(-1)

L-ilma mhuwiex prodott kummerċjali bħal kwalunkwe prodott ieħor iżda pjuttost ben komuni u wirt, li jeħtieġ li jiġi protett, u ttrattat bħala tali, sabiex jiġi żgurat li l-ekosistemi jiġu ppreservati u li jkun hemm aċċess universali għal ilma nadif.

(-1a)

L-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti rrikonoxxiet fit-28 ta’ Lulju 2010 id-dritt għal ilma tax-xorb sigur u nadif u s-sanità bħala dritt tal-bniedem li huwa essenzjali għat-tgawdija sħiħa tal-ħajja u tad-drittijiet kollha tal-bniedem. Wara s-suċċess tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej tal-2014 intitolata “Right2Water”, fl-2018 il-Kummissjoni adottat proposta għar-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Ilma tax-Xorb u d-Direttiva emendata korrispondenti daħlet fis-seħħ fit-12 ta’ Jannar 2021. Dik id-Direttiva tistabbilixxi obbligu għall-Istati Membri biex itejbu l-aċċess għall-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem filwaqt li jiddependu, fost l-oħrajn, fuq l-għarfien miksub u l-azzjonijiet imwettqa skont id-Direttiva 2000/60/KE. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw ukoll l-effettività tad-dritt għall-ilma nadif u s-sanità billi jtejbu l-kwalità kemm tal-ilma tal-wiċċ kif ukoll tal-ilma ta’ taħt l-art.

(1)

It-tniġġis kimiku tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art joħloq theddida għall-ambjent akkwatiku, b’effetti bħal tossiċità akuta u kronika f’organiżmi akkwatiċi, akkumulazzjoni ta’ sustanzi niġġiesa fl-ekosistema u telf tal-ħabitats u tal-bijodiversità, kif ukoll theddida għas-saħħa tal-bniedem. L-iffissar ta’ standards ta’ kwalità ambjentali jgħin sabiex tiġi implimentata l-ambizzjoni ta’ tniġġis żero għal ambjent ħieles mis-sustanzi tossiċi.

(1)

It-tniġġis kimiku tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art joħloq theddida għall-ambjent akkwatiku, b’effetti bħal tossiċità akuta u kronika f’organiżmi akkwatiċi, akkumulazzjoni ta’ sustanzi niġġiesa fl-ekosistema u telf tal-ħabitats u tal-bijodiversità, kif ukoll theddida għas-saħħa tal-bniedem. L-iffissar ta’ standards ta’ kwalità ambjentali jgħin sabiex tiġi implimentata l-ambizzjoni ta’ tniġġis żero għal ambjent ħieles mis-sustanzi tossiċi , bħala waħda mill-miri ta’ prijorità tat-tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali  (1a) .

(1a)

Skont l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, madwar 90 % tal-erja tal-korpi tal-ilma ta’ taħt l-art hija rrappurtata li hija fi stat kwantitattiv tajjeb, madwar 75 % tal-erja tal-korpi tal-ilma ta’ taħt l-art tinsab fi stat kimiku tajjeb, 40 % tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ huma fi stat ekoloġiku tajjeb jew tajjeb ħafna, u 38 % tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ jinsabu fi stat kimiku tajjeb, filwaqt li r-rapport tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent tal-4 ta’ Diċembru 2019 intitolat “The European environment – state and outlook 2020: Knowledge for transition to a sustainable Europe” (L-ambjent Ewropew – l-istat u l-prospetti tal-2020: għarfien għat-tranżizzjoni lejn Ewropa sostenibbli) sab li t-tnaqqis fit-tniġġis tejjeb il-kwalità tal-ilma, iżda li l-Unjoni kienet ferm ’il bogħod milli tikseb status ekoloġiku tajjeb għall-korpi tal-ilma kollha sal-2020.

(1b)

Il-Kontroll tal-Idoneità tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma tal-2019 (“il-Kontroll tal-idoneità”) ikkonkluda fl-evalwazzjoni tiegħu li ċ-ċiklu li jmiss ta’ programmi ta’ miżuri se jkollu rwol ewlieni fl-iżgurar tal-progress meħtieġ sabiex jinkisbu l-objettivi ambjentali tad-Direttiva 2000/60/KE sal-iskadenza tal-2027, u ddikjara li bħalissa aktar minn nofs il-korpi tal-ilma Ewropej kollha huma eżentati skont id-Direttiva 2000/60/KE, u dan jagħmel l-isfidi għall-Istati Membri biex jiksbu l-istandards tal-kwalità ambjentali għal sustanzi ta’ prijorità sal-iskadenza stabbilita, aktar minn sostanzjali. Barra minn hekk, il-Kontroll tal-Idoneità kkonkluda li l-objettivi ambjentali għadhom ma ntlaħqux bis-sħiħ fil-parti l-kbira minħabba finanzjament insuffiċjenti, implimentazzjoni bil-mod u integrazzjoni insuffiċjenti tal-objettivi ambjentali f’politiki settorjali, u mhux minħabba xi nuqqas fil-leġiżlazzjoni.

(1c)

Minħabba fatturi ġeografiċi u soċjoekonomiċi, xi popolazzjonijiet, inklużi popli indiġeni, huma aktar vulnerabbli għat-tniġġis tal-ilma. Is-settur tal-minjieri fl-Unjoni Ewropea huwa mistenni li jikber biex jiżgura l-iżvilupp tal-industrija b’emissjonijiet żero netti. Kif iddikjarat fir-rapport 09/2021 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent  (1a) , is-settur tal-minjieri għandu impatt dirett fuq il-kwalità u l-kwantità tal-ilma. Jeħtieġ li, għalhekk, jiġu implimentati aħjar l-oqfsa leġiżlattivi eżistenti u li jiġu ppjanati u kkontrollati l-użu u l-iskariki fl-operazzjonijiet tal-minjieri wkoll.

(1d)

Ħafna territorji fl-Unjoni huma soġġetti għal restrizzjonijiet tal-ilma kbar u li qed jiżdiedu. In-nixfiet kbar u persistenti ta’ dawn l-aħħar snin, speċjalment fir-reġjuni tal-Mediterran, qed ipoġġu f’riskju l-produzzjoni agrikola u qed jikkawżaw tnaqqis serju fir-riżervi tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art  (1a) .

(1e)

L-ilma huwa ben pubbliku għall-benefiċċju ta’ kulħadd, li, bħala riżorsa naturali essenzjali insostitwibbli u indispensabbli għall-ħajja, irid jiġi meqjus bir-reqqa fid-dawl tad-dimensjonijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali tiegħu. Kemm it-tibdil fil-klima, inkluża ż-żieda fil-frekwenza ta’ diżastri naturali u avvenimenti estremi tat-temp, kif ukoll id-degradazzjoni tal-bijodiversità, jaffettwaw b’mod negattiv il-kwalità u l-kwantità tal-ilma, u dan iwassal għal pressjoni fuq setturi li jiddependu mid-disponibbiltà tal-ilma, b’mod partikolari l-agrikoltura.

(1f)

Filwaqt li fir-Rapport tagħha tal-2018 dwar “European waters – assessment of status and pressures” (L-ilmijiet Ewropej – valutazzjoni tal-istatus u tal-pressjonijiet), l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) identifikat ċerti prattiki agrikoli bħala ostakli għall-kisba ta’ status kimiku tajjeb tal-ilma ta’ taħt l-art fl-Unjoni, li jwasslu għal tniġġis min-nitrati u mill-pestiċidi, u ġie osservat tnaqqis kostanti fl-użu ta’ fertilizzanti minerali u f’eċċessi ta’ nutrijenti fl-UE matul l-aħħar deċennji  (1 bis) . Sorsi sinifikanti oħra ta’ tniġġis huma l-iskariki li mhumiex konnessi ma’ sistema tad-drenaġġ, siti kkontaminati jew siti industrijali abbandunati.

(1g)

L-istatus tajjeb tal-korpi tal-ilma u l-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsi tal-ilma jirrappreżentaw prijorità għall-agrikoltura, peress li l-bdiewa jiddependu fuq l-ilma biex iwettqu l-attività tagħhom, u għalhekk, għandhom interess vestit fl-użu sostenibbli ta’ din ir-riżorsa.

(1h)

Sabiex tiġi ffaċilitata tranżizzjoni lejn settur agrikolu aktar sostenibbli u produttiv li jkun reżistenti għal-limitazzjonijiet tal-ilma, jenħtieġ li jiġu introdotti inċentivi għall-bdiewa biex itejbu l-ġestjoni tal-ilma u l-modernizzazzjoni tas-sistemi u t-tekniki tat-tisqija.

(1i)

L-użu tal-pestiċidi jista’ jaffettwa b’mod sever il-kwalità u l-kwantità tal-ilma disponibbli għall-użu agrikolu, u dan iwassal għal impatti negattivi kemm fuq il-bijodiversità akkwatika kif ukoll fuq dik terrestri. Għalhekk huwa xieraq li jiġu mmonitorjati l-impatt u d-destin ekotossikoloġiku tal-pestiċidi u l-metaboliti tagħhom fil-korpi tal-ilma.

(1j)

Huwa essenzjali li jiġu kkunsidrati l-isforzi li saru s’issa f’setturi bħall-agrikoltura, fejn diġà kien possibbli li titnaqqas il-kontaminazzjoni fitosanitarja b’14 % meta mqabbla mal-2015-2017 u b’26 % jekk inħarsu lejn l-aktar sustanzi niġġiesa dannużi. Iċ-ċifri, għalhekk, juru tnaqqis kontinwu fl-użu u fir-riskju tas-sustanzi kimiċi, fejn l-2020 kienet it-tieni sena konsekuttiva li fiha kien hemm tnaqqis sinifikanti fl-użu tal-pestiċidi, speċjalment dawk l-aktar perikolużi  (1a) .

(1k)

It-tniġġis kimiku tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art joħloq ukoll theddida għall-agrikoltura peress li jillimita d-disponibbiltà tal-ilma adattat għat-tisqija tal-għelejjel, u jkompli jaggrava l-iskarsezza tal-ilma. Għalhekk, jenħtieġ li l-Unjoni u l-Istati Membri jżidu l-appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni biex jimplimentaw b’mod rapidu soluzzjonijiet biex jindirizzaw l-iskarsezza u t-tniġġis tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art, inklużi d-diġitalizzazzjoni, l-agrikoltura ta’ preċiżjoni, it-tisqija ottimizzata u l-modernizzazzjoni tat-tisqija u l-użu ċirkolari tar-riżorsi, għal ġestjoni mtejba tal-ilma reżiljenti għat-tibdil fil-klima u applikazzjoni aktar immirata tal-pestiċidi u l-fertilizzanti għall-għelejjel, alternattivi li jniġġsu anqas u aktar sikuri għall-inputs agrikoli, varjetajiet aktar reżistenti u effiċjenti fin-nutrijenti u użu akbar tal-ilma mormi trattat għat-tisqija agrikola. Dan jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-kisba ta’ sistema tal-ikel tal-Unjoni sostenibbli u reżiljenti filwaqt li jnaqqas it-tniġġis diffuż mill-agrikoltura u l-ħtieġa ta’ astrazzjoni agrikola.

