IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 20.7.2021

SWD(2021) 716 final

DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI

Ir-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt






Kapitolu tal-Pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-Istat tad-Dritt fl-Italja

Li jakkumpanja d-dokument

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Ir-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt
Is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Unjoni Ewropea

{COM(2021) 700 final} - {SWD(2021) 701 final} - {SWD(2021) 702 final} - {SWD(2021) 703 final} - {SWD(2021) 704 final} - {SWD(2021) 705 final} - {SWD(2021) 706 final} - {SWD(2021) 707 final} - {SWD(2021) 708 final} - {SWD(2021) 709 final} - {SWD(2021) 710 final} - {SWD(2021) 711 final} - {SWD(2021) 712 final} - {SWD(2021) 713 final} - {SWD(2021) 714 final} - {SWD(2021) 715 final} - {SWD(2021) 717 final} - {SWD(2021) 718 final} - {SWD(2021) 719 final} - {SWD(2021) 720 final} - {SWD(2021) 721 final} - {SWD(2021) 722 final} - {SWD(2021) 723 final} - {SWD(2021) 724 final} - {SWD(2021) 725 final} - {SWD(2021) 726 final} - {SWD(2021) 727 final}

I.Is-Sistema Ġudizzjarja

L-istruttura tas-sistema ġudizzjarja 1 hija stipulata fil-Kostituzzjoni, li tħaddan l-indipendenza u l-awtonomija tagħha 2 . Il-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi dwar tilwim rigward il-kostituzzjonalità tal-liġijiet 3 . Il-qrati ordinarji għandhom ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ċivili u kriminali u huma organizzati fi tliet livelli ta' istanzi. L-ewwel livell huwa magħmul mill-qrati konċiljatorji, il-qrati ordinarji u l-qrati tal-minorenni. It-tieni u t-tielet livell huma magħmula mill-Qrati tal-appell u mill-l-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni rispettivament. Il-ġustizzja amministrattiva hija organizzata fil-qrati tal-prim’istanza u fil-qrati tat-tieni istanza. Il-ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ta’ kontabilità hija eżerċitata mill-Qorti tal-Awdituri (bl-Awli Reġjonali u Ċentrali). Rigward il-kwistjonijiet fiskali, il-qrati responsabbli huma qrati fiskali fil-prim'istanza u t-tieni istanza u l-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni fl-ogħla livell. L-istruttura tas-servizz tal-prosekuzzjoni 4 tirrifletti dik tal-qrati. L-Italja tipparteċipa fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Skont il-prinċipju tal-unità tal-ġudikatura, l-imħallfin ordinarji u l-prosekuturi pubbliċi huma kollha maġistrati, għandhom struttura komuni tal-karriera, u huma rregolati mill-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura (Consiglio Superiore della Magistratura - CSM). Il-maġistrati amministrattivi, kontabilistiċi u fiskali għandhom il-korpi awtonomi tagħhom stess. Il-Kunsill Nazzjonali tal-Kamra tal-Avukati huwa korp indipendenti u awtonomu stabbilit bil-liġi.

Indipendenza

Il-livell tal-perċezzjoni tal-indipendenza ġudizzjarja fl-Italja jibqa’ huwa baxx. Minkejja żieda żgħira mis-sena l-oħra, 34 % biss fost il-pubbliku ġenerali jqisu li dan huwa “pjuttost tajjeb jew tajjeb ħafna”. Fost il-kumpaniji, hemm tnaqqis ġdid, li jikkonferma x-xejra 'l isfel ta’ dawn l-aħħar sentejn, u issa 29 % biss iqisu l-indipendenza ġudizzjarja bħala “tajba jew tajba ħafna” 5 . Matul l-aħħar ħames snin, il-livell ta’ indipendenza ġudizzjarja perċepita baqa’ konsistentement baxx.

L-abbozz ta’ liġi li jindirizza l-isfidi ffaċċjati mill-Kunsill Għoli għall-Ġudikatura (Consiglio Superiore della Magistratura, CSM), inkluż il-mod li bih jiġu eletti l-membri tal-Kunsill, għadu qed jiġi diskuss fil-Parlament. Il-Kunsill Għoli għall-Ġudikatura kellu jiffaċċja diversi sfidi relatati mar-rappreżentattività tal-membri tiegħu u mat-trasparenza tal-proċedura tiegħu għall-ħatra f’pożizzjonijiet ġudizzjarji għoljin 6 . L-abbozz ta’ liġi propost mill-Gvern f’Awwissu 2020 għandu l-għan li jiżgura l-indipendenza tal-membri tal-CSM 7 vis-à-vis l-assoċjazzjonijiet professjonali, inkluż billi jinbidlu r-regoli għall-elezzjoni tal-membri tiegħu u billi tissaħħaħ id-diversità tal-membri tal-Kunsill f’termini ta’ oriġini territorjali u ugwaljanza bejn is-sessi. Barra minn hekk, l-abbozz ta’ liġi għandu l-għan ukoll li jfassal linja aktar stretta bejn il-funzjonijiet ġudizzjarji u politiċi 8 . F’April 2021, il-CSM ħareġ diversi opinjonijiet 9 dwar l-abbozz ta’ liġi, fejn innota elementi pożittivi (pereż. l-organizzazzjoni ta’ uffiċċji ġudizzjarji 10 , inkluż l-uffiċċju tal-prosekutur, trasparenza akbar fil-proċedura ta’ ħatra għal pożizzjonijiet għoljin 11 u f’xi regoli relatati mal-proċedura ta’ evalwazzjonijiet professjonali għall-maġistrati 12 ). Huwa qajjem ukoll xi tħassib, b’mod partikolari rigward is-sistema elettorali, fejn il-CSM enfasizza r-riskju ta’ marġinalizzazzjoni tal-minoranzi, is-setgħa diskrezzjonali tal-Ministeru tal-Ġustizzja li jibni kulleġġi elettorali qabel l-elezzjoni, u t-tnaqqis potenzjali tal-pluraliżmu fost il-membri ġudizzjarji 13 . Fir-rigward tar-reġim dixxiplinarju, il-CSM innota r-riskju ta’ ambigwità tar-reati dixxiplinari ġodda 14 . Fis-26 ta’ Marzu 2021, il-GRECO 15 adotta t-Tieni Rapport ta’ Konformità tiegħu li ddiskuta l-parteċipazzjoni diretta tal-maġistrati fil-ħajja politika. Minkejja l-progress miksub mill-abbozz ta’ liġi, ir-rakkomandazzjoni vvalutat li ġiet implimentata parzjalment biss minħabba li l-abbozz ta’ liġi għad irid jiġi adottat 16 . F’Marzu 2021, il-Ministru tal-Ġustizzja 17 ppreżenta lill-Parlament linji ġodda ta’ politika dwar il-ġustizzja 18 . Huwa importanti li dawn ir-riformi jqisu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa relatati mal-Kunsill għall-Ġudikatura, inkluża l-għażla tal-membri tagħhom 19 , u mal-istatus, il-karriera, ir-responsabbiltà u r-reġim dixxiplinari għall-maġistrati 20 . L-Italja qed tikkoopera mal-Kunsill tal-Ewropa f’dan ir-rigward.

Ittieħdu aktar miżuri biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-integrità 21 . Il-CSM kompla jintroduċi regoli mmirati biex irawmu t-trasparenza u l-ħatra bbażata fuq il-mertu f’pożizzjonijiet għoljin 22 . Barra minn hekk, biex tkompli tissaħħaħ l-indipendenza ġudizzjarja, il-CSM ħa miżuri biex jistabbilixxi dispożizzjonijiet dettaljati għall-maġistrati dwar l-iżvelar tal-assi u l-kontroll sistematiku, li ntlaqgħu tajjeb mill-GRECO 23 . Il-CSM fetaħ ukoll għadd ta’ proċedimenti dixxiplinari 24 , u barra minn hekk qed iqis fid-dawl ta’ valutazzjonijiet professjonali futuri u l-ħatra għal pożizzjonijiet maniġerjali 25 , kull sfida ta’ integrità żvelata fl-2020 mill-investigazzjoni kriminali li wasslet għar-riżenja ta’ ħames membri tal-CSM 26 . Barra minn hekk, l-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Maġistrati bdiet tapplika sanzjonijiet dixxiplinari fil-konfront tal-membri tagħha f’każ ta’ ksur tal-kodiċi tal-etika tal-maġistrati 27 .

Kwalità

Ir-riżorsi umani qed jiżdiedu u huwa ppjanat aktar reklutaġġ kemm ta’ persunal ġudizzjarju kif ukoll ta’ persunal amministrattiv. Wara l-opinjoni tal-CSM 28 , f’Settembru 2020 il-Ministeru tal-Ġustizzja 29 qassam is-600 kariga addizzjonali ta’ maġistrati fost l-ogħla qrati u s-servizz tal-prosekuzzjoni (70 unità), il-qrati tal-prim’istanza u tat-tieni istanza (422 unità) u t-task force għal impjanti flessibbli 30 (176 unità), u f’Marzu 2021 persunal ġdid (285 maġistrat) beda t-traineeship tagħhom. Wara l-ewwel sospensjoni minħabba l-pandemija tal-COVID-19, il-kompetizzjonijiet issa reġgħu bdew 31 . Reklutaġġi ta’ aktar minn 2 000 membru tal-persunal amministrattiv twettqu permezz ta’ proċeduri diġitalizzati fl-2020 u l-2021 32 . Wara r-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt li identifika r-riżorsi umani bħala sfida partikolari għall-Italja b’impatt fuq l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja, il-Gvern ippjana miżuri straordinarji 33 biex isaħħaħ l-Uffiċċju tal-Prova 34 fejn il-persunal amministrattiv u ġudizzjarju se jikkoopera f’sinerġija permezz ta’ moduli organizzattivi riveduti 35 . Dawn il-miżuri jippjanaw ir-reklutaġġ 36 fuq kuntratti ta’ tliet snin b’terminu fiss ta’ madwar 16 500 gradwat fil-liġi, l-ekonomija u n-negozju u x-xjenza politika sabiex jipprovdu lill-maġistrati b’appoġġ tekniku 37 , u ta’ 1 600 gradwat żagħżugħ, 750 gradwat speċjalizzat u 3 000 gradwat ġenerali tal-iskola għolja biex jappoġġaw il-ġudikatura u jimmonitorjaw proġetti tal-Ministeru tal-Ġustizzja bħad-diġitalizzazzjoni tal-proċedimenti u r-riformi. Proporzjon ta’ dan il-persunal reklutat ġdid se jiġi assenjat lill-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni biex torganizza mill-ġdid l-awli ċivili, inklużi dawk li jittrattaw il-każijiet tat-taxxa. F’dak li għandu x’jaqsam mal-ġustizzja amministrattiva, għad hemm għadd rilevanti ta’ postijiet vakanti speċjalment għall-imħallfin tal-prim’istanza. Madankollu, fi Frar 2021 ġiet ippubblikata proċedura ġdida għar-reklutaġġ ta’ 40 imħallef (estiża ulterjorment għal 60) u hija ppjanata żieda ta’ 130 kariga amministrattiva 38 . Huma previsti wkoll reklutaġġi ġodda għall-ġustizzja amministrattiva 39 bil-għan li jissaħħu l-uffiċċji ġudizzjarji, tissaħħaħ id-diġitalizzazzjoni u tiġi mmonitorjata l-attività tal-proġetti. Il-miżuri l-ġodda biex jitnaqqas ix-xogħol b’lura u t-tul tal-proċedimenti 40 għandhom l-għan li jindirizzaw rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż li ilha għaddejja dwar l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja 41 .

