EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 32012D0094
2012/94/Euratom: Council Decision of 19 December 2011 concerning the specific programme, to be carried out by means of indirect actions, implementing the Framework Programme of the European Atomic Energy Community for nuclear research and training activities (2012-2013)
2012/94/Euratom: Deċiżjoni tal-Kunsill tad- 19 ta’ Diċembru 2011 dwar il-programm speċifiku, li għandu jitwettaq permezz ta’ azzjonijiet indiretti, li jimplimenta l-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika għal riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (2012-2013)
2012/94/Euratom: Deċiżjoni tal-Kunsill tad- 19 ta’ Diċembru 2011 dwar il-programm speċifiku, li għandu jitwettaq permezz ta’ azzjonijiet indiretti, li jimplimenta l-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika għal riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (2012-2013)
ĠU L 47, 18.2.2012, p. 33–39
(BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV) Dan id-dokument ġie ppubblikat f’edizzjoni(jiet) speċjali
(HR)
No longer in force, Date of end of validity: 31/12/2013; Imħassar b' 32013R1314
18.2.2012 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
L 47/33 |
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
tad-19 ta’ Diċembru 2011
dwar il-programm speċifiku, li għandu jitwettaq permezz ta’ azzjonijiet indiretti, li jimplimenta l-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika għal riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (2012-2013)
(2012/94/Euratom)
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, u b’mod partikolari l-Artikolu 7 tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea sottomessa wara konsultazzjoni mal-Kumitat tax-Xjenza u t-Teknoloġija,
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew (1),
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (2),
Billi:
(1) |
Sforzi konġunti nazzjonali u Ewropej fil-qasam tar-riċerka u t-taħriġ huma essenzjali biex jippromwovu u jiżguraw tkabbir ekonomiku u l-benesseri taċ-ċittadini fl-Ewropa. |
(2) |
Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/93/Euratom tad-19 ta’ Diċembru 2011 dwar il-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika għar-riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (2012-2013) (3) (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ “il-Programm Kwadru”), il-Programm Kwadru għandu jiġi implimentat permezz ta’ programmi speċifiċi li jiddefinixxu regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tagħhom, jiffissaw it-tul tagħhom u jipprovdu għal mezzi meqjusa meħtieġa. |
(3) |
Il-Programm Kwadru huwa magħmul minn żewġ tipi ta’ attivitajiet: azzjonijiet indiretti fir-riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni u riċerka dwar il-fissjoni nukleari, is-sikurezza u l-protezzjoni mir-radjazzjoni, u azzjonijiet diretti għall-attivitajiet taċ-Ċentru Konġunt għar-Riċerka (JRC) fil-qasam tal-ġestjoni tal-iskart nukleari, l-impatt ambjentali, is-sigurtà u s-sikurezza, speċjalment dawk relatati mal-avvenimenti nukleari u b’kont meħud tat-tagħlimiet meħudin mill-esperjenzi preċedenti. L-azzjonijiet indiretti għandhom jiġu implimentati b’dan il-programm speċifiku. |
(4) |
Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka skont il-Programm Kwadru għandhom japplikaw għal dan il-programm speċifiku. |
(5) |
Skont l-Artikolu 101 tat-Trattat, il-Komunità kkonkludiet għadd ta’ ftehimiet internazzjonali fil-kamp tar-riċerka nukleari, u għandhom isiru sforzi sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka, bl-għan li jkun hemm aktar integrazzjoni tal-Komunità fil-komunità internazzjonali tar-riċerka. Il-kooperazzjoni internazzjonali bilaterali hija bbażata fuq qafas legali sod ta’ ftehimiet ta’ kooperazzjoni bejn il-Komunità u pajjiżi terzi. Il-Programm Kwadru huwa fundamentali għall-implimentazzjoni ta’ dawk il-ftehimiet. Għalhekk, dan il-programm speċifiku għandu jkun miftuħ għall-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi li kkonkludew ftehimiet skont dan u għandu wkoll ikun miftuħ fuq livell ta’ proġetti, u abbażi ta’ benefiċċju reċiproku, għall-parteċipazzjoni ta’ entitajiet minn pajjiżi terzi u minn organizzazzjonijiet internazzjonali għal kooperazzjoni xjentifika. |
(6) |
Dan il-programm speċifiku għandu jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli u jiżgura li tinżamm kultura adatta ta’ sikurezza. |
