Madankollu:

(a)     jekk ir-reġistrazzjoni tar-rappreżentazzjoni f'forma li ma tkunx fonogramm, tkun legalment ippubblikata jew legalment ikkomunikaka lill-pubbliku f'dan il-perjodu, id-drittijiet jiskadu 50 sena mid-data tal-ewwel pubblikazzjoni bħal din jew l-ewwel komunikazzjoni bħal din lill-pubbliku, liema minnhom tkun l-ewwel;

(b)     jekk ir-reġistrazzjoni tar-rappreżentazzjoni permezz ta' fonogramm tkun legalment ippubblikata jew legalment ikkomunikata lill-pubbliku f'dan il-perjodu, id-drittijiet jiskadu 70 sena mid-data tal-ewwel pubblikazzjoni bħal din jew l-ewwel komunikazzjoni bħal din lill-pubbliku, liema minnhom tkun l-ewwel.

4.       Id-drittijiet tal-produtturi ta’ fonogrammi jiskadu mhux qabel 50 sena wara li tkun saret ir-reġistrazzjoni. Madankollu:

(a)     jekk fonogramm ikun ippubblikat legalment f'dan il-perjodu, id-drittijiet imsemmija jiskadu mhux qabel 70 sena mid-data tal-ewwel pubblikazzjoni legali. jekk ma tkun saret l-ebda pubblikazzjoni legali fil-perjodu msemmi fl-ewwel sentenza, u jekk il-fonogramm ikun legalment komunikat lill-pubbliku waqt dan il-perjodu, id-drittijiet imsemmija jiskadu mhux qabel 70 sena mid-data tal-ewwel komunikazzjoni legali lill-pubbliku;

(b)     jekk 50 snin wara li fonogramm ikun ippubblikat jew ikkomunikat legalment lill-pubbliku, il-produttur ta’ fonogrammi ma joffrix kopji tal-fonogramm għall-bejgħ fi kwantità suffiċjenti, jew ma jqegħdux għad-dispożizzjoni tal-pubbliku, l-intrattenitur jista’ jittermina l-kuntratt li bih ikun ittrasferixxa jew jassenja d-drittijiet tiegħu fir-reġistrazzjoni tar-rappreżentazzjoni tiegħu lill-produttur ta’ fonogrammi.

5.       Id-drittijiet tal-organizzazzjonijiet tax-xandir jiskadu mhux qabel 50 sena wara l-ewwel trażmissjoni ta’ xandira, kemm jekk din ix-xandira tkun trażmessa b'mezzi bil-fili jew mingħajr, inkluż permezz ta' xandir bil-kejbil jew bis-satellita.

6.       It-termini stabbiliti f'dan l-Artikolu jiġu kkalkolati mill-ewwel jum ta' Jannar tas-sena li ssegwi l-fatt li jagħti bidu għalihom.

ARTIKOLU 160

Protezzjoni ta’ miżuri teknoloġiċi

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi protezzjoni legali adegwata kontra ċ-ċirkomvenzjoni ta' kwalunkwe miżura teknoloġika effettiva li l-persuna kkonċernata twettaq fl-għarfien, jew b’raġunijiet raġjonevoli li jkollha għarfien, li tkun qiegħda ssegwi dak il-għan.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi protezzjoni legali adegwata kontra l-manifattura, l-importazzjoni, id-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-kiri, ir-reklamar għall-bejgħ jew għall-kiri, jew il-pussess għal skopijiet kummerċjali, ta’ apparat, prodotti jew komponenti, jew il-forniment ta’ servizzi li:

(a)     jiġu promossi, reklamati jew kummerċjati għall-iskop taċ-ċirkomvenzjoni ta' xi miżura teknoloġika effettiva;

(b)     ikollhom biss skop jew użu kummerċjali sinifikanti limitat, għajr għal dak li jiċċirkomvjenu xi miżuri teknoloġiċi effettivi, jew

(c)     ikunu primarjament iddisinjati, magħmula, adattati jew imwettqa għall-iskop li jippermettu jew jiffaċilitaw iċ-ċirkomvenzjoni ta’ kwalunkwe miżura teknoloġika effettiva.

3.       Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, l-espressjoni "miżura teknoloġika” tfisser kwalunkwe teknoloġija, strument jew komponent li, fl-andament normali tal-operazzjoni tiegħu, ikun imfassal sabiex jevita jew jillimita atti, fir-rigward ta’ xogħlijiet jew materjal ieħor protett, li ma jkunux awtorizzati mid-detentur ta’ kwalunkwe drittijiet tal-awtur jew kwalunkwe dritt relatat mad-drittijiet tal-awtur kif previst mil-liġi domestika. Miżuri teknoloġiċi jitqiesu “effettivi” fejn l-użu ta’ xogħol jew materjal ieħor protett ikun ikkontrollat mid-detenturi tad-drittijiet permezz ta’ applikazzjoni ta’ kontroll għal aċċess jew ta' proċess ta’ protezzjoni, bħal kriptaġġ, scrambling jew trasformazzjoni oħra tax-xogħol jew materjal ieħor jew mekkaniżmu ta’ kontroll tal-ikkupjar li jilħaq l-objettiv ta’ protezzjoni.

ARTIKOLU 161

Protezzjoni ta’ informazzjoni dwar l-immaniġġjar tad-drittijiet

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi protezzjoni legali adegwata kontra kwalunkwe persuna li twettaq xi wieħed mill-atti li ġejjin mingħajr ma jkollha l-awtorità:

(a)     tneħħija jew tibdil f’kull informazzjoni elettronika dwar l-immaniġġjar ta’ drittijiet, jew

(b)     id-distribuzzjoni, l-importazzjoni għad-distribuzzjoni, ix-xandir, il-komunikazzjoni jew it-tpoġġija għad-dispożizzjoni tal-pubbliku, ta’ xogħlijiet jew affarijiet oħra protetti taħt dan il-Ftehim, li minnhom tkun tneħħiet jew ġiet mibdula mingħajr awtorizzazzjoni, informazzjoni elettronika dwar l-immaniġġjar tad-drittijiet,

jekk tali persuna tkun taf, jew ikollha raġunijiet biżżejjed sabiex tkun taf, li billi tagħmel dan tkun qiegħda tikkawża, tippermetti, tiffaċilita jew taħbi l-ksur ta’ kwalunkwe dritt tal-awtur jew dritt marbut mad-drittijiet tal-awtur kif previsti mil-liġi domestika.

2.       Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, l-espressjoni "informazzjoni dwar l-immaniġġjar tad-drittijiet" tfisser kwalunkwe informazzjoni pprovduta mid-detenturi tad-drittijiet li tidentifika x-xogħol jew materjal ieħor li jkun l-oġġett ta' protezzjoni skont dan il-Kapitolu, l-awtur jew kwalunkwe detentur ieħor ta’ drittijiet, jew informazzjoni dwar it-termini u l-kundizzjonijiet tal-użu tax-xogħol jew materjal ieħor, u kwalunkwe numru jew kodiċi li jirrappreżentaw tali informazzjoni. Il-paragrafu 1 japplika meta xi waħda minn dawn l-elementi ta' informazzjoni tkun assoċjata ma’ kopja ta’, jew tidher b’rabta ma', il-komunikazzjoni lill-pubbliku, ta’ xogħol jew materjal ieħor li jkun l-oġġett ta' protezzjoni skont dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 162

Eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet

1.       Skont il-konvenzjonijiet u t-trattati internazzjonali li għalihom huma Parti, kull waħda mill-Partijiet tista' tipprovdi li jkun hemm limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet stipulati fl-Artikoli 154 sa 159 ta' dan il-Ftehim biss f’ċerti każi speċjali li ma jmorrux kontra l-isfruttament normali tal-materjal protett u li ma jippreġudikawx b'mod mhux raġunat l-interessi leġittimi tad-detentur tad-drittijiet.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi li l-atti temporanji ta’ riproduzzjoni msemmija fl-Artikolu 155 sa 158 ta’ dan il-Ftehim, li jkunu tranżitorji jew inċidentali, li jkunu parti integrali u essenzjali ta' proċess teknoloġiku u li l-iskop uniku tagħhom ikun li jippermettu:

(a)     it-trasmissjoni f’network bejn partijiet terzi minn intermedju, jew

(b)     l-użu skont il-liġi ta' xogħol jew ta' materjal protett ieħor, u li ma jkollhom ebda sinifikat ekonomiku indipendenti, ikunu eżenti mid-dritt ta’ riproduzzjoni stabbilit fl-Artikolu 155 sa 158 ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 163

Dritt tal-artisti ta' bejgħ mill-ġdid ta' xogħlijiet tal-arti

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi, għall-benefiċċju tal-awtur ta’ xogħol oriġinali tal-arti, id-dritt ta’ bejgħ mill-ġdid, li jiġi definit bħala d-dritt inaljenabbli, li ma jistax jiġi ċedut, lanqas minn qabel, sabiex jirċievi royalty ibbażata fuq il-prezz tal-bejgħ għal kwalunkwe bejgħ mill-ġdid tax-xogħol, sussegwentament wara l-ewwel trasferiment tax-xogħol mill-awtur.

2.       Id-dritt imsemmi fil-paragrafu 1 japplika għall-atti kollha ta’ bejgħ mill-ġdid li jinvolvu bħala bejjiegħa, xerrejja jew intermedjarji professjonisti tas-suq tal-arti, bħal kmamar fejn jinbiegħu oġġetti bl-irkant, galleriji tal-arti u, b’mod ġenerali, kwalunkwe negozjanti ta' xogħlijiet tal-arti.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tista' tipprovdi li d-dritt imsemmi fil-paragrafu 1 ma jgħoddx għal atti ta’ bejgħ mill-ġdid fejn il-bejjiegħ ikun kiseb ix-xogħol direttament mill-awtur inqas minn tliet snin qabel dak il-bejgħ mill-ġdid u fejn il-prezz tal-bejgħ mill-ġdid ma jkunx jaqbeż ċertu ammont minimu.

4.       Ir-royalty titħallas mill-bejjiegħ. Kull waħda mill-Partijiet tista' tipprovdi li waħda mill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li hemm riferenza għalihom fil-paragrafu 2, li ma tkunx il-bejjiegħ, tkun responsabbli waħedha, jew taqsam ir-responsabbiltà mal-bejjiegħ għall-pagament tar-royalty.

5.       Il-protezzjoni pprovduta tista' tiġi invokata sal-livell permess mill-Parti fejn tiġi invokata din il-protezzjoni. Il-proċedura għall-ġbir u l-ammonti jkunu suġġetti li jiġu stabbiliti fil-liġi nazzjonali.

ARTIKOLU 164

Kooperazzjoni dwar l-immaniġġjar kollettiv tad-drittijiet

Il-Partijiet jagħmlu ħilithom biex jippromwovu d-djalogu u l-kooperazzjoni bejn is-soċjetajiet tal-immaniġġjar kollettiv rispettivi tagħhom bil-għan li jippromwovu d-disponibbiltà ta’ xogħlijiet u materjal ieħor protett u t-trasferiment ta’ royalties għall-użu ta' tali xogħlijiet jew materjal ieħor protett.

SUBTAQSIMA 2

MARKI KUMMERĊJALI

ARTIKOLU 165

Ftehimiet internazzjonali

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn:

(a)     il-Protokoll rigward il-Ftehim ta' Madrid fir-Rigward tar-Reġistrazzjoni Internazzjonali tal-Marki Kummerċjali, kif ukoll

(b)     il-Ftehim ta' Nizza rigward il-Klassifikazzjoni Internazzjonali tal-Prodotti u s-Servizzi għall-Iskop tar-Reġistrazzjoni tal-Marki.

ARTIKOLU 166

Proċedura ta’ reġistrazzjoni

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għal sistema tar-reġistrazzjoni tal-marki kummerċjali fejn kull deċiżjoni finali negattiva meħuda mill-amministrazzjoni rilevanti tal-marki kummerċjali tiġi kkomunikata lill-applikant bil-miktub u tkun motivata kif dovut.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għall-possibbiltà li jkun hemm oppożizzjoni għal applikazzjonijiet biex jiġu rreġistrati marki kummerċjali. Tali proċedimenti ta’ oppożizzjoni jimxu b'sistema avversarjali.

3.       Il-Partijiet jipprovdu bażi ta' dejta elettronika pubblikament disponibbli ta’ applikazzjonijiet u reġistrazzjonijiet ta' marki kummerċjali.

ARTIKOLU 167

Marki kummerċjali magħrufin sew

Kull waħda mill-Partijiet ddaħħal fis-seħħ l-Artikolu 6bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi u l-Artikolu 16(2) u (3) tal-Ftehim TRIPS dwar il-protezzjoni ta' marki kummeċjali magħrufin sew, u tista’ tqis ir-Rakkomandazzjoni Konġunta dwar Dispożizzjonijiet dwar il-Protezzjoni ta’ Marki Kummerċjali Magħrufa Sew adottata mill-Assembla tal-Unjoni ta’ Pariġi għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Industrijali u mill-Assemblea Ġenerali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO) waqt l-Erbgħa u Tletin Serje ta’ Laqgħat tal-Assemblej tal-Istati Membri tal-WIPO (Settembru 1999).

ARTIKOLU 168

Eċċezzjonijiet għad-drittijiet mogħtija minn marka kummerċjali

Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għal eċċezzjonijiet limitati għad-drittijiet mogħtija minn marka kummerċjali, bħall-użu ġust ta’ termini deskrittivi, il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi kif ipprovdut fl-Artikolu 176, jew eċċezzjonijiet limitati oħra li jqisu l-interessi leġittimi tal-proprjetarju tal-marka kummerċjali u ta’ partijiet terzi.

SUBTAQSIMA 3

INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI

ARTIKOLU 169

Kamp ta’ applikazzjoni

1.       Din is-Subtaqsim tapplika għar-rikonoxximent u għall-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi li jkunu qed joriġinaw fit-territorji tal-Partijiet.

2.       Sabiex indikazzjoni ġeografika ta’ Parti tkun protetta mill-Parti l-oħra, hija tkun tkopri prodotti li jaqgħu fl-ambitu tal-leġiżlazzjoni ta' dik il-Parti msemmija fl-Artikolu 170 ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 170

Indikazzjonijiet ġeografiċi stabbiliti

1.       Wara li eżaminat il-Liġi tal-Ġeorġja dwar Denominazzjonijiet ta’ Oriġini u Indikazzjonijiet Ġeografiċi ta’ Prodotti, adottata fit-22 ta’ Awwissu 1999, l-Unjoni tikkonkludi li dik il-liġi tissodisfa l-elementi stabbiliti fl-Anness XVII-A ta' dan il-Ftehim.

2.       Wara li eżaminat ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1601/91 tal-10 ta’ Ġunju 1991 li jistabbilixxi regoli ġenerali dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni u l-preżentazzjoni ta’ nbejjed aromatizzati, xorb bbażata fuq inbid aromatizzat u cocktails aromatizzati mill-prodotti tal-inbid, ir- Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 tal-20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel, mar-regoli ta' implimentazzjoni tiegħu għar-reġistrazzjoni, il-kontroll u l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi ta’ prodotti agrikoli u prodotti tal-ikel fl-Unjoni Ewropea, Taqsima Ia, Kapitolu I, Titolu II, Parti II tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Ir-Regolament dwar l-OKS Unika) u r-Regolament (KE) Nru 110/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Jannar 2008 dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, l-ittikkettar, u l-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, ta’ xorb spirituż, il-Ġeorġja tikkonkludi li dawn il-liġijiet, ir-regoli u l-proċeduri jissodisfaw l-elementi stabbiliti fl-Anness XVII-A ta' dan il-Ftehim.

3.       Il-Ġeorġja, wara li lestiet proċedura ta’ oġġezzjoni skont il-kriterji stabbiliti fl-Anness XVII-B ta' dan il-Ftehim u wara li eżaminat sommarju tal-ispeċifikazzjonijiet tal-prodotti agrikoli u dawk alimentari li jikkorrispondu għall-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Unjoni elenkati fl-Anness XVII-C ta' dan il-Ftehim u l-indikazzjonijiet ġeografiċi għall-inbejjed, l-inbejjed aromatizzati u x-xorb spirituż elenkati fl-Anness XVII-D ta' dan il-Ftehim, li kienu ġew irreġistrati mill-Unjoni skont il-leġiżlazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, tipproteġi dawk l-indikazzjoniiet ġeografiċi skont il-livell ta’ protezzjoni stipulata f'din is-Subtaqsima.

4.       Il-Ġeorġja, wara li lestiet proċedura ta’ oġġezzjoni skont il-kriterji stabbiliti fl-Anness XVII-B ta' dan il-Ftehim u wara li eżaminat sommarju tal-ispeċifikazzjonijiet tal-prodotti agrikoli u dawk alimentari li jikkorrispondu għall-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Unjoni elenkati fl-Anness XVII-C ta' dan il-Ftehim u l-indikazzjonijiet ġeografiċi għall-inbejjed, l-inbejjed aromatizzati u x-xorb spirituż elenkati fl-Anness XVII-D ta' dan il-Ftehim, li kienu ġew irreġistrati mill-Unjoni skont il-leġiżlazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, tipproteġi dawk l-indikazzjoniiet ġeografiċi skont il-livell ta’ protezzjoni stipulata f'din is-Subtaqsima.

5.       Id-deċiżjonijiet tal-Kumitat Konġunt stabbilit bl-Artikolu 11 tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar il-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi ta’ prodotti agrikoli u alimentari li jikkonċernaw l-emenda tal-Annessi III u IV ta’ dak il-Ftehim, li ttieħdu qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, jitqiesu li jkunu deċiżjonijiet tas-Sottokumitat tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi, u l-indikazzjonijiet ġeografiċi miżjuda mal-Annessi III u IV ta' dak il-Ftehim jitqiesu daqslikieku kienu parti mill-Annessi XVII-C u XVII-D ta’ dan il-Ftehim. Għaldaqstant, il-Partijiet jipproteġu dawk l-indikazzjonijiet ġeografiċi bħala indikazzjonijiet ġeografiċi stabbiliti taħt dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 171

Iż-żieda ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi ġodda

1.       Il-Partijiet jaqblu dwar il-possibbiltà li jiżdiedu indikazzjonijiet ġeografiċi ġodda li għandhom ikunu protetti fl-Annessi XVII-C u XVII-D ta' dan il-Ftehim skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 179(3) ta' dan il-Ftehim wara li jkunu lestew il-proċedura ta’ oġġezzjoni u wara li jkunu eżaminaw ġabra fil-qosor tal-ispeċifikazzjonijiet kif imsemmi fl-Artikolu 170(3) u 170(4) ta' dan il-Ftehim, għas-sodisfazzjon taż-żewġ Partijiet.

2.       Parti mhijiex se tintalab tipproteġi bħala indikazzjoni ġeografika isem li jkun f’konflitt mal-isem ta’ varjetà ta’ pjanti jew ta’ razza ta’ annimali li bħala riżultat aktarx li l-konsumatur ikun żgwidat dwar l-oriġini vera tal-prodott.

ARTIKOLU 172

Kamp ta’ applikazzjoni tal-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi

1.       L-indikazzjonijiet ġeografiċi elenkati fl-Annessi XXII-C u XXII-D ta' dan il-Ftehim, kif ukoll dawk miżjuda skont l-Artikolu 171 ta’ dan il-Ftehim, ikunu protetti kontra:

(a)     kwalunkwe użu kummerċjali dirett jew indirett ta’ isem protett:

(i)      għal prodotti komparabbli li ma jkunux konformi mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott tal-isem protett, jew

(ii)     sa fejn tali użu jisfrutta r-reputazzjoni ta’ indikazzjoni ġeografika;

(b)     kwalunkwe użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni[28], ukoll jekk l-oriġini vera tal-prodott tkun indikata jew jekk l-isem protett ikun tradott jew ikun akkumpanjat minn espressjoni bħal ‘stil’, ‘tip’, metodu’, ‘kif maħdum fi’, ‘imitazzjoni’, ‘togħma’, ‘bħal’ jew simili;

(c)     kwalunkwe indikazzjoni falza jew qarrieqa oħra fir-rigward tal-provenjenza, l-oriġini, in-natura jew il-kwalitajiet essenzjali tal-prodott, fuq l-ippakkjar minn ġewwa jew minn barra, il-materjal ta' reklamar jew dokumenti relatati mal-prodott konċernat, u l-ippakkjar tal-prodott f'konteni li x'aktarx jagħti impressjoni falza rigward l-oriġini tiegħu;

(d)     kull prattika oħra li tista’ tiżgwida lill-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott.

2.       Jekk l-indikazzjonijiet ġeografiċi jkunu totalment jew parzjalment omonimi, il-protezzjoni tingħata lil kull indikazzjoni sakemm din tkun intużat in bona fide u b’attenzjoni xierqa għall-użu lokali u tradizzjonali u għar-riskju effettiv ta’ konfużjoni. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 23 taħt il-Ftehim TRIPS, il-Partijiet se jiddeċiedu b'mod reċiproku l-kundizzjonijiet prattiċi tal-użu li taħthom l-indikazzjonijiet ġeografiċi omonimi se jiddifferenzjaw wieħed mill-ieħor, meta tqis il-bżonn li trattament ġust tal-produtturi konċernati jkun żgurat u li l-konsumaturi ma jiġux imqarrqa. Isem omonimu li jiżgwida lill-konsumatur billi jagħtih x’jifhem li l-prodotti jkunu ġejjin minn territorju ieħor ma għandux jiġi rreġistrat anke jekk l-isem ikun preċiż relattivament għat-territorju, ir-reġjun jew il-post tal-oriġini attwali tal-prodotti konċernati.

3.       Meta Parti, fil-kuntest ta’ negozjati ma’ pajjiż terz, tipproponi li tipproteġi indikazzjoni ġeografika ta’ dak il-pajjiż terz, u l-isem ikun omonimu ma’ indikazzjoni ġeografika tal-Parti l-oħra, din tal-aħħar tkun mgħarrfa u għandha tingħata l-opportunità li tikkummenta qabel ma l-isem jiġi protett.

4.       Xejn f’din is-Subtaqsima ma jobbliga lil Parti li tipproteġi indikazzjoni ġeografika tal-Parti l-oħra li ma tkunx jew li ma tibqax aktar protetta fil-pajjiż tal-oriġini tagħha. Il-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin jekk indikazzjoni ġeografika ma tkunx għadha protetta fil-pajjiż tal-oriġini tagħha.

ARTIKOLU 173

Protezzjoni ta’ traskrizzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi

1.       Indikazzjonijiet ġeografiċi protetti taħt din is-Subtaqsima fil-karattri tal-alfabett Ġeorġjan u f'alfabetti oħra mhux Latini użati uffiċjalment fi Stati Membri tal-UE ikunu protetti flimkien mat-traskrizzjoni tagħhom f’karattri Latini. Din it-traskrizzjoni tista’ tintuża wkoll għal skopijiet ta’ tikkettjar għall-prodotti konċernati.

2.       Bl-istess mod, indikazzjonijiet ġeografiċi protetti taħt din is-Subtaqsima f'alfabett Latin ikunu protetti flimkien mat-traskrizzjoni tagħhom fil-karattri tal-alfabett Ġeorġjan u fil-karattri ta' alfabetti oħra mhux Latini użati uffiċjalment fl-Istati Membri. Din it-traskrizzjoni tista’ tintuża wkoll għal skopijiet ta’ tikkettjar għall-prodotti konċernati.

ARTIKOLU 174

Dritt ta’ użu tal-indikazzjonijiet ġeografiċi

1.       Isem protett taħt din is-Subtaqsima jista’ jintuża minn kwalunkwe operatur li jqiegħed fis-suq prodotti agrikoli, oġġetti alimentari, inbejjed, inbejjed aromatizzati jew xarbiet spiritużi li jkunu konformi mal-ispeċifikazzjoni korrispondenti.

2.       Ladarba indikazzjoni ġeografika tkun protetta taħt din is-Subtaqsima, l-użu ta’ tali isem protett ma għandux ikun suġġett għall-ebda reġistrazzjoni tal-utenti jew għal imposti ulterjuri.

ARTIKOLU 175

Infurzar tal-protezzjoni

Il-Partijiet jinfurzaw il-protezzjoni msemmija fl-Artikoli 170 sa 174 ta' dan il-Ftehim b’azzjonijiet amministrattivi xierqa mill-awtoritajiet pubbliċi tagħhom. Huma jinfurzaw ukoll tali protezzjoni fuq talba ta’ xi parti interessata.

ARTIKOLU 176

Relazzjoni ma' marki kummerċjali

1.       Il-Partijiet jirrifjutaw li jirreġistraw, jew jinvalidaw, ex officio jew meta ssir talba minn parti interessata skont il-leġiżlazzjoni ta’ kull Parti, marka kummerċjali li tkun tikkorrispondi ma' xi waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 172(1) ta' dan il-Ftehim b’rabta ma’ indikazzjoni ġeografika protetta għal prodotti simili, bil-kundizzjoni li applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tal-marka kummerċjali tiġi ppreżentata wara d-data ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni tal-indikazzjoni ġeografika fit-territorju konċernat.

2.       Għall-indikazzjonijiet ġeografiċi msemmija fl-Artikolu 170 ta’ dan il-Ftehim, id-data ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni tkun l-1 ta' April 2012.

3.       Għall-indikazzjonijiet ġeografiċi msemmijin fl-Artikolu 171 ta’ dan il-Ftehim, id-data tal-applikazzjoni għall-protezzjoni tkun id-data tat-trasmissjoni ta' talba lill-Parti l-oħra għall-protezzjoni ta’ indikazzjoni ġeografika.

4.       Il-Partijiet ma għandhomx obbligu li jipproteġu indikazzjoni ġeografika meta, fir-rigward ta’ marka kummerċjali ta’ fama jew magħrufa sewwa, il-protezzjoni tista’ tiżgwida lill-konsumaturi dwar l-identità vera tal-prodott.

5.       Bla ħsara għall-paragrafu 4, il-Partijiet jipproteġu indikazzjonijiet ġeografiċi ukoll fejn tkun teżisti marka kummerċjali minn qabel. Marka kummerċjali minn qabel tfisser marka kummerċjali li l-użu tagħha jikkorrsipondi ma' waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 172(1) ta’ dan il-Ftehim, li għaliha tkun saret applikazzjoni, tkun ġiet irreġistrata jew stabbilita bl-użu, jekk dik il-possibbiltà tkun prevista fil-leġiżlazzjoni kkonċernata, fit-territorju ta’ waħda mill-Partijiet qabel id-data li fija l-applikazzjoni għall-protezzjoni tal-indikazzjoni ġeografika tkun ippreżentata mill-Parti l-oħra taħt din is-Subtaqsima. Tali marka kummerċjali tista’ tibqa' tiġi użata u mġedda minkejja l-protezzjoni tal-indikazzjoni ġeografika, sakemm ma jkunx hemm raġunijiet għall-invalidità jew għar-revoka tal-marka kummerċjali fil-leġiżlazzjoni tal-Partijiet dwar il-marki kummerċjali.

ARTIKOLU 177

Regoli ġenerali

1.       Din is-Subtaqsima tapplika bla ħsara għad-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet skont il-Ftehim tal-WTO.

2.       L-importazzjoni, l-esportazzjoni u t-tqegħid fis-suq ta’ kull prodott imsemmi fl-Artikoli 170 u 171 ta' dan il-Ftehim isiru skont il-liġijiet u r-regolamenti li japplikaw fit-territorju tal-Parti li timporta.

3.       Kwalunkwe kwistjoni li tinqala’ minħabba speċifikazzjonijiet tekniċi ta’ ismijiet irreġistrati jiġu indirizzati fi ħdan il-Kumitat stabbilit fl-Artikolu 179 ta' dan il-Ftehim.

4.       L-indikazzjonijiet ġeografiċi protetti taħt din is-Subtaqsima jistgħu jiġu kkanċellati biss mill-Parti li fija joriġina l-prodott.

5.       Kull speċifikazzjoni tal-prodott imsemmija f’din is-Subtaqsima tkun dik approvata, inkluża kwalunkwe emenda li wkoll tkun ġiet approvata, mill-awtoritajiet tal-Parti li fit-territorju tagħha jkun joriġina l-prodott.

ARTIKOLU 178

Kooperazzjoni u trasparenza

1.       Direttament jew permezz tas-Sottokumitat dwar il-Indikazzjonijiet Ġeografiċi stabbilit skont l-Artikolu 179 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jibqgħu f’kuntatt dwar il-kwistjonijiet kollha relatati mal-implimentazzjoni u l-funzjonament ta' din is-Subtaqsima. Partikolarment, Parti tista’ titlob informazzjoni mill-Parti l-oħra rigward speċifikazzjonijiet ta’ prodott u l-modifika tagħhom, u punti ta’ kuntatt għal dispożizzjonijiet ta’ kontroll.

2.       Kull Parti tista’ tagħmel aċċessibbli għall-pubbliku, l-ispeċifikazzjonijiet jew ġabra fil-qosor tagħhom u l-punti ta’ kuntatt għad-dispożizzjonijiet ta’ kontroll li jkunu jikkorrispondu ma' indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Parti l-oħra, protetti skont dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 179

Sottokumitat tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi

1.       B'dan qed jiġi stabbilit is-Sottokumitat tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi. Huwa jikkonsist minn rappreżentanti tal-Unjoni u tal-Ġeorġja bil-għan li jimmonitorja l-iżvilupp ta’ din is-Subtaqsima u li jintensifika l-kooperazzjoni u d-djalogu tagħhom dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi. Dan jirrapporta lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

2.       Is-Sottokumitat tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi jadotta d-deċiżjonijiet tiegħu b'kunsens. Huwa jistabbilixxi r-regoli ta’ proċedura tiegħu stess. Jiltaqa' meta jintalab minn xi waħda mill-Partijiet, alternattivament fl-UE u fil-Ġeorġja, f’waqt u f’lok u b’mod (li jista' jinkludi l-vidjokoferenza) determinat b’mod reċiproku mill-Partijiet, iżda mhux aktar tard minn 90 ġurnata wara t-talba.

3.       Is-Sottokumitat dwar l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi jieħu ħsieb ukoll il-funzjonament xieraq ta’ din is-Subtaqsima u jista’ jikkunsidra kwalunkwe kwistjoni relatata mal-implimentazzjoni u l-operat tagħha. B’mod partikolari, huwa jkun responsabbli sabiex:

(a)     jemenda l-Artikolu 170(1) u 170(2) ta’ dan il-Ftehim, fir-rigward tar-referenzi għal-liġi applikabbli fil-Partijiet;

(b)     jimmodifika l-Annessi XVII-C u XVII-D ta' dan il-Ftehim fir-rigward tal-indikazzjonijiet ġeografiċi;

(c)     jikkondividi informazzjoni dwar l-iżviluppi leġiżlattivi u ta’ politika dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi u kwalunkwe kwistjoni oħra ta’ interess reċiproku fil-qasam tal-indikazzjonijiet ġeografiċi;

(d)     jikkondividi informazzjoni dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi sabiex tkun ikkunsidrata l-protezzjoni tagħhom skont dan il-Ftehim,

SUBTAQSIMA 4

DISINJI

ARTIKOLU 180

Ftehimiet internazzjonali

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn l-Att ta’ Ġinevra tal-Ftehim tal-Aja dwar ir-Reġistrazzjoni Internazzjonali ta’ Disinji Industrijali tal-1999.

ARTIKOLU 181

Protezzjoni ta’ Disinji Reġistrati

1.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għall-protezzjoni ta' disinji industrijali maħluqa indipendentement li huma oriġinali jew ġodda[29]. Din il-protezzjoni tkun ipprovduta bir-reġistrazzjoni, li tagħti drittijiet esklużivi lid-detenturi ta' disinn reġistrat skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu.

2.       Disinn li jiġi applikat jew inkorporat fi prodott li jikkostitwixxi parti komponenti ta’ prodott kumpless jiġi kkunsidrat biss li jkun ġdid jew oriġinali:

(a)        jekk il-parti komponenti, ladarba tkun ġiet inkorporata fil-prodott kumpless, tibqa' tidher matul l-użu normali ta' dan tal-aħħar, u

(b)       safejn u sakemm dawn il-karatteristiċi viżibbli tal-parti komponenti jwettqu fihom infushom ir-rekwiżiti fir-rigward tan-novità u l-oriġinalità.

3.       L-espressjoni "użu normali" fil-punt (a) tal-paragrafu (2) tfisser l-użu mill-utent aħħari, bl-esklużjoni tal-manutenzjoni, is-servizzjar jew ix-xogħol tat-tiswija.

4.       Is-sid ta’ disinn reġistrat ikollu d-dritt jimpedixxi lil partijiet terzi li ma jkollhomx il-kunsens tas-sid, minn tal-anqas milli jagħmlu, joffru għall-bejgħ, ibigħu, jimpurtaw, jesportaw, jaħżnu jew jużaw prodotti li jġorru jew li jinkorporaw id-disinn protett meta dawn l-atti jsiru għal skopijiet kummerċjali, jippreġudikaw b’mod mhux dovut l-użu normali tad-disinn, jew ma jkunux kompatibbli mal-prattika tal-kummerċ ġust.

5.       Il-perjodu ta’ protezzjoni disponibbli jkun ta' 25 sena, mid-data tal-infilzar tal-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni jew minn data stabbilita skont il-Ftehim tal-Aja dwar id-Depożitu Internazzjonali tad-Disinji Industrijali, bla ħsara għall-Konvenzjoni ta' Pariġi.

ARTIKOLU 182

Eċċezzjonijiet u esklużjonijiet

1.       Kull waħda mill-Partijiet tista' tipprovdi eċċezzjonijiet limitati għall-protezzjoni tad-disinni, bil-kundizzjoni li tali eċċezzjonijiet ma jkunux f’kunflitt inġust mal-isfruttament normali tad-disinji protetti u ma jippreġudikawx inġustament l-interessi leġittimi tas-sid tad-disinn protett, waqt li jitqiesu l-interessi leġittimi ta’ partijiet terzi.

2.       Il-protezzjoni tad-disinji ma testendix għal disinji dettati essenzjalment minn konsiderazzjonijiet tekniċi jew funzjonali. B'mod partikolari ma għandux ikun hemm dritt ta’ disinn f'karatteristiċi tad-dehra ta’ prodott li jkollhom bilfors ikunu riprodotti fil-forma u fil-qisien eżatti tagħhom biex il-prodott, li fih id-disinn ikun inkorporat jew li għalih ikun applikat, ikun jista’ jitqabbad mekkanikament ma’ jew jitqiegħed fi, madwar jew iserraħ ma' prodott ieħor b'mod li kull prodott ikun jista' jaqdi l-funzjoni tiegħu.

ARTIKOLU 183

Relazzjoni mad-dritt tal-awtur

Disinn ikun ukoll eliġibbli għall-protezzjoni skont il-liġi tad-dritt tal-awtur ta’ Parti mid-data li fiha d-disinn ikun inħoloq jew iffissat fi kwalunkwe forma. Il-punt safejn, u l-kundizzjonijiet li fihom, din il-protezzjoni tiġi kkonferita, inkluż il-livell meħtieġ tal-oriġinalità, jiġu stabbiliti minn kull Parti.

SUBTAQSIMA 5

PRIVATTIVI

ARTIKOLU 184

Ftehimiet internazzjonali

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn it-Trattat WIPO dwar il-Kooperazzjoni fejn jidħlu l-Privattivi.

ARTIKOLU 185

Privattivi u Saħħa Pubblika

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tad-Dikjarazzjoni tal-Konferenza Ministerjali tad-WTO dwar il-Ftehim TRIPS u s-Saħħa Pubblika adottata fl-14 ta’ Novembru 2001.

2.       Il-Partijiet jirrispettaw id-Deċiżjoni tal-Kunsill Ġenerali tad-WTO tat- 30 ta’ Awwissu 2003 dwar il-paragrafu 6 tad-dikjarazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tagħha.

ARTIKOLU 186

Ċertifikat ta’ protezzjoni supplimentari

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-prodotti mediċinali u dawk għall-protezzjoni tal-pjanti, protetti bi privattiva fit-territorju rispettiv tagħhom jistgħu jkunu suġġetti għal proċedura amministrattiva ta’ awtorizzazzjoni qabel ma jitpoġġew fis-suq tagħhom. Huma jirrikonoxxu li l-perjodu li jgħaddi bejn il-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għal privattiva u l-ewwel awtorizzazzjoni biex il-prodott jitpoġġa fis-suq rispettiv tagħhom, kif definit għal dak l-iskop mil-liġi domestika, jista’ jqassar il-perjodu ta’ protezzjoni effettiva skont il-privattiva.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tipprovdi għal perjodu ulterjuri ta’ protezzjoni għal prodott mediċinali jew prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li jkun protett bi privattiva u li kien suġġett għal proċedura amministrattiva ta’ awtorizzazzjoni, b'dak il-perjodu jkun ekwivalenti għall-perjodu msemmi fit-tieni sentenza tal-paragrafu 1, imnaqqas b'perjodu ta’ ħames snin.

3.       Minkejja l-paragrafu 2, it-tul ta’ żmien ta' perjodu ieħor ta’ protezzjoni ma jistax jaqbeż il-ħames snin.

4.       Fil-każ ta’ prodotti mediċinali li għalihom ikunu twettqu studji pedjattriċi, u sakemm ir-riżultati ta’ dawk l-istudji jkunu riflessi fl-informazzjoni dwar il-prodott, il-Partijiet jipprovdu għal estensjoni ulterjuri ta’ sitt xhur oħra fuq il-perjodu msemmi fil-paragrafu 2.

ARTIKOLU 187

Protezzjoni ta’ dejta ppreżentata biex tinkiseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti mediċinali[30]

1.       Il-Partijiet jimplimentaw sistema kumprensiva biex jiggarantixxu l-kunfidenzjalità, in-nondivulgazzjoni u n-nonaffidabbiltà tad-dejta ppreżentata għall-iskop li tinkiseb awtorizzazzjoni sabiex prodott mediku jitqiegħed fis-suq.

2.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura, fil-liġi tagħha, li kwalunkwe informazzjoni sottomessa sabiex tinkiseb awtorizzazzjoni biex jitqiegħed prodott mediċinali fis-suq tibqa’ kunfidenzjali u mhux divulgata lil partijiet terzi u tibbenefika minn protezzjoni kontra użu kummerċjali inġust.

3.       Għal dak l-iskop, l-ebda waħda mill-Partijiet, għal perjodu ta’ mill-inqas sitt snin mid-data tal-ewwel awtorizzazzjoni f’waħda mill-Partijiet, ma għandha tippermetti lil applikanti oħra biex iqiegħdu fis-suq l-istess prodott, jew simili, fuq il-bażi tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq mogħtija lill-applikant li jkun ipprovda d-dejta tal-ittestjar jew studji, sakemm l-applikant li kien ipprovda d-dejta tal-ittestjar jew l-istudji ma jkunx ta l-kunsens tiegħu. Matul tali perjodu, d-dejta tat-test jew l-istudji ppreżentati għall-ewwel approvazzjoni ma jintużawx għall-benefiċċju ta’ xi applikant sussegwenti li jkollu l-għan li jikseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali, għajr meta jkun mogħti l-kunsens tal-ewwel applikant.

4.       Il-perjodu ta’ sitt snin imsemmi fil-paragrafu 3 jiġi estiż għal massimu ta’ seba’ snin jekk, matul l-ewwel sitt snin wara li tkun inkisbet l-awtorizzazzjoni inizjali, id-detentur jikseb awtorizzazzjoni għal wieħed jew aktar mill-indikazzjonijiet terapewtiċi ġodda li jitqiesu bħala ta’ benefiċċju kliniku sinifikanti meta mqabbla ma’ terapiji eżistenti.

5.       Il-Ġeorġja tintrabat li tallinja l-leġiżlazzjoni tagħha li tikkonċerna l-protezzjoni tad-dejta għal prodotti mediċinali ma’ dak tal-Unjoni f’data li tiġi deċiża mill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 188

Protezzjoni ta’ dejta biex tinkiseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.

1.       Kull waħda mill-Partijiet tistabbilixxi r-rekwiżiti tas-sigurtà u l-effikaċja qabel ma tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.

2.       Kull Parti tiżgura li d-dejta li tiġi ssottomessa għall-ewwel darba minn applikant sabiex tinkiseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodott għall-protezzjoni tal-pjanti tibbenefika minn protezzjoni kontra użu kummerċjali inġust u ma tintużax għall-benefiċċju ta’ xi persuna oħra li jkollha l-għan li tikseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq, sakemm ma tinkisibx prova tal-kunsens espliċitu tal-ewwel detentur.

3.       Ir-rapport jew it-test sottomess għall-ewwel darba sabiex tinkiseb awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq jridu jissodisfaw il-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)     li jkun għall-awtorizzazzjoni, jew għal emenda ta' awtorizzazzjoni sabiex jiġi permess l-użu fuq wiċċ tar-raba' ieħor, u

(b)     ikun ċertifikat bħala konformi mal-prinċipji ta’ prattika tal-laboratorju tajba jew ta' prattika sperimentali tajba.

4.       Il-perjodu ta’ protezzjoni tad-dejta ikun ta’ mill-inqas għaxar snin li jibdew mid-data tal-ewwel awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq fil-Parti konċernata.

ARTIKOLU 189

Varjetajiet ta' pjanti

Il-Partijiet jipproteġu d-drittijiet tal-varjetajiet tal-pjanti, f’konformità mal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Varjetajiet Ġodda ta’ Pjanti u jikkoperaw sabiex jippromwovu u jinfurzaw dawn id-drittijiet.

TAQSIMA 3

INFURZAR TAD-DRITTIJIET TA' PROPRJETÀ INTELLETWALI

ARTIKOLU 190

Obbligi ġenerali

1.       Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom skont il-Ftehim TRIPS u partikolarment il-Parti III tiegħu, u jipprovdu għal miżuri, proċeduri u rimedji kumplimentari mfissra f'din it-Taqsima, li jkunu neċessarji biex jiġi żgurat l-infurzar tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali[31].

2.       Dawk il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji kumplimentari jkunu ġusti u ekwi u ma jkunux kkomplikati jew għaljin, jew jinvolvu limiti ta' żmien irraġonevoli jew dewmien mhux iġġustifikat meta ma jkunx hemm għalfejn.

3.       Dawk il-miżuri u r-rimedji kumplimentari jkunu wkoll effettivi, proporzjonati u dissważivi u jkunu applikati b'tali mod li jkun evitat il-ħolqien ta' ostakoli għall-kummerċ leġittimu u sabiex ikunu pprovduti salvagwardji kontra l-abbuż tagħhom.

ARTIKOLU 191

Applikanti intitolati

Kull Parti għandha tirrikonoxxi bħala persuni intitolati sabiex ifittxu l-applikazzjoni tal-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji msemmija f’din is-Taqsima u fil-Parti III tal-Ftehim TRIPS:

(a)     lid-detenturi ta’ drittijiet tal-proprjetà intellettwali skont id-dispożizzjonijiet tal-liġi applikabbli;

(b)     lil persuni l-oħra kollha awtorizzati sabiex jużaw dawk id-drittijiet, b'mod partikolari l-persuni li jkollhom liċenzja, safejn ikun permess u jkun skont id-dispożizzjonijiet tal-liġi applikabbli;

(c)     lil korpi tal-immaniġġjar tad-drittijiet kollettivi tal-proprjetà intellettwali li jkunu rikonoxxuti b'mod regolari bħala li għandhom dritt li jirrappreżentaw lid-detenturi ta’ drittijiet tal-proprjetà intellettwali, safejn permess minn, u skont, id-dispożizzjonijiet tal-liġi applikabbli;

(d)     lill-korpi professjonali ta’ difiża li jkunu b'mod regolari rikkonoxxuti bħala li jkollhom dritt li jirrrappreżentaw lid-detenturi tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, safejn ikun permess minn, u skont, id-dispożizzjonijiet tal-liġi applikabbli.

SUBTAQSIMA 3.1

INFURZAR ĊIVILI

ARTIKOLU 192

Miżuri biex ikunu ppreservati l-provi

1.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li, anki qabel il-bidu tal-proċeduri fuq il-merti tal-każ, l-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti jistgħu, fuq applikazzjoni minn parti li tkun ippreżentat evidenza raġonevolment disponibbli sabiex issostni l-allegazzjonijiet tagħha li d-dritt tal-proprjetà intellettwali tagħha jkun inkiser jew ikun ser jinkiser, jordnaw miżuri provviżorji fil-pront u effettivi sabiex tiġi ppreżervata l-evidenza relevanti fir-rigward tal-allegat ksur, suġġett għall-protezzjoni ta’ informazzjoni kunfidenzjali.

2.       Tali miżuri jistgħu jinkludu d-deskrizzjoni dettaljata, bit-teħid tal-kampjuni jew le, jew bil-konfiżka fiżika tal-prodotti li allegatament qed jagħmlu l-ksur u, f'każi xierqa, il-materjali u l-għodod li ntużaw fil-produzzjoni u/jew fid-distribuzzjoni ta’ dawn il-prodotti u d-dokumenti relatati magħhom. Dawk il-miżuri jittieħdu, jekk ikun hemm bżonn, mingħajr ma tinstema l-parti l-oħra, b’mod partikolari fejn kwalunkwe dewmien ikun probabbli li jikkawża dannu irreparabbli lid-detentur tad-dritt jew fejn ikun hemm riskju demostrabbli li tinqered l-evidenza.       

3.       Fejn il-miżuri biex tiġi ppreservata l-evidenza jiġu addotati mingħajr ma tkun instemgħet il-parti l-oħra, il-partijiet affettwati jkunu notifikati mingħajr dewmien u l-aktar tard wara l-esekuzzjoni tal-miżuri.

ARTIKOLU 193

Dritt ta' informazzjoni

1.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li, fil-kuntest tal-proċeduri li jikkonċernaw ksur ta’ dritt ta’ proprjetà intelletwali u b'risposta għal talba ġġustifika u rraġunata ta’ min qed jagħmel it-talba, l-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti jistgħu jordnaw li l-informazzjoni dwar l-oriġini u n-netwerks ta’ distribuzzjoni tal-prodotti jew tas-servizzi li jiksru dritt ta’ proprjetà intelletwali tkun ipprovduta minn min għamel il-ksur u/jew minn kwalunkwe persuna oħra li:

(a)     tkun instabet fil-pussess tal-prodotti li jiksru drittijiet fuq skala kummerċjali;

(b)     tkun instabet li kienet qiegħda tuża s-servizzi ta’ ksur fuq skala kummerċjali;

(c)     tkun instabet li kienet qiegħda tipprovdi fuq skala kummerċjali, servizzi użati fl-attivitajiet ta’ ksur; jew

(d)     tkun instabet li qiegħda tipproduċi, timmanifattura jew tiddistribwixxi prodotti li jiksru drittijiet jew li jkunu qed jipprovdu servizzi, permezz ta’ informazzjoni pprovduta minn xi persuna msemmija fil-punti (a), (b) jew (c).

2.       L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tinkludi, kif xieraq:

(a)     l-ismijiet u l-indirizzi tal-produtturi, il-manifatturi, id-distributuri, il-fornituri u detenturi preċedenti oħra tal-prodotti jew is-servizzi, kif ukoll il-bejjiegħa bl-ingrossa u bl-imnut intenzjonati, u ukoll

(b)     informazzjoni dwar il-kwantitajiet prodotti, manifatturati, konsenjati, riċevuti jew ordnati, kif ukoll il-prezz miksub għall-prodotti jew is-servizzi inkwistjoni.

3.       Il-paragrafi 1 u 2 japplikaw mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet statutarji oħrajn li:

(a)     jagħtu lid-detentur tad-dritt, id-drittijiet li jirċievi informazzjoni aktar sħiħa;

(b)     jirregolaw l-użu fil-proċeduri ċivili jew kriminali, tal-informazzjoni kkomunikata skont dan l-Artikolu;

(c)     jirregolaw ir-responsabbiltà għall-abbuż mid-dritt tal-informazzjoni;

(d)     jagħtu opportunità għal rifjut li tkun pprovduta informazzjoni li tisforza lill-persuna li tissemma fil-paragrafu 1 tammetti l-parteċipazzjoni tagħha jew dik ta' qraba tagħha fi ksur ta' dritt ta' proprjetà intelletwali; jew

(e)     jirregolaw il-protezzjoni tal-kunfidenzjalità tas-sorsi tal-informazzjoni jew l-ipproċessar tad-dejta personali.

ARTIKOLU 194

Miżuri provviżorji

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-awtoritajiet ġudizzjarji, fuq it-talba tal-applikant, jistgħu joħorġu kontra minn allegatament ikun qed iwettaq il-ksur, inġunzjoni interlokutorja maħsuba sabiex tipprevjeni kwalunkwe ksur imminenti ta’ dritt ta’ proprjetà intelletwali jew biex tipprojbixxi, fuq bażi provviżorja u suġġett, fejn ikun xieraq, għal pagament rikorrenti ta’ penali fejn ikun previst fil-liġi nazzjonali, il-kontinwazzjoni tal-ksur allegat ta’ dak id-dritt, jew li tali kontinwazzjoni tkun suġġetta għad-depożitu ta’ garanziji maħsuba biex ikun żgurat il-kumpens tad-detentur tad-dritt. Inġunzjoni interlokutorja tista' tinħareġ wkoll, taħt l-istess kondizzjonijiet, kontra intermedjarju li s-servizzi tiegħu jkunu qegħdin jiġu użati minn parti terzi biex isir ksur tad-dritt tal-proprjetà intellettwali.

2.       Inġunzjoni interlokutorja tista' tinħareġ ukoll sabiex jiġi ordnat il-konfiżka jew iċ-ċessjoni ta' prodotti li dwarhom ikun hemm is-suspett li qed jiksru dritt ta’ proprjetà intelletwali sabiex jipprevjenu d-dħul jew il-moviment tagħhom fil-kanali kummerċjali.

3.       Fil-każ ta’ allegat ksur imwettaq fuq skala kummerċjali, il-Partijiet jiżguraw li, jekk l-applikant juri ċirkustanzi li aktarx jipperikolaw l-irkupru tad-danni, l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu jordnaw is-sekwestru prekawzjonarju tal-proprjetà mobbli u immobbli ta’ min allegatament ikun kiser id-drittijiet, fosthom is-sekwestru ta’ kontijiet bankarji u assi oħra. Għal dak l-għan, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jordnaw aċċess, fejn xieraq, għal dokumenti bankarji, finanzjarji jew kummerċjali taħt il-kontroll tal-persuna li allegatament tkun kisret id-drittijiet.

ARTIKOLU 195

Il-miżuri li jirriżultaw minn deċiżjoni fuq il-merti tal-każ

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti jkunu jistgħu jordnaw, fuq it-talba tal-applikant u mingħajr ħsara għal kwalunkwe danni dovuti lid-detentur tad-dritt minħabba l-ksur, u mingħajr kumpens ta’ kwalunkwe xorta, tal-anqas it-tneħħija definittiva mill-kanali kummerċjali, jew il-qerda tal-prodotti li jkunu sabu fi ksur tad-dritt ta’ proprjetà intellettwali. Jekk ikun xieraq, l-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti jistgħu jordnaw ukoll il-qerda ta’ materjali u għodod użati prinċipalment fil-ħolqien jew il-manifattura ta’ dawk il-prodotti.

2.       L-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Partijiet ikollhom il-poter jordnaw li dawk il-miżuri jitwettqu bl-ispejjeż ta' min ikun kiser id-drittijiet, sakemm ma jiġux invokati raġunijiet partikolari sabiex ma jsirx dan.

3.       Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li, meta tittieħed deċiżjoni ġudizzjarja li ssib ksur ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali, l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu joħorġu inġunzjoni, kontra min ikun kiser id-drittijiet, kif ukoll kontra kull intermedjarju li s-servizzi tiegħu jkunu ntużaw minn parti terza biex tikser dritt ta' proprjetà intellettwali, li tkun immirata sabiex tipprojbixxi l-kontinwazzjoni tal-ksur.

4.       Il-Partijiet jistgħu jipprevedu li, f'każijiet xierqa u fuq it-talba tal-persuna li tista' tkun soġġett għall-miżuri msemmija f'dan l-Artikolu, l-awtoritajiet kompetenti ġudizzjali jistgħu jordnaw kumpens fi flus biex titħallas il-parti li saritilha l-ħsara minflok ma jiġu applikati l-miżuri msemmija f'dan l-Artikolu jekk il-persuna tkun aġixxit mhux intenzjonalment u mingħajr negliġenza, u jekk l-esekuzzjoni tal-miżuri inkwistjoni jikkawżawlha ħsara sproporzjonata u jekk il-kumpens fi flus lill-parti li saritilha l-ħsara jkun jidher raġjonevolment sodisfaċenti.

ARTIKOLU 196

Kumpens

1.       Kull waħda mill-Partijiet tara li l-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti, fuq l-applikazzjoni tal-parti li sarulha d-danni, jordnaw lil min ikun għamel il-ħsara li, konxjament, jew b'raġunijiet validi li jindikaw li kien jaf, daħal f'attività ta' ksur, biex iħallas id-danni lid-detentur tad-dritt skont il-preġudizzju attwali soffert minnha b'riżultat tal-ksur. Meta l-awtoritajiet ġudizzjarji jiffissaw id-danni:

(a)     huma iqisu l-aspetti kollha xierqa, bħalma huma l-konsegwenzi ekonomiċi negattivi, fosthom il-profitti mitlufa, li tkun sofriet il-parti li ssofri dannu, kwalunkwe qligħ inġust li jkun għamel min ikun kiser id-drittijiet u, f’każijiet xierqa, elementi li ma jkunux fatturi ekonomiċi, bħall-ħsara morali kkawżat lid-detentur tad-dritt mill-ksur; jew

(b)     bħala alternattiva għal (a), huma jistgħu, f’każijiet xierqa, jistabbilixxu d-danni bħala somma waħda f’daqqa fuq il-bażi ta’ elementi bħall-inqas ammont ta’ royalties jew tariffi li kienu jkun dovuti kieku min jikser id-drittijiet ikun talab l-awtorizzazzjoni sabiex juża d-dritt tal-proprjetà intellettwali inkwistjoni.

2.       Meta min jikser id-drittijiet ma jkunx involva ruħu konxjament, jew b’raġunijiet suffiċjenti li jkun jaf, f’attività ta’ ksur, il-Partijiet jistgħu jipprevedu li l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu jordnaw l-irkupru ta’ profitti jew il-pagament ta’ danni li jistgħu jkunu stabbiliti minn qabel favur il-persuna danneġġata.

ARTIKOLU 197

Spejjeż legali

Kull waħda mill-Partijiet tiżgura li l-ispejjeż legali raġonevoli u proporzjonati u spejjeż oħra li teħel il-parti rebbieħa jkunu bħala regola ġenerali merfugħa mill-parti t-telliefa, sakemm dan ma jkunx jista' jsir minħabba l-ekwità u bla ħsara għal eċċezzjonijiet ipprovduti minn regoli proċedurali domestiċi.

ARTIKOLU 198

Pubblikazzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji

Kull waħda mill-Partijiet tara li, kemm fi proċeduri legali istitwiti għall-ksur ta’ dritt ta’ proprjetà intelletwali, kif ukoll fi proċeduri legali istitwiti għall-ksur tad-dritt tal-awtur, jew fiż-żewġ każi, l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu jorndaw, fuq it-talba tal-applikant u bi spejjeż tal-persuna li għamlet il-ksur, miżuri xierqa għat-tixrid tal-informazzjoni li tikkonċerna d-deċiżjoni, inklużi l-wiri tad-deċiżjoni u l-pubblikazjoni tagħha b'mod sħiħ jew parzjali.

ARTIKOLU 199

Preżunzjoni tal-oriġini jew tas-sjieda

Bl-għan li jiġu applikati l-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji pprovduti f'din is-Subtaqsima:

(a)     għall-awtur ta’ xogħol litterarju jew artistiku, fin-nuqqas ta’ prova kontrarja, biex ikun ikkunsidrat tali, u konsegwentament biex ikunu intitolat li jiftaħ proċedimenti ta’ ksur, ikun suffiċjenti li ismu/isimha jidher fuq ix-xogħol bil-mod tas-soltu;

(b)     id-dispożizzjoni taħt il-punt (a) tapplika mutatis mutandis għad-detenturi tad-drittijiet relatati mad-drittijiet tal-awtur fir-rigward tal-materja dwar s-suġġett protett tagħha.

SUBTAQSIMA 3.2

DISPOŻIZZJONIJIET OĦRA

ARTIKOLU 200

Miżuri mal-fruntieri

1.       Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 75 ta’ dan il-Ftehim u l-Anness XIII ta’ dan il-Ftehim, dan l-Artikolu jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali ta’ dan il-Ftehim li jirregolaw l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali mill-awtoritajiet doganali u l-obbligi tal-awtoritajiet doganali tal-Partijiet biex jidħlu f’kooperazzjoni.

2.       Meta jimplimentaw miżuri mal-fruntieri għall-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali l-Partijiet għandhom jiżguraw konsistenza mal-obbligi tagħhom skont il-GATT 1994 u l-Ftehim TRIPS.

3.       Id-dispożizzjonijiet dwar il-miżuri mal-fruntieri f’dan l-Artikolu huma ta’ natura proċedurali. Huma jistabbilixxu l-kundizzjonijiet u l-proċeduri għal azzjoni mill-awtoritajiet doganali meta merkanzija suspettata li tikser id-dritt tal-proprjetà intellettwali tkun, jew kellha tkun, taħt kontroll doganali. Huma ma għandhom jaffetwaw bl-ebda mod il-liġi sostantiva tal-Partijiet dwar il-proprjetà intellettwali.

4.       Sabiex jiffaċilitaw l-infurzar effettiv tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, l-awtoritajiet doganali għandhom jadottaw firxa ta’ approċċi sabiex jiġu identifikati vjeġġi li jkollhom merkanzija suspettata li tikser id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Dawn l-approċċi jinkludu tekniki tal-analiżi tar-riskju bbażati, fost l-oħrajn, fuq informazzjoni mogħtija mid-detenturi tad-drittijiet, intelligence miġbura u spezzjonijiet tal-merkanzija.

5.       Il-Partijiet jaqblu li jimplimentaw b’mod effettiv Artikolu 69 tal-Ftehim TRIPS fir-rigward tal-kummerċ internazzjonali ta’ merkanzija suspettata li tikser id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Għal dak l-għan, il-Partijiet jistabbilixxu u jinnotifikaw punti ta’ kuntatt fl-amministrazzjonijiet doganali tagħhom u jkunu lesti jiskambjaw dejta u informazzjoni dwar il-kummerċ ta' din il-merkanzija li jaffettwa liż-żewġ partijiet. Huma, b’mod partikolari, jippromwovu l-iskambju tal-informazzjoni u l-koperazzjoni bejn awtoritajiet doganali fir-rigward tal-kummerċ ta' merkanzija b’marki kummerċjali falsifikati u merkanzija b'piraterija tad-dritt tal-awtur. Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tal-Protokoll II dwar l-Assistenza Amministrattiva Reċiproka fi Kwistjonijiet Doganali ta' dan il-Ftehim, l-awtoritajiet doganali, fejn xieraq, jiskambjaw tali informazzjoni malajr u bir-rispett dovut tal-liġijiet tal-protezzjoni tad-dejta tal-Partijiet.

