52013SC0320

MT

|| IL-KUMMISSJONI EWROPEA ||

Brussell, 17.9.2013

SWD(2013) 320 final

DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI

SOMMARJU EŻEKUTTIV TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT

Li jakkumpanja d-dokument

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar sustanzi psikoattivi ġodda u għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li temenda d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta' Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta' atti kriminali u ta' pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta' drogi, rigward id-definizzjoni ta' droga

{COM(2013) 619 final} {COM(2013) 618 final} {SWD(2013) 319 final}

DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI

SOMMARJU EŻEKUTTIV TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT

Li jakkumpanja d-dokument

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar sustanzi psikoattivi ġodda u għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li temenda d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta' Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta' atti kriminali u ta' pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta' drogi, rigward id-definizzjoni ta' droga

WERREJ

1........... Introduzzjoni................................................................................................................... 4

2........... Definizzjoni tal-problema................................................................................................. 3

3........... Analiżi tas-sussidjarjetà................................................................................................... 5

4........... Għanijiet tal-politika........................................................................................................ 6

5........... Possibilitajiet politiċi u valutazzjoni................................................................................... 6

6........... L-alternattiva politika preferuta...................................................................................... 10

7........... Monitoraġġ u evalwazzjoni............................................................................................ 11

DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI

SOMMARJU TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT

Li jakkumpanja d-dokumenti

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar sustanzi psikoattivi ġodda u għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li temenda d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta' Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta' atti kriminali u ta' pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta' drogi, rigward id-definizzjoni ta' droga

1.           Introduzzjoni

Il-Valutazzjoni tal-Impatt tkopri miżuri mmirati li jnaqqsu d-disponibilità fis-suq intern ta’ sustanzi psikoattivi ġodda li joħolqu riskji għall-konsumaturi, filwaqt li jipprevjenu l-ħolqien ta’ ostakoli għall-kummerċ leġittimu.

Sustanzi psikoattivi ġodda ("highs legali") huma sustanzi naturali jew sintetiċi li jaġixxu fuq is-sistema nervuża ċentrali u jbiddlu l-funzjonijiet mentali. Ħafna sustanzi bħal dawn għandhom jew jista' jkollhom użi oħrajn (użi leġġittimi), pereżempju bħala sustanzi attivi għall-mediċini. Sustanzi psikoattivi ġodda m'humiex suġġetti għal miżuri ta' kontroll skont il-Konvenzjonijiet tan-NU dwar id-drogi, differenti minn sustanzi psikoattivi bħall-kokaina jew l-amfetamina ("drogi illeċiti").

Il-preżenza u l-firxa rapida ta' sustanzi psikoattivi ġodda fis-suq intern huwa wieħed mill-iżviluppi l-aktar ta' sfida fil-politika dwar id-droga tal-UE fl-aħħar snin. Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/387/ĠAI stabbilixxiet sistema madwar l-UE għall-iskambju tal-informazzjoni dwar dawn is-sustanzi, immexxija miċ-Ċentru Ewropew għall-Monitoraġġ tad-Droga u d-Dipendenza fuq id-Droga (European Monitoring Centre for Drugs and drug Addiction, EMCDDA) u l-Europol għall-valutazzjoni tar-riskji tagħhom minħabba s-sottomissjoni tagħhom għal pieni ta' kontroll u kriminali madwar l-UE. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-2011 ikkonkludiet li d-Deċiżjoni tal-Kunsill ma tippermettix rispons effettiv għall-isfida ppreżentata minn sustanzi psikoattivi ġodda.

2.           Definizzjoni tal-problema

Sustanzi ġodda psikoattivi, li jintużaw għal bosta użi leġittimi, qed ikunu disponibbli dejjem aktar fis-suq intern u qed jiġu kkunsmati minn numru ta' nies dejjem jikber. Ir-riskji potenzjali li għandhom dawn is-sustanzi wasslu lill-awtoritajiet biex jissottomettuhom għal bosta restrizzjonijiet, li jistgħu jwaqqfu kummerċ leġittimu u jtellfu l-iżvilupp ta' użi illeċiti. Il-kawżi ewlenin tal-problemi huma approċċi nazzjonali differenti għas-sustanzi psikoattivi ġodda u l-ineffettività tal-istrument tal-UE li jindirizza dawn is-sustanzi.

2.1.        Is-suq għal sustanzi psikoattivi ġodda

Bejn l-1997 u l-2012, l-Istati Membri rrappurtaw 290 sustanza psikoattiva ġdida. Maġġoranza kbira kienu nnotifikati minn diversi Stati Membri. Ir-rata ta' notifiki żdiedet drastikament fis-snin riċenti - minn 24 fl-2009 għal 73 fl-2012. In-numru ta' sustanzi li jistgħu jfeġġu potenzjalment jista' jkun bl-eluf.