Id-diġitalizzazzjoni tas-sistema ġudizzjarja tkompli titjieb fil-qrati ċivili u amministrattivi, filwaqt li għad hemm sfidi għas-settur kriminali 42 . Id-diġitalizzazzjoni tal-proċedimenti fil-qrati ċivili tal-prim’istanza u tat-tieni istanza tlestiet 43 , u tnediet fil-Qorti tal-Kassazzjoni (sezzjoni ċivili) 44 u fl-Imħallfin tal-Paċi 45 . Madankollu, hija inqas żviluppata għal proċedimenti kriminali 46 , fejn hija mistennija li tibda sal-aħħar ta’ Mejju 2021. L-ewwel pass huwa previst permezz tad-diġitalizzazzjoni tar-reġistru użat għall-proċedura ta’ interċettazzjoni telefonika. Fir-rigward tal-ġustizzja amministrattiva, matul il-pandemija tal-COVID-19, inkiseb aktar progress fil-proċediment amministrattiv diġitalizzat permezz ta’ seduti ta’ smigħ mill-bogħod 47 . Minbarra d-deċiżjonijiet ċivili u kriminali tal-Qorti Għolja 48 , l-aċċess online għal sentenzi tal-ewwel u tat-tieni istanza qed jimxi bil-mod u huwa skedat li jitlesta sal-2023 għas-sentenzi taċ-ċivil. 49 . Qed isir aktar titjib diġitali biex jiżdiedu s-servizzi online mal-Uffiċċji Ġudizzjarji billi jiġi aġġornat il-Portal tas-Servizzi elettroniċi, ir-Reġistri PEC u l-pagament elettroniku, u jitjieb l-aċċess għal xi servizzi permezz tal-SPID, il-Karta tas-Servizz Nazzjonali u l-Karta tal-Identità Elettronika. Ix-xogħol mill-bogħod matul il-pandemija tal-COVID-19 ħaffef l-implimentazzjoni tal-aċċess mill-bogħod għal xi reġistri (kawżi ċivili kontenzjużi, ġuriżdizzjoni volontarja u tilwim industrijali, fil-prim'istanza u fit-tieni istanza 50 ). Barra minn hekk, huwa previst ammont rilevanti ta’ taħriġ għall-iżvilupp tal-ħiliet tal-IT għall-maniġers, u għall-persunal permanenti u temporanju reklutat biex jappoġġa d-diġitalizzazzjoni u jindirizza x-xogħol b’lura 51 . Fir-rigward tal-abbozz ta’ liġi tal-proċedura ċivili, il-Gvern ħejja emendi għall-abbozz tat-test biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-effiċjenza, inkluż billi jiżdied il-livell ta’ diġitalizzazzjoni tas-sistemi ġudizzjarji 52 , li meta ffinalizzati se jintbagħtu lill-Parlament.

Ir-riforma tal-qrati tat-taxxa għadha għaddejja. Il-Kummissjoni ta’ esperti stabbilita mill-Ministeru tal-Ġustizzja u l-Ministeru tal-Ekonomija u l-Finanzi jenħtieġ li ttemm il-ħidma tagħha għat-tħejjija tar-riforma tal-qrati tat-taxxa fil-prim'istanza u fit-tieni istanza sat-30 ta’ Ġunju 2021 53 . Ir-riforma jkollha l-għan ukoll li tnaqqas l-għadd kbir ta’ kawżi li jkunu deħlin fil-Qorti Superjuri 54 . Barra minn hekk, ittieħdu diversi azzjonijiet ta’ prevenzjoni, superviżjoni u infurzar mill-Kunsill tal-Presidenza tal-Qrati Fiskali biex jissaħħu l-professjonaliżmu u l-integrità tal-membri tal-ġustizzja fiskali, kif ukoll it-taħriġ u d-diġitalizzazzjoni ulterjuri, biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni tal-GRECO 55 .

Huwa ppjanat li l-istandards eżistenti biex titjieb il-kwalità tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji jiġu inklużi fil-liġi. Kif innutat fir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt 56 , dawn l-istandards bħalissa huma mnaqqxa f’Memorandum ta’ Qbil bejn il-CSM u l-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Avukati u għandhom l-għan li jtejbu ċ-ċarezza u l-konċiżjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji. Il-Gvern ħejja emendi biex jinkludi dawn l-istandards fl-abbozz ta’ liġijiet għall-proċedura ċivili 57 .

Iż-żieda prevista ta’ servizzi diġitalizzati f’uffiċċji ta’ prossimità tista’ ttejjeb aktar l-aċċess għall-ġustizzja. Kif innutat fir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Ministeru tal-Ġustizzja qed isegwi proġett ta’ uffiċċju ta’ prossimità li għandu l-għan li jtejjeb l-aċċess għall-qrati billi jtejjeb servizz ta’ ġustizzja eqreb lejn iċ-ċittadini. L-uffiċċji ta’ prossimità 58 issa huma stabbiliti f’14-il reġjun minn 20 u huma kapaċi joffru servizzi omoġenji diretti primarjament lejn gruppi vulnerabbli permezz ta’ involviment imsaħħaħ tal-awtoritajiet lokali u l-użu ta’ għodod diġitalizzati 59 (pereż. biex jintbagħtu ta’ dokumenti elettroniċi lil uffiċċji ġudizzjarji u l-aċċess għal informazzjoni relatata ma’ proċedimenti pendenti permezz tal-użu ta’ pjattaforma diġitali).

Effiċjenza

It-tul tal-proċedimenti jibqa’ sfida serja 60 . Minkejja żieda fir-rata tal-ikklirjar diġà 'l fuq minn 100 % 61 fis-settur ċivili, iż-żmien stmat meħtieġ biex jiġu solvuti kawżi kontenzjużi ċivili u kummerċjali għadu għoli ħafna 62 . Iż-żmien biex tinqata’ sentenza fil-prim'istanza u fit-tieni istanza naqas fl-2019 63 , filwaqt li kien hemm żieda fil-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, prinċipalment minħabba każijiet ta’ taxxa u protezzjoni internazzjonali 64 . Fl-2020, il-Qorti Għolja rreġistrat tnaqqis sostanzjali fil-kawżi li deħlin fil-qasam tal-protezzjoni internazzjonali, filwaqt li kawżi li jidħlu fil-qorti tat-taxxa 65 b’rati għoljin ta’ annullamenti 66 , jibqgħu sfida serja. Ir-rati ta’ inammissibbiltà għadhom għoljin 67 . Fl-2020, il-qrati amministrattivi komplew inaqqsu ż-żmien għat-tlestija fl-istanzi kollha, filwaqt li baqgħu ogħla mill-medja 68 . Komplew jinkisbu riżultati pożittivi fil-qasam tal-akkwist pubbliku 69 . L-Italja tibqa’ taħt superviżjoni msaħħa tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa fir-rigward tat-tul tal-proċedimenti f’kawżi amministrattivi 70 . Fi proċedimenti kriminali, il-Qorti Għolja rrappurtat żieda ġenerali ta’ kawżi pendenti fl-2020 71 , speċjalment fl-ogħla livell. Dan jikkonferma ħtieġa urġenti għal miżuri biex tiżdied l-effiċjenza, speċjalment fil-livell ta’ appell 72 . Barra minn hekk, ġie rrappurtat li nofs il-proċessi ta’ proċedura ordinarja fil-qrati tal-prim’istanza jispiċċaw b’liberazzjoni 73 . L-Italja tibqa’ taħt superviżjoni msaħħa tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa anki fir-rigward tat-tul tal-proċedimenti f’kawżi kriminali 74 .

L-abbozzi ta’ liġijiet biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-effiċjenza għadhom qed jiġu diskussi fil-Parlament 75 . Il-Gvern ippreżenta emendi għall-abbozz ta’ liġi bil-għan li jkun hemm titjib fl-effiċjenza fil-proċedimenti ċivili 76 . Dawn l-emendi jinkludu, fost l-oħrajn, żieda ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim 77 , arbitraġġ, negozjar assistit, enfasi aħjar fuq il-fażi preparatorja u dik introduttorja tal-proċedimenti, diġitalizzazzjoni msaħħa permezz ta’ seduti ta’ smigħ mill-bogħod, rieżami tal-filtri tal-ammissibbiltà fil-livell tal-appell, simplifikazzjoni tal-proċedura ta’ appell u organizzazzjoni mill-ġdid tal-uffiċċju tal-proċess. Fil-qasam tal-ġustizzja kriminali, il-miżuri previsti 78 jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, titjib fis-sistema ta’ notifika, aċċess estiż għal proċeduri speċjali (pereż. proċedura ta’ appell), intervent usa’ tal-imħallef fil-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, aċċess selettiv għall-proċeduri ta’ appell, tnaqqis ta’ sovrakriminalizzazzjoni u novitajiet fir-rigward ta’ sanzjonijiet kriminali kif ukoll ġustizzja restorattiva b’enfasi fuq il-vittmi 79 . Barra minn hekk, jistgħu jiġu introdotti emendi speċifiċi mill-Gvern għall-Uffiċċju tal-Prova biex tiżdied l-effiċjenza. L-abbozz ta’ riforma dwar il-CSM u aspetti oħra tas-sistema ġudizzjarja x’aktarx li jinkludi aktar dispożizzjonijiet biex jappoġġaw u jiffaċilitaw il-kisbiet fl-effiċjenza (pereż. l-obbligu li l-maġistrati li jkollhom pożizzjoni maniġerjali jkopru ċertu perjodu ta’ żmien biex jiġi żgurat ippjanar adegwat tal-uffiċċju) 80 .

