(a)

id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika ma għandux jaqbeż il-5,0 % tal-PDG fl-2012. Il-Portugall għandu jkompli jissorvelja mill-qrib l-iżviluppi fiskali u jimplimenta aktar aġġustamenti ta' politika biex tintlaħaq il-mira tal-2012. Għal dan il-għan, il-Portugall għandu jiffriża xi approprjazzjonijiet baġitarji tal-2012 għal proġetti ta' investiment li għadhom ma bdewx; iżid it-taxxi tal-bolla fuq proprjetajiet ta’ valur għoli; iżid ir-rati tat-taxxa fuq l-introjtu mill-investimenti; jantiċipa wħud mill-miżuri baġitarji tal-2013 li jaffettwaw il-benefiċċji soċjali; jimplimenta miżuri addizzjonali li jiġġeneraw iffrankar fil-konsum intermedju u li jdaħħlu dħul ieħor sabiex tiġi żgurata l-mira tad-defiċit għall-2012.

(b)

il-Portugall għandu jimmira li jnaqqas in-nefqa fl-2012 b'mill-inqas EUR 6,8 biljun, inkluż billi jnaqqas il-pagi u l-impjiegi fis-settur pubbliku; inaqqas il-pensjonijiet; iwettaq organizzazzjoni mill-ġdid komprensiva tal-amministrazzjoni ċentrali, jelimina l-ħela u ineffiċjenzi oħra; inaqqas it-trasferimenti lejn SOEs; jorganizza mill-ġdid u jnaqqas l-għadd ta’ muniċipalitajiet u parroċċi; inaqqas l-infieq fl-edukazzjoni u s-saħħa; inaqqas it-trasferimenti lejn l-awtoritajiet reġjonali u lokali; u jnaqqas in-nefqa kapitali u infiq ieħor kif stabbilit fil-Programm;

(c)

mil-lat tad-dħul, il-Portugall għandu jimplimenta miżuri ta’ dħul li jammontaw, mill-inqas, għal total ta’ EUR 3 biljun, inkluż billi jitwessgħu l-bażijiet tal-VAT permezz tat-tnaqqis tal-eżenzjonijiet u l-arranġament mill-ġdid tal-listi ta’ prodotti u servizzi soġġetti għal rati mnaqqsa, intermedji u ogħla; żieda fit-taxxi tas-sisa; twessigħ tal-bażijiet għat-taxxa korporattiva u dik fuq l-introjtu personali billi jonqsu t-tnaqqis fit-taxxi u r-reġimi speċjali; tiġi żgurata l-konverġenza tat-tnaqqis fit-taxxa fuq l-introjtu personali applikata għal introjtu minn pensjonijiet u mix-xogħol; u tibdiliet fit-tassazzjoni tal-proprjetà billi l-eżenzjonijiet jitnaqqsu b’mod sostanzjali. Dawn il-miżuri għandhom jiġu kkomplementati minn azzjoni ta’ ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa, frodi u informalità;

(d)

il-Portugall għandu jkompli jadotta miżuri biex isaħħaħ l-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi. Il-Portugall għandu jimplimenta l-miżuri previsti fil-Liġi Qafas Baġitarja l-ġdida, inkluż it-twaqqif ta’ qafas baġitarju fuq terminu medju. L-oqfsa baġitarji lokali u reġjonali għandhom jissaħħu b’mod konsiderevoli, b’mod partikolari billi l-liġijiet finanzjarji rispettivi jiġu allinjati mar-rekwiżiti tal-Liġi Qafas Baġitarja. Il-Portugall għandu jżid ir-rapportar u l-monitoraġġ tal-finanzi pubbliċi u jsaħħaħ ir-regoli u l-proċeduri ta’ eżekuzzjoni baġitarja. Il-Gvern Portugiż għandu japplika l-istrateġija għall-validazzjoni u s-saldu ta' arretrati u jħaffef l-implimentazzjoni tal-liġi ta' kontroll tal-impenji biex jiġi evitat il-ħolqien ta' arretrati ġodda. Il-Portugall għandu jimplimenta l-qafas legali u istituzzjonali l-ġdid tas-sħubijiet pubbliċi privati (PPPs). Ebda PPP ma għandha tiġi varata sakemm il-qafas il-ġdid ikun effettiv bis-sħiħ. Abbażi ta' studju mħejji minn ditta internazzjonali tal-awditjar, il-Portugall għandu jiżviluppa pjan strateġiku dettaljat, f'konformità sħiħa mal-liġi tal-Unjoni applikabbli inkluża l-liġi dwar l-akkwist pubbliku, bil-għan li jikseb gwadanji fiskali sostanzjali, filwaqt li jimminimizza l-piż tad-dejn u jiżgura tnaqqis sostenibbli fl-obbligazzjonijiet tal-gvern. Il-Portugall għandu jadotta liġi li tirregola l-ħolqien u l-funzjonament tal-SOEs fil-livelli ċentrali, reġjonali u lokali;