(2a)

Fit-tfittxija ta’ livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali u fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Tniġġis Żero, l-Unjoni jenħtieġ li tqis id-diversità tas-sitwazzjonijiet fir-reġjuni differenti tal-UE, l-impatt fuq is-sigurtà tal-ikel, il-produzzjoni tal-ikel u l-aċċessibbiltà tal-prezzijiet tal-ikel, kif ukoll dieti tajbin għas-saħħa u sostenibbli.

(3a)

L-objettivi li jinkiseb “status tajjeb tal-korpi tal-ilma” u li tiġi żgurata d-disponibbiltà tal-ilma huma trasversali u spiss ma jiġux segwiti b’mod koerenti biżżejjed. Il-ġestjoni tajba tal-ilma jenħtieġ li tiġi integrata fil-politiki kollha tal-Unjoni li jikkonċernaw setturi li jużaw l-ilma.

(3b)

Il-Kontroll tal-Idoneità indika li kienet meħtieġa integrazzjoni aħjar tal-objettivi tal-ilma fil-politika agrikola. Il-PAK il-ġdida introduċiet miżuri li jagħmlu l-ġestjoni tal-ilma aktar sostenibbli. Għal koerenza msaħħa bejn il-politika tal-agrikoltura u dik tal-ilma, l-Istati Membri jenħtieġ li jagħmlu użu sħiħ mill-opportunitajiet disponibbli fil-PAK il-ġdida u jintegraw bis-sħiħ il-kwistjonijiet tal-ilma fil-pjanijiet strateġiċi tagħhom, inkluż l-użu ta’ Sistemi tal-Għarfien u tal-Innovazzjoni Agrikoli (AKIS), u jiffaċilitaw l-iżvilupp ta’ servizzi ta’ konsulenza li jippromwovu l-aħjar prattiki fir-rigward tal-ġestjoni tal-ilma.

(4)

Id-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (45) tistabbilixxi qafas għall-protezzjoni tal-ilmijiet tal-wiċċ interni, tal-ilmijiet ta’ tranżizzjoni, tal-ilmijiet kostali u tal-ilma ta’ taħt l-art. Dak il-qafas jinvolvi l-identifikazzjoni ta’ sustanzi prijoritarji fost dawk li joħolqu riskju sinifikanti għall-ambjent akkwatiku fil-livell tal-Unjoni jew permezz tiegħu. Id-Direttiva 2008/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (46) tistabbilixxi standards ta’ kwalità ambjentali (EQS) għall-Unjoni kollha għall-45 sustanza prijoritarja elenkati fl-Anness X tad-Direttiva 2000/60/KE u tmien sustanzi niġġiesa oħrajn li kienu diġà regolati fil-livell tal-Unjoni qabel ma ġie introdott l-Anness X bid-Deċiżjoni Nru 2455/2001/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (47). Id-Direttiva 2006/118/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (48) tistabbilixxi standards ta’ kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art għall-Unjoni kollha għan-nitrati u għas-sustanzi attivi fil-pestiċidi u kriterji għall-istabbiliment ta’ valuri ta’ limitu nazzjonali għal sustanzi oħrajn li jniġġsu l-ilma ta’ taħt l-art. Hija tistabbilixxi wkoll lista minima ta’ 12-il sustanza niġġiesa u l-indikaturi tagħhom li għalihom l-Istati Membri huma meħtieġa jikkunsidraw li jistabbilixxu tali valuri ta’ limitu nazzjonali. L-istandards tal-kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art huma stabbiliti fl-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE.

(4)

Id-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (45) tistabbilixxi qafas għall-protezzjoni tal-ilmijiet tal-wiċċ interni, tal-ilmijiet ta’ tranżizzjoni, tal-ilmijiet kostali u tal-ilma ta’ taħt l-art. Dak il-qafas jinvolvi l-identifikazzjoni ta’ sustanzi prijoritarji fost dawk li joħolqu riskju sinifikanti għall-ambjent akkwatiku fil-livell tal-Unjoni jew permezz tiegħu. Id-Direttiva 2008/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (46) tistabbilixxi standards ta’ kwalità ambjentali (EQS) għall-Unjoni kollha għall-45 sustanza prijoritarja elenkati fl-Anness X tad-Direttiva 2000/60/KE u tmien sustanzi niġġiesa oħrajn li kienu diġà regolati fil-livell tal-Unjoni qabel ma ġie introdott l-Anness X bid-Deċiżjoni Nru 2455/2001/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (47). Id-Direttiva 2006/118/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (48) tistabbilixxi standards ta’ kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art għall-Unjoni kollha għan-nitrati u għas-sustanzi attivi fil-pestiċidi u kriterji għall-istabbiliment ta’ valuri ta’ limitu nazzjonali għal sustanzi oħrajn li jniġġsu l-ilma ta’ taħt l-art. Hija tistabbilixxi wkoll lista minima ta’ 12-il sustanza niġġiesa u l-indikaturi tagħhom li għalihom l-Istati Membri huma meħtieġa jistabbilixxu tali valuri ta’ limitu nazzjonali. L-istandards tal-kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art huma stabbiliti fl-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE.

(4a)

L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li t-tniġġis permezz tal-iskariki, l-emissjoni jew it-telf ta’ sustanzi prijoritarji perikolużi jieqaf jew jiġi eliminat gradwalment f’perjodu ta’ żmien xieraq u, fi kwalunkwe każ, mhux aktar tard minn 20 sena wara li sustanza prijoritarja partikolari tiġi elenkata bħala perikoluża fil-Parti A, l-Anness I, tad-Direttiva 2008/105/KE. Jenħtieġ li dak il-perjodu ta’ żmien japplika mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta’ skedi ta’ żmien aktar stretti fi kwalunkwe leġiżlazzjoni applikabbli oħra tal-Unjoni.

(5)

Is-sustanzi huma kkunsidrati għall-elenkar fl-Anness X tad-Direttiva 2000/60/KE jew fl-Anness I jew fl-Anness II tad-Direttiva 2006/118/KE abbażi ta’ valutazzjoni tar-riskju li joħolqu għall-bnedmin u għall-ambjent akkwatiku. Il-komponenti ewlenin ta’ dik il-valutazzjoni huma l-għarfien tal-konċentrazzjonijiet ambjentali tas-sustanzi, inkluża l-informazzjoni miġbura mill-monitoraġġ tal-lista ta’ sorveljanza, u tat-tossikoloġija (ekoloġika) tas-sustanzi, kif ukoll tal-persistenza, il-bijoakkumulazzjoni, il-karċinoġeniċità, il-mutaġeniċità, it-tossiċità riproduttiva u l-potenzjal ta’ tfixkil endokrinali tagħhom.

(5)

Is-sustanzi huma kkunsidrati għall-elenkar fl-Anness X tad-Direttiva 2000/60/KE jew fl-Anness I jew fl-Anness II tad-Direttiva 2006/118/KE abbażi ta’ valutazzjoni tar-riskju li joħolqu għall-bnedmin u għall-ambjent akkwatiku. Il-komponenti ewlenin ta’ dik il-valutazzjoni huma l-għarfien tal-konċentrazzjonijiet ambjentali tas-sustanzi, inkluża l-informazzjoni miġbura mill-monitoraġġ tal-lista ta’ sorveljanza, u tat-tossikoloġija (ekoloġika) tas-sustanzi, kif ukoll tal-persistenza, il-bijoakkumulazzjoni, it-tossiċità, il-mobilità, il-karċinoġeniċità, il-mutaġeniċità, it-tossiċità riproduttiva u l-potenzjal ta’ tfixkil endokrinali tagħhom.

(7)

Hija meħtieġa kombinazzjoni ta’ miżuri ta’ kontroll tas-sors u punt tar-rimi sabiex jiġu ttrattati b’mod effettiv il-biċċa l-kbira tas-sustanzi niġġiesa tul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, inklużi, kif rilevanti, id-disinn kimiku, l-awtorizzazzjoni jew l-approvazzjoni, il-kontroll tal-emissjonijiet waqt il-manifattura u l-użu jew proċessi oħrajn, u l-maniġġ tal-iskart. Għalhekk, l-istabbiliment ta’ standards tal-kwalità ġodda jew aktar stretti fil-korpi tal-ilma jikkomplementa u huwa koerenti ma’ leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni li tindirizza jew li tista’ tindirizza l-problema tat-tniġġis f’wieħed jew aktar minn dawk l-istadji, inklużi r-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (49), ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (50), ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (51), ir-Regolament (UE) 2019/6 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (52), id-Direttiva 2001/83/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (53), id-Direttiva 2009/128/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (54), id-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (55) u d-Direttiva tal-Kunsill 91/271/KEE (56).

(7)

Hija meħtieġa kombinazzjoni ta’ miżuri ta’ kontroll tas-sors u punt tar-rimi sabiex jiġu ttrattati b’mod effettiv il-biċċa l-kbira tas-sustanzi niġġiesa tul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, inklużi, kif rilevanti, id-disinn kimiku, l-awtorizzazzjoni jew l-approvazzjoni, il-kontroll tal-emissjonijiet waqt il-manifattura u l-użu jew proċessi oħrajn, u l-maniġġ tal-iskart. Għalhekk, l-istabbiliment ta’ standards tal-kwalità ġodda jew aktar stretti fil-korpi tal-ilma jikkomplementa u huwa koerenti ma’ leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni li tindirizza jew li jenħtieġ li tindirizza l-problema tat-tniġġis f’wieħed jew aktar minn dawk l-istadji, inklużi r-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (49), ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (50), ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (51), ir-Regolament (UE) 2019/6 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (52), id-Direttiva 2001/83/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (53), id-Direttiva 2009/128/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (54), id-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (55) u d-Direttiva tal-Kunsill 91/271/KEE (56). Sabiex l-Istati Membri jilħqu l-objettivi ambjentali stabbiliti fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2000/60/KE bl-aħjar mod u bl-aktar mod kosteffikaċi possibbli, huma jenħtieġ li jiżguraw, meta jistabbilixxu l-programmi ta’ miżuri tagħhom, li l-miżuri ta’ kontroll tas-sors jingħataw prijorità fuq il-miżuri fil-punt tar-rimi u li dawk il-miżuri jkunu f’konformità mal-leġiżlazzjoni settorjali rilevanti tal-Unjoni dwar it-tniġġis. Fejn hemm riskju li l-miżuri ta’ kontroll tas-sors jonqsu milli jiksbu stat tajjeb tal-korpi tal-ilma, jenħtieġ li jiġu applikati miżuri fil-punt tar-rimi. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżviluppa gwida dwar l-aħjar prattiki għall-miżuri ta’ kontroll tas-sors u l-komplementarità tal-miżuri fil-punt tar-rimi.