II.Qafas kontra l-korruzzjoni

L-Awtorità Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni hija l-entità ewlenija inkarigata mill-prevenzjoni tal-korruzzjoni fl-amministrazzjoni pubblika li tissorvelja l-adozzjoni tal-pjanijiet lokali ta’ tliet snin kontra l-korruzzjoni. L-unità Kontra l-Korruzzjoni tal-Pulizija Finanzjarja hija responsabbli għall-investigazzjoni u l-prevenzjoni tal-korruzzjoni bħala korp speċjalizzat tal-infurzar tal-liġi. Bħala awtorità indipendenti fil-Bank tal-Italja, l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja għall-Italja tipprovdi appoġġ lill-uffiċċju tal-prosekutur kompetenti u tikkoopera mal-Pulizija Finanzjarja bħala l-awtorità kompetenti biex tirċievi rapporti ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji suspettużi.

Il-perċezzjoni fost l-esperti u l-eżekuttivi tan-negozju hija li l-livell ta’ korruzzjoni fis-settur pubbliku għadu relattivament għoli. Fl-Indiċi tal-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni tal-2020 minn Transparency International, l-Italja għandha punteġġ ta’ 53/100 u tinsab fil-ħmistax-il post fl-Unjoni Ewropea u fit-tnejn u ħamsin post globalment 81 . Din il-perċezzjoni żdiedet b’mod sinifikanti 82 matul l-aħħar ħames snin 83 .

L-Italja għandha Pjan Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni fis-seħħ għas-snin 2019-2021. Il-korp ċentrali ta’ koordinazzjoni għall-pjan 84 huwa l-Awtorità Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni. Il-pjan, li huwa l-istrateġija globali għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni fl-amministrazzjoni pubblika, jistabbilixxi l-objettivi ta’ politika ewlenin għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni, li jiġu aġġornati kull sena. It-temi ċentrali tal-aġġornament tal-pjan tal-2021 jiffukaw fuq l-akkwist pubbliku kif ukoll fuq ir-rwol u l-funzjoni tal-uffiċjali lokali kontra l-korruzzjoni li jeżistu bħala punti fokali f’kull amministrazzjoni lokali 85 . Skont l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni, dawn iż-żewġ kwistjonijiet se jkunu wkoll is-suġġetti ewlenin tal-pjan ta’ tliet snin li jmiss lil hinn mill-2021 86 . Il-Pjan Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni jipprovdi appoġġ lill-amministrazzjonijiet pubbliċi fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ azzjoni tagħhom ta’ tliet snin speċifiċi għall-entità 87 , b’enfasi attwali fuq l-akkwist pubbliku u l-mitigazzjoni tar-riskju ta’ korruzzjoni. Teżisti sistema ta’ monitoraġġ u l-partijiet ikkonċernati ewlenin iqisuha li taħdem tajjeb 88 . F’Novembru 2020, l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni nediet evalwazzjoni biex tivvaluta l-firxa tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-pjanijiet lokali adottati mill-amministrazzjonijiet pubbliċi 89 .

Emendi leġiżlattivi biex irażżnu l-korruzzjoni u reati relatati mal-korruzzjoni b’mod aktar konsistenti daħlu fis-seħħ. B’mod partikolari, l-emendi 90 għall-Kodiċi Kriminali introduċew sanzjonijiet aktar stretti fuq il-frodi 91 u wessgħu l-ambitu personali għall-korruzzjoni internazzjonali 92 . Barra minn hekk, il-leġiżlazzjoni dwar l-abbuż mill-kariga ġiet immodifikata mid-digriet biex tkopri esklużivament il-ksur tar-regoli ta’ kondotta previsti mil-liġi (jew atti li għandhom is-saħħa tal-liġi) sabiex jitnaqqas il-livell ta’ diskrezzjoni pprovdut preċedentement 93 .

Il-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet li jiġġieldu l-korruzzjoni taħdem sew, speċjalment fil-kuntest tal-kriminalità organizzata. Il-kooperazzjoni bejn il-Pulizija Finanzjarja, l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja, l-Uffiċċju tal-Prosekutur fil-Qorti tal-Awdituri, id-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Mafja u l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni dwar l-immarkar ta’ attivitajiet suspettużi wriet li hija effettiva, b’mod partikolari fir-rigward tal-korruzzjoni fil-proċeduri tal-offerti pubbliċi u l-illegalità fl-amministrazzjoni pubblika 94 . Bl-istess mod, il-kooperazzjoni mal-aġenziji doganali u ta’ monopolju hija meqjusa utli biex tinkixef il-korruzzjoni fil-kuntest usa’ tal-kriminalità organizzata li tinfiltra l-ekonomija u l-amministrazzjoni pubblika 95 . Skont il-pulizija finanzjarja u l-prosekuturi, ir-riżorsi u l-livell ta’ speċjalizzazzjoni tal-investigaturi u l-prosekuturi kif ukoll l-aċċess tagħhom għall-informazzjoni fir-reġistri u l-bażijiet tad-data rilevanti huma ġeneralment suffiċjenti biex iwettqu l-kompiti tagħhom fir-repressjoni tal-korruzzjoni. Minkejja żviluppi leġiżlattivi reċenti importanti dwar il-qafas legali 96 , nuqqas ta’ riżorsi u esperjenza u għarfien espert legali limitati jaffettwaw il-kapaċità tal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi li jsegwu u jħarrku b’mod effettiv it-tixħim barrani 97 . Bħala esportatur ewlieni, l-Italja dan l-aħħar waqgħet minn infurzar attiv għal moderat fir-rigward tat-tixħim barrani 98 , għalkemm l-attenzjoni għal din il-forma ta’ kriminalità żdiedet b’mod sinifikanti meta mqabbla ma’ 10 snin ilu 99 .

L-isforzi biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni għadhom qed jiġu mxekkla minn żminijiet eċċessivi ta’ disponiment, b’mod partikolari fil-livell ta’ appell. Abbozz ta’ liġi ta’ Marzu 2020 biex titjieb l-effiċjenza tal-proċessi kriminali u biex jitħaffu l-proċedimenti fil-Qrati tal-Appell ikompli jiġi eżaminat fil-Kamra tad-Deputati 100 . Riżultati pożittivi fit-trażżin tat-tul tal-proċess kienu ġew irreġistrati preċedentement mill-qrati tal-prim’istanza u mill-Qorti tal-Kassazzjoni 101 . Statistika aġġornata dwar investigazzjonijiet ta’ korruzzjoni mill-pulizija kif ukoll dwar prosekuzzjonijiet u kundanni mill-qrati għas-sena 2020 mhumiex disponibbli u huma mistennija li jiġu ppubblikati matul l-2021 102 .

L-emendi għal-liġi awtonoma dwar l-informaturi jinsabu fl-istadju leġiżlattiv finali. Sal-adozzjoni 103 , il-protezzjoni tal-informaturi fis-settur privat tibqa’ limitata billi hija bbażata fuq programmi ta’ konformità volontarji li mhux il-kumpaniji kollha jkunu stabbilixxew 104 . Fil-prattika, l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni ma għandhiex il-mandat li tirċievi żvelar ta’ informaturi minn impjegati tas-settur privat jew li toħroġ sanzjonijiet 105 . L-estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni għall-kumpaniji kollha b’aktar minn 50 ħaddiem għalhekk se tkun livell ġdid importanti ta’ protezzjoni għall-informaturi tas-settur privat. F’Ġunju 2021, l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni ħarġet sett ġdid ta’ linji gwida dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta 106 .

Proposta leġiżlattiva dwar il-kunflitti ta’ interess għall-parlamentari għadha pendenti fil-Parlament. L-abbozz ta’ liġi 107 ppreżentat f’Mejju 2019 jemenda u jissostitwixxi kważi kompletament id-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 215/2004 dwar il-Kunflitti ta’ Interess 108 . Dan ġie approvat mill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali tal-Kamra tad-Deputati f’Ottubru 2020, bi skeda ta’ żmien indikattiva għad-dħul fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2021 109 . Il-proposta tinkludi l-introduzzjoni ta’ miżuri aktar stretti għall-membri tal-uffiċċji tal-gvern nazzjonali, reġjonali u lokali 110 . L-adozzjoni ta’ Kodiċi ta’ Kondotta formalizzat tal-Etika għadha ma ntlaħqitx 111 . Sakemm tidħol fis-seħħ il-liġi l-ġdida, il-leġiżlazzjoni dwar il-kunflitti ta’ interess tibqa’ frammentata 112 . Bl-istess mod, il-pubblikazzjoni tad-dikjarazzjonijiet tal-assi għall-membri tal-Kamra tad-Deputati u s-Senat tibqa’ frammentata u mhux trasparenti 113 .

Ma hemm l-ebda liġi dwar il-lobbying lejn membri tal-Gvern fis-seħħ, iżda diversi abbozzi ta’ liġijiet ġew ippreżentati lill-Parlament. L-abbozzi tal-liġijiet 114 jippreżentaw il-qafas ġenerali għal negozjati ma’ rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess fuq il-bażi tal-esperjenza mar-Reġistri ta’ Trasparenza tal-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku u l-Ministeru tax-Xogħol 115 . Ma hemm l-ebda referenza speċifika għall-introduzzjoni ta’ “impronta leġiżlattiva” iżda l-Gvern impenja ruħu fir-4 Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għal Gvern Miftuħ li jistabbilixxi grupp ta’ ħidma dwar l-iżvilupp ta’ reġistru ta’ trasparenza nazzjonali unifikat, inklużi l-aġendi pubbliċi ta’ dawk kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet li jiżvelaw il-laqgħat mal-lobbisti 116 . Sakemm jiġi stabbilit reġistru operattiv tal-lobbying, inkluż impronta leġiżlattiva, ir-regolazzjoni tal-lobbying fil-konfront tal-gvern għadha frammentata 117 .

Il-proposta leġiżlattiva dwar il-kunflitti ta’ interess ippreżentata fl-2020 tipprevedi regoli riveduti għal wara l-impjieg (“revolving door”). F’termini ta’ kamp ta’ applikazzjoni, il-proposta 118 tkopri l-membri tal-Parlament kif ukoll l-ogħla uffiċjali eżekuttivi iżda ma testendix għal uffiċjali pubbliċi direttament relatati mal-ministri, bħall-kapijiet tal-kabinetti. It-tul tal-perjodu ta’ preklużjoni propost ta’ sena bħalissa għadu qed jiġi diskuss 119 .