(e)

il-Portugall għandu japplika l-leġiżlazzjoni ġdida biex jorganizza mill-ġdid u jnaqqas konsiderevolment l-għadd ta' entitajiet tal-gvern lokali. Dawn il-bidliet għandhom jidħlu fis-seħħ sal-bidu taċ-ċiklu tal-elezzjonijiet lokali li jmiss. Barra minn hekk, il-Portugall għandu jsaħħaħ l-isforzi għar-razzjonalizzazzjoni tas-settur pubbliku billi jnaqqas l-entitajiet u jtejjeb il-kondiviżjoni tal-kompiti fil-livelli kollha tal-gvern;

(f)

il-Portugall għandu jwettaq riforma aktar profonda tal-amministrazzjoni tad-dħul billi jirrinforza r-rabtiet bejn l-Autoridade Tributária e Aduaneira u l-unitajiet tal-ġbir tad-dħul tas-Sigurtà Soċjali, inaqqas l-għadd ta' uffiċċji muniċipali u jindirizza l-ostakli li jifdal fis-sistema tal-appell tat-taxxa;

(g)

il-Portugall għandu jimplimenta l-arranġament finanzjarju mar-RAM.

(h)

il-Portugall għandu jadotta miżuri biex itejjeb l-effiċjenza u s-sostenibbiltà tal-SOEs fil-livell ċentrali, reġjonali u lokali. Il-Portugall għandu jesplora opzjonijiet sabiex jiġġestixxi l-piż kbir tad-dejn tal-SOEs, inkluż Parpública, u biex jiżgura kundizzjonijiet imtejba għal finanzjament mis-suq. Il-Portugall għandu jimmira li jilħaq bilanċ operazzjonali fil-livell tas-setturi sa tmiem l-2012;

(i)

il-Portugall għandu jkompli jimplimenta l-programm ta' privatizzazzjoni. Il-bejgħ dirett ta' Caixa Seguros, il-fergħa tal-assigurazzjoni tal-Caixa Geral de Depòsitos (CGD), jinsab għaddej;

(j)

il-Gvern Portugiż għandu jippreżenta abbozz ta’ leġiżlazzjoni lill-Parlament Portugiż sabiex jallinja l-pagamenti tat-terminazzjoni tal-impjieg mal-medja tal-Unjoni ta’ 8-12-il jum għal kull sena xogħol u sabiex joħloq fond ta’ kumpens għall-pagamenti tat-terminazzjoni tal-impjieg;

(k)

il-Portugall għandu jippromwovi żviluppi fil-pagi li jkunu konsistenti mal-għanijiet ta’ trawwim tal-ħolqien tal-impjiegi u t-titjib fil-kompetittività tal-kumpaniji bil-għan li jiġu kkoreġuti l-iżbilanċi makroekonomiċi. Matul il-perjodu tal-Programm, kwalunkwe żieda fil-pagi minimi għandha ssir biss jekk din tkun ġustifikata mill-iżviluppi ekonomiċi u tas-suq tax-xogħol. Għandhom jittieħdu miżuri biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet fl-iskemi ta’ negozjar tal-pagi attwali, inkluża leġiżlazzjoni li tiddefinixxi mill-ġdid il-kriterji u l-modalitajiet tal-estensjoni tal-ftehimiet kollettivi u biex jiġu faċilitati l-ftehimiet fil-livell tal-impriżi. Sadanittant, il-ftehimiet kollettivi ma għandhomx jiġu estiżi;

(l)

il-Portugall għandu jkompli jtejjeb l-effettività ta’ politiki attivi tiegħu għas-suq tax-xogħol f'konformità mar-riżultati tar-rapport ta' valutazzjoni u tal-pjan ta' azzjoni biex jittejjeb il-funzjonament tas-servizzi tal-impjiegi pubbliċi;