(7) |
Għandu jiġi żgurat l-immaniġjar finanzjarju tajjeb ta’ dan il-programm speċifiku u l-implimentazzjoni tiegħu bl-aktar mod effikaċi u faċli biex jintuża, filwaqt li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u l-aċċessibilità ta’ dan il-programm għall-parteċipanti kollha, f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (4) u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat-23 ta’ Diċembru 2002 li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 fuq ir-Regolamenti Finanzjaru li jgħodd għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (5). |
(8) |
Għandhom jittieħdu miżuri xierqa – proporzjonati għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni – biex jiġu mmonitorjati kemm l-effikaċja tal-appoġġ finanzjarju mogħti u l-effikaċja tal-użu ta’ dawn il-fondi sabiex jiġu pprevenuti l-irregolaritajiet u l-frodi. Għandhom jittieħdu wkoll il-passi neċessarji biex jiġu rkuprati l-fondi mitlufa, indebitament imħallsa jew użati skorrettament, konformement mar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002, ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2342/2002, ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (6), ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra (7) u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Mejju 1999 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) (8). |
(9) |
Kull qasam tematiku ta’ dan il-programm speċifiku għandu jkollu l-linja baġitarja tiegħu fil-baġit ġenerali tal-Unjoni. |
(10) |
Attvitajiet ta’ riċerka mwettqa taħt dan il-programm speċifiku għandhom jirrispettaw il-prinċipji fundamentali tal-etika, inklużi dawk li huma riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea, |
ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Il-programm speċifiku, li għandu jitwettaq permezz ta’ azzjonijiet indiretti, li jimplimenta l-Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika għal riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (2012 – 2013) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “il-programm speċifiku”) huwa adottat għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2012 sal-31 ta’ Diċembru 2013.
Artikolu 2
Il-programm speċifiku għandu jappoġġa l-attivitajiet għal riċerka u taħriġ dwar l-enerġija nukleari, li jkopru l-firxa kollha ta’ azzjonijiet indiretti ta’ riċerka mwettqa fl-oqsma tematiċi li ġejjin:
a) |
ir-riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni (inkluż ir-Reattur Internazzjonali Termonuklejari Sperimentali (ITER)); |
b) |
ir-riċerka dwar il-fissjoni nukleari, sikurezza u protezzjoni mir-radjazzjoni. |
L-objettivi u l-linji ġenerali tal-attivitajiet imsemmija f’dan l-artiklu huma stabiliti fl-Anness.
Artikolu 3
Skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni 2012/93/Euratom, l-ammont massimu għat-twettiq tal-programm speċifiku huwa ta’ EUR 2 327 054 000, li minnhom sa 15 % għandhom ikunu għan-nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni. Dan l-ammont għandu jitqassam kif ġej:
a) |
riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni |
EUR 2 208 809 000; |
b) |
fissjoni nukleari, sikurezza u protezzjoni mir-radjazzjoni |
EUR 118 245 000. |
Artikolu 4
L-attivitajiet kollha ta’ riċerka mwettqa taħt il-programm speċifiku għandhom jitwettqu f’konformità mal-prinċipji fundamentali tal-etika.
Artikolu 5
1. Il-programm speċifiku għandu jiġi implimentat permezz tal-iskemi ta’ finanzjament stabiliti fl-Anness II għad-Deċiżjoni 2012/93/Euratom.
2. Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka b’rabta mal-azzjonijiet indiretti stipulati fir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 139/2012 tad-19 ta’ Diċembru 2011 li jistabilixxi ir-regoli għal parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet f’azzjonijiet indiretti taħt il-Programm Kwadru tal-Kommunità Ewropeja għall-Enerġija Atomika u għad-disseminazzjoni ta’ riżultati tar-riċerka (2012 - 2013) (9) għandhom japplikaw għal dan il-programm speċifiku.
Artikolu 6
1. Il-Kummissjoni għandha tfassal programm ta’ ħidma annwali għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku, li jistabilixxi f’aktar dettall l-objettivi u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi stabiliti fl-Anness, l-iskemi ta’ finanzjament li se jintużaw għat-temi li dwarhom qed issir stedina għall-proposti, u l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni.