L-Italja tipprojbixxi l-finanzjament pubbliku dirett lill-partiti politiċi, inkluż għal kampanji politiċi. Konsegwentement, il-partiti politiċi jeħtieġ li jiffinanzjaw lilhom infushom kważi esklussivament permezz ta’ donazzjonijiet privati minn donaturi individwali jew entitajiet legali 120 . Dan ħoloq dipendenza sinifikanti fuq il-parlamentari biex jiffinanzjaw kampanji politiċi mir-riżorsi tagħhom stess, u b’hekk l-atturi politiċi saru aktar dipendenti fuq donazzjonijiet privati u aktar vulnerabbli għal influwenza mhux xierqa 121 . Hemm limitu relattivament għoli għal donazzjonijiet privati ta’ EUR 100 000 fis-sena. Madankollu, ir-regoli dwar it-trasparenza tal-finanzjament lill-organizzazzjonijiet politiċi fis-seħħ mill-2019 jobbligaw lill-partijiet jippubblikaw data dwar id-donazzjonijiet 122 . Donazzjonijiet ta’ aktar minn EUR 500 li jingħataw, fi flus jew in natura, jeħtieġ li jiġu ppubblikati flimkien mal-identità tad-donatur fi żmien xahar mid-datatal-wasla. In-nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżit tal-pubblikazzjoni huwa punibbli b’multa amministrattiva ta’ tlieta sa ħames darbiet il-valur tad-donazzjoni mhux irrapportata. Id-donazzjonijiet barranin huma pprojbiti. Jeżisti tħassib dwar il-kapaċitajiet u r-riżorsi tal-korpi ta’ sorveljanza u superviżorji 123 . Il-prattika li d-donazzjonijiet jgħaddu permezz ta’ fondazzjonijiet u assoċjazzjonijiet politiċi qabel ma jiġu trasferiti lill-partiti politiċi tista’ tkun ta’ xkiel għar-responsabbiltà pubblika, billi tranżazzjonijiet bħal dawn huma diffiċli biex jiġu rintraċċati u mmonitorjati 124 .

Il-pandemija tal-COVID-19 żiedet b’mod sinifikanti r-riskju ta’ korruzzjoni u reati relatati mal-korruzzjoni li qed jitwettqu biex ikomplu jinfiltraw l-ekonomija legali tal-Italja. Skont il-pulizija, il-kriminali bbenefikaw b’mod partikolari mix-xiri ta’ intrapriżi privati żgħar, bħal ristoranti f’diffikultajiet ekonomiċi minħabba l-pandemija tal-COVID-19, u ta’ prodotti sanitarji, inklużi maskri tal-wiċċ, tagħmir protettiv u gadgets mediċi, li jistgħu jservu bħala mezz biex jiffaċilitaw kriminalità oħra relatata mal-korruzzjoni, bħall-ħasil tal-flus 125 . Barra minn hekk, id-Digriet Amministrattiv dwar miżuri għas-simplifikazzjoni amministrattiva u d-diġitalizzazzjoni adottat f’Lulju 2020 introduċa wkoll reġim speċjali għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi 126 . Il-miżuri jiffukaw fuq proċeduri rapidi u għotjiet diretti mingħajr kompetizzjoni uffiċjali 127 , fuq proċeduri ta’ għoti simplifikati u fuq sanzjonijiet għal dawk li jissospendu jew irażżnu l-għoti u l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet pubbliċi, li kollha kemm huma jirriskjaw li jiffaċilitaw il-korruzzjoni 128 . L-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni aġġornat il-bażi tad-data tal-kuntratti pubbliċi tagħha f’Settembru 2020 u pproduċiet indikaturi ġodda tar-riskju ta’ korruzzjoni fis-settur tal-akkwist pubbliku f’Diċembru 2020 129 .

III.Il-Pluraliżmu tal-Media u l-Libertà tal-Media

Il-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, il-libertà tal-istampa kif ukoll il-prinċipju tat-trasparenza tal-finanzjament tal-media huma minquxa fil-Kostituzzjoni Taljana 130 . Il-leġiżlazzjoni sekondarja tistabbilixxi qafas robust immirat lejn l-iżgurar tal-pluraliżmu tal-media fil-pajjiż filwaqt li r-regolatur tal-media konverġenti indipendenti, l-Awtorità għall-Garanziji tal-Komunikazzjonijiet (Authority for Guaranteeing Communications, AGCOM), hija stabbilita bil-liġi. Il-piena kriminali għal malafama, li hija sa sena ħabs, bħalissa qed tiġi riveduta mil-leġiżlatura filwaqt li l-leġiżlazzjoni għadha pendenti biex tiġi trasposta d-Direttiva AVMS. Il-ġurnalisti jridu jkunu rreġistrati fl-Ordni tal-Ġurnalisti, li tipprovdi għall-awtogovernanza mill-professjoni.

Ir-regolatur għas-servizzi tal-media awdjoviżiva, AGCOM, ikompli jiffunzjona b’mod indipendenti u effettiv. F’Novembru 2020, l-Osservatorju tal-Ġurnaliżmu tal-AGCOM ippubblika rapport relatat, fost l-oħrajn, mal-professjoni ġurnalistika matul il-pandemija tal-COVID-19 131 u l-ħafna sfidi li l-ġurnalisti ffaċċjaw qabel u matul il-pandemija. Hija tiddokumenta l-kundizzjonijiet tax-xogħol li qed jiddeterjoraw, iż-żieda fix-xogħol freelance u xogħol prekarju ieħor u nuqqas ta’ għarfien speċjalizzat fost il-ġurnalisti, mhux l-inqas dwar suġġetti relatati mal-COVID-19 132 .

Il-Gvern ipprovda appoġġ finanzjarju lis-settur tal-media biex jittaffa l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19. Fl-2021, il-Gvern Taljan introduċa sensiela ta’ miżuri ekonomiċi biex jittaffa l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 li inkludew ċerti miżuri speċifiċi għall-media, jiġifieri kreditu ta’ taxxa għall-infiq tar-reklamar; kreditu ta’ taxxa għall-kjosks; kreditu ta’ taxxa għall-investimenti teknoloġiċi fil-media diġitali u kreditu ta’ taxxa għax-xiri tal-karti 133 . Il-Parlament approva wkoll il-posponiment tat-tnaqqis baġitarju li kien skedat li jsir lill-Fond għall-pluraliżmu tal-informazzjoni 134 . L-aċċess għal dan il-fond huwa bbażat fuq sensiela ta’ kriterji oġġettivi, jiġifieri l-gazzetti editjati minn kooperattivi ta’ ġurnalisti, pubblikazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ u dawk li jipprovdu għal minoranzi lingwistiċi biss jenħtieġ li jkunu intitolati għall-appoġġ pubbliku. Il-Qorti Kostituzzjonali sostniet li f’qasam fundamentali bħal dan, huwa meħtieġ qafas regolatorju trasparenti filwaqt li l-allokazzjoni tar-riżorsi trid tkun ibbażata fuq kriterji ċari u oġġettivi 135 .

L-indipendenza politika tal-media Taljana tibqa’ kwistjoni ta’ tħassib fin-nuqqas ta’ liġi effettiva li tirregola l-kunflitti ta’ interess. Abbozzi ta’ riformi għadhom pendenti fil-parlament minkejja li l-kwistjoni tibqa’ suġġett politiku ewlieni fil-pajjiż 136 . Filwaqt li l-gazzetti ewlenin tal-Italja mhumiex direttament jew indirettament proprjetà ta’ politiċi jew partiti politiċi, il-linji editorjali jirriflettu l-polarizzazzjoni qawwija tax-xena politika Taljana. Għal dawn ir-raġunijiet, l-MPM 2021 iqis l-indipendenza politika b’mod ġenerali u l-awtonomija editorjali b’mod partikolari bħala f’riskju medju 137 . Fl-Italja, nosservaw livelli għoljin ta’ konċentrazzjoni fis-sottosetturi kollha tal-media tal-aħbarijiet 138 .

Ġew irrappurtati kwistjonijiet li jfixklu l-aċċess effettiv għall-informazzjoni. L-att dwar il-Libertà tal-Informazzjoni tal-Italja (Freedom of Information Act, FOIA) 139 jirregola l-“aċċess ċiviku” għal data u dokumenti miżmuma mill-amministrazzjoni pubblika. L-MPM 2021 jirreferi għal rapporti indipendenti li jindikaw li l-ġustifikazzjonijiet ipprovduti mill-awtoritajiet biex jirrifjutaw l-aċċess għall-informazzjoni huma okkażjonalment vagi u mhumiex ibbażati b’mod ċar fuq l-eżenzjonijiet previsti mil-liġi. Matul il-pandemija tal-COVID-19, is-sospensjoni tar-reġim tal-FOIA bejn it-28 ta’ Frar u l-15 ta’ April 2020 kienet motivata għal raġunijiet operazzjonali aktar milli għal raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika 140 .

Il-liġijiet dwar il-malafama ma ġewx emendati u jibqgħu soġġetti għal skrutinju parlamentari. Madankollu, fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet tal-Qorti Kostituzzjonali dwar il-kwistjoni 141 deskritta fid-dettall fir-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt tal-2020 142 u li ntlaqgħu mill-organizzazzjonijiet għal-libertà tal-istampa, l-MPM 2021 naqqas il-livell ta’ riskju għal dan l-indikatur partikolari 143 . Fit-22 ta’ Ġunju 2021, il-Qorti Kostituzzjonali sabet li l-Artikolu 13 tal-Att dwar l-Istampa - sa fejn jipprevedi l-piena ta’ priġunerija għal diffamazzjoni tal-istampa - kien antikostituzzjonali u inkompatibbli mal-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem 144 .