(m)

il-Portugall għandu jimplimenta l-miżuri stabbiliti fil-pjan ta’ azzjoni tiegħu biex titjieb il-kwalità tal-edukazzjoni sekondarja u vokazzjonali u t-taħriġ;

(n)

il-funzjonament tas-sistema ġudizzjarja għandu jittejjeb billi jiġu implimentati l-miżuri proposti taħt il-Pjan Direzzjonali tar-Riforma Ġudizzjarja u bl-applikazzjoni ta’ miżuri mmirati biex progressivament jiġi eliminat ix-xogħol b’lura fil-qrati u biex jitrawmu soluzzjonijiet alternattivi għat-tilwim;

(o)

il-Portugall għandu jkompli jiftaħ l-ekonomija tiegħu għall-kompetizzjoni. Il-Gvern Portuġiż għandu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżgura li ma jinħolqux ostakli għall-moviment liberu tal-kapital permezz tal-azzjoni tiegħu u, b'mod partikolari, sabiex l-Istat Portugiż jew kwalunkwe entità pubblika ma jikkonkludux, bħala azzjonisti, ftehimiet li jistgħu jfixklu l-moviment liberu tal-kapital jew jinfluwenzaw il-kontroll tal-ġestjoni tal-kumpaniji. Il-funzjonament tas-servizzi professjonali għandu jitrawwem billi jitjieb il-qafas għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali u billi jiġu eliminati restrizzjonijiet bla bżonn għall-professjonijiet regolati. Fir-rigward tal-attivitajiet ta' kostruzzjoni u dawk immobiljari, il-Portugall għandu jtaffi r-rekwiżiti għal fornituri transfruntieri filwaqt li janalizza l-ostakli għall-istabbiliment tal-fornituri tas-servizzi;

(p)

għandhom jitjiebu l-qafas tal-kompetizzjoni u dak regolatorju. Il-Portugall għandu jsaħħaħ l-indipendenza, l-awtonomija u l-governanza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali prinċipali; jimplimenta l-Liġi dwar il-Kompetizzjoni bil-għan li jtejjeb il-veloċità u l-effettività tal-infurzar tar-regoli dwar il-kompetizzjoni; u jimmonitorja l-influss ta' każijiet ġodda u jirapporta dwar il-funzjonament tal-qorti speċjalizzata għall-kompetizzjoni, ir-regolamentazzjoni u s-superviżjoni;

(q)

fis-settur tal-enerġija, il-Portugall għandu jieħu miżuri biex jiffaċilita d-dħul fis-suq u jippromwovi l-istabbiliment tas-suq tal-gass Iberjan u għandu jieħu passi ulterjuri lejn traspożizzjoni sħiħa tat-tielet Pakkett dwar l-Enerġija tal-UE. Biex jiġu żgurati l-indipendenza, l-awtonomija u s-setgħat tal-awtorità regolatorja nazzjonali previsti fit-Tielet Pakkett tal-UE dwar l-Enerġija, il-Portugall għandu jadotta l-bylaws ġodda tar-regolaturi, kif miftiehem f'Lulju 2012 mal-Kummissjoni, il-BĊE u l-FMI sat-tielet trimestru tal-2012, u għandu jiżgura li jkunu effettivi qabel l-aħħar tas-sena 2012 fil-ħin għal-liberalizzazzjoni tas-suq tal-elettriku u l-gass. Il-Portugall għandu jieħu miżuri sabiex jirrevedi l-iskemi ta' appoġġ u ta' kumpens għall-produzzjoni tal-elettriku. Il-Portugall għandu jieħu miżuri sabiex inaqqas kirjiet eċċessivi u jelimina d-dejn tariffarju sal-2020, filwaqt li jiffoka fuq skemi ta' kumpens għall-garanzija tal-enerġija, ir-reġimi speċjali (tipi ta' enerġija rinnovvabli - esklużi dawk mgħotija permezz ta' mekkaniżmi tal-offerti - u koġenerazzjoni), kif ukoll ir-reġim ordinarju (“CMECs” u “CAEs”);

(r)

f'industriji oħra tan-netwerk, b’mod partikolari s-servizzi tat-trasport, tat-telekomunikazzjoni u l-posta, il-Portugall għandu jadotta miżuri addizzjonali biex jippromwovi l-kompetizzjoni u l-flessibilità;

(s)

il-Portugall għandu jadotta għadd ta’ miżuri bl-għan li jżid l-effiċjenza tal-iskemi tal-liċenzji għall-ippjanar territorjali, liċenzji industrijali u kummerċjali u dawk għat-turiżmu. Barra minn hekk, il-Gvern Portugiż għandu janalizza u jħaffef l-applikazzjonijiet għal-liċenzji għall-proġetti ta' investiment ppjanati li baqgħu ma ssolvewx jew ma ġewx deċiżi wara aktar minn 12-il xahar;

(t)

il-Portugall għandu jipprepara pjan ta' azzjoni b'miżuri biex jiffaċilita l-aċċess għall-finanzjament u għas-swieq tal-esportazzjoni għall-kumpaniji, b'mod partikolari għall-SMEs.