6.       L-awtoritajiet doganali ta’ kull Parti jikkooperaw, meta jintalbu jew fuq inizjattiva tagħhom stess, biex jipprovdu l-informazzjoni rilevanti disponibbli lill-awtoritajiet doganali tal-Parti l-oħra, b’mod partikolari għal merkanzija fi tranżitu fit-territorju ta’ Parti destinata għall-Parti l-oħra (jew li joriġinaw fiha).

7.       Il-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 74 ta’ dan il-Ftehim għandu jistabbilixxi l-arranġamenti prattiċi meħtieġa rigward l-iskambju tad-dejta u l-informazzjoni msemmija f’dan l-Artikolu.

8.       Il-Protokoll II dwar l-Assistenza Amministrattiva rRċiproka fi Kwistjonijiet Doganali ta' dan il-Ftehim ikun applikabbli fir-rigward tal-ksur tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, mingħajr preġudizzju għall-forom ta’ kooperazzjoni li jirriżultaw mill-applikazzjoni tal-paragrafi 5 sa 7 ta’ dan l-Artikolu.

9.       Il-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 74 ta’ dan il-Ftehim għandu jaġixxi bħala l-Kumitat responsabbli biex jiżgura l-funzjonament tajjeb u l-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 201

Kodiċi ta’ Kondotta

Il-Partijiet jinkoraġġixxu:

(a)     l-iżvilupp permezz tal-kummerċ jew assoċċjazzjonijiet professjonali jew organizzazzjonijiet ta’ kodiċi ta’ kondotta bil-għan li jikkontribwixxu għall-infurzar tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali.

(b)     il-preżentazzjoni lill-awtoritajiet kompetenti rispettivi tagħhom ta’ abbozz ta’ kodiċi ta’ kondotta u ta' kwalunkwe evalwazzjoni tal-applikazzjoni ta’ dawn il-kodiċi ta’ kondotta.

ARTIKOLU 202

Kooperazzjoni

1.       Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw bil-għan li jsostnu l-implimentazzjoni tal-impenji u l-obbligi meħuda taħt dan il-Kapitolu.

2.       L-oqsma ta’ kooperazzjoni jinkludu, iżda mhumiex limitati għal, l-attivitajiet li ġejjin:

(a)     skambju ta’ informazzjoni dwar il-qafas legali fir-rigward tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u r-regoli relevanti tal-protezzjoni u l-infurzar; skambju ta’ esperjenzi dwar il-progress leġiżlattiv f’dawk l-oqsma;

(b)     skambju ta’ esperjenzi u informazzjoni dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-proprejtà intelletwali;

(c)     skambju ta’ esperjenzi dwar l-infurzar fuq livell ċentrali u subċentrali mid-dwana, il-pulizija, il-korpi amministrattivi u ġudizzjarji; koordinazzjoni sabiex tiġi evitata l-esportazzjoni ta’ merkanzija falza, fosthom ma’ pajjiżi oħra;

(d)     bini tal-kapaċità; skambju u taħriġ tal-persunal;

(e)     promozzjoni u tixrid tal-informazzjoni dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, fost l-oħrajn fi ċrieki kummerċjali u s-soċjetà ċivili; sensibilizzazzjoni pubblika tal-konsumaturi u d-detenturi tad-drittijiet;

(f)      titjib tal-kooperazzjoni istituzzjonali, pereżempju bejn l-uffiċċji tal-proprjetà intellettwali;

(g)     promozzjoni attiva tas-sensibilizzazzjoni u l-edukazzjoni tal-pubbliku ġenerali dwar il-politiki tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali: formulazzjoni ta’ strateġiji effettivi biex jiġu identifikati udjenzi ewlenin u ħolqien ta’ programmi ta’ komunikazzjoni biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-konsumatur u tal-midja dwar l-impatt tal-ksur tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inkluż ir-riskju għas-saħħa u s-sikurezza u r-rabta mal-kriminalità organizzata.

KAPITOLU 10

KOMPETIZZJONI

ARTIKOLU 203

Prinċipji

Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-kompetizzjoni ħielsa u mingħajr distorsjoni fir-relazzjonijiet kummerċjali tagħhom. Il-Partijiet jirrikonoxxu li prattiki kummerċjali antikompetittivi u l-interventi mill-istat (inklużi s-sussidji) għandhom il-potenzjal li joħolqu distorsjoni tal-funzjonament tajjeb tas-swieq u jheddu l-benefiċċji tal-liberalizzazzjoni kummerċjali.

ARTIKOLU 204

Leġiżlazzjoni tal-antitrust u tal-fużjonijiet u l-implimentazzjoni tagħha

1.       Kull Parti żżomm fit-territorju rispettiv tagħha, liġijiet komprensivi dwar il-kompetizzjoni li jindirizzaw b'mod effettiv il-ftehimiet antikompetittivi, il-prattiċi miftiehma u l-kondotta antikompetittiva unilaterali minn intrapriżi b’saħħa fis-suq dominanti u li jipprovdu kontroll effettiv tal-konċentrazzjonijiet sabiex jiġi evitat tfixkil sinifikanti għall-kompetizzjoni effettiva u l-abbuż minn pożizzjoni dominanti.

2.       Kull Parti jkollha awtorità responsabbli u mgħammra b’mod adegwat għall-infurzar effettiv tal-liġijiet tal-kompetizzjoni msemmija fil-paragrafu 1.

3.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li japplikaw il-liġijiet rispettivi tagħhom tal-kompetizzjoni b’mod trasparenti u nondiskriminatorju, waqt li jirrispettaw il-prinċipji tal-ġustizzja proċedurali u d-drittijiet tad-difiża tal-intrapriżi konċernati.

ARTIKOLU 205

Monopolji tal-Istat, intrapriżi tal-istat u intrapriżi mogħtija drittijiet speċjali jew esklużivi

1.       Xejn f’dan il-Kapitolu ma għandu jimpedixxi lil Parti milli toħloq jew iżżomm monopolji tal-istat, intrapriżi tal-istat jew li tagħti lil xi intrapriżi drittijiet speċjali jew esklużivi skont il-liġijiet rispettivi tagħha.

2.       Fir-rigward ta’ monopolji tal-istat ta’ xorta kummerċjali, l-intrapriżi tal-istat u l-intrapriżi mogħtija drittjiet speċjali jew esklussivi, kull Parti għandha tiżgura li tali intrapriżi jkunu suġġetti għal-liġijiet tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 204(1), sakemm l-applikazzjoni ta’ dawn il-liġijiet ma xxekkilx il-prestazzjoni, fil-liġi jew fil-fatt, tal-kompiti partikolari ta’ interess pubbliku assenjati lill-intrapriżi inkwistjoni.

ARTIKOLU 206

Sussidji

1.       Għall-fini ta’ dan l-Artikolu, "Sussidju" huwa miżura li tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 1 tal-Ftehim SCM irrispettivament minn jekk jingħatax fir-rigward tal-produzzjoni tal-merkanzija jew il-provvista ta’ servizzi u li jkun speċifiku skont it-tifsira tal-Artikolu 2 ta’ dak il-Ftehim.

2.       Kull Parti tiżgura t-trasparenza fil-qasam tas-sussidji. Għal dan l-għan, kull Parti tirrapporta kull sentejn lill-Parti l-oħra fuq il-bażi legali, il-forma, l-ammont jew il-baġit u fejn ikun possibbli, il-benefiċċjarji tas-sussidju mogħti mill-gvern jew korp pubbliku tagħha f’dak li għandu x’jaqsam mal-produzzjoni ta' merkanzija. Tali rapport jitqies li ġie pprovdut jekk kull parti tqiegħed għad-dispożizzjoni l-informazzjoni relevanti f'websajt aċċessibbli pubblikament.

3.       Fuq talba ta’ Parti, il-Parti l-oħra tipprovdi immedjatament informazzjoni u twieġeb għal mistoqsijiet li jirrigwardaw sussidji partikolari relatati mal-forniment ta’ servizzi.

ARTIKOLU 207

Soluzzjoni tat-tilwim

Id-dispożizzjonijiet dwar il-mekkaniżmu ta’ soluzzjoni tat-tilwim fil-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ma għandhomx japplikaw għall-Artikoli 203, 204 u 205 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 208

Relazzjoni mad-WTO

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu huma bla preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi ta’ Parti skont il-Ftehim tad-WTO, b’mod partikolari l-Ftehim SCM u l-Qbil dwar is-Soluzzjoni tat-Tilwim (DSU).

ARTIKOLU 209

Kunfidenzjalità

Meta jiskambjaw informazzjoni skont dan il-Kapitolu l-Partijiet għandhom jikkunsidraw il-limitazzjonijiet imposti mir-rekwiżiti tas-segretezza professjonali u kummerċjali fil-ġurisdizzjonijiet rispettivi tagħhom.

KAPITOLU 11

DISPOŻIZZJONIJIET MAL-ENERĠIJA MARBUTA MAL-KUMMERĊ

ARTIKOLU 210

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu:

1.       "podotti tal-enerġija" tfisser żejt mhux maħdum (kodiċi SA 27.09), gass naturali (kodiċi SA 27.11) u enerġija elettrika (kodiċi SA 27.16);

2.       "faċilitajiet għat-trasport tal-enerġija" tfisser pajpijiet tat-trasmissjoni bi pressjoni għolja ta’ gass naturali; gralji u linji ta’ trasmissjoni tal-elettriku ta’ vultaġġ għoli, inklużi l-interkonnetturi użati biex jikkollegaw netwerks differenti ta’ trażmissjoni tal-gass jew tal-elettriku; linji tal-pajpijiet tat-trasmissjoni taż-żejt mhux maħdum, ferroviji u faċilitajiet fissi oħra li jimmaniġġaw it-tranżitu ta’ merkanzija tal-enerġija.

3.       “tranżitu” tfisser il-passaġġ ta’ merkanzija tal-enerġija mit-territorju ta’ Parti, permezz, jew le, ta’ trażbord, ħżin, ħatt tat-tagħbija, jew bdil tal-mod tat-trasport, fejn dan il-passaġġ ikun biss biċċa mill-vjaġġ kollu li jibda u jintemm lil hinn mill-fruntieri tal-Parti li l-merkanzija tgħaddi mit-territorju tagħha.

4.       “teħid mhux awtorizzat” tfisser kwalunkwe attività li tikkonsisti minn teħid illegali ta' merkanzija tal-enerġija minn faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija.

ARTIKOLU 211

Tranżitu

Il-Partijiet għandhom jiżguraw tranżitu, konsistenti mal-impenji internazzjonali tagħhom skont id-dispożizzjonijiet tal-GATT 1994 u t-Trattat dwar il-Karta tal-Enerġija.

ARTIKOLU 212

Teħid mhux awtorizzat ta’ merkanzija fi tranżitu

Kull Parti għandha tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tipprojbixxi u tindirizza kwalunkwe teħid mhux awtorizzat ta’ merkanzija ta' enerġija fi tranżitu mit-territorju tagħha minn kwalunkwe entità soġġetta għall-kontroll jew il-ġurisdizzjoni ta' dik il-Parti.

ARTIKOLU 213

Transitu mingħajr interruzzjoni

1.       Parti ma għandhiex tieħu minn jew tinterferixxi mod ieħor fit-tranżitu mit-territorju tagħha ta’ merkanzija tal-enerġija, ħlief meta dan it-teħid jew interferenza oħra tkun speċifikament prevista f’kuntratt jew ftehim ieħor li jirregolaw tali tranżitu jew fejn l-issoktar tal-operat tal-faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija mingħajr azzjoni korrettiva fil-pront toħloq theddida mhux raġonevoli għas-sigurtà pubblika, il-wirt kulturali, is-saħħa, is-sikurezza jew l-ambjent, soġġett għar-rekwiżit li tali azzjoni ma titwettaqx b’mod li jkun jikkostitwixxi mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew mhux ġustifikabbli jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ internazzjonali.

2.       F’każ ta’ tilwim dwar kwalunkwe kwistjoni li tinvolvi lill-Partijiet jew entità waħda jew aktar soġġetti għall-kontroll jew il-ġurisdizzjoni ta’ waħda mill-Partijiet, Parti li mit-territorju tagħha jseħħ it-tranżitu ta' merkanzija tal-enerġija,  qabel il-konklużjoni ta' proċedura ta' soluzzjoni tat-tilwim skont il-kuntratt rilevanti jew ta' proċedura ta' emerġenza skont l-Anness XVIII ta' dan il-Ftehim jew skont il-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim, ma tinterrompix jew tnaqqas dan it-tranżitu, jew tippermetti lil xi entità soġġetta għall-kontroll jew il-ġurisdizzjoni tagħha, inkluża intrapriża kummerċjali statali, li tinterrompi jew tnaqqas dan it-tranżitu, ħlief skont iċ-ċirkustanzi previsti fil-paragrafu 1.

3.       Parti ma tinżammx responsabbli għal interruzzjoni jew tnaqqis ta' tranżitu skont dan l-Artikolu meta dik il-Parti ma tkunx tista' tforni jew tittranżita merkanzija tal-enerġija b'riżultat ta’ azzjonijiet attribwibbli lil pajjiż terz jew entità taħt il-kontroll jew il-ġurisdizzjoni ta’ pajjiż terz.

ARTIKOLU 214

Obbligu ta' tranżitu għall-operaturi

Kull Parti tiżgura li l-operaturi tal-faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija jieħdu l-miżuri neċessarji biex:

(a)     jimminimizzaw ir-riskju ta’ interruzzjoni jew tnaqqis aċċidentali tat-tranżitu;

(b)     jirrestawraw bil-ħeffa l-operazzjoni normali tat-tali tranżitu, li jkun ġie interrott jew mnaqqas b'mod aċċidentali.

ARTIKOLU 215

Awtorità regolatorja

1.       Kull Parti għandha taħtar awtoritajiet regolatorji indipendenti bis-setgħa li jirregolaw is-swieq tal-gass u tal-elettriku. Dawn l-awtoritajiet regolatorji għandhom ikunu legalment distinti u funzjonalment indipendenti minn kwalunkwe intrapriża pubblika jew privata, parteċipant tas-suq jew operatur ieħor.

2.       Id-deċiżjonijiet ta’ awtorità regolatorja u l-proċeduri użati minnha jkunu imparzjali fir-rigward tal-parteċipanti kollha tas-suq.

3.       Operatur affettwat minn kwalunkwe deċiżjoni ta’ awtorità regolatorja jkollu d-dritt jappella minn dik id-deċiżjoni quddiem korp tal-appell li jkun indipendenti mill-partijiet involuti. Meta l-korp tal-appell ma jkollux karattru ġuridiku, dejjem għandhom jingħataw raġunijiet bil-miktub għad-deċiżjoni tiegħu u d-deċiżjonijiet tiegħu jkunu wkoll suġġetti għal analiżi minn awtorità ġuridika imparzjali u indipendenti. Id-deċiżjonijiet li jieħdu l-entitajiet tal-appell ikunu infurzati b'mod effettiv.

ARTIKOLU 216

L-organizzazzjoni tas-swieq

1.       Il-Partijiet jiżguraw li s-swieq tal-enerġija jitħaddmu bil-ħsieb li jinkisbu kundizzjonijiet kompetittivi, sikuri u ambjentalment sostenibbli u ma jiddiskriminawx bejn l-intrapriżi fir-rigward ta' drittijiet jew obbligi.

2.       Minkejja l-paragrafu 1, Parti tista’ timponi fuq l-intrapriżi, fl-interess ekonomiku ġenerali, obbligi li jistgħu jkunu marbuta mas-sigurtà, inkluża s-sigurtà tal-provvista; ir-regolarità, il-kwalità u l-prezzijiet tal-provvisti; u l-protezzjoni ambjentali, inkluża l-effiċjenza fl-enerġija, l-enerġija minn sorsi rinnovabbli u l-protezzjoni tal-klima. Dawn l-obbligi għandhom ikunu definiti b’mod ċar, trasparenti, proporzjonati u verifikabbli.

3.       Meta Parti tirregola l-prezz li bih jinbiegħu l-gass u l-elettriku fis-suq domestiku, dik il-Parti tiżgura li l-metodoloġija sottostanti tal-kalkolu tal-prezz regolat tkun ippubblikata qabel id-dħul fis-seħħ tal-prezz regolat.

ARTIKOLU 217

Aċċess għall-faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija

1.       Kull Parti tiżgura fit-territorju tagħha l-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ aċċess għal terzi parti għall-faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija u l-Gass Naturali Likwefatt u għall-faċilitajiet ta’ ħażna, li tapplika għall-utenti kollha u li tiġi applikata b’mod trasparenti, oġġettiv u nondiskriminatorju.

2.       Kull Parti tiżgura li t-tariffa tal-aċċess għall-faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija u l-kundizzjonijiet l-oħra kollha relatati mal-aċċess għal faċilità tat-trasport tal-enerġija jkunu oġġettivi, raġonevoli, trasparenti u nondiskriminatorji abbażi tal-oriġini, is-sjieda jew id-destinazzjoni tal-merkanzija tal-enerġija.

3.       Kull Parti tiżgura li l-kapaċità teknika u kuntrattata kollha, kemm fiżika u kif ukoll virtwali, tiġi allokata permezz ta’ kriterji u proċeduri trasparenti u nondiskriminatorji.

4.       F’każ li jiġi rrifjutat l-aċċess lill-parti terza, il-Partijiet jiżguraw li fuq talba l-operaturi tal-faċilità tat-trasport tal-enerġija jipprovdu spjegazzjoni sostanzjata kif xieraq lill-parti rikjedenti, bla ħsara għal rimedji legali.

5.       Parti tista’ b’mod eċċezzjonali tidderoga mid-dispożizzjonijiet fil-paragrafi 1 sa 4 skont kriterji oġġettivi stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tagħha. B’mod partikolari, Parti tista’ timplimenta fil-leġiżlazzjoni tagħha l-possibbiltà li tagħti, fuq bażi ta’ każ b’każ, għal perjodu ta’ żmien limitat, eżenzjoni mir-regoli tal-aċċess tal-parti terza għal faċilitajiet tat-trasport tal-enerġija kbar ġodda.

ARTIKOLU218[32]

Relazzjoni mat-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija

1.       Fil-każ ta’ kunflitt bejn id-dispożizzjonijet ta’ dan il-Kapitolu u d-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jew id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni tal-UE applikabbli skont it-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jew id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni applikabbli skont it-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jipprevalu fil-każ ta’ tali kunflitt.

2.       Fl-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, tingħata preferenza lill-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni jew atti oħra li jkunu konsistenti mat-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jew li huma bbażati fuq leġiżlazzjoni applikabbli fl-Unjoni. Fil-każ ta’ tilwima fir-rigward ta’ din il-Kapitolu, il-leġiżlazzjoni jew atti oħra li jissodisfaw dawn il-kriterji jittieħdu bħala konformi ma’ dan il-Kapitolu. Fil-valutazzjoni ta’ jekk il-leġiżlazzjoni jew atti oħra jissodisfawx dawn il-kriterji, titqies kwalunkwe deċiżjoni relevanti li tittieħed skont l-Artikolu 91 tat-Trattat dawr il-Komunità tal-Enerġija.

KAPITOLU 12

TRASPARENZA

ARTIKOLU 219

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu:

1.       "miżura ta’ applikazzjoni ġenerali" tinkludi l-liġijiet, ir-regolamenti, id-deċiżjonijiet ġudizzjarji, id-deċiżjonijiet u l-proċeduri amministrattivi li jistgħu jkollhom impatt fuq kwalunkwe kwistjoni koperta mit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim. Ma tinkludix miżuri li huma indirizzati lil persuna jew grupp ta’ persuni partikolari.

2.       "persuna interessata" tfisser kwalunkwe persuna naturali jew legali stabbilita fit-territorju ta’ Parti li tista' tkun milquta direttament minn miżura ta’ applikazzjoni ġenerali.

ARTIKOLU 220

Għan

B'rikonoxximent tal-impatt li l-ambjent regolatorju jista’ jkollu fuq il-kummerċ u l-investiment bejn il-Partijiet, il-Partijiet jipprovdu ambjent regolatorju prevedibbli għall-operaturi ekonomiċi u proċeduri effiċjenti, anke għall-intrapriżi żgħar u medji, waqt li jitqiesu r-rekwiżiti taċ-ċertezza legali u l-proporzjonalità.

ARTIKOLU 221

Pubblikazzjoni

1.       Kull parti tiżgura li l-miżuri ta' applikazzjoni ġenerali:

(a)     ikunu minnufih u faċilment disponibbli b’mezz magħżul uffiċjalment, u fejn possibbli, b'mezz elettroniku, b’tali mod li kwalunkwe persuna tkun tista' jsir familjari magħhom;

(b)     jipprovdu spjegazzjoni tal-għanijiet u r-raġuni tat-tali miżuri; u

(c)     jippermettu żmien suffiċjenti bejn il-pubblikazzjoni u d-dħul fis-seħħ ta’ tali miżuri, ħlief f’każijiet debitament ġustifikati inkluża s-sigurtà jew kwistjonijiet ta’ emerġenza.

2.       Kull Parti:

(a)     tfittex li tpoġġi għad-dispożizzjoni pubblika fi stadju bikri xieraq kwalunkwe proposta li tadotta jew temenda kwalunkwe miżura ta’ applikazzjoni ġenerali, inkluża spjegazzjoni tal-għan u r-raġuni tat-tali proposta;

(b)     tipprovdi opportunitajiet raġonevoli lill-persuni interessati biex jikkummentaw dwar it-tali proposta u, b’mod partikolari, tippermetti żmien suffiċjenti għal dawn l-opportunitajiet; u

(c)     tfittex li tikkonsidra l-kummenti li tirċievi mingħand persuni interessati fir-rigward tat-tali proposta.

ARTIKOLU 222

Mistoqsijiet u punti ta’ kuntatt

1.       Sabiex tiġi ffaċilitata l-komunikazzjoni bejn il-Partijiet dwar kwalunkwe kwistjoni koperta mit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, kull Parti għandha tagħżel punt ta’ kuntatt li jaġixxi bħala koordinatur.

2.       Kull Parti żżomm jew tistabbilixxi mekkaniżmi xierqa biex twieġeb il-mistoqsijiet mingħand kwalunkwe persuna rigward kwalunkwe miżura ta’ applikazzjoni ġenerali li tkun proposta jew fis-seħħ, u dwar l-applikazzjoni tagħha. Il-mistoqsijiet jistgħu jiġu indirizzati permezz tal-punt ta’ kuntatt stabbilit skont il-paragrafu 1 jew permezz ta’ kwalunkwe mekkaniżmu ieħor, kif xieraq.

3.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li kwalunkwe tweġiba prevista fil-paragrafu 2 tista’ ma tkunx definittiva jew legalment vinkolanti iżda għal skopijiet ta’ informazzjoni biss, sakemm ma jkunx previst mod ieħor fil-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom.

4.       Fuq talba ta’ xi Parti, il-Parti l-oħra għandha tipprovdi immedjatament informazzjoni u risposta għal mistoqsijiet li jirrigwardaw kwalunkwe miżura ta’ applikazzjoni ġenerali jew kwalunkwe proposta li tiġi adottata jew emendata kwalunkwe miżura ta’ applikazzjoni ġenerali li l-Parti rikjedenti tqis li tista’ taffettwa l-operat tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, irrispettivament minn jekk il-Parti rikjendneti tkunx ġiet innotifikata qabel b’dik il-miżura.

ARTIKOLU 223

Amministrazzjoni ta’ miżuri ta’ applikazzjoni ġenerali

1.       Kull Parti għandha tamministra b’mod oġġettiv, imparzjali u raġjonevoli l-miżuri kollha ta’ applikazzjoni ġenerali.

2.       Għal dan l-għan, kull Parti, meta tapplika miżuri bħal dawn lil persuni, oġġetti jew servizzi partikolari tal-Parti l-oħra f'każijiet speċifiċi:

(a)     tagħmel ħilitha biex tipprovdi lill-persuni interessati li jkunu affettwati direttament minn proċediment amministrattiv, b’avviż raġonevoli, skont il-proċeduri tagħha, meta jinbeda proċediment, li jinkludi deskrizzjoni tan-natura tal-proċediment, dikjarazzjoni tal-awtorità legali li tniedi l-proċediment u deskrizzjoni ġenerali ta’ kwalunkwe kwistjoni li dwarha jkun hemm konstroversja;

(b)     tagħti opportunità raġonevoli lil tali persuni interessati sabiex jippreżentaw fatti u argumenti b’appoġġ għall-pożizzjonijiet tagħhom qabel ma tittieħed kwalunkwe azzjoni amministrattiva finali, safejn jippermettu ż-żmien, in-natura tal-proċediment u l-interess pubbliku; u

(c)     tiżgura li l-proċeduri tagħha jkunu bbażati fuq u mwettqa skont il-liġi domestika tagħha.

ARTIKOLU 224

Rieżami u appell

1.       Kull Parti għandha tistabbilixxi jew iżżomm tribunali ġudizzjarji, arbitrali jew amministrattivi jew proċeduri għall-fini ta’ rieżami fil-pront u, fejn ikun ġustifikat, il-korrezzjoni ta’ azzjoni amministrattiva relatata mal-kwistjonijiet koperti mit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim. Dawn it-tribunali jew il-proċeduri jkunu imparzjali u indipendenti mill-uffiċċju jew l-awtorità fdata bl-infurzar amministrattiv u dawk responsabbli minnhom ma jkollhom l-ebda interess sostanzjali fl-eżitu tal-kwistjoni.

2.       Kull Parti tiżgura li, fi kwalunkwe tribunal jew proċedura minn dawn, il-partijiet fil-proċediment jingħataw id-dritt għal:

(a)     opportunità raġonevoli biex isostnu jew jiddefendu l-pożizzjonijiet rispettivi tagħhom; u

(b)     deċiżjoni bbażata fuq l-evidenza u s-sottomissjonijiet ta’ rekord jew, fejn ikun meħtieġ mil-liġi, ir-rekord kompilat mill-awtorità amministrattiva.

3.       Kull Parti tiżgura li, suġġett għal appell jew rieżami ulterjuri kif previst fil-liġi tagħha, it-tali deċiżjoni tiġi implimentata minn, u tirregola l-prassi tal-uffiċċju jew l-awtorità fir-rigward tal-azzjoni amministrattiva inkwistjoni.

ARTIKOLU 225

Kwalità u prestazzjoni regolatorja u imġiba amministrattiva tajba

1.       Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw fil-promozzjoni tal-kwalità u l-prestazzjoni regolatorja, fosthom permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi dwar il-politiki regolatorji u l-valutazzjonijiet tal-impatt regolatorji rispettivi tagħhom.

2.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-prinċipji ta’ mġiba amministrattiva tajba[33], u jaqblu li jikkoperaw fil-promozzjoni ta' dawn il-prinċipji, fosthom permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi.

ARTIKOLU 226

Regoli speċifiċi

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe regola speċifika dwar it-trasparenza stabbilita f’Kapitoli oħra tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

KAPITOLU 13

KUMMERĊ U ŻVILUPP SOSTENIBBLI

ARTIKOLU 227

Kuntest u objettivi

1.       Il-Partijiet ifakkru l-Aġenda 21 tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp tal-1992, id-Dikjarazzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet Fundamentali fuq il-Post tax-Xogħol tal-1998, il-Pjan ta’ Implimentazzjoni ta’ Johannesburg dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tal-2[34]002, id-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Ġenerazzjoni ta' Impjieg Sħiħ u Produttiv u Xogħol Diċenti għal kulħadd tal-2006, u d-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Ġustizzja Soċjali għal Globalizzazzjoni Ġusta tal-2008. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp tal-kummerċ internazzjonali b’mod li jikkontribwixxi għall-għan tal-iżvilupp sostenibbli, għall-benessri tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri, u sabiex jiżgura li dan l-għan ikun integrat u rifless f’kull livell tar-relazzjoni kummerċjali tagħhom.

2.       Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jfittxu żvilupp sostenibbli u jirrikonoxxu li l-iżvilupp ekonomiku, l-iżvilupp soċjali u l-ħarsien tal-ambjent huma l-pilastri interdipendenti u li jsaħħu lil xulxin reċiprokament tiegħu. Huma jissottolinjaw il-benefiċċju li kwistjonijiet tax-xogħol u ambjentali relatati mal-kummerċ jiġu kkunsidrati bħala parti minn approċċ globali għall-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli.

ARTIKOLU 228

Dritt ta’ regolazzjoni u livelli ta’ protezzjoni

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu d-dritt ta’ kull Parti li tiddetermina l-politiki u l-prijoritajiet tal-iżvilupp sostenibbli tagħha, li tisstabbilixxi livelli domestiċi ta’ protezzjoni ambjentali u tax-xogħol, u li tadotta jew timmodifika l-liġi u l-politiki rilevanti tagħha kif xieraq, b’mod konsistenti mal-impenn tagħhom lejn l-istandards rikonoxxuti internazzjonalment u l-ftehimiet msemmija fl-Artikoli 229 u 230 ta’ dan il-Ftehim.

2.       F’dan il-kuntest, kull Parti għandha tfittex li tiżgura li l-liġi u l-politiki tagħha jipprevedu u jinkoraġġixxu livelli għolja ta’ protezzjoni ambjentali u tax-xogħol u tagħmel ħilitha biex tkompli ttejjeb il-liġi u l-politiki tagħha u livelli ta’ protezzjoni sottostanti.

ARTIKOLU 229

Standards u ftehimiet multilaterali dwar ix-xogħol

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-impjieg sħiħ u produttiv u x-xogħol diċenti għal kulħadd huma elementi ewlenin għall-immaniġġjar tal-globalizzazzjoni, u jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp tal-kummerċ internazzjonali b’mod li jwassal għal impjieg sħiħ u produttiv, u xogħol deċenti għal kulħadd. F'dan il-kuntest, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkonsultaw u jikkooperaw kif xieraq fuq il-kwistjonijiet tax-xogħol marbuta mal-kummerċ ta' interess reċiproku.

2.       Skont l-obbligi tagħhom bħala membri tal-ILO u d-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Prinċipji Fundamentali u d-Drittijiet fuq il-Post tax-Xogħol u s-Segwitu tagħha, adottata mill-Konferenza Internazzjonali tax-Xogħol fis-86 Sessjoni tagħha fl-1998, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jirrispettaw, jippromwovu u jirrealizzaw fil-liġi u l-prassi u fit-territorju kollu tagħhom l-istandards ċentrali tax-xogħol rikonoxxuti fuq livell internazzjonali, kif inkorporati fil-konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO, u b’mod partikolari:

(a)     il-libertà ta’ assoċjazzjoni u r-rikonoxximent effettiv tad-dritt ta’ negozjar kollettiv;

(b)     it-tneħħija ta’ kull forma ta’ xogħol sfurzat jew ta' bilfors;

(c)     l-abolizzjoni effettiva tax-xogħol mit-tfal; u

(d)     it-tneħħija tad-diskriminazzjoni fir-rigward tal-impjieg u l-attività professjonali.

3.       Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jimplimentaw b’mod effettiv fil-liġi u l-prassi tagħhom, il-konvenzjonijiet fundamentali, ta' prijorità u l-oħra tal-ILO ratifikati mill-Ġeorġja u l-Istati Membri tal-UE rispettivament.

4.       Il-Partijiet se jqisu wkoll li jirratifikaw il-konvenzjonijiet ta’ prijorità u l-oħra li fadal u li huma kklassifikati mill-ILO bħala aġġornati. Il-Partijiet għandhom regolarment jiskambjaw informazzjoni dwar is-sitwazzjoni u l-iżviluppi rispettivi tagħhom f’dan ir-rigward.

5.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-ksur tal-prinċipji u d-drittijiet fundamentali fuq ix-xogħol ma jistax jiġi invokat jew inkella jintuża bħala vantaġġ komparattiv leġittimu u li l-istandards tax-xogħol ma għandhomx jintużaw għal skopijiet ta’ kummerċ protezzjonist.

ARTIKOLU 230

Governanza u ftehimiet ambjentali multilaterali

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-valur tal-governanza u l-ftehimiet ambjentali multilaterali bħala risposta tal-komunità internazzjonali għall-problemi ambjentali globali jew reġjonali, u jenfasizzaw il-ħtieġa li jissaħħaħ l-appoġġ reċiproku bejn il-politiki kummerċjali u ambjentali. F’dan il-kuntest, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkonsultaw u li jikkooperaw kif xieraq fir-rigward tan-negozjati dwar kwistjonijiet ambjentali relatati mal-kummerċ u b’rispett lejn kwistjonijiet ambjentali oħra ta’ interess reċiproku relatati mal-kummerċ.

2.       Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jimplimentaw b'mod effettiv fil-liġijiet u l-prassi tagħhom, il-ftehimiet ambjentali multilaterali (MEAs) li huma parti fihom.

3.       Il-Partijiet jiskambjaw regolarment informazzjoni dwar is-sitwazzjoni rispettiva tagħhom u l-progress fir-rigward tar-ratifiki tal-MEAs jew l-emendi ta' dawn il-ftehimiet.

4.       Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jilħqu l-mira finali tal-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) u tal-Protokoll tagħha (il-Protokoll ta’ Kyoto). Huma jintrabtu li jikkooperaw dwar l-iżvilupp tal-qafas internazzjonali ġejjieni dwar it-tibdil fil-klima skont l-UNFCCC u l-ftehimiet u d-deċiżjonijiet relatati tiegħu.

5.       Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jimpedixxi lill-Partijiet milli jadottaw jew ikollhom miżuri għall-implimentazzjoni tal-MEAs li huma parti fihom, sakemm dawn il-miżuri ma jkunux applikati b’mod li jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew mhux ġustifikabbli bejn il-Partijiet jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ.

ARTIKOLU 231

Kummerċ u investiment li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli

Il-Partijiet jikkonfermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jissaħħu l-kontribut tal-kummerċ lejn l-għan tal-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tiegħu. Għalhekk:

(a)     il-Partijiet jirrikonoxxu r-rwol benefiku li l-istandards ewlenien tal-impjieg u x-xogħol diċenti jista’ jkollhom fuq l-effiċjenza, l-innovazzjoni u l-produttività ekonomika, u jfittxu koerenza politika akbar bejn il-politiki kummerċjali, fuq naħa u l-politiki tal-impjiegi fuq in-naħa l-oħra.

(b)     il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jiffaċilitaw u jippromwovu l-kummerċ u l-investiment fi prodotti u servizzi ambjentali, fosthom billi jiġu indirizzati l-ostakoli mhux tariffarji relatati;

(c)     il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jiffaċilitaw it-tneħħija ta’ ostakoli għall-kummerċ jew għall-investiment rigward oġġetti u servizzi ta’ rilevanza partikolari għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, bħall-enerġija rinnovabbli sostenibbli u prodotti u servizzi effiċjenti fl-użu tal-enerġija. Dan jista’ jinkludi l-adozzjoni ta’ teknoloġiji xierqa u l-promozzjoni ta’ standards li jirrispondu għal ħtiġijiet ambjentali u ekonomiċi u li jimminimizzaw l-ostakli tekniċi għall-kummerċ;

(d)     il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kummerċ fi prodotti li jikkontribwixxu għat-titjib tal-kondizzjonijiet soċjali u l-prassi ambjentali sodi, fosthom prodotti li jkunu s-suġġett ta' skemi volontarji tal-assigurazzjoni tas-sostenibbiltà bħalma huma skemi ta' kummerċ ġust u etiku u ekotikketti;

(e)     il-Partijiet jaqblu li jippromwovu r-responsabbiltà soċjali korporattiva, fosthom permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jirreferu għall-prinċipji u l-linji gwida rilevanti rikonoxxuti internazzjonalment, speċjalment il-Linji Gwida tal-OECD għall-Intrapriżi Multinazzjonali.

ARTIKOLU 232

Diversità bijoloġika

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li tkun żgurata l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika bħala element ewlieni għall-kisba tal-iżvilupp sostenibbli, u jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jikkonservaw u jużaw b’mod sostenibbli d-diversità bijoloġika, skont il-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika u strumenti internazzjonali oħra rilevanti li huma parti fihom.

2.       Għal dak l-għan, il-Partijiet jikkommettu li:

(a)     li jippromwovu l-kummerċ fi prodotti bbażati fuq riżorsi naturali miksuba permezz ta’ użu sostenibbli tar-riżorsi bijoloġiċi u li jikkontribwixxu għall-konservazzjoni tal-bijodiversità;

(b)     jiskambjaw informazzjoni dwar azzjonijiet dwar il-kummerċ fi prodotti bbażati fuq riżorsi naturali bil-għan li jwaqqfu t-telf tad-diversità bijoloġika u li jnaqqsu l-pressjoni fuq il-bijodiversità u, fejn rilevanti jikkooperaw biex jiġi mmassimizzat l-impatt u jiżguraw l-appoġġ reċiproku tal-politiki rispettivi tagħhom;

(c)     jippromwovu l-elenkar tal-ispeċijiet taħt il-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fi Speċijiet Ipperikolati ta’ Fawna u Flora Selvaġġi (CITES) fejn l-istatus ta’ konservazzjoni ta’ dawk l-ispeċi jitqies f'riskju; u

(d)     jikkooperaw fuq livelli reġjonali u globali bil-għan li jippromwovu l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika tal-ekosistemi naturali jew agrikoli, inklużi speċi fil-perikolu, tal-abitat tagħhom, żoni naturali protetti b’mod speċjali u d-diversità ġenetika; ir-restawr tal-ekosistemi, u l-eliminazzjoni jew it-tnaqqis tal-impatti negattivi fuq l-ambjent li jirriżultaw mill-użu ta’ riżorsi naturali ħajjin u mhux ħajjin jew ta' ekosistemi.

ARTIKOLU 233

Immaniġġar sostenibbli tal-foresti u l-kummerċ tal-prodotti tal-foresti

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jiġu żgurati l-konservazzjoni u l-immaniġġar sostenibbli tal-foresti u tal-kontribuzzjoni tal-foresti għall-għanijiet ekonomiċi, ambjentali u soċjali tal-partijiet.

2.       Għal dan l-għan, il-Partijiet jikkommettu li:

(a)     jippromwovu l-kummerċ tal-prodotti tal-foresti li jiġu minn foresti mmaniġġati b’mod sostenibbli, maħsuda skont il-leġiżlazzjoni domestika tal-pajjiż tal-ħsad, li jistgħu jinkludu ftehimiet bilaterali jew reġjonali għal dak l-għan;

(b)     jiskambjaw informazzjoni dwar miżuri biex jippromwovu l-konsum ta’ injam u prodotti tal-injam minn foresti mmaniġġati b’mod sostenibbli u, fejn rilevanti, jikkooperaw biex jiżviluppaw dawn il-miżuri;

(c)     jadottaw miżuri biex tiġi promossa l-konservazzjoni tal-foresti u l-ġlieda kontra l-qtugħ illegali u l-kummerċ relatat, inklużi fir-rigward ta’ pajjiżi terzi, kif xieraq;

(d)     jiskambjaw informazzjoni dwar azzjonijiet biex titjib il-governanza tal-foresti u fejn rilevanti jikkooperaw biex jimmassimizzaw l-impatt u jiżguraw appoġġ reċiproku tal-politiki rispettivi tagħhom bil-għan li jeskludu mill-fluss tal-kummerċ injam u prodotti tal-injam maħsud illegalment;

(e)     jippomwovu l-elenkar tal-ispeċijiet tal-injam skont is-CITES fejn l-istatus ta’ konservazzjoni ta’ dawk l-ispeċi titqies f'riskju; u

(f)      jikkooperaw fuq livelli reġjonali u globali bil-għan li jippromwovu l-konservazzjoni tal-foresti u l-immaniġġar sostenibbli tat-tipi kollha ta’ foresti.

ARTIKOLU 234

Kummerċ fil-prodotti tal-ħut

B’konsiderazzjoni tal-importanza li jiġi żgurat l-immaniġġar responsabbli tal-istokkijiet tal-ħut b’mod sostenibbli kif ukoll il-promozzjoni tal-governanza tajba fil-kummerċ, il-Partijiet jikkommettu li:

(a)     jippromwovu l-aħjar prassi fl-immaniġġar tas-sajd bil-ħsieb li jiżguraw il-konservazzjoni u l-immaniġġar tal-istokkijiet tal-ħut b’mod sostenibbli, u abbażi tal-approċċ ekosistemiku;

(b)     jieħdu miżuri effettivi biex jimmonitorjaw u jikkontrollaw l-attivitajiet tas-sajd;

(c)     jikkonformaw ma’ miżuri ta’ konservazzjoni fit-tul u l-isfruttament sostenibbli tar-riżorsi ħajjin tal-baħar kif definit fl-istrumenti prinċipali tan-NU u l-FAO relatati ma’ dawn il-kwistjonijiet;

(d)     jippromwovu skemi koordinati ta’ ġbir ta' dejta u l-kooperazzjoni xjentifika bejn il-Partijiet sabiex jitjieb il-parir xjentifiku attwali għall-immaniġġar tas-sajd;

(e)     jikkooperaw mal-Organizzazzjonijiet Reġonali tal-Immaniġġar tas-Sajd rilevanti sal-massimu possibbli; u

(f)      jikkooperaw fil-ġlieda kontra s-sajd u l-attivitajiet relatati mas-sajd illegali, mhux irrappurtati u mhux irregolati (IUU) b’miżuri komprensivi, effikaċi u trasparenti. Il-Partijiet għandhom ukoll jimplimentaw politiki u miżuri li jeskludu prodotti IUU mill-flussi tal-kummerċ u s-swieq tagħhom.

ARTIKOLU 235

Żamma tal-livelli ta’ protezzjoni

1.       Il-Partijiet jirrikonoxxu li mhuwiex xieraq li jiġi mħeġġeġ kummerċ jew investiment billi jitnaqqsu l-livelli ta' protezzjoni mogħtija mil-liġi domestika ambjentali u tax-xogħol.

2.       Parti ma tirrinunzjax jew tidderoga minn, jew toffri li tirrinunzja jew tidderoga mil-liġi ambjentali u tax-xogħol tagħha bħala inkoraġġiment għall-kummerċ jew l-istabbiliment, l-akkwist, l-espansjoni jew iż-żamma ta’ investiment jew investitur fit-territorju tagħha.

3.       Parti ma tonqosx, permezz ta’ kors ta’ azzjoni jew nuqqas ta’ azzjoni sostnut jew rikorrenti, milli tinforza l-liġi ambjentali u tax-xogħol tagħha, bħala inkoraġġiment għal kummerċ jew investiment.

ARTIKOLU 236

Informazzjoni xjentifika

Meta jippreparaw u jimplimentaw miżuri bil-għan li jipproteġu l-ambjent jew il-kondizzjonijiet tax-xogħol li jistgħu jaffettwaw l-kummerċ jew l-investiment, il-Partijiet għandhom iqisu l-informazzjoni xjentifika u teknika disponibbli, u l-istandards, il-linji gwida jew ir-rakkomandazzjonijiet internazzjonali rilevanti jekk ikunu jeżistu. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jistgħu wkoll jużaw il-prinċipju ta’ prekawzjoni.

ARTIKOLU 237

Trasparenza

Kull Parti, skont il-liġi domestika tagħha u l-Kapitolu 12 (Trasparenza) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, tiżgura li kwalunkwe miżura li għandha l-għan li tipproteġi l-ambjent jew il-kondizzjonijiet tax-xogħol li tista' taffettwa l-kummerċ jew l-investiment tiġi żviluppata, introdotta u implimentata b’mod trasparenti, b’avviż xieraq u konsultazzjoni pubblika, u b'komunikazzjoni xierqa u f’waqtha u konsultazzjoni ta’ atturi mhux statali.

ARTIKOLU 238

Analiżi tal-impatti fuq is-sostenibbiltà

Il-Partijiet jikkommettu li janaliżżaw, jimmonitorjaw u jivvalutaw l-impatt tal-implimentazzjoni tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim fuq l-iżvilupp sostenibbli permezz tal-proċessi u tal-istituzzjonijiet parteċipattivi rispettivi tagħhom, kif ukoll dawk stabbiliti skont dan il-Ftehim, pereżempju permezz ta’ valutazzjonijiet tal-impatt fuq is-sostenibbiltà relatata mal-kummerċ.

ARTIKOLU 239

Ħidma flimkien fil-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli

Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jaħdmu flimkien fl-aspetti relatati mal-kummerċ tal-politiki ambjentali u tax-xogħol sabiex jilħqu l-miri tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim. Jistgħu jikkooperaw fost l-oħrajn, fl-oqsma li ġejjin:

(a)     aspetti tax-xogħol jew ambjentali tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli f’fora internazzjonali, inkluż b’mod partikolari d-WTO, l-ILO, il-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent, and il-MEAs;

(b)     metodoloġiji u indikaturi għall-valutazzjonijiet tal-impatt fuq is-sostenabbiltà;

(c)     l-impatt fuq ix-xogħol u l-ambjent ta' regolamenti, normi u standards għall-kummerċ, kif ukoll l-impatt ta' regoli tal-kummerċ u l-investiment fuq il-liġi tax-xogħol u ambjentali, inkluż fuq l-iżvilupp tal-politika u r-regolamentazzjoni tax-xogħol u ambjentali;

(d)     l-impatti pożittivi u negattivi tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim fuq l-iżvilupp sostenibbli u modi kif dawn jistgħu jitjiebu, jiġu evitati jew immitigati, rispettivament, b’kunsiderazzjoni wkoll tal-valutazzjonijiet tal-impatt fuq is-sostenibbiltà magħmula minn waħda mill-Partijiet jew mit-tnejn li huma;

(e)     skambju ta’ opinjonijiet u l-aħjar prassi dwar il-promozzjoni tar-ratifika u l-implimentazzjoni effettiva ta' konvenzjonijiet tal-ILO aġġornati fundamentali, ta' prijorità u oħrajn u l-MEAs ta’ rilevanza f’kuntest ta’ kummerċ;

(f)      jippromwovu ċertifikazzjoni privata u pubblika, it-traċabbiltà u skemi ta' tikkettar, fosthom ekotikkettar;

(g)     jippromwovu r-responsabbiltà soċjali korporattiva, pereżempju permezz ta’ azzjonijiet ta' sensibilizzazzjoni, l-implimentazzjoni u t-tixrid ta’ linji gwida u l-prinċipji rikonoxxuti internazzjonalment;

(h)     l-aspetti relatati mal-kummerċ tal-Aġenda tax-Xogħol Deċenti tal-ILO, inkluż dwar r-rabta bejn il-kummerċ u l-impjieg sħiħ u produttiv, l-aġġustament tas-suq tax-xogħol, standards fundamentali tax-xogħol, statistika tax-xogħol, l-iżvilupp tar-riżorsi umani u t-tagħlim tul il-ħajja, il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali, id-djalogu soċjali u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

(i)      aspetti marbuta mal-kummerċ tal-MEAs fosthom il-kooperazzjoni dogonali;

(j)      aspetti relatati mal-kummerċ tar-reġim internazzjonali attwali u futur tat-tibdil fil-klima, inklużi mezzi għall-promozzjoni ta’ teknoloġiji b’karbonju baxx u l-effiċjenza tal-enerġija;

(k)     miżuri marbuta mal-kummerċ biex jippromwovu l-konservazzjoni u s-sostenabbiltà tad-diversità bijoloġika;

(l)      miżuri relatati mal-kummerċ sabiex tippromwovu l-konservazzjoni u l-mmaniġġar sostenibbli tal-foresti, u b’hekk titnaqqas il-pressjoni fuq id-deforestazzjoni inkluż fir-rigward tal-qtugħ illegali; u

(m)    miżuri relatati mal-kummerċ għall-promozzjoni ta’ prassi tas-sajd sostenibbli u l-kummerċ fi prodotti tal-ħut immaniġġati b’mod sostenibbli.

ARTIKOLU 240

Struttura istituzzjonali u mekkaniżmi ta' sorveljanza

1.       Kull Parti għandha taħtar punt ta’ kuntatt fl-amministrazzjoni tagħha li jservi bħala punt ta’ kuntatt mal-Parti l-oħra għall-iskop tal-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu.

2.       Is-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli huwa b’dan stabbilit. Huwa jirraporta fuq l-attivitajiet tiegħu lill-Kumitata ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stipulat fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim. Jinkludi uffiċjali anzjani mill-amministrazzjonijiet ta’ kull Parti.

3.       Is-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli għandu jiltaqa’ fi żmien l-ewwel sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, u suċċessivament skont il-ħtieġa, sabiex jissorvelja l-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, fosthom l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni mwettqa skont l- Artikolu 239 ta’ dan il-Ftehim. Dak is-Sottokumitat jistabbilixxi r-regoli ta’ proċedura tiegħu stess.

4.       Kull Parti ssejjaħ grupp(i) domestiku/ċi ta' konsultazzjoni ġdid/ġodda jew eżistenti dwar l-iżvilupp sostenibbli bil-kompitu li jagħti/jagħtu pariri dwar kwistjonijiet relatati ma’ dan il-Kapitolu. Dan/dawn il-grupp (i) jista'/jistgħu jissottomettu opinjonijiet jew rakkomandazzjonijiet dwar l-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu, fosthom fuq inizjattiva proprja tiegħu/tagħhom.

5.       Il-grupp(i) domestiku/ċi ta' konsultazzjoni jinkludi/u organizzazzjonijiet rappreżentattivi indipendenti tas-soċjetà ċivili b’rappreżentanza bilanċjata ta’ partijiet interessati ekonomiċi, soċjali u ambjentali, inkluż fost l-oħrajn organizzazzjonijiet tal-impjegaturi u l-ħaddiema, organizzazzjonijiet mhux governattivi, gruppi tan-negozju, kif ukoll partijiet interessati relevanti oħra.

ARTIKOLU 241

Forum ta’ Djalogu Konġunti tas-Soċjetà Ċivili

1.       Il-Partijiet għandhom jiffaċilitaw forum konġunt mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili stabbiliti fit-territorji tagħhom, inkluż membri tal-grupp(i) domestiku/ċi ta' konsultazzjoni tagħhom, u l-pubbliku inġenerali biex imexxi djalogu fuq l-aspetti tal-iżvilupp sostenibbli ta’ dan il-Ftehim. Il-Partijiet għandhom jippromwovu rappreżentanza bilanċjata tal-interessi rilevanti, inkluż organizzazzjonijiet indipendenti rappreżentattivi tal-impjegaturi, tal-ħaddiema, gruppi b'interessi ambjentali u gruppi tan-negozju, kif ukoll partijiet interessati relevanti oħra kif xieraq.

2.       Il-forum ta' djalogu konġunt tas-soċjetà ċivili jiltaqa’ darba fis-sena sakemm ma jiġix miftiehem mod ieħor mill-Partijiet. Il-Partijiet jifthiemu dwar l-operat tal-forum konġunt ta' djalogu tas-soċjetà ċivili sa mhux aktar tard minn sena wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-Partijiet jippreżentaw aġġornament dwar l-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu lill-forum konġunt ta' djalogu tas-soċjetà ċivili. L-ideat u l-opinjonijiet ta’ forum ta’ djalogu konġunt tas-soċjetà ċivili jiġu sottomessi lill-Partijiet u jkunu disponibbli pubblikament.

ARTIKOLU 242

Konsultazzjonijiet tal-gvern

1.       Għal kwalunkwe kwistjoni li tinqala’ taħt dan il-Kapitolu l-Partijiet ikollhom rikors biss għall-proċeduri stabbiliti f'dan l-Artikolu u fl-Artikolu 243 ta’ dan il-Ftehim.

2.       Parti tista’ titlob konsultazzjonijiet mal-Parti l-oħra rigward kwalunkwe kwistjoni li tinqala’ taħt dan il-Kapitolu billi tibgħat talba bil-miktub lill-punt ta’ kuntatt tal-Parti l-oħra. It-talba għandha tippreżenta l-kwistjoni b’mod ċar, tidentifika l-problema inkwistjoni u tipprovdi sommarju qasir tat-talbiet taħt dan il-Kapitolu. Il-konsultazzjonijiet jibdew immedjatament wara li Parti tibgħat talba għall-konsultazzjonijiet.

3.       Il-Partijiet jagħmlu kull sforz biex jaslu għal soluzzjoni tal-kwistjoni li tissodisfa liż-żewġ naħat. Il-Partijiet iqisu l-attivitajiet tal-ILO jew ta’ organizzazzjonijiet jew korpi ambjentali multilaterali relevanti ħalli jippromwovu kooperazzjoni u koerenza akbar bejn il-ħidma tal-Partijiet u dawn l-organizzazzjonijiet. Fejn rilevanti, il-Partijiet jistgħu jfittxu parir minn dawn l-organizzazzjonijiet jew il-korpi, jew kwalunkwe persuna jew korp li huma jqisu xieraq, sabiex teżamina l-kwistjoni b’mod sħiħ.

4.       Jekk Parti tqis li l-kwistjoni teħtieġ aktar diskussjoni, dik il-Parti tista’ titlob li jiltaqa’ s-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli biex jikkonsidra l-kwistjoni billi tibgħat talba bil-miktub lill-punt ta’ kuntatt tal-Parti l-oħra. Dan is-Sottokumitat jiltaqa’ fil-pront u jagħmel ħiltu biex jaqbel dwar soluzzjoni għall-kwistjoni.

5.       Fejn xieraq, dak is-Sottokumitat ifittex il-parir tal-grupp(i) domestiku/ċi ta' konsultazzjoni ta’ Parti jew taż-żewġ partijiet jew assistenza esperta oħra.

6.       Kwalunkwe riżoluzzjoni li jaslu għaliha l-Partijiet li jikkonsultaw dwar il-kwistjoni għandha tkun disponibbli pubblikament.

ARTIKOLU 243

Panil ta’ Esperti

1.       Kull Partijiet tista', 90 ġurnata wara li tintbagħat talba għal konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 242(2) ta’ dan il-Ftehim, titlob li jitlaqqa’ Grupp ta' Esperti biex jeżamina kwistjoni li ma tkunx ġiet indirizzata b’mod sodisfaċenti permezz tal-konsultazzjonijiet governattivi.

2.       Japplikaw id-dispożizzjonijiet fis-Subtaqsima 1 (Proċedura ta’ arbitraġġ) u s-Subtaqsima 3 (Dispożizzjonijiet komuni), tat-Taqsima 3 (Proċeduri ta’ soluzzjoni tat-tilwim), u fl-Artikolu 270 tal-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, kif ukoll ir-Regoli ta’ Proċedura fl-Anness XX u l-Kodiċi ta’ Kondotta għall-Arbitri u l-Medjaturi ("il-Kodiċi ta’ Kondotta), stabbilit fl-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim, ħlief meta previst mod ieħor f’dan l-Artikolu.

3.       Fl-ewwel laqgħa tiegħu wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, is-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli jistabbilixxi lista ta’ mill-inqas 15-il individwu li huma lesti u li huma kapaċi jservu bħala esperti f’proċeduri tal-panil. Kull Parti tipproponi mill-anqas ħames individwi biex iservu ta’ esperti. Iż-żewġ Partijiet jagħżlu wkoll mill-inqas ħames individwi li ma jkunux ta’ nazzjonalità tal-ebda waħda mill-Partijiet li jistgħu jservu ta’ president tal-Panil ta’ Esperti. Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli jiżgura li l-lista tinżamm dejjem f'dan il-livell.

4.       Il-lista msemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu għandha tinkludi individwi b’għarfien speċjalizzat jew għarfien espert fi kwistjonijiet tal-liġi, tax-xogħol jew ambjentali indirizzati f’dan il-Kapitolu, jew fir-riżoluzzjoni ta’ tilwimiet li jqumu taħt ftehimiet internazzjonali. Dawn għandhom ikunu indipendenti, iservu fil-kapaċitajiet individwali tagħhom u ma jieħdu struzzjonijiet minn l-ebda organizzazzjoni jew gvern fir-rigward ta' kwistjonijiet relatati mal-kwistjoni konċernata, jew ikunu affiljati mal-gvern ta’ xi Parti, u għandhom jikkonformaw mal-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim.

5.       Għal kwistjonijiet li jinqalgħu taħt dan il-Kapitolu, il-Panil ta' Esperti jkun magħmul minn esperti mil-lista msemmija fil-paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu, skont l-Artikolu 249 ta’ dan il-Ftehim u r-regola nru 8 tar-Regoli ta’ Proċedura stabbiliti fl-Anness XX ta' dan il-Ftehim.

6.       Il-Panil ta' esperti jista’ jfittex informazzjoni u pariri minn kwalunkwe Parti, il-grupp(i) domestiku/ċi ta' konsultazzjoni jew kwalunkwe sors ieħor li jqis xieraq. Fi kwistjonijiet relatati mar-rispett ta’ ftehimiet multilaterali kif stabbilit fl-Artikolu 229 u 230 ta’ dan il-Ftehim, il-Panil ta' Esperti jfittex informazzjoni u parir mingħand l-ILO jew il-korpi tal-MEA.

7.       Il-Panil ta' Esperti għandu joħroġ ir-rapport tiegħu lill-Partijiet, skont il-proċeduri rilevanti stabbiliti fil-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, li jistabbilixxi s-sejbiet tal-fatti, l-applikabilità tad-dispożizzjonijiet rilevanti u l-ħsieb bażiku wara kwalunkwe sejba u rakkomandazzjoni li jagħmel. Il-Partijiet jagħmlu r-rapport disponibbli pubblikament fi żmien 15-il jum mill-ħruġ tiegħu.

8.       Il-Partijiet jiddiskutu miżuri xierqa li għandhom jiġu implimentati wara li jqisu r-rapport u r-rakkomandazzjonijiet tal-Panil ta' Esperti. Il-Parti konċernata tinforma lill-gruppi konsultattivi tagħha u lill-Parti l-oħra dwar id-deċiżjonijiet tagħha dwar kwalunkwe azzjoni jew miżura li għandha tiġi implimentata mhux aktar tard minn tliet xhur wara r-rilaxx pubbliku tar-rapport. Is-segwitu tar-rapport u r-rakkomandazzjonijiet tal-Panil ta' Esperti jiġi mmonitorjat mis-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli. Il-korpi konsultattivi u l-Forum ta’ Djalogu Konġunt tas-Soċjetà Ċivili jistgħu jissottomettu osservazzjonijiet lis-Sottokumitat tal-Kummerċ u l-Iżvilupp Sostenibbli f’dan ir-rigward.

