1.

Il-proċedura ta’ appell preżenti toriġina minn tilwima bejn, minn naħa, ex impjegat tal-Missjoni Eulex Kosovo ( 2 ), Liam Jenkinson (iktar ’il quddiem l-“appellant”), u, min-naħa l-oħra, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni Ewropea, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) kif ukoll il-Missjoni Eulex Kosovo (iktar ’il quddiem l-“appellati”) rigward in-nuqqas ta’ tiġdid mill-Missjoni Eulex Kosovo tal-aħħar kuntratt tal-appellant f’serje ta’ kuntratti għal żmien determinat (iktar ’il quddiem il-“KŻD”) iffirmati mill-appellant u tliet missjonijiet tal-Unjoni Ewropea bejn is-sena 1994 u s-sena 2014 ( 3 ).

2.

Permezz tal-appell tiegħu, l-appellant jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-digriet mogħti fil-kawża Jenkinson vs Il-Kunsill et ( 4 ) li, permezz tiegħu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tiegħu, li kellu bħala suġġett, prinċipalment, talba bbażata fuq l-Artikolu 272 TFUE u intiża, minn naħa, sabiex tiġi kklassifikata mill-ġdid ir-relazzjoni kuntrattwali tal-appellant f’kuntratt ta’ xogħol għal żmien indeterminat; u sabiex jinkiseb kumpens għad-dannu li l-appellant sostna minħabba l-użu abbużiv ta’ KŻD suċċessivi u minħabba tkeċċija abbużiva, u, min-naħa l-oħra, sabiex jiġi ddikjarat li s-SEAE, il-Kunsill u l-Kummissjoni ttrattaw lill-appellant b’mod diskriminatorju u sabiex tikkundannahom konsegwentement għall-ħlas ta’ kumpens, u, sussidjarjament, talba bbażata fuq ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-istituzzjonijiet Ewropej.

3.

Fil-kuntest tal-ewwel aggravju ppreżentat insostenn tal-ewwel kap ta’ talbiet tal-appell tiegħu, l-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali b’diversi żbalji ta’ liġi kif ukoll b’motivazzjoni insuffiċjenti fid-digriet appellat rigward il-portata tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tal-aspett kuntrattwali tat-tilwima.

4.

Permezz ta’ dan l-aggravju, l-appellant iqajjem domanda ġdida li jistħoqqilha attenzjoni. Anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet dwar il-portata ta’ klawżola ta’ arbitraġġ fis-sens tal-Artikolu 272 TFUE rigward relazzjoni kontinwa bbażata fuq serje ta’ KŻD ( 5 ), hija, effettivament, qed tintalab għall-ewwel darba fil-kawża preżenti sabiex tiddeċiedi dwar il-portata ta’ tali klawżola li tidher fl-aħħar kuntratt iffirmat mill-partijiet, meta l-kuntratti preċedenti kienu jipprevedu klawżola ta’ arbitraġġ favur il-qrati ta’ Brussell. Il-konklużjonijiet preżenti ser ikunu limitati, konformement max-xewqa tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-analiżi ta’ din id-domanda speċifika.

5.

L-Artikolu 1 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, intitolat il-“missjoni”, jiddikjara li l-Unjoni Ewropea tistabbilixxi missjoni għall-“Istat tad-Dritt” fil-Kosovo msejjaħ “Eulex Kosovo”.

6.

L-Artikolu 2 ta’ din l-azzjoni konġunta, intitolat “Mandat tal-Missjoni”, jipprovdi, fl-ewwel paragrafu tiegħu:

“EULEX KOSOVO għandha tassisti lill-istituzzjonijiet tal-Kosovo, lil awtoritajiet ġudizzjarji u lil aġenziji ta’ l-infurzar tal-liġi fil-progress tagħhom lejn is-sostenibbiltà u r-responsabbiltà u fl-iżvilupp u t-tisħiħ ulterjuri ta’ sistema ġudizzjarja multi-etnika indipendenti u servizz tal-pulizija u tad-dwana multi-etniku, filwaqt li jiġi żgurat li dawn l-istituzzjonijiet huma ħielsa minn interferenzi politiċi u jaderixxu ma’ l-istandards rikonoxxuti fl-ambitu internazzjonali u l-aħjar prattika Ewropea.”

7.

L-imsemmija azzjoni konġunta ġiet estiża diversi drabi ( 6 ). Hija ġiet estiża, b’mod partikolari, sal-14 ta’ Ġunju 2016 permezz tad-Deċiżjoni 2014/349/PESK ( 7 ), applikabbli għall-fatti tal-kawża preżenti.

8.

Din id-deċiżjoni introduċiet fl-istess azzjoni konġunta l-Artikolu 15a, li jipprovdi:

“Il-EULEX KOSOVO għandha l-kapaċità li takkwista servizzi u provvisti, li tikkonkludi kuntratti u arranġamenti amministrattivi, li timpjega persunal, li jkollha kontijiet bankarji, li takkwista u tiddisponi mill-assi u tħallas l-obbligazzjonijiet tagħha […]”

9.

Fl-aħħar lok, l-Azzjoni Konġunta 2008/124, ġiet estiża sal-14 ta’ Ġunju 2018 permezz tad-Deċiżjoni (PESK) 2016/947 ( 8 ).