2. Il-programm ta’ ħidma għandu jikkunsidra l-attivitajiet rilevanti ta’ riċerka mwettqa mill-Istati Membri, stati assoċjati u organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali. Dan għandu jiġi aġġornat meta jkun jixraq.
3. Il-programm ta’ ħidma għandu jispeċifika l-kriterji li fuqhom jiġu evalwati l-proposti għal azzjonijiet indiretti taħt l-iskemi ta’ finanzjament u jintgħażlu l-proġetti. Il-kriterji għandhom ikunu dawk ta’ eċċellenza, impatt u implimentazzjoni. Rekwiżiti addizzjonali, gradazzjonijiet u livelli limitu jistgħu jiġu speċifikati jew ikkomplimentati fil-programm ta’ ħidma.
4. Il-programm ta’ ħidma jista’ jidentifika li ġej:
a) |
organizzazzjonijiet li jirċievu sottoskrizzjonijiet fil-forma ta’ miżata tas-sħubija; |
b) |
azzjonijiet ta’ appoġġ għall-attivitajiet ta’ entitajiet legali speċifiċi. |
Artikolu 7
1. Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku.
2. Għall-finijiet tal-implimentazzjoni tal-programm speċifiku l-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat konsultattiv. Il-membri ta’ dan il-kumitat jistgħu jvarjaw skond is-suġġetti differenti fuq l-aġenda tal-kumitat. Għal aspetti relatati mal-fissjoni, il-kompożizzjoni ta’ dan il-kumitat u r-regoli operazzjonali dettaljati u l-proċeduri applikabbli għalih għandhom ikunu kif stabilit fid-Deċiżjoni tal-Kunsill 84/338/Euratom, KEFA, KEE tad-29 ta’ Ġunju 1984 dwar strutturi u proċeduri għat-tmexxija u l-koordinazzjoni ta’ attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp u demostrazzjoni komunitarji (10). Għall-aspetti relatati mal-fużjoni dawn għandhom ikunu kif stabilit fid-Deċiżjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 1980 li tistabilixxi Kumitat Konsultattiv għall-programm ta’ fużjoni (11).
3. Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-kumitat fuq bażi regolari dwar il-progress kumplessiv tal-implimentazzjoni tal-programm speċifiku, u għandha tipprovdilu informazzjoni f’waqtha dwar l-azzjonijiet proposti jew iffinanzjati taħt dan il-programm speċifiku.
Artikolu 8
Il-Kummissjoni għandha tagħmel arranġamenti għall-monitoraġġ indipendenti, il-valutazzjoni u l-eżami indipendenti previsti fl-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni 2012/93/Euratom jiġi mwettaq fir-rigward tal-attivitajiet imwettqa fl-oqsma koperti mill-programm speċifiku.
Artikolu 9
Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Magħmul fi Brussell, id-19 ta’ Diċembru 2011.
Għall-Kunsill
Il-President
M. KOROLEC
(1) Opinjoni tal-15 ta' Novembru 2011 (għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Opinjoni mogħtija wara konsultazzjoni mhux obbligatorja.
(2) ĠU C 318, 29.10.2011, p.127. Opinjoni mogħtija wara konsultazzjoni mhux obbligatorja.
(3) Ara paġna 25 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.
(4) ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1.
(5) ĠU L 357, 31.12.2002, p. 1.
(6) ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1.
(7) ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2.
(8) ĠU L 136, 31.5.1999, p. 1.
(9) Ara paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.
(10) ĠU L 177, 4.7.1984, p. 25.
(11) Ma ġietx ippubblikata
ANNESS
OBJETTIVI XJENTIFIĊI U TEKNOLOĠIĊI, DESKRIZZJONI ĠENERALI TAT-TEMI U TAL-ATTIVITAJIET
I. OQSMA TEMATIĊI TAR-RIĊERKA
I.A Riċerka tal-enerġija mill-fużjoni
Għan ġenerali
L-iżvilupp tal-bażi ta’ għarfien għal ITER u t-twettiq tiegħu, bħala pass importanti lejn il-ħolqien ta’ prototipi ta’ reatturi għal impjanti tal-enerġija li jkunu sikuri, sostenibbli, ambjentalment responsabbli, u ekonomikament vijabbli.