2.1.1.     Is-suq għall-użu rikreattiv tas-sustanzi psikoattivi ġodda

Il-livelli ta' użu ta' sustanzi psikoattivi ġodda għal skopijiet rikreattivi żdiedu fis-snin riċenti u l-użu huwa predominanti fost iż-żgħażagħ. L-istħarriġ tal-Ewrobarometru tal-2011 "Youth attitudes on drugs" sab li 5 % taż-żgħażagħ fl-UE rrappurtaw li għamlu użu minn dawn is-sustanzi tal-anqas darba f'ħajjithom, b'massimu ta' 16 % fl-Irlanda.

In-numru ta' nies li użaw is-sustanzi psikoattivi ġodda s-sena l-oħra kien stmat li huwa ta' 2,2 miljun fl-UE. L-internet u n-netwerks soċjali ffaċilitaw il-firxa tagħhom madwar l-UE - l-istħarriġ ġenerali EMCDDA rreġistra żieda b'erba' darbiet fin-numru ta' ħwienet fuq l-internet li jbiegħu dawn is-sustanzi bejn l-2010 u l-2012 (minn 170 għal 690).

Fl-aħħar tliet snin, ħwienet speċjalizzati li jbiegħu sustanzi psikoattivi ġodda fetħu f'mill-anqas 13-il Stat Membru. Dawn is-sustanzi ġieli jinbiegħu wkoll minn pompi tal-petrol, ħwienet tal-kiri tal-vidjows, ħwienet tas-sess jew bejjiegħa tat-tabakk. Kumpaniji li jipproduċu dawn is-sustanzi huma bbażati barra l-UE (iċ-Ċina u l-Indja) u jadattaw b'mod rapidu għal miżuri ta' restrizzjoni minn sustanzi alternattivi li jiġu offruti. Id-daqs tas-suq għall-użu rikreattiv tas-sustanzi psikoattivi ġodda huwa stmat, permezz ta' analoġija mas-suq għall-ecstasy, f'ammont ta' EUR 0,5 biljun fis-sena.

2.1.2.     Is-suq għall-użu leġittimu tas-sustanzi psikoattivi ġodda

Ħafna sustanzi psikoattivi ġodda li huma użati b'mod rikreattiv għandhom jew jista' jkollhom użi differenti fl-industrija - eżempji jinkludu GBL (gamma-butirolakton), 1-4 BDO (1.4-butaneidol) u mCPP. Madankollu, informazzjoni komprensiva mhijiex disponibbli madwar l-UE għaliex il-ġbir ta' din l-informazzjoni mhijiex prevista bil-mekkaniżmu preżenti tal-UE u l-awtoritajiet tal-Istati Membri ma jirrappurtawx dawn l-użi sistematikament.

Mill-1997, l-EMCDDA rċeviet informazzjoni dwar l-użu leġittimu għal madwar wieħed minn ħamsa tas-sustanzi notifikati. Dan huwa proporzjon sinifikanti li jista' jkun mhuwiex stmat biżżejjed, meta wieħed jikkunsidra li dawn is-sustanzi l-ġodda huma spiss mhux magħrufin biżżejjed. Huwa preżunt li d-daqs tas-suq għal użi leġittimi huwa konsiderevoli, minħabba n-numru ta' sustanzi psikoattivi li huma preżenti fis-suq, li għad jistgħu jkunu mnedija u minħabba l-potenzjal tagħhom għal "doppju" (użu rikreattiv u fl-industrija).

2.2.        Problema 1: Riskji li jġorr miegħu l-użu rikreattiv ta' sustanzi psikoattivi ġodda

L-użu rikreattiv tas-sustanzi psikoattivi ġodda jista' jikkawża ħsara lis-saħħa u s-sigurtà tal-konsumatur, u jista' jkun ta' riskju għal u piż fuq is-soċjetà. L-aktar ħsara għas-saħħa komuni tinkludi aġitazzjoni, delirju, tachycardia, pressjoni għolja, overdose fatali, firxa ta' infezzjonijiet ġejjin mid-demm (bħall-HIV jew hepatitis C), problemi psikjatriċi, dipendenza. Ir-riskji huma ogħla meta diversi sustanzi psikoattivi ġodda jiġu kkunsmati flimkien, u b'taħlit ma' drogi illeċiti jew alkoħol. Nuqqas ta' informazzjoni dwar l-amministrazzjoni ta' dawn is-sustanzi jkompli jżid ir-riskji.

Minħabba li jistgħu jaffettwaw is-saħħa mentali u l-funzjonament soċjali, l-użu frekwenti ta' sustanzi psikoattivi ġodda jista' jkollu riskju negattiv fuq is-soċjetà, u jaffettwa ħażin il-ħajja tal-familja u l-komunità. L-użu ta' dawn is-sustanzi jista' jxekkel il-kapaċità ta' sewqan ta' karozza u jista' jwassal għal imġieba vjolenti u kriminalità. Kriminalità organizzata hija involuta sa ċertu punt limitat f'dan is-suq, l-aktar fil-bejgħ ta' dawn is-sustanzi flimkien ma' drogi illegali oħra.