(7a)

It-tniġġis tal-ilma huwa prinċipalment ir-riżultat ta’ attivitajiet industrijali u agrikoli, l-iskariki tad-drenaġġ, u l-ilma tax-xeba’ urban, inkluż l-ilma tal-maltempati. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri jenħtieġ li jagħtu prijorità fl-azzjonijiet tagħhom lil miżuri li jnaqqsu t-tniġġis mis-sors, kif ukoll lill-infurzar tagħhom. Għal dan l-għan, jenħtieġ li tiġi żgurata l-koerenza bejn il-partijiet kollha tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u dik nazzjonali li jindirizzaw l-emissjonijiet ta’ sustanzi niġġiesa fis-sors sabiex it-tniġġis jitnaqqas għal livelli li ma għadhomx meqjusa ta’ ħsara għas-saħħa u għall-ekosistemi naturali.

(7b)

Sabiex jiġi żgurat li l-leġiżlazzjoni maħsuba għall-prevenzjoni tat-tniġġis tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art tkun aġġornata fir-rigward tal-pass mgħaġġel li bih qed jevolvu sustanzi kimiċi ġodda u emerġenti li għandhom il-potenzjal, bħala sustanzi niġġiesa, li jikkawżaw riskji sinifikanti għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent akkwatiku, jenħtieġ li jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ politika li jidentifikaw u jivvalutaw tali sustanzi ta’ tħassib emerġenti. F’dan ir-rigward, jenħtieġ li jitfassal approċċ li jippermetti l-monitoraġġ u l-analiżi ta’ numri addizzjonali ta’ tali sustanzi jew gruppi ta’ sustanzi taħt il-listi ta’ sorveljanza għall-ilma tal-wiċċ u l-ilma ta’ taħt l-art. Is-sustanzi jew il-grupp ta’ sustanzi li għandhom jiġu inklużi fil-lista ta’ sorveljanza jenħtieġ li jintgħażlu minn fost dawk is-sustanzi li għalihom l-informazzjoni disponibbli tindika li jistgħu joħolqu riskju sinifikanti fil-livell tal-Unjoni għall-ambjent akkwatiku jew permezz tiegħu u li għalihom id-data ta’ monitoraġġ hija insuffiċjenti. L-għadd ta’ tali sustanzi jew gruppi ta’ sustanzi li għandhom jiġu mmonitorjati u analizzati taħt il-listi ta’ sorveljanza għall-ilma tal-wiċċ u l-ilma ta’ taħt l-art jenħtieġ li ma jkunx limitat.

(8)

L-għarfien xjentifiku l-ġdid jindika riskju sinifikanti minn bosta sustanzi niġġiesa oħrajn li jinstabu fil-korpi tal-ilma, minbarra dawk diġà regolati. Fl-ilma ta’ taħt l-art, ġiet identifikata problema partikolari permezz ta’ monitoraġġ volontarju għas-sustanzi perfluworoalkilati u polifluworoalkilati (PFAS) u għall-farmaċewtiċi. Il-PFAS instabu f’aktar minn 70 % tal-punti ta’ kejl tal-ilma ta’ taħt l-art fl-Unjoni u l-limiti nazzjonali eżistenti jinqabżu b’mod ċar f’numru konsiderevoli ta’ postijiet, u s-sustanzi farmaċewtiċi jinstabu wkoll b’mod wiesa’. Fl-ilmijiet tal-wiċċ, l-aċidu perfluworoottansulfoniku u d-derivattivi tiegħu diġà huma elenkati bħala sustanzi prijoritarji, iżda PFAS oħrajn issa huma rikonoxxuti wkoll li joħolqu riskju. Il-monitoraġġ tal-lista ta’ sorveljanza skont l-Artikolu 8b tad-Direttiva 2008/105/KE kkonferma riskju fl-ilmijiet tal-wiċċ minn numru ta’ sustanzi farmaċewtiċi li għalhekk jenħtieġ li jiżdiedu mal-lista ta’ sustanzi prijoritarji.

(8)

L-għarfien xjentifiku l-ġdid jindika riskju sinifikanti minn bosta sustanzi niġġiesa oħrajn li jinstabu fil-korpi tal-ilma, minbarra dawk diġà regolati. Fl-ilma ta’ taħt l-art, ġiet identifikata problema partikolari permezz ta’ monitoraġġ volontarju għas-sustanzi perfluworoalkilati u polifluworoalkilati (PFAS) u għall-farmaċewtiċi. Il-PFAS instabu f’aktar minn 70 % tal-punti ta’ kejl tal-ilma ta’ taħt l-art fl-Unjoni u l-limiti nazzjonali eżistenti jinqabżu b’mod ċar f’numru konsiderevoli ta’ postijiet, u s-sustanzi farmaċewtiċi jinstabu wkoll b’mod wiesa’. Jenħtieġ għalhekk li mal-lista ta’ sustanzi niġġiesa tal-ilma ta’ taħt l-art jiżdied subsett ta’ PFAS speċifiċi kif ukoll ta’ PFAS totali. Fl-ilmijiet tal-wiċċ, l-aċidu perfluworoottansulfoniku u d-derivattivi tiegħu diġà huma elenkati bħala sustanzi prijoritarji, iżda PFAS oħrajn issa huma rikonoxxuti wkoll li joħolqu riskju. Jenħtieġ għalhekk li mal-lista ta’ sustanzi prijoritarji jiżdied subsett ta’ PFAS speċifiċi kif ukoll ta’ PFAS totali. Sabiex jiġu żgurati approċċ armonizzat u kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni fl-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE sabiex temenda l-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE billi tistabbilixxi standard ta’ kwalità għat-total tal-PFAS. Il-monitoraġġ tal-lista ta’ sorveljanza skont l-Artikolu 8b tad-Direttiva 2008/105/KE kkonferma wkoll riskju fl-ilmijiet tal-wiċċ minn numru ta’ sustanzi farmaċewtiċi li għalhekk jenħtieġ li jiżdiedu mal-lista ta’ sustanzi prijoritarji.

(8a)

Il-glifosat huwa l-erbiċida użata l-aktar ta’ spiss fl-Unjoni għall-użu agrikolu. Bħala sustanza attiva, il-glifosat qajjem tħassib serju f’termini tal-impatt tiegħu fuq is-saħħa tal-bniedem u t-tossiċità akkwatika. F’Diċembru 2022, il-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti estensjoni temporanja tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq tal-glifosat għal sena oħra, sakemm l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel terġa’ tivvaluta s-sustanza attiva mistennija f’Lulju 2023. Madankollu, diversi studji xjentifiċi reċenti  (1a) jissuġġerixxu li standard ta’ kwalità ambjentali (EQS) aktar baxx minn 0,1  μg/L għall-korpi tal-ilma tal-wiċċ kollha jenħtieġ li jiġi kkunsidrat abbażi tat-tossiċità akkwatika tal-glifosat, l-aċidu amminometilfosfoniku (AMPA) u l-erbiċidi bbażati fuq il-glifosat. Meta jitqiesu l-valutazzjonijiet li għaddejjin mir-regolaturi kompetenti tal-Unjoni u s-sejbiet xjentifiċi tal-istudji rilevanti dwar l-impatti tal-glifosat fuq il-ħajja akkwatika, u bl-għan li jiġi żgurat l-istatus kimiku tajjeb tal-maġġoranza tal-ilmijiet tal-Unjoni, abbażi tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, jenħtieġ li jiġi adottat AA-EQS komuni u unifikat għall-ilmijiet tal-wiċċ interni u, b’mod separat, għal ilmijiet tal-wiċċ oħra, fir-rigward tal-glifosat.

(8b)

L-atrażina hija erbiċida użata għall-ħaxix ħażin annwali bil-weraq wiesgħin u l-ħaxix annwali fiċ-ċereali. L-użu tal-atrażina fil-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti ma għadux awtorizzat fl-Unjoni skont id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/248/KE  (1a) . Ġie ppruvat li l-atrażina hija sustanza kimika li tfixkel is-sistema endokrinali, b’evidenza li tinterferixxi mar-riproduzzjoni u mal-iżvilupp, u tista’ tkun kawża tal-kanċer. L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, li vvalutat il-pestiċidi skont l-effett jew il-limiti ta’ kwalità bejn l-2013 u l-2020, sabet li ġew identifikati eċċessi ta’ pestiċidju wieħed jew aktar ta’ bejn 4 % u 11 % tas-siti ta’ monitoraġġ tal-ilma ta’ taħt l-art, prinċiparjament eċċessi ta’ atrażina u tal-metaboliti tagħha. Meta titqies il-preżenza persistenti tagħha fl-ilmijiet tal-wiċċ u ta’ taħt l-art tal-Unjoni u sabiex jiġi żgurat li l-valuri ta’ limitu għall-atrażina ma jaqbżux l-EQS tal-pestiċidi u tal-metaboliti totali, jenħtieġ li jiġi aġġustat il-valur ta’ limitu għall-atrażina fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE, anke f’konformità mal-valur limitu għall-istess sustanza stabbilit fid-Direttiva (UE) 2020/2184  (1b) .

(8c)

Skont l-SCHEER  (1a) u l-EMA  (1b) , l-istandard ġeneriku ta’ kwalità ta’ 0,1 μg/L u 0,5  μg/L għall-ilma ta’ taħt l-art, issuġġerit għall-pestiċidi individwali u għat-total tal-pestiċidi kollha rispettivament, kif speċifikat fid-Direttiva 2006/118/KE, ġie stabbilit fis-snin 80, abbażi tas-sensittività kimika analitika disponibbli f’dak iż-żmien. Il-valur prestabbilit ta’ 0,1  μg/L għall-pestiċidi individwali mhuwiex ippruvat li huwa protettiv biżżejjed għas-saħħa tal-bniedem u għall-ekosistema tal-ilma ta’ taħt l-art, u xi drabi huwa ogħla b’mod sinifikanti meta mqabbel mal-valuri ta’ limitu għal ħafna pestiċidi u fungiċidi fil-lista ta’ sustanzi prijoritarji fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Filwaqt li tqis ukoll l-opinjoni tal-SCHEER li l-ebda valur ta’ limitu tal-ilma ta’ taħt l-art ma jenħtieġ li jkun ogħla mill-EQS għall-ilma tal-wiċċ, il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrieżamina l-valuri ta’ limitu għall-pestiċidi individwali u t-total tal-pestiċidi kollha fl-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE billi tapplika metodi analitiċi moderni u tqabbilhom fir-rigward tal-aħjar għarfien tossikoloġiku disponibbli. Sakemm isir dan ir-rieżami, u f’konformità mal-approċċ prekawzjonarju espress mill-fornituri tal-ilma tax-xorb fil-Memorandum Ewropew tal-Ilma ta’ Taħt l-Art  (1c) , jenħtieġ li jiġu stabbiliti valuri ta’ limitu interim abbażi tal-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli.