Attivitajiet
1. Ir-realizzazzjoni tal-ITER
Il-Komunità għandha responsabbiltà speċjali fi ħdan l-Organizzazzjoni ITER bħala l-ospitu tal-proġett u għandha rwol ewlieni, partikolarment fir-rigward tal-governanza tal-Organizzazzjoni Internazzjonali ITER, l-immaniġjar u r-reklutaġġ tal-persunal, kif ukoll appoġġ ġenerali tekniku u amministrattiv.
Il-parteċipazzjoni tal-Komunità fl-ITER bħala waħda mill-Partijiet ser tinkludi aktar kontributi għall-kostruzzjoni ta’ tagħmir u stallazzjonijiet meħtieġa fis-sit tal-ITER, u appoġġ għall-proġett waqt il-kostruzzjoni.
L-attivitajiet ta’ R&Ż li jappoġġaw il-kostruzzjoni tal-ITER ser jitwettqu fl-Assoċjazzjonijiet tal-Fużjoni u l-industriji Ewropej. Dawn ser jinkludu l-iżvilupp u l-ittestjar tal-komponenti u s-sistemi.
2. R&Ż bi tħejjija għall-operazzjoni ITER
Programm ta’ fiżika u teknoloġija ffukat ser jimmira li jikkonsolida l-għażliet tal-proġett ITER u jipprepara għall-bidu mgħaġġel tal-operazzjoni ITER. Se jitwettaq permezz ta’ attivitajiet sperimentali, teoretiċi u ta’ mmodellar koordinati bl-użu tal-faċilitajiet JET u apparat ieħor sperimentali u komputazzjonali rilevanti. Ser jiżgura li l-Ewropa tħalli l-impatt neċessarju fuq il-proġett ITER, u jħejji għal rwol Ewropew qawwi fl-esplojtazzjoni tiegħu. Hija ser tinkludi:
— |
il-valutazzjoni tat-teknoloġiji speċifiċi ewlenin għall-operazzjoni ITER permezz tal-esplojtazzjoni tat-Titjibiet JET (l-ewwel ħajt, sistemi ta’ tisħin, dijanjostiċi simili għal tal-ITER); |
— |
esplorazzjoni tax-xenarji tat-tħaddim tal-ITER permezz ta’ esperimenti mmirati fuq il-JET u faċilitajiet oħra, u attivitajiet ta’ mudellar ikkoordinati. |
3. Attivitajiet teknoloġiċi limitati bi tħejjija għad-DEMO
Teknoloġiji u materjali ewlenin meħtieġa għal-liċenzjar, il-kostruzzjoni u l-operazzjoni tal-impjant tal-enerġija DEMO ser jiġu żviluppati aktar fl-Assoċjazzjonijiet tal-Fużjoni u fl-industrija sabiex jiġu ttestjati fl-ITER u biex l-industrija Ewropea tiġi ppożizzjonata biex tkun kapaċi tibni d-DEMO u tiżviluppa impjanti tal-enerġija mill-fużjoni fil-futur. Ser jiġu implimentati l-attivitajiet li ġejjin:
— |
aktar xogħol mit-tim tal-proġett dedikat fuq l-Attivitajiet ta’ Validazzjoni ta’ Inġinerija u ta’ Disinn ta’ Inġinerija biex isiru t-tħejjijiet għall-kostruzzjoni tal-Faċilità Internazzjonali għall-Irradjazzjoni ta’ Materjali tal-Fużjoni, li ser tintuża għall-ittestjar ta’ materjali għal impjant tal-enerġija mill-fużjoni, |
— |
l-iżvilupp, l-ittestjar tal-irradjazzjoni u l-immudellar ta’ materjali b’attivazzjoni baxxa u radjureżistenti; l-iżvilupp tat-teknoloġiji ewlenin meħtieġa għat-tħaddim ta’ impjanti tal-enerġija mill-fużjoni, inklużi kutri; attivitajiet ta’ disinn kunċettwali tad-DEMO, inklużi aspetti ta’ sikurezza u ambjentali. |
4. Attivitajiet ta’ R&Ż għat-terminu twil
Waqt li jibni fuq l-attivitajiet speċifikament relatati mal-ITER u d-DEMO, il-programm speċifiku ser jiżviluppa kompetenzi u jkabbar il-bażi ta’ għarfien fil-kampijiet strateġikament rilevanti għall-impjanti tal-enerġija mill-fużjoni futuri. Dawn l-attivitajiet ta’ riċerka ser itejbu l-fattibilità teknika u vijabilità ekonomika tal-enerġija mill-fużjoni. Azzjonijiet speċifiċi taħt il-Programm Kwadru ser jinkludu attivitajiet limitati kif ġej:
— |