L-ispiża ta' ħsarat relatati mas-saħħa ta' sustanzi psikoattivi ġodda hija stmata li tlaħħaq il-EUR 211-il miljun fis-sena u dik għall-infurzar tal-miżuri tal-liġi kriminali minn EUR 117-il miljun għal EUR 144 miljun fis-sena.

2.3.        Problema 2: Ostakoli għall-kummerċ leġittimu fis-suq intern

Il-miżuri ta' restrizzjoni introdotti minn awtoritajiet pubbliċi biex jikkontrollaw l-użu ta' sustanzi psikoattivi ġodda jistgħu jwaqqfu l-kummerċ leġittimu, billi jagħmluha aktar diffiċli għal operaturi ekonomiċi biex ikollhom aċċess għal dawn is-sustanzi, li b'hekk jikkawżaw telf ta' kummerċ. Jistgħu wkoll jagħmlu r-riċerka aktar diffiċli, u għalhekk ifixklu l-iżvilupp ta’ użi ġodda.

Ir-restrizzjonijiet ivarjaw minn Stat Membru għal ieħor u minn sustanza għal oħra. Skont it-tip ta' leġiżlazzjoni użata, huwa permess biss ċertu użu f'livell nazzjonali, u nuqqas ta' konformità hija ppenalizzata bil-liġi amministrattiva jew kriminali. Dan iwassal għal ostakoli għall-kummerċ, frammentazzjoni u kundizzjonijiet inugwali, u jagħmilha diffiċli għall-kumpaniji biex joperaw madwar is-suq intern.

Miżuri ta' restrizzjoni jista' jkollhom riskju b'reazzjoni katina fuq operaturi ekononiċi, minħabba li dawn is-sustanzi spiss jiġu użati fil-produzzjoni ta' sustanzi u oġġetti oħra. Minħabba li s-suq għal sustanzi ġodda psikoattivi probabbilment jikber u l-Istati Membri probabbilment jintroduċu aktar miżuri biex jikkontrollaw l-użu rikreattiv tagħhom,l-ostakoli għall-kummerċ leġittimu huma mistennija li jiżdiedu.

2.4.        Il-kawżi tal-problema

Il-kawżi sottostanti tal-problema huma:

· Approċċi nazzjonali differenti: id-differenzi bejn il-liġijiet tal-Istati Membri u azzjoni nazzjonali mhux koordinati jista' jkollhom effetti ħżiena fuq l-operaturi ekonomiċi fis-suq għall-użi leġittimi u fuq il-konsumaturi.

· Il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar sustanzi psikoattivi ġodda hija ineffettiva: Id-Deċiżjoni tal-Kunsill timxi bil-mod u hija reattiva, ma tipprovdix biżżejjed evidenza biex jittieħdu deċiżjonijiet xierqa u sostenibbli dwar sustanzi u hija nieqsa minn alternattivi għal miżuri ta' restrizzjoni.

2.5.        Xenarju Bażi

Jekk il-qafas preżenti jibqa' ma jinbidilx, il-problemi wisq probabbli jkomplu jiggravaw. Is-suq għall-użu rikreattiv huwa probabbli li jikber u jista' jkun jirdoppja sal-2020. L-ispejjeż tas-saħħa u soċjali assoċjati ma' disponibilità dejjem tikber u użu ta' sustanzi perikolużi jiżdied b'mod proporzjonali. Is-suq għal użi leġittimi wkoll mistenni jikber, u l-effetti negattivi ta' approċċi nazzjonali differenti u ta' leġiżlazzjoni tal-UE ineffettiva dwar il-kummerċ leġittimu se jkomplu u possibilment jiżdiedu.

3.           Analiżi tas-sussidjarjetà

L-Artikolu 114(1) TFUE jagħti s-setgħa lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill biex jadottaw il-miżuri għall-approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b’regolament jew b’azzjoni amministrattiva fi Stati Membri li għandhom bħala l-għan tagħhom l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern, filwaqt li l-Artikolu 114(3) TFUE jitlob lill-Kummissjoni biex timmira li tiżgura livell għoli ta’ saħħa, sigurtà u ħarsien tal-konsumatur f’dawn il-proposti.

L-UE għandha l-obbligu li jkun żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki kollha tal-UE (l-Artikolu 168(1) TFUE) u li tipproteġi s-saħħa, is-sigurtà u l-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi (l-Artikolu 169(1) TFUE). Biex tindirizza dawk is-sustanzi li huma ta' riskju kbir, l-UE ngħatat is-setgħa li tressaqhom fl-ambitu ta' dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali dwar it-traffikar illeċitu ta' drogi (l-Artikolu 83(1) TFUE).