Għadd kbir ta’ attakki fiżiċi u theddid ta’ mewt kif ukoll forom oħra ta’ intimidazzjoni kontra l-ġurnalisti għadhom kwistjoni ta’ tħassib. Mill-aħħar rapport dwar l-istat tad-dritt, tmien twissijiet dwar l-Italja ġew irreġistrati mill-Pjattaforma tal-Kunsill tal-Ewropa għall-promozzjoni tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u s-sikurezza tal-ġurnalisti 145 . Huma inkludew attakki ta’ ħruq volontarju, attakki fiżiċi, każijiet ta’ intimidazzjoni serja u theddid online mibgħuta lill-President tal-Assoċjazzjoni tal-Istampa Taljana. Wieħed mit-twissijiet, bid-data ta'April 2021, jirreferi għall-allegat interċettazzjoni telefonika ta’ mill-inqas 15-il ġurnalist li jaħdmu fuq kwistjonijiet ta’ migrazzjoni bħala parti minn investigazzjoni tal-prosekuturi pubbliċi dwar ir-relazzjonijiet bejn l-NGOs u t-traffikanti. L-assoċjazzjonijiet Ewropej u Taljani li jirrappreżentaw lill-ġurnalisti ddeskrivew dan bħala każ serju ħafna u “ksur massiv tal-kunfidenzjalità tas-sorsi tal-ġurnalisti” 146 . Minkejja t-talbiet ripetuti li saru mill-Assoċjazzjoni Taljana tal-Istampa, il-protezzjoni tas-sorsi ġurnalistiċi u l-liġi qafas dwar is-segretezza professjonali tal-ġurnalisti għadhom inadegwati 147 . Dan iwassal biex l-MPM għal darba oħra jagħti punteġġ lil dan l-indikatur dwar il-professjoni, l-istandards u l-protezzjoni tal-ġurnaliżmu bħala riskju medju. Kemm l-MPM 2021 kif ukoll diversi partijiet ikkonċernati 148 indikaw id-deterjorament tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ġurnalisti, ikkaratterizzati minn distakk dejjem jikber bejn ġurnalisti impjegati u freelancers u tnaqqis ġeneralizzat fil-persunal tal-kamra tal-aħbarijiet, bħala kwistjoni ta’ tħassib kbir 149 . Iċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni Taljan li jittratta atti kontra ġurnalisti stabbilit fl-2017 u kkunsidrat bħala l-aħjar prattika fil-livell tal-UE - irreġistra għadd sinifikanti ta’ atti ta’ intimidazzjoni, jiġifieri 163 att bħal dan fl-2020 150 u 63 att bħal dawn bejn Jannar u Marzu 2021 151 .

IV.Kwistjonijiet Istituzzjonali oħra relatati mal-Kontrolli u Bilanċi

L-Italja hija repubblika parlamentari unitarja bi President elett indirettament 152 . Il-Parlament huwa bikamerali: huwa magħmul mill-Kamra tad-Deputati u s-Senat, li t-tnejn għandhom l-istess poteri. Id-dritt ta' inizjattiva leġiżlattiva huwa vestit fil-Gvern, il-membri tal-Parlament, 50 000 ċittadin, il-Kunsill Nazzjonali għall-Ekonomija u x-Xogħol 153 , u l-Kunsill Reġjonali. Bosta ombudspersons reġjonali huma responsabbli biex iħarsu l-libertajiet u d-drittijiet tal-persuni 154 . Il-Kumitat Interministerjali għad-Drittijiet tal-Bniedem (CIDU) jinteraġixxi mas-soċjetà ċivili, l-akkademji u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha biex jippromwovi u jipproteġi d-drittijiet tal-bniedem.

Il-valutazzjonijiet tal-impatt regolatorji ex ante jintużaw regolarment, madankollu l-konsultazzjonijiet pubbliċi u l-valutazzjonijiet tal-impatt regolatorji ex post għadhom limitati 155 . Id-Digriet tal-President tal-Kunsill tal-Ministri Nru 169/2017 jirrikjedi li l-amministrazzjonijiet pubbliċi kollha jippubblikaw bil-quddiem pubblikazzjoni ta’ informazzjoni ta’ sitt xhur għal kull inizjattiva regolatorja. Madankollu, ma ġewx stabbiliti proċeduri standardizzati għall-analiżi tal-partijiet ikkonċernati 156 . Iż-żieda fl-użu ta’ għodod diġitali għall-konsultazzjonijiet pubbliċi tejbet kemxejn l-effettività tal-proċess. B’mod partikolari, ġew esperjenzati għodod innovattivi u interattivi li jippermettu parteċipazzjoni akbar 157 tal-utenti permezz tal-użu ta’ pjattaformi 158 . F’xi każijiet, l-utenti jirċievu wkoll il-feedback tal-amministrazzjoni pubblika 159 . Madankollu, il-konsultazzjoni ssir prinċipalment bl-użu ta’ tekniki tradizzjonali 160 . Il-valutazzjonijiet tal-impatt ex ante jintużaw regolarment, u beda l-użu ta’ valutazzjonijiet ex post . B’mod partikolari, fl-2020, twettqu evalwazzjonijiet ex-post dwar l-atti li ġew identifikati mill-pjanijiet ta’ sentejn tal-2019 161 .

Ir-reġim ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza relatat mal-pandemija tal-COVID-19 għadu fis-seħħ u għandha titwaqqaf kummissjoni parlamentari ġdida biex jissaħħaħ ir-rwol tal-Parlament f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza
F’April 2021, il-Gvern estenda r-reġim ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza sal-31 ta’ Lulju 2021, filwaqt li adotta miżuri biex progressivament inaqqas ir-restrizzjonijiet 162 . Miżuri biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni tal-pandemija komplew jiġu adottati mill-Gvern permezz ta’ digrieti-liġijiet 163 , li huma immedjatament effettivi u mbagħad jinbidlu mill-Parlament f’Liġi 164 . Il-President tal-Kunsill tal-Ministri jista’ wkoll jadotta direttament miżuri ta’ emerġenza, li jieħdu l-forma ta’ digriet tal-President tal-Kunsill tal-Ministri. F’dawn il-każijiet, qabel l-adozzjoni, il-Gvern għandu jippreżenta l-kontenut u l-għanijiet ewlenin tad-digriet lill-Parlament. Meta din il-preżentazzjoni ma tkunx possibbli għal raġunijiet ta’ urġenza, tiġi pprovduta komunikazzjoni ta’ segwitu lill-Kmamar, b’mod ġenerali, kull 15-il ġurnata 165 . Minħabba l-pandemija tal-COVID-19, fl-ewwel xhur tar-reġim ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza, il-Parlament iddeċieda li jeżamina biss atti urġenti u kwalunkwe suġġett marbut mal-emerġenza tas-saħħa. Ix-xogħlijiet ordinarji reġgħu bdew f’Mejju 2020. Sabiex jiġi żgurat rwol ċentrali għall-Parlament matul il-pandemija tal-COVID-19 u, b’mod aktar ġenerali, matul emerġenzi, is-Senat ippropona li titwaqqaf Kummissjoni bikamerali speċjali 166 li għandha tiġi kkonsultata dwar kwalunkwe att tal-Gvern relatat mal-emerġenza pandemika. Din il-Kummissjoni, li għad trid tiġi stabbilita, ikollha funzjoni konsultattiva u taġixxi bħala rabta mal-entitajiet lokali 167 . Xi miżuri adottati b’digriet tal-President tal-Kunsill tal-Ministri ġew ikkontestati quddiem il-qrati amministrattivi, li kellhom jivvalutaw il-proporzjonalità tagħhom fir-rigward tal-limitazzjoni tad-drittijiet fundamentali 168 . Id-dispożizzjoni relatata mas-sospensjoni tal-kors tal-istatut tal-preskrizzjoni ġiet ikkontestata quddiem il-Qorti Kostituzzjonali 169 , li ma sabitx riskju ta’ abbuż ta’ poter leġiżlattiv 170 .

Ma sar l-ebda progress rigward l-istabbiliment ta’ istituzzjoni indipendenti tad-drittijiet tal-bniedem 171 . Il-ħolqien ta’ Istituzzjoni Nazzjonali Indipendenti għad-Drittijiet tal-Bniedem (National Human Rights Institution, NHRI) għadu soġġett għal dibattitu 172 . F’Ottubru 2020, iż-żewġ abbozzi ta’ proposti oriġinali għall-ħolqien ta’ NHRI, ippreżentati fl-2018, ingħaqdu fi proposta waħda mill-Parlament. It-test il-ġdid bħalissa qed jiġi diskuss fil-Kummissjoni għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-Kamra tad-Deputati 173 . Il-proposta tistabbilixxi NHRI, f’konformità mal-Prinċipji ta’ Pariġi u r-rakkomandazzjonijiet min-Nazzjonijiet Uniti.

L-ispazju ċiviku għadu qed jiffaċċja sfidi iżda ċerti aspetti tal-leġiżlazzjoni dwar l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jittrattaw mal-migranti tjiebu. F’Ottubru 2020, ġie stabbilit xi titjib fil-leġiżlazzjoni rigward l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jittrattaw mal-migranti 174 , b’mod partikolari dispożizzjonijiet 175 li jirregolaw l-attivitajiet tal-OSĊ li jwettqu operazzjonijiet ta’ tiftix u salvataġġ fuq il-baħar 176 . Minkejja l-pandemija, il-kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ssaħħet 177 . Madankollu, fadal tħassib fir-rigward tal-kumplessità tal-proċess ta’ reġistrazzjoni għall-NGOs u d-dewmien fl-implimentazzjoni tal-liġi li tarmonizza r-regoli dwar is-settur mingħajr skop ta’ qligħ 178 . Minkejja żviluppi pożittivi reċenti bit-twarrib tal-każ kontra difensur tad-drittijiet tal-bniedem attiv 179 fil-qasam tal-migrazzjoni u l-ażil, għad fadal xi tħassib f’dan il-qasam 180 . Barra minn hekk, l-ispazju ċiviku għadu meqjus bħala limitat 181 .

Anness I: Lista ta’ sorsi f’ordni alfabetiku*

*Il-lista tal-kontribuzzjonijiet li waslu waqt il-konsultazzjoni għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt tinsab fuq https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation .

Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (AGCOM), Osservatorio sul Giornalismo III edizione - La professione alla prova dell'emergenza Covid-19 - documento di consultazione pubblica, ( https://www.agcom.it/documents/10179/20594109/Comunicazione+23-11-2020/b6623771-dbaa-4ccb-baab-9520f87afbc8?version=1.0 ) 

Ċentru għall-Pluraliżmu tal-Media u l-Libertà tal-Media (2021), Monitoraġġ tal-pluraliżmu tal-media 2021 — Rapport dwar l-Italja(link to be added when available).