10.

Il-fatti li wasslu għall-kawża, hekk kif jirriżultaw mid-digriet appellat, jistgħu jinġabru fil-qosor bil-mod li ġej.

11.

Fil-bidu nett, l-appellant ġie impjegat matul il-perijodu bejn l-20 ta’ Awwissu 1994 u l-5 ta’ Ġunju 2002, taħt serje ta’ KŻD, mill-Missjoni ta’ Monitoraġġ tal-Unjoni Ewropea ( 9 ). Wara, huwa ġie impjegat fil-perijodu bejn is-17 ta’ Ġunju 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2009, permezz ta’ sensiela ta’ KŻD, mill-Missjoni tal-Pulizija tal-Unjoni Ewropea ( 10 ). Fl-aħħar nett, l-appellant ġie impjegat mill-Missjoni Eulex Kosovo, matul il-perijodu bejn il-5 ta’ April 2010 u l-14 ta’ Novembru 2014, permezz ta’ ħdax il-KŻD suċċessiv ( 11 ).

12.

Matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ impjieg tiegħu li jkopri l-perijodu mill-15 ta’ Ġunju sal-14 ta’ Ottubru 2014, l-appellant ġie informat, permezz ta’ ittra tal-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo tas-26 ta’ Ġunju 2014, bit-tmiem tal-missjoni tiegħu u bin-nuqqas ta’ tiġdid tal-kuntratt ta’ impjieg tiegħu wara l-14 ta’ Novembru 2014.

13.

KŻD tal-aħħar ġie konkluż bejn Eulex Kosovo u l-appellant għall-perijodu mill-15 ta’ Ottubru sal-14 ta’ Novembru 2014 (iktar ’il quddiem l-“aħħar KŻD”) u ma ġġeddidx. L-Artikolu 21 tal-aħħar KŻD jipprevedi l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, abbażi tal-Artikolu 272 TFUE, għal kull tilwima relatata mal-kuntratt ( 12 ).

14.

Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali tat-23 ta’ Ottubru 2015, l-appellant ippreżenta rikors li permezz tiegħu talab lill-Qorti tal-Ġustizzja, prinċipalment, minn naħa, sabiex tikklassifika mill-ġdid ir-relazzjoni kuntrattwali tiegħu f’kuntratt ta’ xogħol għal żmien indeterminat, tikkonstata l-ksur mill-appellati tal-obbligi kuntrattwali tagħhom, b’mod partikolari, il-ksur tal-obbligu ta’ notifika ta’ preavviż fil-kuntest ta’ terminazzjoni ta’ kuntratt għal żmien indeterminat, tikkonstata li t-tkeċċija tiegħu kienet abbużiva u, konsegwentement, tikkundannahom iħallsuh kumpens għad-dannu subit minħabba l-użu abbużiv ta’ KŻD suċċessivi, minħabba l-ksur tal-obbligu ta’ notifika ta’ preavviż u minħabba tkeċċija abbużiva. Min-naħa l-oħra, huwa talab li l-Qorti Ġenerali tiddikjara li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE ttrattawh b’mod diskriminatorju matul il-perijodu ta’ impjieg tiegħu fi ħdan il-missjonijiet fir-rigward tar-remunerazzjoni tiegħu, id-drittijiet tiegħu għall-pensjoni u benefiċċji oħrajn, tikkonstata li huwa kellu jiġi rreklutat bħala membru tal-persunal temporanju ta’ wieħed mill-appellati u, konsegwentement, tikkundannahom għall-ħlas ta’ kumpens. Sussidjarjament, huwa talab li l-Qorti Ġenerali tikkundanna lill-appellati fuq il-bażi tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tagħhom sabiex jikkumpensawh għad-dannu li rriżulta mill-ksur tal-obbligi tagħhom.

15.

Permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li hija manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fuq iż-żewġ kapijiet tat-talbiet imqajma prinċipalment u ċaħdet il-kap tat-talbiet imqajjem sussidjarjament bħala manifestament inammissibbli. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu u kkundannat lill-appellant għall-ispejjeż.

16.

L-appellant jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-digriet appellat, tilqa’ l-appell tiegħu u tikkundanna lill-appellati għall-ispejjeż taż-żewġ istanzi. Il-Kunsill u l-Kummissjoni jitolbu ċ-ċaħda tal-appell u l-kundanna tal-appellant għall-ispejjeż. Is-SEAE u Eulex Kosovo jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja, prinċipalment, tiddikjara li hija ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fuq l-appell u, sussidjarjament, sabiex tiċħad l-appell u tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż. Barra minn hekk, il-Kunsill u s-SEAE jitolbu sabiex, fil-każ li jiġi deċiż li l-appell huwa fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell u r-rikors bħala inammissibbli sa fejn jikkonċernawhom.

17.

Quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, l-appell ta lok għal proċedura bil-miktub. Talba għall-konċentrazzjoni tas-sottomissjonijiet orali fuq l-ewwel aggravju ppreżentat insostenn tal-ewwel kap tat-talbiet ġiet indirizzata lill-partijiet. Is-seduta nżammet fis-17 ta’ Jannar 2018.