KAPITOLU 14

SOLUZZJONI TAT-TILWIM

TAQSIMA 1

GĦAN U AMBITU

ARTIKOLU 244

Għan

L-għan ta’ dan il-Kapitolu huwa li jistabbilixxi mekkaniżmu effettiv u effiċjenti biex tiġi evitata u solvuta kwalunkwe tilwima bejn il-Partijiet rigward l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim bil-ħsieb li fejn ikun possibbli, tinstab soluzzjoni li jaqblu dwarha ż-żewġ naħat.

ARTIKOLU 245

Kamp ta’ applikazzjoni

Dan il-Kapitolu japplika fir-rigward ta’ kwalunkwe kwistjoni li għandha x’taqsam mal-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, ħlief meta previst mod ieħor.

TAQSIMA 2

KONSULTAZZJONIJIET U MEDJAZZJONI

ARTIKOLU 246

Konsultazzjonijiet

1.       Il-Partijiet jagħmlu ħilithom biex isolvu kwalunkwe tilwima msemmja fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim billi jidħlu f’konsultazzjonijiet in bona fede bil-għan li jaslu għal soluzzjoni maqbula mit-tnejn.

2.       Parti tfittex konsultazzjonijiet permezz ta’ talba bil-miktub lill-Parti l-oħra, b’kopja mibgħuta lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, fejn tagħti r-raġunijiet għat-talba, inkluż billi tidentifika l-miżura inkwistjoni u d-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim li hija tikkunsidra applikabbli.

3.       Il-konsultazzjonijiet isiru fi żmien 30 ġurnata mid-data tal-wasla tat-talba u jsiru, sakemm il-Partijiet ma jiftehmux mod ieħor, fit-territorju tal-Parti li tkun saritilha t-talba. Il-konsultazzjonijiet jitqiesu bħala konklużi fi żmien 30 ġurnata minn dakinhar li tkun waslet it-talba, sakemm iż-żewġ Partijiet ma jaqblux li jkomplu bil-konsultazzjonijiet. Il-konsultazzjonijiet, b’mod partikolari l-informazzjoni kollha żvelata u l-pożizzjonijiet meħuda mill-Partijiet matul dawn il-konsultazzjonijiet, ikunu kunfidenzjali, u mingħajr preġudizzju għad-drittijiet ta’ kwalunkwe Parti fi kwalunkwe proċediment ulterjuri.

4.       Il-konsultazzjonijiet dwar kwistjonijiet ta’ urġenza, fosthom dawk li jirrigwardaw prodotti li jmorru jew prodotti jew servizzi staġonali, għandhom isiru fi żmien 15-il jum mid-data tal-wasla tat-talba għand il-Parti interpellata, u jitqiesu konklużi matul dawk il-15-il jum sakemm iż-żewġ Partijiet ma jaqblux li jkomplu bil-konsultazzjonijiet.

5.       Jekk il-Parti interpellata ma tirrispondix għat-talba għal konsultazzjonijiet fi żmien għaxart ijiem minn meta tirċeviha, jew jekk il-konsultazzjonijiet ma jsirux fil-perjodi ta’ żmien stabbiliti fil-paragrafu 3 jew fil-paragrafu 4 ta' dan l-Artikolu rispettivament, jew jekk il-Partijiet jaqblu li ma jagħmlux konsultazzjonijiet, jew jekk il-konsultazzjonijiet jiġu konklużi u ma tkunx instabet soluzzjoni maqbula reċiprokament, il-Parti li tkun talbet il-konsultazzjonijiet tista' tirrikorri għall-Artikolu 248 ta’ dan il-Ftehim.

6.       Matul il-konsultazzjonijiet kull Parti għandha tipprovdi biżżejjed informazzjoni fattwali, sabiex tippermetti eżami sħiħ tal-mod li bih il-miżura inkwistjoni tista’ taffettwa l-operat u l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim.

7.       Meta l-konsultazzjonijiet ikollhom x'jaqsmu mat-trasport ta' oġġetti tal-enerġija permezz ta’ netwerks u Parti tqis li s-soluzzjoni tat-tilwima tkun urġenti minħabba interruzzjoni, sħiħa jew parzjali, ta’ trasport ta’ gass naturali, żejt jew elettriku bejn il-Partijiet, il-konsultazzjonijiet isiru fi żmien tlett ijiem mis-sottomissjoni tat-talba u jitqiesu konklużi tlett ijiem wara d-data tas-sottomissjoni tat-talba sakemm iż-żewġ Partijiet ma jaqblux li jkomplu bil-konsultazzjonijiet.

ARTIKOLU 247

Medjazzjoni

Kwalunkwe Parti tista’ titlob lill-Parti l-oħra biex tidħol fi proċedura ta’ medjazzjoni skont l-Anness XIX ta' dan il-Ftehim rigward kwalunkwe miżura li taffettwa ħażin l-interessi kummerċjali tagħha.

TAQSIMA 3

PROĊEDURA TAS-SOLUZZJONI TAT-TILWIM

SUBTAQSIMA 1

PROĊEDURA TA' ARBITRAĠĠ

ARTIKOLU 248

Tnedija ta' proċedura ta' arbitraġġ

1.       Meta l-Partijiet ma jsolvux it-tilwima billi jirrikorru għall-konsultazzjonijiet kif previst fl-Artikolu 246 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tkun fittxet il-konsultazzjonijiet tista’ titlob l-istabbiliment ta’ panil ta’ arbitraġġ skont dan l-Artikolu.

2.       It-talba għall-istabbiliment ta’ bord tal-arbitraġġ għandha ssir bil-miktub lill-Parti l-oħra u lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-kummerċ konfigurazzjoni, kif stabbilit fl- Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim. Il-Parti li tressaq l-ilment għandha tidentifika fit-talba tagħha l-miżura inkwistjoni, u għandha tispjega kif din il-miżura mhix konsistenti mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim b’mod li tiġi ppreżentata bażi legali suffiċjenti għall-ilment b’mod ċar.

ARTIKOLU 249

Stabbiliment ta' panil ta' arbitraġġ

1.       Panil ta’ arbitraġġ ikun magħmul minn tliet arbitri.

2.       Malli jirċievu talba għall-istabbiliment ta’ panil ta' arbitraġġ, il-Partijiet jikkonsultaw lil xulxin minnufih u jippruvaw jilħqu ftehim dwar il-kompożizzjoni tal-panil ta' arbitraġġ. Minkejja l-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu, il-Partijiet jistgħu fi kwalunkwe ħin qabel l-istabbiliment tal-panil ta' arbitraġġ jiddeċiedu li jiffurmaw il-panil ta' arbitraġġ bi ftehim reċiproku.

3.       Kwalunkwe Parti tista’ titlob li tiġi applikata l-proċedura għal kompożizzjoni tal-panil stabbilita f’dan il-paragrafu wara ħamest ijiem mit-talba għall-istabbiliment ta’ panil, jekk ma jintlaħaqx ftehim dwar il-kompożizzjoni tal-bord ta' arbitraġġ. Kull Parti tista’ taħtar arbitru mil-lista stabbilita skont l-Artikolu 268 ta’ dan il-Ftehim fi żmien għaxart ijiem mid-data tat-talba biex tiġi applikata l-proċedura f’dan il-paragrafu. Jekk xi waħda mill-Partijiet tonqos milli taħtar arbitru, fuq talba tal-Parti l-oħra, l-arbitru għandu jintgħażel bix-xorti mill-President jew il-Kopresidenti tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stipulat fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, jew mid-delegati tagħhom, mis-sottolista ta’ dik il-Parti fil-lista stabbilita skont l-Artikolu 268 ta’ dan il-Ftehim. Sakemm il-Partijiet ma jkunux laħqu ftehim dwar il-President tal-panil ta' arbitraġġ, fuq talba ta’ kwalunkwe mill-Partijiet, il-President jew il-Kopresidenti tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ jew id-delegati tagħhom, jagħżlu bix-xorti l-President tal-panil ta' arbitraġġ mis-sottolista ta’ presidenti li tinsab fil-lista stabbilita skont l-Artikolu 268 ta’ dan il-Ftehim.

4.       Fil-każ ta’ għażla bix-xorti ta’ arbitru wieħed jew aktar, it-tlugħ isir fi żmien ħamest ijiem mit-talba biex l-għażla ssir bix-xorti, imsemmija fil-paragrafu 3.

5.       Id-data tal-istabbiliment tal-panil ta' arbitraġġ tkun id-data li fiha l-aħħar wieħed mit-tliet arbitri magħżula jaċċetta l-ħatra f’konformità mar-Regoli ta' Proċedura fl-Anness XX għal dan il-Ftehim.

6.       F’każ li xi waħda mil-listi stabbiliti fl-Artikolu 268 ta’ dan il-Ftehim ma tkunx stabbilita jew ma tinkludix biżżejjed ismijiet fiż-żmien meta ssir it-talba skont il-paragrafu 3, l-arbitri għandhom jintgħażlu bix-xorti. It-tlugħ isir mill-individwi li jkunu ġew formalment proposti minn kull Parti jew f’każ li Parti waħda tkun naqset milli tagħmel din il-proposta, it-tlugħ isir mill-individwi proposti mill-Parti l-oħra.

7.       Sakemm il-Partijiet ma jaqblux mod ieħor, fir-rigward ta’ tilwima li tikkonċerna l-Kapitolu 11 (Enerġja marbuta mal-kummerċ) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, li Parti tqis urġenti minħabba interruzzjoni, b’mod sħiħ jew parzjali, ta’ kwalunkwe trasport ta’ gass naturali, żejt jew elettriku jew theddida tiegħu bejn il-Partijiet, il-proċedura tal-għażla bix-xorti prevista fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu tapplika mingħajr rikors għall-ewwel sentenza tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu jew il-passi l-oħra previsti fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, u l-perjodu msemmi fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu jkun jumejn.

ARTIKOLU 250

Deċiżjoni preliminari dwar l-urġenza

Jekk Parti titlob dan, il-panil ta' arbitraġġ, fi żmien għaxart ijiem mid-data tal-istabbiliment tiegħu, jagħti deċiżjoni preliminari dwar jekk iqisx li l-każ huwa urġenti.

ARTIKOLU 251

Rapport tal-panil ta' arbitraġġ

1.       Fi żmien mhux aktar minn 90 ġurnata mill-istabbiliment tal-panil ta’ arbitraġġ, dan jinnotifika rapport interim lill-Partijiet li jistabbilixxi s-sejbiet tal-fatti, l-applikabilità tad-dispożizzjonijiet relevanti u r-raġuni bażika ta' kwalunkwe sejba u rakkomandazzjoni li jagħmel. Meta jikkonsidra li din l-iskadenza ma tistax tintlaħaq, il-President tal-panil ta’ arbitraġġ jinforma bil-miktub lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stipulat fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, bil-miktub, fejn jiddikjara r-raġunijiet għad-dewmien u d-data li fiha l-panil qed jippjana li jinnotifika r-rapport interim tiegħu. Taħt l-ebda ċirkostanza r-rapport interim ma għandu jiġi nnotifikat iżjed tard minn 120 ġurnata mid-data tal-istabbiliment tal-panil ta’ arbitraġġ. Ir-rapport interim ma jsirx pubbliku.

2.       Parti tista’ tissottometti talba bil-miktub lill-panil ta’ arbitraġġ sabiex teżamina aspetti preċiżi tar-rapport interim fi żmien 14-il ġurnata min-notifika tiegħu.

3.       F’każijiet ta’ urġenza, inklużi dawk li jinvolvu oġġetti li jmorru jew servizzi jew prodotti staġonali, il-panil ta' arbitraġġ għandu jagħmel kull sforz biex jinnotifika r-rapport interim tiegħu fi żmien 45 jum u, fi kwalunkwe każ, mhux aktar tard minn 60 jum wara l-istabbiliment tal-bord ta' arbitraġġ. Parti tista’ tissottometti talba bil-miktub lill-panil ta’ arbitraġġ biex teżamina aspetti preċiżi tar-rapport interim fi żmien sebat ijiem min-notifika tiegħu.

4.       Wara li jikkonsidra kwalunkwe kummenti bil-miktub mingħand il-Partijiet dwar ir-rapport interim, il-panil ta’ arbitraġġ jista’ jimmodifika r-rapport tiegħu u jagħmel eżami ulterjuri jekk iħoss li dan huwa xieraq. Is-sejbiet tad-deċiżjoni finali tal-panil jinkludu biżżejjed diskussjoni tal-argumenti magħmula fl-istadju tal-eżami interim, u għandhom iwieġbu b’mod ċar il-mistoqsijiet u l-osservazzjonijiet taż-żewġ Partijiet.

5.       Fir-rigward ta’ tilwima li tikkonċerna l-Kapitolu 11 (Enerġija relatata mal-Kummerċ) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim li Parti tqis li tkun urġenti minħabba interruzzjoni, sħiħa jew parzjali, ta’ kwalunkwe trasport ta’ gass naturali, żejt jew elettriku jew theddida tiegħu bejn il-Partijiet, ir-rapport interim ikun innotifikat 20 jum wara d-data tal-istabbiliment tal-panil ta' arbitraġġ u kwalunkwe talba skont il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu ssir fi żmien ħamest ijiem min-notifika tar-rapport miktub. Il-panil ta’ arbitraġġ jista’ jiddeċiedi wkoll li jagħddi mingħajr ir-rapport interim.

ARTIKOLU 252

Konċiljazzjoni għal tilwimiet urġenti dwar l-enerġija

1.       Fir-rigward ta’ tilwima li tikkonċerna l-Kapitolu 11 (Enerġija relatata mal-Kummerċ) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, li Parti tqis li hi urġenti minħabba interruzzjoni jew theddida ta’ interruzzjoni, sħiħa jew parzjali, ta’ kwalunkwe trasport ta’gass naturali, żejt jew elettriku bejn il-Partijiet, kwalunkwe Parti tista’ titlob lill-President tal-panil tal-arbitraġġ biex jaġixxi ta’ konċiljatur dwar kwalunkwe kwistjoni relatata mat-tilwima billi ssir talba lill-panil innotifikat.

2.       Il-konċiljatur ifittex li jikseb soluzzjoni miftiehma tat-tilwima u jfittex li jaqbel dwar proċedura li twassal għal tali soluzzjoni. Jekk fi żmien 15-il ġurnata mill-ħatra tiegħu/tagħha hu/hi jonqos/tonqos milli t/jikseb dan il-Ftehim, hu/hi t/jirrakkomanda soluzzjoni għat-tilwima jew proċedura biex tintlaħaq din is-soluzzjoni u t/jiddeċiedi dwar it-termini u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu osservati mid-data li hu/hi t/jispeċifika sakemm it-tilwima tiġi riżolta.

3.       Il-Partijiet u l-entitajiet taħt il-kontroll jew il-ġurisdizzjoni tagħhom jirrispettaw ir-rakkomandazzjonijiet li jsiru skont il-paragrafu 2 dwar it-terimini u l-kundizzjonijiet għal tliet xhur wara d-deċiżjoni tal-konċiljatur jew sas-soluzzjoni tat-tilwima, liema minnhom tiġi l-ewwel.

4.       Il-konċiljatur jirrispetta l-Kodiċi ta’ Kondotta stabbilit fl-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 253

Notifika ta’ deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ

1.       Il-panil ta' arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu lill-Partijiet u lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, fi żmien 120 jum mid-data tal-istabbiliment tal-panil ta' arbitraġġ. Meta jikkonsidra li din l-iskadenza ma tistax tintlaħaq, il-president tal-panil ta’ arbitraġġ irid jinforma bil-miktub lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, fejn jiddikjara r-raġunijiet għad-dewmien u d-data li fiha l-panil qed jippjana li jinnotifika r-rapport interim. Taħt l-ebda ċirkostanza d-deċiżjoni ma tiġi nnotifikata iżjed tard minn 150 jum mid-data tal-istabbiliment tal-panil ta’ arbitraġġ.

2.       F’każi ta’ urġenza, inklużi dawk li jinvolvu prodotti li jmorru jew prodotti jew servizzi staġonali, il-panil ta’ arbitraġġ jagħmel kull sforz sabiex jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu fi żmien 60 jum mid-data tal-istabbiliment tiegħu. Taħt l-ebda ċirkostanza d-deċiżjoni ma tiġi nnotifikata iżjed tard minn 75 jum mid-data tal-istabbiliment tiegħu.

3.       Fir-rigward ta’ tilwima li tikkonċerna l-Kapitolu 11 (Enerġija relatata mal-Kummerċ) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, li Parti tqis li tkun urġenti minħabba interruzzjoni jew theddida ta’ interruzzjoni, sħiħa jew parzjali, ta’ kwalunkwe trasport ta’ gass naturali, żejt jew elettriku bejn il-Partijiet, il-panil ta’ arbitraġġ jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu fi żmien 40 jum mill-istabbiliment tiegħu.

SUBTAQSIMA 2

KONFORMITÀ

ARTIKOLU 254

Konformità mad-deċiżjoni tal-panil bord ta’ arbitraġġ

Il-Parti li fil-konfront tagħha jsir l-ilment għandha tieħu kwalunkwe miżura meħtieġa sabiex tikkonforma minnufih, u f’bona fede mad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ.

ARTIKOLU 255

Perjodu ta’ żmien raġonevoli għall-konformità

1.       Jekk ma tkunx possibbli konformità minnufih, il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex jaqblu dwar il-perjodu ta’ żmien għall-konformità mad-deċiżjoni. F’dan il-każ, il-Parti li kontriha jsir l-ilment, mhux aktar tard minn 30 jum wara li tirċievi n-notifika tad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ lill-Partijiet, tinnotifika lill-Parti li tkun ressqet l-ilment u lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, biż-żmien li se tkun teħtieġ biex tikkonforma ("perjodu ta’ żmien raġonevoli").

2.       Jekk ikun hemm nuqqas ta’ qbil bejn il-Partijiet rigward il-perjodu raġonevoli ta’ żmien għall-konformità mad-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ, il-Parti li għamlet l-ilment, fi żmien 20 jum mid-data tal-wasla tan-notifika li ssir skont il-paragrafu 1 mill-Parti li kontriha sar l-ilment, titlob bil-miktub lill-panil oriġinali ta' arbitraġġ sabiex jiddetermina t-tul tal-perjodu ta’ żmien raġonevoli. Din it-talba tiġi nnotifikata fl-istess ħin lill-Parti l-oħra u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ. Il-panil oriġinali ta’ arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ fi żmien 20 jum mid-data tas-sottomissjoni tat-talba.

3.       Il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment tinforma bil-miktub lill-Parti li tagħmel l-ilment, dwar il-progress tagħha sabiex tikkonforma mad-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ, tal-inqas xahar qabel ma jiskadi l-perjodu taż-żmien raġonevoli.

4.       Il-perjodu ta’ żmien raġonevoli jista’ jiġi estiż permezz ta’ qbil reċiproku bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 256

Rieżami ta’ kwalunkwe miżura meħuda għall-konformità mad-deċiżjoni tal-Panil ta' Arbitraġġ

1.       Il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment tinforma lill-Parti li tagħmel l-ilment u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim qabel ma jintemm il-perjodu taż-żmien raġonevoli ta' kwalunkwe miżura li tittieħed għall-konformità mad-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ.

2.       F'każ li ma jkunx hemm qbil bejn il-Partijiet rigward l-eżistenza jew il-konsistenza ta’ kwalunkwe miżura skont il-paragrafu 1, meħuda għall-konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta' dan il-Ftehim, il-Parti li tkun ilmentat tista’ titlob bil-miktub lill-panil oriġinali ta’ arbitraġġ biex jiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Din it-talba tidentifika l-miżura speċifika inkwistjoni u tispjega kif din il-miżura mhix konsistenti mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim b’mod li tiġi ppreżentata b’mod ċar bażi legali suffiċjenti għall-ilment. Il-panil oriġinali ta’ arbitraġġ jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ fi żmien 45 jum mid-data tas-sottomissjoni tat-talba.

ARTIKOLU 257

Rimedji temporanji f’każ ta' nonkonformità

1.       Jekk il-Parti li kontriha jsir l-ilment ma tinnotifika l-ebda miżura meħuda biex tikkonforma mad-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ qabel ma jiskadi l-perjodu ta’ żmien raġonevoli, jew jekk il-panil ta’ arbitraġġ jiddeċiedi li ma teżisti l-ebda miżura meħuda għall-konformita jew li l-miżura notifikata skont l-Artikolu 256(1) ta’ dan il-Ftehim hija inkonsistenti mal-obbligi ta’ dik il-Parti skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 245 ta' dan il-Ftehim, il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment, jekk jintalab mill-Parti li tkun ilmentat u wara konsultazzjonijiet ma' dik il-Parti, tippreżenta offerta għal kumpens temporanju.

2.       Jekk il-Parti li tilmenta tiddeċiedi li ma titlobx offerta għall-kumpens temporanju skont il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, jew, f’każ li din it-talba ssir, jekk ma jintlaħaqx ftehim dwar kumpens fi żmien 30 jum wara li jgħaddi l-perjodu ta’ żmien raġonevoli jew min-notifika tad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ skont l-Artikolu 256 ta’ dan il-Ftehim li ma teżisti l-ebda miżura li ttieħdet għall-konformità jew li l-miżura meħuda għall-konformità hija inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tilmenta tkun intitolata, wara li tinnotifika lill-Parti l-oħra u lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, li tissospendi l-obbligi li joħorġu minn kwalunkwe dispożizzjoni msemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim, f'livell adegwat, ekwivalenti għan-nullifikazzjoni jew il-ħsara kkawżata mill-vjolazzjoni. In-notifika tispeċifika l-livell ta’ sospensjoni tal-obbligi. Il-Parti li tilmenta tista’ timplimenta s-sospensjoni fi kwalunkwe mument wara li jgħaddu għaxart ijiem mid-data tal-wasla tan-notifika mill-Parti li kontriha jkun sar l-ilment, sakemm il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment ma tkunx talbet arbitraġġ skont il-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu.

3.       Fis-sospensjoni tal-obbligi, il-Parti li tilmenta tista’ tagħżel li żżid ir-rati tat-tariffi tagħha għal-livell applikat għal Membri oħra tad-WTO fuq volum ta’ kummerċ li għandu jiġi stabbilit b’mod li l-volum tal-kummerċ immultiplikat biż-żieda fir-rati tat-tariffi jiġi daqs il-valur tan-nullifikazzjoni jew il-ħsara kkawżata mill-ksur.

4.       Jekk il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment tqis li l-livell tas-sospensjoni mhuwiex ekwivalenti għan-nullifikazzjoni jew l-indeboliment ikkawżat mill-ksur, hija tista’ titlob bil-miktub lill-panil oriġinali ta’ arbitraġġ biex jiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Tali rikjesta tiġi nnotifikata lill-Parti li tilmenta u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ qabel ma jiskadi l-perjodu ta’ għaxart ijiem imsemmi fil-paragrafu 2. Il-panil oriġinali ta’ arbitraġġ jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu dwar il-livell tas-sospensjoni tal-obbligi lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni tal-Kummerċ fi żmien 30 jum mid-data tas-sottomissjoni tat-talba. L-obbligi ma jiġux sospiżi qabel ma l-panil oriġinali ta’ arbitraġġ ikun innotifika d-deċiżjoni tiegħu, u kwalunkwe sospensjoni tkun konsistenti mad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ.

5.       Is-sospensjoni tal-obbligi u l-kumpens previsti f’dan l-Artikolu jkunu temporanji u ma jiġux applikati wara:

(a)     li l-partijiet ikunu laħqu soluzzjoni miftiehma b’mod reċiproku skont l-Artikolu 262 ta’ dan il-Ftehim. jew

(b)     il-partijiet ikunu ftiehmu li l-miżura notifikata skont l-Artikolu 256(1) ta’ dan il-Ftehim tpoġġi lill-Parti li kontriha jkun sar l-ilment f'pożizzjoni ta' konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim; jew

(c)     kwalunkwe miżura li tinstab li tkun inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 tkun ġiet irtirata jew emendata sabiex tinġieb f’konformità ma’ dawk id-dispożizzjonijiet, kif ikun deċiż skont l-Artikolu 256(2) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 258

Rimedji għal tilwimiet urġenti dwar l-enerġija

1.       Fir-rigward ta’ tilwima li tikkonċerna l-Kapitolu 11 (Enerġija relatata mal-Kummerċ) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, li Parti tqis li tkun urġenti minħabba interruzzjoni jew theddida ta’ interruzzjoni, sħiħa jew parzjali, ta’ kwalunkwe trasport ta’ gass naturali, żejt jew elettriku bejn il-Partijiet, japplikaw id-dispożizzjonijiet dwar ir-rimedji ta' dan l-Artikolu.

2.       Permezz ta’ deroga mill-Artikoli 255, 256 u 257 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tilmenta tista’ tissospendi l-obbligi li jinħolqu mit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim sa livell adegwat, ekwivalenti għan-nullifikazzjoni jew il-ħsara kkawżata mill-Parti li tonqos milli tikkonforma tad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ fi żmien 15-il jum min-notifika tagħha. Din is-sospensjoni tista’ tidħol fis-seħħ minnufih. Din is-sospensjoni tista’ tinżamm sakemm il-Parti li kontriha sar l-ilment ma tkunx ikkonformat mad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ.

3.       Jekk il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment tikkontesta l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ konformità jew il-livell ta’ sospensjoni jew in-nuqqas li tikkonforma, tista’ tiftaħ proċedimenti skont l-Artikoli 257(4) u 259 ta’ dan il-Ftehim li jiġu eżaminati bla telf ta' żmien. Il-parti li tilmenta tintalab tneħħi jew taġġusta s-sospensjoni biss ladarba l-panil ikun iddeċieda dwar il-kwistjoni, u tista’ żżomm is-sospensjoni sakemm jitlestew il-proċedimenti.

ARTIKOLU 259

Rieżami ta’ kwalunkwe miżura meħuda għall-konformità wara l-adozzjoni ta' rimedji temporanji għan-nonkonformità

1.       Il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment tinnotifika lill-Parti li tilmenta u lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, bil-miżura li tkun ħadet biex tikkonforma mad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ wara s-sospensjoni ta’ konċessjonijiet jew wara l-applikazzjoni ta’ kumpens temporanju, skont il-każ. Bl-eċċezzjoni ta’ każijiet skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, il-Parti li tilmenta jtemm is-sospensjoni tal-konċessjonijiet fi żmien 30 jum minn meta tirċievi n-notifika. F’każijiet fejn ġie applikata kumpens, u bl-eċċezzjoni ta’ każijiet skont il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, il-Parti li kontriha sar l-ilment tista’ ttemm l-applikazzjoni ta’ dan il-kumpens fi żmien 30 jum min-notifika tagħha li kkonformat mad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ.

2.       Jekk il-Partijiet ma jilħqux ftehim dwar jekk il-miżura notifikata ġġibx il-Parti li kontriha jkun sar l-ilment f'konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta' dan il-Ftehim fi żmien 30 jum mid-data tal-wasla tan-notifika, il-Parti li tilmenta titlob bil-miktub lill-bord oriġinali ta’ arbitraġġ biex jiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Din it-talba tiġi nnotifikata fl-istess ħin lill-Parti l-oħra u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ. Id-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ tiġi nnotifikata lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ fi żmien 45 jum mid-data tas-sottomissjoni tat-talba. Jekk il-panil ta' arbitraġġ jiddeċiedi li l-miżura meħuda għall-konformità tkun skont id-dispożizzjonijiet imsemmija fl- Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim, is-sospensjoni tal-obbligi jew il-kumpens, skont il-każ, tintemm. Fejn relevanti, il-Parti li tilmenta tadatta l-livell ta’ sospensjoni ta’ konċessjonijiet għall-livell determinat mill-panil ta' arbitraġġ.

ARTIKOLU 260

Sostituzzjoni ta’ arbitri

Jekk f’proċedimenti ta’ arbitraġġ skont dan il-Kapitolu, il-panil oriġinali ta' arbitraġġ, jew xi wħud mill-membri tiegħu, ma jkunux jistgħu jipparteċipaw, jirtiraw, jew ikun meħtieġ li jiġu ssostitwiti minħabba li ma jikkonformawx mar-rekwiżiti tal-Kodiċi ta’ Kondotta stabbilit fl-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim, tapplika l-proċedura stipulata fl-Artikolu 249 ta’ dan il-Ftehim. Il-limitu taż-żmien għan-notifikazzjoni tad-deċiżjoni tal-panil ta' arbitraġġ jiġi estiż b'20 jum bl-eċċezzjoni tat-tilwimiet urġenti msemmija fil-paragrafu 7 tal-Artikolu 249, li għalihom il-limitu taż-żmien jiġi estiż b'ħamest ijiem.

SUBTAQSIMA 3

DISPOŻIZZJONIJIET KOMUNI

ARTIKOLU 261

Sospensjoni u tmiem ta’ arbitraġġ u proċeduri ta’ konformità

Fuq talba bil-miktub miż-żewġ Partijiet, il-panil ta' arbitraġġ jissospendi l-ħidma tiegħu fi kwalunkwe żmien għal perjodu miftiehem mill-Partijiet li ma jaqbiżx it-12-il xahar konsekuttivi. Il-panil ta' arbitraġġ għandu jkompli bil-ħidma tiegħu qabel tmiem dak il-perjodu fuq talba bil-miktub miż-żewġ Partijiet jew fi tmiem dan il-perjodu fuq talba bil-miktub minn kwalunkwe Parti. Il-Parti rikjendenti tgħarraf lill-President jew il-Kopresidenti tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, u l-Parti l-oħra, kif xieraq. Jekk Parti ma titlobx li titkompla l-ħidma tal-panil ta' arbitraġġ fl-iskadenza tal-perjodu ta’ sospensjoni miftiehem, il-proċedura tiġi mitmuma. Is-sospensjoni u t-terminazzjoni tal-ħidma tal-panil ta' arbitraġġ isiru bla preġudizzju għad-drittijiet ta’ kwalunkwe Parti f’xi proċediment ieħor soġġett għall-Artikolu 269 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 262

Soluzzjoni bi ftehim reċiproku

Il-Partijiet jistgħu jilħqu soluzzjoni miftiehma bejniethom għal tilwima li tikkonċerna t-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim fi kwalunkwe ħin. Huma jinnotifikaw flimkien lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, u lill-President tal-panil ta' Arbitraġġ, fejn applikabbli, dwar kwalunkwe soluzzjoni bħal din. Jekk is-soluzzjoni tirrikjedi l-approvazzjoni skont il-proċeduri domestiċi relevanti ta’ xi waħda mill-Partijiet, in-notifika tirreferi għal dan ir-rekwiżit, u l-proċedura ta' soluzzjoni tat-tilwim tiġi sospiża. Jekk din l-approvazzjoni ma tkunx meħtieġa, jew jekk jiġi nnotifikat li dawn il-proċeduri domestiċi tlestew, il-proċedura tas-soluzzjoni tat-tilwim tiġi mitmuma.

ARTIKOLU 263

Regoli ta’ proċedura

1.       Il-proċeduri għas-soluzzjoni tat-tilwim skont dan il-Kapitolu jkunu rregolati mir-Regoli ta’ Proċedura stabbiliti fl-Anness XX ta' dan il-Ftehim u permezz tal-Kodiċi ta’ Kondotta stabbilit fl-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim.

2.       Kwalunkwe seduta ta’ smigħ tal-panil ta' arbitraġġ tkun miftuħa għall-pubbliku sakemm ma jkunx previst mod ieħor fir-Regoli ta’ Proċedura.

ARTIKOLU 264

Informazzjoni u parir tekniku

Fuq it-talba ta’ Parti, jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess, il-panil ta’ arbitraġġ jista’ jikseb kwalunkwe informazzjoni li jqis xierqa għall-proċediment tal-panil ta' arbitraġġ minn kwalunkwe sors, inklużi l-Partijiet involuti fit-tilwima. Il-panil ta’ arbitraġġ għandu wkoll id-dritt li jitlob l-opinjoni ta’ esperti kif iqis xieraq. Il-panil ta' arbitraġġ jikkonsulta lill-Partijiet qabel jagħżel dawn l-esperti. Persuni fiżiċi jew ġuridiċi stabbiliti fit-territorju ta’ Parti jistgħu jissottomettu deskrizzjoni amicus curiae quddiem il-panil ta' arbitraġġ skont ir-Regoli ta’ Proċedura. Kwalunkwe informazzjoni miksuba skont dan l-Artikolu tiġi żvelata lil kull Parti u sottomessa għall-kummenti tagħhom.

ARTIKOLU 265

Regoli ta’ interpretazzjoni

Il-panil ta’ arbitraġġ jinterpreta d-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 245 ta’ dan il-Ftehim skont ir-regoli konswetudinali dwar l-interpretazzjoni tad-dritt pubbliku internazzjonali, inklużi dawk kodifikati fil-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar id-Dritt tat-Trattati tal-1969. Il-panil għandu jqis ukoll l-interpretazzjonijiet rilevanti stabbiliti f’rapporti tal-panel u l-Korp tal-Appell adottati mill-Korp tas-Soluzzjoni tat-Tilwim tad-WTO (DSB). Id-deċiżjonijiet tal-panil ta’ arbitraġġ ma jistgħux iżidu jew inaqqsu d-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet previsti skont dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 266

Deċiżjonijiet tal-panil ta' Arbitraġġ

1.       Il-panil ta’ arbitraġġ irid jagħmel kull sforz biex jieħu kwalunkwe deċiżjoni bi qbil unanimu. Madankollu, meta ma tkunx tista’ tintlaħaq deċiżjoni b'kunsens, il-kwistjoni tiġi deċiża b’vot maġġoritarju. Id-deliberazzjonijiet tal-panil ikunu kunfidenzjali u ma għandhomx jinħarġu opinjonijiet kuntrarji.

2.       Id-deċiżjonijiet tal-panil ta' arbitraġġ jiġu aċċettati mill-Partijiet mingħajr kondizzjoni. Ma għandhom joħlqu l-ebda drittt jew obbligu għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi. Id-deċiżjonijiet jistipulaw is-sejbiet ta' fatti, l-applikabbiltà tad-dispożizzjonijiet rilevanti msemmija fl-Artikolu 245 ta' dan il-Ftehim u r-raġunijiet bażiċi ta’ kwalunkwe sejba u l-konklużjoni li jagħmlu. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, għandu jagħmel id-deċiżjonijiet tal-panil ta' arbitraġġ disponibbli pubblikament fl-intier tagħhom fi żmien għaxart ijiem min-notifika tagħhom, sakemm ma jiddeċidix li ma jagħmilx hekk biex jiżgura l-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni klassifikata bħala kunfidenzjali mill-Parti li pprovdietha, fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni tagħha.

ARTIKOLU 267

Tressiq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea

1.       Il-proċeduri stipulati f’dan l-Artikolu japplikaw għal tilwimiet dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni ta’ dan il-Ftehim li timponi fuq Parti obbligu definit b’referenza għal dispożizzjoni tal-liġi tal-Unjoni.

2.       Meta tilwima tqajjem kwistjoni ta’ interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal-Unjoni msemmija fil-paragrafu 1, il-panil ta' arbitraġġ ma jiddeċidix dwar il-kwistjoni, iżda titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biex tagħti deċiżjoni dwar il-kwistjoni. F'tali każijiet, l-iskadenzi li japplikaw għad-deċiżjoni tal-panil ta’ arbitraġġ jiġu sospiżi sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tagħti d-deċiżjoni tagħha. Id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea hija vinkolanti fuq il-panil ta’ arbitraġġ.

TAQSIMA 4

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

ARTIKOLU 268

Lista ta’ arbitri

1.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, jistabbilixxi, mhux aktar tard minn sitt xhur wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, lista ta’ mill-inqas 15-il individwu li huma lesti u kapaċi jservu ta’ arbitri. Il-lista tkun magħmula minn tliet sottolisti: sottolista għal kull Parti u sottolista ta' individwi li ma jkunux ta’ nazzjonalità ta' xi waħda mill-Partijiet u li jistgħu jservu ta’ President tal-panil ta’ arbitraġġ. Kull sottolista għandha tinkludi mill-inqas ħames individwi. Il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazjzoni tal-Kummerċ jiżgura li l-lista tinżamm dejjem f'dan il-livell.

2.       L-arbitri jkollhom għarfien speċjalizzat dwar u esperjenza fil-liġi u fil-kummerċ internazzjonali. Ikunu indipendenti, iservu fil-kapaċità individwali tagħhom u ma jieħdu struzzjonijiet mingħand l-ebda organizzazzjoni jew gvern, u ma jkunu affiljati mal-ebda gvern ta’ xi waħda mill-Partijiet, u jikkonformaw mal-Kodiċi ta’ Kondotta stabbilit fl-Anness XXI ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ jista' jistabbilixxi listi addizzjonali ta' 12-il individwu bl-għarfien u l-esperjenza f'setturi speċifiċi koperti minn dan il-Ftehim. Soġġett għall-qbil tal-Partijiet, dawn il-listi addizzjonali jintużaw biex jiġi ffurmat il-panil ta' arbitraġġ skont il-proċedura stipulata fl-Artikolu 249 ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 269

Relazzjoni mal-obbligi tad-WTO

1.       Ir-rikors għad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu dwar is-soluzzjoni tat-tilwim ikun mingħajr ħsara għal kwalunkwe azzjoni fil-qafas tad-WTO, fosthom proċedimenti għas-soluzzjoni tat-tilwim.

2.       Madankollu, meta Parti tkun nediet, fir-rigward ta’ miżura partikolari, proċediment għas-soluzzjoni ta’ tilwima, skont dan il-Kapitolu jew skont il-Ftehim tad-WTO, hija ma tistax tistitwixxi proċediment għas-soluzzjoni tat-tilwim rigward l-istess miżura f'forum ieħor sakemm l-ewwel proċediment ma jkunx intemm. Barra minn hekk, Parti ma tfittixx rimedju għal obbligu identiku skont dan il-Ftehim u skont il-Ftehim tad-WTO fiż-żewġ fora. F’dan il-każ, ladarba jkun tnieda proċediment tas-soluzzjoni tat-tilwim, il-Partijiet jużaw il-forum magħżul bl-esklużjoni tal-ieħor, sakemm il-forum magħżul ma jonqosx għal raġunijiet proċedurali jew ġurisdizzjonali milli jagħmel sejbiet dwar il-pretensjoni li tkun qed tfittex rimedju ta’ dak l-obbligu.

3.       Għall-finijiet tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu:

(a)     il-proċedimenti għas-soluzzjoni tat-tilwim skont il-Ftehim tad-WTO huma meqjusa li jinbdew b’talba minn Parti għall-istabbiliment ta’ panil skont l-Artikolu 6 tal-Ftehim dwar ir-Regoli u l-Proċeduri li Jirregolaw is-Soluzzjoni ta’ Tilwimiet li jinsab fl-Anness 2 tal-Ftehim tad-WTO (DSU) u jitqiesu li ġew konklużi meta d-DSB jadotta r-rapport tal-panil u r-rapport tal-Korp tal-Appell, skont il-każ, skont l-Artikoli 16 u 17.14 tad-DSU; u

(b)     il-proċedimenti għas-soluzzjoni tat-tilwim skont dan il-Kapitolu jitqiesu li jinbdew b’talba minn Parti għall-istabbiliment ta’ panil ta’ arbitraġġ skont l-Artikolu 248 ta’ dan il-Ftehim u jitqiesu konklużi meta l-panil ta’ arbitraġġ jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu skont l-Artikolu 253 ta' dan il-Ftehim lill-Partijiet u lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim.

4.       Xejn f’dan il-Ftehim ma jwaqqaf lil Parti milli timplimenta s-sospensjoni tal-obbligi awtorizzata mid-DSB. Il-Ftehim tad-WTO ma jiġix invokat sabiex jimpedixxi Parti milli tissospendi obbligi skont dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 270

Limiti ta’ żmien

1.       L-iskadenzi kollha stabbiliti f’dan il-Kapitolu, fosthom l-iskadenzi ta’ panil ta' arbitraġġ biex jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu, jingħaddu f’jiem kalendarji mill-jum li jsegwi l-att jew il-fatt li jkunu qed jirreferu għalih, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor.

2.       Kwalunkwe skadenza msemmija f’dan il-Kapitolu tista’ tiġi mmodifikata bi qbil reċiproku tal-Partijiet fit-tilwima. Il-panil ta' arbitraġġ jista’ fi kwalunkwe ħin jipproponi lill-Partijiet biex jimmodifikaw kwalunkwe skadenza msemmija f’dan Kapitolu, filwaqt li jagħti r-raġunijiet għal din il-proposta.

KAPITOLU 15

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI DWAR L-APPROSSIMAZZJONI SKONT IT-TITOLU IV

ARTIKOLU 271

Progress fl-approssimazzjoni f’oqsma marbuta mal-kummerċ

1.       Sabiex tiġi ffaċilitata l-valutazzjoni tal-approssimazzjoni msemmija fl-Artikolu 419 ta’ dan il-Ftehim, tal-liġi tal-Ġeorġja mal-liġi tal-Unjoni f’oqsma relatati mal-kummerċ tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom b’mod regolari u tal-inqas darba f’sena, jiddiskutu l-progress fl-approssimazzjoni skont it-termini ta’ żmien miftiehma, previsti fil-Kapitoli 3, 4, 5, 6 u 8 tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim fil-Kumitat tal-Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, jew f'wieħed mis-Sottokumutati tiegħu stabbiliti skont dan il-Ftehim.

2.       Fuq talba tal-Unjoni, u għall-finijiet ta’ din id-diskussjoni, il-Ġeorġja tissottometti lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ jew lil wieħed mis-Sottokumutati tiegħu, kif xieraq, l-informazzjoni bil-miktub dwar il-progress fl-approssimazzjoni u dwar l-implimentazzjoni u l-infurzar effettivi tal-approssimazzjoni tal-liġi domestika, b’relazzjoni mal-Kapitoli rilevanti tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-Ġeorġja tinforma lill-Unjoni meta tqis li tkun lestiet l-approssimazzjoni prevista fi kwalunkwe Kapitolu msemmi fil-paragrafu 1.

ARTIKOLU 272

Revoka ta’ liġi domestika inkonsistenti

Bħala parti mill-approssimazzjoni, il-Ġeorġja għandha tirrevoka d-dispożizzjonijiet tal-liġi domestika tagħha jew tneħħi prassi amministrattiva li tkun inkonsistenti mal-liġi tal-Unjoni li tkun l-oġġett ta' dispożizzjonijiet ta’ approssimazzjoni skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim jew mal-liġi domestika tagħha approssimata mal-liġi tal-Unjoni skont dan.

ARTIKOLU 273

Valutazzjoni tal-approssimazzjoni f’oqsma marbuta mal-kummerċ

1.       Il-valutazzjoni tal-approssimazzjoni mill-Unjoni msemmija fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim tibda wara li l-Ġeorġja tkun informat lill-Unjoni skont l-Artikolu 271(3) ta’ dan il-Ftehim, sakemm ma jkunx previst mod ieħor fil-Kapitoli 4 u 8 tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

2.       L-Unjoni għandha tivvaluta jekk il-liġi tal-Ġeorġja ġietx approssimata mal-liġi tal-Unjoni u jekk hux qed tiġi implimentata u infurzata b’mod effettiv. Il-Ġeorġja għandha tipprovdi lill-Unjoni bl-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex tagħmel din il-valutazzjoni, f’lingwa li tiġi miftiehma b’mod reċiproku.

3.       Il-valutazzjoni mill-Unjoni skont il-paragrafu 2 tqis l-eżistenza u l-operat tal-infrastruttura, il-korpi u l-proċeduri rilevanti fil-Ġeorġja meħtieġa għall-implimentazzjoni effettiva u l-infurzar tal-liġi tal-Ġeorġja.

4.       Il-valutazzjoni mill-Unjoni skont il-paragrafu 2 tqis l-eżistenza ta' kwalunkwe dispożizzjoni fil-liġi domestika jew prassi amministrattiva li tkun inkonsistenti mal-liġi tal-Unjoni li tkun l-oġġett ta' dispożizzjonijiet ta’ approssimazzjoni skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim jew mal-liġi domestika approssimata mal-liġi tal-Unjoni skont dan.

5.       L-Unjoni tinforma lill-Ġeorġja f’perjodu ta’ żmien li jkun determinat skont l-Artikolu 276(1) ta’ dan il-Ftehim dwar ir-riżultati tal-valutazzjoni tagħha, sakemm ma jkunx previst mod ieħor. Il-Partijiet jistgħu jiddiskutu l-valutazzjoni fil-Kumitat tal-Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, jew fis-Sottokumitati rilevanti tiegħu skont l-Artikolu 419(4) ta’ dan il-Ftehim, sakemm ma jkunx previst mod ieħor.

ARTIKOLU 274

Żviluppi rilevanti għal approssimazzjoni

1.       Il-Ġeorġja tiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-liġi domestika approssimata skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim u tieħu kwalunkwe azzjoni meħtieġa biex tirrifletti l-iżviluppi fil-liġi tal-Unjoni fil-liġi domestika tagħha, skont l-Artikolu 418 ta’ dan il-Ftehim.

2.       L-Unjoni tinforma lill-Ġeorġja dwar kwalunkwe proposta finali tal-Kummissjoni, li tiġi adottata jew emendata l-liġi tal-Unjoni, rilevanti għall-obbligi ta' approssimazzjoni fuq il-Ġeorġja skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-Ġeorġja tinforma lill-Unjoni dwar l-azzjonijiet, inklużi l-proposti leġiżlattivi u l-prassi amministrattiva, li jistgħu jaffettwaw il-kapaċità tagħha li tissodisfa l-obbligi tagħha ta’ approssimazzjoni skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

4.       Fuq talba, il-Partijiet jiddiskutu l-impatt ta’ kwalunkwe proposta jew azzjoni msemmija fil-paragrafi 2 u 3 dwar il-liġi tal-Ġeorġja jew dwar il-konformità mal-obbligi skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

5.       Jekk, wara valutazzjoni li tkun saret skont l-Artikolu 273 ta’ dan il-Ftehim, il-Ġeorġja timmodifika l-liġi domestika tagħha sabiex jitqiesu l-bidliet fuq l-approssimazzjoni fil-Kapitoli 3, 4, 5, 6 u 8 tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ), ta' dan il-Ftehim, titwettaq valutazzjoni ġdida mill-Unjoni skont l-Artikolu 273 ta’ dan il-Ftehim. Jekk il-Ġeorġja tieħu kwalunkwe azzjoni oħra li jista’ jkollha effett fuq l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-approssimazzjoni tal-liġi domestika, tista’ titwettaq valutazzjoni ġdida mill-Unjoni skont l-Artikolu 273 ta’ dan il-Ftehim.

6.       Jekk iċ-ċirkostanzi jkunu jeħtieġu jistgħu jiġu sospiżi temporanjament benefiċċji partikolari mogħtija mill-Unjoni abbażi ta' valutazzjoni li l-liġi tal-Ġeorġja ġiet approssimata mal-liġi tal-Unjoni u li ġiet implimentata u infurzata effettivament, jekk il-Ġeorġja ma tapprossimax il-liġi domestika tagħha biex jitqiesu l-bidliet fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim li jikkonċernaw l-approssimazzjoni, jekk il-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu turi li l-liġi tal-Ġeorġja ma għadhiex approssimata mal-liġi tal-Unjoni, jew jekk il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jonqos milli jieħu deċiżjoni biex jaġġorna t-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim f'konformità mal-iżviluppi fil-liġi tal-Unjoni.

7.       Jekk l-Unjoni jkollha l-ħsieb timplimenta kwalunkwe sospensjoni bħal din, għandha tinnotifika lill-Ġeorġja fil-pront. Il-Ġeorġja tista’ tirreferi l-kwistjoni lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, fi żmien tliet xhur min-notifika, fejn tipprovdi dikjarazzjoni tar-raġunijiet bil-miktub. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ jiddiskuti l-kwistjoni fi żmien tliet xhur mir-riferiment. Jekk il-kwistjoni ma tiġix irriferita lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, jew ma tkunx tista' tissolva minn dan il-Kumitat fi żmien tliet xhur mir-riferiment, l-Unjoni tista’ timplimenta s-sospensjoni tal-benefiċċji. Is-sospensjoni titneħħa minnufih jekk il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ sussegwentement isolvi l-kwistjoni.

ARTIKOLU 275

Skambju ta' informazzjoni

L-iskambju ta' informazzjoni f’rabta mal-approssimazzjoni skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim iseħħ permezz tal-punti ta’ kuntatt stabbiliti fl-Artikolu 222(1) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 276

Dispożizzjoni ġenerali

1.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, għandu jadotta proċeduri biex jiffaċilita l-valutazzjoni tal-approssimazzjoni u jiżgura l-iskambju effettiv ta’ informazzjoni dwar l-approssimazzjoni, inkluż il-perjodi ta’ żmien għall-valutazzjoni u l-forma, il-kontenut u l-lingwa tal-informazzjoni skambjata.

2.       Kwalunkwe referenza għal att speċifiku tal-Unjoni fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim tkopri l-emendi, is-supplimenti u l-miżuri ta’ sostituzzjoni ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea qabel il-29 ta’ Novembru 2013.

3.       Id-dispożizzjonijiet fil-Kapitoli 3, 4, 5, 6 u 8 tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim jipprevalu fuq id-dispożizzjonijiet stabbiliti f’dan il-Kapitolu f'każ li jkun hemm kunflitt.

4.       Pretensjonijiet ta' ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu ma jkunux soġġetti għall-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

TITOLU V

KOOPERAZZJONI EKONOMIKA

KAPITOLU 1

DJALOGU EKONOMIKU

ARTIKOLU 277

1.       L-UE u l-Georġja jiffaċilitaw il-proċess ta’ riforma ekonomika billi jtejbu l-fehim tal-elementi fundamentali tal-ekonomiji rispettivi tagħhom u l-formulazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki ekonomiċi.

2.       Il-Ġeorġja għandha tagħmel ħilitha biex tistabbilixxi ekonomija tas-suq li tiffunzjona u biex gradwalment tqarreb l-ekonomika u r-regolamenti finanzjarji tagħha lejn dawk tal-UE, filwaqt li tiżgura politiki makroekonomiċi sodi.

ARTIKOLU 278

Għal dak l-għan, il-Partijiet jaqblu li jkollhom djalogu ekonomiku regolari mmirat lejn li:

(a)     jiskambjaw informazzjoni dwar ix-xejriet u l-politiki makroekonomiċi, kif ukoll dwar ir-riformi strutturali, inklużi strateġiji għall-iżvilupp ekonomiku;

(b)     jiskambjaw għarfien espert u l-aħjar prassi f’oqsma bħall-finanzi pubbliċi, l-oqfsa ta’ politika monetarja u l-kambju, il-politika tas-settur finanzjarju u l-istatistika ekonomika;

(c)     jiskambjaw informazzjoni u esperjenzi fl-integrazzjoni ekonomika reġjonali, inkluż il-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja Ewropea;

(d)     janalizzaw l-istatus tal-kooperazzjoni bilaterali fl-oqsma tal-ekonomija, finanzjarji u tal-istatistika.

KAPITOLU 2

IMMANIĠĠJAR TAL-FINANZI PUBBLIĊI U L-KONTROLL FINANZJARJU

ARTIKOLU 279

Il-Partijiet jikkooperaw fil-qasam tal-kontroll pubbliku tal-finanzi interni (PIFC) u tal-awditjar estern bl-oġġettivi li ġejjin:

(a)     żvilupp u implimentazzjoni ulterjuri tas-sistema PIFC abbażi tal-prinċipju tar-responsabbilizzazzjoni maniġerjali, u li tinkludi funzjoni ta’ awditjar intern funzjonalment indipendenti fis-settur pubbliku kollu, permezz tal-armonizzazzjoni ma' standards internazzjonali ġeneralment aċċettati u metodoloġiji u prassi tajba tal-UE, fuq il-bażi ta’ dokument ta’ politika tal-PIFC approvat mill-gvern tal-Ġeorġja;

(b)     li fid-dokument tal-politika tal-PIFC jiġi kkonsidrat jekk tistax tiġi implimentata sistema ta’ spezzjoni finanzjarja u taħt liema kundizzjonijiet, f’liema każ din il-funzjoni se tkun immotivata mill-ilmenti u kif se tikkumplimenta iżda mhux tiddupplika l-funzjoni ta’ awditjar intern;

(c)     kooperazzjoni effettiva bejn l-atturi definiti mid-dokument ta’ politika tal-PIFC biex jitrawwem l-iżvilupp tal-governanza;

(d)     appoġġ għall-Unità Ċentrali għall-Armonizzazzjoni għall-PIFC u tisħiħ tal-kompetenzi tiegħu;

(e)     aktar tisħiħ tal-Uffiċċju tal-Awditjar tal-Istat tal-Ġeorġja bħala istituzzjoni suprema tal-awditjar tal-Ġeorġja f’termini ta' indipendenza, kapaċità organizzazzjonali u tal-awditjar, u riżorsi finanzjarji u umani tiegħu, u l-implimentazzjoni, mill-istituzzjoni suprema tal-awditjar, tal-istandards tal-awditjar estern aċċettati internazzjonalment (INTOSAI); u

(f)      skambju ta’ informazzjoni, esperjenzi u prassi tajba fost l-oħrajn permezz ta’ skambju tal-persunal u taħriġ konġunt f’dawn l-oqsma.

KAPITOLU 3

TASSAZZJONI

ARTIKOLU 280

Il-Partijiet jikkoperaw sabiex itejbu l-governanza tajba fil-qasam tat-taxxa, bil-ħsieb li jtejbu aktar ir-relazzjonijiet ekonomiċi, il-kummerċ, l-investiment u l-kompetizzjoni ġusta.

ARTIKOLU 281

B'referenza għall-Artikolu 280 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jirrikonoxxu u jimpenjaw ruħhom li jimplimentaw il-prinċipji ta’ governanza tajba fil-qasam tat-taxxa, jiġifieri l-prinċipji ta’ trasparenza, skambju ta’ informazzjoni u kompetizzjoni ġusta tat-taxxa, kif huma marbuta li jagħmlu l-Istati Membri fil-livell tal-UE. Għal dak il-għan, mingħajr ħsara għall-kompetenzi tal-UE u tal-Istati Membri, il-Partijiet se jtejbu l-koperazzjoni internazzjonali fil-qasam tat-taxxa, jiffaċilitaw il-ġbir ta’ dħul leġittimu mit-taxxa, u jiżviluppaw miżuri għall-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji msemmija hawn fuq.

ARTIKOLU 282

Il-Partijiet għandhom ukoll itejbu u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom immirata lejn l-iżvilupp tas-sistema tat-taxxa u l-amministrazzjoni tal-Ġeorġja, inkluż it-titjib tal-ġbir u tal-kapaċità ta’ kontroll, l-iżgurar tal-ġbir effettiv tat-taxxa u t-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-frodi tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa. Il-Partijiet jistinkaw biex itejbu l-koperazzjoni u l-kondiviżjoni tal-esperjenzi fil-ġlieda kontra l-frodi tat-taxxa, partikolarment frodi "karużell".

ARTIKOLU 283

Il-Partijiet jiżviluppaw il-koperazzjoni tagħhom u jarmonizzaw il-politika fil-ġlieda kontra l-frodi u l-kuntrabandu ta’ prodotti suġġetti għas-sisa. Din il-koperazzjoni se tinkludi, fost l-oħrajn, l-approssimazzjoni gradwali tar-rati tas-sisa fuq il-prodotti tat-tabakk, safejn possibbli, filwaqt li jitqiesu r-restrizzjonijiet fil-kuntest reġjunali, u skont il-Qafas tal-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dwar il-Kontroll tat-Tabakk. Għal dan il-għan, il-Partijiet se jfittxu li jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom fi ħdan il-kuntest reġjunali.

ARTIKOLU 284

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 285

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXII ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 4

STATISTIKA

ARTIKOLU 286

Il-Partijiet jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni ta’ bejniethom dwar kwistjonijiet ta’ statistika, u b’hekk jikkontribwixxu għall-objettiv fuq perjodu fit-tul li jipprovdu dejta statistika fil-waqt, komparabbli u affidabbli fuq livell internazzjonali. Huwa mistenni li sistema statistika nazzjonali sostenibbli, effiċjenti u professjonalment indipendenti tipproduċi informazzjoni rilevanti għaċ-ċittadini, għan-negozji u għal dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fil-Ġeorġja u fl-UE, li tippermettilhom jieħdu deċiżjonijiet infurmati fuq din il-bażi. Is-sistema nazzjonali tal-istatistika għandha tirrispetta l-Prinċipji Fundamentali tal-Istatistika Uffiċjali tan-NU, billi tqis l-acquis tal-UE, fl-istatistika inkluż il-Kodiċi ta’ Prattika tal-Istatistika Ewropea, sabiex is-sistema nazzjonali tal-statistika tkun alinjata man-normi u l-standards Ewropej.

ARTIKOLU 287

Il-kooperazzjoni timmira lejn:

(a)     li ssaħħaħ aktar il-kapaċità tas-sistema nazzjonali tal-istatistika billi tiffoka fuq il-bażi legali soda, il-produzzjoni ta’ dejta u metadejta adegwati, il-politika ta’ disseminazzjoni u l-faċilità tal-użu, fejn jitqiesu diversi gruppi ta’ utenti, b’mod partikolari fis-settur pubbliku u privat, il-komunità akkademika u utenti oħra;

(b)     alinjament progressiv tas-sistema tal-istatistika tal-Ġeorgia mas-Sistema tal-Istatistika Ewropea;

(c)     irfinar tal-forniment ta’ dejta lill-UE, waqt li tiġi kkonsidrata l-applikazzjoni ta’ metodoloġiji rilevanti internazzjonali u Ewropej, inklużi l-klassifikazzjonijiet;

(d)     it-titjib tal-kapaċità professjonali u tal-immaniġġjar tal-persunal tal-istatistika nazzjonali biex tiġi ffaċilita l-applikazzjoni ta’ standards statistiċi Ewropej u biex ikun hemm kotribut għall-iżvilupp tas-sistema tal-istatistika tal-Ġeorġja;

(e)     iskambju ta’ esperjenza bejn il-Partijiet dwar l-iżvilupp tal-għarfien statistiku, u

(f)      il-promozzjoni tal-immaniġġjar totali tal-kwalità tal-proċessi kollha tal-produzzjoni u d-disseminazzjoni tal-istatistika.