L-UE hija f'pożizzjoni aħjar mill-Istati Membri biex tieħu azzjoni biex tirrestrinġi d-disponibilità fis-suq intern ta' sustanzi psikoattivi ġodda perikolużi għall-użu rikreattiv, u biex tiżgura li l-approċċi nazzjonali differenti ma jostakolawx kummerċ leġittimu. Azzjoni fil-livell tal-UE hija neċessarja biex tippermetti li sustanzi psikoattivi ġodda perikolużi jiġu identifikati u mneħħija mis-suq malajr fl-Istati Membri kollha u biex tnaqqas u tevita l-preżenza ta' ostakoli għall-kummerċ leġittimu li jirriżultaw mill-azzjoni tal-Istat Membru.

4.           Għanijiet tal-politika

L-għanijiet tal-politika prinċipali tal-azzjoni tal-UE dwar sustanzi psikoattivi ġodda huma:

· Li jitnaqqsu l-ostakoli għall-kummerċ leġittimu f'sustanzi psikoattivi ġodda u tiġi evitata l-preżenza ta' dawn l-ostakoli.

· Li jiġu protetti s-saħħa u s-sigurtà tal-konsumaturi mir-riskji li ġejjin minn sustanzi psikoattivi ġodda perikolużi.

L-għanijiet speċifiċi huma:

· Li jiġu indirizzati sustanzi li huma ta' periklu għas-saħħa, is-soċjetà u s-sigurtà, u li jqajjmu minnufih tħassib pubbliku dwar is-saħħa.

· Li titjieb il-kapaċità biex jiġu identifikati u vvalutati malajr is-sustanzi psikoattivi l-ġodda, u li jiġu indirizzati skont ir-riskji tagħhom.

· Li jiġi ffaċilitat il-kummerċ leġittimu f'dawn is-sustanzi fis-suq intern.

· Li titjieb il-konsistenza bejn reazzjonijiet nazzjonali għal sustanzi psikoattivi ġodda li jqajjmu tħassib transfruntiera u jnaqqsu r-riskju tal-ispostament tagħhom bejn l-Istati Membri.

5.           Possibilitajiet politiċi u valutazzjoni

L-alternattivi tal-politika ġew miġbura f'erba' gruppi, inkluż l-"istatus quo". L-alternattivi li jmiss ġew imwarrbin: regolamentazzjoni ta' ħwienet speċjalizzati u ta' ħwienet fuq l-internet; introduzzjoni ta' sistema ta' awtorizzazzjoni fil-livell tal-UE għal sustanzi ġodda psikoattivi; introduzzjoni ta' projbizzjoni ġenerali; waqfien tal-azzjoni tal-UE.

5.1.        Ħarsa ġenerali lejn l-alternattivi politika

Grupp 1: it-titjib tal-għarfien u l-analiżi dwar sustanzi psikoattivi ġodda

Dan il-grupp jippreżenta alternattivi għat-tisħiħ tar-riċerka fil-livell tal-UE u kapaċitajiet analitiċi dwar sustanzi psikoattivi ġodda, biex jippermetti lill-UE tipprovdi reazzjoni aktar effettiva.

(1) Status quo

L-EMCDDA u l-Europol biss jiġbru u janalizzaw informazzjoni dwar taħlita jew effetti mistennija tas-sustanzi kif sottomessi mill-Istati Membri.

(2) L-iffaċilitar ta' kooperazzjoni strutturali bejn l-EMCDDA, istituzzjonijiet ta' riċerka u laboratorji forensiċi

L-UE tipprovdi appoġġ finanzjarju għal kooperazzjoni strutturali bejn l-EMCDDA, istituzzjonijiet ta' riċerka, inkluż iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (Joint Research Centre, JRC) u laboratorji forensiċi madwar l-UE biex tappoġġa l-bżonnijiet ta' informazzjoni dwar sustanzi speċifiċi u tgħin fil-produzzjoni u t-tixrid tal-analiżi dwar is-sustanzi psikoattivi ġodda.

(3) L-istabbiliment ta' infrastruttura ta' riċerka fil-livell tal-UE

Infrastruttura ta' riċerka tkun stabbilita f'faċilità ta' riċerka eżistenti tal-UE (JRC) jew aġenzija (EMCDDA). Din ikollha l-istess kompiti bħal dawk imsemmija fl-alternattiva (2).

Grupp 2: l-indirizzar ta' sustanzi psikoattivi ġodda individwalment jew fi grupp

Dan il-grupp jippreżenta alternattivi għall-indirizzar ta' sustanzi psikoattivi ġodda, billi jivvaluta r-riskji tagħhom (u miżuri ta' adozzjoni) jew dwar sustanzi individwali jew dwar gruppi ta' sustanzi.