studju ta’ kunċetti mtejba għall-iskemi tal-konfinament manjetiku, inkluż stellaraturi. Ix-xogħol ser jikkonċentra fuq il-preparazzjoni tal-operazzjoni tal-istellaratur W7-X, l-utilizzazzjoni tal-apparati eżistenti għall-espansjoni tal-bażijiet tad-data sperimentali, u l-valutazzjoni tal-prospetti futuri għal dawn il-konfigurazzjonijiet, |
— |
esperiment, teorija, u aktar immudellar bl-għan aħħari ta’ fehim komprensiv tal-plażmi tal-fuzjoni għar-reatturi, |
— |
studji dwar l-aspetti soċjoxjentifiċi u dwar l-ekonomija tal-ġenerazzjoni tal-enerġija mill-fużjoni, u azzjonijiet immirati għall-promozzjoni ta’ kuxjenza pubblika u l-fehim tal-fużjoni. |
5. Ir-riżorsi umani, l-edukazzjoni u t-taħriġ – nibnu l-”Ġenerazzjoni ITER”
L-iżgurar ta’ riżorsi umani xierqa u livell għoli ta’ kooperazzjoni fil-qasam tematiku tal-fużjoni, għall-ħtiġijiet tal-ITER kemm għat-terminu immedjat kif ukoll għat-terminu medju, u għal aktar żvilupp tal-fużjoni, ser jiġu indirizzati permezz ta’:
— |
l-appoġġ għall-mobilità ta’ riċerkaturi bejn l-organizzazzjonijiet parteċipi fil-programm speċifiku, sabiex jiġu promossi l-kollaborazzjoni u l-integrazzjoni aħjar tal-attivitajiet tar-riċerka, u biex iseddqu l-kooperazzjoni internazzjonali, |
— |
it-taħriġ f’livell għoli għal inġinierija u riċerkaturi f’livell postgradwati u postdottorali, inkluż l-użu ta’ faċilitajiet bħal pjattaformi ta’ taħriġ u ta’ seminars u workshops speċjalizzati, u t-trawwim tal-kooperazzjoni fost l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni ogħla. |
6. L-infrastrutturi
Ir-realizzazzjoni tal-ITER fl-Ewropa, fil-qafas internazzjonali pprovdut mill-Organizzazzjoni ITER, ser iżżid b’dimensjoni Ewropea qawwija mal-infrastrutturi l-ġodda tar-riċerka.
7. It-trasferiment tat-teknoloġija, l-involviment tal-industrija u l-innovazzjoni
L-ITER ser jeħtieġ strutturi organizzazzjonali aktar flessibbli biex jippermettu li l-proċess ta’ innovazzjoni u l-progress teknoloġiku jiġu ttrasferiti malajr għall-industrija, b’hekk jippermettu lill-industrija Ewropea ssir aktar kompetittiva. Dan ser jiġi indirizzat:
— |
il-promozzjoni tal-innovazzjoni u l-iskambju ta’ għarfien espert ma’ universitajiet, istituti ta’ riċerka u industrija relatati, inkluża interazzjoni adatta mal-organizzazzjoni ITER u l-Impriża Konġunta Ewropea tal-Enerġija għall-Fużjoni (F4E) (bl-għoti ta’ opportunità ugwali lis-sħab fl-industrija biex jipparteċipaw, skont ir-regoli għall-akkwist rilevanti tal-Unjoni), |
— |
bl-inkuraġġiment għall-ġenerazzjoni ta’ brevetti, |
— |
bil-promozzjoni tal-Forum tal-Innovazzjoni tal-Industrija tal-Fużjoni, li ser jiżviluppa pjan direzzjonali għat-teknoloġija tal-fużjoni u inizjattivi tal-iżvilupp tar-riżorsi umani, b’enfasi fuq l-innovazzjoni u l-potenzjal għall-forniment ta’ prodotti u servizzi ġodda. |
I.B Fissjoni nukleari, sikurezza u protezzjoni mir-radjazzjoni
Objettivi ġenerali
L-istabbiliment ta’ bażi xjentifika u teknika soda sabiex jiġu aċċelerati l-iżviluppi prattiċi għall-ġestjoni aktar sikura ta’ skart radjuattiv b’ħajja twila, li ttejjeb b’mod partikolari s-sikurezza, filwaqt li tikkontribwixxi għall-effiċjenza tar-riżorsi u l-kosteffettività tal-enerġija nukleari u tiżgura sistema ta’ protezzjoni robusta u soċjalment aċċettabbli għall-bniedem u l-ambjent kontra l-effetti tar-radjazzjoni jonizzanti.