18.

L-ewwel aggravju mqajjem insostenn tal-ewwel kap tat-talbiet tal-appell jirrigwarda l-evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali tal-portata tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tal-parti kuntrattwali tat-tilwima. Huwa jinqasam, essenzjalment, f’erba’ partijiet.

19.

L-appellant jilmenta li l-Qorti Ġenerali naqset milli tirrispondi għall-argument, espost fl-ewwel istanza, li jipprovdi li huwa jikkunsidra li jekk il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tieħu konjizzjoni tat-tilwim kuntrattwali ma tistax tirriżulta ħlief mid-deżinjazzjoni tagħha mill-partijiet fi klawżola ta’ arbitraġġ imdaħħla f’kuntratt, sakemm dan tal-aħħar ikun validu, huwa madankollu fid-dawl tad-dritt nazzjonali applikabbli għall-kuntratt, f’dan il-każ id-dritt Belġjan, li għandhom jiġu analizzati l-validità, il-portata u l-effetti tal-klawżola kontenzjuża.

20.

Barra minn hekk, skont l-appellant, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet fuq l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mingħajr analiżi tal-proċess fuq il-mertu. Effettivament, skont il-leġiżlazzjoni Belġjana, il-kuntratt ta’ xogħol għandu jiġi ffirmat qabel ma l-ħaddiem jibda l-attivitajiet tiegħu u, fin-nuqqas ta’ dan, klawżoli kuntrattwali ma jkunux jistgħu jiġu infurzati, li jkollu bħala konsegwenza li jkun biss l-appellant li jkun jista’ jinvoka klawżola ta’ arbitraġġ.

21.

Fi kwalunkwe każ, fir-rigward tal-interpretazzjoni u tal-portata tal-klawżola kontenzjuża, l-appellant jallega li l-Qorti Ġenerali kellha tanalizza, fid-dawl tad-dritt Belġjan, ir-rieda reali tal-partijiet meta ġie ffirmat l-aħħar KŻD, f’dak li jikkonċerna l-klawżola ta’ arbitraġġ, fejn dan id-dritt jipprevedi li, fil-każ ta’ dubju, l-interpretazzjoni l-iktar favorevoli għall-parti d-dgħajfa fil-kuntratt għandha tipprevali. Issa, peress li l-klawżola ta’ arbitraġġ tirreferi għal relazzjoni kuntrattwali fuq perijodu ta’ żmien twil, mill-kuntest tal-iffirmar ta’ din il-klawżola jirriżulta li ma kinitx fl-intenzjoni tal-partijiet li jaqsmu t-tilwima billi jattribwixxu lill-qrati tal-Unjoni l-ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tal-aħħar KŻD biss. Skont l-appellant, l-interpretazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali tfisser barra minn hekk li kien ikun suffiċjenti għall-missjonijiet li jipprevedu klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni differenti f’kull wieħed mill-KŻD sabiex jiġi evitat li l-persunal ikun jista’ jieħu azzjoni, konformement mad-dritt għal smigħ xieraq li huwa rrikonoxxut lilu, u sabiex ikollu b’hekk jersaq quddiem qrati differenti daqs kemm ikun iffirma KŻD. Għaldaqstant, id-digriet appellat huwa nieqes minn motivazzjoni f’dan ir-rigward u huwa għaldaqstant żbaljat fil-liġi.

22.

Is-SEAE, il-Kunsill, il-Kummissjoni u Eulex Kosovo jikkontestaw l-argumenti tal-appellant imressqa insostenn tal-ewwel parti.

23.

L-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali talli ċaħdet, fil-punt 41 tad-digriet appellat, il-ġurisdizzjoni tagħha billi kkunsidrat li l-qrati Belġjani kienu ser jiddikjaraw li għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu t-tilwima marbuta mal-KŻD kollha, bl-eċċezzjoni tal-aħħar wieħed. Skont l-appellant, ma jistax jiġi eskluż li l-qrati Belġjani jinterpretaw il-klawżola ta’ arbitraġġ tal-aħħar KŻD bħala li tapplika għat-totalità tar-relazzjoni kuntrattwali tiegħu mal-appellati. Fi kwalunkwe każ, il-qrati Belġjani ma humiex f’pożizzjoni li jannullaw att amministrattiv individwali nnotifikat mill-missjoni jew l-istituzzjonijiet jew li huwa attribwibbli lilhom; l-iktar l-iktar huma jkunu jistgħu jissospendu l-effetti tiegħu. Konsegwentement, id-digriet appellat huwa vvizzjat mhux biss b’nuqqas ta’ motivazzjoni, iżda wkoll bi żbalji ta’ liġi fir-rigward tad-dritt Belġjan u tal-prinċipju ta’ lis pendens.

24.

Is-SEAE u l-Kummissjoni jikkontestaw l-argumenti tal-appellant insostenn ta’ din it-tieni parti.

25.