(1) Approċċ individwali (status quo)

Kull sustanza tkun immonitorata u vvalutata individwalmant u tittieħed deċiżjoni fuq jekk jiġux introdotti miżuri ta' restrizzjoni jew le fuq il-bażi ta' riskji speċifiċi li din ikolha.

(2) Approċċ bil-grupp ta' sustanzi

Gruppi sħaħ ta' sustanzi simili jkunu monitorati, ivvalutati u sottomessi għal miżuri ta' restrizzjoni. Il-grupp ikun definit fuq il-bażi ta' struttura kimika simili (approċċ ġeneriku) jew effett farmakoloġiku (approċċ analogu).

(3) Approċċ individwali appoġġat minn informazzjoni dwar grupp ta' sustanzi "mpoġġi flimkien b'mod intelliġenti"

Kull sustanza tkun issorveljata, ivvalutata u sottomessa għal miżuri ta' restrizzjonijiet individwalment (bħal fl-alternattiva (1)) iżda l-informazzjoni tkun miġbura fuq sustanzi oħra mill-istess grupp. Għalhekk, il-preżenza ta' ċerti sustanzi tista' tkun antiċipata iżda ssir valutazzjoni ta' riskju fuq kull sustanza individwali.

Grupp 3: miżuri temporanji

Din l-inizjattiva tippreżenta għażliet għar-restrizzjoni temporanja tad-disponibbiltà fis-suq tal-konsumatur tas-sustanzi psikoattivi ġodda suspettati li jippreżentaw riskji immedjati għas-saħħa pubblika b’evidenza ta’ każijiet rappurtati ta’ mewt u konsegwenzi gravi fuq is-saħħa assoċjati mal-konsum tagħhom, kif ukoll il-prevalenza tal-użu tas-sustanzi f’diversi Stati Membri. Ir-restrizzjonijiet ikunu attwati fl-istennija tal-valutazzjoni ta' riskju tas-sustanzi u ma japplikawx għall-użu kummerċjali u xjentifiku tagħhom, jew għal prodotti li fihom is-sustanzi awtorizzati skont leġiżlazzjoni tal-UE oħra.

(1) L-ebda miżura temporanja (status quo)

Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill, ma jkun hemm ebda possibilità li jiġu introdotti miżuri temporanji madwar l-UE. Deċiżjoni dwar jekk tiġix ristretta jew le d-disponibilità ta' sustanza tittieħed biss wara li titlesta l-valutazzjoni tar-riskju u din id-deċiżjoni tkun permanenti.

(2) Rakkomandazzjoni tal-UE biex jiġu introdotti miżuri temporanji

Il-Kummissjoni toħroġ rakkomandazzjoni lill-Istati Membri biex jintroduċu miżuri temporanji biex jirtiraw minnufih sustanza mis-suq u jipprojbixxu d-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-wiri jew l-offerta tagħha lill-konsumaturi (użu industrijali u xjentifiku jaqa’ barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-restrizzjoni). L-Istati Membri li jimplimentaw ir-rakkomandazzjoni jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li s-sustanza titneħħa mis-suq.

(3) Deċiżjoni tal-UE biex jiġu introdotti miżuri temporanji

Bħal (2) iżda l-miżuri jkunu jorbtu fuq l-Istati Membri. Id-deċiżjoni biex jiġu introdotti tittieħed mill-Kummissjoni permezz ta' att implimentattiv. Ksur ta' dawn il-miżuri jġib miegħu sanzjonijiet amministrattivi stabbiliti fil-livell nazzjonali.

Grupp 4: deċiżjoni finali fuq sustanza psikoattiva ġdida

Dan il-grupp jippreżenta alternattivi għall-indirizzar tas-sustanza ladarba titlesta valutazzjoni tar-riskju. Il-Kummissjoni tidentifika l-livell ta' riskju għas-saħħa, soċjali u għas-sigurtà, baxx, moderat jew għoli li għandha sustanza - u tiddetermina jekk u x'tip ta' miżura restrittiva għandha tiġi introdotta. Hija tikkunsidra l-kriterji li jmiss: il-ħsarat għas-saħħa kkawżati mill-konsum tas-sustanza (korriment, mard, u diffikultà fiżika u mentali); il-ħsarat għall-individwi u s-soċjetà (pereż. dwar il-funzjonament soċjali, attivitajiet ta' kriminalità organizzata, profitt illeċitu); riskju għas-sigurtà (tixrid ta' mard, impatt fuq is-sigurtà tat-triq).