Attivitajiet
Ser jittieħdu azzjonijiet indiretti fil-fissjoni nukleari u r-radjuprotezzjoni fil-ħames oqsma prinċipali ta’ attività speċifikati hawn taħt. Fid-dawl tal-enfasi rinfurzata fuq is-sikurezza nukleari li tikkontribwixxi għar-riorjentazzjoni tar-riċerka nukleari, l-oqsma tal-istallazzjoni tas-sigurtà, il-protezzjoni mir-radjazzjoni (inklużi l-użi mediċi), u l-valutazzjoni tar-riskju ser jirċievu l-akbar attenzjoni possibbli. Hemm konnessjonijiet importanti mar-riċerka fis-Seba’ Programm Kwadru tal-Unjoni adottat permezz tad-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 18 ta’ Diċembru 2006 dwar is-Seba’ Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta’ riċerka, ta’ żvilupp teknoloġiku u ta’ dimostrazzjoni (2007-2013) (1), partikolarment fl-oqsma tal-enerġija, l-istandards Ewropej, l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-protezzjoni tal-ambjent, is-saħħa, ix-xjenza tal-materjali, il-governanza, l-infrastrutturi komuni, is-sigurtà, il-kultura tas-sikurezza. Il-kooperazzjoni internazzjonali ser tiġi inkoraġġuta f’ħafna attivitajiet ta’ riċerka, b’fokus speċjali fuq is-sikurezza tal-istallazzjonijiet nukleari, u din ser issir f’kollaborazzjoni mal-fora rilevanti tekniċi u tal-partijiet interessati kif deskritt fil-ħsieb dwar il-fissjoni nukleari, sikurezza u protezzjoni mir-radjazzjoni fil-Punt I.B tal-Anness I tad-Deċiżjoni 2012/93/Euratom.
1. Ġestjoni ta’ skart radjuattiv aħħari
Studji tal-inġinerija u dimostrazzjoni ta’ disinji ta’ mħażen ġeoloġiċi sabiex titħejja l-implimentazzjoni waqt li tiġi żgurata s-sikurezza operattiva. Studji li jikkontribwixxu għal fehim aħjar tal-iskart u l-imġiba tagħhom matul iż-żmien, l-iżvilupp ta’ metodoloġiji robusti għall-valutazzjoni tal-prestazzjoni u s-sikurezza, l-investigazzjoni tal-governanza u l-kwistjonijiet tas-soċjetà relatati mal-aċċettazzjoni mill-pubbliku u attivitajiet oħrajn jiġi enfasizzat l-iżvilupp ta’ fehma Ewropea komuni dwar il-kwistjonijiet prinċipali relatati mal-ġestjoni u d-disponiment tal-iskart.