(a)

id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika ma għandux jaqbeż l-4,5 % tal-PDG fl-2013. Il-baġit tal-2013 għandu jinkludi miżuri ta’ konsolidazzjoni fiskali permanenti li jammontaw għal tal-anqas 3 % tal-PDG bil-għan li jitnaqqas id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika fi ħdan il-perjodu ta’ żmien stipulat fil-paragrafu 3. Il-Gvern Portugiż għandu jesplora modi kif iżid il-propozjon tat-tnaqqis tan-nefqa fil-pakkett kumplessiv ta' konsolidazzjoni għall-2013 sabiex ikun żgurat aġġustament fiskali li jiffavorixxi t-tkabbir fuq terminu medju ta' żmien li jxaqleb lejn in-naħa tan-nefqa. Il-Gvern Portugiż għandu juża miżuri ta' kontinġenza matul l-2013 f'każ ta' xi devjazzjonijiet fid-dawl ta' riskji possibbli ta' implimentazzjoni;

(b)

il-baġit 2013 għandu jinkludi miżuri ta' dħul bħar-riforma tat-taxxa fuq l-introjtu personali permezz tas-simplifikazzjoni tal-istruttura tat-taxxa, it-twessigħ tal-bażi permezz tal-eliminazzjoni ta' ċerti benefiċċji fuq it-taxxi u ż-żieda fir-rata tat-taxxa medja filwaqt li tiżdied il-progressività, titwessa' l-bażi għat-taxxa fuq l-introjtu korporattiv, tiżdied ir-rata tat-taxxa fuq l-introjtu mill-investiment; jogħlew it-taxxi tas-sisa u jiġi introdott tibdil fit-tassazzjoni fuq il-proprjetà;

(c)

mil-lat tan-nefqa, il-baġit tal-2013 għandu jidentifika miżuri bħal tnaqqis fin-nefqa fl-amministrazzjoni ċentrali, fl-edukazzjoni, fis-saħħa u fil-benefiċċji soċjali; razzjonalizzazzjoni tat-trasferimenti soċjali pubbliċi u privati u tas-sussidji; tnaqqis fit-trasferimenti lejn awtoritajiet lokali u reġjonali; tnaqqis fin-nefqa fuq pagi billi jitnaqqas il-persunal permanenti u dak temporanju u jonqos il-ħlas tas-sahra; u nefqa operazzjonali u kapitali aktar baxxa mill-SOEs;

(d)

il-Portugall għandu jikkompleta l-eliminazzjoni tax-xogħol b'lura fil-qrati;

(e)

il-Portugall għandu jtejjeb l-ambjent tan-negozju billi jnaqqas il-piż amministrattiv permezz tal-estensjoni tar-riformi ta’ simplifikazzjoni (Punti ta’ Kuntatt Uniku – (PSC) - u proġetti li ma jesiġu l-ebda awtorizzazzjoni) għas-setturi kollha tal-ekonomija. B'mod partikolari, il-Portugall għandu jadatta l-kontenut u l-informazzjoni disponibbli fil-PSC biex jiżgura konformità mad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern (*1) u mad-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Settembru 2005 dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali (*2). Il-Portugall għandu jtaffi r-restrizzjonijiet fuq il-kreditu tal-SMEs, anki permezz tal-implimentazzjoni tad-Direttiva 2011/7/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tard fi transazzjonijiet kummerċjali (*3).

(f)

il-Portugall għandu jadatta l-kontenut u l-informazzjoni disponibbli fil-PSC fir-rigward tar-regoli applikabbli għall-44 settur speċifiku li kienu emendati sabiex jassigura l-konformità mad-Direttiva 2006/123/KE, u għandu jadatta l-kontenut u l-informazzjoni disponibbli fil-PSC fir-rigward tar-regoli applikabbli għat-13-il settur speċifiku li kienu emendati sabiex jassigura l-konformità mad-Direttiva 2005/36/KE.