L-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali talli kkunsidrat inġustament, fil-punt 39 tad-digriet appellat, li, sa fejn hija kellha ġurisdizzjoni biss fir-rigward tal-aħħar KŻD, hija ma setgħetx tiddeċiedi fuq l-effetti tal-kuntratti ta’ xogħol konklużi preċedentement. Skont l-appellant, il-klassifikazzjoni mill-ġdid f’kuntratt għal żmien indeterminat tat-totalita tar-relazzjoni kuntrattwali ma tista’ fl-ebda każ tiġi iżolata mill-eżistenza tal-aħħar KŻD u, b’mod iktar preċiż, mit-tmiem ta’ dan il-kuntratt. Fil-fatt, ikun impossibbli għall-appellant li jikseb klassifikazzjoni mill-ġdid tar-relazzjoni kuntrattwali tiegħu parzjalment quddiem il-qrati nazzjonali u parzjalment quddiem il-qrati tal-Unjoni. B’hekk, il-Qorti Ġenerali naqset milli twieġeb għall-argument imressaq quddiemha u vvizzjat id-digriet appellat bi żball ta’ liġi.

26.

Is-SEAE, il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkontestaw l-argumenti tal-appellant.

27.

L-appellant isostni li, fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali ma eżaminatx it-talba tiegħu li tirrigwarda n-notifika ta’ dokumenti soċjali tat-tmiem tal-kuntratt prevista mid-dritt Belġjan fit-tmiem tal-aħħar KŻD u jikkunsidra li dan in-nuqqas huwa ekwivalenti għal ċaħda ta’ ġustizzja.

28.

Il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkontestaw l-argumenti esposti mill-appellant fil-kuntest tar-raba’ parti.

29.

L-analiżi preżenti tikkonċerna biss il-kwistjoni tal-portata tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tal-aspett kuntrattwali tat-tilwima u li tirriżulta mill-klawżola ta’ arbitraġġ fuq il-bażi tal-Artikolu 272 TFUE. Konsegwentement, din l-analiżi timplika interpretazzjoni awtonoma ta’ din id-dispożizzjoni. Dawn il-konklużjonijiet għalhekk ma jippreġudikawx il-kwistjoni tal-klassifikazzjoni mill-ġdid tar-relazzjoni kuntrattwali inkwistjoni, inkwistjoni fit-tilwima. Fil-fatt, din il-kwistjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-liġi applikabbli għall-mertu ( 13 ).

30.

Qabel kollox, għandu jitfakkar li, f’dak li jikkonċerna l-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi t-tilwim li fihom l-Unjoni hija parti, l-Artikolu 274 TFUE jipprevedi li “[m]ingħajr preġudizzju għas-setgħat mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-Unjoni Ewropea fit-Trattati, it-tilwim li fih l-Unjoni tkun parti, m’għandhomx għal dik ir-raġuni jkunu esklużi mill-kompetenza ta’ qrati jew tribunali nazzjonali”. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, is-sistema tat-tqassim tal-ġurisdizzjoni stabbilita mit-Trattat FUE “ma tippermettix lill-partijiet jagħżlu l-ġurisdizzjoni tal-qorti Komunitarji, jew dik tal-qrati nazzjonali fit-tilwim”. Fil-fatt, konformement ma’ din is-sistema, il-ġurisdizzjoni tal-Unjoni “teskludi dik tal-qrati nazzjonali” ( 14 ).

31.

Fir-rigward tal-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Unjoni, l-Artikolu 272 TFUE jiddisponi li “[i]l-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-Unjoni Ewropea hi kompetenti li tiddeċiedi bis-saħħa ta’ klawżola ta’ l-arbitraġġ li jkun hemm f’kuntratt li jkun sar, skond id-dritt pubbliku jew privat, mill-Unjoni jew f’isimha” ( 15 ). Dan l-artikolu jikkostitwixxi dispożizzjoni speċifika sabiex il-qorti tal-Unjoni tkun tista’ tiġi adita abbażi ta’ klawżola ta’ arbitraġġ stabbilita mill-partijiet għal kuntratti rregolati mid-dritt pubbliku jew mid-dritt privat ( 16 ). Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija għaldaqstant marbuta mal-eżistenza, minn naħa, ta’ kuntratt konkluż bejn l-istituzzjoni, il-korp jew l-awtorità tal-Unjoni u l-persuna privata u, min-naħa l-oħra, ta’ klawżola ta’ arbitraġġ li tidher fil-kuntratt inkwistjoni ( 17 ).

32.

Fil-fatt, għalkemm, fil-kuntest ta’ tali klawżola konkluża abbażi tal-Artikolu 272 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tintalab sabiex tiddeċiedi t-tilwima billi tapplika dritt nazzjonali li jirregola l-kuntratt ( 18 ), hija diġà ddeċidiet li l-ġurisdizzjoni tagħha sabiex tieħu konjizzjoni ta’ tilwima li tikkonċerna dan il-kuntratt għandha tiġi evalwata biss abbażi tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu u tad-dispożizzjonijiet tal-klawżola ta’ arbitraġġ, mingħajr ma jkunu jistgħu jiġu invokati kontriha dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li allegatament jostakolaw il-ġurisdizzjoni tagħha ( 19 ). Għaldaqstant, sabiex tiddetermina l-ġurisdizzjoni tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tivverifika l-eżistenza ta’ tali klawżola li tidher fil-kuntratt li huwa s-suġġett tat-tilwima. L-eżistenza ta’ tali klawżola timplika għaldaqstant l-esklużjoni tal-ġurisdizzjoni ta’ kwalunkwe qorti oħra ( 20 ).