CEPEJ (2020), Studju dwar il-funzjonament tas-sistemi ġudizzjarji fl-Istati Membri tal-UE

CIVICUS, Monitor li jsegwi l-ispazju ċiviku — l-Italja (  https://monitor.civicus.org/country/italy/ )

Il-Kunsill tal-Ewropa: Il-Konferenza tal-INGOs 2019, Il-parteċipazzjoni ċivili fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, Missjoni ta' Ġbir ta' Informazzjoni fl-Italja, ( https://rm.coe.int/report-visit-of-the-conference-of-ingos-to-italy-2019/1680981493 )

Kunsill Konsultattiv tal-Imħallfin Ewropej (2020), Opinjoni Nru 23, Ir-rwol tal-assoċjazzjonijiet tal-imħallfin fl-appoġġ tal-indipendenza ġudizzjarja

Il-Kunsill tal-Ewropa, Pjattaforma għall-promozzjoni tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u tas-sikurezza tal-ġurnalisti, l-Italja ( https://www.coe.int/en/web/media-freedom/italy )

Il-Kunsill tal-Ewropa: Kumitat tal-Ministri (2010), Ir-Rakkomandazzjoni CM/Rec(2010)12 tal-Kumitat tal-Ministri lill-Istati Membri dwar l-imħallfin: indipendenza, effiċjenza u responsabbiltajiet.

Kunsill tal-Istat (2021), Kontribut mill-Kunsill tal-Istat għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (2019), Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja għall-2019 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja għall-2019. ( https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019H0905(12)&from=EN )

Dipartiment għall-Affarijiet Legali u Leġiżlattivi u d-Dipartiment għar-Relazzjonijiet mal-Parlament (2021), Kontribuzzjoni mid-Dipartiment għall-Affarijiet Legali u Leġiżlattivi u d-Dipartiment għar-Relazzjonijiet mal-Parlament għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2019), Ewrobarometru Flash 482: l-attitudnijiet tan-negozji lejn il-korruzzjoni fl-UE.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), Ewrobarometru Speċjali 502: korruzzjoni.

Il-Kummissjoni Ewropea (2020), Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt - Is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Unjoni Ewropea

Il-Kummissjoni Ewropea (2020), Ir-Rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2020 ( https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1591720698631&uri=CELEX:52020DC0512 )

Il-Kummissjoni Ewropea (2021), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1591720698631&uri=CELEX:52020DC0512

L-Aġenzija għad-Drittijiet fundamentali (2021) Kontribut mill-Aġenzija għad-Drittijiet Fundamentali għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt.

G20 (2015), Anti-Corruption Open Data Principles ( http://www.g20.utoronto.ca/2015/G20-Anti-Corruption-Open-Data-Principles.pdf )

GRECO (2019), Third Evaluation Round - Second Addendum to the Second Compliance Report on Italy on Incriminations and Transparency of Party Funding

GRECO (2021), Fourth Evaluation Round - Second Compliance Report on Italy on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors

L-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni (2020), Analiżi tal-artikoli tad-Digriet Amministrattiv tas-16 ta’ Lulju 2020 ( https://www.anticorruzione.it/portal/rest/jcr/repository/collaboration/Digital Assets/anacdocs/Attivita/Pubblicazioni/RapportiStudi/ContrattiPubblici/Anac.DL76.2020.pdf ).

L-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni (2020), Il-prevenzjoni tal-Korruzzjoni u t-trasparenza ( http://www.anticorruzione.it/portal/public/classic/Comunicazione/News/_news?id=8e7b24b70a77804261ad277e20798ed6 ).

L-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni (2020), “Analiżi tad-data u kostruzzjoni ta’ indikaturi tar-riskju ta’ korruzzjoni għall-Bażi tad-Data Nazzjonali tal-Kuntratti Pubbliċi”, Dokument ta’ Ħidma Nru 5 ( http://www.anticorruzione.it/portal/rest/jcr/repository/collaboration/Digital%20Assets/anacdocs/Attivita/Pubblicazioni/Collana%20scientifica%20Autorita/Collana%20scientifica%20Anac%20-%20Matteo%20Tro%C3%83%C2%ACa%20WP%20n.5.pdf )

L-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni, Il-bażi tad-data tal-kuntratti Pubbliċi (https://dati.anticorruzione.it/superset/dashboard/appalti/) (for data analytics), (https://dati.anticorruzione.it/opendata/) (for the open data platform).

Il-Gvern Taljan (2019–2021), ir-4 Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għal Gvern Miftuħ ( https://www.opengovpartnership.org/wp-content/uploads/2019/07/Italy-Action-Plan-2019-2021-English.pdf )

Il-Gvern Taljan (2021) Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt;

Il-Gvern Taljan, Il-Pjattaforma Consultazione għall-konsultazzjonijiet pubbliċi, ( http://www.consultazione.gov.it/it/ ). 

Il-Gvern Taljan, il-Pjattaforma Partecipa għall-konsultazzjonijiet pubbliċi ( https://partecipa.gov.it/?locale=en )

Il-Presidenza Taljana tal-Kunsill tal-Ministri - Dipartiment tal-Informazzjoni u l-Pubblikazzjoni, Fondo per il pluralismo e l'innovazione dell'informazione ( https://informazioneeditoria.gov.it/it/approfondimenti-e-normativa/fondo-per-il-pluralismo-e-linnovazione-dellinformazione/ ).

La Repubblica (2020), I Soldi di Change al Governantore: indagine sulla Fondazione di Toti ( https://genova.repubblica.it/cronaca/2020/01/22/news/i_soldi_di_change_al_governatore_indagine_sulla_fondazione_di_toti-246332702/ )

Il-Ministeru tal-Intern: Dipartiment tas-Sigurtà Pubblika, Direzzjoni Ċentrali tal-Pulizija Kriminali (2020), Atti intimidatorji Perċitati kontra l-ġurnalisti (https://www.interno.gov.it/sites/default/files/2021-03/report_intimidazioni_giornalisti_febbraio_2021.pdf).

Il-Ministeru tal-Ġustizzja (2021), Kontribut mill-Ministeru tal-Ġustizzja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt

OECD (2017), Statement of the OECD Working Group on Bribery on Italy’s implementation of the Anti-Bribery Convention ( https://www.oecd.org/corruption/statement-of-the-oecd-working-group-on-bribery-on-italy-implementation-of-the-anti-bribery-convention.htm )

Is-sit web tal-Ombudsman tat-Toskana ( http://www.difensorecivicotoscana.it )

Reporters without Borders (2021), World Press Freedom Index (Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa )

Transparency International (2020), Debugging Democracy, Open data for political integrity in Europe

Transparency International (2020), Soldi e politica: cosa ci dicono i dati, ( https://www.transparency.it/informati/blog/soldi-e-politica-cosa-ci-dicono-i-dati )

Transparency International (2021), Corruption Perceptions Index 2020 ( https://www.transparency.org/en/cpi/2020/index/nzl )

Anness II: Żjara tal-pajjiż fl-Italja

F'April 2021, is-servizzi tal-Kummissjoni kellhom laqgħat virtwali ma’:

·AGCOM (Awtorità tal-Media) 

·L-Aġenzija Kontra l-Korruzzjoni (ANAC)

·L-Unità kontra l-Korruzzjoni tal-Pulizija Finanzjarja

·Antigone

·L-Artikolu 21

·L-Assoċjazzjoni tal-Ġurnalisti Ewropej 

·Il-Kunsill għall-Ġudikatura 

·Il-Kunsill tal-Istat

·Il-Qorti tal-Awdituri u l-Uffiċċju tal-Prosekutur fil-Qorti tal-Awdituri 

·Il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni 

·Infonodes 

·Libera

·Il-Ministeru tal-Ġustizzja

·Id-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Mafja u l-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu (DNAA) 

·L-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Maġistrati (ANM)

·L-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Avukati 

·Il-Federazzjoni Nazzjonali tal-Istampa Taljana

·Ossigeno per l’informazione

·Il-Parlament

·Il-Presidenzi tal-Kunsill tal-Ministri

·Servizz ta’ Prosekuzzjoni fil-Qorti Superjuri tal-Kassazzjoni 

·Il-lobby it-tajjeb

·Transparency International

* Il-Kummissjoni ltaqgħet ukoll mal-organizzazzjonijiet li ġejjin f’għadd ta’ laqgħat orizzontali:

·Amnesty International

·Ċentru għad-Drittijiet Riproduttivi

·CIVICUS

·Unjoni tal-Libertajiet Ċivili għall-Ewropa

·Soċjetà Ċivili Ewropa

·Il-Konferenza tal-Knejjes Ewropej

·EuroCommerce

·Iċ-Ċentru Ewropew għal-Liġi dwar in-Not-for-Profit

·Iċ-Ċentru Ewropew għal-Libertà tal-Istampa u tal-Media

·Il-Forum Ċiviku Ewropew

·Il-Federazzjoni Ewropea tal-Ġurnalisti

·Is-Sħubija Ewropea għad-Demokrazija

·Il-Forum Ewropew taż-Żgħażagħ

·Id-Difensuri tal-Linja ta’ Quddiem

·Il-Fondazzjoni Dar id-Drittijiet tal-Bniedem

·Human Rights Watch

·ILGA-Europe

·Il-Kummissjoni Internazzjonali tal-Ġuristi

·Il-Federazzjoni Internazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem

·International Planned Parenthood Federation European Network (IPPF EN)

·L-Istitut Internazzjonali tal-Istampa

·Il-Kumitat Netherlands Helsinki

·L-Istitut tal-Politika Ewropea tas-Soċjetà Miftuħa

·Philanthropy Advocacy

·Protection International

·Reporters without Borders

·Transparency International EU

(1)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 2.

(2)    Il-Kostituzzjoni Taljana, l-Artikoli 104 u 107. Kemm l-imħallfin kif ukoll il-prosekuturi, bħala membri tal-ġudikatura, huma indipendenti minn setgħat kostituzzjonali oħra.

(3)    Il-Qorti Kostituzzjonali tiddeċiedi wkoll dwar kunflitti li jirriżultaw mit-tqassim tas-setgħat tal-Istat u dawk is-setgħat allokati lill-Istat u lir-Reġjuni, u bejn ir-Reġjuni, u dwar akkużi miġjuba kontra l-President tar-Repubblika.

(4)    Fir-rigward tal-kriminalità organizzata u reati kriminali serji oħra, il-funzjonijiet tal-prosekuzzjoni jitwettqu mid-Direttorati Distrettwali kontra l-Mafja.

(5)    Ċifri 48 u 50, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tal-2021. Il-livell ta’ indipendenza ġudizzjarja perċepita huwa kkaratterizzat kif ġej: baxx ħafna (inqas minn 30 % tar-rispondenti jqisu l-indipendenza ġudizzjarja bħala pjuttost tajba u tajba ħafna); baxx (bejn 30-39 %), medju (bejn 40-59 %), għoli (bejn 60-75 %), għoli ħafna ('il fuq minn 75 %).

(6)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż għall-Italja, pp. 3 u 4. Abbozz ta’ Liġi AC 2681, approvat mill-Kunsill tal-Ministri fis-7 ta’ Awwissu 2020. Dan l-aħħar, ġew irrappurtati aktar sfidi ta’ integrità mill-media u issa qed jiġu investigati minn diversi uffiċċji tal-prosekuturi.