(8d)

Bisfenol A jenħtieġ li jiġi ttrattat bħala sustanza prijoritarja perikoluża u jenħtieġ li jiżdied mal-lista fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Ir-rapporti xjentifiċi juru li anke l-bisfenoli għajr il-bisfenol A wrew potenzjal li jfixklu s-sistema endokrinali u t-taħlitiet ta’ dawk il-bisfenoli jirrappreżentaw riskju ekotossikoloġiku. Minħabba li dawk is-sejbiet xjentifiċi jqajmu tħassib dwar l-użu sikur ta’ alternattivi għall-bisfenoli li jista’ jkollhom impatt negattiv fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi parametru “Bisfenoli Totali” u EQS xieraq għat-total tas-sustanzi tal-bisfenol.

(8e)

Skont l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA)  (1a) , l-ekosistemi tal-ilma ta’ taħt l-art huma fundamentalment differenti u għalhekk jistgħu jkunu aktar vulnerabbli għal fatturi ta’ stress mill-ekosistemi tal-ilma tal-wiċċ peress li m’għandhomx il-kapaċità li jirkupraw mill-perturbazzjonijiet. Għalhekk, jenħtieġ li jiġi applikat approċċ prekawzjonarju meta jiġu stabbiliti valuri ta’ limitu tal-ilma ta’ taħt l-art biex jiġu protetti s-saħħa tal-bniedem, l-ekosistemi tal-ilma ta’ taħt l-art u l-ekosistemi dipendenti fuq l-ilma ta’ taħt l-art. F’konformità mal-parir tal-EMA, bħala riżultat ta’ din il-vulnerabbiltà, il-valuri ta’ limitu applikabbli għall-ilma ta’ taħt l-art għandhom normalment ikunu għaxar darbiet aktar baxxi mill-valuri ta’ limitu korrispondenti għall-ilmijiet tal-wiċċ. Madankollu, fejn jista’ jiġi stabbilit ir-riskju attwali għall-ekosistemi tal-ilma ta’ taħt l-art, jista’ jkun xieraq li jiġu stabbiliti valuri ta’ limitu għall-ilma ta’ taħt l-art f’livell differenti.

(9a)

Skont il-liġi applikabbli tal-Unjoni, l-Istati Membri huma obbligati jidentifikaw l-ilmijiet affettwati u dawk f’riskju, jiddeżinjaw żoni vulnerabbli għan-nitrati, jiżviluppaw programmi ta’ azzjoni u jimplimentaw il-miżuri rilevanti. F’dan ir-rigward, għad hemm bżonn ta’ titjib fl-armonizzazzjoni tal-miżuri ta’ kontroll u tas-sistemi ta’ kejl tal-kwalità tal-ilma bejn l-Istati Membri, sabiex ikun hemm standards armonizzati madwar l-Unjoni li jagħmlu possibbli l-komparabbiltà bejn l-Istati Membri, u b’hekk jiġu evitati problemi ta’ kompetizzjoni fis-settur agrikolu Ewropew, li jirriżultaw f’disturbi fis-suq intern.

(10)

Ġie espress tħassib dwar ir-riskju li tiżviluppa reżistenza għall-antimikrobiċi mill-preżenza ta’ mikroorganiżmi reżistenti għall-antimikrobiċi u ġeni ta’ reżistenza għall-antimikrobiċi fl-ambjent akkwatiku, iżda ftit li xejn sar monitoraġġ. Jenħtieġ li l-ġeni ta’ reżistenza antimikrobika rilevanti jiġu inklużi wkoll fil-listi ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art u jiġu mmonitorjati hekk kif ikunu ġew żviluppati metodi ta’ monitoraġġ xierqa. Dan huwa konformi mal-“Pjan ta’ Azzjoni Ewropew ‘Saħħa Waħda’ kontra r-Reżistenza għall-Antimikrobiċi”, adottat mill-Kummissjoni f’Ġunju 2017, u mal-Istrateġija Farmaċewtika għall-Ewropa, li tindirizza wkoll dan it-tħassib.

(10)

Huwa stmat li fl-2019, bejn 900 000 u 1,7 miljun mewta madwar id-dinja kienu attribwibbli għal infezzjonijiet ta’ reżistenza antimikrobika (AMR)  (1a) . Fl-istess ħin, ġie espress tħassib dwar ir-riskju li tiżviluppa reżistenza għall-antimikrobiċi mill-preżenza ta’ mikroorganiżmi reżistenti għall-antimikrobiċi u ġeni ta’ reżistenza għall-antimikrobiċi fl-ambjent akkwatiku, iżda ftit li xejn sar monitoraġġ. Jenħtieġ li l-ġeni ta’ reżistenza antimikrobika rilevanti jiġu inklużi wkoll fil-listi ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art u jiġu mmonitorjati hekk kif ikunu ġew żviluppati metodi ta’ monitoraġġ xierqa. Dan huwa konformi mal-“Pjan ta’ Azzjoni Ewropew ‘Saħħa Waħda’ kontra r-Reżistenza għall-Antimikrobiċi”, adottat mill-Kummissjoni f’Ġunju 2017, u mal-Istrateġija Farmaċewtika għall-Ewropa, li tindirizza wkoll dan it-tħassib.

(10a)

Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/1729 li tħassar id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/652/EU1a tistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb data komparabbli u affidabbli dwar ir-reżistenza għall-antimikrobiċi fl-Unjoni Ewropea, inkluż permezz tal-monitoraġġ tal-ilma mormi tal-biċċeriji bħala veikolu potenzjali ta’ batterji reżistenti għall-antibijotiċi u għalhekk rotta possibbli ta’ kontaminazzjoni ambjentali. Batterji reżistenti għall-antibijotiċi nstabu fl-ilma skarikat mill-biċċeriji.

(10b)

Ġie espress tħassib dwar ir-riskju tas-sulfati u l-ksanati fl-ambjent akkwatiku. Is-sulfati mhux biss inaqqsu mill-kwalità tal-ilma tax-xorb, iżda jaffettwaw ukoll iċ-ċikli materjali tal-karbonju, tan-nitroġenu u tal-fosforu. Fost affarijiet oħra, dan iżid it-tagħbijiet ta’ nutrijenti fil-korpi tal-ilma u b’hekk it-tkabbir tal-pjanti u tal-alka u jżid ukoll il-provvista tal-ikel għall-organiżmi akkwatiċi u jwassal għal tnaqqis fl-ossiġnu fl-ilma. Is-sulfati u l-prodotti ta’ degradazzjoni tagħhom, speċjalment is-sulfid, taħt ċerti kundizzjonijiet, jista’ jkollhom effett tossiku fuq il-ħajja akkwatika. Ir-riżultati standard tat-testijiet jindikaw li xi ksanati u l-prodotti ta’ degradazzjoni tagħhom huma tossiċi għall-invertebrati akkwatiċi u għall-ispeċijiet tal-ħut u li jistgħu jibbijoakkumulaw. Is-sulfati diġà huma elenkati bħala sustanza niġġiesa għall-ilma ta’ taħt l-art, iżda l-monitoraġġ li sar ma kienx suffiċjenti. Għalhekk, is-sulfati jenħtieġ li jiġu inklużi fil-listi ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art. Il-ksanati jenħtieġ li jiġu inklużi fil-lista ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ.

(10c)

Sustanzi bħall-mikroplastiks joħolqu riskju ċar għas-saħħa pubblika u għall-ambjent, iżda wkoll għal attivitajiet bażiċi bħall-iżvilupp tal-agrikoltura. Il-preżenza ta’ dawn is-sustanzi u partiċelli oħrajn jista’ jkollha implikazzjonijiet mhux biss fuq l-ilma li jirċievu l-bhejjem u l-għelejjel, iżda wkoll fuq il-fertilità tal-ħamrija, u b’hekk tikkomprometti s-saħħa u l-iżvilupp tajjeb tal-għelejjel preżenti u futuri  (1a) .

(11)

Meta jitqies l-għarfien dejjem jikber tar-rilevanza tat-taħlitiet u, għalhekk, tal-monitoraġġ ibbażat fuq l-effetti għad-determinazzjoni tal-istat kimiku, u meta jitqies li diġà jeżistu metodi ta’ monitoraġġ robusti biżżejjed ibbażati fuq l-effetti għal sustanzi estroġeniċi, jenħtieġ li l-Istati Membri japplikaw tali metodi sabiex jivvalutaw l-effetti kumulattivi ta’ sustanzi estroġeniċi fl-ilmijiet tal-wiċċ fuq perjodu ta’ mill-anqas sentejn. Dan se jippermetti t-tqabbil tar-riżultati bbażati fuq l-effetti mar-riżultati miksuba bl-użu tal-metodi konvenzjonali għall-monitoraġġ tat-tliet sustanzi estroġeniċi elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Dak it-tqabbil se jintuża sabiex jiġi vvalutat jekk il-metodi ta’ monitoraġġ ibbażati fuq l-effetti jistgħux jintużaw bħala metodi ta’ skrinjar affidabbli. L-użu ta’ tali metodi ta’ skrinjar ikollu l-vantaġġ li jippermetti li jiġu koperti l-effetti tas-sustanzi estroġeniċi kollha li għandhom effetti simili, u mhux biss dawk elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Id-definizzjoni ta’ EQS fid-Direttiva 2000/60/KE jenħtieġ li tiġi mmodifikata sabiex jiġi żgurat li fil-futur tkun tista’ tkopri wkoll il-valuri ta’ attivazzjoni li jistgħu jiġu stabbiliti għall-valutazzjoni tar-riżultati tal-monitoraġġ ibbażat fuq l-effetti.