(1) Deċiżjoni tal-UE għas-sottomissjoni ta' sustanzi għal miżuri ta' restrizzjoni appoġġata minn sanzjonijiet kriminali jew l-ebda azzjoni (status quo)

Fuq il-bażi tar-riżultati tal-valutazzjoni ta' riskju, l-Kummissjoni tissottometti proposta leġiżlattiva lill-Kunsill li teħtieġ li l-Istati Membri jissottomettu s-sustanza għal miżuri ta' kontroll tal-liġi kriminali (liġijiet nazzjonali applikabbli għad-drogi illeċiti japplikaw għas-sustanzi psikoattivi l-ġodda) jew tiġġustifika għaliex dan mhuwiex neċessarju. Minħabba li l-liġijiet nazzjonali dwar drogi illeċiti għandhom jikkonformaw mad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 ĠAI dwar it-traffikar tad-droga, id-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Kwadru japplikaw għas-sustanza psikoattiva l-ġdida suġġetta għal kontroll. Ikunu biss permessi l-eċċezzjonijiet għall-użu legittimu tas-sustanza previsti mill-Konvenzjonijiet tal-UE dwar id-drogi.

(2) Status quo b’żieda ta' rakkomandazzjoni tal-UE biex ikunu sottomessi sustanzi għal miżuri ta’ restrizzjoni tas-suq tal-konsumatur appoġġati minn sanzjonijiet amministrattivi

Il-Kummissjoni jkollha tliet alternattivi għal azzjoni: jekk sustanza tkun ta' riskju baxx, ma tkun introdotta ebda restrizzjoni; jekk din toħloq riskji moderati, il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri sabiex jirtiraw is-sustanza mis-suq u jipprojbixxu d-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-wiri jew l-offerta tagħha lill-konsumaturi (l-użu kummerċjali u industrijali, kif ukoll l-użu xjentifiku, ma għandhomx ikunu ristretti); jekk tkun ta' riskju qawwi, japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali bħal fl-istatus quo.

(3) Status quo b’żieda ta' deċiżjoni tal-UE għas-sottomissjoni ta' sustanzi għal miżuri ta’ restrizzjoni tas-suq tal-konsumatur appoġġati minn sanzjonijiet amministrattivi

L-istess bħal (2), iżda jekk sustanza toħloq riskji moderati l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni biex tissottomettiha għal restrizzjoni fis-suq tal-konsumatur, minflok rakkomandazzjoni, li tkun vinkolanti u tkun introdotta permezz ta’ att ta’ implimentazzjoni.

5.2.        Valutazzjoni tal-alternattivi tal-politika

Grupp 1: it-titjib tal-għarfien ta' sustanza psikoattiva ġdida

L-istatus quo ma jgħinx biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika. Ikollu impatti pożittivi baxxi fuq is-saħħa u s-sigurtà pubbliku u aċċettabilità baxxa mill-partijiet interessati. Dan ma jinkludix aktar spejjeż għall-UE u l-Istati Membri.

Kooperazzjoni strutturali bejn l-EMCDDA, istituti ta’ riċerka u l-laboratorji forensiċi jkollha impatt pożittiv qawwi. Din tagħmel l-azzjoni tal-UE aktar effettiva billi tiġġenera evidenza dwar il-ħsarat ta' sustanzi psikoattivi ġodda. Tkun teħtieġ iffinanzjar mill-baġit tal-UE ta' madwar EUR 3,7 miljun fl-2014-2020. Tgawdi minn aċċettabilità għolja tal-partijiet interessati.

Infrastruttura ta' riċerka tal-UE jkollha l-istess impatt iżda hija sproporzjonata minħabba li tiswa EUR 5,1 miljun biex titwaqqaf u EUR 1,4 miljun kull sena biex titmexxa. Għandha aċċettabilità baxxa tal-partijiet interessati.

Grupp 2: l-indirizzar ta' sustanzi psikoattivi ġodda individwalment jew fi grupp

L-approċċ individwali (status quo) jkollu impatt medju pożittiv fuq l-għanijiet tal-politika. Dan ma jtejjibx l-effettività tal-azzjoni tal-UE, minħabba li ma jsaħħaħx il-kapaċità tal-UE biex tantiċipa żviluppi tas-suq, iżda jkollu impatti pożittivi fuq is-saħħa u s-sigurtà billi jipprovdi evidenza b'saħħitha dwar ir-riskji ta' kull sustanza. Ikollu impatt pożittiv fuq l-operaturi fis-suq għall-użi leġittimi minħabba li jiġu ristretti biss sustanzi perikolużi. Igawdi minn aċċettabilità tajba mill-partijiet interessati.

L-approċċ minn gruppi ta’ sustanzi jkollha impatt medju pożittiv fuq l-għanijiet ta’ politika minħabba li jgħin biex ikunu antiċipati l-iżviluppi tas-suq u jkollu impatti pożittivi fuq is-saħħa u s-sigurtà, iżda dan ikollu impatt negattiv fuq id-drittijiet fundamentali u fuq l-operaturi fis-suq għall-użi leġittimi, billi jistgħu jiġu introdotti miżuri ta' restrizzjoni fuq sustanzi minkejja nuqqas ta’ evidenza dwar il-ħsara tagħhom. Dan iġib miegħu spejjeż baxxi għall-UE u l-Istati Membri u jgawdi minn aċċettabilità tajba tal-partijiet interessati.