(7)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 3, fejn ġew spjegati l-isfidi għall-integrità. Dan l-aħħar, ġew irrappurtati aktar sfidi ta’ integrità mill-media u issa qed jiġu investigati minn diversi uffiċċji tal-prosekuturi.

(8)    L-abbozz ta’ liġi għandu l-għan li jevita kunflitt ta’ interess u jtejjeb l-indipendenza ġudizzjarja billi jillimita l-parteċipazzjoni tal-maġistrati f’attivitajiet politiċi. Ara GRECO Fourth Evaluation Round - Compliance Report, ir-Rakkomandazzjoni x.

(9)    Sitt opinjonijiet bid-dati mill-21 sad-29 ta’ April 2021 maħruġa mill-CSM b'talba mill-Ministeru tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 10 tal-Liġi Nru 195 tal-24 ta’ Marzu 1958.

(10)    Opinjoni tal-CSM bid-data tal-21 ta’ April 2021 (dwar karigi ġudizzjarji).

(11)    Opinjoni tal-CSM bid-data tad-29 ta’ April 2021 (dwar pożizzjonijiet maniġerjali għolja u intermedji);

(12)    Opinjoni tal-CSM bid-data tad-29 ta’ April 2021 (dwar kif jiġu eletti l-membri tal-Kunsill Għoli).

(13)    B’mod partikolari, il-marġinalizzazzjoni tal-minoranzi hija assoċjata ma’ sistemi ta’ maġġoranza; il-Ministru tal-Ġustizzja jiddeċiedi tliet xhur qabel l-elezzjoni dwar kif għandhom jinbnew il-kulleġġi territorjali u b’hekk potenzjalment ikun hemm riskju għall-indipendenza ġudizzjarja; fir-rigward tal-pluraliżmu, l-Artikolu 104 tal-Kostituzzjoni jiddikjara li l-membri ġudizzjarji fil-Kunsill huma eletti mill-maġistrati kollha li jappartjenu għall-kategoriji kollha, filwaqt li l-abbozz ta’ liġi jillimita din il-possibbiltà.

(14)    Opinjoni tal-CSM tal-21 ta’ April 2021 (dwar ir-reati dixxiplinari u l-funzjonament tal-CSM).

(15)    GRECO Fourth Evaluation Round — Second Compliance Report, ir-Rakkomandazzjoni x. Ara wkoll l-opinjoni tal-CSM, tal-21 ta’ April 2021.

(16)    Ir-rapport imsemmi hawn fuq, filwaqt li jinnota li abbozz ta’ leġiżlazzjoni kien lest li jipprevedi regolamentazzjoni aktar stretta biex tiġi limitata l-parteċipazzjoni tal-maġistrati fil-ħajja politika, isemmi wkoll li din hija riforma tant mistennija, li tikkonċerna kwistjoni partikolarment sensittiva fl-Italja, u għalhekk teħtieġ azzjoni aktar determinata.

(17)    Maħruġ mill-Ministru tal-Ġustizzja l-ġdid u ppreżentat lill-Parlament fil-15 u t-18 ta’ Marzu 2021.

(18)    Fir-rigward tar-riforma tal-Kunsill għall-Ġudikatura, minbarra s-sistema elettorali, din titqies bħala tiġdid ta’ kull sentejn ta’ nofs il-membri lajċi u ġudizzjarji. Il-CSM ivvaluta din il-proposta b’mod pożittiv fl-opinjoni tiegħu lill-Ministeru tal-Ġustizzja. Permezz tad-Digriet Ministerjali tas-26 ta’ Marzu 2021, il-Ministru tal-Ġustizzja stabbilixxa “Kummissjoni għat-tħejjija ta’ proposti għal azzjoni għar-riforma tal-ġudikatura u r-regolamentazzjoni tal-istabbiliment u l-funzjonament tal-Kunsill Għoli għall-Ġudikatura”. Din il-Kummissjoni temmet il-ħidma tagħha fil-31 ta’ Mejju 2021 u tinsab fil-proċess li tippreżenta r-rapport tagħha. Ir-rapport se jitqies għal emendi possibbli għall-abbozz ta’ liġi diskussi fil-Parlament.

(19)    Ir-Rakkomandazzjoni CM/Rec(2010)12 tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa, il-paragrafi 25, 26, 27. Ara wkoll l-Opinjoni Nru 23 (2020) tal-Kunsill Konsultattiv tal-Imħallfin Ewropej (Ir-rwol tal-assoċjazzjonijiet tal-imħallfin), il-paragrafi 31 u 32: “F’diversi Stati Membri, l-assoċjazzjoni tal-imħallfin għandha ċerta influwenza fuq l-għażla tal-membri tal-Kunsill għall-Ġudikatura. Sakemm ma tiksirx l-indipendenza tal-ħidma tal-Kunsill għall-Ġudikatura, tali parteċipazzjoni fl-għażla tal-membri tiegħu tista’ tintlaqa’ tajjeb. Madankollu, wieħed għandu joqgħod attent li sistema bħal din ma twassalx għall-politiċizzazzjoni tal-elezzjoni u għall-ħidma li ġejja tal-Kunsill. Fi kwalunkwe każ, ma għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni u l-membri ta’ assoċjazzjoni ta’ mħallfin għandhom ikunu liberi li jsiru membri ta’ Kunsill għall-Ġudikatura fl-appoġġ tal-indipendenza ġudizzjarja”.

(20)    Ir-Rakkomandazzjoni CM/Rec(2010)12 tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa, il-paragrafi 50, 52, 58 u 69. Ara wkoll fir-rigward tal-proċedimenti dixxiplinari kontra l-imħallfin: is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta' Novembru 2019, LM, C-216/18, il-paragrafu 67; fir-rigward tar-responsabbiltà tal-imħallfin ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Mejju 2021 fil-Kawżi Magħquda C-83/19, C-127/19, C-195/19, C-291/19, C-355/19 u C-397/19, il-paragrafi 228-239.

(21)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, pp. 3-4.

(22)    Id-Deċiżjoni tal-CSM tad-9 ta’ Settembru 2020 li timmodifika d-Deċiżjoni Nru 13778 tal-24 ta’ Lulju 2015.

(23) Ara GRECO Fourth Evaluation Round - Compliance Report, ir-Rakkomandazzjoni xi.

(24)    Tlieta u għoxrin proċediment dixxiplinari għadhom għaddejjin fil-CSM u wieħed intemm bl-ogħla sanzjoni dixxiplinarja ta’ tqegħid barra mir-rwol permanenti tal-ġudikatura (Informazzjoni riċevuta matul iż-żjara tal-pajjiż ). Barra minn hekk, it-trasferimenti obbligatorji qed jiġu evalwati wkoll mill-CSM kull meta ma jkunx hemm aktar il-kundizzjonijiet li jippermettu li maġistrat jaħdem b’indipendenza u imparzjalità f’uffiċċju partikolari.

(25)    Is-sanzjonijiet dixxiplinarji l-aktar severi jimpedixxu l-ħatriet għal xi pożizzjonijiet ġudizzjarji għoljin.

(26)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, pp. 3-4.

(27)    Kontribuzzjoni mill-Assoċjazzjoni Nazzjonali tal-Maġistrati u informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(28)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 14.

(29)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(30)    Fuq il-bażi ta’ esperjenza simili f’sistemi legali Ewropej oħra (pereż. Franza u Spanja), ġiet stabbilita għodda flessibbli biex tittratta sitwazzjonijiet diffiċli temporanji u tgħaqqad il-prestazzjonijiet bejn il-qrati. F’Ottubru 2020, ir-Rapport Tekniku ta’ Spjegazzjoni dwar impjanti flessibbli ntbagħat lill-Kunsill Għoli tal-Ġudikatura għall-opinjoni tiegħu.

(31)    Id-Digriet Liġi nru 44 tal-1 ta' April 2021, l-Artikolu 11.

(32)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja (1 187 unità fl-2020 u 1 056 fl-2021 sat-13 t’April).

(33)    Imħabbra fil-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza (National Recovery and Resilience Plan, NRRP).

(34)    L-Uffiċċju tal-Prova ġie stabbilit fl-2014 (l-Artikolu 50 tad-Digriet Liġi Nru 90 tal-2014, ikkonvertit fil-Liġi Nru 114/2014) biex jappoġġa lill-imħallfin b’tim ta’ skrivani, trainees u persunal ieħor fl-attivitajiet preparatorji għas-seduti ta’ smigħ.

(35)    Imħabbra fl-NRRP.

(36)      Ibidem; ir-reklutaġġi huma ppjanati li jitlestew sa tmiem l-2022.

(37)    Riċerka, studju, monitoraġġ, ġestjoni tar-rwol, tħejjija ta’ abbozzi ta’ miżuri.

(38)    Kontribut mill-Kunsill tal-Istat għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt. Kontribut bil-miktub riċevut mill-Kunsill tal-Istat fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(39)      Ibidem, 250 uffiċjal b’kuntratti għal żmien fiss u 90 assistent tekniku huma previsti li jiġu impjegati.

(40)    Imħabbra fil-kuntest tal-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza (NRRP), Objettivi intermedji u miri: tnaqqis ta’ 90 % għal xogħol b’lura għall-qrati ċivili tal-prim’istanza u tat-tieni istanza u ta’ 70 % għall-qrati amministrattivi, sat-tieni kwart tal-2026; tnaqqis ta’ 40 % taż-żmien biex tingħata sentenza għal kawżi kontenzjużi ċivili u kummerċjali (l-istanzi kollha) u ta’ 25 % taż-żmien għal kawżi kriminali (l-istanzi kollha).

(41)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kapitolu tal-Pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 8, nota ta’ qiegħ il-paġna nru 71.

(42)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kapitolu tal-Pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 5.

(43)    Il-Figuri 40 u 44, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tal-2021.

(44)    Fil-15 ta’ Ottubru 2020, il-Ministeru tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Kassazzjoni, l-Avukat Ġenerali, il-Kunsill Nazzjonali tal-Avukati u l-Korp tal-Kungress tal-Avukati ffirmaw Protokoll għall-preżentazzjoni elettronika permezz ta’ modulu ta’ ġestjoni ġdid fuq bażi sperimentali mis-26 ta’ Ottubru 2021. Barra minn hekk, għall-Imħallfin tal-Qorti Għolja uffiċċju għall-Imħallef tal-Qorti tal-Kassazzjoni jippermetti aċċess remot għall-fajl tal-proċedimenti, l-abbozzar ta’ deċiżjonijiet u l-preżentazzjoni elettronika. L-istess modulu huwa ppjanat li jiġi estiż għas-Servizz tal-Prosekuzzjoni fil-Qorti Superjuri li jittratta s-settur ċivili.