ARTIKOLU 288

Il-Partijiet jikkoperaw fi ħdan il-qafas tas-Sistema Statistika Ewropea, fejn l-Eurostat huwa l-awtorità Ewropea tal-istatistika. Il-kooperazzjoni għandha tinkludi enfasi fuq l-oqsma ta’:

(a)     l-istatistika makroekonomika, inklużi l-kontijiet nazzjonali, l-istatistika dwar il-kummerċ barrani, l-istatistika dwar il-bilanċ tal-pagamenti, l-istatistika tal-investiment barrani dirett;

(b)     l-istatistika demografika, inklużi ċensimenti u l-istatistika soċjali;

(c)     l-istatistika agrikola, inklużi ċensimenti agrikoli u l-istatistika ambjentali;

(d)     l-istatistika tan-negozju, inkluż ir-reġistri kummerċjali u l-użu ta’ sorsi amministrattivi għal għanijiet ta’ statistika;

(e)     l-istatistika tal-enerġija, inklużi bilanċi;

(f)      l-istatistika reġjunali;

(g)     l-attivitajiet orizzontali, inklużi klassifikazzjonijiet ta’ statistika, l-immaniġġjar tal-kwalità, it-taħriġ, id-disseminazzjoni, l-użu ta’ teknoloġiji moderni tal-informazzjoni, u

(h)     oqsma rilevanti oħra.

ARTIKOLU 289

Il-Partijiet, fost l-oħrajn, jiskambjaw informazzjoni u għarfien espert, u jiżviluppaw il-koperazzjoni tagħhom, billi jikkonsidraw l-esperjenza diġà akkumulata fir-riforma tas-sistema statistika mnedija fi ħdan il-qafas ta’ diversi programmi ta’ assistenza. L-isforzi jiġu mmirati lejn aktar allinjament mal-acquis tal-UE fl-istatistika fuq il-bażi tal-istrateġija nazzjonali għall-iżvilupp tas-sistema tal-istatistika tal-Ġeorġja, u jitqisu l-iżvilupp tas-Sistema Statistika Ewropea. L-enfasi fil-proċess tal-produzzjoni tad-dejta statistika tkun l-iżvilupp ulterjuri tal-istħarriġ bil-kampjuni u l-użu tar-reġistri amministrattivi, filwaqt li titqies il-ħtieġa li jitnaqqas il-piż tar-rispons. Id-dejta tkun rilevanti għat-tfassil u l-monitoraġġ tal-politiki fl-oqsma ewlenin tal-ħajja soċjali u ekonomika.

ARTIKOLU 290

Jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu. Sa fejn ikun possibbli, l-attivitajiet li jsiru fi ħdan is-Sistema Ewropea tal-Istatistika, inkluż it-taħriġ, ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 291

L-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja, kull fejn rilevanti u applikabbli lejn l-acquis tal-UE tal-istatistika titwettaq skont il-Kompendju tar-Rekwiżiti Statistiċi aġġornat kull sena li jitqies mill-Partijiet bħala anness ma’ dan il-Ftehim (Anness XXIII).

TITOLU VI

POLITIKI OĦRA TA' KOOPERAZZJONI

KAPITOLU 1

TRASPORT

ARTIKOLU 292

Il-Partijiet:

(a)     jespandu u jsaħħu l-kooperazzjoni tat-trasport tagħhom biex jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ trasport sostenibbli;

(b)     jippromwovu operazzjonijiet tat-trasport effiċjenti, fis-sigurtà u s-sikurezza kif ukoll l-intermodalità u l-interoperabilità tas-sistemi tat-trasport, u

(c)     ifittxu li jtejbu l-konnessjonijiet ewlenin tat-trasport bejn it-territorji tagħhom.

ARTIKOLU 293

Din il-koperazzjoni tista’ tinkludi, fost l-oħrajn, dawn l-oqsma li ġejjin:

(a)     l-iżvilupp sostenibbli tal-politika nazzjonali tat-trasport li tkopri l-modi kollha tat-trasport, partikolarment bil-ħsieb li jiġu żgurati sistemi tat-trasport effiċjenti, fis-sigurtà u s-sikurezza u l-promozzjoni tal-integrazzjoni ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet fil-qasam tat-trasport f'oqsma oħra ta’ politika;

(b)     l-iżvilupp ta’ strateġiji settorjali fid-dawl tal-politika nazzjonali tat-trasport, inkluż rekwiżiti ġuridiċi għat-titjib tal-apparat tekniku u l-flotot tat-trasport biex jissodisfaw l-istandards internazzjonali kif definit fl-Annessi XXIV u XV ta' dan il-Ftehim, għat-trasport bit-triq, bil-ferrovija, bl-ajru, bil-baħar u l-intermodalità, inklużi l-iskedi u passi importanti fl-implimentazzjoni, ir-responsabbiltajiet amministrattivi u l-pjanijiet tal-finanzjar;

(c)     it-tisħiħ ta’ politika tal-infrastruttura sabiex jiġu identifikati u evalwati aħjar il-proġetti infrastrutturali fid-diversi modi ta’ trasport;

(d)     l-iżvilupp ta’ politiki ta’ finanzjament li jiffukaw fuq il-manutenzjoni, il-limiti tal-kapaċità u tal-lakuna fl-infrastruttura kif ukoll l-attivazzjoni u l-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tas-settur privat fil-proġetti tat-trasport;

(e)     l-adeżjoni ma' organizzazzjonijiet u ftehimiet internazzjonali rilevanti tat-trasportli li jinkludu proċeduri biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni stretta u l-infurzar effettiv ta’ ftehimiet u konvenzjonijiet internazzjonali tat-trasport;

(f)      koperazzjoni xjentifika u teknika u skambju ta’ informazzjoni għall-iżvilupp u t-titjib tat-teknoloġiji fit-trasport, bħal sistemi ta’ trasport intelliġenti; u

(g)     il-promozzjoni tal-użu ta’ sistemi intelliġenti tat-trasport u teknoloġija tal-informazzjoni fl-immaniġġjar u t-tħaddim tal-modi rilevanti kollha tat-trasport kif ukoll l-appoġġ tal-intermodalità u l-kooperazzjoni fl-użu ta’ sistemi spazjali u applikazzjonijiet kummerċjali li jiffaċilitaw it-trasport.

ARTIKOLU 294

1.       Il-kooperazzjoni timmira wkoll lejn it-titjib tal-moviment tal-passiġġieri u l-merkanzija, iżjed fluwidità tal-flussi tat-trasport bejn il-Ġeorġja, l-UE u pajjiżi terzi fir-reġjun, billi tneħħi ostakli amministrattivi, tekniċi u oħrajn, ittejjeb in-netwerks tat-trasport u l-infrastruttura b’mod partikolari fin-netwerks prinċipali li jgħaqqdu lill-Partijiet. Din il-kooperazzjoni tinkludi azzjonijiet biex jiffaċilitaw il-qsim tal-fruntieri.

2.       Il-kooperazzjoni tinkludi l-iskambju ta’ informazzjoni u attivitajiet konġunti:

(a)     fil-livell reġjunali, b’mod partikulari meta jitqies u jiġi integrat il-progress miksub taħt diversi arranġamenti ta’ kooperazzjoni reġjunali tat-trasport bħal Bord għat-Trasport tal-Partenarjat tal-Lvant, Kuritur ta’ Trasport Ewropa-Kawkasu-Asja (TRACECA), il-proċess ta’Baku u inizjattivi oħra ta’ trasport;

(b)     fil-livell internazzjonali, inkluż fir-rigward ta' organizzazzjonijiet tat-trasport internazzjonali u ftehim u konvenzjonijiet internazzjonali ratifikat mill-Partijietm, u

(c)     fil-qafas tad-diversi aġenziji tat-trasport tal-UE.

ARTIKOLU 295

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 296

Il-Ġeorġja twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXIV u fl-Anness XV-D ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dawk l-Annessi.

KAPITOLU 2

KOOPERAZZJONI FL-ENERĠIJA

ARTIKOLU 297

Din il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq il-prinċipji ta’ parternarjat, interess reċiproku, trasparenza u prevedibbiltà u timmira lejn l-integrazzjoni tas-suq u l-konverġenza regolatorja fis-settur tal-enerġija, billi tqis il-bżonn li jiġi żgurat l-aċċess għal enerġija sikura, ekoloġika u affordabbli.

ARTIKOLU 298

Din il-kooperazzjoni tista’ tinkludi, fost l-oħrajn, dawn l-oqsma li ġejjin:

(a)     strateġiji u politiki tal-enerġija;

(b)     l-iżvilupp ta’ swieq tal-enerġija kompetittivi, trasparenti u effiċjenti li jippermettu aċċess mhux diskriminatorju għan-netwerks lil partijiet terzi u konsumaturi li jirrispettaw l-istandards tal-UE inkluż l-iżvilupp ta’ qafas regolatorju rilevanti, kif meħtieġ;

(c)     kooperazzjoni dwar kwistjonijiet reġjonali tal-enerġija u l-possibilità tal-adeżjoni tal-Ġeorġja fit-Trattat tal-Komunità tal-Enerġija fejn bħal issa l-Ġeorġja għandha status ta’ osservatur;

(d)     żvilupp ta’ klima tal-investiment attraenti u stabbli billi jiġu indirizzati l-kundizzjonijiet istituzzjonali, legali, fiskali u oħrajn;

(e)     infrastrutturi tal-enerġija ta’ interess komuni, sabiex jiġu ddiversifikati s-sorsi tal-enerġija, il-fornituri u rotot tat-trasport fuq bażi ekonomika u ambjentali soda;

(f)      tisħiħ fis-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, żieda fl-integrazzjoni tas-suq u l-approssimazzjoni regolatorja gradwali lejn elementi ewlenin tal-acquis tal-UE;

(g)     titjib u tisħiħ tal-istabbiltà u s-sigurtà  fit-tul tal-kummerċ, it-tranżitu u t-trasport, u l-politiki tal-ipprezzar tal-enerġija, inkluża sistema bbażata fuq l-ispiża ġenerali għat-trażmissjoni tar-riżorsi tal-enerġija, fuq bażi ta’ benefiċċju reċiproku u mhux diskriminatorja skont ir-regoli internazzjonali, inkluż it-Trattat dwar il-Karta tal-Enerġija;

(h)     promozzjoni tal-effiċjenza fl-enrġija u tal-iffrankar tal-enerġija b'mod ekonomikament u ekoloġikament sod;

(i)      żvilupp u appoġġ għall-enerġiji rinnovabbli b’emfażi primarja fuq ir-riżorsi idroloġiċi u l-promozzjoni ta’ integrazzjoni bilaterali u reġjonali f’dan il-qasam;

(j)      kooperazzjoni xjentifika u teknika u skambju ta’ informazzjoni għall-iżvilupp u t-titjib ta’ teknoloġiji fil-produzzjoni tal-enerġija, it-trasport, il-provvista u l-użu aħħari b’attenzjoni partikolari fuq teknoloġiji effiċjenti fl-enerġija u ekoloġiċi, u

(k)     kooperazzjoni fis-sigurtà nukleari, is-sigurtà u l-protezzjoni mir-radjazzjoni, skont il-prinċipji u l-istandards tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA) u t-trattati u l-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti konklużi fil-qafas tal-IAEA kif ukoll f’konformità mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika fejn applikabbli.

ARTIKOLU 299

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 300

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXV ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 3

AMBJENT

ARTIKOLU 301

Il-Partijiet jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom fil-kwistjonijiet ambjentali, biex b’hekk ikun hemm kontribut għall-objettiv tal-iżvilupp sostenibbli fit-tul u l-ekonomija ssir aktar ekoloġika. Huwa mistenni li l-protezzjoni ambjentali msaħħa se ġġib benefiċċji liċ-ċittadini u lin-negozji fil-Ġeorġja u fl-UE, fosthom permezz ta’ saħħa pubblika aħjar, il-preservazzjoni tar-riżorsi naturali, effiċjenza ekonomika u ambjentali ikbar, kif ukoll użu ta’ teknoloġiji moderni u aktar nodfa li jikkontribwixxu lejn xejriet aktar sostenibbli fil-produzzjoni. Il-kooperazzjoni titwettaq waqt li jitqiesu l-aħjar interessi tal-Partijiet fuq il-bażi tal-ugwaljanza u l-benefiċċju reċiproku waqt li tkun ikkunsidrata wkoll l-interdipendenza eżistenti bejn il-Partijiet fil-qasam tal-protezzjoni tal-ambjent u l-ftehimiet multilaterali fil-qasam.

ARTIKOLU 302

1.       Il-kooperazzjoni timmira lejn il-preservazzjoni, il-protezzjoni, it-titjib u r-rijabilitazzjoni tal-kwalità tal-ambjent, il-ħarsien tas-saħħa umana, l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-promozzjoni ta’ miżuri fil-livell internazzjonali li jindirizzaw problemi ambjentali reġjunali jew globali, fosthom fl-oqsma ta’:

(a)     il-governanza ambjentali u l-kwistjonijiet orizzontali, inkluż l-ippjanar strateġiku, il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali u l-valutazzjoni strateġika ambjentali, l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-monitoraġġ u s-sistemi ta’ informazzjoni ambjentali, l-ispezzjoni u l-infurzar, ir-responsabbiltà ambjentali, il-ġlieda kontra reati ambjentali, il-kooperazzjoni transkonfinali, l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni ambjentali, il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet u l-proċeduri ta' rieżami amministrattivi u ġudizzjarji;

(b)     kwalità tal-arja;

(c)     kwalità tal-ilma u l-immaniġġjar tar-riżorsi, inklużi l-immaniġġjar tar-riskji tal-għargħar, l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa kif ukoll l-ambjent tal-baħar;

(d)     Immaniġġjar tal-iskart;

(e)     il-protezzjoni tan-natura, fosthom il-forestrija u l-konservazzjoni tad-diversità bijoloġika;

(f)      it-tniġġis industrijali u perikli industrijali, u

(g)     l-immaniġġjar tal-kimiki.

2.       Il-kooperazzjoni timmira wkoll lejn l-integrazzjoni tal-ambjent f’oqsma tal-politika oħra apparti l-politika tal-ambjent.

ARTIKOLU 303

Il-Partijiet fost l-oħrajn jiskambjaw informazzjoni u għarfien espert; jikkooperaw fuq livell bilaterali, reġjonali, inkluż permezz tal-istrutturi eżistenti ta’ kooperazzjoni fin-Nofsinhar tal-Kawkasu, u fil-livell internazzjonali, speċjalment fir-rigward ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali rattifikati mill-Partijiet, u jikkooperaw fil-qafas tal-aġenziji rilevanti, kif xieraq.

ARTIKOLU 304

1.       Il-koperazzjoni tkopri, fost l-oħrajn, l-objettivi li ġejjin:

(a)     l-iżvilupp ta’ Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali tal-Ambjent (NEAP) li jkopri d-direzzjonijiet strateġiċi nazzjonali ġenerali u settorjali tal-ambjent fil-Ġeorġja kif ukoll kwistjonijiet istituzzjonali u amministrattivi;

(b)     il-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-ambjent f'oqsma oħra ta’ politika, u

(c)     l-identifikazzjoni tar-rirżorsi umani u finanzjarji meħtieġa.

2.       In-NEAP se jiġi aġġornat perjodikament u adottat skont il-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 305

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 306

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXVI ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 4

AZZJONI KLIMATIKA

ARTIKOLU 307

Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima. Il-kooperazzjoni titwettaq billi jitqiesu l-interessi tal-Partijiet fuq il-bażi tal-ugwaljanza u l-benefiċċju reċiproku u billi titqies l-interdipendenza eżistenti bejn il-impenji bilaterali u multilaterali f'dan il-qasam.

ARTIKOLU 308

Il-kooperazzjoni timmira lejn li timmitiga u l-adattament għat-tibdil fil-klima, kif ukoll il-promozzjoni ta’ miżuri fil-livell internazzjonali inkluż fl-oqsma ta’:

(a)     l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima;

(b)     adattament għat-tibdil fil-klima;

(c)     kummerċ tal-emissjonijiet tal-karbonju;

(d)     riċerka, żvilupp, dimostrazzjoni, tnedija u diffużjoni ta' teknoloġiji sikuri u sostenibbli b'livell baxx ta’ karbonju u ta’ adattament, u

(e)     integrazzjoni tal-konsiderazzjonijiet klimatiċi fil-setturi politiċi.

ARTIKOLU 309

Il-Partijiet fost l-oħrajn jiskambjaw informazzjoni u għarfien espert; jimplimentaw attivitajiet ta’ riċerka konġunti u jiskambjaw informazzjoni fuq teknoloġiji aktar nodfa; jimplimentaw attivitajiet konġunti fil-livell reġjunali u internazzjonali, inkluż fir-rigward ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali ratifikati mill-Partijiet u attivitajiet konġunti fil-qafas tal-aġenziji rilevanti kif xieraq. Il-Partijiet jagħtu importanza speċjali lill-kwistjonijiet transfruntieri u lill-kooperazzjoni reġonali.

ARTIKOLU 310

Abbażi tal-interessi reċiproċi, il-kooperazzjoni tkopri, fost l-oħrajn, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’:

(a)     Pjan ta' Adattament ta' Azzjoni nazzjonali (NAPA);

(b)     Strateġija ta’ Żvilupp b’Emissjonijiet Baxxi (LEDS), inkluż azzjonijiet nazzjonali xierqa ta' mitigazzjoni;

(c)     miżuri għall-promozzjoni għat-trasferiment tat-teknoloġija abbażi ta' valutazzjoni tal-ħtiġijiet teknoloġiċi;

(d)     miżuri relatati mas-sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu u l-gassijiet fluworurati b'effett ta' serra.

ARTIKOLU 311

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 312

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXVII ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 5

POLITIKA INDUSTRIJALI U TAL-INTRAPRIŻI U L-MINJIERI

ARTIKOLU 313

Il-Partijiet jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom fil-politika industrijali u tal-intrapriżi, u b'hekk jitejbu l-ambjent kummerċjali għall-operaturi ekonomiċi kollha, iżda b'enfasi partikolari fuq l-intrapriżi żgħar u medji (SMEs) kif definiti fil-leġiżlazzjoni tal-UE u tal-Ġeorġja rispettivament. Il-kooperazzjoni msaħħa ttejjeb il-qafas amministrattiv u regolatorju kemm għan-negozi tal-UE kif ukoll tal-Ġeorġja li joperaw fl-UE u fil-Ġeorġja, u tkun ibbażata fuq il-politiki tal-SMEs u industrijali tal-UE, filwaqt li tqis il-prinċipji u l-prassi rikonoxxuti internazzjonalment f'dan il-qasam.

ARTIKOLU 314

Għal dawn il-finijiet, il-Partijiet jikkooperaw sabiex:

(a)     jimplimentaw politiki għall-iżvilupp tal-SMEs, abbażi tal-prinċipji tal-Att dwar in-Negozji Żgħar, u l-monitoraġġ tal-proċess ta’ implimentazzjoni permezz ta’ djalogu regolari. Din il-kooperazzjoni se tinkludi wkoll enfasi fuq il-mikrointrapriżi u l-intrapriżi tas-snajja', li huma importanti ferm kemm għall-ekonomija tal-UE kif ukoll tal-Ġeorġja;

(b)     joħolqu qafas ta’ kundizzjonijiet aħjar permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u prassi tajba, u b’hekk jikkontribwixxu biex titjieb il-kompetittività. Din il-kooperazzjoni se tinkludi l-immaniġġjar ta’ kwistjonijiet strutturali (ristrutturazzjoni) bħall-ambjent u l-enerġija;

(c)     jissimplifikaw u jirrazzjonalizzaw ir-regolamenti u l-prassi regolatorja, b’enfasi speċifika fuq l-iskambju ta’ prassi tajba dwar it-tekniki regolatorji, inklużi l-prinċipji tal-UE;

(d)     jinkoraġġixxu l-iżvilupp tal-politika tal-innovazzjoni, permezz ta’ skambju ta’ informazzjoni u prassi tajba dwar il-kummerċjalizzazzjoni tar-riċerka u l-iżvilupp (inkluż strumenti ta’ appoġġ għal negozji ġodda bbażati fuq it-teknoloġija, l-iżvilupp ta' raggruppamenti u l-aċċess għall-finanzjament);

(e)     jinkoraġġixxu aktar kuntatti bejn negozji tal-UE u Ġeorġjani u bejn dawn in-negozji u l-awtoritajiet fl-UE u fil-Ġeorġja;

(f)      jinkoraġixxu l-promozzjoni ta' attivitajiet tal-esportazzjoni bejn l-UE u l-Ġeorġja;

(g)     jiffaċilitaw il-modernizzazzjoni u r-ristrutturar tal-industrija tal-UE u tal-Ġeorġja f’setturi, fejn xieraq;

(h)     jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-industriji tal-minjieri, u l-produzzjoni ta’ materja prima, bl-għanijiet li jippromwovu fehim reċiproku, titjib tal-ambjent kummerċjali, u l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni fil-qasam tal-minjieri mhux tal-enerġija, b’mod partikolari minerali metalliċi u minerali industrijali. L-iskambju ta’ informazzjoni se jkopri l-iżviluppi fis-settur tal-minjieri u l-materja prima, il-kummerċ tal-materja prima, l-aħjar prassi fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli tal-industriji tal-minjieri kif ukoll it-taħriġ, il-ħiliet u s-saħħa u s-sigurtà.

ARTIKOLU 315

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu. Dan se jinvolvi rappreżentanti ta’ negozji tal-UE u tal-Ġeorġja.

KAPITOLU 6

LIĠI TAL-KUMPANIJI, KONTABBILTÀ U AWDITJAR U GOVERNANZA KORPORATTIVA

ARTIKOLU 316

Filwaqt li jagħrfu l-importanza ta’ set ta’ regoli u prassi effettivi fl-oqsma tal-liġi tal-kumpaniji u l-governanza korporattiva, kif ukoll fil-kontabilità u l-awditjar, għall-ħolqien ta’ ekonomija tas-suq li tiffunzjona bis-sħiħ u biex jitrawwem il-kummerċ, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw:

(a)     fil-protezzjoni tal-azzjonisti, tal-kredituri u partijiet oħra interessati f’konformità mar-regoli tal-UE f'dan il-qasam;

(b)     dwar l-implimentazzjoni ta’ standards internazzjonali relevanti fil-livell nazzjonali u l-approssimazzjoni gradwali mar-regoli tal-UE fil-qasam tal-kontabbiltà u l-awditjar, u

(c)     dwar aktar żvilupp tal-politika tal-governanza korporattiva f’konformità ma' standards internazzjonali, kif ukoll approssimazzjoni gradwali mar-regoli tal-UE u rakkomandazzjonijiet f’dan il-qasam.

ARTIKOLU 317

Il-Partijiet se jimmiraw li jaqsmu informazzjoni u kompetenza dwar is-sistemi eżistenti kif ukoll l-iżviluppi ġodda rilevanti f'dawn l-oqsma. Barra minn hekk, il-Partijiet se jfittxu li jiżguraw skambju effettiv ta’ informazzjoni bejn ir-reġistri kummerċjali tal-Istati Membri tal-UE u r-reġistru nazzjonali tal-kumpaniji tal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 318

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 319

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXVIII ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 7

SERVIZZI FINANZJARJI

ARTIKOLU 320

Filwaqt li jirrikonoxxu r-rilevanza li sett ta’ regoli u prassi effettivi fl-oqsma tas-servizzi finanzjarji biex jistabbilixxu ekonomija tas-suq li tiffunzjona bis-sħiħ u sabiex irawmu skambji kummerċjali bejn il-Partijiet, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-qasam tas-servizzi finanzjarji f'konformità mal-objettivi li ġejjin:

(a)     jappoġġjaw il-proċess ta’ adattament tar-regolamentazzjoni tas-servizzi finanzjarji għall-bżonnijiet ta’ ekonomija ta’ suq miftuħ;

(b)     jiżguraw protezzjoni effettiva u xierqa lill-investituri u lill-konsumaturi oħra tas-servizzi finanzjarji;

(c)     jiżguraw l-istabbiltà u l-integrità tas-sistema finanzjarja kollha tal-Ġeorġja;

(d)     jippromwovu kooperazzjoni bejn atturi differenti tas-sistema finanzjarja, inklużi regolaturi u superviżuri, u

(e)     jiżguraw superviżjoni effettiva u indipendenti.

ARTIKOLU 321

1.       Il-Partijiet jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji u superviżorji relevanti, fosthom l-iskambju ta’ informazzjoni, il-kondiviżjoni ta’ għarfien espert dwar is-swieq finanzjarji u miżuri oħra bħal dawn.

2.       Tingħata attenzjoni speċjali għall-iżvilupp tal-kapaċità amministrattiva ta’ dawn l-awtoritajiet, fost l-oħrajn permezz tal-iskambji tal-persunal u taħriġ konġunt.

ARTIKOLU 322

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 323

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XV-A ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 8

KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAS-SOĊJETÀ TAL-INFORMAZZJONI

ARTIKOLU 324

Il-Partijiet jippromwovu l-koperazzjoni fl-iżvilupp tas-Soċjetà tal-Informazzjoni għall-benefiċċju taċ-ċittadini u n-negozji permezz tad-disponibbiltà wiesgħa tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) u permezz ta’ kwalità aħjar ta’ servizzi bi prezzijiet affordabbli. Din il-kooperazzjoni għandha timmira li tiffaċilita l-aċċess għas-swieq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, tinkoraġġixxi l-kompetizzjoni u l-investiment fis-settur.

ARTIKOLU 325

Il-kooperazzjoni tkopri, fost l-oħrajn, is-suġġetti li ġejjin:

(a)     l-iskambju ta’ informazzjoni u tal-aħjar prassi dwar l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi nazzjonali tas-soċjetà tal-informazzjoni, inkluż fost l-oħrajn, dawk li jimmiraw lejn il-promozzjoni tal-aċċess għall-broadband, it-titjib tas-sigurtà tan-network u l-iżvilupp ta’ servizzi pubbliċi onlajn, u

(b)     l-iskambju ta’ informazzjoni, l-aħjar prassi u l-esperjenza biex jippromwovu l-iżvilupp ta’ qafas regolatorju komprensiv għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, u b’mod partikolari li jsaħħu l-kapaċità amministrattiva tar-regolatur nazzjonali indipendenti, irawmu użu aħjar tar-riżorsi tal-ispettru u jippromwovu l-interoperabbiltà tan-netwerks fil-Ġeorġja, u bejn il-Ġeorġja u l-UE.

ARTIKOLU 326

Il-Partijiet jippromwovu l-kooperazzjoni bejn ir-regolatur nazzjonali fil-qasam tal-komunikazzjonijiet elettroniċi tal-UE u r-regolaturi tal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 327

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XV-B ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 9

TURIŻMU

ARTIKOLU 328

Il-Partijiet jikkooperaw fil-qasam tat-turiżmu bl-għan li jsaħħu l-iżvilupp ta' industrija tat-turiżmu kompetittiva u sostenibbli bħala ġeneratur tat-tkabbir u t-tħeġġiġ ekonomiku, ix-xogħol u l-kambju internazzjonali.

ARTIKOLU 329

Il-kooperazzjoni bilaterali u fil-livell Ewropew tkun ibbażata fuq il-prinċipji li ġejjin:

(a)     rispettat lejn l-integrità u l-interessi tal-komunitajiet lokali, b’mod partikolari fiż-żoni rurali, filwaqt li wieħed iżomm f’moħħu l-ħtiġijiet u l-prijoritajiet tal-iżvilupp lokali;

(b)     l-importanza tal-wirt kulturali, u

(c)     l-interazzjoni pożittiva bejn it-turiżmu u l-preservazzjoni ambjentali.

ARTIKOLU 330

Il-kooperazzjoni tiffoka fuq l-aspetti li ġejjin:

(a)     skambju ta' informazzjoni, l-aħjar prassi, esperjenzi u "għarfien";

(b)     il-manutenzjoni ta’ sħubija bejn l-interessi pubbliċi, privati u tal-komunità sabiex jiġi żgurat l-iżvilupp sostenibbli tat-turiżmu;

(c)     il-promozzjoni u l-iżvilupp ta' flussi, prodotti u swieq, infrastruttura, riżorsi umani u strutturi istituzzjonali tat-turiżmu;

(d)     l-iżvillupp u l-implimentazzjoni ta' politiki effiċjenti;

(e)     taħriġ fit-turiżmu u l-bini tal-kapaċità biex jitjiebu l-istandards tas-servizzi, u

(f)      l-iżvilupp u l-promozzjoni ta’ fost l-oħrajn turiżmu bbażat fil-komunità.

ARTIKOLU 331

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 10

AGRIKOLTURA U ŻVILUPP RURALI

ARTIKOLU 332

Il-Partijiet jikkooperaw biex jippromwovu l-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, b'mod partikolari permezz ta’ konverġenza progressiva tal-politiki u l-leġiżlazzjoni.

ARTIKOLU 333

Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fil-qasam tal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali jkopri, fost l-oħrajn, l-oqsma li ġejjin:

(a)     l-iffaċilitar tal-fehim reċiproku tal-politiki tal-agrikoltura u tal-iżvilupp rurali;

(b)     titjib tal-kapaċitajiet amministrattivi fuq il-livell ċentrali u lokali biex jippjanaw, jevalwaw, jimplimentaw u jinfurzaw politiki skont ir-regolamenti tal-UE u l-aħjar prassi;

(c)     il-promozzjoni tal-modernizzazzjoni u s-sostenibilità tal-produzzjoni agrikola;

(d)     l-iskambju tal-għarfien u l-aħjar prassi tal-politiki tal-iżvilupp rurali għall-promozzjoni tal-benessri ekonomiku għal komunitajiet rurali;

(e)     titjib tal-kompetittività tas-settur agrikolu u effiċjenza u trasparenza għall-partijiet interessati kollha fis-swieq;

(f)      il-promozzjoni tal-politiki tal-kwalità u l-mekkaniżmi ta’ kontroll tagħhom, inklużi l-indikazzjonijiet ġeografiċi u l-biedja organika;

(g)     il-produzzjoni tal-inbid u agroturiżmu;

(h)     disseminazzjoni tal-għarfien u promozzjoni tas-servizzi ta' estenżjoni għall-produtturi agrikoli, u

(i)      ħidma lejn l-armonizzazzjoni ta’ kwistjonijiet koperti fil-qafas ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali li ż-żewġ Partijiet huma membri tagħhom.

ARTIKOLU 334

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 11

SAJD U POLITIKI MARITTIMI

TAQSIMA 1

POLITIKA TAS-SAJD

ARTIKOLU 335

1.       Il-Partijiet jikkooperaw f'dawn l-oqsma ta’ benefiċċju reċiproku ta’ interess komun fis-settur tas-sajd, inkluż il-konservazzjoni u l-immaniġġjar tar-riżorsi akkwatiċi ħajjin, l-ispezzjoni u l-kontroll, il-ġbir tad-dejta, u l-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU) kif definit fil-Pjan ta’ Azzjoni Internazzjonali tal-FAO (IPAO) tal-2001 biex jipprevjenu, jiskoraġġixxu u jeliminaw is-sajd illegali, mhux irappurtat u mhux irregolat (IUU).

2.       Dik il-kooperazzjoni se tirrispetta l-obbligi internazzjonali tal-Partijiet fir-rigward tal-immaniġġjar u l-konservazzjoni tar-riżorsi akkwatiċi ħajjin.

ARTIKOLU 336

Il-Partijiet jieħdu l-azzjonijiet konġunti, jiskambjaw informazzjoni u jagħtu appoġġ lil xulxin sabiex jippromwovu:

(a)     governanza tajba u l-aħjar prassi fl-immaniġġjar tas-sajd bil-ħsieb li jiżguraw il-konservazzjoni u l-immaniġġjar tal-istokkijiet tal-ħut b'mod sostenibbli, u fuq il-bażi tal-prinċipju tal-approċċ ekosistemiku;

(b)     sajd responsabbli u mmaniġġjar tas-sajd konsistenti mal-prinċipji tal-iżvilupp sostenibbli, sabiex jiġu kkonservati l-istokkijiet tal-ħut u l-ekosistemi fi stat b'saħħtu, u

(c)     kooperazzjoni reġonali, fosthom permezz tal-Organizzazzjonijiet Reġonali tal-Immaniġġjar tas-Sajd, kif xieraq.

ARTIKOLU 337

B'referenza għall-Artikolu 336 ta’ dan il-Ftehim, u billi jitqiesu l-aqwa pariri xjentifiċi, il-Partijiet isaħħu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni tal-attivitajiet tagħhom fil-qasam tal-immaniġġjar u l-konservazzjoni tar-riżorsi akkwatiċi ħajjin fil-Baħar l-Iswed. Iż-żewġ Partijiet se jippromwovu l-kooperazzjoni reġjonali fil-Baħar l-Iswed u r-relazzjonijiet mal-Organizzazzjonijiet Reġjonali għall-Immaniġġjar tas-Sajd rilevanti, kif xieraq.

ARTIKOLU 338

Il-Partijiet se jappoġġjaw inizjattivi, bħal skambju reċiproku ta’ esperjenzi u jipprovdu appoġġ, sabiex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ politika li tiżgura sajd sostenibbli fuq il-bażi tal-acquis tal-UE u l-oqsma ta’ prijorità ta' interess għall-Partijiet f'dan il-qasam, inkluż:

(a)     L-immaniġġjar tar-riżorsi akkwatiċi ħajjin, l-isforz tas-sajd u l-miżuri tekniċi;

(b)     l-ispezzjoni u l-kontroll tal-attivitajiet tas-sajd, bl-użu tat-tagħmir ta’ sorveljanza meħtieġ, inkluż tagħmir elettroniku tal-monitoraġġ u l-għodda ta’ traċċabilità, kif ukoll l-iżgurar ta' leġislazzjoni infurzabbli u mekkaniżmi ta’ kontroll;

(c)     ġbir armonizzat ta’ dejta kompatibbli tal-qbid, ħatt, flotta, bijoloġika u ekonomika;

(d)     immaniġġjar tal-kapaċità tas-sajd, inkluż reġistru tal-flotta li jkopri reġistru tal-flotta tas-sajd li tiffunzjona;

(e)     effiċjenza tas-swieq, b'mod partikolari bil-promozzjoni tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi, billi tingħata informazzjoni lill-konsumaturi, u permezz ta’ standards ta’ kummerċjalizzazzjoni u traċċabbiltà, u

(f)      żvilupp ta’ politika strutturali għas-settur tas-sajd li tipprovdi sostenibbiltà f’termini ekonomiċi, ambjentali u soċjali.

TAQSIMA 2

POLITIKA MARITTIMA

ARTIKOLU 339

Meta titqies il-kooperazzjoni tagħhom fl-oqsma tas-sajd, tat-trasport relatat mal-baħar, l-ambjent u politiki oħra, u skont il-ftehimiet internazzjonali rilevanti dwar il-liġi tal-baħar bbażati fuq il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar, il-Partijiet għandhom ukoll jiżviluppaw kooperazzjoni dwar politika marittima integrata, b’mod partikolari:

(a)     il-promozzjoni ta' approċċ integrat lejn l-affarijiet marittimi, il-governanza tajba u l-iskambju tal-aħjar prassi fl-użu tal-ispazju marin;

(b)     il-promozzjoni tal-ippjanar spazjali marittimu bħala għodda li tikkontribwixxi għal teħid ta' deċiżjonijiet aħjar għall-arbitraġġ bejn attivitajiet umani li jikkompetu, skont l-approċċ ekosistemiku;

(c)     il-promozzjoni ta' mmaniġġjar taż-żona kostali integrat, skont l-approċċ ekosistemiku, biex jiġi żgurat żvilupp kostali sostenibbli u biex tittejjeb ir-reżiljenza tar-reġjuni kostali għar-riskji kostali inkluż l-impatti tat-tibdil fil-klima;

(d)     il-promozzjoni tal-innovazzjoni u l-effiċjenza tar-riżorsi fl-industriji marittimi bħala ġeneraturi ta’ tkabbir ekonomiku u impjiegi, anke permezz tal-iskambju tal-aħjar prassi;

(e)     il-promozzjoni ta’ alleanzi strateġiċi bejn l-industriji marittimi, is-servizzi u l-istituzzjonijiet xjentifiċi li jispeċjalizzaw f'riċerka marina u marittima;

(f)      jagħmlu ħilithom biex titjieb is-sorveljanza marittima transfrutniera u transsettorjali sabiex jindirizzaw ir-riskji li qed jiżdiedu b'rabta mat-traffiku marittimu intensiv, skariki operazzjonali minn bastimenti, inċidenti marittimi u attivitajiet illegali fuq il-baħar, u

(g)     l-istabbiliment ta’ djalogu regolari u l-promozzjoni ta’ netwerks bejn il-partijiet interessati marittimi.

ARTIKOLU 340

Din il-koperazzjoni tinkludi:

(a)     skambju ta’ informazzjoni, l-aħjar prassi, trasferiment ta' esperjenza u għarfien marittimu, inkluż fuq teknoloġiji innovattivi f'setturi marittimi u fuq kwistjonijiet tal-ambjent marin;

(b)     l-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi dwar l-għażliet finanzjarji għal proġetti, inklużi sħubijiet pubbliċiprivati, u

(c)     it-titjib tal-kooperazzjoni bejn il-Partijiet f'fora marittimi internazzjonali rilevanti.

Djalogu regolari dwar il-politiki tas-sajd u marittimi

ARTIKOLU 341

Se jitwettaq djalogu regolari bejn il-Partijiet dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 12

KOOPERAZZJONI FIR-RIĊERKA, ŻVILUPP TEKNOLOĠIKU U DIMONSTRAZZJONI

ARTIKOLU 342

Il-Partijiet jippromwovu l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha tar-riċerka xjentifika ċivili u l-iżvilupp teknoloġiku u d-dimostrazzjoni (RTD) fuq il-bażi ta’ benefiċċju reċiproku u soġġett għal livelli ta’ protezzjoni xierqa u effettivi tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

ARTIKOLU 343

Il-kooperazzjoni fl-RTD tkopri:

(a)     djalogu tal-politika u l-iskambju ta' informazzjoni xjentifika u teknoloġika;

(b)     il-faċilitazzjoni ta' aċċess adegwat għall-programmi rispettivi tal-Partijiet;

(c)     iż-żieda tal-kapaċitajiet ta’ riċerka u l-parteċipazzjoni ta’ entitajiet ta’ riċerka Ġeorġjani fil-Programm Qafas ta’ Riċerka tal-UE;

(d)     il-promozzjoni ta' proġetti konġunti għar-riċerka fl-oqsam kollha tal-RTD;

(e)     attivitajiet ta’ taħriġ u programmi ta' mobilità għax-xjenzati, ir-riċerkaturi u persunal ieħor tar-riċerka involuti f’attivitajiet RTD tal-Partijiet;

(f)      faċilitazzjoni, fi ħdan il-qafas tal-leġiżlazzjoni applikabbli, tal-moviment ħieles tal-ħaddiema fir-riċerka li jipparteċipaw fl-attivitajiet koperti minn dan il-Ftehim u l-moviment transfruntier ta' oġġetti maħsuba għall-użu f’dawn l-attivitajiet;

(g)     forom oħra ta' kooperazzjoni fl-RTD abbażi ta' ftehim reċiproku.

ARTIKOLU 344

Fit-twettiq ta’ dawn l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni, għandu jitfittex li sseħħ sinerġija ma’ attivitajiet oħra mwettqa fil-qafas tal-kooperazzjoni finanzjarja bejn l-UE u l-Ġeorġja kif stipulat fit-Titolu VII (Assistenza Finanzjarja, u Dispożizzjonijiet għall-Antifrodi u l-Kontroll) ta’ dan il-Ftehim.

KAPITOLU 13

POLITIKA TAL-KONSUMATURI

ARTIKOLU 345

Il-Partijiet jikkoperaw sabiex jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur u li tintlaħaq il-kompatibilità bejn is-sistemi tagħhom tal-protezzjoni tal-konsumatur.

ARTIKOLU 346

Sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi, il-koperazzjoni tista' tinkludi, meta xieraq:

(a)     sforz lejn l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-konsumaturi filwaqt li jiġu evitati l-ostakli għall-kummerċ;

(b)     promozzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni dwar is-sistemi tal-protezzjoni tal-konsumatur, inkluż il-leġiżlazzjoni tal-konsumatur u l-infurzar tagħha, is-sikurezza tal-prodotti tal-konsumatur, is-sistemi tal-iskambju ta’ informazzjoni, l-edukazzjoni/sensibilizzazzjoni u t-tħeġġiġ tal-konsumaturi, u r-rimedju għall-konsumatur;

(c)     attivitajiet ta' taħriġ għall-uffiċjali tal-amministrazzjoni u representanti oħra tal-interessi tal-konsumaturi, u

(d)     it-trammiw tal-attività ta’ assoċjazzjonijiet indipendenti tal-konsumatur u kuntatti bejn rappreżentanti tal-konsumatur.

ARTIKOLU 347

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXIX ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 14

EMPJIEGI, POLITIKA SOĊJALI U OPPORTUNITAJIET INDAQS

ARTIKOLU 348

Il-Partijiet isaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom biex jippromwovu l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti, il-politika tal-impjiegi, is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, id-djalogu soċjali, il-protezzjoni soċjali, l-inklużjoni soċjali, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u kontra d-diskriminazzjoni, u r-responsabbiltà soċjali korporattiva u b’hekk jikkontribwixxu għall-promozzjoni ta’ iktar impjiegi u impjiegi aħjar, it-tnaqqis tal-faqar, it-titjib tal-koeżjoni soċjali, l-iżvilupp sostenibbli u kwalità ta’ ħajja aħjar.

ARTIKOLU 349

Kooperazzjoni, abbażi tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi, tista’ tkopri għadd ta’ kwistjonijiet magħżula li għandhom jiġu identifikati mill-oqsma li ġejjin:

(a)     tnaqqis tal-faqar u t-titjib tal-koeżjoni soċjali;

(b)     politika tax-xogħol, li timmira għal aktar impjiegi u impjiegi aħjar b’kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti, inkluż bil-għan li jitnaqqsu l-ekonomija informali u l-impjiegi informali;

(c)     promozzjoni ta' miżuri attivi tas-suq tax-xogħol u servizzi effiċjenti tal-impjieg, kif xieraq, biex jiġu mmodernizzati s-swieq tax-xogħol u biex iseħħ adattament għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol tal-Partijiet;

(d)     trawwim ta’ swieq tax-xogħol iżjed inklussivi u ta' sistemi tas-sigurtà soċjali li jintegraw persuni żvantaġġjati, inklużi l-persuni b’diżabilità u nies minn gruppi ta’ minoranza;

(e)     opportunitajiet indaqs u kontra d-diskriminazzjoni, li jimmiraw li jsaħħu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u li jiżguraw opportunitajiet indaqs bejn l-irġiel u n-nisa, kif ukoll li jiġġieldu d-diskriminazzjoni bbażata fuq is-sess, ir-razza jew l-oriġini etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali;

(f)      politika soċjali, li timmira li ttejjeb il-livell ta’ protezzjoni soċjali u tas-sistemi tal-protezzjoni soċjali, f’termini ta’ kwalità, aċċessibbiltà u sostenibbiltà finanzjarja;

(g)     tisħiħ tal-parteċipazzjoni tas-sħab soċjali u l-promozzjoni tad-djalogu soċjali, inkluż permezz tat-tisħiħ tal-kapaċità tal-partijiet interessati rilevanti kollha;

(h)     promozzjoni tal-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, u

(i)      sensibilizzazzjoni u djalogu fil-qasam tar-responsabilità soċjali korporattiva.

ARTIKOLU 350

Il-Partijiet jinkoraġġixxu l-involviment tal-partijiet interessati kollha rilevanti, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u b’mod partikolari tas-sħab soċjali, fl-iżvilupp tal-politika u r-riformi u fil-kooperazzjoni bejn il-Partijiet kif previst fil-parti rilevanti tat-Titolu VIII (Dispożizzjonijiet Istituzzjonali, Ġenerali u Finali) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 351

Il-Partijiet jimmiraw li jqawwu l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet tal-impjiegi u tal-politika soċjali fil-fora u fl-organizzazzjonijiet rilevanti reġjunali, multilaterali u internazzjonali kollha.

ARTIKOLU 352

Il-Partijiet jippromwovu tar-responsabbiltà u r-responsabilizzazzjoni soċjali korporattiva u jinkoraġġixxu prassi kummerċjali responsabbli, bħal dik promossa minn għadd ta’ gwidi linji għar-responsabbiltà soċjali korporattiva internazzjonali u speċjalment il-Linji Gwida tal-OECD għall-Impriżi Multinazzjonali.

ARTIKOLU 353

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

ARTIKOLU 354

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXX ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 15

SAĦĦA PUBBLIKA

ARTIKOLU 355

Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw il-kooperazzjoni tagħhom fil-qasam tas-saħħa pubblika, bil-għan li jgħollu l-livell tas-sikurezza tas-saħħa pubblika u l-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem bħala komponent essenzjali għall-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir ekonomiku.

ARTIKOLU 356

Il-kooperazzjoni tkopri l-oqsma li ġejjin b’mod partikolari:

(a)     it-tisħiħ tas-sistema tas-saħħa pubblika tal-Ġeorġja b’mod partikolari permezz ta’ riforma fis-settur tas-saħħa, żgurar ta' kura tas-saħħa ta’ kwalità għolja, l-iżvilupp tar-riżorsi umani għas-saħħa, it-titjib tal-governanza tas-saħħa u l-finanzjament tal-kura tas-saħħa;

(b)     is-sorveljanza epidemoloġika u l-kontroll tal-mard li jittieħed, bħal pereżempju l-HIV/AIDS, l-epatite virali, it-tuberkulożi kif ukoll ir-reżistenza antimikrobika, kif ukoll tħejjija aħjar għal theddid għas-saħħa pubblika u emerġenzi;

(c)     il-prevenzjoni u l-kontroll ta’ mard li ma jitteħidx, prinċipalment permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi, il-promozzjoni ta’ stili ta’ ħajja tajbin għas-saħħa, l-attività fiżika u l-indirizzar ta’ fatturi determinanti ewlenin għas-saħħa bħan-nutrizzjoni, id-dipendenza fuq l-alkoħol, id-drogi u tabakk;

(d)     kwalità u sikurezza ta' sustanzi ta' oriġini umana;

(e)     informazzjoni u għarfien dwar is-saħħa, u

(f)      implimentazzjoni effettiva ta’ ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa li Partijiet huma partijiet fihom, b’mod partikolari r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa u l-Konvenzjoni Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk.

ARTIKOLU 357

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXXI ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 16

EDUKAZZJONI, TAĦRIĠ U ŻAGĦŻAGĦ

ARTIKOLU 358

Il-Partijiet jikkooperaw fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ biex jintensifikaw il-kooperazzjoni u d-djalogu, inkluż id-djalogu dwar kwistjonijiet ta’ politika, u jfittxu l-approssimazzjoni ma' politiki u prassi rilevanti tal-UE. Il-Partijiet jikkooperaw sabiex jippromwovu tagħlim tul il-ħajja, iħeġġu l-kooperazzjoni u t-trasparenza fil-livelli kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ, b’attenzjoni speċjali fuq l-edukazzjoni ogħla.

ARTIKOLU 359

Din il-kooperazzjoni fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ għandu tiffoka inter alia fuq l-oqsma li ġejjin:

(a)     il-promozzjoni ta’ tagħlim tul il-ħajja kollha, li huwa kruċjali għat-tkabbir u l-impjiegi u jista’ jippermetti liċ-ċittadini jipparteċipaw b’mod sħiħ fis-soċjetà;

(b)     l-immodernizzar tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ, li jtejjeb il-kwalità, ir-relevanza u l-aċċess tul il-katina tal-edukazzjoni kollha mill-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal sal-edukazzjoni terzjarja;

(c)     promozzjoni tal-kwalità fl-edukazzjoni ogħla b’mod li huwa konsistenti mal-Aġenda għall-Modernizzazzjoni tal-Edukazzjoni ogħla tal-UE u l-proċess ta’ Bologna;

(d)     ir-rinfurzar tal-kooperazzjoni akkademika internazzjonali, il-parteċipazzjoni fi programmi ta’ kooperazzjoni tal-UE, iż-żieda fil-mobbiltà tal-istudenti u tal-għalliem;

(e)     tħeġġiġ tat-tagħlim tal-lingwi barranin;

(f)      promozzjoni tal-progress lejn ir-rikonoxximent tal-kwalifiki u l-kompetenzi u l-iżgurar tat-trasparenza fil-qasam;

(g)     promozzjoni tal-kooperazzjoni fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, li tikkunsidra l-prassi tajba rilevanti tal-UE, u

(h)     tisħiħ tal-fehim u l-għarfien dwar il-proċess tal-integrazzjoni Ewropea, id-djalogu akkademiku dwar ir-relazzjonijiet tas-Sħubija UE-Lvant, u l-parteċipazzjoni fi programmi rilevanti tal-UE.

ARTIKOLU 360

Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-qasam taż-żgħażagħ biex:

(a)     isaħħu l-kooperazzjoni u l-iskambji fil-qasam tal-politika taż-żgħażagħ u tal-edukazzjoni mhux formali għaż-żgħażagħ u għal dawk li jaħdmu maż-żgħażagħ;

(b)     jappoġġjaw il-mobilità taż-żgħażagħ u ta’ dawk li jaħdmu maż-żgħażagħ bħala mezz biex jippromwovu d-djalogu interkulturali u l-akkwist ta’ għarfien, ħiliet u kompetenzi lil hinn mis-sistemi edukattivi formali, inkluż permezz tal-volontarjat;

(c)     jippromwovu l-kooperazzjoni bejn organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ.

ARTIKOLU 361

Il-Ġeorġja se twettaq u tiżviluppa politika konsistenti mal-qafas tal-politiki u prassi tal-UE b’referenza għad-dokumenti fl-Anness XXXII ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 17

KOOPERAZZJONI FIL-QASAM KULTURALI

ARTIKOLU 362

Il-Partijiet se jippromwovu l-kooperazzjoni kulturali filwaqt li jikkunsidraw kif xieraq il-prinċipji mħaddna fil-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali tal-2005. Il-Partijiet se jfittxu djalogu politiku regolari f’oqsma ta’ interess reċiproku, inkluż l-iżvilupp tal-industriji kulturali fl-UE u fil-Ġeorġja. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet se trawwem djalogu interkulturali, inkluż permezz tal-parteċipazzjoni fis-settur tal-kultura u s-soċjetà ċivili mill-UE u l-Ġeorġja.

ARTIKOLU 363

Il-Partijiet jikkonċentraw l-kooperazzjoni tagħhom f’għadd ta’ oqsma:

(a)     kooperazzjoni kulturali u skambji kulturali;

(b)     mobbilità tal-arti u l-artisti u t-tisħiħ tal-kapaċità tas-settur kulturali;

(c)     djalogu interkulturali;

(d)     djalogu dwar il-politika kulturali, u

(e)     kooperazzjoni f’fora internazzjonali bħall-UNESCO u l-Kunsill tal-Ewropa, inter alia, sabiex titrawwem id-diversità kulturali, u jiġi ppriżervat u vvalorizzat il-wirt kulturali u storiku.

KAPITOLU 18

KOOPERAZZJONI FL-OQSMA AWDJOVIŻIVI U TAL-MIDJA

ARTIKOLU 364

Il-Partijiet se jippromwovu l-kooperazzjoni fil-qasam awdjoviżiv. Il-kooperazzjoni ssaħħaħ l-industriji awdjoviżivi fl-UE u fil-Ġeorġja b’mod partikolari permezz ta’ taħriġ ta’ professjonisti, l-iskambju ta' informazzjoni u l-inkoraġġiment ta' koproduzzjonijiet fl-oqsma taċ-ċinema u tat-televiżjoni.

ARTIKOLU 365

1.       Il-Partijiet jiżviluppaw djalogu regolari fil-qasam tal-politiki awdjoviżivi u tal-midja u jikkooperaw sabiex tissaħħaħ l-indipendenza u l-professjonalità tal-midja kif ukoll rabtiet mal-midja tal-UE skont l-istandards Ewropej rilevanti, inklużi l-istandards tal-Kunsill tal-Ewropa u l-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali tal-2005.

2.       Il-kooperazzjoni tista’ tinkludi, fost l-oħrajn, il-kwistjoni tat-taħriġ tal-ġurnalisti u ta’ professjonisti oħra tal-medja.

ARTIKOLU 366

Il-Partijiet jikkonċentraw l-kooperazzjoni tagħhom fuq għadd ta’ oqsma:

(a)     djalogu dwar il-politiki awdjoviżivi u tal-midja;

(b)     djalogu f'fora internazzjonali (bħall-UNESCO u d-WTO), u

(c)     kooperazzjoni fil-qasam awdjoviżiv u tal-midja inkluż kooperazzjoni fil-qasam taċ-ċinema.

ARTIKOLU 367

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha lejn l-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXXIII ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

KAPITOLU 19

KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-ISPORT U ATTIVITÀ FIŻIKA

ARTIKOLU 368

Il-Partijiet jippromwovu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-isport u l-attività fiżika permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u prassi tajba sabiex jippromwovu stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa u l-valuri soċjali u edukattiv tal-isport, mobilità fl-isport u sabiex jiġġieldu theddid globali għall-isport bħad-doping, ir-razziżmu u l-vjolenza.

KAPITOLU 20

KOOPERAZZJONI MAS-SOĊJETÀ ĊIVILI

ARTIKOLU 369

Il-Partijiet ikabbru d-djalogu dwar il-kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili, bl-objettivi li ġejjin:

(a)     tisħiħ ta’ kuntatti u skambju ta' informazzjoni u esperjenzi bejn is-setturi kollha tas-soċjetà ċivili fl-UE u l-Ġeorġja;

(b)     żgurar ta' għarfien u fehim aħjar tal-Ġeorġja, inklużi l-istorja u l-kultura tagħha, fl-UE u b’mod partikolari fost l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ibbażati fl-Istati Membri, b’hekk tkun possibbli sensibilizzazzjoni aħjar tal-opportunitajiet u l-isfidi għal relazzjonijiet futuri;

(c)     b’mod reċiproku, jiżguraw għarfien u fehim aħjar tal-UE fil-Ġeorġja u b’mod partikolari fost l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Ġeorġja, b’attenzjoni mhux esklussiva fuq il-valuri li fuqhom hija msejsa l-UE, il-politiki tagħha u l-funzjonament tagħha.

ARTIKOLU 370

Il-Partijiet jippromwovu djalogu u kooperazzjoni bejn il-partijiet interessati tas-soċjetà ċivili miż-żewġ naħat bħala parti integrali mir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Ġeorġja. L-għanijiet ta’ dan id-djalogu u l-kooperazzjoni huma:

(a)     li jiġi żgurat l-involviment tas-soċjetà ċivili fir-relazzjonijiet UE-Ġeorġja, u b’mod partikolari fl-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim;

(b)     li tiżdied il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi, b’mod partikolari billi jinżamm djalogu miftuħ, trasparenti u regolari bejn l-istituzzjonijiet pubbliċi u assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u s-soċjetà ċivili;

(c)     li jiġi ffaċilitat ambjent li jippermetti l-iżvilupp tal-istituzzjonijiet u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili f’diversi modi, inkluż inter alia appoġġ taħt il-forma ta' attivitajiet għall-avvanz, netwerking informali u formali, żjarat reċiproċi u sessjonijiet ta' ħidma li jippermettu qafas ġuridiku għas-soċjetà ċivili, u

(d)     li jippermetti lil rappreżentanti tas-soċjetà ċivili minn kull naħa jsiru midħla tal-proċessi ta' konsultazzjoni u djalogu bejn is-soċjetà ċivili, inklużi sħab soċjali, u l-awtoritajiet pubbliċi b'mod partikolari bil-għan li tissaħħa s-soċjetà ċivili fil-proċess tat-tfassil tal-politika pubblika.

ARTIKOLU 371

Se jitwettaq djalogu regolari bejn il-Partijiet dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 21

ŻVILUPP REĠJONALI, KOOPERAZZJONI TRANSFRUNTIERA U FUQ LIVELL REĠONALI

ARTIKOLU 372

1.       Il-Partijiet jippromwovu fehim reċiproku u kooperazzjoni bilaterali fil-qasam tal-politika tal-iżvilupp reġjonali, fosthom il-metodi ta’ formulazzjoni u implimentazzjoni ta’ politiki reġjonali, governanza u sħubija fuq diversi livelli, b’enfasi speċjali fuq l-iżvilupp taż-żoni żvantaġġati u l-kooperazzjoni territorjali, bil-għan li jiġu stabbiliti kanali ta’ komunikazzjoni u jissaħħaħ l-iskambju ta’ informazzjoni u tal-esperjenza bejn l-awtoritajiet nazzjonali u lokali, l-atturi soċjoekonomiċi u s-soċjetà ċivili.

2.       Il-Partijiet b’mod partikolari jikkooperaw bil-ħsieb li jallinjaw il-prassi tal-Ġeorġja mal-prinċipji li ġejjin:

(a)     tissaħħaħ il-governanza fuq diversi livelli peress li tolqot kemm il-livell ċentrali kif ukoll il-komunitajiet muniċipali, b’enfasi speċjali fuq modi li jsaħħu l-involviment ta’ partijiet interessati lokali;

(b)     konsolidazzjoni tas-sħubija bejn il-partijiet kollha involuti fl-iżvilupp reġonali, u

(c)     kofinanzjament permezz ta’ kontribut finanzjarju minn dawk involuti fl-implimentazzjoni ta’ programmi u proġetti ta’ żvilupp reġjonali.

ARTIKOLU 373

1.       Il-Partijiet jappoġġjaw u jsaħħu l-involviment tal-awtoritajiet fil-livell lokali fil-kooperazzjoni tal-politika reġonali fosthom il-kooperazzjoni transfruntiera u l-istrutturi maniġerjali relatati, isaħħu l-kooperazzjoni permezz tal-istabbiliment ta’ qafas leġiżlattiv reċiproku abilitattiv, sostenn u żvilupp ta’ miżuri ta’ bini ta’ kapaċità u l-promozzjoni ta’ netwerks ekonomiċi u kummerċjali transfruntieri u reġjonali.

2.       Il-Partijiet se jikkooperaw biex jikkonsolidaw tal-kapaċitajiet istituzzjonali u operazzjonali tal-istituzzjonijiet tal-Ġeorġja fl-oqsma tal-iżvilupp reġjonali u l-ippjanar tal-użu tal-art permezz ta’, fost l-oħrajn:

(a)     titjib tal-koordinazzjoni interistituzzjonali b’mod partikolari tal-mekkaniżmu ta’ interazzjoni vertikali u orizzontali tal-awtoritajiet pubbliċi ċentrali u lokali fil-proċess tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politiki reġjonali;

(b)     tiġi żviluppata l-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi lokali biex jippromwovu l-kooperazzjoni transfruntiera reċiproka skont il-prinċipji u l-prassi tal-UE;

(c)     kondiviżjoni tal-għarfien, l-informazzjoni u l-aħjar prassi għall-politiki tal-iżvilupp reġjonali li jippromwovu l-benessri ekonomiku għall-komunitajiet lokali u l-iżvilupp uniformi tar-reġjuni.