33.

B’hekk, mill-qari flimkien tal-Artikoli 272 TFUE u 274 TFUE, jirriżulta li, bħala regola ġenerali, it-tilwim li jirrigwarda kuntratti li l-Unjoni hija parti fihom, jew fi kwalunkwe każ fejn waħda mill-partijiet kontraenti tkun qed tirrappreżenta l-Unjoni, jaqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali ( 21 ). Madankollu, il-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni teskludi dik tal-qrati nazzjonali ( 22 ). Peress li l-qrati tal-Unjoni jikkunsidraw li t-talbiet fil-kuntest ta’ rikors huma koperti minn klawżola ta’ arbitraġġ, il-qrati nazzjonali ma jibqax ikollhom ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tar-rikors. Għaldaqstant, dawn il-qrati għandhom jirrifjutaw il-ġurisdizzjoni tagħhom minħabba, minn naħa, il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni ( 23 ) u, min-naħa l-oħra, ir-rispett tar-rieda tal-partijiet.

34.

Madankollu, iqumu problemi meta qorti oħra tiġi indikata wkoll bħala li għandha ġurisdizzjoni, jew fl-istess kuntratt (ġurisdizzjoni simultanja) ( 24 ), jew inkella, bħalma ġara fil-każ preżenti, f’KŻD li ppreċedew l-aħħar kuntratt ffirmati bejn il-partijiet fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol ( 25 ).

35.

Skont il-ġurisprudenza, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, ibbażata fuq klawżola ta’ arbitraġġ, peress li tidderoga mid-dritt komuni, għandha tiġi interpretata b’mod strett. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tieħu konjizzjoni biss tat-talbiet li jirriżultaw mill-kuntratt li kien konkluż mill-Unjoni u li fih il-klawżola ta’ arbitraġġ jew tat-talbiet li għandhom relazzjoni diretta mal-obbligi li jirriżultaw minn dan il-kuntratt ( 26 ).

36.

F’dan il-kuntest, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt li t-talbiet tal-appellant fil-kuntest tal-ewwel aggravju huma bbażati fuq l-użu abbużiv ta’ KŻD suċċessivi, jew fuq it-tkeċċija abbużiva tiegħu, għandhom isiru domandi fuq ir-rabtiet bejn, minn naħa, it-talbiet tal-appellant u, min-naħa l-oħra, id-diversi KŻD (inkluż l-aħħar KŻD) jew l-obbligi li jirriżultaw minnhom.

37.

B’mod preliminari, sabiex isir magħruf jekk it-talbiet tal-appellant fil-kuntest tal-ewwel aggravju jidderivawx direttament mill-aħħar KŻD iffirmat mill-partijiet u li jinkludi klawżola ta’ arbitraġġ, jew jekk it-talbiet għandhomx relazzjoni diretta mal-obbligi li jirriżultaw mill-aħħar KŻD, hemm lok li tiġi kkjarifikata l-kwistjoni dwar jekk ir-relazzjoni ta’ xogħol bejn l-appellant u Eulex Kosovo, ibbażata fuq serje ta’ ħdax il-KŻD, għandhiex tiġi kklassifikata bħala relazzjoni ta’ xogħol unika u kontinwa, jew jekk, bil-kontra, l-aħħar KŻD jikkostitwixxix il-bażi li fuqha hija bbażata relazzjoni ta’ xogħol distinta minn dik tal-KŻD preċedenti.

38.

Infakkar li l-appellant kien impjegat għal kważi għoxrin sena minn tliet missjonijiet differenti tal-Unjoni li jagħmlu parti mill-kuntest tal-PESK. Fir-rigward, partikolarment, tar-relazzjoni ta’ xogħol tal-appellant fi ħdan Eulex Kosovo, għandu jiġi kkonstatat li l-attività li l-appellant eżerċita f’isem din il-missjoni matul il-perijodu bejn il-5 ta’ April 2010 u l-14 ta’ Novembru 2014 tat lok għal relazzjoni ta’ impjieg ibbażata fuq ħdax il-KŻD suċċessivi.

39.

Minn dan jirriżulta li r-rabta ta’ impjieg bejn l-appellant u Eulex Kosovo hija relazzjoni ta’ xogħol ta’ natura kuntrattwali. Madankollu, tqum id-domanda dwar jekk tali relazzjoni kuntrattwali tikkostitwixxix jew le relazzjoni ta’ xogħol unika u kontinwa.

40.