L-approċċ individwali appoġġat minn informazzjoni fuq grupp ta' sustanzi "mpoġġi flimkien b'mod intelliġenti" ikollu impatt għoli pożittiv fuq l-ilħuq tal-għanijiet tal-politika għaliex jgħaqqad il-vantaġġi taż-żewġ approċċi preżenti hawn fuq. Ikollu impatti għolja fuq is-saħħa u s-sigurtà u ma jġib miegħu ebda spejjeż għall-UE u l Istati Membri. Ikollu impatt pożittiv fuq l-operaturi fis-suq għall-użi leġittimi u jgawdi minn aċċettabilità għolja tal-partijiet interessati.

Grupp 3: miżuri temporanji

In-nuqqas ta' miżuri temporanji (status quo) jkollu impatti negattivi fuq il-ksib tal-għanijiet tal-politika, minħabba li sustanzi li għandhom tendenza li jikkawżaw ħsara jkomplu jibqgħu fis-suq. Għandu aċċettabilità baxxa tal-partijiet interessati.

Rakkomandazzjoni tal-UE biex tintroduċi miżuri temporanji jkollha impatt medju pożittiv fuq l-għanijiet tal-politika għaliex sustanzi perikolużi jitneħħew malajr mis-suq tal-konsumatur. Madankollu, jibqa' r-riskju ta' spostament, minħabba t-tendenza li mhux l-Istati Membri kollha jimplimentaw ir-rakkomandazzjoni. Dan ikun ifisser spejjeż limitati għall-baġits tal-UE u l-Istati Membri (marbuta mal-implimentazzjoni). Operaturi fis-suq għall-użi leġittimi jaraw l-attivitajiet tagħhom iffaċilitati minn approċċ komuni għal ċerti sustanzi madwar l-UE. L-impatti negattivi fuq il-kummerċ u ċerti drittijiet fundamentali ta' operaturi għall-użu rikreattiv ikunu ġustifikati. Huwa proporzjonat u jgawdi minn aċċettabilità tajba mill-partijiet interessati.

L-impatti ta' deċiżjoni tal-UE biex jiġu introdotti miżuri temporanji jkunu l-istess iżda intensifikati minħabba li l-Istati Membri kollha jimplimentawha. Huwa aktar għali minn rakkomandazzjoni, iżda aktar effiċjenti fit-tnaqqis tar-riskju ta' spostament u fil-ksib ta' impatti pożittivi fuq is-saħħa pubblika. L-attivitajiet tal-operaturi fis-suq għall-użi leġittimi se jkunu faċilitati minn approċċ komuni għal ċerti sustanzi madwar l-UE. Huwa proporzjonat u jgawdi minn aċċettabilità għolja mill-partijiet interessati.

Grupp 4: deċiżjoni finali dwar sustanza psikoattiva ġdida

L-istatus quo jkollu impatti baxxi pożittivi fuq il-ksib tal-għanijiet tal-politika, minkejja li jgħin biex titjieb il-konsistenza ta' azzjoni nazzjonali, ma jippermettix li jiġu indirizzati b'mod proporzjonat sustanzi li huma ta' riskju medju. Dan ikollu impatti negattivi iżda ġustifikati fuq id-drittijiet fundamentali. Iqajjem tħassib dwar proporzjonalità u l-aċċettabilità tal-partijiet interessati hija baxxa.

Iż-żieda mal-istatus quo tal-possibilità li jiġu adottati rakkomandazzjonijiet tal-UE dwar restrizzjonijiet tas-suq tal-konsumatur ikollu impatti medju pożittivi fuq il-ksib tal-għanijiet tal-politika billi jippermetti reazzjoni li tkun aktar proporzjonata għall-ħsarat tas-sustanzi. Madankollu, jibqa' r-riskju ta' spostament. Ikollu impatti medju pożittivi fuq il-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurtà, u impatt baxx fuq il-baġits tal-UE u dawk nazzjonali (marbuta mal-infurzar). Ikollu wkoll impatti pożittivi fuq l-operaturi fis-suq għall-użu leġittimu, minħabba li l-attività tagħhom ma tiġix affettwata minn miżuri ta' restrizzjoni (riskji medji) u ċertu użu jkun awtorizzat anki fil-każ ta' sustanzi b'riskju għoli. L-impatti negattivi fuq id-drittijiet fundamentali u fuq in-negozju ta' operaturi fis-suq għall-użu rikreattivi jkunu ġustifikati. Dan ikun proporzjonat mar-riskju li jġorru magħhom is-sustanzi u jgawdi minn aċċettabilità tal-partijiet interessati.