(11)

Il-metodi ta’ monitoraġġ attwali u konvenzjonali għall-istatus kimiku tal-korpi tal-ilma ma jistgħux, b’mod ġenerali, jiddeterminaw l-impatt ta’ taħlitiet kumplessi ta’ sustanzi kimiċi fuq il-kwalità tal-ilma. Meta jitqies l-għarfien dejjem jikber tar-rilevanza tat-taħlitiet u, għalhekk, tal-monitoraġġ ibbażat fuq l-effetti għad-determinazzjoni tal-istat kimiku, u meta jitqies li diġà jeżistu metodi ta’ monitoraġġ robusti biżżejjed ibbażati fuq l-effetti għal sustanzi estroġeniċi, jenħtieġ li l-Istati Membri japplikaw tali metodi sabiex jivvalutaw l-effetti kumulattivi ta’ sustanzi estroġeniċi fl-ilmijiet tal-wiċċ fuq perjodu ta’ mill-anqas sentejn. Dan se jippermetti t-tqabbil tar-riżultati bbażati fuq l-effetti mar-riżultati miksuba bl-użu tal-metodi konvenzjonali għall-monitoraġġ tat-tliet sustanzi estroġeniċi elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Dak it-tqabbil jenħtieġ li jiġi inkluż f’rapport ta’ evalwazzjoni ppubblikat mill-Kummissjoni li permezz tiegħu tivvaluta jekk il-metodi ta’ monitoraġġ ibbażati fuq l-effetti jwasslux għal data robusta u preċiża u jekk jistgħux jintużaw bħala metodi ta’ skrinjar affidabbli. L-użu ta’ tali metodi ta’ skrinjar ikollu l-vantaġġ li jippermetti li jiġu koperti l-effetti tas-sustanzi estroġeniċi kollha li għandhom effetti simili, u mhux biss dawk elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE. Jenħtieġ ukoll li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati biex tissupplimenta d-Direttiva 2008/105/KE biex tistabbilixxi l-modalitajiet għall-Istati Membri sabiex jużaw il-metodi bbażati fuq l-effetti biex iwettqu monitoraġġ ħalli jivvalutaw ukoll il-preżenza ta’ sustanzi oħra fil-korpi tal-ilma, b’antiċipazzjoni tal-istabbiliment possibbli ta’ valuri skattaturi bbażati fuq l-effetti fil-futur. Id-definizzjoni ta’ EQS fid-Direttiva 2000/60/KE jenħtieġ li tiġi mmodifikata sabiex jiġi żgurat li fil-futur tkun tista’ tkopri wkoll il-valuri ta’ attivazzjoni li jistgħu jiġu stabbiliti għall-valutazzjoni tar-riżultati tal-monitoraġġ ibbażat fuq l-effetti.

(11a)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti valuri ta’ limitu aktar stretti fejn l-istandards tal-kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art jistgħu jirriżultaw f’nuqqas ta’ kisba tal-objettivi ambjentali tad-Direttiva 2000/60/KE għall-korpi tal-ilma assoċjati, kif meħtieġ skont id-Direttiva 2006/118/KE. Dak ir-rekwiżit skont id-Direttiva 2006/118/KE jenħtieġ li jiġi estiż aktar biex is-siti vulnerabbli jiġu protetti aħjar mit-tniġġis.

(12)

L-evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ilma (58) (l-“evalwazzjoni”) ikkonkludiet li l-proċess għall-identifikazzjoni u l-elenkar ta’ sustanzi niġġiesa li jaffettwaw l-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art u għall-istabbiliment jew ir-reviżjoni tal-istandards ta’ kwalità għalihom fid-dawl ta’ għarfien xjentifiku ġdid jista’ jiġi aċċellerat. Kieku dawk il-kompiti kellhom jitwettqu mill-Kummissjoni, aktar milli fil-qafas tal-proċedura leġiżlattiva ordinarja kif previst bħalissa fl-Artikoli 16 u 17 tad-Direttiva 2000/60/KE u fl-Artikolu 10 tad-Direttiva 2006/118/KE, il-funzjonament tal-mekkaniżmi tal-lista ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art, b’mod partikolari f’termini taż-żmien u s-sekwenza tal-elenkar, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tar-riżultati, jista’ jittejjeb, ir-rabtiet bejn il-mekkaniżmu tal-lista ta’ sorveljanza u r-rieżamijiet tal-listi ta’ sustanzi niġġiesa jistgħu jissaħħu, u  l-bidliet fil-listi ta’ sustanzi niġġiesa jistgħu jqisu l-progress xjentifiku aktar malajr. Għalhekk, u minħabba l-ħtieġa li jiġu emendati l-listi ta’ sustanzi niġġiesa u l-EQS tagħhom fil-pront fid-dawl ta’ għarfien xjentifiku u tekniku ġdid, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE sabiex temenda l-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE fir-rigward tal-lista ta’ sustanzi prijoritarji u l-EQS korrispondenti stabbiliti fil-Parti A ta’ dak l-Anness u sabiex temenda l-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE fir-rigward tal-lista ta’ sustanzi li jniġġsu l-ilma ta’ taħt l-art u l-istandards ta’ kwalità stabbiliti f’dak l-Anness. F’dan il-kuntest, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis ir-riżultati tal-monitoraġġ tas-sustanzi fuq il-listi ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art. B’konsegwenza ta’ dan, jenħtieġ li jitħassru l-Artikoli 16 u 17 tad-Direttiva 2000/60/KE u l-Anness X ta’ dik id-Direttiva, kif ukoll l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2006/118/KE.

(12)

L-evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ilma (58) (l-“evalwazzjoni”) ikkonkludiet li l-proċess għall-identifikazzjoni u l-elenkar ta’ sustanzi niġġiesa li jaffettwaw l-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art u għall-istabbiliment jew ir-reviżjoni tal-istandards ta’ kwalità għalihom fid-dawl ta’ għarfien xjentifiku ġdid jista’ jiġi aċċellerat. Għaldaqstant, fil-qafas ta’ kwalunkwe rieżami futur tal-Anness I tad-Direttiva 2008/105/KE fir-rigward tal-lista ta’ sustanzi prijoritarji u l-EQS korrispondenti stabbiliti fil-Parti A ta’ dak l-Anness u l-Anness I tad-Direttiva 2006/118/KE, il-funzjonament tal-mekkaniżmi tal-lista ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art, b’mod partikolari f’termini taż-żmien u s-sekwenza tal-elenkar, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tar-riżultati, jenħtieġ li jittejjeb, ir-rabtiet bejn il-mekkaniżmu tal-lista ta’ sorveljanza u r-rieżamijiet tal-listi ta’ sustanzi niġġiesa jenħtieġ li jissaħħu, u  l-perjodu għal rieżami tal-listi ta’ sustanzi niġġiesa jenħtieġ li jiġu aġġustat sabiex iqis l-progress xjentifiku aktar malajr. F’dan il-kuntest, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis ir-riżultati tal-monitoraġġ tas-sustanzi fuq il-listi ta’ sorveljanza tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art. B’konsegwenza ta’ dan, jenħtieġ li jitħassru l-Artikoli 16 u 17 tad-Direttiva 2000/60/KE u l-Anness X ta’ dik id-Direttiva, kif ukoll l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2006/118/KE , filwaqt li jinżamm l-obbligu li jittieħdu miżuri li jkollhom l-għan li jwaqqfu jew jeliminaw b’mod gradwali l-iskariki, l-emissjonijiet u t-telf ta’ sustanzi prijoritarji perikolużi .

(12a)

B’mod ġenerali, il-konklużjonijiet tal-Kontroll tal-Idoneità jindikaw li d-Direttivi huma ġeneralment adattati għall-iskop tagħhom, b’ambitu għal titjib, inkluż l-aċċellerazzjoni tal-implimentazzjoni xierqa tal-objettivi tagħhom, li jistgħu jinkisbu permezz ta’ aktar finanzjament mill-Unjoni. Il-valutazzjoni tindika li d-Direttivi s’issa ġeneralment wasslu għal livell ogħla ta’ protezzjoni tal-korpi tal-ilma u ġestjoni tar-riskju ta’ għargħar.

(13a)

Kwalunkwe deċiżjoni fl-għażla, fir-rieżami tas-sustanzi u fl-istabbiliment ta’ EQS jenħtieġ li tkun ibbażata fuq il-valutazzjoni tar-riskju u ssegwi approċċ proporzjonat, trasparenti u bbażat fuq ix-xjenza, filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet mill-Parlament Ewropew, l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati rilevanti.

(13b)

Filwaqt li d-Direttiva 2000/60/KE stabbiliet ir-regoli biex isir progress fir-rigward tal-kwantità u l-kwalità tal-ilma, il-Kontroll tal-Idoneità wera li l-progress kajman fil-kisba tal-objettivi ta’ din id-Direttiva jista’, fost affarijiet oħra, jiġi attribwit għal nuqqas ta’ riżorsi finanzjarji suffiċjenti kif ukoll għal kumplessità regolatorja u ekoloġika, inkluż dewmien possibbli biex l-ilma ta’ taħt l-art jirreaġixxi għall-miżuri u fir-rigward tal-iskedi ta’ żmien għar-rappurtar. Il-miżuri li jtejbu l-istatus tal-korpi tal-ilma permezz tar-restawr tax-xmajjar u s-servizzi tal-ekosistema jipprovdu benefiċċji finanzjarji li jegħlbu l-kostijiet u li jistgħu jnaqqsu n-nefqa meħtieġa għall-Istati Membri. Barra minn hekk, l-evalwazzjoni tindika nuqqas ta’ implimentazzjoni, kamp ta’ applikazzjoni insuffiċjenti, u miżuri ta’ restawr insuffiċjenti jew inadegwati li jiżguraw il-konnettività idroloġika u ekoloġika  (1a) .

(15)

Sabiex jiġu żgurati approċċ armonizzat u kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni fl-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE sabiex temenda l-Parti B tal-Anness II tad-Direttiva 2006/118/KE billi tadatta l-lista ta’ sustanzi niġġiesa li għalihom l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jistabbilixxu valuri ta’ limitu nazzjonali.

(15)

Sabiex jiġu żgurati approċċ armonizzat u kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni fl-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE sabiex temenda l-Parti B tal-Anness II tad-Direttiva 2006/118/KE billi tadatta l-lista ta’ sustanzi niġġiesa li għalihom l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu valuri ta’ limitu nazzjonali.

(20a)

Sabiex jiġu previsti standards ta’ protezzjoni adegwati għal żoni ta’ valur ekoloġiku għoli, vulnerabbiltà jew tniġġis, bħal għerien u żoni karst, li fihom ekosistemi li huma fost l-aktar vulnerabbli għall-kontaminazzjoni u li jirrappreżentaw provvista importanti tal-ilma tax-xorb, kif ukoll għal dawk li qabel kienu siti industrijali u żoni oħra b’kontaminazzjoni storika magħrufa, il-Kummissjoni jenħtieġ li tippubblika valutazzjoni tal-istatus kimiku ta’ tali żoni u, fejn xieraq, tippreżenta proposta leġiżlattiva biex tirrevedi d-Direttiva 2006/118/KE skont dan.

(21)

Sabiex jiġi żgurat teħid ta’ deċiżjonijiet effettiv u koerenti u jiġu żviluppati sinerġiji mal-ħidma mwettqa fil-qafas ta’ leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni dwar is-sustanzi kimiċi, jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (“ECHA”) tingħata rwol permanenti u ċirkoskritt b’mod ċar fil-prijoritizzazzjoni tas-sustanzi li għandhom jiġu inklużi fil-listi ta’ sorveljanza u fil-listi ta’ sustanzi fl-Annessi I u II tad-Direttiva 2008/105/KE u fl-Annessi I u II tad-Direttiva 2006/118/KE, u fid-derivazzjoni ta’ standards ta’ kwalità xierqa bbażati fuq ix-xjenza. Jenħtieġ li l-Kumitat għall-Istima tar-Riskji (RAC) u l-Kumitat għall-Analiżi Soċjo-ekonomika (SEAC) tal-ECHA jiffaċilitaw it-twettiq ta’ ċerti kompiti mogħtija lill-ECHA billi jipprovdu opinjonijiet. Jenħtieġ li l-ECHA tiżgura wkoll koordinazzjoni aħjar bejn diversi biċċiet ta’ liġi ambjentali permezz ta’ trasparenza akbar fir-rigward tas-sustanzi niġġiesa f’lista ta’ sorveljanza jew l-iżvilupp ta’ EQS jew limiti nazzjonali jew għall-Unjoni kollha, billi tagħmel ir-rapporti xjentifiċi rilevanti disponibbli għall-pubbliku.