Ma hemm l-ebda dubju fir-rigward tal-fatt li din id-domanda teħtieġ risposta fl-affermattiv. Fl-ewwel lok, hekk kif jirriżulta mill-fatti li taw lok għat-tilwima, l-aħħar KŻD ġie konkluż bejn Eulex Kosovo u l-appellant għall-perijodu bejn il-15 ta’ Ottubru u l-14 ta’ Novembru 2014. Fl-ittra tas-26 ta’ Ġunju 2014, il-kap tal-missjoni informa lill-appellant bin-nuqqas ta’ tiġdid, wara l-14 ta’ Novembru 2014, tal-“aħħar KŻD” tiegħu minn Eulex Kosovo. Għaldaqstant, din l-ittra tagħmel riferiment għad-data tat-tmiem tal-aħħar KŻD, jiġifieri l-14 ta’ Novembru 2014. Fil-fatt, il-fatt li tirreferi għall-aħħar KŻD juri li dan jaqa’ taħt l-istess relazzjoni ta’ xogħol bejn l-appellant u Eulex Kosovo. Fit-tieni lok, hekk kif ammettiet Eulex Kosovo stess b’risposta għal domanda magħmula waqt is-seduta li tikkonċerna n-natura tar-relazzjoni ta’ xogħol bejn il-partijiet, sa fejn l-appellant beda jaħdem għal Eulex Kosovo fl-2010, il-pożizzjoni li huwa okkupa sat-tmiem tal-aħħar KŻD tiegħu eżistiet minn din id-data u l-kompitu eżegwit mill-appellant kien ta’ natura identika għal dak eżegwit fil-kuntest tal-KŻD preċedenti.

41.

Konsegwentement, fl-opinjoni tiegħi, tali relazzjoni ta’ impjieg, li fil-kuntest tagħha l-appellant ħadem matul il-perijodu bejn il-5 ta’ April 2010 u l-14 ta’ Novembru 2014 f’isem Eulex Kosovo fuq il-bażi ta’ serje ta’ KŻD, għandha tiġi kklassifikata bħala relazzjoni ta’ xogħol unika u kontinwa bejn il-partijiet.

42.

Qabel kollox, għandu jitfakkar li l-KŻD suċċessivi ffirmati bejn l-appellant u Eulex Kosovo matul il-perijodu bejn il-5 ta’ April 2010 u l-14 ta’ Ottubru 2014 jipprevedu klawżola ta’ arbitraġġ favur il-qrati ta’ Brussell. Madankollu, l-aħħar KŻD jipprevedi, fl-Artikolu 21 tiegħu, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fuq il-bażi tal-Artikolu 272 TFUE. Dan l-artikolu jiddikjara li l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni tikkonċerna kull tilwima marbuta mal-kuntratt.

43.

F’dan il-kuntest, tqum il-kwistjoni dwar liema hija l-qorti li għandha ġurisdizzjoni fil-kuntest ta’ relazzjonijiet kuntrattwali bbażati fuq serje ta’ KŻD, fejn il-maġġoranza jattribwixxu l-ġurisdizzjoni lill-qrati ta’ Stat Membru filwaqt li l-aħħar kuntratt li huwa l-bażi ta’ din ir-relazzjoni, jinkludi klawżola ta’ arbitraġġ fuq il-bażi tal-Artikolu 272 TFUE li tattribwixxi l-ġurisdizzjoni lill-qrati tal-Unjoni ( 27 ).

44.

Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandha titwettaq għażla bejn żewġ possibbiltajiet. B’hekk, il-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-tilwim li jirrigwarda l-istess relazzjoni ta’ impjieg tkun jew il-qorti prevista mill-maġġoranza tal-KŻD li fuqhom hija bbażata din ir-relazzjoni ta’ xogħol (fil-kawża preżenti, il-qrati ta’ Brussell), jew il-qorti prevista mill-aħħar KŻD (fil-kawża preżenti, il-qrati tal-Unjoni). Jiena konvint li, bejn dawn iż-żewġ possibiltajiet, għandha tintagħżel it-tieni waħda.

45.

F’dan ir-rigward, għandu jsir riferiment għall-kawża li tat lok għas-sentenza Porta vs Il-Kummissjoni (sentenza tal-1 ta’ Lulju 1982 (109/81, EU:C:1982:253)) li kienet tirrigwarda relazzjoni ta’ xogħol analoga għal dik tal-kawża preżenti u kienet tikkonċerna serje ta’ kuntratti suċċessivi li T. Porta kienet ikkonkludiet kull sena mad-direttur taċ-Ċentru Konġunt ta’ Riċerka ta’ Ispra sabiex tagħti korsijiet fil-lingwa Taljana matul perijodu ta’ ħmistax-il sena, fejn l-ewwel ħames snin kienu mingħajr kuntratt bil-miktub u, sussegwentement, fuq il-bażi ta’ ittri-kuntratt. Matul l-aħħar erba’ snin, ir-relazzjoni ta’ xogħol bejn il-partijiet kienet ibbażata fuq kuntratti iktar elaborati li kien fihom klawżola ta’ arbitraġġ, fis-sens tal-Artikolu 181 KEE (li sar l-Artikolu 272 TFUE), li abbażi tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja kienet “l-unika li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fuq it-tilwim kollu dwar il-validità, l-interpretazzjoni jew l-eżekuzzjoni tal-imsemmija kuntratti”.

46.

Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “il-fatt li l-istess klawżola [ta’ arbitraġġ] ma tidhirx fil-kuntratti preċedenti u li, f’dak li jikkonċerna l-ewwel snin, lanqas biss jeżistu kuntratti bil-miktub, ma jistax ikun ta’ ostakolu sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tieħu inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tagħha tar-relazzjonijiet li jeżistu bejn il-partijiet, tat-totalità tal-kuntratti konklużi” ( 28 ). B’hekk minkejja l-fatt li kienu biss l-aħħar kuntratti li kien fihom klawżola ta’ arbitraġġ li kienet tirreferi għall-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tagħha tas-sitwazzjoni, ir-relazzjonijiet preċedenti kollha eżistenti bejn il-partijiet.