ARTIKOLU 374

1.       Il-Partijiet għandhom isaħħu u jinkoraġġixxu l-iżvilupp ta’ kooperazzjoni transfrutniera f’oqsma oħra koperti minn dan il-Ftehim bħal, fost l-oħrajn, it-trasport, l-enerġija, in-netwerks tal-komunikazzjoni, il-kultura, l-edukazzjoni, it-turiżmu u s-saħħa.

2.       Il-Partijiet jintensifikaw il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni tagħhom fil-forma ta’ programmi transnazzjonali u interreġjonali, jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tar-reġjuni Ġeorġjani fl-istrutturi u l-organizzazzjonijiet reġjonali Ewropej u jippromwovu l-iżvilupp ekonokimu u istituzzjonali billi jimplimentaw proġetti ta’ interess komuni.

3.       Dawn l-attivitajiet se jitwettqu fil-kuntest ta’:

(a)     kooperazzjoni territorjali kontinwa ma’ reġjuni Ewropej, inkluż permezz ta’ programmi ta’ kooperazzjoni transfruntiera u transnazzjonali;

(b)     kooperazzjoni fi ħdan il-qafas tas-Sħubija tal-Lvant, ma' korpi tal-UE inkluż il-Kumitat tar-Reġjuni u l-parteċipazzjoni f’diversi proġetti u inizjattivi reġjonali Ewropej;

(c)     kooperazzjoni ma’, fost l-oħrajn, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, u n-Netwerk Ewropew għall-Osservazzjoni tal-Ippjanar tal-Ispazji.

ARTIKOLU 375

Se jitwettaq djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Kapitolu.

KAPITOLU 22

PROTEZZJONI ĊIVILI

ARTIKOLU 376

Il-Partijiet jiżviluppaw u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom f'rabta mad-diżastri naturali u dawk li joħloq il-bniedem. Il-kooperazzjoni titwettaq b'konsiderazzjoni tal-interessi tal-Partijiet fuq il-bażi tal-ugwaljanza u l-benefiċċju reċiproku, kif ukoll b'konsiderazzjoni tal-interdipendenza eżistenti bejn il-Partijiet u l-attivitajiet multilaterali fil-qasam.

ARTIKOLU 377

Il-kooperazzjoni timmira li ttejjeb il-prevenzjoni ta’, it-tħejjija għal u r-reazzjoni għal diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem.

ARTIKOLU 378

Il-Partijiet, fost l-oħrajn, jiskambjaw l-informazzjoni u l-kompetenza esperta u jimplimentaw attivitajiet konġunti fuq bażi bilaterali u/jew fil-qafas ta’ programmi multilaterali. Il-kooperazzjoni tista’ ssir, inter alia, permezz tal-implimentazzjoni ta’ ftehimiet speċifiċi u/jew arranġamenti amministrattivi f’dan il-qasam, konklużi bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 379

Il-kooperazzjoni tista’ tkopri l-għanijiet li ġejjin:

(a)     l-iskambju u l-aġġornament regolari tad-dettalji ta' kuntatt sabiex tkun żgurata l-kontinwità tad-djalogu u sabiex ikunu jistgħu jikkuntattjaw lil xulxin fuq bażi ta’ 24 siegħa;

(b)     il-faċilitazzjoni tal-għajnuna reċiproka f’każ ta’ emerġenzi kbar, kif xieraq u skont id-disponibbiltà ta’ riżorsi suffiċjenti;

(c)     l-iskambju fuq bażi ta’ 24 siegħa ta' twissijiet bikrin u informazzjoni aġġornata dwar emerġenzi fuq skala kbira li jaffettwaw lill-UE jew lill-Ġeorġja, inkluż talbiet għal u offerti ta’ assistenza;

(d)     l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-għoti ta’ għajnuna mill-Partijiet lil pajjiżi terzi għal emerġenzi meta jiġi attivat il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili;

(e)     kooperazzjoni fis-Sostenn tan-Nazzjon Ospitanti meta tintalab/tingħata għajnuna;

(f)      skambju tal-aħjar prassi u linji gwida fil-qasam tal-privenzjoni tad-diżastri, it-tħejjija u r-reazzjoni;

(g)     kooperazzjoni dwar it-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastru billi jiġu indirizzati, fost l-oħrajn, ir-rabtiet istituzzjonali u l-attivitajiet favur l-avvanz; informazzjoni, edukazzjoni u komunikazzjoni; l-aħjar prassi bil-għan li timpedixxi jew timmitiga l-impatt ta’ perikli naturali;

(h)     kooperazzjoni fuq it-titjib tal-bażi tal-għarfien dwar id-diżastri u dwar il-valutazzjoni tal-perikli u r-riskji għall-immaniġġjar tad-diżastri;

(i)      kooperazzjoni fuq il-valutazzjoni tal-impatt tad-diżastri fuq l-ambjent u s-saħħa pubblika;

(j)      jiġu mistiedna esperti għal gruppi ta’ ħidma u simpożja tekniċi speċifiċi dwar kwistjonijiet ta' protezzjoni ċivili;

(k)     jiġu mistiedna, fuq bażi ta’ każ b'każ, osservaturi għal eżerċizzji u taħriġ speċifiċi organizzati mill-UE u/jew mill-Ġeorġja;

(l)      tissaħħaħ il-kooperazzjoni fuq l-użu l-aktar effettiv tal-kapaċitajiet tal-protezzjoni ċivili disponibbli.

KAPITOLU 23

PARTEĊIPAZZJONI F'AĠENZIJI U PROGRAMMI TAL-UNJONI EWROPEA

ARTIKOLU 380

Il-Ġeorġja titħalla tipparteċipa fl-aġenziji kollha tal-Unjoni miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja f'konformità mad-dispożizzjonijiet relevanti li jistabbilixxu dawn l-aġenziji. Il-Ġeorġja tidħol fi ftehimiet separati mal-UE li jippermettu l-parteċipazzjoni tagħha f'kull waħda minn dawn l-aġenziji inkluż l-ammont tal-kontribuzzjoni finanzjarja tagħha.

ARTIKOLU 381

Il-Ġeorġja titħalla tipparteċipa fil-programmi kollha tal-Unjoni attwali u futuri miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja f'konformità mad-dispożizzjonijiet relevanti li jadottaw dawn il-programmi. Il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-programmi tal-Unjoni tkun skont id-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-Protokoll III tal-Anness tal-Ftehim Qafas bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar il-prinċipji ġenerali għall-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-programmi tal-Unjoni.

ARTIKOLU 382

Il-Partijiet se jwettqu djalogu regolari dwar il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-programmi u l-aġenziji tal-UE. Partikolarment l-UE tgħarraf lill-Ġeorġja fil-każ ta' stabbiliment ta’ aġenziji ġodda tal-UE u ta' programmi ġodda tal-Unjoni, kif ukoll dwar bidliet fit-termini ta’ parteċipazzjoni fil-programmi tal-Unjoni u l-aġenziji, imsemmija fl-Artikoli 380 u 381 ta’ dan il-Ftehim.

TITOLU VII

ASSISTANZA FINANZJARJA, U ANTIFRODI U DISPOŻIZZJONIJIET TA’ KONTROLL

KAPITOLU 1

GĦAJNUNA FINANZJARJA

ARTIKOLU 383

Il-Ġeorġja tibbenefika minn għajnuna finanzjarja permezz ta’ mekkaniżmi u strumenti ta’ finanzjament tal-UE. Il-Ġeorġja tista' tibbenefika wkoll minn kooperazzjoni mal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) u istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħrajn. L-assistenza finanzjarja se tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-objettivi ta’ dan il-Ftehim u se tkun ipprovduta skont l-Artikoli li ġejjin.

ARTIKOLU 384

Il-prinċipji ewlenin tal-assistenza finanzjarja jiġu stipulati fir-regolamenti tal-istrumenti finanzjarji rilevanti tal-UE.

ARTIKOLU 385

L-oqsma prijoritarji tal-għajnuna finanzjarja tal-UE miftiehma mill-Partijiet jiġu stabbiliti fi programmi ta' azzjoni annwali, ibbażati kull meta applikabbli fuq oqfsa multiannwali li jirriflettu l-prijoritajiet politiċi miftehma. L-ammonti ta’ għajnuna stabbiliti f’dawk il-programmi għandhom iqisu l-ħtiġijiet tal-Ġeorġja, il-kapaċitajiet tas-settur u l-progress bir-riformi, b’mod partikolari f’oqsma koperti minn dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 386

Sabiex jiżguraw l-aħjar użu tar-riżorsi disponibbli, il-Partijiet jagħmlu ħilithom biex jiżguraw li l-assistenza tal-UE tiġi implimentata b’kooperazzjoni u koordinazzjoni mill-qrib ma’ pajjiżi donaturi oħra, organizzazzjonijiet ta’ donaturi u istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, u f'konformità ma’ prinċipji internazzjonali tal-effikaċjà tal-għajnuna.

ARTIKOLU 387

Il-bażi fundamentali, legali, amministrattiva u teknika ta’ assistenza finanzjarja tkun stabbilita fil-qafas ta’ ftehimiet rilevanti bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 388

Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jkun infurmat dwar il-progress u l-implimentazzjoni tal-għajnuna finanzjarja, u l-impatt tagħha meta jintlaħqu l-objettivi ta’ dan il-Ftehim. Għal dak il-għan, il-korpi relevanti tal-Partijiet jipprovdu monitoraġġ u evalwazzjoni xierqa tal-informazzjoni fuq bażi reċiproka u kontinwa.

ARTIKOLU 389

Il-Partijiet jimplimentaw l-għajnuna f’konformità mal-prinċipji ta’ mmaniġġjar finanzjarju tajjeb u jikkooperaw fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u tal-Ġeorġja skont il-Kapitolu 2 (Dispożizzjonijiet Kontra l-Frodi u ta’ Kontroll) ta’ dan it-Titolu.

KAPITOLU 2

DISPOŻIZZJONIJIET KONTRA L-FRODI U TA’ KONTROLL

ARTIKOLU 390

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, japplikaw id-definizzjonijiet stipulati fil-Protokoll III ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 391

Kamp ta’ applikazzjoni

Dan il-Kapitolu japplika għal kwalunkwe ftehim ulterjuri jew strument ta’ finanzjament li jiġi konkluż bejn il-Partijiet, u kwalunkwe strument ta’ finanzjament ieħor tal-UE li l-Ġeorġja tista’ tkun assoċjata miegħu, mingħajr ħsara għal kwalunkwe klawżola addizzjonali oħra li tkopri l-awditjar, il-verifiki fuq il-post, l-ispezzjonijiet, il-kontrolli, u l-miżuri ta’ kontra l-frodi, fosthom dawk li jsiru mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri u mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF)

ARTIKOLU 392

Miżuri għall-prevenzjoni u l-ġielda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra

Il-Partijiet jieħdu miżuri effettivi sabiex jipprevjenu u jiġġieldu l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra f'rabta mal-implimentazzjoni ta' fondi Ewropej, fost l-oħrajn, permezz ta’ għajnuna amministrattiva reċiproka u għajnuna legali reċiproka fl-oqsma koperti b'dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 393

L-iskambju ta’ informazzjoni u kooperazzjoni ulterjuri fil-livell operazzjonali

1.       Bil-għan li dan il-Kapitolu jkun implimentat kif xieraq, l-awtoritajiet kompetenti tal-Ġeorġja u tal-UE, fuq bażi regolari jiskambjaw informazzjoni u, fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet, iwettqu konsultazzjonijiet.

2.       L-OLAF jista’ jiftiehem mal-kontropartijiet kompetenti Ġeorġjani skont il-leġiżlazzjoni Ġeorġjana fuq aktar kooperazzjoni fil-qasam ta’ kontra l-frodi, inklużi arranġamenti operazzjonali mal-awtoritajiet tal-Ġeorġja.

3.       Dwar it-trasferiment u l-ipproċessar tad-dejta personali, għandu japplika l-Artikolu 14 tat-Titolu III (Libertà, Sigurtà u Ġustizzja) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 394

Il-prevenzjoni tal-frodi, il-korruzzjoni u l-irregolaritajiet

1.       L-awtoritajiet tal-UE u tal-Ġeorġja għandhom jivverivikaw b’mod regolari li l-operazzjonijiet iffinanzjati b’fondi tal-UE jkunu ġew implimentati kif jixraq. Għandhom jieħdu kwalunkwe miżura xierqa biex jipprevenu u jirrimedjaw l-irregolaritajiet u l-frodi.

2.       L-awtoritajiet tal-UE u tal-Ġeorġja jieħdu kwalunkwe miżura xierqa sabiex tiġi evitata u rrimedjata kwalunkwe prassi ta’ korruzzjoni attiva jew passiva u jeskludu l-kunflitti ta’ interess fi kwalunkwe stadju tal-proċeduri relatati mal-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE.

3.       L-awtoritajiet tal-Ġeorġja jinfurmaw lill-Kummissjoni Ewropea bi kwalunkwe miżura preventiva li tkun ittieħdet.

4.       Il-Kummissjoni Ewropea tkun intitolata tikseb evidenza skont l-Artikolu 56 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej.

5.       B'mod partikolari, tkun intitolata wkoll tikseb evidenza li l-proċeduri dwar l-akkwist pubbliku u l-għotijiet jissodisdaw il-prinċipji ta’ trasparenza, ugwaljanza u nondiskriminazzjoni, jipprevenu kwalunkwe kunflitt ta’ interess, joffru garanziji ekwivalenti għal standards aċċettati internazzjonalment u jiżguraw konformità mad-dispożizzjonijiet tal-immaniġġjar finanzjarju sod.

6.       Skont il-proċeduri tagħhom stess, il-Partijiet jipprovdu lil xulxin b’kull informazzjoni relatata mal-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE u jgħarrfu lil xulxin mingħajr dewmien dwar kwalunkwe bidla sostanzjali fil-proċeduri jew is-sistemi tagħhom.

ARTIKOLU 395

Proċedimenti legali, investigazzjoni u prosekuzzjoni

L-awtoritajiet Ġeorġjani jiftħu proċedimenti legali, fosthom jekk ikun jixraq, investigazzjoni u prosekuzzjoni ta’ każijiet suspettati jew attwali, ta’ frodi, korruzjoni jew kwalunkwe irregolarità oħra, inkluż il-kunflitt ta’ interess, b'segwitu ta' kontrolli nazzjonali jew tal-UE. Fejn ikun xieraq, l-OLAF jista' jassisti lill-awtoritajiet kompetenti Ġeorġjani f'dan il-kompitu.

ARTIKOLU 396

Il-prevenzjoni tal-frodi, il-korruzzjoni u l-irregolaritajiet

1.       L-awtoritajiet tal-Ġeorġja jgħaddu lill-Kummissjoni Ewropea mingħajr telf ta’ żmien kwalunkwe informazzoni li jsiru jafu biha dwar każijiet reali ta' frodi jew korruzzjoni u jinfurmaw lill-Kummissjoni Ewropea mingħajr telf ta' żmien bi kwalunkwe irregolarità oħra, inkluż kunflitt ta’ interess b’rabta mal-implimentazzjoni ta’ fondi tal-UE. F’każ ta' suspett ta' frodi u korruzzjoni, l-OLAF u l-Kommissjoni Ewropea jiġu infurmati.

2.       L-awtoritajiet tal-Ġeorġja jirrappurtaw ukoll il-miżuri kollha meħuda f'rabta mal-fatti kkomunikati skont dan l-artikolu. F’każ li ma jkunx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe irregolarità oħra x’jiġu rrappurtati, l-awrotirajiet tal-Ġeorġja jinfurmaw lill-Kummissjoni Ewropea wara tmiem kull sena kalendarja.

ARTIKOLU 397

Awditjar

1.       Il-Kummissjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri huma intitolati jeżaminaw jekk in-nefqa kollha relatata mal-implimentazzjoni ta' fondi tal-UE tkunx saret b'manjiera legali u regolari u jekk l-immaniġġjar finanzjarju kienx tajjeb.

2.       L-awditjar jsir abbażi kemm tal-impenji meħuda kif ukoll tal-ħlasijiet li jkunu saru. Għandhom ikunu bbażati fuq reġistri u jekk ikun hemm bżonn, jitwettqu fuq il-post fil-bini ta' kwalunkwe entità li timmaniġġja jew tieħu parti fl-implimentazzjon ta’ fondi tal-UE. L-awditjar jista’ jsir qabel ma jingħalqu l-kontijiet tas-sena finanzjarja inkwistjoni u għal perjodu ta’ ħames snin mid-data tal-ħlas tal-bilanċ.

3.       L-ispetturi tal-Kummissjoni Ewropea jew persuni oħra maħtura mill-Kummissjoni Ewropea jew mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri jistgħu jwettqu kontrolli ta' dokumenti jew fuq il-post u awditjar fl-uffċċji ta' kwalunkwe entità li timmaniġġja jew tieħu sehem fl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-UE u tas-sottokuntratturi fil-Ġeoġrja.

4.       L-ispetturi tal-Kummissjoni Ewropea jew persuni oħra maħtura mill-Kummissjoni Ewropea jew mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri jkollhom aċċess xieraq għas-siti, ix-xogħlijiet u d-dokumenti, sabiex iwettqu dan l-awditi, inkluż f’forma elettronika. Dak id-dritt ta’ aċċess ikun ikkomunkat lill-istituzzjonijiet pubbliċi kollha tal-Ġeorġja u għandu jkun iddikjarat b’mod espliċitu fil-kuntratti konklużi għall-implimentazzjoni tal-istrumenti msemmija f’dan il-Ftehim.

5.       Il-kontrolli u l-awditi deskritti hawn fuq huma applikabbli għall-kuntratturi u s-sottokuntratturi kollha li jkunu rċevew fondi mill-UE. Fit-twettiq tal-kompiti tagħhom, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri u l-korpi tal-awditjar tal-Ġeorġja għandhom jikkooperaw fi spirtu ta’ fiduċja filwaqt li jżommu l-indipendenza tagħhom.

ARTIKOLU 398

Kontrolli fuq il-post

1.       Fi ħdan il-qafas ta’ dan il-Ftehim, l-OLAF tkun awtorizzata tagħmel verifiki u spezzjonijiet fuq il-post sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-UE skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra.

2.       Verifiki u spezzjonijiet fuq il-post jitħejjew u jsiru mill-OLAF f’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet kompetenti tal-Ġeorġja filwaqt li titqies il-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja.

3.       L-awtoritajiet tal-Ġeorġja jiġu nnotifikati fil-waqt opportun bl-għan, l-iskop u l-bażi legali tal-kontrolli u l-ispezzjonijiet, sabiex ikunu jistgħu jipprovdu l-għajnuna kollha rekwiżita. Għal dan il-għan, l-uffiċjali tal-awtoritajiet kompetenti tal-Ġeorġja, jistgħu jipparteċipaw f’kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post.

4.       Jekk l-awtoritajiet ikkonċernati tal-Ġeoġrja jesprimu l-interess tagħhom, il-kontrolli u l-ispezzjonijiet fuq il-post isiru b'mod konġunt bejnhom u l-OLAF.

5.       Jekk operatur ekonokimu jirreżisti kontroll jew spezzjoni fuq il-post, l-awtoritajiet tal-Ġeorġja, f’konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali, jagħtu l-assistenza meħtieġa lill-OLAF biex dan ikun jista' jaqdi dmirijietu fit-twettiq ta’ kontroll jew spezzjoni fuq il-post.

ARTIKOLU 399

Miżuri u penali amministrattivi

Mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja, jistgħu jiġu imposti miżuri amministrattivi u penali mill-Kummissjoni Ewropea skont ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002 u tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tal-23 ta’ Diċembru 2002 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 rigward ir-Regolament Finanazjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej u mar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea.

ARTIKOLU 400

Irkupru

1.       L-awtoritajiet tal-Ġeorġja jieħdu kwalunkwe miżura xierqa biex jimplimentaw id-dispożizzjonijiet imsemmija hawn taħt dwar l-irkupru ta' fondi tal-UE mħallsa indebitament lill-aġenzija tal-finanzjament governattiva.

2.       Meta l-awtoritajiet tal-Ġeorġja jkunu fdati bl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-UE, il-Kummissjoni Ewropea hija intitolata tirkupra fondi tal-UE li jkunu tħallsu indebitament, b’mod partikolari permezz ta’ korrezzjonijiet finanzjarji. Il-Kummissjoni Ewropea tqis il-miżuri meħuda mill-awtoritajiet tal-Ġeorġja biex jimpedixxu li jintilfu l-fondi tal-UE konċernati.

3.       Il-Kummissjoni Ewropea tikkonsulta mal-Ġeorġja dwar il-kwistjoni qabel ma tieħu xi deċiżjoni dwar irkupru. Tilwim dwar l-irkupru jiġu diskussi fil-Kunsill ta' Assoċjazzjoni.

4.       Meta l-Kummissjoni Ewropea timplimenta fondi tal-UE direttament jew indirettament billi tafda kompiti ta' implimentazzjoni tal-baġit lil partijiet terzi, id-deċiżjonijiet li tieħu l-Kummissjoni Ewropea li jaqgħu fl-ambitu ta' dan it-Titolu, li jimponu obbligu finanzjarju fuq persuni li mhumiex Stati, ikunu infurzabbli fil-Ġeorġja skont il-prinċipji li ġejjin:

(a)     L-infurzar għandu jkun regolat bir-regoli tal-proċedura ċivili li jkunu fis-seħħ fil-Ġeorġja. L-ordni tal-eżekuzzjoni tagħha tkun annessa mad-deċiżjoni, mingħajr l-ebda formalità oħra, ħlief il-verifika tal-awtentiċità tad-deċiżjoni, mill-awtorità nazzjonali li l-gvern tal-Ġeorġja jaħtar għal dan il-għan u li għandu jgħarraf dwarha lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

(b)     Wara t-twettiq ta’ dawn il-formalitajiet mill-parti konċernata, din tal-aħħar tista’ tipproċedi bl-infurzar skont il-liġi tal-Ġeorġja, billi tressaq il-kwestjoni direttament quddiem l-awtorita kompetenti.

(c)     L-infurzar jista’ jiġi sospiż biss b’deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Madanakollu, il-qrati tal-Ġeorġja konċernati għandu jkollhom ġurisdizzjoni fuq ilmenti li l-infurzar qed isir b'mod irregolari.

5.       L-ordni ta’ infurzar tinħareġ, mingħajr l-ebda kontroll ulterjuri ħlief għall-verifika tal-awtentiċità tal-att, mill-awtoritajiet maħtura mill-gvern tal-Ġeorġja. L-infurzar għandu jseħħ f’konformità mar-regoli ta’ proċedura tal-Ġeorġja. Il-legalità tad-deċiżjoni tal-infurzar tal-awtoritajiet pertinenti tal-UE tkun soġġetta għall-kontroll mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

6.       Sentenzi mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea skont klawżola ta’ arbirtaġġ f’kuntratt fl-ambitu ta’ dan l-Anness ikunu infurzabbli bl-istess kundizzjonijiet.

ARTIKOLU 401

Kunfidenzjalità

L-informazzjoni komunikata jew akkwistata fi kwalunkwe għamla skont dan l-Anness tkun koperta bis-segretezza professjonali u protetta bl-istess mod ta’ kif informazzjoni simili hija protetta bil-liġi tal-Ġeorġja u bid-dispożizzjonijiet korrispondenti applikabbli għall-istituzzjonijiet tal-UE. Din l-informazzjoni ma tistax tiġi kkomunikata għajr lil persuni fl-istituzzjonijiet tal-UE, fl-Istati Membri jew fil-Ġeorġja, li l-funzjonijiet tagħhom jirrikjedu li jkunu jafu biha, lanqas ma tista’ tintuża għal għanijiet oħra ħlief dawk biex ikun żgurat il-ħarsien effettiv tal-interessi finanzjarji tal-Partijiet.

ARTIKOLU 402

Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni

Il-Ġeorġja se twettaq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha mal-atti tal-UE u l-istrumenti internazzjonali msemmija fl-Anness XXIV ta' dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak l-Anness.

TITOLU VIII

DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI, ĠENERALI U FINALI

KAPITOLU 1

QAFAS ISTITUZZJONALI

ARTIKOLU 403

Djalogu politiku u ta’ politika bejn il-Partijiet, inkluż dwar kwistjonijiet relatati ma’ kooperazzjoni settorjali, jista’ jsir fi kwalunkwe livell. Isir djalogu politiku regolari f'livell għoli fil-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni stabbilit bl-Artikolu 401 u fil-qafas ta’ laqgħat regolari bejn ir-rappreżentanti taż-żewġ Partijiet f'livell ministerjali bi ftehim reċiproku.

Kunsill ta’ Assoċjazzjoni

ARTIKOLU 404

1.       B'dan qed jiġi stabbilit Kunsill ta' Assoċjazzjoni. Dan jagħmel superviżjoni u jimmonitorja l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim u perjodikament jeżamina l-funzjonament ta’ dan il-Ftehim fid-dawl tal-għanijiet tiegħu.

2.       Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jiltaqa’ fil-livell ministerjali u f’intervalli regolari, mill-inqas darba fis-sena, u meta ċ-ċirkostanzi jeħtieġu dan. Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista' jiltaqa’ fi kwalunkwe konfigurazzjoni, bi ftehim reċiproku.

3.       Barra milli jagħmel superviżjoni u jimmonitorja l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jeżamina kwalunkwe kwistjoni ewlenija li tinqala’ fi ħdan il-qafas ta’ dan il-Ftehim u kwalunkwe kwistjoni bilaterali jew internazzjonali oħra ta’ interess reċiproku.

ARTIKOLU 405

1.       Il-Kunsill tal-Assoċjazzjoni jkun magħmul minn membri tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u membri tal-Kummissjoni Ewropea, minn naħa, u minn membri tal-Gvern tal-Ġeorġja, min-naħa l-oħra.

2.       Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jistabbilixxi r-regoli propji ta’ proċedura.

3.       Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jiġi ppresedut b'rotazzjoni minn rappreżentant tal-Unjoni u rappreżentant tal-Ġeorġja.

4.       Fejn xieraq, u bi ftehim reċiproku, rapreżentanti ta' korpi oħra tal-Partijiet jistgħu jieħdu sehem bħala osservaturi fil-ħidma tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

ARTIKOLU 406

1.       Għall-finijiet tal-kisba tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jkollu s-setgħa jieħu deċiżjonijiet fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim. Id-deċiżjonijiet ikunu vinkolanti fuq il-Partijiet, li jieħdu l-miżuri xierqa fosthom jekk ikun meħtieġ azzjoni minn korpi stabbiliti skont dan il-Ftehim, skont id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim biex jiġu implimentati d-deċiżjonijiet meħuda. Il-Kunsill tal-Assoċjazzjoni jista’ jagħmel ukoll rakkomandazzjonijiet. Huwa jadotta d-deċiżjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tiegħu bi ftehim bejn il-Partijiet, wara li jsiru l-proċeduri interni rispettivi tal-Partijiet, kif xieraq.

2.       F’konformità mal-mira tal-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja ma’ dik tal-Unjoni kif stabbilit f'dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni se jkun forum għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar atti leġiżlattivi magħżula, tal-Unjoni Ewropea u tal-Ġeorġja, kemm dawk li jkunu qed jitħejjew kif ukoll dawk li jkunu fis-seħħ, u dwar l-implimentazzjoni, l-infurzar u l-miżuri ta’ konformità.

3.       Skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni għandu jkollu s-setgħa jaġġorna jew jemenda l-Annessi ta' dan il-Ftehim, mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dispożizzjoni speċifika tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

Kumitat ta’ Assoċjazzjoni

ARTIKOLU 407

1.       B'dan qed jiġi stabbilit Kumitat ta’ Assoċjazzjoni. Huwa se jassisti lill-Kunsill ta’ Assocjazzjoni fid-dmirijiet u l-funzjonijiet tiegħu.

2.       Il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni ikun magħmul minn rapreżentanti tal-Partijiet, fil-prinċipju f'livell ta' uffiċjali pubbliċi anzjani.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni jiġi ppresedut b'rotazzjoni minn rappreżentant tal-UE u rappreżentant tal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 408

1.       Fir-regoli ta’ proċedura tiegħu l-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jiddetermina d-doveri u l-funzjonament tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni, li r-responsabbiltajiet tiegħu jinkludu t-tħejjija tal-laqgħat tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni għandu jiltaqa’ mill-inqas darba f’sena u meta l-Partijiet jaqblu li ċ-ċirkostanzi jeħtieġu dan.

2.       Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jista’ jiddelega lill-Kumitat tal-Assoċjazzjoni kwalunkwe setgħa tiegħu, inkluża s-setgħa li jieħu deċiżjonijiet vinkolanti.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni għandu jkollu s-setgħa jadotta deċiżjonijiet fil-każijiet previsti f’dan il-Ftehim u f’oqsma li fihom il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jkun iddelegalu setgħat u kif stipulat fl-Artikolu 406(1) ta' dan il-Ftehim. Dawn id-deċiżjonijiet ikunu vinkolanti fuq il-Partijiet, li jieħdu l-miżuri xierqa biex iwettquhom. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni għandu jadotta d-deċiżjonijiet tiegħu bi ftehim bejn il-Partijiet, waqt li jikkunsidra l-proċeduri interni rispettivi.

4.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni jiltaqa’ f'konfigurazzjoni speċifika biex jindirizza l-kwistjonijiet kollha marbuta mat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni għandu jiltaqa’ f'din il-konfigurazzjoni mill-inqas darba fis-sena.

ARTIKOLU 409

Kumitati, Sottokumitati u l-korpi speċjali

1.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni ikun assistit mis-sottokumitati stabbiliti skont dan il-Ftehim.

2.       Il-Kunsill ta’Assoċjazzjoni jista’ jiddeċiedi li jistabbilixxi kwalunkwe kumitat jew korp speċjali f’oqsma speċifiċi meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, u għandu jiddetermina l-kompożizzjoni, id-dmirijiet u l-operat ta’ dawn il-kumitati jew korpi speċjali. Barra minn hekk, dawn il-kumitati jew korpi speċjali jistgħu jkollhom diskussjonijiet dwar kwalunkwe kwistjoni li huma jikkonsidraw rilevanti mingħajr ħsara għal kwalunkwe dispożizzjoni speċifika tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni jista’ wkoll joħloq sottokumitati, inkluż biex jitqies il-progress li jkun sar fid-djalogi regolari msemmija fit-Titolu V (Kooperazzjoni ekonomika) u t-Titolu VI (Politiki oħra ta' Kooperazzjoni) ta’ dan il-Ftehim.

4.       Is-sottokumitati jkollhom is-setgħat li jieħdu deċiżjonijiet fil-każijiet previsti f’dan il-Ftehim. Huma jirraportaw dwar l-attivitajiet tagħhom lill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni regolarment, kif meħtieġ.

5.       Is-sottokumitati stabbiliti skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta' dan il-Ftehim jinfurmaw lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, bid-data u l-aġenda tal-laqgħat tagħhom suffeċjentament minn qabel il-laqgħat tagħhom. Huma jirraportaw dwar l-attivitajiet tagħhom f’kull laqgħa regolari tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-Kummerċ.

6.       L-eżistenza ta’ kwalunkwe sottokumitat ma tipprevjenix lil xi waħda mill-Partijiet mill-tressaq kwalunkwe kwistjoni direttament quddiem il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni inkluż fil-konfigurazzjoni tiegħu tal-Kummerċ.

Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari

ARTIKOLU 410

1.       B'dan qed jiġi stabbilit Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari. Huwa għandu jkun forum għall-Membri tal-Parlament Ewropew u tal-Parlament tal-Ġeorġja sabiex jiltaqgħu u jiskambjaw il-fehmiet. Dan tiltaqa’ f'intervalli li jiddetermina huwa stess.

2.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jkun magħmul minn Membri tal-Parlament Ewropew, minn naħa, u minn Membri tal-Parlament tal-Ġeorġja, min-naħa l-oħra.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari għandu jistabbilixxi r-regoli ta’ proċedura tiegħu stess.

4.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jiġi ppresedut b'rotazzjoni minn rappreżentant tal-Parlament Ewropew u rappreżentant tal-Parlament tal-Ġeorġja rispettivament, skont id-dispożizzjonijiet stabbiliti fir-regoli ta’ proċedura tiegħu.

ARTIKOLU 411

1.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jista’ jitlob lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni informazzjoni rilevanti li tirrigwarda l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, u l-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni għandu jagħti lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni Parlamentari l-informazzjoni mitluba.

2.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jiġi infurmat bid-deċiżjonijiet u bir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jista’ jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

4.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni Parlamentari jista’ jistabbilixxi sottokumitati tal-Assoċjazzjoni Parlamentari.

Pjattafoma tas-Soċjetà Ċivili

ARTIKOLU 412

1.       Il-Partijiet jippromwovu wkoll laqgħat regolari tar-rappreżentanti tas-soċjetajiet ċivili tagħhom, sabiex dawn jinżammu infurmati, u jiġbru l-kontribut tagħhom għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim.

2.       B'dan qed tiġi stabbilita Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili EU-Ġeorġja. Għandha tkun forum biex jiltaqgħu u jiskambjaw il-fehmiet ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili min-naħa tal-UE, inklużi Membri tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, u r-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili min-naħa tal-Ġeorġja, inklużi r-rappreżentanti tal-pjattaforma nazzjonali tal-Forum tas-Soċjetà Ċivili tas-Sħubija tal-Lvant, u tkun tikkonsisti minnhom. Tiltaqa’ f'intervalli li tiddetermina hija stess.

3.       Il-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tistabbilixxi r-regoli tal-proċedura tagħha stess.

4.       Il-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tiġi ppreseduta b'rotazzjoni minn rappreżentant tal-Kumitat Ewropew Ekonomiku u Soċjali u mir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili min-naħa tal-Ġeorġja rispettivament, skont id-dispożizzjonijiet li għandhom jiġu stabbiliti fir-regoli ta’ proċedura tagħha.

ARTIKOLU 413

1.       Il-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tiġi infurmata bid-deċiżjonijiet u bir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

2.       Il-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tista’ tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

3.       Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni u l-Kumitat tal-Assoċjazzjoni Parlamentari jorganizzaw kuntatti regolari mar-rappreżentanti tal-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili sabiex jiksbu l-fehmiet tagħhom dwar kif jistgħu jintlaħqu l-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

KAPITOLU 2

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI U FINALI

ARTIKOLU 414

Aċċess għall-qrati u korpi amministrattivi

Fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jiżguraw li persuni fiżiċi u ġuridiċi tal-Parti l-oħra jkollhom aċċess bla diskriminazzjoni fejn għandhom x’jaqsmu ċ-ċittadini tagħha għall-qrati u l-korpi amministrattivi kompetenti tal-Partijiet sabiex jiddefendu d-drittijiet individwali u d-drittijiet tal-proprjetà tagħhom.

ARTIKOLU 415

Eċċezzjonijiet dwar is-sigurtà

Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jwaqqaf lil Parti milli tieħu kwalunkwe miżura:

(a)     li tikkonsidra bħala neċessarja sabiex timpedixxi li tinkixef informazzjoni li tmur kontra l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħha;

(b)     relatata mal-produzzjoni jew mal-kummerċ ta’ armi, munizzjon jew materjal tal-gwerra jew ma’ riċerka, żvilupp jew produzzjoni indispensabbli għall-finijiet ta’ difiża, sakemm dawn il-miżuri ma jfixklux il-kundizzjonijiet għall-kompetizzjoni fejn għandhom x'jaqsmu prodotti li mhumiex intenzjonati għal finijiet speċifikament militari;

(c)     li tikkonsidra bħala essenzjali għas-sikurezza tagħha fil-każ ta’ inkwiet intern serju li jaffetwa ż-żamma tal-liġi u tal-ordni, fi żmien ta’ gwerra jew ta’ tensjoni internazzjonali serja li tikkostitwixxi theddida ta’ gwerra jew sabiex jitwettqu obbligi li tkun aċċettat ħalli jinżammu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali.

ARTIKOLU 416

Nonndiskriminazzjoni

1.       Fl-oqsma li huma koperti minn dan il-Ftehim u mingħajr ħsara għal kwalunkwe dispożizzjoni speċjali inkluża fihom:

(a)     l-arranġamenti applikati mill-Ġeorġja fejn għandha x'taqsam l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha ma jagħtu lok għall-ebda diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri, in-nazzjonali tagħhom, il-kumpaniji jew id-ditti tagħhom;

(b)     l-arranġamenti applikati mill-UE jew l-Istati Membri tagħha f'relazzjoni mal-Ġeorġja ma jirriżultawx f'xi diskriminazzjoni bejn nazzjonali tal-Ġeorġja, jew il-kumpaniji u d-ditti tagħha.

2.       Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ikunu bla ħsara għad-dritt tal-Partijiet li japplikaw id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom għal kontribwenti tat-taxxi li mhumiex f'sitwazzjonijiet identiċi fejn għandu x'jaqsam il-post ta’ residenza tagħhom.

ARTIKOLU 417

Approssimazzjoni gradwali

Il-Ġeorġja għandha twettaq l-approssimazzjoni gradwali tal-leġiżlazzjoni tagħha mal-liġi tal-UE kif imsemmi fl-Annessi għal dan il-Ftehim, abbażi ta’ impenji identifikati f’dan il-Ftehim, u skont id-dispożizzjonijiet ta’ dawk l-Annessi. Din id-disposizzjoni tkun mingħajr ħsara għal kwalunkwe prinċipju u obbligu speċifiku ta' approssimazzjoni skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 418

Approssimazzjoni dinamiku

F’konformità mal-għan ta’ approssimazzjoni gradwali mill-Ġeorġja lejn il-liġi tal-UE, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni perjodikament jirrevedi u jaġġorna l-Annessi ta’ dan il-Ftehim, inkluż sabiex jirriflettu l-evoluzzjoni tal-liġi tal-UE u l-istandards applikabbli stabbiliti fi strumenti internazzjonali meqjusa rilevanti mill-Partijiet, u wara li jsiru l-proċeduri interni rispettivi tal-Partijiet, kif xieraq. Din id-disposizzjoni tkun mingħajr ħsara għal kwalunkwe dispożizzjoni speċifika skont it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 419

Monitoraġġ ta’ approssimazzjoni

1.       Monitoraġġ kontinwu tfisser il-valutazzjoni tal-progress fl-implimentazzjoni u l-infurzar ta’ miżuri koperti minn dan il-Ftehim.

2.       Il-monitoraġġ għandu jinkludi valutazzjonijiet mill-UE tal-approssimazzjoni tal-liġi tal-Ġeorġja mal-liġi tal-UE kif definit f'dan il-Ftehim, inklużi aspetti tal-implimentazzjoni u l-infurzar. Dawn il-valutazzjonijiet jistgħu jitwettqu mill-UE individwalment fuq inizjattiva tagħha stess kif speċifikati fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim, mill-UE bi ftehim mal-Ġeorġja, jew b’mod konġunt mill-Partijiet. Biex jiġi ffaċilitat il-proċess tal-valutazzjoni, il-Ġeorġja tirrapporta lill-UE dwar il-progress fl-approssimazzjoni, fejn xieraq qabel tmiem il-perjodi tranżizzjonali stipulati f'dan il-Ftehim fir-rigward ta’ atti legali tal-UE. Il-proċess tar-rappurtar u tal-valutazzjoni, inklużi l-modalitajiet u l-frekwenza tal-valutazzjonijiet, iqisu l-modalitajiet speċifiċi definiti f'dan il-Ftehim jew id-deċiżjonijiet mill-korpi istituzzjonali stabbiliti skont dan il-Ftehim.

3.       Il-monitoraġġ jista’ jinkludi missjonijiet fuq il-post, bil-parteċipazzjoni ta' istituzzjonijiet, korpi u aġenziji tal-UE, korpi mhux governattivi, l-awtoritajiet superviżorji, esperti indipendenti u oħrajn kif meħtieġ.

4.       Ir-riżultati tal-attivitajiet ta’ monitoraġġ, inklużi l-valutazzjonijiet tal-approssimazzjoni kif stipulata fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, jiġu diskussi fil-korpi kollha rilevanti stabbiliti skont dan il-Ftehim. Dawn il-korpi jistgħu jadottaw rakkomandazzjonijiet konġunti, li jiġu ppreżentati lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni.

5.       Jekk il-Partijiet jaqblu li l-miżuri meħtieġa koperti bit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ġew implimentati u qed jiġu infurzati, il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, skont il-poteri mogħtija lilu fl-Artikolu 406 u 408 ta’ dan il-Ftehim, jiddeċiedi dwar aktar ftuħ tas-suq kif previst fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

6.       Rakkomandazzjoni konġunta kif imsemmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikol u ppreżentata lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni, jew in-nuqqas ta' lħiq ta’ tali rakkomandazzjoni, ma tkunx suġġetta għas-soluzzjoni tat-tilwim kif definit fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim. Deċiżjoni meħuda minn korp istituzzjonali rilevanti, jew in-nuqqas li tittieħed tali deċiżjoni, ma jkunux suġġetti għal soluzzjoni tat-tilwim kif definit fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 420

Twettiq tal-obbligi

1.       Il-Partijiet jieħdu kwalunkwe miżura ġenerali jew speċifika li tkun meħtieġa sabiex iwettqu l-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim. Huma jiżguraw li l-objettivi stabbiliti f’dan il-Ftehim jintlaħqu.

2.       Il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw minnufih permezz tal-kanali xierqa fuq it-talba ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet, sabiex tiġi diskussa kwalunkwe kwistjoni li tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-implimentazzjoni, jew l-applikazzjoni in bona fide ta’ dan il-Ftehim u aspetti rilevanti oħra tar-relazzjonijiet bejn il-Partijiet.

3.       Il-Partijiet jirreferu għand il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni kwalunkwe tilwima relatata mal-interpretazzjoni, l-implimentazzjoni, jew l-applikazzjoni in bona fide ta’ dan il-Ftehim skont l-Artikolu 421. Il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni jista’ jsolvi tilwima b'deċiżjoni vinkolanti.

ARTIKOLU 421

Soluzzjoni tat-tilwim

1.       Meta tinqala’ tilwima bejn il-Partijiet fir-rigward tal-interpertazzjoni u l-implimentazzjoni jew l-applikazzjoni in bona fide ta’ dan il-Ftehim, kwalunkwe Parti tippreżenta lill-Parti l-oħra u lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni talba formali sabiex il-kwistjoni tat-tilwima tiġi solvuta. B’deroga, it-tilwim dwar l-interpretazzjoni, l-implimentazzjoni jew l-applikazzjoni in bona fede tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet Relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim għandhom jiġu rregolati esklussivament mill-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) ta’ dak it-Titolu.

2.       Il-Partijiet jistinkaw sabiex isolvu t-tilwima permezz ta’ konsultazzjonijiet in bona fide fil-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni u entitajiet rilevanti oħra msemmija fl-Artikoli 461, 407, u 409 ta’ dan il-Ftehim, bil-għan li jaslu għal soluzzjoni aċċettabbli għat-tnejn fl-iqsar żmien possibbli.

3.       Il-Partijiet jipprovdu lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni u korpi oħra relevanti bl-informazzjoni kollha neċessarja għal analiżi dettaljata tas-sitwazzjoni.

4.       Sakemm ma tkunx solvuta t-tilwima, din tiġi diskussa f'kull laqgħa tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni. Tilwima tkun ikkunsidrata riżolta meta l-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jieħu deċiżjoni vinkolanti biex jagħlaq il-kwistjoni kif previst fil-paragrafu 3 tal-Artikolu 420 ta’ dan il-Ftehim, jew meta huwa jkun iddikjara li t-tilwima waslet fi tmiemha. Konsultazzjonijiet fuq tilwima jistgħu wkoll isiru fi kwalunkwe laqgħa tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni jew kwalunkwe korp relevanti ieħor imwaqqaf abbażi tal-Artikoli 407 u 409 ta’ dan il-Ftehim, kif maqbul bejn il-Partijiet jew fuq talba ta' waħda mill-Partijiet. Il-konsultazzjonijiet jistgħu jsiru wkoll bil-miktub.

5.       L-informazzjoni kollha divulgata matul il-konsultazzjoni tibqa’ kunfidenzjali.

ARTIKOLU 422

Miżuri xierqa fil-każ ta' nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi

1.       Parti tista’ tieħu miżuri xierqa, jekk il-kwistjoni ma tissolviex fi żmien tliet xhur mid-data tan-notifika ta’ talba formali għal soluzzjoni tat-tilwim skont l-Artikolu 421 ta’ dan il-Ftehim u jekk il-Parti li tressaq l-ilment tibqa' tikkonsidra li l-Parti l-oħra naqset milli twettaq l-obbligu skont dan il-Ftehim. Ir-rekwiżit għal perjodu ta' konsultazzjoni ta’ tliet xhur jista’ jitwarrab bi ftehim reċiproku tal-Partijiet u ma għandux japplikaw għal każijiet eċċezzjonali stipulati fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.

2.       Fl-għażla tal-miżuri xierqa, tingħata prijorità lil dawk li l-inqas ser ixekklu l-funzjonament ta’ dan il-Ftehim. Ħlief fil-każijiet deskritti fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, dawn il-miżuri ma jistgħux jinkludu s-sospensjoni ta’ xi drittijiet jew obbligi previsti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim stipulati fit-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ). Il-miżuri meħuda skont il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jiġu nnotifikati immedjatament lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni u jkunu s-suġġett ta’ konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 420(2) ta’ dan il-Ftehim, u ta’ soluzzjoni tat-tilwim skont l-Artikolu 420(3) u l-Artikolu 421 ta’ dan il-Ftehim.

3.       L-eċċezzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 ta' dan l-Artikolu jikkonċernaw:

(a)     denunzja ta' dan il-Ftehim mhux sanzjonata mir-regoli ġenerali tal-liġi internazzjonali; jew

(b)     ksur mill-Parti l-oħra ta’ kwalunkwe element essenzjali ta’ dan il-Ftehim, imsemmija fl-Artikolu 2 tat-Titolu I (Prinċipji Ġenerali) dan il-Ftehim.

Relazzjoni ma’ ftehimiet oħra

ARTIKOLU 423

1.       Il-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra, iffirmat fil-Lussemburgu fit-22 ta’ April 1996 u li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 1999 huwa b'dan imħassar.

2.       Dan il-Ftehim jieħu post il-ftehim imsemmi fil-paragrafu 1. Ir-referenzi għalih fil-ftehimiet l-oħra kollha bejn il-Partijiet jinftiehmu li jirreferu għal dan il-Ftehim.

3.       Dan il-Ftehim jieħu post il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar il-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi ta’ prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel, iffirmat fl-14 ta' Lulju 2011 fi Brussell u li daħal fis-seħħ fl-1 ta' April 2012.

ARTIKOLU 424

1.       Sakemm b'dan il-Ftehim ma jinkisbux drittijiet ekwivalenti għall-persuni fiżiċi u ġuridiċi, dan il-Ftehim ma jaffetwax d-drittijiet li ġew żgurati lilhom permezz ta’ ftehimiet eżistenti li jorbtu lil Stat Membru wieħed jew aktar minn naħa u lill-Ġeorġja min-naħa l-oħra.

2.       Ftehimiet eżistenti dwar oqsma speċifiċi ta’ kooperazzjoni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim jiġu kkonsidrati bħala parti mir-relazzjonijiet bilaterali ġenerali kif regolati b’dan il-Ftehim u bħala li jifformaw parti minn qafas istituzzjonali komuni.

ARTIKOLU 425

1.       Il-Partijiet jistgħu jikkumplimentaw dan il-Ftehim billi jikkonkludu ftehimiet speċifiċi fi kwalunkwe qasam li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu. Dawn il-ftehimiet speċifiċi jkunu parti integrali tar-relazzjonijiet bilaterali ġenerali kif irregolati b’dan il-Ftehim u jifformaw parti minn qafas istituzzjonali komuni.

2.       Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, la dan il-Ftehim u lanqas kwalunkwe azzjoni li tittieħed bis-saħħa tiegħu ma jaffettwaw b’xi mod is-setgħat tal-Istati Membri sabiex iwettqu attivitajiet ta’ kooperazzjoni bilaterali mal-Ġeorġja jew sabiex jikkonkludu, fejn xieraq, ftehimiet ġodda ta’ kooperazzjoni mal-Ġeorġja.

ARTIKOLU 426

Annessi u Protokolli

L-Annessi u l-Protokolli ta’ dan il-Ftehim jiffurmaw parti integrali minnu.

ARTIKOLU 427

Durata

1.       Dan il-Ftehim ġie konkluż għal perjodu illimitat.

2.       Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista’ tiddenunzja dan il-Ftehim billi tinnotifika lill-Parti l-oħra. Dan il-Ftehim jintemm sitt xhur wara d-data ta’ tali notifika.

ARTIKOLU 428

Definizzjoni tal-Partijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, it-terminu “Partijiet” tfisser l-UE, jew l-Istati Membri tagħha, jew l-UE u l-Istati Membri tagħha, skont is-setgħat rispettivi tagħhom kif derivati mit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u, fejn rilevanti, tirreferi wkoll għall-Euratom, skont is-setgħat tagħha taħt it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, minn naħa, u l-Ġeorġja min-naħa l-oħra.

ARTIKOLU 429

Applikazzjoni territorjali

1.       Dan il-Ftehim japplika, minn naħa, għat-territorji li fihom japplikaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TEU), u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFEU) u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, bil-kundizzjonijiet stipulati f’dawk it-Trattati, u min-naħa l-oħra għat-territorju tal-Ġeorġja.

2.       Dan il-Ftehim, jew it-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, fir-rigward ir-reġjuni tal-Ġeorġja tal-Abkażja u Tskhnivali/Ossezja tan-Nofsinhar li l-Gvern tal-Ġeorġja ma jeżerċitax kontroll effettiv fuqhom, jibda japplika ladarba l-Ġeorġja tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa u l-infurzar ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, rispettivament, fit-territorju kollu tagħha.

3.       Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jadotta deċiżjoni dwar meta jiġu żgurati l-implimentazzjoni sħiħa u l-infurzar ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, fuq it-territorju kollu tal-Ġeorġja.

4.       Jekk Parti tikkunsidra li l-implimentazzjoni sħiħa u l-infurzar ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, rispettivament, ma jkunux għadhom żgurati fir-reġjuni tal-Ġeorġja msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, dik il-Parti tista’ titlob lill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jikkunsidra mill-ġdid l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, rispettivament, fir-rigward tar-reġjuni konċernati. Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jeżamina s-sitwazzjoni u jadotta deċiżjoni dwar il-kontinwazzjoni tal-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, rispettivament, fi żmien tliet xhur mit-talba. Jekk il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni ma jadottax deċiżjoni fi żmien tliet xhur mit-talba, l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, jew tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) tiegħu, rispettivament, jiġu sospiżi fir-rigward tar-reġjuni konċernati sakemm il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jadotta deċiżjoni.

5.       Deċiżjonijiet tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni skont dan l-Artikolu dwar l-applikazzjoni tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ikopru dak it-Titolu kollu u ma jistgħux ikopru biss partijiet minn dak it-Titolu.

ARTIKOLU 430

Depożitarju ta' dan il-Ftehim

Is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandu jkun id-depożitarju ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 431

Dħul fis-seħħ u applikazzjoni proviżorja

1.       Il-Partijiet jirratifikaw jew japprovaw dan il-Ftehim skont il-proċeduri tagħhom. L-istrumenti tar-ratifika jew l-approvazzjoni jiġu ddepożitati mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea.

2.       Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel ġurnata tat-tieni xahar wara d-data tad-depożitu tal-aħħar strument ta’ ratifika jew ta’ approvazzjoni.

3.       Minkejja l-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, l-Unjoni u l-Ġeorġja jaqblu li japplikaw b'mod proviżorju parti minn dan il-Ftehim kif speċifikat mill-Unjoni, kif stabbilit fil-paragrafu 4 ta' dan l-Artikolu, u skont il-proċeduri u l-leġiżlazzjoni interni rispettivi tagħhom kif applikabbli.

4.       L-applikazzjoni proviżorja tkun effettiva mill-ewwel jum tat-tieni xahar wara d-data li d-depożitarju ta' dan il-Ftehim jirċievi dan li ġej:

(a)     in-notifika tal-Unjoni dwar it-tlestija tal-proċeduri neċessarji għal dan l-għan, li tindika l-partijiet tal-Ftehim li se jiġu applikati b'mod proviżorju; u

(b)     Id-depożitu min-naħa tal-Ġeorġja tal-istrument ta' ratifika skont l-proċeduri u l-leġiżlazzjoni applikabbli tagħha.

5.       Għall-iskop tad-dispożizzjonijiet relevanti ta' dan il-Ftehim, inkluż l-Annessi u l-Protokolli rispettivi tiegħu, kwalunkwe referenza f'tali dispożizzjonijiet għad-"data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim" tinftiehem li hija d-"data minn meta dan il-Ftehim jiġi applikat b'mod proviżorju" skont il-paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu.

6.       Matul il-perjodu ta' applikazzjoni proviżorja, sa fejn id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta' Sħubija u Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra, iffirmat fil-Lussemburgu fil-22 ta' April 1996 u li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 1999, mhumiex koperti mill-applikazzjoni proviżorja ta' dan il-Ftehim, jibqgħu japplikaw.

7.       Kwalunkwe Parti tista' tinnotifika bil-miktub lid-depożitarju ta' dan il-Ftehim dwar l-intenzjoni tagħha li ttemm l-applikazzjoni proviżorja ta' dan il-Ftehim. It-tmiem tal-applikazzjoni proviżorja jidħol fis-seħħ sitt xhur wara li tasal in-notifika għand id-depożitarju ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 432

Testi Awtentiċi

Dan il-Ftehim jiġi miktub bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Kroat, Latvjana, Litwana, Maltija, Olandiża, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża Taljana, Ungeriża u bil-Ġeorġjan, b'kull test ikun ugwalment awtentiku.

B’XHIEDA TA’ DAN, il-Plenipotenzarji hawn taħt iffirmati, awtorizzati għal dan l-għan, iffirmaw dan il-Ftehim.

Magħmul fi..., f’din il-... ġurnata ta' ... tas-sena...

GĦAR-RENJU TAL-BELĠJU

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA

GĦAR-REPUBBLIKA ĊEKA

GĦAR-RENJU TAD-DANIMARKA

GĦAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA

GĦALL-IRLANDA

GĦAR-REPUBBLIKA ELLENIKA

GĦAR-RENJU TA' SPANJA

GĦAR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA,

GĦAR-REPUBBLIKA TALJANA

GĦAR-REPUBBLIKA TA' ĊIPRU

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA

GĦALL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU

GĦALL-UNGERIJA

GĦAR-REPUBBLIKA TA' MALTA

GĦAR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI.

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA

GĦAR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA

GĦAR-RUMANIJA

GĦAR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA

GĦAR-REPUBBLIKA SLOVAKKA

GĦAR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA

GĦAR-RENJU TAL-ISVEZJA

GĦAR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ

GĦALL-UNJONI EWROPEA

GĦALL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA

GĦALL-ĠEORĠJA

[1]        Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, "prodotti" jfissru prodotti kif mifhuma fil-GATT 1994 sakemm ma jkunx indikat mod ieħor f’dan il-Ftehim. Il-prodotti li jaqgħu fl-ambitu tal-Ftehim tad-WTO dwar l-Agrikoltura, f’dan il-Kapitulu jissejħu “prodotti agrikoli” jew “prodotti”.

[2]        Il-Konvenzjoni tal-20 ta’ Mejju 1987 dwar il-proċedura komuni ta’ trażitu.

[3]        Il-fatt waħdu li tkun meħtieġa viża għall-persuni fiżiċi ta’ ċerti pajjiżi u mhux għal dawk ta’ pajjiżi oħra ma għandux jitqies bħala li jħassar jew idgħajjef il-benefiċċji skont impenn speċifiku.

[4]        Għal aktar ċertezza, dak it-territorju jinkludu ż-żona ekonomika esklussiva u l-blata kontinentali, kif ipprovdut fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar (UNCLOS).

[5]        Persuna ġuridika tkun ikkontrollata minn persuna ġuridika oħra, jekk din tal-aħħar ikollha s-setgħa li taħtar maġġoranza tad-diretturi tagħha jew inkella li tidderieġi legalment b'mod ieħor l-azzjonijiet tagħha.

[6]        Għal ċertezza akbar, il-proċessar ta’ matarjali nukleari jinkludi l-attivitajiet kollha li jinsabu fi UN ISIC Rev.3.1 code 2330.

[7]        Bla ħsara għall-ambitu tal-attivitajiet li jistgħu jitqiesu bħala kabotaġġ skont il-leġiżlazzjoni domestika rilevanti, il-kabotaġġ marittimu nazzjonali skont dan il-Kapitolu jkopri t-trasport ta’ passiġġieri jew ta' prodotti bejn port jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE u port ieħor jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE, inkluż fuq l-ixkaffa kontinentali tiegħu kif previst fil-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar, u t-traffiku li joriġina u li jintemm fl-istess port jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE.

[8]        Il-kundizzjonijiet ta’ aċċess reċiproku għas-suq fit-trasport bl-ajru huma ttattati mill-Ftehim bejn l-UE u l-Istati Membri tagħha u l-Ġeorġja dwar l-istabbiliment ta’ Żona Komuni tal-Avjazzjoni.

[9]        Dan l-obbligu mhux estiż għad-dispożizzjonijiet ta’ protezzjoni ta’ investiment li mhumiex koperti minn dan il-Kapitolu, inkluż dispożizzjonijiet relatati ma’ proċeduri ta' soluzzjoni ta' disputi bejn investitur u l-Istat, kif jinsabu fi ftehimiet oħra.

[10]       Dan l-obbligu mhux estiż għad-dispożizzjonijiet ta’ protezzjoni ta’ investiment li mhumiex koperti minn dan il-Kapitolu, inkluż dispożizzjonijiet relatati ma’ proċeduri ta' soluzzjoni ta' disputi bejn investitur u l-Istat, kif jinsabu fi ftehimiet oħra.

[11]       Bla ħsara għall-ambitu tal-attivitajiet li jistgħu jitqiesu bħala kabotaġġ skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti, il-kabotaġġ marittimu nazzjonali skont dan il-Kapitolu jkopri t-trasport ta’ passiġġieri jew ta' merkanzija bejn port jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE u port ieħor jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE, inkluż fuq l-ixkaffa kontinentali tiegħu kif previst fil-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar, u t-traffiku li joriġina u li jintemm fl-istess port jew punt li jkun jinsab fil-Ġeorġja jew fi Stat Membru tal-UE.

[12]       Il-kundizzjonijiet ta’ aċċess reċiproku għas-suq fit-trasport bl-ajru huma ttattati mill-Ftehim bejn l-UE u l-Istati Membri tagħha u l-Ġeorġja dwar l-istabbiliment ta’ Żona Komuni tal-Avjazzjoni.