2. Is-sistemi tar-reatturi
Waqt li jiġi rispettat l-objettiv ġenerali, riċerka li tenfasizza l-operazzjoni sikura tas-sistemi ta’ reatturi kollha (inklużi l-faċilitajiet taċ-ċiklu tal-karburant nukleari) li jintużaw fl-Ewropa jew, safejn meħtieġ sabiex tinżamm il-kompetenza esperta ġenerali dwar is-sikurezza nukleari fl-Ewropa, dawk it-tipi ta’ reatturi li jistgħu jintużaw fil-futur, li jiffukaw esklużivament fuq l-aspetti ta’ sikurezza. Dan jinkludi l-valutazzjoni u l-immaniġjar tal-ħajja operatorja tal-impjanti, il-kultura tas-sikurezza (minimizzar tar-riskju ta’ żball uman jew organizzazzjonali), metodoloġiji avvanzati ta’ valutazzjoni tas-sikurezza, għodod numeriċi ta’ simulazzjoni, l-istrumentazzjoni u l-kontroll, il-prevenzjoni u l-mitigazzjoni ta’ aċċidenti gravi, ma’ attivitajiet assoċjati biex jottimizzaw l-immaniġjar tal-għarfien u jżommu l-livell tal-kompetenzi.
L-attivitajiet jinkludu attivitajiet ta’ riċerka bażiċi u ewlenin trasversali (bħax-xjenza materjali) (2) u, waqt li jiffukaw esklużivament fuq l-aspetti ta’ sikurezza, l-istudju ta’ reatturi futuri u l-aspetti kollha taċ-ċiklu tal-karburant bħad-diviżjonar u t-trasmutazzjoni.
3. Il-protezzjoni mir-radjazzjoni
L-attivitajiet f’dan il-qasam ser jiffokaw fuq:
— |
Kwantifikazzjoni aħjar tar-riskji għas-saħħa għal esponimenti baxxi u prolungati, inkluża l-varjabbiltà individwali, permezz ta’ studji epidemjoloġiċi u fehim aħjar tal-mekkaniżmi minn riċerka fil-bijoloġija ċellulari u molekulari. |
— |
Titjib fis-sikurezza u l-effikaċja tal-użijiet mediċi tar-radjazzjoni permezz ta’ żviluppi teknoloġiċi ġodda u l-ksib ta’ bilanċ xieraq bejn il-benefiċċji u r-riskji ta’ dawn l-użijiet. |
— |
It-titjib fil-koerenza u l-integrazzjoni tal-immaniġjar tal-emerġenzi u ġestjoni ta’ wara l-aċċidenti fl-Ewropa permezz tal-iżvilupp ta’ għodod u strateġiji komuni u d-dimostrazzjoni tal-effikaċja tagħhom f’ambjenti operazzjonali. |
— |
F’oqsma oħrajn, l-attivitajiet nazzjonali ta’ riċerka ser ikunu integrati b’mod aktar effettiv kif jitqies meħtieġ. |
4. L-infrastrutturi
Fejn hemm valur miżjud Ewropew ċar b’mod speċjali biex tiġi stabbilita massa kritika, jingħata appoġġ għad-disinn, il-modernizzar, il-kostruzzjoni u/jew l-operazzjoni ta’ infrastrutturi ta’ riċerka ewlenin meħtieġa fi kwalunkwe qasam tematiku ta’ hawn fuq, inkluż l-iffaċilitar tal-aċċess adatt għall-infrastrutturi eżistenti u futuri għall-ħaddiema individwali fir-riċerka u t-timijiet tar-riċerka.
5. Ir-riżorsi umani u t-taħriġ (3)
Koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali u l-provvista tal-ħtiġijiet ġenerali ta’ taħriġ fix-xjenza u t-teknoloġija nukleari permezz ta’ firxa ta’ strumenti, inklużi dawk kompetittivi, bħala parti mill-appoġġ ġenerali għar-riżorsi umani fl-oqsma tematiċi kollha. Dan jinkludi appoġġ għall-korsijiet ta’ taħriġ u netwerks ta’ taħriġ, u miżuri biex is-settur isir aktar attraenti għal xjenzjati u inġiniera żgħażagħ u tittejjeb il-koordinazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni tal-Unjoni sabiex jiġi żgurat li l-kwalifiki jkunu ekwivalenti fl-Istati Membri kollha.