47.

F’dan il-każ, għandu jitfakkar li t-talbiet tal-appellant huma marbuta mal-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ xogħol unika u kontinwa bbażata fuq serje ta’ KŻD. B’hekk, huwa ċar li kemm it-talba tal-appellant bbażata fuq l-użu abbużiv tal-KŻD kif ukoll dik li tikkonċerna t-tkeċċija abbużiva huma bbażati fuq it-totalità tal-kuntratti konklużi matul il-perijodu bejn il-5 ta’ April 2010 u l-14 ta’ Novembru 2014, li jinkludi mingħajr dubju l-aħħar KŻD. Fil-fatt, huwa n-nuqqas ta’ tiġdid ta’ dan il-KŻD tal-aħħar li temm ir-relazzjoni ta’ xogħol tal-appellant ma’ Eulex Kosovo, hekk kif jirriżulta mill-ittra ta’ preavviż ( 29 ). It-tmiem tar-relazzjoni ta’ impjieg bejn il-partijiet ma tista’ fl-ebda każ tiġi analizzata mingħajr ma jsir riferiment għall-aħħar KŻD inkwistjoni. Għaldaqstant, hija l-klawżola ta’ arbitraġġ li ddaħħlet f’dan l-aħħar KŻD li għandha tiddetermina l-qorti li għandha ġurisdizzjoni għat-tilwim kollu marbut mar-relazzjoni ta’ xogħol kollha kemm hi. Pożizzjoni kuntrarja għandha mnejn tikkawża l-qsim ta’ tilwima marbuta ma’ relazzjoni ta’ xogħol waħda, skont in-numru ta’ klawżoli ta’ arbitraġġ – li jattribwixxu l-ġurisdizzjoni lil qrati differenti. Tali pożizzjoni tmur kontra d-dritt għal rimedju effettiv.

48.

Konsegwentement, b’teħid inkunsiderazzjoni tan-natura unika tar-relazzjoni tal-impjieg li fil-kuntest tagħha l-appellant ħadem għal Eulex Kosovo bejn is-sena 2010 u s-sena 2014, il-qorti li għandha ġurisdizzjoni għat-tilwim kollu marbut ma’ din ir-relazzjoni ta’ xogħol ibbażata fuq serje ta’ KŻD għandha tkun, fid-dawl tal-prinċipju ta’ ċertezza legali u tad-dritt għal rimedju effettiv ( 30 ), dik prevista mill-aħħar KŻD. Fil-fatt, huwa evidenti li huwa ma’ dan il-KŻD li huwa marbut il-fatt li jiġġenera – in-nuqqas ta’ tiġdid tiegħu – it-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol tal-appellant ma’ Eulex Kosovo, u dan indipendentement mill-mument li fih l-ittra ta’ preavviż intbagħtet lill-appellant.

49.

Dan ir-raġunament huwa kkorroborat mill-fatt li l-għażla tal-partijiet li jdaħħlu klawżola ta’ arbitraġġ fuq il-bażi tal-Artikolu 272 TFUE fl-aħħar KŻD turi r-rieda intenzjonali tagħhom li jissuġġettaw ir-relazzjoni ta’ xogħol tagħhom għall-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja. F’dan ir-rigward infakkar il-prinċipju ta’ dritt li jipprovdi li hija r-rieda tal-partijiet espressa fl-aħħar lok li għandha tipprevali. B’hekk, l-osservanza ta’ dan il-prinċipju timplika b’mod partikolari l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi tilwima dwar relazzjoni kuntrattwali eżistenti fil-mument tal-ewwel passi prekontenzjużi ( 31 ). Konsegwentement, jekk, f’dan il-kuntest, il-partijiet għażlu li jemendaw liema qorti għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-tilwim marbut mar-relazzjoni kuntrattwali tagħhom, għandha tiġi rrispettata l-għażla tagħhom.

50.

L-ilmenti fformulati mill-appellant fil-kuntest tal-ewwel aggravju tiegħu jikkonċernaw, minn naħa, il-punti 23 sa 26 u, min-naħa l-oħra, il-punti 39 u 41 tad-digriet appellat.

51.

Fil-punti 23 sa 26 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, billi bbażat ruħha fuq il-ġurisprudenza li tirrigwarda l-Artikolu 272 TFUE, li ma kellhiex ġurisdizzjoni ħlief għal dak li jikkonċerna l-aħħar KŻD abbażi tal-klawżola ta’ arbitraġġ li kien fih u li, għaldaqstant, hija manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi t-tilwim li jista’ jitnissel mill-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ xogħol tal-appellant li kienu jippreċedu l-aħħar KŻD, peress li dawn kien fihom klawżola li tattribwixxi espliċitament il-ġurisdizzjoni lill-qrati Belġjani.

52.