[13]       Ir-referenza għal għajr "organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ" tapplika biss għall-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, il-Ġermanja, l-Estonja, l-Irlanda, il-Greċja, Spanja, Franza, l-Italja, Ċipru, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, l-Awstrija, il-Portugall, is-Slovenja, il-Finlandja u r-Renju Unit.

[14]       L-istabbilament riċeventi jista’ jkun meħtieġ iressaq programm ta’ taħriġ li jkopri t-tul ta’ żmien tas-soġġorn għal approvazzjoni minn qabel, li juri li l-fini taż-żjara huwa t-taħriġ. Fil-każ tar-Republika Ċeka, il-Ġermanja, Spanja, Franza, l-Ungerija u l-Awstrija, it-taħriġ irid ikun marbut mal-grad universitarju miksub.

[15]       Ir-Renju Unit: il-kategorija ta' bejjiegħa tan-negozju tingħata rikonoxximent biss fil-każ ta' bejjiegħa ta' servizzi.

[16]       Miksuba wara li tkun intlaħqet l-età maġġuri, kif definit skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli.

[17]       Meta l-grad jew il-kwalifika ma tkunx inkisbet fil-Parti fejn ikun ipprovdut is-servizz, dik il-Parti tista’ tevalwa jekk din tkunx ekwivalenti għal grad universitarju fit-territorju tagħha.

[18]       meta l-grad jew il-kwalifika ma tkunx inkisbet fil-Parti fejn ikun ipprovdut is-servizz, dik il-Parti tista’ tevalwa jekk dan ikunx ekwivalenti għall-grad universitarja meħtieġ fit-territorju tagħha.

[19]       It-tariffi tal-liċenzji ma jinkludux pagamenti għall-irkant, it-tfigħ ta’ offerti jew mezzi oħra mhux diskriminatorji għall-għoti ta’ konċessjonijiet, jew kontribuzzjonijiet obbligatorji għall-forniment universali tas-servizz.

[20]       CPC tfisser Central Products Classification (Klassifika Ċentrali tal-Prodotti) kif stabbilita fl-Uffiċċju tal-Istatistika tan-NU, id-Dokumenti tal-Istatistika, Serje M, N°77, CPC prov, 1991.

[21]       It-tariffi tal-liċenzji ma jinkludux ħlasijiet għall-irkant, it-tfigħ ta’ offerti jew mezzi oħra mhux diskriminatorji għall-għoti ta’ konċessjonijiet, jew kontribuzzjonijiet mandatorji għall-forniment ta’ servizz universali.

[22]       Il-Ġeorġja timplimenta d-dispożizzjonijiet ta’ din is-Subtaqsima fi żmien sentejn mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

[23]       Għall-finijiet ta’ din is-Subtaqsima, it-terminu "għarfien reali" jiġi interpretat skont il-liġi domestika ta’ kull Parti.

[24]       Il-miżuri li huma mmirati sabiex jiżguraw l-impożizzjoni jew il-ġbir ġust jew effettiv ta’ taxxi diretti jinkludu miżuri meħuda mill-Parti skont is-sistema tat-tassazzjoni tagħha li: (a) japplikaw għal imprendituri u fornituri ta’ servizzi mhux residenti b’rikonoxximent tal-fatt li l-obbligu tat-taxxa ta’ dawk li mhumiex residenti huwa determinat fir-rigward ta’ oġġetti taxxabbli li jinkisbu jew jinsabu fit-territorju tal-Parti; (b) japplikaw għal dawk mhumiex residenti sabiex tiġi żgurata l-impożizzjoni jew il-ġbir ta' taxxi fit-territorju tal-Parti; (c) japplikaw għal dawk li mhumiex residenti jew għal residenti sabiex jimpedixxu l-evitar jew l-evażjoni tat-taxxi, fosthom miżuri ta’ konformità; (d) japplikaw għall-konsumaturi ta’ servizzi pprovduti fi jew mit-territorju tal-Parti l-oħra sabiex jiżguraw l-impożizzjoni jew il-ġbir ta’ taxxi fuq tali konsumaturi derivati minn sorsi fit-territorju tal-Parti; (e) jiddistingwu bejn investituri u fornituri ta’ servizzi suġġetti għal taxxa fuq oġġetti taxxabbli mid-dinja kollha minn intraprendituri u fornituri ta’ servizzi oħra, b’rikonoxximent tad-differenza fin-natura tal-bażi tat-taxxa bejniethom; jew (f) jistabbilixxu, jallokaw jew jaqsmu d-dħul, il-profitt, il-qligħ, it-telf, it-tnaqqis jew il-kreditu ta’ persuni jew fergħat residenti, jew bejn persuni jew fergħat relatati tal-istess persuna, sabiex jissalvagwardjaw il-bażi tat-taxxa tal-Parti. It-termini jew il-kunċetti tat-taxxa fil-punt (f) ta’ din id-dispożizzjoni u f'din in-nota ta’ qiegħ il-paġna huma determinati skont definizzjonijiet u kunċetti tat-taxxa, jew definizzjonijiet u kunċetti ekwivalenti jew simili, skont il-liġi domestika tal-Parti li tieħu l-miżura.

[25]       L-espressjoni "impriżi privati li joperaw abbażi ta’ drittijiet speċjali u esklussivi" tiġi interpretata skont in-nota ta’ spjegazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea CC/2004/33 tat-18 ta’ Ġunju 2004.

[26]       Kull fejn il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tkun suġġetta għal proċess ta’ approssimazzjoni taħt dan il-Kapitolu tagħmel referenza għall-pubblikazzjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, ikun mifhum li fil-Ġeorġja tali pubblikazzjoni ssir fil-mezzi uffiċjali ta' pubblikazzjoni tal-Ġeorġja.

[27]       Għall-iskop ta’ dan l-Artikolu, "reġistrazzjoni" tfisser it-tiswir ta’ ħsejjes u immaġini, jew ta’ rappreżentazzjoni tagħhom, li minnhom tkun tista' ssir il-perċezzjoni, ir-riproduzzjoni jew il-komunikazzjoni tagħhom permezz ta’ apparat.

[28]       It-terminu "evokazzjoni" jfisser, b’mod partikolari, l-użu bi kwalunkwe mod għal prodotti li jaqgħu taħt l-intestatura 20.09 tas-SA, għalkemm biss sakemm dawn jissemmew bħala nbejjed li jaqgħu taħt l-intestatura 22.04, inbejjed aromatizzati li jaqgħu taħt l-intestatura 22.05 u xarbiet spiritużi li jaqgħu taħt l-intestatura 22.08 ta’ dik is-sistema.

[29]       Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, Parti tista’ tikkunsidra li disinn li jkollu karattru individwali jkun oriġinali.

[30]       Dan l-Artikolu jkun bla ħsara għar-Regolament Governattiv tal-Ġeorġja Nru 188 tat-22 ta’ Ottubru 2009 dwar l-istabbiliment tal-lista ta’ pajjiżi u awtoritajiet rilevanti eliġibbli għar-reġim semplifikat ta’ reġistrazzjoni ta’ prodotti mediċinali fil-Ġeorġja. Il-lista stabbilita mir-Regolament imsemmi hawn fuq tirreferi għal l-awtoritajiet/pajjiżi li ġejjin: EMA — L-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini; l-Awstralja; l-Awstrija; il-Belġju; il-Bulgarija; il-Kanada; Ċipru; ir-Repubblika Ċeka; id-Danimarka; l-Estonja; il-Finlandja; Franza; il-Ġermanja; il-Greċja; l-Ungerija; l-Islanda; l-Irlanda; l-Italja; il-Ġappun; il-Korea; il-Latvja; il-Litwanja; il-Lussemburgu; Malta; il-Pajjiżi l-Baxxi; New Zealand; in-Norveġja; il-Polonja; il-Portugall; ir-Rumanija; is-Slovakkja; is-Slovenja; Spanja; l-Isvezja; l-Isvizzera; ir-Renju Unit; l-Istati Uniti tal-Amerika.

[31]       Għall-finijiet ta’ din it-Taqsima l-kunċett ta’ "drittijiet ta’ proprjetà intellettwali" ikopri mill-inqas id-drittijiet segwenti: id-dritt tal-awtur; drittijiet relatati mad-dritt tal-awtur; dritt sui generis ta’ min jagħmel bażi tad-dejta; drittijiet ta' min joħloq it-topografiji ta' prodott semikunduttur; drittijiet tal-marki kummerċjali; drittijiet tad-disinn; drittijiet tal-privattiva, inklużi d-drittijiet miksuba biċ-ċertifikati ta’ protezzjoni supplementari; l-indikazzjonijiet ġeografiċi; drittijiet ta’ mudell ta’ utilità; drittijiet għal varjetajiet ta’ pjanti; ismijiet kummerċjali, sal-punt li dawn ikunu protetti mid-drittijiet tal-proprjetà esklussiva fil-liġi domestika.

[32]       Għall-finijiet tal-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu mill-Ġeorġja, dan l-Artikolu japplika biss jekk u meta l-Ġeorġja tkun saret parti fit-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija u sakemm id-dispożizzjonijiet speċifiċi tat-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jew tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni applikabbli skont it-Trattat dwar il-Komunità tal-Enerġija jkunu applikabbli għall-Ġeorġja.

[33]       Kif espressi fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tal-Kumitat tal-Ministri lill-Istati Membri dwar amministrazzjoni tajba, CM/Rec (2007) 7 tal-20 ta’ Ġunju 2007.

[34]       Meta f’dan il-Kapitolu ssir referenza għax-xogħol, din tinkludi l-kwistjonijiet kollha rilevanti għall-għanijiet strateġiċi tal-ILO, li permezz tagħhom hija espressa l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti, kif miftiehma fid-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Ġustizzja Soċjali għal Globalizzazzjoni Ġusta tal-2008.

ANNESS II

ELIMINAZZJONI TAD-DAZJI TAD-DWANA

________________

ANNESS II-A

PRODOTTI SUĠĠETTI GĦAL KWOTI TARIFFARJI ANNWALI BLA DAZJU (UNJONI)

Kodiċi NM tal-2012 || Deskrizzjoni tal-prodott || Volum (tunnellati)

07032000 || Tewm, frisk jew imkessaħ || 220

________________

ANNESS II-B

PRODOTTI SOĠĠETTI GĦAL PREZZ TAD-DĦUL[1]

li għalihom il-komponent ad valorem tad-dazju tal-importazzjoni huwa eżentat (UNJONI)

Kodiċi NM tal-2012 || Deskrizzjoni tal-prodott

07020000 || Tadam, frisk jew imkessaħ

07070005 || Ħjar, frisk jew imkessaħ

07099100 || Qaqoċċ, frisk jew imkessaħ

07099310 || Zukkini friski jew imkessħin

08051020 || Larinġ ħelu, frisk

08052010 || Klementina

08052030 || Monreales u satsumas

08052050 || Mandolina u wilkings

08052070 || Tanġerini

08052090 || Tangelos, ortanik, malakwini u bgħula simili taċ-ċitru (imbarra l-klementini, il-monreali, satsumi, mandolin, il-wilkings u t-tanġerin)

08055010 || Lumi "Citrus limon, Citrus limonum"

08061010 || Għeneb tal-mejda, frisk

08081080 || Tuffieħ, frisk (minbarra tas-sidru, bil-kwantità, mis-16 ta’ Settembru sal-15 ta’ Diċembru)

08083090 || Lanġas, frisk (minbarra lanġas Perry bil-kwantità mill-1 ta’ Awwissu sal-31 ta’ Diċembru)

08091000 || Berquq, frisk

08092100 || Ċirasa qarsa "Prunus cerasus", friska

08092900 || Ċirasa (minbarra ċirasa qarsa), friska

08093010 || Nuċiprisk, frisk

08093090 || Ħawħ (minbarra nuċiprisk), frisk

08094005 || Għanbaqar, frisk

20096110 || Meraq tal-għeneb, inkluż most tal-għeneb, mhux iffermentat, bil-valur Brix<= 30 f'temperatura ta' 20°C, valur ta' > EUR 18 kull 100 kg, irrispettivament minn jekk fihx zokkor miżjud jew xi sustanza tal-ħlewwa oħra (minbarra jekk fih spirtu)

20096919 || Meraq tal-għeneb, inkluż most tal-għeneb, mhux iffermentat, bil-valur Brix<= 67 f'temperatura ta' 20°C, valur ta' > EUR 22 kull 100 kg, irrispettivament minn jekk fihx zokkor miżjud jew xi sustanza tal-ħlewwa oħra (minbarra jekk fih spirtu)

20096951 || Meraq konċentrat tal-għeneb, inkluż most tal-għeneb, mhux iffermentat, bil-valur Brix > 30 iżda <= 67 f'temperatura ta' 20°C, valur ta' > EUR 18 kull 100 kg, irrispettivament minn jekk fihx zokkor miżjud jew xi sustanza tal-ħlewwa oħra (minbarra jekk fih spirtu)

20096959 || Meraq tal-għeneb, inkluż most tal-għeneb, mhux iffermentat, bil-valur Brix > 30 iżda <= 67 f'temperatura ta' 20°C, valur ta' > EUR 18 kull 100 kg, irrispettivament minn jekk fihx zokkor miżjud jew xi sustanza tal-ħlewwa oħra (minbarra konċentrat jew jekk fih spirtu)

22043092 || Most tal-għeneb, mhux iffermentat, ikkonċentrat skont it-tifsira tan-Nota Addizzjonali 7 tal-Kapitolu 22, b’densità <= 1,33 g/cm³ f'temperatura ta' 20°C u b'qawwa alkoħolika reali <= 1% vol iżda > 0,5 % vol (minbarra most tal-għeneb li l-fermentazzjoni tiegħu tkun ġiet imwaqqfa biż-żieda ta’ alkoħol)

22043094 || Most tal-għeneb, mhux iffermentat, mhux ikkonċentrat, b’densità <= 1,33 g/cm³ f'temperatura ta' 20°C u b'qawwa alkoħolika reali <= 1% vol iżda > 0,5 % vol (minbarra most tal-għeneb li l-fermentazzjoni tiegħu tkun ġiet imwaqqfa biż-żieda ta’ alkoħol)

22043096 || Most tal-għeneb, mhux iffermentat, ikkonċentrat skont it-tifsira tan-Nota Addizzjonali 7 tal-Kapitolu 22, b’densità > 1,33 g/cm³ f'temperatura ta' 20°C u b'qawwa alkoħolika reali <= 1% vol iżda > 0,5 % vol (minbarra most tal-għeneb li l-fermentazzjoni tiegħu tkun ġiet imwaqqfa biż-żieda ta’ alkoħol)

22043098 || Most tal-għeneb, mhux iffermentat, mhux ikkonċentrat, b’densità > 1,33 g/cm³ f'temperatura ta' 20°C u b'qawwa alkoħolika reali <= 1% vol iżda > 0,5 % vol (minbarra most tal-għeneb li l-fermentazzjoni tiegħu tkun ġiet imwaqqfa biż-żieda ta’ alkoħol)

________________

ANNESS II-C

PRODOTTI SOĠĠETTI GĦAL MEKKANIŻMU KONTRA Ċ-ĊIRKOMVENZJONI (UNJONI)

Kategorija tal-prodott || Kodiċi NM tal-2012 || Deskrizzjoni tal-prodott || Volum ta’ skattar (f’tunnellati)

Prodotti agrikoli

1 Ċanga, majjal u laħam tan-nagħaġ || 02011000 || Karkassi jew nofs karkassi ta' annimali bovini, friski jew imkessħin || 4 400

02012020 || Kwarti kumpensanti ta’ annimali bovini bil-għadma, friski jew imkessħin ||

02012030 || Kwarti ta' quddiem mhux separati jew separati ta’ annimali bovini bil-għadma, friski jew imkessħin ||

02012050 || Kwarti ta' wara separati jew mhux separati ta’ annimali bovini bil-għadma, friski jew imkessħin ||

02012090 || Qatgħat bl-għadam, friski jew imkessħin ta' bovini, (minbarra karkassi u nofs karkassi, “kwarti kumpensanti”, kwarti ta’ quddiem u kwarti ta’ wara) ||

02013000 || Laħam ta' annimali bovini, frisk jew imkessaħ, mingħajr għadam ||

02021000 || Karkassi u nofs karkassi tal-bovini friżati ||

02022010 || Kwarti ta' bovini, “kumpensati” friżati, bl-għadam ||

02022030 || Kwarti ta’ quddiem separati jew mhux separati, friżati, ta' bovini, bl-għadam ||

|| 02022050 || Kwarti ta’ wara separati jew mhux separati, friżati, ta' bovini, bl-għadam ||

02022090 || Qatgħat bl-għadam, friżati ta' bovini, (minbarra karkassi u nofs karkassi, “kwarti kumpensanti”, kwarti ta’ quddiem u kwarti ta’ wara) ||

02023010 || Kwarti ta’ quddiem friżati mingħajr għadam ta' bovini, sħaħ jew maqtugħa f’massimu ta' 5 biċċiet, kull kwart fi blokka waħda; kwarti "kumpensati" f’żewġ blokok, waħda fiha l-kwart ta’ quddiem, sħiħ jew imqatta’ f’massimu ta’ 5 biċċiet, u l-oħra, il-kwart ta’ wara sħiħ, mingħajr flett, f’biċċa waħda ||

02023050 || Ħawsla, qatgħat ta’ spalla u skapula u sidra tal-bovini bla għadam u friżati ||

|| 02023090 || Laħam tal-bovini bla għadam u friżat (minbarra kwarti ta’ quddiem, sħaħ jew imqattgħin f’massimu ta’ ħames biċċiet, kull kwart ikun fi blokk wieħed, kwarti "kumpensanti" f’żewġ blokki, li wieħed minnhom fih il-kwart ta’ quddiem, sħaħ jew imqattgħin f’massimu ta’ ħames biċċiet, u l-ieħor, il-kwart ta’ wara, minbarra l-flett, f’biċċa waħda, ħawsla, qatgħat ta’ spalla u skapula u sidra) ||

|| 02031110 || Karkassi u nofs karkassi ta' majjal domestiku, friski jew imkessħin ||

02031211 || Perżut u qatgħat tal-perżut tal-majjal domestiku, bl-għadma, friski jew imkessħin ||

02031219 || Spalla u qatgħat tal-ispalla tal-majjal domestiku, bl-għadma, friski jew imkessħin ||

02031911 || Truf ta’ quddiem u qatgħat tagħhom tal-majjal domestiku, friski jew imkessħin ||

02031913 || Flett u qatgħat tiegħu tal-majjal domestiku, friski jew imkessħin ||

02031915 || Żquq "streaky" u qatgħat tagħhom tal-majjal domestiku, friski jew imkessħin ||

02031955 || Laħam bla għadma tal-majjal domestiku, frisk jew imkessaħ (minbarra żquq u qatgħat minnhom) ||

02031959 || Laħam tal-majjal domestiku, frisk jew imkessaħ, bl-għadam (minbarra karkassi u nofs karkassi, perżut, spalel u qatgħat tagħhom, u truf ta’ quddiem, flettijiet, żquq u qatgħat minnhom) ||

02032110 || Karkassi u nofs karkassi tal-majjal domestiku friżati ||

|| 02032211 || Perżut u qatgħat minnhom tal-majjal domestiku, friżati, bl-għadma ||

02032219 || Spalel u qatgħat minnhom tal-majjal domestiku, friżati, bl-għadma ||

02032911 || Truf ta’ quddiem u qatgħat tagħhom tal-majjal domestiku, friżati ||

02032913 || Flett u qatgħat minnu tal-majjal domestiku, friżati, bl-għadma ||

02032915 || Żquq "streaky" u qatgħat tagħhom tal-majjal domestiku, friżati ||

02032955 || Laħam bla għadma tal-majjal domestiku, friżat (minbarra żquq u qatgħat minnhom) ||

02032959 || Laħam tal-majjal domestiku, friżat, bl-għadam (minbarra karkassi u nofs karkassi, perżut, spalel u qatgħat tagħhom, u truf ta’ quddiem, flettijiet, żquq u qatgħat minnhom) ||

02042250 || Saqajn tan-nagħaġ friski jew imkessħin ||

|| 02042290 || Qatgħat tas-saqajn tan-nagħaġ bla għadam, friski jew imkessħin, bl-għadma (minbarra karkassi u nofs karkassi, kwarti ta’ quddiem qosra, qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf, u saqajn) ||

02042300 || Qatgħat mingħajr għadam tan-nagħaġ, friski jew imkessħin ||

02044230 || Dahar u/jew l-aħjar truf tan-nagħaġ friżati ||

02044250 || Saqajn tan-nagħaġ friżati ||

02044290 || Qatgħat tan-nagħaġ friżati, bl-għadam (minbarra karkassi u nofs karkassi, kwarti ta’ quddiem qosra, qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf, u saqajn) ||

02044310 || Laħam tal-ħaruf friżat, bla għadam, friżat ||

02044390 || Laħam tan-nagħaġ friżat, bla għadam (minbarra ħaruf) ||

2 Laħam tat-tjur || 02071130 || Tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, friski jew imkessħin, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % tiġieġ” || 550

02071190 || Tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, friski jew imkessħin, imnittfa u msewwija, bla rjus, saqajn, għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “65 % tiġieġ”, u forom oħra ta' tjur friski jew imkessħin, mhux maqtugħin f'biċċiet (minbarra "83% u 70% tiġieġ") ||

|| 02071210 || Tjur friżati tal-ispeċi Gallus domesticus, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % tiġieġ” ||

|| 02071290 || Tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, friżati, imnittfa u msewwija, bla rjus, saqajn, għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “65 % tiġieġ”, u forom oħra ta' tjur, mhux maqtugħin f'biċċiet (minbarra "70% tiġieġ") ||

02071310 || Qatgħat friski jew imkessħin, mingħajr għadam, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus ||

02071320 || Nofsijiet jew kwarti, friski jew imkessħin, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus ||

02071330 || Ġwienaħ sħaħ, friski jew imkessħin, bil-ponta jew mingħajrha, ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus ||

02071350 || Sider u qatgħat minnu, friski jew imkessħin, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, bl-għadma ||

02071360 || Saqajn u qatgħat minnhom, friski jew imkessħin, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, bl-għadma ||

02071399 || Ġewwieni li jittiekel, frisk jew imkessaħ, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus (minbarra l-fwied) ||

|| 02071410 || Qatgħat mingħajr għadam ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, friżati ||

02071420 || Nofsijiet jew kwarti, friżati, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus ||

02071430 || Ġwienaħ sħaħ, friżati, bil-ponta jew mingħajrha, ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus ||

02071450 || Sider u qatgħat minnu, friżati, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, bl-għadma ||

02071460 || Saqajn u qatgħat minnhom, friżati, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, bl-għadma ||

02071499 || Ġewwieni li jittiekel, friżat, ta’ tjur tal-ispeċi Gallus domesticus (minbarra l-fwied) ||

02072410 || Dundjani tal-ispeċi domesticus, friski jew imkessħin, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “80 % dundjani” ||

02072490 || Dundjani tal-ispeċi domesticus, friski jew imkessħin, imnittfa u msewwija, bla rjus, saqajn, għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “73 % dundjani”, u forom oħra ta' dundjani friski jew imkessħin, mhux maqtugħin f'biċċiet (minbarra "80 % dundjani") ||

02072510 || Dundjani tal-ispeċi domesticus, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “80 % dundjani” ||

|| 02072590 || Dundjani tal-ispeċi domesticus, friżati, imnittfa u msewwija, bla rjus, saqajn, għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “73 % dundjani”, u forom oħra ta' dundjani, mhux maqtugħin f'biċċiet (minbarra "80 % dundjani") ||

02072610 || Qatgħat friski jew imkessħin, mingħajr għadam, ta’ dundjani tal-ispeċi domesticus ||

02072620 || Nofsijiet jew kwarti, friski jew imkessħin, ta’ dundjani tal-ispeċi domesticus ||

02072630 || Ġwienaħ sħaħ, friski jew imkessħin, bil-ponta jew mingħajrha, ta' dundjani tal-ispeċi domesticus ||

02072650 || Sider u qatgħat minnu, friski jew imkessħin, ta’ dundjani tal-ispeċi domesticus, bl-għadma ||

02072660 || Koxox (drumsticks) u qatgħat minnhom, friski jew imkessħin, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadma ||

02072670 || Saqajn u qatgħat minnhom, friski jew imkessħin, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadma (minbarra l-koxox (drumsticks)) ||

|| 02072680 || Qatgħat friski jew imkessħa tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadam (minbarra nofsijiet jew kwarti, ġwienaħ sħaħ, bil-ponot jew mingħajrhom, dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ, sider, saqajn u qatgħat minnhom) ||

02072699 || Ġewwieni li jittiekel, frisk jew imkessaħ, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus (minbarra l-fwied) ||

02072710 || Qatgħat mingħajr għadam tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, friżati ||

02072720 || Nofsijiet jew kwarti, friżati, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus ||

02072730 || Ġwienaħ sħaħ, friżati, bil-ponta jew mingħajrha, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus ||

02072750 || Sider u qatgħat minnu, friżati, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadma ||

02072760 || Koxox (drumsticks) u qatgħat minnhom, friżati, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadma ||

02072770 || Saqajn u qatgħat minnhom, friżati, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadma (minbarra l-koxox (drumsticks)) ||

|| 02072780 || Qatgħat friżati tad-dundjan tal-ispeċi domesticus, bl-għadam (minbarra nofsijiet jew kwarti, ġwienaħ sħaħ, bil-ponot jew mingħajrhom, dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ, sider, saqajn u qatgħat minnhom) ||

02072799 || Ġewwieni li jittiekel, friżat, tad-dundjan tal-ispeċi domesticus (minbarra l-fwied) ||

02074130 || Papri domestiċi, friski jew imkessħin, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, "70 % papri" ||

02074180 || Papri domestiċi, friski jew imkessħin, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn u bla għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, “63 % papri” jew ippreżentati mod ieħor ||

02074230 || Papri domestiċi, friżati, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, “70 % papri” ||

02074280 || Papri domestiċi, friżati, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn u bla għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, “63 % papri” jew ippreżentati mod ieħor ||

|| 02074410 || Qatgħat friski jew imkessħa ta’ papri domestiċi, mingħajr għadam ||

02074421 || Nofsijiet jew kwarti ta’ papri domestiċi, friski jew imkessħin ||

|| 02074431 || Ġwienaħ sħaħ, ta’ papri domestiċi, friski jew imkessħin ||

02074441 || Dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, ramps u ponot tal-ġwienaħ ta’ papri domestiċi, friski jew imkessħin ||

02074451 || Sider u qatgħat minnu, friski jew imkessħin, ta’ papri domestiċi, bl-għadma ||

02074461 || Saqajn u qatgħat minnu, friski jew imkessħin, ta’ papri domestiċi, bl-għadma ||

02074471 || Palito, frisk jew imkessaħ, ta’ papri domestiċi, bl-għadma ||

02074481 || Qatgħat, friski jew imkessħin, ta’ papri domestiċi, bl-għadma, n.e.s. ||

02074499 || Ġewwieni li jittiekel, frisk jew imkessaħ, ta' papri domestiċi (minbarra l-fwied) ||

02074510 || Qatgħat friżati ta’ papri domestiċi, mingħajr għadam ||

02074521 || Nofsijiet jew kwarti ta’ papri domestiċi, friżati ||

02074531 || Ġwienaħ sħaħ, ta’ papri domestiċi, friżati ||

02074541 || Dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, ramps u ponot tal-ġwienaħ ta’ papri domestiċi, friżati ||

|| 02074551 || Sider u qatgħat minnu ta' papri domestiċi, friżati, bl-għadma ||

02074561 || Saqajn u qatgħat minnhom ta' papri domestiċi, friżati, bl-għadma ||

02074581 || Qatgħat, friżati, ta’ papri domestiċi, bl-għadma, n.e.s. ||

02074599 || Ġewwieni li jittiekel, friżat, ta' papri domestiċi (minbarra l-fwied) ||

02075110 || Wiżż domestiċi, mhux maqtugħin f'biċċiet, imnittfin, żvinati, mhux imsewwija, bl-irjus u bis-saqajn, friski jew imkessħin, “82 % wiżż” ||

02075190 || Wiżż domestiċi, friski jew imkessħin, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn, bl-għenuq jew le, bla qlub u qnieżaħ, “75 % wiżż” jew ippreżentati mod ieħor ||

02075290 || Wiżż domestiċi, friżki, mhux imqatta' f'biċċiet, imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn, bl-għenuq jew le, bla qlub u qnieżaħ, “75 % wiżż” jew ippreżentati mod ieħor ||

02075410 || Qatgħat friski jew imkessħa ta’ wiżż domestiċi, mingħajr għadam ||

02075421 || Nofsijiet jew kwarti ta’ wiżż domestiċi, friski jew imkessħin ||

02075431 || Ġwienaħ sħaħ, ta’ wiżż domestiċi, friski jew imkessħin ||

|| 02075441 || Dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, ramps u ponot tal-ġwienaħ ta’ wiżż domestiċi, friski jew imkessħin ||

02075451 || Sider u qatgħat minnu, friski jew imkessħin, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma ||

02075461 || Saqajn u qatgħat minnhom, friski jew imkessħin, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma ||

02075471 || Palito, frisk jew imkessaħ, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma ||

02075481 || Qatgħat, friski jew imkessħin, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma, n.e.s. ||

02075499 || Ġewwieni li jittiekel, frisk jew imkessaħ, ta' wiżż domestiċi (minbarra l-fwied) ||

02075510 || Qatgħat friżati ta’ wiżż domestiċi, mingħajr għadam ||

02075521 || Nofsijiet jew kwarti ta’ wiżż domestiċi, friżati ||

02075531 || Ġwienaħ sħaħ, ta’ wiżż domestiċi, friżati ||

02075541 || Dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, ramps u ponot tal-ġwienaħ ta’ wiżż domestiċi, friżati ||

02075551 || Sider u qatgħat minnu ta' wiżż domestiċi, friżati, bl-għadma ||

02075561 || Saqajn u qatgħat minnhom ta' wiżż domestiċi, friżati, bl-għadma ||

|| 02075581 || Qatgħat, friżati, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma, n.e.s. ||

02075599 || Ġewwieni li jittiekel, friżat, ta' wiżż domestiċi (minbarra l-fwied) ||

02076005 || Farawni domestiċi, mhux imqattgħin f’biċċiet, friski, imkessħin jew friżati ||

02076010 || Farawni domestiċi, friski, imkessħin jew friżati, bla għadam ||

02076031 || Ġwienaħ sħaħ, friski, imkessħin jew friżati ta' farawni domestiċi ||

02076041 || Dahar, għenuq, dahar bl-għonq imwaħħal, ramps u ponot tal-ġwienaħ ta’ farawni domestiċi, friski, imkessħin jew friżati ||

02076051 || Sider u qatgħat minnu, friski, imkessħin jew friżati, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma ||

02076061 || Saqajn u qatgħat minnhom, friski, imkessħin jew friżati, ta’ wiżż domestiċi, bl-għadma ||

02076081 || Wiżż domestiċi bl-għadam, friski, imkessħin jew friżati, n.e.s. ||

|| 02076099 || Ġewwieni li jittiekel, frisk, imkessaħ jew friżat ta' farawni domestiċi (minbarra l-fwied) ||

16023111 || Preparazzjonijiet li fihom biss laħam tad-dundjan mhux imsajjar (minbarra zalzett u prodotti simili) ||

|| 16023119 || Laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' “tjur” dundjani , preparat jew preservat, li fihom >= 57 % tal-piż laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur (minbarra dawk li jkun fihom biss laħam tad-dundjan mhux imsajjar, zalzett u prodotti simili, preparazzjonijiet omoġenizzati sew li jitqiegħdu għall-bejgħ bl-imnut bħala ikel għat-trabi jew għal skopijiet djetetiċi, f’kontenituri ta’ toqol nett ta’ <= 250 g, preparazzjonijiet tal-fwied u estratti tal-laħam) ||

16023180 || Laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' dundjan domestiku, preparat jew preservat, li fihom < 57 % tal-piż "minbarra l-għadam" laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur (minbarra zalzett u prodotti simili, preparazzjonijiet omoġenizzati sew li jitqiegħdu għall-bejgħ bl-imnut bħala ikel għat-trabi jew għal skopijiet djetetiċi, f’kontenituri ta’ toqol nett ta’ <= 250 g, preparazzjonijiet tal-fwied u estratti tal-laħam) ||

16023211 || Laħam jew ġewwieni tal-laħam tat-tjur tal-ispeċi Gallus domesticus mhux imsajjar, preparat jew preservat, li fih >= 57 % laħam jew ġewwieni li jittiekel tat-tjur (minbarra zalzett u prodotti simili, u preparazzjonijiet tal-fwied) ||

|| 16023219 || Laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, imsajjar, preparat jew preservat, li fih >= 57 % laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur (minbarra zalzett u prodotti simili, preparazzjonijiet omoġenizzati sew li jitqiegħdu għall-bejgħ bl-imnut bħala ikel għat-trabi jew għal skopijiet djetetiċi, f’kontenituri ta’ toqol nett ta’ <= 250 g, preparazzjonijiet tal-fwied u estratti tal-laħam) ||

16023230 || Laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, preparat jew preservat, li fih >= 25 % iżda <57% laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur (minbarra zalzett u prodotti simili, preparazzjonijiet omoġenizzati sew li jitqiegħdu għall-bejgħ bl-imnut bħala ikel għat-trabi jew għal skopijiet djetetiċi, f’kontenituri ta’ toqol nett ta’ <= 250 g, preparazzjonijiet tal-fwied u estratti tal-laħam) ||

16023290 || Laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, preparat jew preservat (minbarra dak li jkun fih >= 25 % laħam jew ġewwieni li jittiekel ta' tjur, laħam jew ġewwieni li jittiekel tad-dundjan jew tal-farawni, zalzett u prodotti simili, preparazzjonijiet omoġenizzati sew li jitqiegħdu għall-bejgħ bl-imnut bħala ikel għat-trabi jew għal skopijiet djetetiċi, f’kontenituri ta’ toqol nett ta’ <= 250 g, preparazzjonijiet tal-fwied u estratti tal-laħam u meraq) ||

|| 16023921 || Laħam jew ġewwieni tal-laħam tal-papri, il-wiżż u l-farawni tal-ispeċi domesticus mhux imsajjar, preparat jew preservat, li fih >= 57 % laħam jew ġewwieni li jittiekel tat-tjur (minbarra zalzett u prodotti simili, u preparazzjonijiet tal-fwied) ||

3 Prodotti tal-ħalib || 04021011 || Ħalib u krema f’forom solidi, b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ = < 1,5 %, mhux dolċifikati, f’ippakkjar immedjat ta’ < = 2,5 kg || 1 650

04021019 || Ħalib u krema f’forom solidi, b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ = < 1,5 %, mhux dolċifikati, f’ippakkjar immedjat ta’ > 2,5 kg ||

04021091 || Ħalib u krema f’forom solidi, b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ = < 1,5 %, dolċifikati, f’ippakkjar immedjat ta’ <= 2,5 kg ||

04021099 || Ħalib u krema f’forom solidi, b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ = < 1,5 %, dolċifikati, f’ippakkjar immedjat ta’ > 2,5 kg ||

04051011 || Butir naturali b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ >= 80 % imma <= 85 % f’ippakkjar immedjat ta’ kontenut nett ta’ <= 1 kg (minbarra butir deidrat u ghee) ||

|| 04051019 || Butir naturali b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ >= 80 % imma <= 85 % (minbarra f’ippakkjar immedjat ta’ kontenut nett ta’ <= 1 kg u butir deidrat u ghee) ||

04051030 || Butir rikombinat b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ >= 80 % imma <= 85 % (minbarra butir deidrat u ghee) ||

04051050 || Butir xorrox b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ >= 80 % imma <= 85 % (minbarra butir deidrat u ghee) ||

04051090 || Butir b’kontenut ta’ xaħam, bil-piż, ta’ > 85 % imma <= 95 % (minbarra butir deidrat u ghee) ||

4 Bajd fil-qoxra || 04072100 || Bajd frisk ta’ tjur domestiku, fil-qoxra (minbarra fertilizzat għall-inkubazzjoni) || 6 600[2]

04072910 || Bajd frisk tal-pollam, fil-qoxra (minbarra ta’ tjur, u fertilizzat għall-inkubazzjoni) ||

04079010 || Bajd tat-tjur, fil-qoxra, preservat jew imsajjar ||

5 Bajd u albumini || 04081180 || Isfar tal-bajd, imnixxef, għall-konsum uman, kemm jekk ikollu zokkor miżjud jew sustanza oħra li tagħti l-ħlewwa jew le || 330

04081981 || Isfar tal-bajd, likwidu, tajjeb għall-konsum uman, kemm jekk ikollu zokkor miżjud jew sustanza oħra li tagħti l-ħlewwa jew le ||

|| 04081989 || Isfar tal-bajd (minbarra likwidu), friżat jew priżervat mod ieħor, tajjeb għall-konsum uman, kemm jekk ikollu zokkor miżjud jew sustanza oħra li tagħti l-ħlewwa jew le (minbarra mnixxef) ||

04089180 || Bajd imnixxef tal-għasafar, mhux fil-qoxra, kemm jekk ikollu zokkor miżjud jew sustanza oħra li tagħti ħlewwa kif ukoll jekk le, tajjeb għall-konsum mill-bniedem (minbarra isfar tal-bajd) ||

04089980 || Bajd tal-għasafar, mhux fil-qoxra, friski, imsajjrin bil-fwar jew mgħollijin fl-ilma, iffurmati, friżati jew priżervati mod ieħor, kemm jekk fihom zokkor miżjud jew sustanza oħra li tagħti l-ħlewwa, tajbin għall-konsum uman (minbarra bajd imnixxef u l-isfar tal-bajd) ||

35021190 || Albumini tal-bajd, imnixxfa “pereżempju f’folji, qxur, trofof, trab”, tajbin għall-konsum uman ||

35021990 || Albumina tal-bajd, tajbin għall-konsum uman (minbarra mnixxef (pereżempju f’folji, trofof, kristal, trab)) ||

|| 35022091 || Albumina tal-ħalib "lactalbumin", inklużi konċentrati ta’ żewġ proteini tax-xorrox jew aktar, li fihom bil-piż > 80 % proteini tax-xorrox, kalkolat abbażi ta' materja nixfa, tajbin għall-konsum uman, imnixxfa (pereżempju f’folji, qxur, trofof, trab) ||

|| 35022099 || Albumina tal-ħalib "lactalbumin", inklużi konċentrati ta’ żewġ proteini tax-xorrox jew aktar, li fihom bil-piż > 80 % proteini tax-xorrox, kalkolat abbażi ta' materja nixfa, tajbin għall-konsum uman (minbarra mnixxfa (pereżempju f’folji, trofof, kristal, trab)) ||

6 Faqqiegħ || 07115100 || Faqqiegħ tal-ġeneru "Agaricus", preservati provviżorjament pereżempju bil-gass tad-diossidu tal-kubrit, fis-salmura, f’ilma tal-kubrit jew f’taħlitiet oħrajn li jippreżervaw, iżda mhux tajbin għall-konsum immedjat f’dak l-istat || 220

20031020 || Faqqiegħ tal-ġens "Agaricus", preżervat temporanjament, mod ieħor milli bil-ħall jew l-aċidu aċetiku, imsajjar kompletament ||

20031030 || Faqqiegħ tal-ġens "Agaricus", preparat jew preżervat, mod ieħor milli bil-ħall jew l-aċidu aċetiku, (minbarra faqqiegħ imsajjar kompletament u faqqiegħ preżervat temporanjament) ||

7 Ċereali || 10019190 || Żerriegħa tal-qamħ għaż-żrigħ (minbarra durum, qamħ komuni u spelt) || 200 000

10019900 || Qamħ u meslin (minbarra żerriegħa għaż-żriegħ, u qamħ durum) ||

10039000 || Xgħir (minbarra żerriegħa għaż-żriegħ) ||

10041000 || Żerriegħa tal-ħafur għaż-żrigħ ||

10049000 || Ħafur (minbarra żerriegħa għaż-żriegħ) ||

10059000 || Qamħirrum (minbarra żerriegħa għaż-żriegħ) ||

11010015 || Dqiq tal-qamħ komuni u l-ispelt ||

11010090 || Dqiq tal-meslin ||

11022010 || Dqiq tal-qamħirrum, b’kontenut ta’ xaħam ta’ <= 1,5 % skont il-piż ||

11022090 || Dqiq tal-qamħirrum, b’kontenut ta’ xaħam ta’ > 1,5 % skont il-piż ||

11029010 || Dqiq tax-xgħir ||

11029090 || Dqiq taċ-ċereali (minbarra l-qamħ, il-meslin, is-segala, il-qamħirrun, ir-ross, ix-xgħir u l-ħafur) ||

11031190 || Qamħ komuni u xgħir u pasta tal-ispelt ||

11031310 || Xgħir u pasta tal-qamħirrum, b’kontenut ta’ xaħam, skont il-piż, ta’ <= 1,5 % ||

|| 11031390 || Xgħir u pasta tal-qamħirrum, b’kontenut ta’ xaħam, skont il-piż, ta’ > 1,5 % ||

11031920 || Xgħir u pasta tas-segala jew barli ||

11031990 || Xgħir u pasta taċ-ċereali (minbarra l-qamħ, il-ħafur, il-qamħirrum, ir-ross, is-segala u l-barli) ||

11032025 || Gerbub tas-segala jew tal-barli ||

11032040 || Gerbub tal-qamħirrum ||

11032060 || Gerbub tal-qamħ ||

11032090 || Gerbub taċ-ċereali (minbarra segala, xgħir, ħafur, qamħirrum, ross u qamħ) ||

11041910 || Żerriegħa tal-qamħ imrembla jew imqatta’ fi trofof ||

11041950 || Żerriegħa tal-qamħirrum imrembla jew imqatta’ fi trofof ||

11041961 || Żerriegħa tax-xgħir imrembla ||

11041969 || Żerriegħa tax-xgħir imqatta’ fi trofof ||

11042340 || Żerriegħa tal-qamħirrum imqaxxra, anke mfettin jew mitħunin oħxon; Żerriegħa tal-qamħirrun perlata ||

11042398 || Żerriegħa tal-qamħirrum imfettin, mitħunin oħxon jew maħdumin mod ieħor (minbarra mrebla, imqatta’ trofof, imqaxxrin, perlati, u gerbub u dqiq) ||

|| 11042904 || Imqaxxrin, anke żerriegħa tal-barli mfettin jew mitħunin oħxon ||

11042905 || Żerriegħa tal-barli perlati ||

11042908 || Żerriegħa tal-barli imfettin, mitħunin oħxon jew maħdumin mod ieħor (minbarra mrebla, imqatta’ trofof, imqaxxrin, perlati, u gerbub u dqiq) ||

11042917 || Żerriegħa ftaċ-ċereali, anke mfettin jew mitħunin oħxon (minbarra ross, ħafur, qamħirrum u xgħir) ||

11042930 || Żerriegħa taċ-ċereali perlati (minbarra xgħir, ħafur, qamħirrum jew ross) ||

11042951 || Żerriegħa taċ-ċereali tal-qamħ, mhux maħdumin b’mod ieħor ħlief mitħunin ħoxnin ||

11042959 || Frott taċ-ċereali, mhux maħdumin b'mod ieħor ħlief mitħunin ħoxnin (minbarra xgħir, ħafur, qamħirrum, qamħ u segala) ||

11042981 || Żerriegħa tal-qamħ, imfettin, mitħunin ħoxnin jew maħduma b’mod ieħor (minbarra remblati, imqatta' trofof, dqiq, gerbub, imqaxxra, perlati, u mhux maħdumin mod ieħor ħlief mitħunin ħoxnin) ||

|| 11042989 || Żerriegħa taċ-ċereali, imfettin, mitħunin ħoxnin jew maħdumin mod ieħor (minbarra barli, ħafur, qamħirrum, qamħ u segala, u remblati, imqatta' fi trofof, dqiq, gerbub, imqaxxrin, perlati, mhux maħdum mod ieħor ħlief mitħunin oħxon, u ross mitħun bis-sħiħ jew nofs u ross imfarrak) ||

|| 11043010 || Nibbieta tal-qamħ, sħaħ, irremblati, imqatta’ fi trofof jew mitħunin ||

11043090 || Nibbieta taċ-ċereali, sħaħ, irremblati, imqatta’ fi trofof jew mitħunin (minbarra l-qamħ) ||

8 Glutina tal-malt u l-qamħ || 11071011 || Malt tal-qamħ fil-forma ta' dqiq (minbarra inklajat) || 330

11071019 || Malt tad-dqiq (minbarra dqiq u inkaljat) ||

11071091 || Malt fil-forma ta' dqiq (minbarra inkaljat u qamħ) ||

11071099 || Malt (minbarra inkaljat, qamħ u dqiq) ||

11072000 || Malt inkaljat ||

11090000 || Glutina tal-qamħ, imnixxfa jew le ||

9 Lamti || 11081100 || Lamtu tal-qamħ || 550

11081200 || Lamtu tal-qamħirrum ||

11081300 || Lamtu tal-patata ||

10 Zokkor || 17011210 || Zokkor tal-pitravi mhux raffinat għar-raffinar (minbarra b'togħmiet jew kulur miżjuda) || 8 000

17011290 || Zokkor tal-pitravi mhux raffinat (minbarra għar-raffinar u b'togħmiet jew kulur miżjuda) ||

17019100 || Zokkor tal-kannamieli u tal-pitravi raffinat, b'togħmiet jew kulur miżjuda, f’forma solida ||

17019910 || Zokkor abjad, li fl-istat xott ikun fih >= 99,5 % sukrożju (minbarra jekk mogħti togħmiet jew ikkulurit) ||

|| 17019990 || Zokkor tal-kannamieli jew tal-pitravi u sukrożju kimikament pur, f’forma solida (minbarra zokkor tal-kannamieli jew tal-pitravi li fih togħmiet jew kulur miżjudin, zokkor mhux raffinat u zokkor abjad) ||

17022010 || Zokkor tal-aġġru, f’forma solida, mogħti togħmiet jew ikkulurit ||

17023010 || Isoglukożju f'forma solida, li ma fihx fruttożju jew li fl-istat xott ikun fih < 20% ta' fruttożju skont il-piż ||

17023050 || Glukożju “dextrose” fil-forma ta’ trab abjad kristallin, miġmum jew le, li ma fihx fruttożju jew li fl-istat xott ikun fih < 20 % skont il-piż ta' glukożju (minbarra iżoglukożju) ||

|| 17023090 || Glukożju f’forma solida u ġulepp tal-glukożju, li ma fihomx togħmiet jew sustanzi tal-kulur miżjudin u li ma fihomx fruttożju jew li fl-istat xott ikun fihom < 20 % skont il-piż ta' fruttożju (minbarra isoglukożju u glukożju “dextrose” fil-forma ta’ trab abjad kristallin, kemm jekk miġmum kemm jekk le) ||

17024010 || Isoglukożju f'forma solida, li fl-istat xott ikun fih >= 20% u < 50 % skont il-piż ta' fruttożju (minbarra zokkor invertit) ||

|| 17024090 || Glukożju f’forma solida u ġulepp tal-glukożju, li ma jkunx fihomx togħmiet jew sustanzi tal-kulur miżjudin, u li fl-istat xott ikun fihom >= 20 % u < 50 % skont il-piż ta’ fruttożju (minbarra l-isoglukożju u z-zokkor invertit) ||

17026010 || Isoglukożju f'forma solida, li fl-istat xott ikun fih >= 50 % skont il-piż ta' fruttożju (minbarra fruttożju kimikament pur u zokkor invertit) ||

17026080 || Ġulepp tal-inulina miksub direttament b’idrolisi ta’ inulina jew oligofruttożji, li fl-istat xott ikun fih > 50 % skont il-piż ta’ fruttożju f’forma ħielsa jew bħala sukrożju ||

17026095 || Fruttożju f’forma solida u ġulepp tal-fruttożju, li ma jkunx fihom togħmiet jew sustanzi tal-kulur miżjudin, u li fl-istat xott ikun fihom > 50 % skont il-piż ta’ fruttożju (minbarra isoglukożju, ġulepp tal-inulina, fruttożju kimikament pur u zokkor invertit) ||

17029030 || Isoglukożju f'forma solida, li fl-istat xott ikun fih > 50 % skont il-piż ta' fruttożju, miksub minn polimeri tal-glukożju ||

|| 17029050 || Maltodestrina f’forma solida u ġulepp tal-maltodestrina (minbarra jekk mogħtija togħmiet jew ikkulurita) ||

17029071 || Zokkor u malessa, karamelizzati, li fl-istat xott ikun fihom >= 50% skont il-piż ta' sukrożju ||

17029075 || Zokkor u malessa, karamelizzati, li fl-istat xott ikun fihom < 50% skont il-piż ta' sukrożju, fil-forma ta' tarb, kemm jekk miġmumin jew le ||

17029079 || Zokkor u malessa, karamelizzati, li fl-istat xott ikun fihom < 50% skont il-piż ta' sukrożju (minbarra zokkor u malessa fil-forma ta' tarb, kemm jekk miġmumin jew le) ||

17029080 || Ġulepp tal-inulina miksub direttament b’idrolisi ta’ inulina jew oligofruttożji, li fl-istat xott ikun fih >=10% iżda <= 50 % skont il-piż ta’ fruttożju f’forma ħielsa jew bħala sukrożju ||

17029095 || Zokkor f’forma solida, inklużi zokkor invertit u zokkor u taħlitiet ta’ ġulepp taz-zokkor li fl-istat xott ikun fih 50 % skont il-piż ta' fruttożju, li ma jkunx fih togħmiet jew sustanzi tal-kulur miżjuda (minbarra zokkor tal-kannamieli jew tal-pitravi, sukrożju u maltożju kimikament puri, lattożju, zokkor tal-aġġru, glukożju, fruttożju, maltodestrina, u ġuleppi tagħhom, iżoglukożju, ġulepp u karamella tal-inulina) ||

|| 21069030 || Ġuleppijiet tal-iżoglukożju mogħtijin it-togħma jew kuluriti ||

21069055 || Ġulepp tal-glukożju u tal-maltodestrina mogħtija t-togħma jew kulurit ||

21069059 || Ġulepp taz-zokkor li fihom sustanzi miżjuda għat-togħma jew kulur (minbarra ġuleppi tal-isoglukosju, tal-laktosju, tal-glukosju u tal-maltodesterina) ||

11 Granza, sharps u residwi oħra || 23021010 || Granza, sharps u residwi oħra tal-qamħirrum, kemm fil-forma ta’ gerbub jew le, ġejjin mit-tnaqqih, tħin jew xogħol ieħor, b'kontenut ta' lamtu ta' <= 35% || 2 200

23021090 || Granza, sharps u residwi oħra tal-qamħirrum, kemm fil-forma ta’ gerbub jew le, ġejjin mit-tnaqqih, tħin jew xogħol ieħor, b'kontenut ta' lamtu ta' > 35% ||

23023010 || Granza, sharps u residwi oħra, sew jekk fil-forma ta' gerbub, li ġejjin mill-għarbiel, it-tħin jew xogħol ieħor fuq il-qamħ, b’kontenut ta’ lamtu <= 28% skont il-piż, u li minnu l-proporzjon li jgħaddi minn għarbiel b'toqob ta' 0,2 mm ikun <= 10% skont il-piż jew alternativament il-proporzjon li jgħaddi mill-għarbiel ikollu kontenut ta' irmied, kalkulat fuq il-prodott xott ta' >= 1,5 % skont il-piż ||

|| 23023090 || Granza, sharps u residwi oħra ta' qamħ, sew jekk fil-forma ta' gerbub, li ġejjin mill-għarbiel, it-tħin jew xogħol ieħor (minbarra dawk b’kontenut ta’ lamtu <= 28%, sakemm jew <= 10% jgħaddi minn għarbiel b'toqob ta' 0,2 mm jew jekk jgħaddi >10% mill-għarbiel, il-proporzjon li jgħaddi mill-għarbiel ikollu kontenut ta' irmied, kalkulat fuq il-prodott xott ta' >= 1,5 % skont il-piż) ||

23024010 || Granza, sharps u residwi oħra, fil-forma ta' gerbub jew le, li ġejjin mill-għarbiel, it-tħin jew xogħol ieħor fuq iċ-ċereali, b’kontenut ta’ lamtu <= 28% skont il-piż, u li minnu <= 10% skont il-piż jgħaddi minn għarbiel b'toqob ta' 0,2 mm jew jekk jgħaddi mill-għarbiel >10%, il-proporzjon li jgħaddi jkollu kontenut ta' irmied, kalkulat fuq il-prodott xott ta' >= 1,5 % skont il-piż (minbarra l-granza, sharps u fdalijiet oħra tal-qamħirrum, ross jew qamħ) ||

|| 23024090 || Granza, sharps u residwi oħra ta' ċereali, sew jekk fil-forma ta' gerbub sew jekk le, li ġejjin mill-għarbiel, it-tħin jew xogħol ieħor (minbarra dawk tal-qamħirrum, ir-ross u l-qamħ u dawk b’kontenut ta’ lamtu <= 28%, sakemm jew <= 10% jgħaddi minn għarbiel b'toqob ta' 0,2 mm jew jekk jgħaddi >10% mill-għarbiel, il-proporzjon li jgħaddi mill-għarbiel ikollu kontenut ta' irmied ta' >= 1,5 %) ||

23031011 || Fdal mill-manifattura ta' lamtu mill-qamħirrum, b'kontenut ta' proteina kalkulat fuq il-prodott xott, ta' > 40 % skont il-piż (minbarra likuri konċentrati mit-tixrib) ||

Prodotti agrikoli proċessati

12 Qamħirrum ħelu || 07104000 || Qamħirrum mhux imsajjar jew imsajjar bil-fwar jew bit-togħlija fl-ilma, friżat || 1 500

07119030 || Qamħirrum preżervat provviżorjament, pereżempju, bil-gass tad-diossidu tal-kubrit, fis-salmura, f’ilma tal-kubrit jew f’taħlitiet oħrajn li jippreżervaw, iżda mhux tajbin f’dak l-istat għal konsum immedjat ||

|| 20019030 || Qamħirrum ħelu "Zea Mays var. Saccharata", preparat jew preżervat fil-ħall jew fl-aċidu aċetiku ||

20049010 || Qamħirrum ħelu "Zea Mays var. Zaccharata", preparat jew preżervat b'mod ieħor milli fil-ħall jew fl-aċidu aċetiku, friżat ||

20058000 || Qamħirrum ħelu "Zea Mays var. Saccharata", preparat jew preżervat b'mod ieħor milli fil-ħall jew fl-aċidu aċetiku (minbarra friżat) ||

13  Zokkor proċessat || 13022010 || Sustanzi tal-pektin xotti, pektinati u pektati f’forma ta’ trab || 6 000

13022090 || Sustanzi tal-pektin likwidi, pektinati u pektati; ||

17025000 || Fruttożju kimikament pur f’forma solida ||

17029010 || Maltożju kimikament pur f’forma solida ||

17049099 || Pasta, marżipan, qubbajt u preparati oħra ta’ prodotti tal-ħelu taz-zokkor, li ma jkunx fihom kawkaw (minbarra chewing gum, ċikkulata bajda, pastilji għall-griżmejn u ħelu tas-sogħla, ħlewwiet tal-gomma u tal-ġeli inklużi pasta tal-frott fil-forma ta’ ħelu taz-zokkor, ħelu mgħolli, tofi, karamelli u ħelu simili, ħelu fil-forma ta' pilloli kkompressati, u pejsts inklużi marżipan f’ippakkjar immedjat ta’ > = 1 kg) ||

|| 18061030 || Trab tal-kawkaw doliċifikat, li fih > = 65 % imma < 80 % sukrożju, inkluż zokkor invertit espress bħala sukrożju jew iżoglukożju espress bħala sukrożju ||

18061090 || Trab tal-kawkaw doliċifikat, li fih >= 80 % sukrożju, inkluż zokkor invertit espress bħala sukrożju jew iżoglukożju espress bħala sukrożju ||

18062095 || Ċikkulata u preparazzjonijiet oħra tal-ikel li fihom il-kawkaw, fi blokok, ċangaturi jew biċċiet li jiżnu > 2 kg jew f’forma likwida, pasta, trab, granulari jew f’xi forma oħra bl-ingrossa, ġo kontenituri jew f'ippakkjar immedjat, b’kontenut ta' > 2 kg, li jkun fihom < 18 % skont il-piż ta' butir tal-kawkaw (minbarra trab tal-kawkaw, kisi bit-togħma taċ-ċikkulata u frak tal-ħalib taċ-ċikkulata) ||

|| 19019099 || Preparazzjonijiet tal-ikel tad-dqiq, xgħir, pasta, lamtu jew estratt tal-malt, li ma jkunx fihom kawkaw jew li fihom kawkaw fi proporzjon skont il-piż ta' < 40 %, ikkalkulat fuq bażi totalment mingħajr xaħam, u preparazzjonijiet tal-ikel ta’ ħalib, krema, ħalib butir, ħalib qares, krema qarsa, xorrox, jogurt, kefir jew merkanzija simili fl-intestaturi 0401 sa 0404, li ma jkunx fihomx kawkaw jew li fihom kawkaw fi proporzjon skont il-piż ta' < 5 %, ikkalkulat fuq bażi kompletament mingħajr xaħam, n.e.s. (minbarra estratt tal-malt u preparazzjonijiet tal-ikel tat-trabi, ippreżentati għall-bejgħ bl-imnut, taħlit u għaġina għall-preparazzjoni ta’ oġġetti tal-furnara u merkanzija fis-subintestatura 1901.90.91) ||

21011298 || Preparazzjonijiet b’bażi ta’ kafè ||

21012098 || Preparazzjonijiet b’bażi ta’ tè jew matè ||

21069098 || Preparazzjonijiet tal-ikel, n.e.s., li fihom, skont il-piż, >= 1,5 % xaħam tal-ħalib, >= 5 % sukrożju jew iżoglukożju, >= 5 % glukożju jew >= 5 % lamtu ||

33021029 || Preparati bbażati fuq sustanzi li jfuħu, li jkun fihom aġenti li jagħtu togħma sħiħa li jikkaratterizzaw xarba, li jkollhom, skont il-piż, >= 1,5 % xaħam tal-ħalib, >= 5 % sukrożju jew iżoglukożju, >= 5 % glukożju jew >= 5 % lamtu, ta’ tip użat fl-industriji tax-xorb (minbarra ta’ saħħa alkoħolika reali ta’ > 0,5 % vol) ||

14  Ċereali proċessati || 19043000 || Qamħ bulgur f’forma ta’ żerriegħa maħduma, miksuba bit-tisjir ta’ żerriegħa tal-qamħ iebes || 3 300

22071000 || Alcoħol etiliku mhux żnaturat, ta’ qawwa alkoħolika reali ta’ >= 80 % ||

22072000 || Alkoħol etiliku u spirti oħrajn żnaturati, ta’ kwalunkwe saħħa ||

22089091 || Alkoħol etiliku mhux żnaturat b’saħħa alkoħolika < 80 % vol, f’kontenituri li jesgħu <=2 1 ||

22089099 || Alkoħol etiliku mhux żnaturat b’saħħa alkoħolika < 80 % vol, f’kontenituri li jesgħu > 2 1 ||

29054300 || Mannitol ||

29054411 || D-gluċitol “sorbitol”, f’soluzzjoni tal-ilma li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol ||

29054419 || D-gluċitol “sorbitol”, f’soluzzjoni tal-ilma (minbarra li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol ||

29054491 || D-gluċitol “sorbitol”, li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol (minbarra f'soluzzjoni tal-ilma) ||

|| 29054499 || D-gluċitol “sorbitol”, (minbarra f’soluzzjoni tal-ilma u li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol) ||

35051010 || Destrini ||

|| 35051050 || Lamti, eterifikati jew esterifikati (minbarra destrini) ||

35051090 || Lamti modifikati (minbarra lamti eterifikati, lamti esterifikati u destrini) ||

35052030 || Kolol li jkun fihom >= 25 % imma < 55 % lamti, destrini jew lamti oħra modifikati skont il-piż (minbarra dawk ippreżentati għall-bejgħ bl-imnut u li l-piż nett tagħhom ikun <= 1 kg) ||

35052050 || Kolol li jkun fihom >= 55 % imma < 80 % lamti, destrini jew lamti oħra modifikati skont il-piż (minbarra dawk ippreżentati għall-bejgħ bl-imnut u li l-piż nett tagħhom ikun <= 1 kg) ||

35052090 || Kolol li jkun fihom >= 80 % lamti, destrini jew lamti oħra modifikati skont il-piż (minbarra dawk ippreżentati għall-bejgħ bl-imnut u li l-piż nett tagħhom ikun <= 1 kg) ||

|| 38091010 || Aġenti għall-irfinar, katalisti (carriers) sabiex iħaffu ż-żbigħ jew l-iffissar ta’ sustanzi taż-żbigħ u prodotti oħra u preparazzjonijiet bħal sustanzi għat-twebbis u murdenti, ta’ tip użati fl-industriji tat-tessuti, tal-karta, tal-ġilda jew bħalhom, n.e.s. b'bażi ta' sustanzi amilakużi, li jkun fihom <55% ta' dawn is-sustanzi skont il-piż ||

38091030 || Aġenti għall-irfinar, katalisti (carriers) sabiex iħaffu ż-żbigħ jew l-iffissar ta’ sustanzi taż-żbigħ u prodotti oħra u preparazzjonijiet bħal sustanzi għat-twebbis u murdenti, ta’ tip użati fl-industriji tat-tessuti, tal-karta, tal-ġilda jew bħalhom, n.e.s. b'bażi ta' sustanzi amilakużi, li jkun fihom >=55% sa <70% ta' dawn is-sustanzi skont il-piż ||

38091050 || Aġenti għall-irfinar, katalisti (carriers) sabiex iħaffu ż-żbigħ jew l-iffissar ta’ sustanzi taż-żbigħ u prodotti oħra u preparazzjonijiet bħal sustanzi għat-twebbis u murdenti, ta’ tip użati fl-industriji tat-tessuti, tal-karta, tal-ġilda jew bħalhom, n.e.s. b'bażi ta' sustanzi amilakużi, li jkun fihom >=70 % sa <83 % ta' dawn is-sustanzi skont il-piż ||

|| 38091090 || Aġenti għall-irfinar, katalisti (carriers) sabiex iħaffu ż-żbigħ jew l-iffissar ta’ sustanzi taż-żbigħ u prodotti oħra u preparazzjonijiet bħal sustanzi għat-twebbis u murdenti, ta’ tip użati fl-industriji tat-tessuti, tal-karta, tal-ġilda jew bħalhom, n.e.s. b'bażi ta' sustanzi amilakużi, li jkun fihom >=83 % ta' dawn is-sustanzi skont il-piż ||

38246011 || Sorbitol f’soluzzjoni tal-ilma li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol (minbarra d-gluċitol [sorbitol]) ||

38246019 || Sorbitol f’soluzzjoni tal-ilma li jkun fih > 2 % skont il-piż ta’ D-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol (minbarra d-gluċitol [sorbitol]) ||

38246091 || Sorbitol li jkun fih <= 2 % skont il-piż ta’ D-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol (minbarra sorbitol f'soluzzjonijiet tal-ilma u d-‑gluċitol [sorbitol]) ||

38246099 || Sorbitol li jkun fih > 2 % skont il-piż ta’ d-mannitol, ikkalkulkat fuq il-kontenut tad-d-gluċitol (minbarra sorbitol f'soluzzjonijiet tal-ilma u d-‑gluċitol [sorbitol]) ||

15 Sigaretti || 24021000 || Sigarri, cheroots u cigarillos li fihom it-tabakk || 500

24022090 || Sigaretti, li jkun fihom it-tabakk (minbarra dawk li jkun fihom l-imsiemer tal-qronfol) ||

________________

ANNESS III

APPROSSIMAZZJONI

________________

ANNESS III-A

LISTA TAL-LEĠIŻLAZZJONI SETTORJALI GĦALL-APPROSSIMAZZJONI

Il-lista ta' hawn taħt tirrifletti l-prijoritajiet tal-Ġeorġja fir-rigward tal-approssimazzjoni lejn id-Direttivi tal-Approċċ il-Ġdid u l-Approċċ Kumplessiv tal-UE kif inklużi fl-Istrateġija tal-Gvern tal-Ġeorġja fl-Istandardizzazzjoni, l-Akkreditazzjoni, il-Valutazzjoni tal-Konformità, ir-Regolamentazzjoni Teknika u l-Metroloġija u l-Programm dwar ir-Riforma Leġiżlattiva u l-Adozzjoni tar-Regolamenti Tekniċi, ta’ Marzu 2010.