II. ASPETTI ETIĊI
Waqt l-implimentazzjoni ta’ dan il-programm u fl-attivitajiet ta’ riċerka li joħorġu minnu, għandhom jiġu rispettati prinċipji fundamentali tal-etika. Dawn jinkludu, fost l-oħrajn, il-prinċipji riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, inklużi dawn li ġejjin: il-protezzjoni tad-dinjità tal-bniedem u l-ħajja tal-bniedem, il-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza, kif ukoll l-annimali u l-ambjent skont il-liġi tal-Komunità u l-aħħar verżjonijiet tal-konvenzjonijiet, il-linji gwida u l-kodiċi ta’ kondotta internazzjonali rilevanti, eż. id-Dikjarazzjoni ta’ Ħelsinki, il-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Bijomediċina ffirmata f’Oviedo fl-4 ta’ April 1997 u l-Protokolli Addizzjonali tagħha, il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, id-Dikjarazzjoni Universali dwar il-ġenoma tal-bniedem u d-drittijiet tal-bniedem adottata mill-UNESCO, il-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Armi Bijoloġiċi u Tossiniċi, it-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura, u r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa.
Ser jittieħed kont ukoll tal-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew ta’ Konsulenti dwar l-Implikazzjonijiet Etiċi tal-Bijoteknoloġija (1991-1997) u l-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji godda (mill-1998 ’il quddiem).
B’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà u d-diversità ta’ approċċi eżistenti fl-Ewropa, il-parteċipanti fi proġetti ta’ riċerka għandhom ikunu konformi mal-leġiżlazzjoni, ir-regolamenti u r-regolamenti etiċi kurrenti fil-pajjiżi fejn titwettaq ir-riċerka. Fi kwalunkwe każ, japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali u l-ebda riċerka pprojbita fi kwalunkwe Stat Membru jew pajjiż ieħor partikolari ma tiġi appoġġata mill-finanzjament Komunitarju sabiex titwettaq f’dak l-Istat Membru jew pajjiż.
Fejn xieraq, dawk li jwettqu proġetti ta’ riċerka għandhom ifittxu l-approvazzjoni tal-kumitati etiċi nazzjonali jew lokali rilevanti qabel ma jinbdew l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp teknoloġiku. Reviżjoni etika ser tiġi wkoll implimentata sistematikament mill-Kummissjoni għal proposti li jittrattaw kwistjonijiet etikament sensittivi jew fejn aspetti etiċi ma jkunux ġew indirizzati b’mod adegwat. F’każijiet speċifiċi tista’ ssir revizjoni etika matul l-implimentazzjoni ta’ proġett.
L-Artikolu 13 tat-Trattat dwar il-Funzjomanemt tal-Unjoni Ewropea jeħtieġ li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħti kull rigward lill-ħtiġiet tal-benesseri tal-annimali meta tifformula u timplimenta linji politiċi tal-Unjoni inkluża r-riċerka. Id-Direttiva tal-Kunsill 86/609/KEE tal-24 ta’ Novembru 1986 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar il-protezzjoni tal-annimali użati għall-għanijiet sperimentali u għanijiet oħra xjentifiċi (4) teħtieġ li l-esperimenti kollha jkunu disinjati b’tali mod li jevitaw dieqa u uġigħ u tbatija bla bżonn għall-annimali sperimentali; li jintuża numru minimu ta’ annimali; u li jiġu involuti annimali bl-aktar grad baxx ta’ sensittività newropsikoloġika; li jiġu kkawżati l-inqas uġigħ, tbatija, dieqa jew ħsara dejjiema. L-alterazzjoni tal-wirt ġenetiku tal-annimali u l-klonazzjoni tal-annimali tista’ tkun ikkunsidrat biss jekk il-miri huma etikament ġustifikati u l-kondizzjonijiet huma tali li l-ġid tal-annimali huwa garantit u l-prinċipji tal-bijodiversità huma rispettati. Matul l-implimentazzjoni ta’ dan il-programm speċifiku, avvanzi xjentifiċi u dispożizzjonijiet nazzjonali u internazzjoniali se jiġu regolarment immonitorjati mill-Kummissjoni sabiex jitqies kwalunkwe żvilupp.
(1) ĠU L 412, 30.12.2006, p. 1.
(2) Hu mifhum li l-ĊER huwa responsabbli mill-appoġġ tar-riċerka fil-fruntiera fl-oqsma kollha tax-xjenza u t-teknoloġija.
(3) Huwa mifhum lir-responsabilità għall-mobilità tar-riċerkaturi bejn l-oqsma kollha tax-xjenza u t-teknoloġija taqa' fuq il-Programm “Nies” taħt il-Programm Kwadru tal-Unjoni.