Nosserva li dan l-argument legali ma jistax jintlaqa’ fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ xogħol unika u kontinwa bejn l-appellant u l-persuna li timpjegah u bbażata fuq serje ta’ KŻD suċċessivi.

53.

Hekk kif jinnota l-appellant, din l-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali tfisser li jkun suffiċjenti għall-missjonijiet li jipprevedu klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni differenti f’kull wieħed mill-KŻD tal-impjegati sabiex jiġi evitat li jkunu jistgħu jippreżentaw azzjoni ġudizzjarja, konformement mad-dritt għal rimedju effettiv li huwa rrikonoxxut lilhom.

54.

Fil-punt 39 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali eżaminat it-talba tal-appellant rigward il-klassifikazzjoni mill-ġdid f’kuntratt għal żmien indeterminat tar-relazzjoni kuntrattwali kollha.

55.

F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-ġurisdizzjoni tagħha, limitata għall-aħħar KŻD, ma kinitx tippermettilha tiddeċiedi fuq l-effetti tal-kuntratti ta’ xogħol konklużi preċedentement u li, għaldaqstant, hija manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni fir-rigward tat-talbiet marbuta man-notifika tal-preavviż u tad-dokumenti soċjali tat-tmiem tal-kuntratt prevista mid-dritt Belġjan mal-iskadenza tal-aħħar KŻD.

56.

Fil-punt 41 tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-ġurisdizzjoni tagħha minħabba l-fatt li l-qrati Belġjani kienu ser jiddikjaraw li għandhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu t-tilwima marbuta mat-totalità tal-KŻD, bl-esklużjoni tal-aħħar wieħed.

57.

Nosserva li l-Qorti Ġenerali naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni, hekk kif jirriżulta mill-punt 47 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li t-tmiem tar-relazzjoni ta’ impjieg bejn il-partijiet ma jistax jinftiehem mingħajr l-eżistenza tal-aħħar KŻD. Fil-fatt, huwa ma’ dan l-aħħar kuntratt li huwa marbut il-fatt li jiġġenera – in-nuqqas ta’ tiġdid tal-aħħar kuntratt – it-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol tal-appellant ma’ Eulex Kosovo.

58.

Hekk kif esponejt fil-punti 47 u 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet, peress li t-tilwima tqajjem il-kwistjoni tan-natura kontinwa tar-relazzjoni ta’ xogħol, u għaldaqstant tan-natura unika ta’ din ir-relazzjoni, hija l-klawżola ta’ arbitraġġ li tinsab fl-aħħar KŻD li għandha tiddetermina l-qorti li għandha ġurisdizzjoni għat-tilwim kollu marbut mat-totalità tar-relazzjoni ta’ xogħol.

59.

Għaldaqstant, sa fejn ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali ma jiħux inkunsiderazzjoni n-natura kontinwa tar-relazzjoni ta’ xogħol bejn l-appellant u Eulex Kosovo, u lanqas il-konsegwenza tar-rieda tal-partijiet, espressa b’mod ħieles fil-klawżola ta’ arbitraġġ, hija ma setgħetx, mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, tibbaża ruħha fuq il-kunsiderazzjoni li l-portata tal-klawżola ta’ arbitraġġ hija espliċitament limitata għat-tilwim marbut mal-aħħar KŻD u ma tistax tiġi estiża għall-kuntratti preċedenti.

60.

Peress li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fir-rigward tal-ġurisdizzjoni tagħha sabiex tieħu konjizzjoni tar-rikors, ma hemmx lok li jiġu eżaminati l-argumenti tal-appellant rigward l-assenza ta’ motivazzjoni tad-digriet appellat u l-assenza ta’ analiżi tat-talba marbuta mal-aħħar KŻD.

61.

Għaldaqstant, hemm lok li jintlaqa’ l-ewwel aggravju tal-appell.

62.

Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, nipproponi li jiġi annullat id-digriet appellat sa fejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li hija manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tar-rikors tal-appellant.

63.

Skont l-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ladarba l-appell ikun fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tannulla d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali. F’dak il-każ, hija tista’ jew hija stess tiddeċiedi definittivament it-tilwima, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew inkella tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċidiha.

64.

Jiena nqis li t-tilwima ma hijiex fi stat li tiġi deċiża. Fil-fatt, l-eżami tal-fondatezza tal-argumenti tal-appellant iwassal lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi fuq kwistjonijiet ta’ fatt fuq il-bażi ta’ elementi li ma ġewx evalwati mill-Qorti Ġenerali fid-digriet appellat, peress li din iddeċidiet li manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tar-rikors. Barra minn hekk, l-allegazzjonijiet fattwali rigward il-mertu tat-tilwima ma ġewx diskussi quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

65.

Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, inqis li l-ewwel aggravju invokat mill-appellant insostenn tal-ewwel kap ta’ talbiet tal-appell għandu jintlaqa’ u nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla, minħabba dan il-fatt biss u bla ħsara għall-eżami tal-aggravji l-oħra tal-appell, id-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad-9 ta’ Novembru 2016, Jenkinson vs Il-Kunsill et (T‑602/15, EU:T:2016:660), u tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, sabiex tiddeċiedi fuq il-mertu, filwaqt li tirriżerva l-ispejjeż.