1.       Id-Direttiva 2000/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Marzu 2000 dwar dwar l-installazzjonijiet tal-funikular iddisinjati għat-trasport ta' persuni

Skeda: approssimat fl-2011

2.       Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 95/16/KE tad-29 ta’ Ġunju 1995 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-lifts

Skeda: approssimat fl-2011

3.       Id-direttiva 97/23/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ Mejju 1997 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ apparat ta’ pressjoni

Skeda: matul l-2013

4.       Id-Direttiva tal-Kunsill 92/42/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-ħtiġiet ta’ effiċjenza għal kaldaruni tal-misħun ġodda li jaħdmu b’karburanti likwidi jew gassużi

Skeda: matul l-2013

5.       Id-Direttiva 2009/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Settembru 2009 marbuta ma’ reċipjenti sempliċi taħt pressjoni

Skeda: matul l-2013

6.       Id-Direttiva 94/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Ġunju 1994 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni

Skeda: matul l-2013

7.       Id-Direttiva tal-Kummissjoni 2008/43/KE tal-4 ta’ April 2008 li twaqqaf, skont id-Direttiva tal-Kunsill 93/15/KEE, sistema għall-identifikazzjoni u t-traċċabilità tal-isplussivi għall-użi ċivili

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

8.       Id-Direttiva 94/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Marzu 1994 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li jikkonċernaw it-tagħmir u sistemi ta’ protezzjoni maħsuba għall-użu f’atmosferi potenzjalment esplussivi

Skeda: fi żmien erba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

9.       Id-Direttiva 1999/5/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 1999 dwar it-tagħmir tar-radju u tagħmir terminali ta' telekomunikazzjonijiet u r-rikonoxximent reċiproku tal-konformità tagħhom

Skeda: fi żmien erba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

10.     Id-Direttiva 2004/108/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 15 ta' Diċembru 2004 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mal-kompatibilità elettromanjetika u li tħassar id-Direttiva 89/336/KEE

Skeda: fi żmien tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

11.     Id-Direttiva 2006/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 12 ta' Diċembru 2006 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mat-tagħmir elettriku ddisinjat għall-użu fi ħdan ċerti limiti tal-voltaġġ

Skeda: fi żmien tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

12.     Id-Direttiva tal-Kunsill 93/42/KEE tal-14 ta' Ġunju 1993 dwar mezzi mediċi

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

13.     Id-Direttiva 98/79/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 27 ta' Ottubru 1998 dwar il-mezzi mediċi dijanjostiċi in vitro

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

14.     Id-Direttiva tal-Kunsill 90/385/KEE tal-20 ta’ Ġunju 1990 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri rigward il-mezzi mediċi attivi li jiddaħħlu f’xi parti tal-ġisem

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

15.     Id-Direttiva 2009/142/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Novembru 2009 rigward tagħmir li juża l-gass

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

16.     Id-Direttiva tal-Kunsill 89/686/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1989 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri rigward l-apparat personali protettiv

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

17.     Id-Direttiva 98/37/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ġunju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar il-makkinarju

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

18.     Id-Direttiva 2009/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2009 dwar is-sikurezza tal-ġugarelli

Skeda: fi żmien ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

19.     Ir-Regolament (UE) Nru 305/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Marzu 2011 li jistabbilixxi kondizzjonijiet armonizzati għall-kumerċjalizzazzjoni tal-prodotti għall-bini u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE

Skeda: fi żmien tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

20.     Id-Direttiva 2009/23/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2009 dwar strumenti tal-użin mhux awtomatiċi

Skeda: fi żmien tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

21.     Id-Direttiva 2004/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 dwar l-istrumenti tal-kejl

Skeda: fi żmien tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim

________________

ANNESS III-B

LISTA INDIKATTIVA TAL-LEĠIŻLAZZJONI ORIZZONTALI

Il-lista ta’ hawn taħt tippreżenta "il-prinċipji [orizzontali] u prassi stipulati fl-acquis rilevanti tal-Unjoni" msemmija fl-Artikolu 47(1) ta’ dan il-Ftehim. Għandha l-għan li tkun ta’ gwida mhux eżawrjenti għall-Ġeorġja għall-finijiet tal-approssimazzjoni tal-miżuri orizzontali tal-Unjoni.

1.         Id-Deċiżjoni 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 dwar qafas komuni għall-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti u li tħassar id-Deċiżjoni 93/465/KEE

2.         Ir-Regolament (KE) 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 339/93

3.         Id-Direttiva Nru 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti

4.         Id-Direttiva tal-Kunsill 80/181/KEE tal-20 ta' Diċembru 1979 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar l-unitajiet ta' kejl kif emendata bid-Direttiva Nru 2009/3/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

5.         Ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-Istandardizzazzjoni Ewropea

6.         Id-Direttiva tal-Kunsill 85/374/KEE tal-25 ta’ Lulju 1985 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar responabbiltà għall-prodotti difettużi

________________

ANNESS IV

KOPERTURA

________________

ANNESS IV-A

MIŻURI SPS

Parti 1

Miżuri applikabbli għall-kategoriji ewlenin ta' annimali ħajjin

I.                 Ekwidi (inklużi ż-żebra) jew speċi tal-ħmir jew il-wild tat-taħlit ta’ dawn l-ispeċi

II                Annimali bovini (inklużi Bubalus bubalis u Bison)

III.              Nagħaġ u mogħoż

IV               Annimali tat-tip ħnieżer

V.               Tjur (inklużi l-pollam, id-dundjani, il-farawni, il-papri, il-wiżż)

VI               Ħut ħaj

VII             Krustaċji

VIII            Molluski

IX               Bajd u gameti ta' ħut ħaj

X.               Bajd għat-tfaqqis

XI.              Sperma, ova u embrijuni

XII             Mammiferi oħra

XIII            Għasafar oħra

XIV            Rettili

XV             Anfibji

XVI            Vertebrati oħra

XVII          Naħal

Parti 2

Miżuri applikabbli għall-prodotti tal-annimali

I.       Kategoriji ta’ prodotti ewlenin ta' prodotti tal-annimali għall-konsum uman

1.       Laħam frisk ta’ ungulati domestiċi, tjur u lagomorfi, annimali tar-razzett u tal-kaċċa selvaġġi, inkluż il-ġewwieni

2.       Laħam ikkapuljat, preparazzjonijiet tal-laħam, laħam isseparat mekkanikament (LSM), prodotti tal-laħam

3.       Molluski bivalvi ħajjin

4.       Prodotti tas-sajd

5.       Ħalib mhux ittrattat, kolostru, prodotti tal-ħalib u prodotti bbażati fuq il-kolostru

6.       Bajd u prodotti tal-bajd

7.       Saqajn taż-żrinġijiet u bebbux

8.       Xaħam tal-annimali mdewweb u gambali

9.       L-istonkijiet, il-bżieżaq tal-awrina u l-imsaren ittrattati

10.     Ġelatina, il-materja mhux maħduma għall-produzzjoni tal-ġelatina għall-konsum uman

11.     Kollaġini

12.     Għasel u prodotti apikulturali

II       Kategoriji ta' prodotti ewlenin ta' prodotti sekondarji tal-annimali

F’biċċeriji || Prodotti sekondarji tal-annimali li jingħataw bħala għalf għall-annimali tal-fer

Prodotti sekondarji tal-annimali għall-manifattura ta’ ikel għall-annimali tad-dar

Demm u prodotti tad-demm tal-ekwidi biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Ġlud friski jew imkessħin tal-ungulati

Prodotti sekondarji tal-annimali għall-manifattura ta’ prodotti derivati biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

F’impjanti tal-ħalib || Ħalib, prodotti b’bażi tal-ħalib u prodotti derivati mill-ħalib

Kolostru u l-prodotti tal-kolostru

F'faċilitajiet oħra għall-ġbir jew il-maniġġar ta’ prodotti sekondarji tal-annimali (jiġifieri materjali mhux ipproċessati/mhux ittrattati || Demm u prodotti tad-demm tal-ekwidi biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Prodotti tad-demm mhux ittrattat, eskluż dak tal-ekwidi, għal prodotti derivati għal finijiet barra mill-katina tal-għalf għal annimali mrobbijin fl-irziezet

Prodotti mid-demm ittrattat, eskluż dak tal-ekwidi, għall-manifattura ta' prodotti derivati għal finijiet barra mill-katina tal-għalf għal annimali mrobbijin fl-irziezet

Ġlud friski jew imkessħin tal-ungulati

Lanżit tal-ħnieżer minn pajjiżi terzi jew minn reġjuni tagħhom li jkunu ħielsa mid-deni Afrikan tal-ħnieżer

Għadam u prodotti tal-għadam (eskluż għadam mitħun), qrun u prodotti ta’ qrun (eskluż qrun mitħun) u qwieqeb u prodotti ta’ qwieqeb (eskluż qwieqeb mitħuna) għal użijiet minbarra bħala materjal ta’ għalf, fertilizzant organiku jew materjali li jtejbu l-ħamrija

|| Qrun u prodotti ta’ qrun, eskluż qrun mitħun, u qwieqeb u prodotti ta’ qwieqeb, eskluż qwieqeb mitħuna, għall-produzzjoni ta’ fertilizzanti organiċi jew ta’ materjali li jtejbu l-ħamrija

Ġelatina mhux maħsuba għall-konsum uman biex tintuża fl-industrija tal-fotografija

Suf u xagħar

Rix ittrattat, partijiet tar-rix u l-ewwel rix (down)

F’impjanti tal-ipproċessar || Proteina pproċessata tal-annimali, inklużi taħlitiet u prodotti oħra minbarra ikel għall-annimali tad-dar li jkun fih din il-proteina

Prodotti tad-demm li jistgħu jintużaw bħala materjal għall-għalf

Ġlud ittrattati tal-ungulati

|| Ġlud ittrattati tar-ruminanti u tal-ekwidi (21 jum)

Lanżit tal-ħnieżer minn pajjiżi terzi jew minn reġjuni tagħhom li mhumiex ħielsa mid-deni Afrikan tal-ħnieżer

Żejt tal-ħut biex jintuża bħala materjal ta’ għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Xaħmijiet imdewba biex jintużaw bħala materjali għall-għalf

Xaħmijiet imdewba għal ċerti finijiet barra mill-katina tal-għalf għall-annimali mrobbija fl-irziezet

Ġelatina jew kollaġen biex jintużaw bħala materjal tal-għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Proteina idrolizzata, fosfat tad-dikalċju jew fosfat tat-trikalċju biex jintużaw bħala materjal ta’ għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Prodotti sekondarji tal-apikultura maħsubin esklussivament għall-użu fl-apikultura

|| Derivati mix-xaħam biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Derivati mix-xaħam biex jintużaw bħala għalf jew barra mill-katina tal-għalf

Prodotti tal-bajd li jistgħu jintużaw bħala materjal għall-għalf

F’impjanti tal-ikel għall-annimali tad-dar (inklużi impjanti li jimmanifatturaw ikel li jomgħodu l-klieb u interjuri għat-togħma) || Ikel għall-annimali tad-dar fil-laned

Ikel ipproċessat tal-annimali tad-dar minbarra ikel tal-annimali tad-dar fil-bottijiet

|| Ikel li jomgħodu l-klieb

Ikel mhux ipproċessat għall-annimali tad-dar għall-bejgħ dirett

Interjuri għat-togħma għall-użu fil-manifattura tal-ikel tal-annimali tad-dar

F'impjanti tat-trofej tal-kaċċa || Trofej tal-kaċċa ttrattati u tħejjijiet oħra ta’ għasafar u ungulati, li jkunu biss għadam, qrun, qwieqeb, dwiefer, qrun imsaġġra, snien jew ġlud

|| Trofej tal-kaċċa jew tħejjijiet oħra ta’ għasafar u ungulati li jikkonsistu minn partijiet sħaħ li ma jkunux ġew ittrattati

F'impjanti jew stabbilimenti li jimmanifatturaw prodotti intermedji || Prodotti intermedji

Fertilizzanti u sustanzi li jtejbu l-ħamrija || Proteina pproċessata tal-annimali, inklużi taħlitiet u prodotti oħra minbarra ikel għall-annimali tad-dar li jkun fih din il-proteina

Demel proċessat, prodotti derivati minn demel proċessat u minn gwanu tal-friefet il-lejl

Fi ħżin ta’ prodotti dderivati || Prodotti derivati kollha

III.    Aġenti patoġeniċi

Parti 3

Pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra

Pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra[3] li potenzjalment jistgħu jġorru pesti li, min-natura tagħhom jew bl-ipproċessar tagħhom, jistgħu joħolqu riskju ta' introduzzjoni u tifrix ta' pesti.

Parti 4

Miżuri applikabbli għall-addittivi tal-ikel u l-għalf

Ikel:

1.       addittivi tal-ikel (l-addittivi tal-ikel u l-kuluri kollha)

2.       għajnuniet tal-ipproċessar;

3.       sustanzi li jagħtu t-togħma lill-ikel;

4.       enzimi fl-ikel;

Għalf[4]:

5.       addittivi tal-għalf;

6.       materjali tal-għalf;

7.       għalf kompost u ikel għall-annimali tad-dar ħlief jekk koperti fil-Parti 2(II);

8.       sustanzi mhux mixtieqa fl-għalf.

________________

ANNESS IV-B

STANDARDS TAL-BENESSERI TAL-ANNIMALI

Standards tal-benesseri tal-annimali li jikkonċernaw:

1.       sturdament u tbiċċir ta’ annimali;

2.       trasport tal-annimali u operazzjonijiet relatati;

3.       annimali tar-razzett.

________________

ANNESS IV-C

MIŻURI OĦRA KOPERTI MILL-KAPITOLU 4 TAT-TITOLU IV

1.       Kimiċi li joriġinaw mill-migrazzjoni ta' sustanzi mill-materjali tal-ippakkjar

2.       Prodotti komposti

3.       Organiżmi Ġenetikament Modifikati (OĠM)

4.       Ormoni, tireostatiċi, ċerti ormoni u B-agonisti li jippromwovu t-tkabbir

Il-Ġeorġja għandha tapprossimazza l-leġiżlazzjoni tagħha tal-OĠM lejn dik tal-Unjoni inkluża fil-lista tal-approssimazzjoni stabbilita fl-Artikolu 55(4) ta’ dan il-Ftehim.

________________

ANNESS IV-D

MIŻURI LI GĦANDHOM JIĠU INKLUŻI WARA L-APPROSSIMAZZJONI TAL-LEĠIŻLAZZJONI TAL-UNJONI

1.       Kimiċi għad-dekontaminazzjoni tal-ikel

2.       Kloni

3.       Irradjazzjoni (jonizzazzjoni).

________________

ANNESS V

LISTA TA' MARD NOTIFIKABBLI TAL-ANNIMALI U TAL-AKKWAKULTURA U PESTI REGOLATI LI R-REĠIM JISTA' JIĠI RIKONOXXUT LI HUWA ĦIELES MINNHOM

_________________

ANNESS V-A

MARD TAL-ANNIMALI U L-ĦUT SOĠĠETT GĦAL NOTIFIKA, LI GĦALIH HUWA RIKONOXXUT L-ISTATUS TAL-PARTIJIET U LI GĦALIH JISTGĦU JITTIEĦDU DEĊIŻJONIJIET TA' REĠJONALIZZAZZJONI

1.       Il-marda tal-ilsien u d-dwiefer

2.       Il-marda vesikulari tal-ħnieżer

3.       L-istomatite vesikulari

4.       Il-marda Afrikana taż-żwiemel

5.       Id-deni Afrikan tal-ħnieżer

6.       Il-marda tal-ilsien blu

7.       L-influwenza Avjarja patoġenika

8.       Il-marda ta' Newcastle (NCD)

9.       Ir-Rinderpest

10.     Deni klassiku tal-ħnieżer

11.     Plewropnewmonite tal-bovini li tittieħed

12.     Rinderpest ovina (peste des petits ruminants)

13.     Il-ġidri tan-nagħaġ u l-mogħoż

14.     Id-deni tar-Rift Valley

15.     Il-marda tal-infafet fil-ġilda

16.     L-enċefalomjelite ekwina tal-Venezwela

17.     Il-glanders

18.     Id-durina

19.     Enċefalomjelite enterovirali

20.     In-nekrożi ematopojetika infettiva (IHN)

21.     Is-settiċemija virali emorraġika (VHS)

22.     L-enemija infettiva tas-Salamun (ISA)

23.     Il-bonamia ostreae

24.     Il-marteilia refringens

_________________

ANNESS V-B

RIKONOXXIMENT TAL-ISTATUS TAL-PESTI, ŻONI ĦIELSA MILL-PESTI JEW ŻONI PROTETTI

A.      Rikonoxximent tal-istatus tal-pesti

Kull Parti għandha tistabbilixxi u tikkomunika lista ta' pesti regolati bbażata fuq il-prinċipji li ġejjin:

1.       pesti mhux magħrufa li jeżistu fi kwalunkwe parti tat-territorju tagħha stess;

2.       pesti magħrufa li jeżistu fi kwalunkwe parti tat-territorju tagħha stess u taħt kontroll uffiċjali;

3.       pesti magħrufa li jeżistu fi kwalunkwe parti tat-territorju tagħha stess, taħt kontroll uffiċjali u li għalihom huma stabbiliti żoni ħielsa mill-pesti jew żoni protetti.

Kwalunkwe bidla fil-lista tal-istatus tal-pesti għandha tiġi notifikata minnufih lill-Parti l-oħra, sakemm ma tiġix notifikata mod ieħor lill-organizzazzjoni internazzjonali rilevanti.

B.      Rikonoxximent ta' żoni ħielsa mill-pesti u żoni protetti

Il-Partijiet jirrikonoxxu ż-żoni protetti u l-kunċett ta’ żoni ħielsa mill-pesti u l-applikazzjoni tiegħu fir-rigward tal-Istandard Internazzjonali għall-Miżuri Fitosanitarji (ISPMs) rilevanti.

________________

ANNESS VI

REĠJONALIZZAZZJONI/ŻONIZZAZZJONI, ŻONI ĦIELSA MILL-PESTI U ŻONI PROTETTI

A.      Mard tal-annimali u tal-akkwakultura

1.       Mard tal-annimali

Il-bażi għar-rikonoxximent tal-istatus tal-mard tal-annimali ta' territorju jew reġjun ta' Parti għandha tkun il-Kodiċi Internazzjonali tas-Saħħa tal-Annimali tal-Uffiċċju Internazzjonali tal-Mard Epiżootiku (OIE).

Il-bażi għad-deċiżjonijiet ta' reġjonalizzazzjoni għall-mard tal-annimali għandha tkun il-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri tal-OIE:

2.       Mard tal-akkwakultura

Il-bażi għad-deċiżjonijiet ta' reġjonalizzazzjoni għall-mard tal-akkwakultura għandha tkun il-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri tal-OIE.

B.      Pesti

Il-kriterji għall-istabbiliment ta' żoni ħielsa mill-pesti jew ta' żoni protetti għal ċerti pesti għandhom jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet ta' waħda minn dawn:

–        l-Istandard Internazzjonali għal Miżuri Fitosanitarji tal-FAO Nru 4 dwar Rekwiżiti għall-istabbiliment ta' żoni ħielsa mill-pesti u d-definizzjonijiet tal-ISPMs rilevanti, jew

–        l-Artikolu 2(1)(h) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/29/KE tat-8 ta' Mejju 2000 dwar il-miżuri protettivi kontra l-introduzzjoni ġewwa l-Komunità ta' organiżmi ta' ħsara għall-prodotti tal-pjanti u kontra t-tixrid tagħhom ġewwa l-Komunità.

C.      Kriterji tar-rikonoxximent tal-istatus speċjali tal-mard tal-annimali jew tat-territorju jew tar-reġjun ta' Parti

1.       Meta l-Parti li timporta tikkunsidra li t-territorju tagħha jew parti mit-territorju tagħha hija ħielsa minn mard tal-annimali għajr il-mard elenkat fl-Anness V-A ta' dan il-Ftehim, għandha tippreżenta lill-Parti tal-esportazzjoni dokumentazzjoni ta' sostenn xierqa li tistabbilixxi b'mod partikolari l-kriterji li ġejjin:

–        in-natura tal-marda u l-istorja tal-okkorrenza tagħha

–        fit-territorju tagħha;

–        ir-riżultati tal-ittestjar ta' sorveljanza bbażat fuq l-investigazzjoni seroloġika, mikrobijoloġika, patoloġika jew epidemjoloġika u fuq il-fatt li l-marda, bil-liġi, għandha tkun notifikata lill-awtoritajiet kompetenti;

–        il-perjodu li matulu saret is-sorveljanza;

–        meta jkun applikabbli, il-perjodu li matulu t-tilqima kontra l-marda tkun ġiet ipprojbita u ż-żona ġeografika konċernata mill-projbizzjoni;

–        l-arranġamenti biex jivverifikaw l-assenza tal-marda.

2.       Il-garanziji addizzjonali, ġenerali jew speċifiċi, li jistgħu jkunu meħtieġa mill-Parti li timporta ma għandhomx jaqbżu dawk li l-Parti tal-importazzjoni timplimenta normalment.

3.       Il-Partijiet għandhom jinnotifikaw lil xulxin bi kwalunkwe bidla fil-kriterji speċifikati fil-paragrafu 1 tal-punt C ta' dan l-Anness li għandhom x'jaqsmu mal-marda. Il-garanziji addizzjonali definiti skont il-paragrafu 2 tal-punt C ta’ dan l-Anness jistgħu, fid-dawl ta’ notifikazzjoni bħal din, ikunu emendati jew irtirati mis-Subkumitat tas-SPS.

________________

ANNESS VII

APPROVAZZJONI PROVVIŻORJA TA' STABBILIMENTI

Kundizzjonijiet u dispożizzjonijiet għall-approvazzjoni provviżorja ta' stabbilimenti

1.       Approvazzjoni provviżorja ta' stabbilimenti tfisser li l-Parti li timporta, għall-finijiet ta' importazzjoni, tapprova provviżorjament l-istabbilimenti fil-Parti li tesporta abbażi ta' garanziji xierqa provduti minn dik il-Parti mingħajr spezzjoni minn qabel mill-Parti li timporta tal-istabbilimenti individwali skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4 ta' dan l-Anness. Il-proċedura u l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Anness għandhom jintużaw sabiex jiġu mmodifikati jew jitlestew il-listi provduti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Anness biex jitqiesu l-applikazzjonijiet u l-garanziji  ġodda li jaslu. Biss f'dak li jirrigwarda l-lista inizjali ta' stabbilimenti, il-verifika tista’ tkun parti mill-proċedura skont id-dispożizzjonijiet tal-punt (d) il-paragrafu 4.

2.       L-approvazzjoni provviżorja għandha inizjalment tiġi applikata għall-kategoriji ta' stabbilimenti li ġejjin:

2.1. Stabbilimenti għal prodotti li joriġinaw mill-annimali għall-konsum uman:

–        biċċeriji għal-laħam frisk tal-ungulati domestiċi, it-tjur, il-lagomorfi u annimali tal-kaċċa tar-razzett (l-Anness IV-A, il-Parti 1);

–        stabbilimenti tal-maniġġ tal-annimali tal-kaċċa;

–        impjanti tat-tqattigħ;

–        stabbilimenti tal-laħam kapuljat, preparazzjonijiet tal-laħam, laħam separat mekkanikament u prodotti tal-laħam;

–        ċentri ta’ purifikazzjoni u ċentri tad-dispaċċ tal-molluski bivalvi ħajjin;

–        stabbilimenti għal:

–        prodotti tal-bajd,

–        prodotti tal-ħalib,

–        prodotti tas-sajd,

–        stonki, bżieżaq tal-awrina u intestini ttrattati,

–        ġelatina u kollaġen,

–        żejt tal-ħut,

–        bastimenti fabbriki,

–        bastimenti friża.

2.2.    Stabbilimenti approvati jew irreġistrati li jipproduċu prodotti sekondarji tal-annimali u kategoriji ewlenin ta’ prodotti sekondarji tal-annimali mhux għall-konsum uman

Tip ta’ stabbilimenti u impjanti approvati jew irreġistrati || Prodott

Biċċeriji || Prodotti sekondarji tal-annimali li jingħataw bħala għalf lill-annimali tal-fer

Prodotti sekondarji tal-annimali għall-manifattura ta’ ikel għall-annimali tad-dar

Demm u prodotti tad-demm tal-ekwidi biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Ġlud friski jew imkessħin tal-ungulati

Prodotti sekondarji tal-annimali għall-manifattura ta’ prodotti derivati biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Impjanti tal-prodotti tal-ħalib || Ħalib, prodotti b’bażi tal-ħalib u prodotti derivati mill-ħalib

Kolostru u l-prodotti tal-kolostru

Faċilitajiet oħra għall-ġbir jew l-immaniġġar tal-prodotti sekondarji tal-annimali (jiġifieri materjali mhux proċessati/mhux ittrattati) || Demm u prodotti tad-demm tal-ekwidi biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Prodotti tad-demm mhux ittrattat, eskluż dak tal-ekwidi, għal prodotti derivati għal finijiet barra mill-katina tal-għalf għal annimali mrobbijin fl-irziezet

|| Prodotti mid-demm ittrattat, eskluż dak tal-ekwidi, għall-manifattura ta' prodotti derivati għal finijiet barra mill-katina tal-għalf għal annimali mrobbijin fl-irziezet

Ġlud friski jew imkessħin tal-ungulati

Lanżit tal-ħnieżer minn pajjiżi terzi jew minn reġjuni tagħhom li jkunu ħielsa mid-deni Afrikan tal-ħnieżer

Għadam u prodotti tal-għadam (eskluż għadam mitħun), qrun u prodotti ta’ qrun (eskluż qrun mitħun) u qwieqeb u prodotti ta’ qwieqeb (eskluż qwieqeb mitħuna) għal użijiet minbarra bħala materjal ta’ għalf, fertilizzant organiku jew materjali li jtejbu l-ħamrija

Qrun u prodotti ta’ qrun, eskluż qrun mitħun, u qwieqeb u prodotti ta’ qwieqeb, eskluż qwieqeb mitħuna, għall-produzzjoni ta’ fertilizzanti organiċi jew ta’ materjali li jtejbu l-ħamrija

Ġelatina mhux maħsuba għall-konsum uman biex tintuża fl-industrija tal-fotografija

|| Suf u xagħar

Rix ittrattat, partijiet tar-rix u l-ewwel rix (down)

Impjanti tal-ipproċessar || Proteina proċessata tal-annimali, inklużi taħlitiet u prodotti oħra minbarra ikel għall-annimali tad-dar li jkun fihom proteina bħal din

Prodotti tad-demm li jistgħu jintużaw bħala materjal għall-għalf

Ġlud ittrattati tal-ungulati

Ġlud ittrattati tar-ruminanti u tal-ekwidi (21 jum)

Lanżit tal-ħnieżer minn pajjiżi terzi jew minn reġjuni tagħhom li mhumiex ħielsa mid-deni Afrikan tal-ħnieżer

Żejt tal-ħut biex jintuża bħala materjal ta’ għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Xaħmijiet imdewba biex jintużaw bħala materjali għall-għalf

|| Xaħmijiet imdewba għal ċerti finijiet barra mill-katina tal-għalf għall-annimali mrobbija fl-irziezet

Ġelatina jew kollaġen biex jintużaw bħala materjal tal-għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Proteina idrolizzata, fosfat tad-dikalċju jew fosfat tat-trikalċju biex jintużaw bħala materjal ta’ għalf jew għal finijiet barra mill-katina tal-għalf

Prodotti sekondarji tal-apikultura maħsubin esklussivament għall-użu fl-apikultura

Derivati mix-xaħam biex jintużaw barra mill-katina tal-għalf

Derivati mix-xaħam biex jintużaw bħala għalf jew barra mill-katina tal-għalf

Prodotti tal-bajd li jistgħu jintużaw bħala materjal għall-għalf

Impjanti tal-ikel għall-annimali tad-dar (inklużi impjanti li jimmanifatturaw ikel li jomgħodu l-klieb u interjuri għat-togħma) || Ikel għall-annimali tad-dar fil-laned

Ikel ipproċessat tal-annimali tad-dar minbarra ikel tal-annimali tad-dar fil-bottijiet

Ikel li jomgħodu l-klieb

Ikel mhux ipproċessat għall-annimali tad-dar għall-bejgħ dirett

Interjuri għat-togħma għall-użu fil-manifattura tal-ikel tal-annimali tad-dar

Impjanti tat-trofej tal-annimali tal-kaċċa || Trofej tal-kaċċa ttrattati u tħejjijiet oħra ta’ għasafar u ungulati, li jkunu biss għadam, qrun, qwieqeb, dwiefer, qrun imsaġġra, snien jew ġlud

|| Trofej tal-kaċċa jew tħejjijiet oħra ta’ għasafar u ungulati li jikkonsistu minn partijiet sħaħ li ma jkunx ġew ittrattati

Impjanti jew stabbilimenti li jimmanifatturaw prodotti intermedji || Prodotti intermedji

Fertilizzanti u sustanzi li jtejbu l-ħamrija || Proteina pproċessata tal-annimali, inklużi taħlitiet u prodotti oħra minbarra ikel għall-annimali tad-dar li jkun fih din il-proteina

Demel proċessat, prodotti derivati minn demel proċessat u minn gwanu tal-friefet il-lejl

Ħżin ta’ prodotti derivati || Prodotti derivati kollha

3.       Il-Parti li timporta għandha tħejji listi ta’ stabbilimenti approvati b’mod provviżorju kif imsemmi fil-paragrafi 2.1 u 2.2 u għandha tagħmel dawn il-listi disponibbli għall-pubbliku.

4.       Kundizzjonijiet u proċeduri għall-approvazzjoni provviżorja:

(a)     jekk l-importazzjoni tal-prodott tal-annimali konċernat mill-Parti li tesporta tkun ġiet awtorizzata mill-Parti li timporta u l-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni rilevanti u r-rekwiżiti ta’ ċertifikazzjoni għall-prodotti konċernati jkunu ġew stabbiliti;

(b)     jekk l-awtorità kompetenti tal-Parti li tesporta tkun ipprovdiet lill-Parti li timporta garanziji sodisfaċenti li l-istabbilimenti li jidhru fil-lista jew il-listi tagħha jissodisfaw ir-rekwiżiti rilevanti tas-saħħa għall-prodotti proċessati tal-Parti li timporta u tkun approvat uffiċjalment l-istabbilimenti li jidhru fil-listi għall-esportazzjoni lejn il-Parti li timporta;

(c)     fil-każ ta' nuqqas ta' konformità ma' dawn il-garanziji, l-awtorità kompetenti tal-Parti li tesporta għandu jkollha setgħa reali biex tissospendi l-attivitajiet tal-esportazzjoni lejn il-Parti li timporta minn stabbiliment li għalih dik l-awtorità tipprovdi garanziji;

(d)     il-verifika skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 62 ta' dan il-Ftehim mill-Parti li timporta tista’ tkun parti mill-proċedura ta’ approvazzjoni provviżorja. Din il-verifika tikkonċerna l-istruttura u l-organizzazzjoni tal-awtorità kompetenti responsabbli għall-approvazzjoni tal-istabbiliment kif ukoll is-setgħat disponibbli għal dik l-awtorità kompetenti u l-garanziji li tista’ tipprovdi fir-rigward tal-implimentazzjoni tar-regoli tal-Parti li timporta. Din il-verifika tista' tinkludi l-ispezzjoni fil-post ta’ għadd rappreżentattiv ta’ stabbilimenti li jidhru fil-lista jew il-listi pprovduti mill-Parti li tesporta.

Filwaqt li titqies l-istruttura speċifika u t-tqassim tal-kompetenza ġewwa l-Unjoni Ewropea, tali verifika fl-Unjoni Ewropea tista’ tikkonċerna lill-Istati Membri individwali;

(e)     fuq il-bażi tar-riżultati tal-verifika prevista fil-punt (d) ta' dan il-paragrafu, il-Parti li timporta tista’ temenda l-lista eżistenti ta’ stabbilimenti.

________________

ANNESS VIII

PROĊESS TAR-RIKONOXXIMENT TAL-EKWIVALENZA

1.       Prinċipji:

(a)     l-ekwivalenza tista’ tiġi ddeterminata għal miżura individwali, għal gruppi ta’ miżuri jew għal sistema relatata ma’ ċerta komodità jew kategoriji ta’ komoditajiet jew għal kollha kemm huma;

(b)     l-eżaminazzjoni mill-Parti li timporta ta’ talba għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza ta’ miżuri li jikkonċernaw ċertu komodità tal-Parti li tesporta ma għandhiex tkun raġuni biex jiġi disturbat il-kummerċ jew għas-sospensjoni tal-importazzjonijiet fis-seħħ mill-Parti li tesporta tal-komodità inkwistjoni;

(c)     il-proċess għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza huwa proċess interattiv bejn il-Parti li tesporta u l-Parti li timporta. Il-proċess jikkonsisti minn dimostrazzjoni oġġettiva tal-ekwivalenza ta’ miżuri individwali mill-Parti li tesporta u valutazzjoni oġġettiva ta’ din l-ekwivalenza fid-dawl ta’ rikonoxximent possibbli tal-ekwivalenza mill-Parti li timporta;

(d)     ir-rikonoxxoment finali tal-ekwivalenza tal-miżuri rilevanti tal-Parti li tesporta tibqa’ r-responsabbiltà tal-Parti li timporta biss.

2.       Prekundizzjonijiet:

(a)     il-proċess jiddependi fuq l-istat tas-saħħa u tal-pesti, il-liġi u l-effikaċja tas-sistema ta’ spezzjoni u kontroll relatata mal-komodità fil-Parti li tesporta. Għal dan l-għan, għandha titqies il-liġi fis-settur ikkonċernat, kif ukoll l-istruttura tal-awtorità kompetenti tal-Parti li tesporta, il-katina ta’ kmand, l-awtorità, il-proċeduri u r-riżorsi operattivi, u l-effikaċja tal-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tas-sistemi ta’ spezzjoni u kontroll, inkluż il-livell ta’ infurzar relatat mal-komodità u r-regolarità u r-rapidità tal-informazzjoni lill-Parti li timporta fil-każ ta’ perikli identifikati. Dan ir-rikonoxximent jista' jkun sostnut b’dokumentazzjoni, verifika u dokument, rapporti u informazzjoni relatati ma’ esperjenzi fil-passat, valutazzjonijiet u verifiki dokumentati qabel;

(b)     il-Partijiet għandhom jibdew il-proċess ta’ rikonoxximent ta’ ekwivalenza skont l-Artikolu 57 ta’ dan il-Ftehim wara t-tlestija b’suċċess tal-approssimazzjoni ta’ miżura, grupp ta’ miżuri jew sistema inkluża fil-lista tal-approssimazzjoni stipulata fl-Artikolu 55(4) ta’ dan il-Ftehim;

(c)     il-Parti li tesporta tibda l-proċess biss meta ma tkun tapplika l-ebda miżura ta’ salvagwardja imposta mill-Parti li timporta fuq il-Parti li tesporta fir-rigward tal-komodità.

3.       Il-proċess:

(a)     il-Parti li tesporta tibda l-proċess billi tippreżenta talba lill-Parti li timporta għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza ta’ miżura individwali jew ta' gruppi ta’ miżuri jew ta' sistema għal komodità jew kategorija ta’ komoditajiet f’settur jew subsettur jew kollha kemm huma;

(b)     meta xieraq, din it-talba tinkludi wkoll talba u d-dokumentazzjoni meħtieġa għall-approvazzjoni mill-Parti li timporta fuq il-bażi ta’ ekwivalenza ta’ kwalunkwe programm jew pjan tal-Parti li tesporta meħtieġa mill-Parti li timporta u/jew l-istatus ta’ approssimazzjoni kif stabbiliti fl-Anness XI ta’ dan il-Ftehim rigward il-miżuri jew sistemi deskritti fil-punt (a) ta’ dan il-paragrafu bħala kundizzjoni biex tiġi permessa l-importazzjoni ta’ dik il-komodità jew kategoriji ta’ komoditajiet;

(c)     b’din it-talba, il-Parti li tesporta:

(i)      tispjega l-importanza tal-kummerċ ta’ dik il-komodità jew kategoriji

ta’ komoditajiet;

(ii)     tidentifika l-miżura/i individwali li biha/bihom tista’ tikkonforma mill-miżuri kollha espressi fil-kundizzjonijiet tal-importazzjoni tal-Parti li timporta applikabbli għal dik il-komodità jew kategoriji ta’ komoditajiet;

(iii)    tidentifika l-miżura/i individwali li għaliha/għalihom qed titlob l-ekwivalenza mill-miżuri kollha espressi fil-kundizzjonijiet tal-importazzjoni tal-Parti li timporta, applikabbli għal dik il-komodità jew kategoriji ta’ komoditajiet;

(d)     bħala tweġiba għal din it-talba, il-Parti li timporta tispjega l-mira kumplessiva u individwali u r-raġunament tal-miżura/i tagħha, inkluża l-identifikazzjoni tar-riskju;

(e)     b’din l-ispjegazzjoni, il-Parti li timporta tinforma lill-Parti li tesporta dwar ir-relazzjoni tal-miżuri domestiċi tagħha u l-kundizzjonijiet tal-importazzjoni għal dik il-komodità jew il-kategoriji ta’ komoditajiet;

(f)      il-Parti li tesporta turi b’mod oġġettiv lill-Parti li timporta li l-miżuri li identifikat huma ekwivalenti għall-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni għal dik il-komodità jew kategorija ta’ komoditajiet;

(g)     il-Parti li timporta tivvaluta b’mod oġġettiv id-dimostrazzjoni tal-ekwivalenza mill-Parti li tesporta;

(h)     il-Parti li timporta tikkonkludi jekk l-ekwivalenza tkunx inkisbet jew le;

(i)      il-Parti li timporta tipprovdi lill-Parti li tesporta spjegazzjoni sħiħa u dejta ta’ sostenn għad-determinazzjoni u d-deċiżjoni tagħha jekk dawn jiġu rikjesti mill-Parti li tesporta.

4.       Id-dimostrazzjoni tal-ekwivalenza tal-mizuri mill-Parti li tesporta u l-valutazzjoni ta’ din id-dimostrazzjoni mill-Parti li timporta:

(a)     il-Parti li tesporta għandha turi l-ekwivalenza b’mod oġġettiv għal kull waħda mill-miżuri identifikati tal-Parti li timporta espressi fil-kundizzjonijiet tal-importazzjoni tagħha. Fejn xieraq, l-ekwivalenza għandha tintwera b’mod oġġettiv għal kwalunkwe pjan jew programm rikjest mill-Parti li timporta bħala kundizzjoni għall-importazzjoni (pereżempju pjan għar-residwi, eċċ);

(b)     dimostrazzjoni u valutazzjoni oġġettivi f’dan il-kuntest għandhom ikunu bbażati, kemm jista’ jkun, fuq:

(i)      standards rikonoxxuti internazzjonalment; u/jew

(ii)     standards ibbażati fuq evidenza xjentifika xierqa; u/jew

(iii)    valutazzjoni tar-riskju; u/jew

(iv)    dokumenti, rapporti u informazzjoni relatati ma’ esperjenzi tal-passat, valutazzjonijiet u/jew

(v)     verifiki; u

(vi)    status legali jew livell ta’ status amministrattiv tal-miżuri; u

(vii)   livell ta’ implimentazzjoni u infurzar fuq il-bażi ta’, b’mod partikolari:

–        riżultati korrispondenti u rilevanti ta’ programmi ta’ sorveljanza u monitoraġġ;

–        riżultati ta’ spezzjoni mill-Parti li tesporta;

–        riżultati ta’ analiżi b’metodi ta’ analiżi rikonoxxuti;

–        riżultati tal-verifika u l-kontroll tal-importazzjoni mill-Parti li timporta;

–        il-prestazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti tal-Parti li tesporta; u

–        esperjenzi ta’ qabel.

5.       Konklużjoni tal-Parti li timporta

Il-proċess jista’ jinkludi spezzjoni jew verifika;

Fil-każ li l-Parti li timporta tasal għal konklużjoni negattiva, hija għandha tipprovdi lill-Parti li tesporta spjegazzjoni dettaljata u motivata.

6.       Għal pjanti u prodotti tal-pjanti, l-ekwivalenza b'rabta ma' miżuri fitosanitarji, għandha tkun ibbażata fuq il-kondizzjonijiet imsemmija fl- Artikolu 57(6) ta’ dan il-Ftehim.

_________________

ANNESS IX

KONTROLLI TAL-IMPORTAZZJONIJIET U TARIFFI TAL-ISPEZZJONI

A.      Prinċipji tal-kontrolli tal-importazzjonijiet

Il-kontrolli tal-importazzjonijiet jikkonsistu f’kontrolli tad-dokumenti, kontrolli tal-identità u kontrolli fiżiċi.

Fir-rigward ta' annimali u prodotti tal-annimali, il-kontrolli fiżiċi u l-frekwenza tagħhom għandhom ikunu bbażati fuq ir-riskju assoċjat ma’ dawn l-importazzjonijiet.

Fit-twettiq tal-kontrolli għall-finijiet ta' saħħa tal-pjanti, il-Parti li timporta għandha tiżgura li l-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħrajn ikunu spezzjonati bir-reqqa fuq bażi uffiċjali, kollha kemm huma jew billi jiġi spezzjonat kampjun rappreżentattiv, sabiex jiġi żgurat li ma mhumiex ikkontaminati minn pesti.

Jekk il-kontrolli jiżvelaw nuqqas ta’ konformità mal-istandards u/jew ir-rekwiżiti rilevanti, il-Parti li timporta għandha tieħu miżuri li huma proporzjonali mar-riskju involut. Kull fejn ikun possibbli, għandu jingħata aċċess lill-importatur jew lir-rappreżentant tiegħu għall-kunsinna u għandhom jingħataw l-opportunità jipprovdu kwalunkwe informazzjoni rilevanti biex jgħinu lill-Parti li timporta tieħu deċiżjoni finali fir-rigward tal-kunsinna. Deċiżjoni bħal din għandha tkun proporzjonata mal-livell tar-riskju assoċjat ma’ dawn l-importazzjonijiet.

B.      Frekwenzi tal-kontrolli fiżiċi

B.1.   Importazzjoni ta’ annimali u prodotti tal-annimali mill-Ġeorġja lejn l-Unjoni Ewropea u mill-Unjoni Ewropea lejn il-Ġeorġja

Tip ta’ kontrolli fil-fruntiera || Rata tal-frekwenza

1. Kontrolli tad-dokumenti || 100 %

2. Kontrolli tal-identità || 100 %

3. Kontrolli fiżiċi ||

Annimali ħajjin 100% || 100 %

Prodotti tal-kategorija I Laħam frisk inkluż il-ġewwieni, u prodotti ta’ annimali bovini, nagħaġ, mogħoż, tat-tip ħnieżer u speċi ekwini definiti fid-Direttiva tal-Kunsill Nru 64/433/KEE tas-26 ta' Ġunju 1964 fuq problemi tas-saħħa li jaffettwaw il-kummerċ ġewwa l-Kommunità ta’ prodotti tal-laħam, kif emendata Prodotti tas-sajd, ippakkjati ermetikament f'kontenituri siġillati intiżi li jrenduhom stabbli f'temperaturi ambjentali, ħut frisk jew iffriżat u prodotti tas-sajd niexfa u/jew immelħa Bajd sħiħ Xaħam tal-ikel u xaħmijiet imdewba Ġlud tal-annimali Bajd għat-tfaqqis || 20 %

Prodotti tal-Kategorija II Laħam tat-tjur u prodotti tal-laħam tat-tjur Laħam tal-fenek, laħam tal-annimali tal-kaċċa (selvaġġ/imrobbi) u prodotti tagħhom Ħalib u prodotti tal-ħalib għall-konsum uman Prodotti tal-bajd Proteini tal-annimali proċessati għall-konsum uman (100 % għall-ewwel sitt kunsinni bl-ingrossa d-Direttiva tal-Kunsill 92/118/KEE tas-17 ta’ Diċembru 1992 li tipprovdi għal rekwiżiti fir-rigward tas-saħħa tal-annimali u tas-saħħa pubblika li jirregolaw il-kummerċ u l-importazzjoni fil-Komunità ta’ prodotti mhux soġġetti għar-rekwiżiti stabbiliti f'regoli Komunitarji speċifiċi msemmija fl-Anness A(I) tad-Direttiva tal-Kunsill 89/662/KEE u, fejn jidħlu l-patoġeni, għad-Direttiva tal-Kunsill 90/425/KEE, kif emendata. Prodotti oħra tas-sajd għajr dawk imsemmijin fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/766/KEE tas-6 ta' Novembru 2006 li tistabbilixxi l-listi ta' pajjiżi terzi u territorji li minnhom l-importazzjonijiet ta' molluski bivalvi, ekinodermi, tunikati, gastropodi tal-ibħra u prodotti tas-sajd huma permessi, (notifikati fid-dokument numru C(2006) 5171), kif emendata. Molluski bivalvi Għasel || 50 %

Prodotti tal-Kategorija III Sperma Embrijuni Demel Ħalib u prodotti tal-ħalib (mhux għall-konsum uman) Ġelatina Saqajn taż-żrinġijiet u bebbux Għadam u prodotti tal-għadam Ġlud Lanżit, suf, xagħar u rix Qrun, prodotti tal-qrun, qwieqeb u prodotti tal-qwieqeb Prodotti tal-apikultura Trofej tal-kaċċa Ikel proċessat għall-annimali tad-dar Materja prima għall-manifattura ta' ikel tal-annimali tad-dar Materja prima, demm, prodotti tad-demm, glandoli u organi għall-użu farmaċewtiku jew tekniku Ħuxlief u tiben Patoġeni Proteina proċessata tal-annimali (fil-pakkett) || Minimu ta' 1 % Massimu ta’ 10 %

Proteina tal-annimali proċessata għall-konsum uman (bl-ingrossa) || 100 % għall-ewwel sitt kunsinni (il-punti 10 u 11 tal-Kapitolu II tal-Anness VII tar-Regolament (KE) Nru 1774/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Ottubru 2002 li jippreskrivi regoli tas-saħħa li jirrigwardaw prodotti sekondarji tal-annimali mhux maħsuba għall-konsum uman, kif emendat

B.2.   Importazzjoni ta’ ikel mhux mill-annimali mill-Ġeorġja lejn l-Unjoni Ewropea u mill-Unjoni Ewropea lejn il-Ġeorġja

— Bżar ħelu (Capsicum annuum), imfarrak jew mitħun — ex 0904 20 90 — Prodotti tal-bżar ħelu (curry) — 0910 91 05 — Curcuma longa (turmeric) — 0910 30 00 (Ikel – ħwawar imnixxfin) — Żejt tal-palm aħmar — ex 1511 10 90 || 10 % għaż-żebgħat tas-Sudan

B.3.   Importazzjoni fl-Unjoni Ewropea jew fil-Ġeorġja ta’ pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra

Għall-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u l-oġġetti l-oħra elenkati fl-Anness V, il-Parti B tad-Direttiva 2000/29/KE:

Il-Parti li timporta twettaq kontrolli sabiex tivverifika l-istatus fitosanitarju tal-kunsinna/i.

Il-Partijiet għandhom jivvalutaw il-ħtieġa ta’ kontrolli tal-importazzjoni tas-saħħa tal-pjanti fil-kummerċ bilaterali għall-komoditajiet imsemmija fl-Anness ta' hawn fuq bħala li joriġinaw f’pajjiżi li mhumiex fl-UE.

Frekwenza mnaqqsa ta’ kontrolli tal-importazzjoni tas-saħħa tal-pjanti tista’ tiġi stipulata għall-komoditajiet regolati bl-eċċezzjoni ta’ pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra definiti skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1756/2004 tal-11 ta' Ottubru 2004 li jispeċifika l-kondizzjonijiet dettaljati għall-evidenza meħtieġa u l-kriterji għat-tip u l-livell ta’ riduzzjoni tal-kontrolli tas-saħħa tal-pjanti ta’ ċertu pjanti, prodotti tal-pjanti jew oġġetti oħra elenkati fil-Parti B tal-Anness V għad-Direttiva tal-Kunsill 2000/29/KE.

_________________

ANNESS X

ĊERTIFIKAZZJONI

A.      Prinċipji taċ-ċertifikazzjoni

Pjanti u prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra:

Fir-rigward taċ-ċertifikazzjoni tal-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra, l-awtoritajiet kompetenti għandhom japplikaw il-prinċipji stipulati fl-ISPMs rilevanti.

Annimali u prodotti tal-annimali:

1.       L-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet għandhom jiżguraw li l-uffiċjali taċ-ċertifikazzjoni jkollhom għarfien sodisfaċenti tal-liġi veterinarja fir-rigward tal-annimali jew il-prodotti tal-annimali li għandhom jiġu ċċertifikati u, b’mod ġenerali, li huma infurmati dwar ir-regoli li għandhom jiġu segwiti għat-tfassil u l-ħruġ taċ-ċertifikati u jekk meħtieġ dwar in-natura u l-limitu tal-inkjesti, it-testijiet jew l-eżamiijiet li għandhom jitwettqu qabel iċ-ċertifikazzjoni.

2.       L-uffiċjali taċ-ċertifikazzjoni jistgħu biss jiċċertifikaw dejta li jkollhom għarfien personali tagħha jew li jistgħu jivverifikaw.

3.       L-uffiċjali taċ-ċertifikazzjoni ma għandhomx jiffirmaw ċertifikati vojta jew mhux kompluti relatati ma’ annimali jew prodotti tal-annimali li ma jkunux spezzjonaw jew li ma jkunux għadhom taħt il-kontroll tagħhom. Meta ċertifikat jiġi ffirmat fuq il-bażi ta’ ċertifikat ieħor jew attestazzjoni oħra, l-uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni għandu jkollu dak id-dokument fil-pussess tiegħu qabel ma jiffirma.

4.       Uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni jista’ jiċċertifika dejta li tkun:

(a)     ġiet ivverifikata fuq il-bażi tal-paragrafi 1, 2 u 3 ta' dan l-Anness minn persuna oħra awtorizzata mill-awtorità kompetenti u li taġixxi taħt il-kontroll ta’ dik l-awtorità, sakemm l-uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni jkun jista’ jivverifika l-preċiżjoni tad-dejta; jew

(b)     inkisbet, fil-kuntest tal-programmi ta’ monitoraġġ, b’referenza għal skemi għall-garanzija tal-kwalità rikonoxxuti uffiċjalment jew permezz ta’ sistema ta’ sorveljanza epidemjoloġika meta din tkun awtorizzata skont il-liġi veterinarja rilevanti.

5.       L-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet għandhom jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jiżguraw l-integrità taċ-ċertifikazzjoni. B’mod partikolari għandhom jiżguraw li l-uffiċjali taċ-ċertifikazzjoni maħtura minnhom:

(a)     ikollhom status li jiżgura l-imparzjalità tagħhom u li ma jkollhom l-ebda interess kummerċjali dirett fl-annimali jew fil-prodotti li jkunu qegħdin jiġu ċċertifikati jew fl-azjendi jew l-istabbilimenti li joriġinaw minnhom; u

(b)     ikunu konxji b’mod sħiħ tat-tifsira tal-kontenut ta’ kull ċertifikat li jiffirmaw.

6.       Iċ-ċertifikati għandhom jitfasslu b’mod li jiżguraw li ċertifikat speċifiku jirreferi għal kunsinna speċifika, f’lingwa li tinftiehem mill-uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni u f’mill-inqas lingwa waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Parti li timporta kif stipulat fil-Parti C ta’ dan l-Anness.

7.       Kull awtorità kompetenti għandha tkun f’pożizzjoni li tistabbilixxi rabta bejn iċ-ċertifikati u l-uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni rilevanti u tiżgura li kopja taċ-ċertifikati kollha tkun disponibbli għal perjodu li għandu jiġi ddeterminat minn dik l-awtorità kompetenti.

8.       Kull Parti għandha tintroduċi kontrolli u l-kontrolli meħtieġa biex timpedixxi l-ħruġ ta’ ċertifikazzjonijiet foloz jew qarrieqa u l-użu frodulenti ta’ ċertifikati li suppost jinħarġu għall-iskopijiet stabbiliti fil-liġi veterinarja.

9.       Bla ħsara għal kwalunkwe proċediment jew penalitajiet ġudizzjarji, l-awtoritajiet kompetenti għandhom iwettqu investigazzjonijiet jew verifiki u jieħdu l-miżuri xierqa biex jippenalizzaw kwalunkwe każ ta’ ċertifikazzjoni falsa jew qarrieqa, li jkunu ġew mgħarrfa bih. Tali miżuri jistgħu jinkludu s-sospensjoni temporanja tal-uffiċjali taċ-ċertifikazzjoni mill-kompiti tagħhom sakemm issir l-investigazzjoni. B’mod partikolari:

(a)     jekk matul il-verifiki jinstab li uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni jkun ħareġ ċertifikat frodulenti intenzjonalment, l-awtorità kompetenti għandha tieħu l-passi kollha meħtieġa biex tiżgura, sakemm ikun possibbli, li l-persuna konċernata ma tkunx tista’ terġa’ tirrepeti r-reat;

(b)     jekk matul il-verifiki jinstab li individwu jew intrapriża għamlet użu frodulenti minn ċertifikazzjoni uffiċjali jew għamlet xi tibdil fiha, l-awtorità kompetenti għandha tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tiżgura, sakemm ikun possibbli, li l-individwu jew l-intrapriża ma tkunx tista’ terġa’ tagħmel ir-reat. Tali miżuri jistgħu jinkludu ċaħda li jinħareġ ċertifikat uffiċjali lil dik il-persuna jew l-intrapriża konċernata.