(21)

Sabiex jiġi żgurat teħid ta’ deċiżjonijiet effettiv u koerenti u jiġu żviluppati sinerġiji mal-ħidma mwettqa fil-qafas ta’ leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni dwar is-sustanzi kimiċi, jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (“ECHA”) tingħata rwol permanenti u ċirkoskritt b’mod ċar fil-prijoritizzazzjoni tas-sustanzi li għandhom jiġu inklużi fil-listi ta’ sorveljanza u fil-listi ta’ sustanzi fl-Annessi I u II tad-Direttiva 2008/105/KE u fl-Annessi I u II tad-Direttiva 2006/118/KE, u fid-derivazzjoni ta’ standards ta’ kwalità xierqa bbażati fuq ix-xjenza. Jenħtieġ li l-Kumitat għall-Istima tar-Riskji (RAC) u l-Kumitat għall-Analiżi Soċjo-ekonomika (SEAC) tal-ECHA jiffaċilitaw it-twettiq ta’ ċerti kompiti mogħtija lill-ECHA billi jipprovdu opinjonijiet. Jenħtieġ li l-ECHA tiżgura wkoll koordinazzjoni aħjar bejn diversi biċċiet ta’ liġi ambjentali permezz ta’ trasparenza akbar fir-rigward tas-sustanzi niġġiesa f’lista ta’ sorveljanza jew l-iżvilupp ta’ EQS jew limiti nazzjonali jew għall-Unjoni kollha, billi tagħmel ir-rapporti xjentifiċi rilevanti disponibbli għall-pubbliku. Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-valuri ta’ limitu għas-sustanzi farmaċewtiċi, jenħtieġ li l-ECHA tikkoopera mal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (“EMA”).

(23)

Integrazzjoni aħjar tal-flussi tad-data rrapportati lill-EEA skont il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ilma u, b’mod partikolari, tal-inventarji tal-emissjonijiet meħtieġa mid-Direttiva 2008/105/KE, mal-flussi tad-data rrapportati lill-Portal dwar l-Emissjonijiet Industrijali skont id-Direttiva 2010/75/UE u r-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill  (61) , se tagħmel ir-rapportar tal-inventarju f’konformità mal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2008/105/KE aktar sempliċi u effiċjenti. Fl-istess ħin, din se tnaqqas il-piż amministrattiv u l-ogħla tagħbija tax-xogħol fit-tħejjijiet tal-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara. Flimkien mat-tneħħija tar-rapportar interim dwar il-progress tal-programmi ta’ miżuri, li ma wrietx li kienet effettiva, dan ir-rapportar simplifikat se jippermetti lill-Istati Membri jagħmlu aktar sforz sabiex jirrapportaw l-emissjonijiet li ma humiex koperti mil-leġiżlazzjoni dwar l-emissjonijiet industrijali, iżda li huma koperti mir-rapportar tal-emissjonijiet skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2008/105/KE.

(31)

Huwa meħtieġ li jitqies il-progress tekniku u xjentifiku fil-qasam tal-monitoraġġ tal-istatus tal-korpi tal-ilma f’konformità mar-rekwiżiti ta’ monitoraġġ stabbiliti fl-Anness V tad-Direttiva 2000/60/KE. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jitħallew jużaw data u servizzi minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data.

(31)

Huwa meħtieġ li jitqies il-progress tekniku u xjentifiku u l-aħjar metodi disponibbli fil-qasam tal-monitoraġġ tal-istatus tal-korpi tal-ilma f’konformità mar-rekwiżiti ta’ monitoraġġ stabbiliti fl-Anness V tad-Direttiva 2000/60/KE. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jitħallew jużaw data u servizzi minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data.

(31a)

L-attivitajiet industrijali relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija jistgħu jżidu l-impatti negattivi fuq il-kwalità tal-ilma. Il-mitigazzjoni ta’ dawn l-impatti futuri, bħal bidliet fix-xejriet tal-fluss naturali u fit-temperatura, u t-tniġġis tal-ilma, teħtieġ valutazzjoni tal-firxa sħiħa ta’ fatturi potenzjali kif ukoll miżuri li għandhom jittieħdu biex tinkiseb u tinżamm kwalità tajba tal-ilma. L-Istati Membri, għalhekk, jenħtieġ li jevalwaw b’mod regolari l-impatt fuq il-kwalità tal-ilma tal-attivitjiet industrijali relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija u jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar theddid ġdid identifikat sabiex tkun tista’ taġġorna il-lista ta’ sorveljanza skont dan. L-evalwazzjoni jenħtieġ li tkun aċċessibbli faċilment għall-pubbliku u l-aġġornament jenħtieġ li jitħalla jseħħ barra miċ-ċikli ta’ aġġornament ġenerali, biex jiġi żgurat titjib kontinwu tal-valutazzjoni tal-kwalità tal-ilma.

(31b)

Il-Kummissjoni, fil-komunikazzjoni tagħha tal-11 ta’ Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-komunikazzjoni tagħha tal-14 ta’ Ottubru 2020 dwar it-titjib tal-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, impenjat ruħha li tieħu azzjoni biex ittejjeb l-aċċess għall-ġustizzja quddiem il-qrati nazzjonali fl-Istati Membri kollha għaċ-ċittadini u l-organizzazzjonijiet ambjentali mhux governattivi li għandhom tħassib speċifiku dwar il-kompatibbiltà tal-atti amministrattivi li għandhom effetti fuq l-ambjent mal-liġi ambjentali. F’din l-aħħar komunikazzjoni, il-Kummissjoni tafferma li “l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, kemm permezz tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE (QĠUE) kif ukoll permezz tal-qrati nazzjonali bħala qrati tal-Unjoni, huwa miżura ta’ appoġġ importanti biex tgħin fit-twettiq tat-tranżizzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u mod kif jissaħħaħ ir-rwol li s-soċjetà ċivili tista’ taqdi bħala għassiesa fl-ispazju demokratiku”. Dawk l-impenji jenħtieġ li jiġu implimentati wkoll skont id-Direttiva 2000/60/KE.

(31c)

Kif ikkonfermat mill-ġurisprudenza tal-QĠUE  (1a) , l-organizzazzjonijiet ambjentali nongovernattivi u l-individwi direttament ikkonċernati jenħtieġ li jingħataw locus standi sabiex jikkontestaw deċiżjoni meħuda minn awtorità pubblika, li tikser l-objettivi ambjentali msemmija fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2000/60/KE. Bl-għan li jittejjeb l-aċċess għall-ġustizzja fil-kwistjonijiet ikkonċernati quddiem il-qrati nazzjonali madwar l-Unjoni u biex l-organizzazzjonijiet nongovernattivi u l-individwi kkonċernati direttament ikunu jistgħu jserrħu fuq il-liġijiet nazzjonali meta jikkontestaw deċiżjonijiet li jiksru d-Direttiva 2000/60/KE, jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet li jiżguraw l-aċċess għall-ġustizzja stabbiliti fid-Direttiva 2000/60/KE.

(32)

Meta jitqiesu ż-żidiet f’avvenimenti tat-temp imprevedibbli, b’mod partikolari għargħar estrem u nixfiet fit-tul, u f’inċidenti ta’ tniġġis sinifikanti li jirriżultaw fi jew jaggravaw it-tniġġis aċċidentali transfruntier, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu meħtieġa jiżguraw li tiġi pprovduta informazzjoni immedjata dwar tali inċidenti lil Stati Membri potenzjalment affettwati oħrajn u jikkooperaw b’mod effettiv ma’ Stati Membri potenzjalment affettwati sabiex itaffu l-effetti tal-avveniment jew tal-inċident. Huwa meħtieġ ukoll li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u li jiġu ssimplifikati l-proċeduri għall-kooperazzjoni transfruntiera f’każ ta’ kwistjonijiet transfruntiera aktar strutturali, jiġifieri mhux aċċidentali u aktar fit-tul, li ma jistgħux jissolvew fil-livell tal-Istati Membri, f’konformità mal-Artikolu 12 tad-Direttiva 2000/60/KE. F’każ li tkun meħtieġa assistenza Ewropea, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jibagħtu talbiet għal assistenza liċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni tar-Rispons ta’ Emerġenza tal-Kummissjoni, li se jikkoordina l-offerti possibbli ta’ assistenza u l-iskjerament tagħhom permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili, f’konformità mal-Artikolu 15 tad-Deċiżjoni Nru 1313/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (64).

(32)

Meta jitqiesu ż-żidiet f’avvenimenti tat-temp imprevedibbli, b’mod partikolari għargħar estrem u nixfiet fit-tul, u f’inċidenti ta’ tniġġis sinifikanti li jirriżultaw fi jew jaggravaw it-tniġġis aċċidentali transfruntier, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu meħtieġa jiżguraw li tiġi pprovduta informazzjoni immedjata dwar tali inċidenti lil Stati Membri potenzjalment affettwati oħrajn u jikkooperaw b’mod effettiv ma’ Stati Membri potenzjalment affettwati sabiex itaffu l-effetti tal-avveniment jew tal-inċident. Huwa meħtieġ ukoll li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u li jiġu ssimplifikati l-proċeduri għall-kooperazzjoni transfruntiera f’każ ta’ kwistjonijiet transfruntiera aktar strutturali, jiġifieri mhux aċċidentali u aktar fit-tul, li ma jistgħux jissolvew fil-livell tal-Istati Membri, f’konformità mal-Artikolu 12 tad-Direttiva 2000/60/KE. F’każ li tkun meħtieġa assistenza Ewropea, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jibagħtu talbiet għal assistenza liċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni tar-Rispons ta’ Emerġenza tal-Kummissjoni, li se jikkoordina l-offerti possibbli ta’ assistenza u l-iskjerament tagħhom permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili, f’konformità mal-Artikolu 15 tad-Deċiżjoni Nru 1313/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (64). Meta jitqies li d-distretti tal-baċiri idrografiċi jistgħu jestendu wkoll lil hinn mit-territorju tal-Unjoni, filwaqt li jiġi żgurat li jkun hemm implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet rilevanti għall-protezzjoni tal-ilma skont id-Direttiva 2000/60/KE kif ukoll koordinazzjoni xierqa mal-Istati mhux Membri rilevanti jikkontribwixxu wkoll għall-objettivi kif stabbiliti fid-Direttiva 2000/60/KE għal dawk id-distretti tal-baċiri idrografiċi speċifiċi, kif imsemmi fl-Artikolu 3(5) tad-Direttiva 2000/60/KE. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-kunflitti armati li jseħħu fi prossimità ġeografika mill-qrib mal-Unjoni jitqiesu wkoll bħala avvenimenti eċċezzjonali minħabba l-impatt ambjentali transfruntier negattiv estensiv tagħhom, inkluż it-tniġġis tal-arja, tal-ħamrija u tal-ilma. Peress li l-baċiri idrografiċi affettwati minn tali kunflitti jistgħu jestendu fi ħdan il-konfini tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex jistabbilixxu koordinazzjoni xierqa mal-Istati mhux Membri rilevanti kif imsemmi fl-Artikolu 3(5) tad-Direttiva 2000/60/KE.