Iż-żieda mal-istatus quo tal-possibilità li jiġu adottati rakkomandazzjonijiet tal-UE li jintroduċu miżuri ta' restrizzjoni tas-suq tal-konsumatur ikollha impatti simili, iżda dawn ikunu intensifikati minħabba li d-deċiżjoni tkun torbot fuq l-Istati Membri. Hija tkun aktar għalja mill-alternattiva ta' qabel, iżda aktar effiċjenti wkoll fit-tnaqqis tar-riskju ta' spostament u tal-impatti negattivi ta' sustanzi perikolużi fuq is-saħħa u s-sigurtà. Huwa proporzjonat u jgawdi minn aċċettabilità għolja mill-partijiet interessati.

6.           L-alternattiva politika preferuta

Valutazzjoni komparattiva tal-impatti tindika li l-kombinazzjoni li jmiss ta' alternattivi leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi għandha tkun l-aktar waħda effettiva fil-ksib tal-għanijiet:

(1) L-iffaċilitar ta' kooperazzjoni strutturali bejn l-EMCDDA, istituzzjonijiet ta' riċerka u laboratorji forensiċi.

(2) Approċċ individwali appoġġat minn informazzjoni dwar grupp ta' sustanzi "mpoġġi flimkien b'mod intelliġenti".

(3) Deċiżjoni tal-UE biex jiġu introdotti miżuri temporanji.

(4) Status quo flimkien ma' deċiżjoni tal-UE għas-sottomissjoni ta' sustanzi għal miżuri ta' restrizzjoni tas-suq appoġġati minn sanzjonijiet amministrattivi.

L-għażla preferuta jkollha impatti għolja pożittivi fuq is-saħħa u s-sigurtà pubblika. Dan ikun jippermetti azzjoni mill-UE aktar mgħaġġla minħabba li miżuri temporanji jippermettu li sustanzi li jqajmu tħassib immedjat jitneħħew mis-suq tal-konsumatur aktar kmieni u jitqassar iż-żmien meħtieġ għall-adozzjoni ta' miżuri ta' restrizzjoni (permezz ta' atti ta' implimentazzjoni) li jkunu applikabbli direttament.

L-għażla preferuta ttejjeb sew il-kapaċità tal-UE biex tantiċipa l-iżviluppi u tipprovdi reazzjonijiet xierqa għal sustanzi psikoattivi ġodda. Ikollu impatt pożittiv fuq l-operaturi fis-suq għall-użi leġittimi. Minkejja li jkollu impatti negattivi fuq l-ekonomija u d-drittijiet fundamentali fuq operaturi fis-suq għall-użu rikreattiv, dawn ikunu ġustifikati mill-bżonn li jindirizzaw ir-riskji li ġejjin mis-sustanzi, u jkunu bbilanċjati mill-impatti pożittivi fuq operaturi ekonomiċi fis-suq għall-użu leġittimu.

L-alternattiva politika preferuta ssib bilanċ tajjeb bejn il-bżonn li tipproteġi l-individwi u s-soċjetà mir-riskji li ġejjin mill-użu rikreattiv ta' sustanzi psikoattivi ġodda u l-bżonn li jitnaqqsu l-ostakoli għall-kummerċ leġittimu u tiġi evitata l-preżenza ta' dawn l-ostakoli. Tgħin ukoll tgħaqqad aħjar is-suq għall-użu leġittimu ta' sustanzi psikoattivi ġodda mas-suq intern. Billi tipprovdi sett ta' alternattivi aktar progressiv u kkalibrat aħjar, proporzjonat mal-livell ta' riskji, hija tnaqqas l-impatti negattivi ta' miżuri ta' restrizzjoni fuq operaturi ekonomiċi u konsumaturi. L-impatti pożittivi ta' din l-alternattiva politika huma akbar mill-ispejjeż tal-baġits tal-UE u tal-Istati Membri.

Din l-opinjoni tirrispetta l-prinċipju tas-sussidjarjetà għaliex tindirizza biss dawk is-sustanzi li joħolqu problemi madwar l-UE u tħalli f'idejn l-Istati Membri r-responsabilità li jitrattaw dawk li huma problema lokali. Tirrispetta wkoll il-prinċipju tal-proporzjonalità minħabba li ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex jintlaħqu l-għanijiet, billi tipprovdi miżuri maħsuba għall-livell ta' riskju tas-sustanzi.

7.           Monitoraġġ u evalwazzjoni

L-EMCDA u l-Europol jirrappurtaw kull sena dwar l-implimentazzjoni tal-istrument. Il-Kummissjoni tevalwa regolarment l-implimentazzjoni, il-funzjonament, l-effettività, l-effiċjenza u l-valur miżjud tagħha. Hija tibda valutazzjoni tal-istrument kull ħames snin u tissottometti r-riżultat lill-Parlament Ewropew u l-Kunsill, u tipproponi emendi jekk meħtieġ.