B.      Ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 60(2)(a) ta' dan il-Ftehim

L-attestazzjoni tas-saħħa fiċ-ċertifikat tirrifletti l-istatus ta’ ekwivalenza tal-komodità konċernata. L-attestazzjoni tas-saħħa tiddikjara l-konformità mal-istandards ta’ produzzjoni tal-Parti li tesporta li huma rikonoxxuti bħala ekwivalenti mill-Parti li timporta.

C.      Lingwi uffiċjali għaċ-ċertifikazzjoni

1.       Importazzjoni fl-Unjoni Ewropea

Għall-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u l-oġġetti l-oħra:

Iċ-ċertifikati għandhom jitfasslu f’lingwa mifhuma mill-uffiċjal taċ-ċertifikazzjoni u f’mill-inqas lingwa uffiċjali tal-Parti li timporta.

Għall-annimali u l-prodotti tal-annimali:

Iċ-ċertifikat tas-saħħa jrid jitfassal f’mill-inqas waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Istat Membru tal-UE tad-destinazzjoni u f’waħda minn dawk tal-Istat Membru tal-UE li fih jitwettqu l-kontrolli tal-importazzjoni previsti fl-Artikolu 63 ta' dan il-Ftehim. Madankollu, Stat Membru tal-UE jista’ jaċċetta l-użu ta' lingwa uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, li mhijiex il-lingwa tiegħu.

2.       Importazzjoni fil-Ġeorġja

Iċ-ċertifikat tas-saħħa għandu jinkiteb bil-Ġeorġjan, u f’mill-inqas waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Istat Membru tal-UE li jiċċertifika.

_________________

ANNESS XI

APPROSSIMAZZJONI

________________

ANNESS XI-A

PRINĊIPJI GĦALL-EVALWAZZJONI TAL-PROGRESS FIL-PROĊESS TAL-APPROSSIMAZZJONI GĦALL-FINIJIET TAR-RIKONOXXIMENT TAL-EKWIVALENZA

Parti I — Approssimazzjoni gradwali

1.       Regoli ġenerali

Il-liġi tas-sanità, fitosanitarja u tal-benesseri tal-annimali tal-Ġeorġja għandha tiġi approssimata gradwalment lejn dik tal-Unjoni, abbażi tal-lista ta' approssimazzjoni tal-liġi tas-sanità, fitosanitarja u tal-benesseri tal-annimali tal-UE. Dik il-lista għandha tinqasam f’oqsma ta’ prijorità li jirrelataw mal-miżuri, kif definit fl-Anness IV ta' dan il-Ftehim. Għal din ir-raġuni l-Ġeorġja għandha tidentifika l-oqsma kummerċjali ta’ prijorità tagħha.

Il-Ġeorġja għandha tapprossimizza r-regoli domestiċi mal-acquis tal-UE jew billi:

(a)     timplimenta u tinfurza permezz tal-adozzjoni ta’ regoli jew proċeduri domestiċi addizzjonali r-regoli tal-acquis rilevanti tal-UE, jew

(b)     billi temenda r-regoli jew il-proċeduri domestiċi rilevanti biex tinkorpora r-regoli tal-acquis rilevanti tal-UE.

F’kwalunkwe każ, il-Ġeorġja għandha:

(a)     telimina kwalunkwe liġi, regolament jew kwalunkwe miżura oħra inkonsistenti mal-leġiżlazzjoni domestika approssimata;

(b)     tiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-leġiżlazzjoni domestika approssimata.

Il-Ġeorġja tiddokumenta din l-approssimazzjoni f'tabelli ta’ korrispondenza skont mudell li jindika d-data li fiha r-regoli domestiċi jidħol fis-seħħ u l-ġurnal uffiċjali li fih ġew ippubblikati r-regoli. Il-mudell tat-tabelli ta’ korrispondenza għall-preparazzjoni u l-evalwazzjoni huwa pprovdut fil-Parti II ta’ dan l-Anness. Jekk l-approssimazzjoni ma tkunx kompluta, l-evalwaturi[5] għandhom jiddeskrivu n-nuqqasijiet fil-kolonna provduta għall-kummenti.

Irrispettivament mill-qasam ta’ prijorità identifikat, il-Ġeorġja għandha tħejji tabelli speċifiċi ta’ korrispondenza li juru l-approssimazzjoni ta' leġiżlazzjoni ġenerali u speċifika oħra, inkluż b’mod partikolari r-regoli ġenerali marbuta ma’:

(a)     sistemi ta' kontroll:

–        suq domestiku,

–        importazzjonijiet,

(b)     saħħa u benesseri tal-annimali:

–       l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-annimali u r-reġistrazzjoni tal-movimenti tagħhom,

–       il-miżuri ta’ kontroll għall-mard tal-annimali,

–       kummerċ domestiku b'annimali ħajjin, sperma, ova u embrijuni,

–       benesseri tal-annimali fl-irziezet, matul it-trasport u l-qtil;

(c)     sikurezza tal-ikel:

–       tqegħid fis-suq ta’ ikel u għalf;

–       tikkettar, preżentazzjoni u reklamar tal-ikel inklużi pretensjonijiet nutrizzjonali u tas-saħħa,

–       kontrolli residwi,

–       regoli speċifiċi għall-għalf;

(d)     prodotti sekondarji tal-annimali;

(e)     saħħa tal-pjanti:

–       organiżmi li jagħmlu ħsara;

–       prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti;

(f)      organiżmi ġenetikament modifikati:

–       rilaxxati fl-ambjent,

–       ikel u għalf modifikat ġenetikament.

Parti II — Evalwazzjoni

1.       Proċedura u metodu

Il-liġi sanitarja, fitosanitarja u tal-benesseri tal-annimali tal-Ġeorġja koperta mill-Kapitolu 4 (Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji) tat-Titolu IV (Kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim għandha tiġi approssimata gradwalment lejn dik tal-Unjoni u għandha tkun infurzata b’mod effettiv[6].

Għandhom jitħejjew tabelli ta’ korrispondenza skont il-mudell muri fil-punt (2) ta’ dan l-Anness għal kull azzjoni singola ta' approssimazzjoni u sottomessi bl-Ingliż għal rieżami mill-evalwaturi.

Jekk ir-riżultat tal-evalwazzjoni jkun pożittiv għal miżura individwali, grupp ta’ miżuri, sistema applikabbli għal settur, subsettur, komodità jew grupp ta’ komoditajiet, għandhom japplikaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 57(4) ta’ dan il-Ftehim.

2.       Tabelli ta’ korrispondenza

2.1.    Meta jitħejjew tabelli ta’ korrispondenza, għandu jitqies dan li ġej:

L-atti tal-UE għandhom iservu ta' bażi għat-tħejjija ta’ tabella ta’ korrispondenza. Għal dan l-għan għandha tintuża l-verżjoni fis-seħħ fi żmien l-approssimazzjoni. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lil traduzzjoni preċiża fil-lingwa nazzjonali, peress li nuqqas ta' preċiżjoni lingwistika tista' twassal għal misinterpretazzjoni, b’mod partikolari jekk dawn jikkonċernaw l-ambitu tal-liġi[7].

2.2.    Mudell ta’ tabella ta’ korrispondenza:

Tabella ta’ korrispondenza

BEJN

Titolu ta’ att tal-UE, bl-aħħar emendi inkorporati:

U

It-Titolu tal-att nazzjonali

(Pubblikata fi          )

Data tal-pubblikazzjoni:

Data tal-implimentazzjoni:

Att tal-UE || Leġiżlazzjoni nazzjonali || Rimarki (mill-Ġeorġja) || Kummenti tal-evalwatur

|| || ||

Tifsira:

Att tal-UE: l-artikoli, il-paragrafi, is-subparagrafi tiegħu eċċ. jissemmew bit-titolu u r-referenza sħaħ[8] fil-kolonna tax-xellug tat-tabella ta' korrispondenza.

Leġiżlazzjoni nazzjonali: id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li jikkorrispondu mad-dispożizzjonijiet tal-Unjoni tal-kolonna tax-xellug għandhom jissemmew b’titolu u referenza sħiħa tagħhom. Il-kontenut tagħhom għandu jkun deskritt fid-dettall fit-tieni kolonna.

Rimarki mill-Ġeorġja: f'din il-kolonna l-Ġeorġja għandha tindika r-referenza jew id-dispożizzjonijiet l-oħra assoċjati ma' dan l-artikolu, il-paragrafi, is-subparagrafi eċċ. espeċjalment meta t-test tad-dispożizzjoni ma jkunx approssimat. Għandha tiġi spjegata r-raġuni rilevanti għan-nuqqas tal-approssimazzjoni.

Kummenti tal-evalwatur: Fil-każ li l-evalwaturi jikkunsidraw li l-approssimazzjoni ma ntlaħqitx, huma għandhom jiġġustifikaw din l-evalwazzjoni u jiddeskrivu n-nuqqasijiet rilevanti f’din il-kolonna.

________________

ANNESS XI-B

LISTA TAL-LEĠIŻLAZZJONI TAL-UE LI TRID TIĠI APPROSSIMATA MILL-ĠEORĠJA

Il-lista tal-approssimazzjoni stabbilita fl-Artikolu 55(4) ta’ dan il-Ftehim għandha tiġi sottomess mill-Ġeorġja fi żmien sitt xhur wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

_________________

ANNESS XII

STATUS TA' EKWIVALENZA

________________

ANNESS XIII

APPROSSIMAZZJONI TAL-LEĠIŻLAZZJONI DOGONALI

Kodiċi Doganali

Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta' Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità

Skeda: l-approssimazzjoni mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament imsemmi hawn fuq, bl-eċċezzjoni tal-Artikoli 1 sa 3, 8(1), l-ewwel inċiż, 18, 19, 94(1), 97, 113, 117(c), 129, 163 sa 165, 174, 179, 209, 210, 211, 215(4), 247 sa 253 għandha titwettaq fi żmien erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Il-Partijiet għandhom jirrieżaminaw l-approssimazzjoni tal-Artikoli 84, 130-136 li jirreferu għall-proċessar taħt kontroll doganali qabel l-iskadenza taż-żmien għall-approssimazzjoni kif stabbilit hawn fuq. L-approssimazzjoni mal-Artikoli 173, 221(3) u 236(2) għandha ssir fuq bażi tal-aħjar sforz.

Tranżitu Komuni u DAU

Il-Konvenzjoni tal-20 ta’ Mejju 1987 dwar is-Simplifikazzjoni tal-Formalitajiet fil-Kummerċ tal-Merkanzija

Il-Konvenzjoni tal-20 ta’ Mejju 1987 dwar proċedura ta’ tranżitu komuni

Skeda taż-żmien: L-approssimazzjoni mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjonijiet imsemmija hawn fuq, inkluż permezz ta' possibilità ta’ adeżjoni għal dawn il-Konvenzjonijiet mill-Ġeorġja, għandha titwettaq fi żmien erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Eżenzjonijiet mid-dazji doganali

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1186/2009 tas-16 ta’ Novembru 2009 li jistabbilixxi sistema Komunitarja ta’ eżenzjonijiet mid-dazju doganali

Skeda ta' żmien: L-approssimazzjoni mat-Titoli I u II tar-Regolament imsemmi hawn fuq għandha titwettaq fi żmien erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali

Ir-Regolament (UE) Nru 608/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Ġunju 2013 dwar l-infurzar doganali tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1383/2003

Skeda ta' żmien: l-approssimazzjoni mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament imsemmi hawn fuq, bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 26, għandha titwettaq fi żmien tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. L-obbligu tal-approssimazzjoni mar-Regolament Nru 608/2013 fih innifsu ma joħloq l-ebda obbligu fuq il-Ġeorġja li tapplika miżuri meta dritt fuq proprjetà intellettwali ma jkunx protett skont il-liġijiet u r-regolamenti sostantivi tagħha tal-proprjetà intelletwali.

________________

[1]        Ara l-Anness 2 tar-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 927/2012 tad-9 ta’ Ottubru 2012 li jemenda l-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni.

[2]        132 miljun waħda x 50 g = 6 600 t

[3]        Imballaġġ, trasferimenti, kontejners, ħamrija u midjum tat-tkabbir u kwalunkwe organiżmi oħra, oġġetti jew materjali oħra li kapaċi jiġbru fihom jew iferrxu l-pesti.

[4]        Prodotti sekondarji tal-annimali li joriġinaw biss minn annimali jew partijiet ta’ annimali, iddikjarati bħala tajbin għall-konsum uman jistgħu jidħlu fil-katina tal-għalf tal-annimali.

[5]        L-evalwaturi għandhom ikunu esperti maħtura mill-Kummissjoni Ewropea.

[6]        Għal din l-okkażjoni, tista’ tingħata għajnuna mill-esperti tal-Istati Membri tal-UE separatament jew fil-marġni tal-programmi CIB (proġetti ta’ ġemellaġġ, TAIEX eċċ.).

[7]        Biex jiffaċilitaw il-proċess tal-approssimazzjoni, verżjonijiet konsolidati ta’ ċerti partijiet ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni huma disponibbli fuq il-paġna web tal-EUR-LEX f'dan l-indirizz:

          http://eur-lex.europa.eu/RECH_menu.do?ihmlang=en

[8]        Pereżempju, kif indikat fil-paġna web tal-EUR-LEX: http://eur-lex.europa.eu/RECH_menu.do?ihmlang=en

ANNESS XVI

AKKWIST PUBBLIKU

________________

ANNESS XVI-A

LIMITI

1.       Il-limiti tal-valur imsemmija fl-Artikolu 142(3) ta' dan il-Ftehim  għandhom ikunu għaż-żewġ partijiet:

(a)     EUR 130 000 għall-kuntratti ta’ provvisti u ta’ servizzi pubbliċi mogħtija mill-awtoritajiet tal-gvern ċentrali, ħlief għal kuntratti ta’ servizzi pubbliċi definiti fit-tielet inċiż tal-punt (b) tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi;

(b)     EUR 200 000 fil-każ ta' kuntratti ta' provvista u ta' servizzi pubbliċi mhux koperti mill-punt a);

(c)     EUR 5 000 000 fil-każ ta' kuntratti ta' xogħlijiet u konċessjonijiet pubbliċi;

(d)     EUR 5 000 000 fil-każ ta' kuntratti tax-xogħlijiet fis-settur tal-utilitajiet;

(e)     EUR 400 000 fil-każ ta' kuntratti ta' provvista u ta' servizzi fis-settur tal-utilitajiet.

2.       Il-limiti msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu adattati biex jirriflettu l-limiti applikabbli taħt ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1336/2013 tat-13 ta’ Diċembru 2013 li jemenda d-Direttivi 2004/17/KE, 2004/18/KE u 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-limiti ta’ applikazzjoni għall-proċeduri tal-għoti tal-kuntratti fil-mument tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

________________

Anness XVI-B

SKEDA TA’ ŻMIEN INDIKATTIVA GĦAR-RIFORMA ISTITUZZJONALI, L-APPROSSIMAZZJONI TAL-LIĠIJIET U L-AĊĊESS GĦAS-SUQ

Fażi || || Skeda ta’ żmien indikattiva || Aċċess għas-suq mogħti lill-UE mill-Ġeorġja || Aċċess għas-suq mogħti lill-Ġeorġja mill-UE ||

1 || L-implimentazzjoni tal-Artikolu 143(2) u l-Artikolu 144 ta’ dan il-Ftehim Ftehim tal-Istrateġija tar-Riforma stabbilita fl-Artikolu 145 ta' dan il-Ftehim || Tlett snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim || Provvisti għall-awtoritajiet tal-gvern ċentrali || Provvisti għall-awtoritajiet tal-gvern ċentrali ||

2 || Approssimazzjoni u implimentazzjoni tal-elementi bażiċi tad-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u tad-Direttiva 89/665/KEE tal-Kunsill || Ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. || Provvisti għall-istat, l-awtoritajiet u l-korpi reġjonali u lokali rregolati mil-liġi pubblika || Provvisti għall-istat, l-awtoritajiet u l-korpi reġjonali u lokali rregolati mil-liġi pubblika || Annessi XVI-C u XVI-D għal dan il-Ftehim

3 || Approssimazzjoni u implimentazzjoni tal-elementi bażiċi tad-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u tad-Direttiva 92/13/KEE tal-Kunsill || Sitt snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim || Provvisti għall-entitajiet kontraenti kollha fis-settur tal-utilitajiet || Provvisti għall-entitajiet kontraenti kollha || Annessi XVI-E u XVI-F għal dan il-Ftehim

4 || Approssimazzjoni u implimentazzjoni ta’ elementi oħrajn tad-Direttiva 2004/18/KE || Seba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim || Kuntratti ta’ servizzi u ta’ xogħlijiet pubbliċi u konċessjonijiet għall-awtoritajiet kontraenti kollha || Kuntratti ta’ servizzi u ta’ xogħlijiet pubbliċi u konċessjonijiet għall-awtoritajiet kontraenti kollha || Annessi XVI-G, XVI-H u XVI-I għal dan il-Ftehim

5 || Approssimazzjoni u implimentazzjoni ta’ elementi oħrajn tad-Direttiva 2004/17/KE || Tmien snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim || Kuntratti ta’ servizzi u ta’ xogħlijiet pubbliċi għall-entitajiet kontraenti kollha fis-settur tal-utilitajiet || Kuntratti ta’ servizzi u ta’ xogħlijiet pubbliċi għall-entitajiet kontraenti kollha fis-settur tal-utilitajiet || Annessi XVI-J u XVI-K għal dan il-Ftehim

________________

ANNESS XVI-C

ELEMENTI BAŻIĊI TAD-DIRETTIVA 2004/18/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[1] (FAŻI 2)

TITOLU I

Definizzjonijiet u prinċipji ġenerali

Artikolu 1   Definizzjonijiet (paragrafi 1, 2, 8, 9, 11(a), 11(b) u 11(d), 12, 13, 14 u 15)

Artikolu 2   Prinċipji għall-għoti ta’ kuntratti

Artikolu 3   Għoti ta' drittijiet speċjali jew esklussivi: klawżola ta' nondiskriminazzjoni

TITOLU II

Regoli dwar kuntratti pubbliċi

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 4   Operaturi ekonomiċi

Artikolu 6   Kunfidenzjalità

KAPITOLU II

Kamp ta' applikazzjoni

Taqsima 1 — Livelli limiti

Artikolu 8   Kuntratti sussidjati b'aktar minn 50 % minn awtoritajiet kontraenti

Artikolu 9   Metodi biex jiġi kkalkolat il-valur stmat tal-kuntratti pubbliċi, il-ftehimiet qafas u s-sistemi dinamiċi ta' xiri.

Taqsima 2 — Sitwazzjonijiet speċifiċi

Artikolu 10 Akkwist pubbliku fil-qasam tad-difiża

Taqsima 3 — Kuntratti esklużi

Artikolu 12 Kuntratti fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, tal-enerġija, tat-trasport u tal-posta (biss meta r-regoli bażiċi tad-Direttiva 2004/17/KE jkunu ġew approssimati)

Artikolu 13 Esklużjonijiet speċifiċi fil-qasam tat-telekomunikazzjoni

Artikolu 14 Kuntratti sigrieti u kuntratti li jeħtieġu miżuri speċjali ta' sigurtà

Artikolu 15 Kuntratti mogħtija skont ir-regoli internazzjonali

Artikolu 16 Esklużjonijiet speċfiċi

Artikolu 18 Kuntratti ta' servizz mogħtija fuq il-bażi ta' dritt esklussiv

Taqsima 4 — Arranġament speċjali

Artikolu 19 Kuntratti riżervati

KAPITOLU III

Arranġamenti għal kuntratti ta' servizz pubbliku

Artikolu 20 Kuntratti ta' servizz elenkati fl-Anness II A

Artikolu 21 Kuntratti ta' servizz elenkati fl-Anness II B

Artikolu 22 Kuntratti mħallta li jinkludu servizzi elenkati fl-Anness II A u servizzi elenkati fl-Anness II B

KAPITOLU IV

Regoli speċifiċi li jirregolaw l-ispeċifikazzjonijiet u d-dokumenti tal-kuntratt

Artikolu 23 Speċifikazzjonijiet tekniċi

Artikolu 24 Varjanti

Artikolu 25 Sottokuntrattar

Artikolu 26 Kundizzjonijiet għat-twettiq tal-kuntratti

Artikolu 27 Obbligi relatati mat-taxxa, il-protezzjoni tal-ambjent, id-dispożizzjonijiet għall-protezzjoni tal-impjiegi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol

KAPITOLU V

Proċeduri

Artikolu 28 Użu ta' proċeduri miftuħa, ristretti u negozjati u ta’ djalogu kompetittiv

Artikolu 30 Każijiet li jiġġustifikaw l-użu ta' proċedura negozjata b'pubblikazzjoni minn qabel ta' avviż dwar kuntratt

Artikolu 31 Każijiet li jiġġustifikaw l-użu tal-proċedura negozjata mingħajr pubblikazzjoni ta’ avviż dwar kuntratt

KAPITOLU VI

Regoli dwar ir-reklamar u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 35 Avviżi: paragrafu 1 mutatis mutandis; paragrafu 2; l-ewwel, it-tielet u r-raba' subparagrafu tal-paragrafu 4

Artikolu 36 Forma u mod tal-pubblikazzjoni tal-avviżi: paragrafu 1; paragrafu 7

Taqsima 2 — Livelli limiti

Artikolu 38 Limiti ta’ żmien għar-riċezzjoni ta’ talbiet għall-parteċipazzjoni u għar-riċezzjoni ta’ offerti

Artikolu 39 Proċeduri miftuħa: speċifikazzjonijiet, dokumenti u informazzjoni addizzjonali

Taqsima 3 — Kontenut tal-informazzjoni u mezzi ta' trasmissjoni

Artikolu 40 Stediniet għas-sottomissjoni ta' offerta, parteċipazzjoni fid-djalogu jew negozjar

Artikolu 41 Informazzjoni għall-kandidati u l-offerenti

Taqsima 4 — Komunikazzjoni

Artikolu 42 Regoli applikabbli għall-komunikazzjoni

KAPITOLU VII

Twettiq tal-proċedura

Taqsima 1 – Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 44 Verifika tal-adegwatezza u l-għażla tal-parteċipanti u għoti tal-kuntratti

Taqsima 2 — Kriterji għall-għażla kwalitattiva

Artikolu 45 Sitwazzjoni personali tal-kandidat jew tal-offerent

Artikolu 46 Adegwatezza għall-eżerċizzju tal-attività professjonali

Artikolu 47 Qagħda ekonomika u finanzjarja

Artikolu 48 Kapaċità teknika u/jew professjonali

Artikolu 49 Standards tal-garanzija tal-kwalità

Artikolu 50 Standards tal-ġestjoni ambjentali

Artikolu 51 Dokumentazzjoni u informazzjoni addizzjonali

Taqsima 3 — Għoti tal-kuntratt

Artikolu 53 Kriterji għall-għoti tal-kuntratti

Artikolu 55 Offerti anormalment baxxi

ANNESSI mad-Direttiva 2004/18/KE.

Anness I     Lista tal-attivitajiet imsemmijin fl-Artikolu 1(2)(b)

Anness II   Servizzi msemmija fl-Artikolu 1(2)(d)

Anness II A

Anness II B

Anness V   Lista ta' prodotti msemmijin fl-Artikolu 7 rigward il-kuntratti mogħtija mill-awtoritajiet kontraenti fil-qasam tad-difiża

Anness V   Definizzjoni ta’ ċerti speċifikazzjonijiet tekniċi

Anness VII          Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviżi

Anness VII A      Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviżi dwar il-kuntratti pubbliċi

Anness X   Rekwiżiti relatati mat-tagħmir għall-aċċettazzjoni elettronika tal-offerti, it-talbiet għall-parteċipazzjoni u l-pjanijiet u l-proġetti fil-kompetizzjonijiet tad-disinn.

________________

Anness XVI-D

ELEMENTI BAŻIĊI TAD-DIRETTIVA 89/665/KEE[2] KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[3] (FAŻI 2)

Artikolu 1   Kamp ta’ applikazzjoni u disponibbiltà tal-proċeduri ta’ reviżjoni

Artikolu 2   Rekwiżiti għall-proċeduri ta’ reviżjoni

Artikolu 2a Perjodu sospensiv

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2c Limiti ta’ żmien għall-applikazzjoni ta’ reviżjoni

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività Nuqqas ta’ effettività Paragrafu 1(b) Paragrafi 2 u 3

Artikolu 2e Ksur ta’ din id-Direttiva u penali alternattivi

Artikolu 2f Limiti ta’ żmien

________________

Anness XVI-E

ELEMENTI BAŻIĊI TAD-DIRETTIVA 2004/17/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[4] (FAŻI 3)

TITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-kuntratti u l-kompetizzjonijiet tad-disinn

KAPITOLU I

Termini bażiċi

Artikolu 1     Definizzjonijiet (paragrafi 2, 7, 9, 11, 12 u 13)

KAPITOLU II

Definizzjonijiet tal-attivitajiet u l-entitajiet koperti

Taqsima 1 - Entitajiet

Artikolu 2     Entitajiet kontraenti

Taqsima 2 - Attivitajiet

Artikolu 3     Gass, sħana u elettriku

Artikolu 4     Ilma

Artikolu 5     Servizzi ta’ trasport

Artikolu 6     Servizzi postali

Artikolu 7     Esplorazzjoni għal, jew estrazzjoni ta', żejt, gass, faħam jew fjuwils solidi oħra, kif ukoll portijiet u ajruporti

Artikolu 9     Kuntratti li jkopru bosta attivitajiet

KAPITOLU III

Prinċipji ġenerali

Artikolu 10   Prinċipji għall-għoti ta’ kuntratti

TITOLU II

Regoli applikabbli għall-kuntratti

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 11   Operaturi ekonomiċi

Artikolu 13   Kunfidenzjalità

KAPITOLU II

Dispożizzjonijiet dwar il-livelli limiti u l-esklużjoni

Taqsima 1–Livelli limiti

Artikolu 16   Livelli limiti ta' kuntratti

Artikolu 17   Metodi ta' kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratti, qafas ta' ftehim u sistemi dinamiċi ta' xiri

Taqsima 2 - Kuntratti u konċessjonijiet u kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali

Sottotaqsima 2 - Esklużjonijiet applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha u għat-tipi kollha ta' kuntratti

Artikolu 19   Kuntratti mogħtija għall-finijiet ta’ bejgħ mill-ġdid jew kiri lill-partijiet terzi

Artikolu 20   Kuntratti mogħtija għall-għanijiet oħra għajr is-segwiment ta' attività koperta jew għas-segwiment ta' din l-attività f'pajjiż terz: paragrafu 1

Artikolu 21   Kuntratti li huma sigrieti jew jeħtieġu miżuri speċjali ta' sigurtà

Artikolu 22   Kuntratti mogħtija skont ir-regoli internazzjonali

Artikolu 23   Kuntratti mogħtija lil impriża assoċjata, lil impriża konġunta jew lil entità kontraenti li tifforma parti minn impriża konġunta

Sottotaqsima 3 - Esklużjonijiet applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha, imma għall-kuntratti ta' servizz biss

Artikolu 24   Kuntratti li għandhom x'jaqsmu ma' ċerti servizzi esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta' din id-Direttiva

Artikolu 25   Kuntratti ta' servizz mogħtija fuq il-bażi ta' dritt esklussiv

Sottotaqsima 4 - Esklużjonijiet applikabbli għal ċerti entitajiet kontraenti biss

Artikolu 26   Kuntratti mogħtija minn ċerti entitajiet kontraenti għax-xiri ta’ ilma u għall-provvista ta’ enerġija jew ta’ fjuwils għall-produzzjoni tal-enerġija

KAPITOLU III

Regoli applikabbli għall-kuntratti ta' servizz

Artikolu 31   Kuntratti ta' servizz elenkati fl-Anness XVII A

Artikolu 32   Kuntratti ta' servizz elenkati fl-Anness XVII B

Artikolu 33   Kuntratti ta’ servizz imħallta li jinkludu s-servizzi elenkati fl-Anness XVII A u s-servizzi elenkati fl-Anness XVII B

KAPITOLU IV

Regoli speċifiċi li jirregolaw l-ispeċifikazzjonijiet u d-dokumenti tal-kuntratt

Artikolu 34   Speċifikazzjonijiet tekniċi

Artikolu 35   Komunikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi

Artikolu 36   Varjanti

Artikolu 37   Sottokuntrattar

Artikolu 39   Obbligi relatati mat-taxxa, il-protezzjoni tal-ambjent, id-dispożizzjonijiet għall-protezzjoni tal-impjiegi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol

KAPITOLU V

Il-proċeduri

Artikolu 40   (ħlief il-punti (i) u (l) tal-paragrafu 3) Użu ta' proċeduri miftuħa, ristretti u nnegozjati

KAPITOLU VI

Regoli dwar il-pubblikazzjoni u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 41   Avviżi indikattivi perjodiċi u avviżi dwar l-eżistenza ta' sistema ta' kwalifika

Artikolu 42   Avviżi użati bħala mezz ta' sejħa għall-kompetizzjoni paragrafi 1 u 3

Artikolu 43   Avviżi dwar l-għoti ta' kuntratti (għajr għall-paragrafu 1, it-tieni u t-tielet subparagrafi)

Artikolu 44   Forma u mod tal-pubblikazzjoni tal-avviżi (għajr għall-paragrafu 2, l-ewwel subparagrafu; paragrafu 2 u paragrafi 4, 5, u 7)

Taqsima 2 – Limiti ta’ żmien

Artikolu 45   Limiti ta' żmien għall-wasla ta' talbiet għall-parteċipazzjoni u għall-wasla ta' offerti

Artikolu 46   Proċeduri miftuħa: speċifikazzjonijiet, dokumenti u informazzjoni addizzjonali

Artikolu 47   Stediniet għas-sottomissjoni ta' offerta jew għan-negozjar

Taqsima 3 - Komunikazzjoni u informazzjoni

Artikolu 48   Regoli applikabbli għall-komunikazzjoni

Artikolu 49   Informazzjoni għall-applikanti għall-kwalifika, il-kandidati u l-offerenti

KAPITOLU VII

Twettiq tal-proċedura

Artikolu 51   Dispożizzjonijiet ġenerali

Taqsima 1 - Kwalifika u għażla kwalitattiva

Artikolu 52   Rikonoxximent reċiproku rigward il-kundizzjonijiet amministrattivi, tekniċi jew finanzjarji, u ċ-ċertifikati, it-testijiet u l-evidenza

Artikolu 54   Kriterji għall-għażla kwalitattiva

Taqsima 2 – Għoti tal-kuntratt

Artikolu 55   Kriterji għall-għoti tal-kuntratti

Artikolu 57   Offerti anormalment baxxi

ANNESSI I mad-Direttiva 2004/17/KE

Anness XIII        Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviżi dwar il-kuntratti:

A. Proċeduri miftuħa

B. Proċeduri ristretti

C. Proċeduri nnegozjati

Anness XIV        Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviż dwar l-eżistenza ta' sistema ta' kwalifika

Anness XV A      Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviż indikattiv perijodiku

Anness XV B      Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviżi dwar il-pubblikazzjoni ta’ avviż perjodiku dwar profil ta’ xerrej mhux użat bħala mezz ta’ sejħa għall-kompetizzjoni

Anness XVI        Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviż dwar l-għoti ta’ kuntratt

Anness XVII A   Servizzi skont it-tifsira tal-Artikolu 31

Anness XVII B   Servizzi skont it-tifsira tal-Artikolu 32

Anness XX          Karatteristiċi li jikkonċernaw il-pubblikazzjoni

Anness XXI        Definizzjoni ta’ ċerti speċifikazzjonijiet tekniċi

Anness XXIII     Dispożizzjonijiet tal-liġi internazzjonali dwar ix-xogħol skont it-tifsira tal-Artikolu 59(4)

Anness XXIV     Rekwiżiti relatati mat-tagħmir għall-wasla b’mod elettroniku tal-offerti, it-talbiet għal parteċipazzjoni, l-applikazzjonijiet għall-kwalifiki kif ukoll il-pjanijiet u il-proġetti

________________

ANNESS XVI-F

ELEMENTI BAŻIĊI TAD-DIRETTIVA 92/13/KEE tal-KUNSILL[5] KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[6] (FAŻI 3)

Artikolu 1   Kamp ta’ applikazzjoni u disponibbiltà tal-proċeduri ta’ reviżjoni

Artikolu 2   Rekwiżiti għall-proċeduri ta’ reviżjoni

Artikolu 2a Perjodu sospensiv

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2c Limiti ta’ żmien għall-applikazzjoni ta’ reviżjoni

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività Paragrafu 1 (b) Paragrafi 2 u 3

Artikolu 2e Ksur ta’ din id-Direttiva u penali alternattivi

Artikolu 2f Limiti ta’ żmien

________________

ANNESS XVI-G

ELEMENTI OĦRA MHUX OBBLIGATORJI TAD-DIRETTIVA 2004/18/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[7] (FAŻI 4)

L-elementi tad-Direttiva 2004/18/KE stipulati f'dan l-Anness mhumiex obbligatorji iżda rakkomandati għall-approssimazzjoni. Il-Ġeorġja tista’ tapprossima dawk l-elementi fiż-żmien stabbilit f’Anness XVI-B.

TITOLU I

Definizzjonijiet u prinċipji ġenerali

Artikolu 1   Definizzjonijiet (paragrafi: 5, 6, 7, 10 u 11 (c))

TITOLU II

Regoli dwar kuntratti pubbliċi

KAPITOLU II

Kamp ta' applikazzjoni

Taqsima 2 — Sitwazzjonijiet speċifiċi

Artikolu 11 Kuntratti pubbliċi u ftehimiet qafas mogħtija minn korpi ta' xiri ċentrali

Taqsima 4 — Arranġament speċjali

Artikolu 19 Kuntratti riżervati

KAPITOLU V

Proċeduri

Artikolu 29 Djalogu kompetittiv

Artikolu 32 Ftehimiet qafas

Artikolu 33 Sistemi dinamiċi ta’ xiri

Artikolu 34 Kuntratti ta’ xogħlijiet pubbliċi regoli partikolari fuq skemi ta' abitazzjonijiet sussidjati

KAPITOLU VI

Regoli dwar ir-reklamar u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 35 Avviżi: paragrafi 3, u subparagrafi 2 u 3 tal-paragrafu 4

KAPITOLU VII

Twettiq tal-proċedura

Taqsima 2 — Kriterji għall-għażla kwalitattiva

Artikolu 52          Listi uffiċjali ta’ operaturi ekonomiċi approvati u ċertifikazzjoni minn korpi stabbiliti fil-liġi pubblika jew privata

Taqsima 3 — Għoti tal-kuntratt

Artikolu 54 Użu ta’ rkantijiet elettroniċi

________________

ANNESS XVI-H

ELEMENTI OĦRA OBBLIGATORJI TAD-DIRETTIVA 2004/18/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[8] (FAŻI 4)

TITOLU I

Definizzjonijiet u prinċipji ġenerali

Artikolu 1   Definizzjonijiet (paragrafi: 3, 4 u 11 (e))

TITOLU II

Regoli dwar kuntratti pubbliċi

KAPITOLU II Kamp ta' applikazzjoni

Taqsima 3 -Kuntratti esklużi

Artikolu 17 Konċessjonijiet ta' servizz

TITOLU III Regoli għall-konċessjonijiet ta’ xogħlijiet pubbliċi

KAPITOLU I Regli li jikkontrollaw il-konċessjonijiet ta' xogħlijiet pubbliċi

Artikolu 56 Kamp ta' applikazzjoni

Artikolu 57 Esklużjonijiet mill-kamp ta’ applikazzjoni (għajr l-aħħar paragrafu)

Artikolu 58 Pubblikazzjoni tal-avviż li jikkonċerna l-konċessjonijiet ta’ xogħlijet pubbliċi

Artikolu 59 Limitu ta’ żmien

Artikolu 60 Sottokuntrattar

Artikolu 61 Għoti ta' xogħlijiet addizzjonali lill-konċessjonarju

KAPITOLU II Regoli dwar kuntratti mogħtija minn konċessjonarji li huma awtoritajiet kontraenti

Artikolu 62 Regoli applikabbli

KAPITOLU III Regoli applikabbli għal kuntratti mogħtija minn konċessjonarji li mhumiex awtoritajiet kontraenti

Artikolu 63 Regoli dwar riklamar: limiti u eċċezzjonijiet

Artikolu 64 Pubblikazzjoni tal-avviż

Artikolu 65 Limitu ta' żmien għall-wasla tat-talbiet għall-parteċipazzjoni u l-wasla tal-offerti

TITOLU IV Regoli li jirregolaw il-kompetizzjonijiet tad-disinn

Artikolu 66 Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 67 Kamp ta' applikazzjoni

Artikolu 68 Esklużjonijiet mill-kamp ta' applikazzjoni

Artikolu 69 Avviżi

Artikolu 70 Forma u mod tal-pubblikazzjoni tal-avviżi tal-kompetizzjonijiet

Artikolu 71 Mezzi ta’ komunikazzjoni

Artikolu 72 Selezzjoni tal-kompetituri

Artikolu 73 Kompożizzjoni tal-ġurija

Artikolu 74 Deċiżjoniijet tal-ġurija

ANNESSI mad-Direttiva 2004/18/KE

Anness VII B      Informazzjoni li għandha tidher fl-avviżi tal-konċessjonijiet ta’ xogħlijiet pubbliċi

Anness VII C      Informazzjoni li għandha tidher fl-avviżi tax-xogħlijiet pubbliċi tal-konċessjonarji li mhumiex awtoritajiet kontraenti

Anness VII D      Informazzjoni li għandha tidher fl-avviżi tal-kompetizzjonijiet tad-disinn

________________

ANNESS XVI-I

ELEMENTI OĦRA TAD-DIRETTIVA 89/665/KEE[9] KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[10] (FAŻI 4)

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività Punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2d Paragrafu 5

________________

ANNESS XVI-J

ELEMENTI OĦRA MHUX OBBLIGATORJI TAD-DIRETTIVA 2004/17/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[11] (FAŻI 5)

L-elementi tad-Direttiva 2004/18/KE stipulati f'dan l-Anness mhumiex obbligatorji iżda rakkomandati għall-approssimazzjoni. Il-Ġeorġja tista’ tqarreb dawn l-elementi ta’ żmien stabbiliti f’Annex XVI-B.

TITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-kuntratti u l-kompetizzjonijiet tad-disinn

KAPITOLU I Termini bażiċi

Artikolu 1   Definizzajonijiet (paragrafi 4, 5, 6 u 8)

TITOLU II Regoli applikabbli għall-kuntratti

KAPITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 14 Ftehimiet qafas

Artikolu 15 Sistemi dinamiċi ta’ xiri

Taqsima 2 - Kuntratti u konċessjonijiet u kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali

Sottotaqsima 5 - Kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali, dispożizzjonijiet rigward korpi ta' xiri ċentrali u l-proċedura ġenerali fil-każ ta' espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni

Artikolu 28 Kuntratti riżervati

Artikolu 29 Kuntratti u ftehimiet qafas mogħtija minn korpi ta’ xiri ċentrali

KAPITOLU V Proċeduri

Artikolu 40(3)(i) u (l)

LAPITOLU VI Regoli dwar il-pubblikazzjoni u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 42 Avviżi użati bħala mezz ta' sejħa għall-kompetizzjoni: para 2

Artikolu 43 Avviżi dwar l-għoti ta' kuntratti (għajr għall-paragrafu 1, it-tieni u t-tielet subparagrafi)

KAPITOLU VII Twettiq tal-proċedura

Taqsima 2 – Għoti tal-kuntratt

Artikolu 56 Użu ta’ rkantijiet elettroniċi

ANNESS mad-Direttiva 2004/17/KE

Anness XIII        Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fl-avviżi dwar il-kuntratti:

D. Avviż simplifikat ta’ kuntratt għall-użu f’sistema dinamika ta’ xiri

________________

ANNESS XVI-K

ELEMENTI OĦRA TAD-DIRETTIVA 92/13/KEE tal-KUNSILL[12] KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[13] (FAŻI 5)

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività Punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2d Paragrafu 5

________________

ANNESS XVI-L

DISPOŻIZZJONIJIET TAD-DIRETTIVA 2004/18/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[14] BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TA' APPROSSIMAZZJONI

L-elementi elenkati f’dan l-Anness ma jkunux soġġetti għall-proċess ta’ approssimazzjoni.

TITOLU II Regoli dwar kuntratti pubbliċi

KAPITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 5   Kundizzjonijiet relatati ma' ftehimiet konklużi fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ

KAPITOLU VI Regoli dwar ir-reklamar u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 36          Forma u mod tal-pubblikazzjoni tal-avviżi: paragrafi 2, 3, 4, 5, 6 u 8

Artikolu 37          Pubblikazzjoni mhux obbligatorja

Sezzjoni 5 — Rapporti

Artikolu 43          Kontenut tar-rapporti

TITOLU V Obbligi statistiċi, setgħat eżekutorji u dispożizzjonijiet finali

Artikolu 75          Obbligi statistiċi

Artikolu 76          Kontenut tar-rapport statistiku

Artikolu 77          Kumitat Konsultattiv

Artikolu 78          Reviżjoni tal-livelli limiti

Artikolu 79          Emendi

Artikolu 80          Implimentazzjoni

Artikolu 81          Mekkaniżmi ta' monitoraġġ

Artikolu 82          Tħassir

Artikolu 83          Dħul fis-Seħħ

Artikolu 84          Destinatarji

ANESSI mad-Direttiva 2004/18/KE

Anness III         Lista ta' korpi u kategoriji ta' korpi regolati mil-liġi pubblika msemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1 (9)

Anness IV         Awtoritajiet tal-Gvern Ċentrali

Anness VIII      Karatteristiċi li jikkonċernaw il-pubblikazzjoni

Anness IX         Reġistri

Anness IX A     Kuntratti ta’ xogħlijiet pubbliċi

Anness IX B     Kuntratti ta’ provvista pubblika

Anness IX-C     Kuntratti ta' servizz pubbliku

Anness XI         Skadenzi għat-traspożizzjoni u l-applikazzjoni (Artikolu 80)

Anness XII       Tabella ta' korrelazzjoni

________________

ANNESS XVI-M

DISPOŻIZZJONIJIET TAD-DIRETTIVA 2004/17/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[15] BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TA' APPROSSIMAZZJONI

L-elementi elenkati f’dan l-Anness ma jkunux soġġetti għall-proċess ta’ approssimazzjoni.

TITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-kuntratti u l-kompetizzjonijiet tad-disinn

KAPITOLU II Definizzjonijiet tal-attivitajiet u l-entitajiet koperti

Taqsima 2 - Attivitajiet

Artikolu 8   Listi ta' entitàjiet kontraenti

TITOLU II Regoli applikabbli għall-kuntratti

KAPITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 12          Kundizzjonijiet relatati ma' ftehimiet konklużi fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.

Taqsima 2 - Kuntratti u konċessjonijiet u kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali

Subtaqsima 1

Artikolu 18          Konċessjonijiet ta' xogħlijiet u servizz

Subtaqsima 2 - Esklużjonijiet applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha u għat-tipi kollha ta' kuntratti

Artikolu 20          Kuntratti mogħtija għal għanijiet oħra għajr is-segwiment ta' attività koperta jew għas-segwiment ta' din l-attività f'pajjiż terz: paragrafu 2

Subtaqsima 5 - Kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali, dispożizzjonijiet rigward korpi ta' xiri ċentrali u l-proċedura ġenerali fil-każ ta' espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni

Artikolu 27 Kuntratti soġġetti għal arranġamenti speċjali

Artikolu 30 Proċedura biex jiġi stabbilit jekk attività speċifika hijiex esposta direttament għall-kompetizzjoni

KAPITOLU IV Regoli speċifiċi li jirregolaw l-ispeċifikazzjonijiet u d-dokumenti tal-kuntratt

Artikolu 38 Kundizzjonijiet għat-twettiq tal-kuntratti

KAPITOLU VI Regoli dwar il-pubblikazzjoni u t-trasparenza

Taqsima 1 — Pubblikazzjoni ta' avviżi

Artikolu 44          Forma u mod tal-pubblikazzjoni tal-avviżi (għall-paragrafu 2, l-ewwel subparagrafu biss; paragrafu 2, u l-paragrafi 4, 5 u 7)

Taqsima 3 - Komunikazzjoni u informazzjoni

Artikolu 50          Informazzjoni li għandha tiġi rreġistrata rigward l-għotjiet

KAPITOLU VII Twettiq tal-proċedura

Taqsima 3 - Offerti li jikkonsistu fi prodotti li joriġinaw minn pajjiżi terzi u relazzjonijiet ma' dawk il-pajjiżi

Artikolu 58          Offerti li jikkonsistu fi prodotti li joriġinaw minn pajjiżi terzi

Artikolu 59 Relazzjonijiet ma’ pajjiżi terzi fir-rigward tal-kuntratti ta’ servizz

TITOLU IV Obbligi statistiċi, setgħat eżekutorji u dispożizzjonijiet finali

Artikolu 67          Obbligi statistiċi

Artikolu 68          Kumitat Konsultattiv

Artikolu 69          Reviżjoni tal-livelli limiti

Artikolu 70          Emendi

Artikolu 71          Implimentazzjoni tad-Direttiva

Artikolu 72          Mekkaniżmi ta' monitoraġġ

Artikolu 73          Tħassir

Artikolu 74          Dħul fis-Seħħ

Artikolu 75          Destinatarji

ANNESSI mad-Direttiva 2004/17/KE

Anness I     Entitajiet kontraenti fis-setturi tat-trasport jew tat-tqassim tal-gass jew tas-sħana

Anness II   Entitajiet kontraenti fis-setturi tal-produzzjoni, tat-trasport jew tat-tqassim tal-elettriku

Anness III  Entitajiet kontraenti fis-setturi tal-produzzjoni, tat-trasport jew tat-tqassim tal-ilma tajjeb għax-xorb

Anness IV Entitajiet kontraenti fil-qasam tas-servizzi bil-ferrovija

Anness V   Entitajiet kontraenti fil-qasam tas-servizzi urbani tal-ferrovija, tat-trammijiet, tat-trolleybus jew tal-karrozza tal-linja

Anness VI Entitajiet kontraenti fis-settur tas-servizzi postali

Anness VII Entitajiet kontraenti fis-setturi tal-esplorazzjoni għal u l-estrazzjoni taż-żejt jew tal-gass

Anness VIII      Entitajiet kontraenti fis-setturi tal-esplorazzjoni għal u l-estrazzjoni tal-faħam u fjuwils solidi oħra

Anness IX         Entitajiet kontraenti fil-qasam ta’ port marittimu jew intern jew faċilitajiet ta’ terminals oħra

Anness X          Entitajiet kontraenti fil-qasam tal-istallazzjonijiet tal-ajruporti

Anness XI         Lista tal-leġiżlazzjoni msemmija fl-Artikolu 30(3)

Anness XII       Lista tal-attivitajiet professjonali kif stabbilita fl-Artikolu 1(2)

Anness XXII    Tabella sommarja tal-limit ta’ żmien stabbiliti fl-Artikolu 45

Anness XXV    Limiti ta’ żmien għat-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni

Anness XXVI   Tabella ta' korrelazzjoni

________________

ANNESS XVI-N

DISPOŻIZZJONIJIET TAD-DIRETTIVA 89/665/KEE[16] KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[17] BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TA' APPROSSIMAZZJONI

L-elementi elenkati f’dan l-Anness ma jkunux soġġetti għall-proċess ta’ approssimazzjoni.

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività Punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2d Paragrafu 4

Artikolu 3   Mekkaniżmi Korrettivi

Artikolu 3 a         Kontenut tal-avviż għat-trasparenza ex-ante volontarja

Artikolu 3 b         Proċedura ta’ Kumitat

Artikolu 4   Implimentazzjoni

Artikolu 4 a         Rieżami

________________

ANNESS XVI-O

DISPOŻIZZJONIJIET TAD-DIRETTIVA 92/13/KEE[18] TAL-KUNSILL KIF EMENDATA BID-DIRETTIVA 2007/66/KE TAL-PARTLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL[19] BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TA' APPROSSIMAZZJONI

l-elementi elenkati f’dan l-Anness ma jkunux soġġetti għall-proċess ta’ approssimazzjoni.

Artikolu 2b Derogi mill-perjodu sospensiv Punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b

Artikolu 2d          Nuqqas ta' effettività    Punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2b Paragrafu 4

Artikolu 3 a         Kontenut tal-avviż għat-trasparenza ex-ante volontarja

Artikolu 3b Proċedura ta’ Kumitat

Artikolu 8   Mekkaniżmi Korrettivi

Artikolu 12 Implimentazzjoni

Artikolu 12 a       Rieżami

________________

ANNESS XVI-P

IL-ĠEORĠJA: LISTA INDIKATTIVA TA’ KWISTJONIJIET GĦAL KOOPERAZZJONI

It-taħriġ, fil-Ġeorġja u l-pajjiżi tal-UE, tal-uffiċjali mill-Ġeorġja minn korpi tal-gvern impenjati fl-akkwist pubbliku;

It-taħriġ tal-fornituri interessati li jipparteċipaw fl-akkwist pubbliku;

L-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenza dwar l-aħjar prassi u r-regoli regolatorji fil-qasam tal-akkwist pubbliku;

It-tisħiħ tal-funzjonalità tal-websajt tal-akkwist pubbliku u l-istabbiliment ta’ sistema għall-monitoraġġ tal-akkwist pubbliku;

Konsultazzjonijiet u assistenza metodoloġika mill-Unjoni  b’applikazzjoni ta’ teknoloġiji elettroniċi moderni fil-qasam tal-akkwist pubbliku;

It-tisħiħ tal-korpi li huma responsabbli għall-garanzija ta’ politika koerenti fl-oqsma kollha relatati mal-akkwist pubbliku u l-kunsiderazzjoni (rieżami) indipendenti u imparzjali tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet kontraenti. (Ara l-Artikolu 143 (2) ta’ dan il-Ftehim)

________________

[1]        Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31ta' Marzu 2004 dwar koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi.

[2]        Id-Direttiva 89/665/KEE tal-Kunsill tal-21 ta' Diċembru 1989 dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi rigward l-applikazzjoni tal-proċeduri ta' reviżjoni għall-għoti ta' kuntratti ta' provvista pubblika u xogħlijiet pubbliċi

[3]        Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

[4]        Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u dawk postali.

[5]        Id-Direttiva tal-Kunsill 92/13/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 li tikkoordina l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw mal-applikazzjoni tar-regoli Komunitarji dwar il-proċeduri ta’ akkwist ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjoni

[6]        Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

[7]        Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi.

[8]        Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi.

[9]        Id-Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta' Diċembru 1989 dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi rigward l-applikazzjoni tal-proċeduri ta' reviżjoni għall-għoti ta' kuntratti ta' provvista pubblika u xogħlijiet pubbliċi.

[10]       Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

[11]       Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u dawk postali.

[12]       Id-Direttiva tal-Kunsill 92/13/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 li tikkoordina l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għall-applikazzjoni tar-regoli Komunitarji dwar il-proċeduri ta’ akkwist ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjoni.

[13]       Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

[14]       Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi.

[15]       Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u dawk postali.

[16]       Id-Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta' Diċembru 1989 dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi rigward l-applikazzjoni tal-proċeduri ta' reviżjoni għall-għoti ta' kuntratti ta' provvista pubblika u xogħlijiet pubbliċi.

[17]       Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

[18]       Id-Direttiva tal-Kunsill 92/13/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 li tikkoordina l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jirrelataw għall-applikazzjoni tar-regoli Komunitarji dwar il-proċeduri ta’ akkwist ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjoni.

[19]       Id-Direttiva 2007/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2007 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/665/KEE u 92/13/KEE fir-rigward tat-titjib tal-effettività tal-proċeduri ta’ reviżjoni li jikkonċernaw l-għoti ta' kuntratti pubbliċi.

ANNESS XXII

TASSAZZJONI

Il-Ġeorġja tintrabat li tapprossimizza gradwalment il-leġiżlazzjoni tagħha lejn il-leġiżlazzjoni tal-UE u l-istrumenti internazzjonali li ġejjin fiż-żmien stipulat.

Tassazzjoni indiretta

Id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta' Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud.

Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw, bl-eċċezzjoni ta’:

–        l-ambitu tal-VAT: l-Artikolu 2(1)(b) u (2), Artikoli 3 u 4;

–        l-ambitu territorjali: it-Titolu kollu: l-Artikoli 5 sa 8;

–        Persuni taxxabbli: l-Artikolu 9(2);

–        Transazzjonijiet taxxabbli: l-Artikolu 17 u l-Artikoli 20 sa 23;

–        Il-post tat-tassazzjoni: l-Artikoli 33, 34, 35, 36(2), 37, 40, 41, 42, 43(2), 50, 51, 52 u 57;

–        Fatt taxxabbli u ħlas tal-VAT: l-Artikoli 67, 68 u 69;

–        Ammont taxxabbli: akkwist intra-Komunitarju ta’ merkanzija: l-Artikoli 83 u 84;

–        Rati: l-Artikoli 100, 101 u derogi għal ċerti Stati Membri: l-Artikoli 104 sa 129;

–        Eżenzjonijiet: Tranżazzjonijiet intra-Komunitarji: l-Artikoli 138 sa 142; importazzjonijiet: l-Artikoli 143(1)(d), 145; esportazzjonijiet: l-Artikoli 146(1)(b); trasport internazzjonali: l-Artikoli 149, 150(1); kummerċ internazzjonali: l-Artikoli 162, 164, 165 u 166;

–        Tnaqqis: l-Artikolu 171(1) u l-Artikolu 172;

–        Obbligi: l-Artikoli 195, 196, 197, 200, 209, 210, 213(2), 214(1) ħlief l-Artikolu 214(1)(a) u l-Artikolu 216;

–        Fatturazzjoni: l-Artikolu 237;

–        Kontabilità: l-Artikoli 243, 245 u 249;

–        Redditi: l-Artikoli 253, 254, 257, 258 u 259;

–        Dikjarazzjonijiet rikapitulattivi: l-Artikoli 262 sa 270;

–        Obbligi li jirrigwardaw ċerti importazzjonijiet u esportazzjonijiet: l-Artikoli 274 sa 280;

–        Skemi speċjali: l-Artikoli 293, 294 u 344 sa 356; skema speċjali għall-kummerċ elettroniku: l-Artikoli 357 sa 369;

–        Derogi għal ċerti Stati Membri: l-Artikoli 370 sa 396;

–        Mixxellanji: l-Artikoli 397 sa 400;

–        Dispożizzjonijiet finali: l-Artikoli 402 sa 414;

Skeda: id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, bl-eċċezzjoni tal-lista ta' hawn fuq, għandhom jiġu implimentati fi żmien ħames snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Il-Ġeorġja żżomm id-dritt li teżenta l-provvista ta’ merkanziji u servizzi li huma eżentati skont il-Kodiċi tat-Taxxa tal-Ġeorġja mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Id-Direttiva tal-Kunsill 2011/64/UE tal-21 ta’ Ġunju 2011 dwar l-istruttura u r-rati tad-dazju tas-sisa fuq it-tabakk manifatturat

Skeda: id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandhom jiġu implimentati fi żmien ħames snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, bl-eċċezzjoni tal-Artikoli 7(2), 8, 9, 10, 11, 12 14(1), 14(2), 14(4), 18 and 19 ta’ din id-Direttiva, li għalihom se tiġi sottomessa proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni fi żmien sena mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, filwaqt li titqies il-ħtieġa tal-Ġeorġja li tiġġieled il-kuntrabandu u tiddefendi d-dħul tagħha mit-taxxi.

Id-Direttiva tal-Kunsill 2007/74/KE tal-20 ta’ Diċembru 2007 dwar l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-valur miżjud u d-dazju tas-sisa fuq oġġetti importati minn persuni li jkunu qed jivvjaġġaw minn pajjiżi terzi

Għandha tapplika t-taqsima li ġejja ta’ din id-Direttiva:

–        Taqsima 3 dwar limiti kwantitattivi

Skeda: dawn id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom jiġu implimentati fi żmien tliet snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Id-Direttiva tal-Kunsill 92/83/KEE tad-19 ta' Ottubru 1992 dwar l-armonizzazzjoni ta' l-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq l-alkoħol u x-xorb alkoħoliku

Skeda: id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom jiġu implimentati fi żmien tliet snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Il-Ġeorġja ser iżomm id-dritt li teżenta mid-dazji tas-sisa spirti prodotti minn individwi fi kwantitajiet żgħar għal konsum domestiku u mhux maħsuba għall-kummerċjalizzazzjoni.

Id-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas-27 ta' Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti tal-enerġija u l-elettriku

Skeda: id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, bl-eċċezzjoni tal-Anness 1 tagħha, għandhom jiġu implimentati fi żmien ħames snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Id-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas-16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa

Għandu japplika l-Artikolu li ġej ta’ din id-Direttiva:

–        l-Artikolu 1

Skeda: dawn id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom jiġu implimentati fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

It-Tlettax-il Direttiva tal-Kunsill 86/560/KEE tas-17 ta' Novembru 1986 fir-rigward tal-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mat-taxxi ta' ċaqliq ta' flus - Arranġamenti għar-rifond tat-taxxa fuq il-valur miżjud lil persuni taxxabbli li ma humiex stabbiliti fit-territorju tal-Komunità

Skeda: id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom jiġu implimentati fi żmien tliet snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

________________

ANNESS XXIII

STATISTIKA

L-acquis tal-UE tal-istatistika kif imsemmi fl-Artikolu 291 tal-Kapitolu 4 (Statistika), it-Titolu V (Kooperazzjoni Ekonomika) ta’ dan il-Ftehim huwa stabbilit fil-Kompendju tar-Rekwiżiti tal-Istatistika, li jiġi aġġornat kull sena, li l-Partijiet iqisu bħala anness ma’ dan il-Ftehim.

L-aħħar verżjoni disponibbli tal-Kompendju tar-Rekwiżiti tal-Istatistika tinstab fil-websajt tal-Uffiċċju tal-Istatistika tal-Unjoni Ewropea (Eurostat) f’forma elettronika fi http://epp.eurostat.ec.europa.eu

________________