(32a)

Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri fir-rapport tagħha tad-19 ta’ Mejju 2021 bit-titolu “The Polluter Pays Principle: Inconsistent application across EU environmental policies and actions” (Il-Prinċipju ta’ Min Iniġġes Iħallas: Applikazzjoni inkonsistenti fil-politiki u fl-azzjonijiet ambjentali tal-UE) tinnota li l- Istati Membri diġà jonfqu madwar EUR 100 biljun fis-sena fuq il-provvista tal-ilma u s-sanità u li żidiet f’dik in-nefqa huma mistennija li jammontaw għal aktar minn 25 % sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar it-trattament tal-ilma mormi u l-ilma tax-xorb, filwaqt li mhumiex inklużi investimenti meħtieġa biex tiġi rrinovata infrastruttura eżistenti jew jintlaħqu l-objettivi tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u d-Direttiva dwar l-Għargħar. Barra minn hekk, fl-Unjoni, l-utenti jħallsu medja ta’ madwar 70 % tal-kost tal-provvista tas-servizzi tal-ilma, permezz ta’ tariffi tal-ilma, filwaqt li l-fondi pubbliċi jiffinanzjaw it-30 % li jifdal, għalkemm hemm differenzi konsiderevoli bejn ir-reġjuni u l-Istati Membri. L-unitajiet domestiċi fl-Unjoni jġarrbu normalment il-kostijiet għall-provvista tas-servizzi tal-ilma u s-sanità, anke jekk jikkonsumaw 10 % biss tal-ilma, filwaqt li s-setturi ekonomiċi li jagħmlu l-aktar pressjoni fuq ir-riżorsi tal-ilma ħelu rinnovabbli jikkontribwixxu l-anqas biex jiġu koperti dawn il-kostijiet.

(32b)

Il-kostijiet tal-programmi ta’ monitoraġġ għad-determinazzjoni tal-istatus tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art huma ffinanzjati biss mill-baġits tal-Istati Membri. Minħabba li l-għadd ta’ sustanzi kimiċi identifikati fl-ambjent akkwatiku qed jinbidel b’mod kostanti, li hemm għadd dejjem jikber ta’ sustanzi niġġiesa emerġenti li għadhom kif dehru fl-ambjent akkwatiku, li huwa meħtieġ titjib kostanti tal-metodi analitiċi kimiċi sabiex jiġu identifikati dawn is-sustanzi niġġiesa emerġenti u ġodda u jiġi vvalutat b’mod korrett l-impatt ekoloġiku tagħhom, u li wkoll jeħtieġ li jiġu żviluppati metodi ġodda ta’ monitoraġġ sabiex jiġu vvalutati aħjar l-effetti tat-taħlitiet kimiċi, dawk il-kostijiet tal-monitoraġġ huma mistennija li jkomplu jiżdiedu. Sabiex jiġu koperti dawk il-kostijiet, u f’konformità mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas minqux fl-Artikolu 191(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), huwa essenzjali li l-produtturi li jqiegħdu fis-suq tal-Unjoni prodotti li fihom sustanzi li għandhom impatt negattiv ippruvat jew potenzjali fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent akkwatiku jieħdu fuqhom ir-responsabbiltà finanzjarja għall-miżuri meħtieġa biex jikkontrollaw is-sustanzi ġġenerati fil-kuntest tal-attivitajiet kummerċjali tagħhom u li jinsabu fl-ilma tal-wiċċ u fl-ilma ta’ taħt l-art. Sistema ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur hija x’aktarx l-aktar mezz xieraq biex jinkiseb dan, peress li tillimita l-impatt finanzjarju fuq il-kontribwenti, filwaqt li tipprovdi inċentiv biex jiġu żviluppati prodotti aktar ekoloġiċi. Għalhekk jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprepara valutazzjoni tal-impatt li teżamina l-inklużjoni ta’ mekkaniżmu għar-responsabbiltà estiża tal-produttur fid-Direttiva 2006/118/KE u d-Direttiva 2008/105/KE li japplika għas-sustanzi prijoritarji definiti skont id-Direttiva 2006/118/KE u skont id-Direttiva 2008/105/KE, kif ukoll għas-sustanzi niġġiesa emerġenti u ġodda, kif definit fil-listi ta’ sorveljanza skont id-Direttiva 2006/118/KE u d-Direttiva 2008/105/KE. Il-valutazzjoni tal-impatt jenħtieġ li tkun akkumpanjata, meta jkun xieraq, bi proposta leġiżlattiva li tirrevedi d-Direttivi 2006/118/KE u 2008/105/KE.

(32c)

Il-monitoraġġ ta’ għadd akbar ta’ sustanzi jew gruppi ta’ sustanzi jinvolvi żieda fil-kostijiet iżda wkoll il-ħtieġa għal kapaċità amministrattiva msaħħa fl-Istati Membri, speċjalment dawk b’riżorsi aktar skarsi. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni Ewropea jenħtieġ li twaqqaf faċilità Ewropea konġunta ta’ monitoraġġ għall-ġestjoni tar-rekwiżiti ta’ monitoraġġ meta l-Istati Membri jitolbu dan, u b’hekk jitnaqqsu l-piżijiet finanzjarji u amministrattivi tagħhom. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiddefinixxi l-metodi ta’ operat tal-faċilità ta’ monitoraġġ. L-użu ta’ tali faċilità jenħtieġ li jkun volontarju u mingħajr preġudizzju għall-arranġamenti diġà stabbiliti mill-Istati Membri.

(32d)

L-evidenza turi li hemm ħtieġa ta’ investiment fis-settur tal-ilma u l-finanzjament tal-Unjoni huwa vitali għal xi Stati Membri biex jikkonformaw mal-obbligi legali stabbiliti fid-Direttiva 2000/60/KE, id-Direttiva 2008/105/KE u d-Diretivva 2006/118/KE. Jeħtieġ li l-Istati Membri kollha jżidu n-nefqa tagħhom b’mill-anqas 20 % biex jilħqu l-istandards tal-ilma tal-Unjoni u hemm diskrepanza fil-finanzjament aggregata ta’ EUR 289 biljun sal-2030  (1a) . Għalhekk huwa meħtieġ li jiġi żgurat li jiġu pprovduti biżżejjed riżorsi finanzjarji u umani għall-fini tat-twettiq ta’ monitoraġġ u spezzjonijiet tal-korpi tal-ilma fl-Istati Membri kollha, inkluż permezz ta’ fondi u programmi strutturali rilevanti tal-Unjoni, kif ukoll permezz ta’ kontribuzzjonijiet mis-settur privat, inkluż skont il-mekkaniżmu ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur, ladarba jiġi stabbilit.

(34a)

L-Istati Membri jenħtieġ li jinkoraġġixxu sinerġiji bejn ir-rekwiżiti tad-direttivi rilevanti li jikkonċernaw kemm il-ġbir tad-data kif ukoll l-użu ta’ għodod diġitali bħat-teknoloġiji ta’ telerilevament jew l-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus).

(34b)

L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jappoġġaw it-taħriġ, il-programmi ta’ żvilupp tal-ħiliet u l-investiment fil-kapital uman biex jappoġġaw l-implimentazzjoni effettiva tal-aħjar teknoloġiji u soluzzjonijiet innovattivi fil-qafas tad-direttivi. L-informazzjoni jenħtieġ li tkun aċċessibbli fil-lingwi nazzjonali differenti biex tissaħħaħ l-aċċessibbiltà għad-data rilevanti madwar l-Ewropa għall-atturi lokali u għaċ-ċittadini rilevanti.

(1)

fl-Artikolu 1, ir-raba’ inċiż huwa sostitwit b’dan li ġej:

(1)

fl-Artikolu 1 , il-punt (e), ir-raba’ inċiż huwa sostitwit b’dan li ġej:

(30a)

“Sustanzi prijoritarji perikolużi” tfisser sustanzi prijoritarji li huma mmarkati bħala “perikolużi” fuq il-bażi li huma rikonoxxuti f’rapporti xjentifiċi, fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni, jew fi ftehimiet internazzjonali rilevanti, bħala tossiċi, persistenti u suxxettibbli għall-bijoakkumulazzjoni jew bħala li jagħtu lok għal livell ekwivalenti ta’ tħassib, fejn dan it-tħassib ikun rilevanti għall-ambjent akkwatiku.

(30a)

“Sustanzi prijoritarji perikolużi” tfisser sustanzi prijoritarji li huma mmarkati bħala “perikolużi” fuq il-bażi li huma rikonoxxuti f’rapporti xjentifiċi, fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni, jew fi ftehimiet internazzjonali rilevanti, bħala tossiċi, persistenti u suxxettibbli għall-bijoakkumulazzjoni (PBT), jew persistenti ħafna u bijoakkumulattivi ħafna (vPvB), jew persistenti, mobbli u tossiċi (PMT) jew persistenti ħafna u mobbli ħafna (vPvM) , jew bħala li jagħtu lok għal livell ekwivalenti ta’ tħassib, fejn dan it-tħassib ikun rilevanti għall-ambjent akkwatiku , u li għalihom jeħtieġ li jittieħdu miżuri f’konformità mal-Artikolu 4(1), il-punt (a), il-punt (iv) .

(35)

“Standard ta’ kwalità ambjentali” tfisser il-konċentrazzjoni ta’ sustanza niġġiesa partikolari jew ta’ grupp ta’ sustanzi niġġiesa fl-ilma, fis-sediment jew fil-bijota li ma għandhomx jinqabżu sabiex jiġu protetti s-saħħa tal-bniedem u l-ambjent, jew valur ta’ skattar għall-effett negattiv fuq is-saħħa tal-bniedem jew l-ambjent ta’ tali sustanza niġġiesa jew grupp ta’ sustanzi niġġiesa mkejla bl-użu ta’ metodu xieraq ibbażat fuq l-effetti.”;

(35)

“Standard ta’ kwalità ambjentali” tfisser il-konċentrazzjoni ta’ sustanza niġġiesa partikolari jew ta’ grupp ta’ sustanzi niġġiesa fl-ilma, fis-sediment jew fil-bijota li ma għandhomx jinqabżu sabiex jiġu protetti s-saħħa tal-bniedem u l-ambjent, jew valur ta’ skattar għall-effett negattiv fuq is-saħħa tal-bniedem jew l-ambjent ta’ tali sustanza niġġiesa jew grupp ta’ sustanzi niġġiesa mkejla bl-użu ta’ metodu xieraq u stabbilit xjentifikament ibbażat fuq l-effetti.”;

(da)

il-punt (37) huwa sostitwit b’dan li ġej:

37.