(g)

il-Portugall għandu jkompli jimplimenta l-programm ta’ privatizzazzjoni tiegħu, li għandu jiġi estiż biex jinkludi kumpaniji u assi addizzjonali ma' dawk identifikati fil-Memorandum ta' Qbil għall-bejgħ jew konċessjoni f’2013.

(a)

jagħti pariri lill-banek biex jissaħħu l-bafers kollaterali tagħhom fuq bażi sostenibbli;

(b)

jiżgura li l-banek jilħqu l-mira tal-Programm tal-proporzjon tal-Grad 1 ta' 10 % mhux aktar tard minn tmiem l-2012;

(c)

jiżgura diżingranaġġ ibbilanċjat u ordinat tas-settur bankarju, li jibqa’ kritiku għall-eliminazzjoni permanenti ta’ żbilanċi fil-finanzjamenti. Il-pjanijiet ta’ finanzjament tal-banek għandhom l-għan li jnaqqsu l-proporzjon tas-self mad-depożiti għal valur indikattiv ta' madwar 120 % fl-2014 u li jnaqqsu d-dipendenza fuq il-finanzjament mill-Eurosistema fuq terminu medju. Dawk il-pjanijiet ta’ finanzjament għandhom jiġu riveduti kull tliet xhur;

(d)

ikompli jirrazzjonalizza l-CGD tal-istat;

(e)

jottimizza l-proċess għall-irkupru tal-assi ttrasferiti mill-BPN għat-tliet vetturi bi skop speċjali tal-Istat permezz tal-esternalizzazzjoni tal-ġestjoni tal-assi lil parti terza professjonali, b'mandat li gradwalment tirkupra l-assi maż-żmien. Il-gvern Portugiż għandu jagħżel il-parti li timmaniġġja l-assi permezz ta’ proċess kompetittiv ta’ offerti u fil-mandat għandu jinkludi inċentivi adegwati biex jimmassimizza l-irkupri u jimminimizza l-ispejjeż operazzjonali. Il-Gvern Portugiż għandu jiżgura t-trasferiment f'waqtu tas-sussidjarji u l-assi fiż-żewġ vetturi bi skop speċjali l-oħra tal-istat;

(f)

abbażi tas-sett ta’ proposti preliminari li jinkoraġġixxu d-diversifikazzjoni tal-alternattivi ta' finanzjamenti għas-settur korporattiv li ġew ippreżentati, għandu jiżviluppa u jevalwa l-opzjonijiet differenti mressqa bil-ħsieb li jiġu stabbiliti l-prijoritajiet. Il-Gvern Portugiż gġandu jivvaluta l-effettività ta' skemi ta' assigurazzjoni tal-kreditu għall-esportazzjoni sponsorjata mill-gvern kompatibbli mal-Unjoni bil-ħsieb li jieħu miżuri xierqa li jippromwovu l-esportazzjonijiet;

(g)

jiżgura l-arranġamenti ta' finanzjament inizjali u perjodiku għall-Fond ta' Riżoluzzjoni f'żewġ stadji – l-ewwel bl-approvazjoni ta' liġi ta' digriet dwar il-kontribuzzjonijiet tal-banek lill-Fond ta' Riżoluzzjoni sa Novembru 2012, u it-tieni bl-approvazzjoni ta' avviż superviżorju dwar il-kontribuzzjonijiet perjodiċi speċifiċi mill-banek xahar wara, jadotta avviżi superviżorji dwar il-pjanijiet tal-irkupru sa tmiem Ottubru 2012; jadotta r-regolament dwar pjanijiet ta' riżoluzzjoni sa tmiem Novembru 2012; u jadotta r-regoli applikabbli għat-twaqqif u l-operat ta’ banek tranżitorji skont ir-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni sa tmiem Ottubru 2012. Għandha tingħata prijorità lill-analiżi tal-pjanijiet tal-irkupru u ta' riżoluzzjoni sussegwenti tal-banek li huma ta’ importanza sistemika;

(h)

jistabbilixxi qafas biex l-istituzzjonijiet finanzjarji jwettqu ristrutturar tad-dejn barra l-qorti għall-unitajiet domestiċi u l-SMEs u jimplimenta pjan ta' azzjoni għas-sensibilizzazzjoni pubblika dwar l-għodda ta' ristrutturar.