“ilma maħsub għal konsum uman” għandu l-istess tifsira bħal fid-Direttiva 80/778/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/83/KE .

(db)

fl-Artikolu 2 il-punt(40), l-ewwel subparagrafu huwa sostitwit b’dan li ġej:

40.

“Valuri limiti ta’ emmissjoni” ifissru il-massa, espressa f’termini ta’ ċerta parametri speċifiċi, konċentrazzjoni u/jew livell ta’ emmissjoni, li ma’ jridux jiġu maqbuża waqt kull perjodu jew perjodi ta’ ħin. Valuri limiti ta’ emmissjoni jistgħu ukoll jitniżżlu għal ċerta gruppi, familji jew kategoriji ta’ sustazni, partikolarment għal dawk identifikati taħt l-Artikolu 16 .

(iv)

l-Istati Membri għandhom jimplimentaw il-miżuri meħtieġa sabiex inaqqsu b’mod progressiv it-tniġġis minn sustanzi prijoritarji u sustanzi niġġiesa speċifiċi għall-baċiri idrografiċi, u sabiex iwaqqfu jew jeliminaw b’mod gradwali l-emissjonijiet, l-iskariki u t-telf ta’ sustanzi prijoritarji perikolużi.”;

(iv)

l-Istati Membri għandhom jimplimentaw il-miżuri meħtieġa sabiex inaqqsu b’mod progressiv it-tniġġis, l-iskariki, l-emissjonijiet u t-telf minn sustanzi prijoritarji u sustanzi niġġiesa speċifiċi għall-baċiri idrografiċi, u sabiex iwaqqfu jew jeliminaw b’mod gradwali l-emissjonijiet, l-iskariki u t-telf ta’ sustanzi prijoritarji perikolużi, f’perjodu ta’ żmien xieraq u, fi kwalunkwe każ, mhux aktar tard minn 20 sena wara li sustanza prijoritarja partikolari tiġi elenkata bħala perikoluża fil-Parti A, l-Anness I, tad-Direttiva 2008/105/KE . Dak il-perjodu ta’ żmien għandu japplika mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta’ skedi ta’ żmien aktar stretti fi kwalunkwe leġiżlazzjoni applikabbli oħra tal-Unjoni ;

(ba)

fil-punt (c) jiżdied is-subparagrafu 1a li ġej:

(aa)

jiżdied il-paragrafu li ġej:

(7a)

(7b)

(c)

miżuri biex jippromwovu użu effiċjenti u sostenibbli ta’ l-ilma sabiex ma tkunx kompromessa il-kisba ta’ l-għanijiet speċifikati fl-Artikolu 4;

“(c)

miżuri biex jippromwovu użu effiċjenti u sostenibbli tal-ilma , inkluż fl-agrikoltura, sabiex ma tkunx kompromessa l-kisba tal-għanijiet speċifikati fl-Artikolu 4;”

(8a)

—

awtorizzazzjonijiet u permessi relevanti huma eżaminati u riveduti kif xieraq,

“—

awtorizzazzjonijiet u permessi relevanti huma eżaminati u riveduti u, f’każijiet debitament iġġustifikati, sospiżi, kif xieraq,”

(9a)

(9a)

(a)

pjanijiet u proġetti li jistgħu jmorru kontra r-rekwiżiti tal-Artikolu 4, inkluż għall-prevenzjoni tad-deterjorament tal-istat tal-korpi tal-ilma u għall-kisba ta’ stat tajjeb tal-ilma, potenzjal ekoloġiku tajjeb u/jew stat kimiku tajjeb tal-ilma, sal-punt li dawk ir-rekwiżiti mhumiex diġà previsti fl-Artikolu 11 tad-Direttiva 2011/92/UE;

(b)

il-programmi ta’ miżuri msemmija fl-Artikolu 11, il-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara tal-Istati Membri msemmija fl-Artikolu 13(1) u l-programmi supplimentari tal-Istati Membri jew il-pjanijiet ta’ ġestjoni msemmija fl-Artikolu 13(5).

(10)

(10a)

(b)

jitħassar il-paragrafu 4;

(18a)

(20)

jitħassar l-Anness  X.

(20)

jitħassru l-Annessi IX u X.

(ba)

kriterji għall-valutazzjoni tal-istat ekoloġiku tajjeb tal-ilma ta’ taħt l-art.

(aa)

fil-paragrafu 1, jiddaħħal is-subparagrafu li ġej:

(aa)

fil-paragrafu 5, jiddaħħal is-subparagrafu li ġej:

(4a)

(f)

proġetti ta’ riċerka u pubblikazzjonijiet xjentifiċi, inkluża informazzjoni dwar it-tendenzi u  l-previżjonijiet ibbażati fuq l-immudellar jew valutazzjonijiet ta’ tbassir oħrajn u data u informazzjoni minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data;

(f)

proġetti ta’ riċerka u pubblikazzjonijiet xjentifiċi u evidenza , inkluża informazzjoni dwar l-impatt tal-kontaminanti materjali u termali kif ukoll l-impatti tal-attivitajiet estrattivi u infrastrutturali ta’ fuq l-art u ta’ taħt l-art fuq l-ekosistemi tal-ilma ta’ taħt l-art u ekosistemi dipendenti fuq l-ilma ta’ taħt l-art u l-bijodiversità tagħhom, l-informazzjoni dwar it-tendenzi u  t-tbassir ibbażati fuq l-immudellar jew valutazzjonijiet ta’ tbassir oħrajn , kif ukoll informazzjoni u data miġbura minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, billi jittieħed vantaġġ mill-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data;

(6a)

(6b)

Jiddaħħal l-Artikolu li ġej:

(6c)

(6d)

(a)

in-natura volontarja tal-użu tal-faċilità ta’ monitoraġġ, li għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-arranġamenti diġà stabbiliti mill-Istati Membri;

(b)

il-proċeduri operazzjonali għall-Istati Membri li għandhom l-intenzjoni jagħmlu użu mill-faċilità ta’ monitoraġġ, li għandhom, inter alia, jinkludu n-notifika meħtieġa lill-Kummissjoni tal-ħtiġijiet jew kapaċitajiet preċiżi ta’ monitoraġġ, il-protokolli eżatt għall-ġestjoni tal-kampjuni, kif ukoll it-tul ta’ żmien li biħsiebhom jibqgħu parti mill-mekkaniżmu;

(c)

is-sorsi ta’ finanzjament, li jistgħu jinkludu l-fondi strutturali u l-programmi tal-Unjoni, kif ukoll kontribuzzjonijiet mis-settur privat, inkluż fl-ambitu tal-mekkaniżmu tar-responsabbiltà estiża tal-produttur, ladarba jiġu stabbiliti skont l-Artikolu 6ac.”

(f)

il-programmi ta’ riċerka u l-pubblikazzjonijiet xjentifiċi tal-Unjoni, inkluża informazzjoni li tirriżulta minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ u/jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u  mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data;

(f)

il-programmi ta’ riċerka u l-pubblikazzjonijiet xjentifiċi tal-Unjoni, inkluża informazzjoni aġġornata li tirriżulta minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ u/jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-aqwa tekniki disponibbli li jistgħu jinkludu l-intelliġenza artifiċjali u  l-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data;

(g)

il-kummenti u l-informazzjoni mill-partijiet ikkonċernati rilevanti.

(g)

il-kummenti u l-informazzjoni mill-partijiet ikkonċernati rilevanti , inklużi awtoritajiet regolatorji nazzjonali u korpi rilevanti oħra .

(1a)

(4a)

(a)

ir-riskju maħluq mis-sustanzi niġġiesa, inkluż il-periklu tagħhom, il-konċentrazzjonijiet ambjentali tagħhom u l-konċentrazzjoni li ’l fuq minnha jistgħu jkunu mistennija l-effetti;

(a)

ir-riskju maħluq mis-sustanzi niġġiesa, inkluż il-periklu tagħhom, il-konċentrazzjonijiet ambjentali tagħhom u l-konċentrazzjoni li ’l fuq minnha jistgħu jkunu mistennija l-effetti , inklużi l-effetti kumulattivi tagħhom ;

(e)

proġetti ta’ riċerka u pubblikazzjonijiet xjentifiċi, inkluża informazzjoni dwar it-tendenzi u  l-previżjonijiet ibbażati fuq l-immudellar jew valutazzjonijiet ta’ tbassir oħrajn u data u informazzjoni minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data.

(e)

proġetti ta’ riċerka u pubblikazzjonijiet xjentifiċi u evidenza , inkluża informazzjoni dwar it-tendenzi u  t-tbassir ibbażati fuq l-immudellar jew valutazzjonijiet ta’ tbassir oħrajn , kif ukoll informazzjoni u data miġbura minn teknoloġiji ta’ telerilevament, mill-osservazzjoni tad-dinja (servizzi ta’ Copernicus), minn sensuri u apparati in situ, jew mid-data xjentifika taċ-ċittadini, li jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet ppreżentati mill-intelliġenza artifiċjali u mill-analiżi u l-ipproċessar avvanzati tad-data;

(7a)

(7b)

(a)

in-natura volontarja tal-użu tal-faċilità ta’ monitoraġġ, li għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-arranġamenti diġà stabbiliti mill-Istati Membri;

(b)

il-proċeduri operazzjonali għall-Istati Membri li għandhom l-intenzjoni jagħmlu użu mill-faċilità ta’ monitoraġġ, li għandhom, inter alia, jinkludu n-notifika meħtieġa lill-Kummissjoni tal-ħtiġijiet jew kapaċitajiet preċiżi ta’ monitoraġġ, il-protokolli eżatt għall-ġestjoni tal-kampjuni, kif ukoll it-tul ta’ żmien li biħsiebhom jibqgħu parti mill-mekkaniżmu;

(c)

is-sorsi ta’ finanzjament, li jistgħu jinkludu fondi strutturali u programmi tal-Unjoni rilevanti, kif ukoll kontribuzzjonijiet mis-settur privat, inkluż fl-ambitu tal-mekkaniżmu tar-responsabbiltà estiża tal-produtturi, ladarba tiġi stabbilita f’konformità mal-Artikolu 8ba.”

(8a)

(8b)

(8c)

(8d)

(10a)

10.

Materjali f’sospensjoni, inklużi mikro/nanoplastiks

10.

Materjali f’sospensjoni, inklużi mikro/nanoplastiks , kif ukoll materjali magħrufa li jagħtu lok għal mikroplastiks jew nanoplastiks ;

(1a)