(45)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 18: Aktar minn 200 uffiċċju tal-Imħallef tal-Paċi esperimentaw in-notifika elettronika tad-dokumenti u bdew passi ulterjuri fil-proċedura lejn diġitalizzazzjoni sħiħa. Mal-145 uffiċċju tal-Ġustizzja tal-Paċi kkonkludew il-proċedura amministrattiva rilevanti u bħalissa huma operattivi.

(46)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 18. Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(47)    Il-Figura 2, it-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE 2021. Ara wkoll Kontribut bil-miktub riċevut mill-Kunsill tal-Istat fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja: minkejja proċedimenti amministrattivi kompletament diġitalizzati matul l-emerġenza, ma hemm l-ebda dispożizzjoni li tippermetti smigħ mill-bogħod meta tintemm l-emerġenza; Kontribut mill-Kunsill tal-Istat għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt: L-imħallfin amministrattivi jistgħu jikkonsultaw il-fajls mill-bogħod, jagħtu deċiżjonijiet u jużaw firma elettronika.

(48)    Il-Figura 46, it-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE 2021.

(49)    Imħabbra fl-NRRP.

(50)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, pp. 17 u 18.

(51)    Imħabbra fl-NRRP.

(52)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(53)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 6. Ara wkoll GRECO Fourth Evaluation Round – Second Compliance Report, ir-Rakkomandazzjoni VII, il-paragrafu 54.

(54)    Imħabbra fl-NRRP.

(55) Ara GRECO Fourth Evaluation Round - Compliance Report, ir-Rakkomandazzjoni VII.

(56)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 6.

(57)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(58)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 6.

(59)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(60)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, pp. 7 u 8.

(61) Il-Figura 12, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tal-2021, li tfisser li s-sistema tal-ġustizzja ġeneralment hija kapaċi tittratta b’mod effettiv l-għadd ta’ kawżi li jidħlu. Ara wkoll is-CEPEJ (2021), Studju dwar il-funzjonament tas-sistemi ġudizzjarji fl-Istati Membri tal-UE: rata ta’ tlestija għal kawżi kontenzjużi ċivili u kummerċjali 104,5 % fl-2019 (102,9 % fl-2018).

(62)    Il-Figuri 8 u 9, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tal-2021.

(63) F’konformità ma’ rakkomandazzjoni tal-Kunsill li ilha stabbilita biex jitnaqqas it-tul tal-proċedimenti. Ara r-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 8.

(64)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja. Il-Ministeru enfasizza li ż-żmien għat-tlestija fl-2020 jista’ ma jkunx indikatur preċiż minħabba diskontinwità qawwija fis-serje minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Għal din ir-raġuni, id-data mhijiex irrappurtata għall-2020. CEPEJ (2021), Studju dwar il-funzjonament tas-sistemi ġudizzjarji fl-Istati Membri tal-UE, l-aħħar data (2019) dwar iż-żmien tat-trasferiment turi żieda żgħira fil-prim'istanza (għas-settur ċivili, 532 jum fil-prim'istanza, 791 jum fit-tieni istanza u 1 302 jum fil-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni).

(65)    Ir-Rapport tal-2021 tal-Ewwel President tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni: fi tmiem l-2020, b’kollox hemm 120 473 kawża ċivili pendenti quddiem il-High Court of Cassation, li fosthom hemm 53 482 kawża tat-taxxa.

(66)    Ir-Rapport tal-2021 tal-Ewwel President tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni: għall-2020, 45,6 % tad-deċiżjonijiet tal-qorti tat-taxxa miġjuba fil-Qorti Superjuri rriżultaw f’annullamenti, meta mqabbla ma’ 17,2 % tal-annullamenti tad-deċiżjonijiet kollha miġjuba fil-Qorti Superjuri.

(67)    Ir-Rapport tal-2021 tal-Ewwel President tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni: għall-2020, 24,7 % tal-appelli ċivili kollha lill-Qorti Għolja kienu ddikjarati inammissibbli, meta mqabbla ma’ 18,7 % fl-2019 (Il-Qorti tal-Kassazzjoni, Annwarju Statistiku 2020 u 2019).

(68)    Il-Figuri 9 u 10, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE tal-2021; Ara wkoll is-CEPEJ (2021), Studju dwar il-funzjonament tas-sistemi ġudizzjarji fl-Istati Membri tal-UE, li rrapporta tnaqqis ta' żmien fl-2019 għat-tlestija ta' 7,7 % fil-prim'istanza, u sa 12,3 % fl-ogħla istanza. Fir-rigward tad-data tal-2020; Kontribuzzjoni mill-Kunsill tal-Istat għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt (667 jum fil-prim’istanza fl-2020 meta mqabbel mat-820 jum fl-2019; 862 jum fl-ogħla istanza fl-2020 meta mqabbla mat-821 jum fl-2019);

(69)    Kontribut mill-Kunsill tal-Istat għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt u informazzjoni riċevuta mill-Kunsill tal-Istat fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja (113-il jum fil-prim’istanza u 182 jum fl-ogħla istanza fl-2020). L-istess jgħodd ukoll għall-proċedimenti elettorali (minn 3 sa 211-il jum fil-prim’istanza, u minn 3 sa 201 fit-tieni istanza fl-2020).

(70)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 7, nota ta’ qiegħ il-paġna nru 63. Il-Grupp Abenavoli se jiġi eżaminat mill-Kumitat tal-Ministri qabel tmiem is-sena.

(71)    Ir-Rapport tal-2021 tal-Ewwel President tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, p. 25.

(72)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 7.

(73)    Ir-Rapport tal-2021 tal-Ewwel President tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni: 50,5 % tal-proċessi ta’ proċedura ordinarja fil-qorti tal-prim’istanza u 69,7 % tal-oppożizzjonijiet għad-digrieti kriminali jintemmu f’liberazzjonijiet.

(74)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 7, nota ta’ qiegħ il-paġna nru 68. Ara wkoll il-Kunsill tal-Ewropa, Superviżjoni tal-eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-Qorti Ewropea, id-Deċiżjoni tal-Kumitat tal-Ministri CM/Del/Dec(2021)1406/H46-15 tad-9 ta’ Ġunju 2021 u CM/Notes/1406/H46-15.

(75)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 8.

(76)    Emendi għall-abbozz ta’ liġi għall-proċedura ċivili ppreżentata fis-16 ta’ Ġunju 2021 lill-Parlament. Dawn l-emendi tħabbru fil-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza (NRRP). Kontribut bil-miktub riċevut mill-Ministeru tal-Ġustizzja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(77)    Waħda mill-emendi għandha l-għan li tistabbilixxi soluzzjoni bonarja mandatorja. F’dak ir-rigward għandu jiġi nnutat li r-rekwiżiti obbligatorji għall-użu tal-ADR qabel ma wieħed imur il-qorti, jistgħu jqajmu tħassib dwar il-kompatibbiltà tagħhom mad-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal minqux fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE; Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Marzu 2010, Rosalba Alassini vs Telecom Italia SpA (C-317/08) EU:C:2010:146).

(78)    Imħabbra fl-NRRP. Barra minn hekk, il-Kummissjoni teknika stabbilita mill-Ministeru tal-Ġustizzja fis-16 ta’ Marzu 2021 biex tevalwa l-abbozz tal-liġi rigward il-proċedura kriminali, ippreżentat ir-Rapport tagħha fl-24 ta’ Mejju 2021.

(79)    Fit-8 ta’ Lulju 2021, il-Kunsill tal-Ministri approva t-test tar-riforma li għandu jiġi ppreżentat lill-Parlament, inkluża proposta ġdida għall-istatut tal-limitazzjonijiet.

(80)    Id-Digriet Ministerjali tas-26 ta’ Marzu 2021 li jistabbilixxi kummissjoni teknika għat-tħejjija ta’ emendi għar-riforma tal-ġudikatura u l-istabbiliment u l-funzjonament tal-Kunsill Għoli għall-Ġudikatura

(81)    Transparency International, Corruption Perceptions Index 2020 (2021), pp. 2-3. Il-livell perċepit ta’ korruzzjoni huwa kkategorizzat kif ġej: baxxa (il-perċezzjoni fost l-esperti u l-eżekuttivi tan-negozju tal-korruzzjoni fis-settur pubbliku hija ogħla minn 79); relattivament baxxa (punteġġi bejn 79-60), relattivament għoli (punteġġi bejn 59-50), għoli (punteġġi taħt il-50).

(82)    Fl-2015 il-punteġġ kien ta’ 44, filwaqt li fl-2020, il-punteġġ kien ta’ 53. Il-punteġġ jiżdied/jonqos b’mod sinifikanti meta jinbidel b’aktar minn ħames punti; jitjieb/jiddeterjora (bidliet bejn 4–5 punti); huwa relattivament stabbli (bidliet minn 1-3 punti) f’dawn l-aħħar ħames snin.

(83)    Id-data tal-Ewrobarometru dwar il-perċezzjoni u l-esperjenza tal-korruzzjoni taċ-ċittadini u n-negozji kif irrappurtata s-sena l-oħra tiġi aġġornata kull sentejn. L-aħħar sett ta’ data huwa l-Ewrobarometru Speċjali 502 (2020) u l-Ewrobarometru Flash 482 (2019).

(84)    Il-Pjan Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni ġie stabbilit bħala l-liġi ewlenija kontra l-korruzzjoni fl-Italja permezz tal-Liġi Nru 190 tas-6 ta’ Novembru 2012, Il-Prevenzjoni u r-repressjoni tal-korruzzjoni fl-amministrazzjonijiet pubbliċi, Gazzetta Uffiċjali tar-Repubblika Taljana, Serje Ġenerali Nru 265 tat-13 ta’ Novembru 2012. L-aħħar pjan ikopri l-perjodu 2019-2021, l-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni, Pjan Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni, ir-Riżoluzzjoni Nru 1064, 13 ta’ Novembru 2019.

(85)    L-uffiċjali kontra l-korruzzjoni għandhom ir-responsabbiltà li jfasslu u jimmonitorjaw il-pjanijiet lokali kontra l-korruzzjoni matul il-perjodu ta’ tliet snin. Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(86)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Aġenzija Nazzjonali kontra l-Korruzzjoni fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(87)    Kull ministeru u kull gvern lokali u muniċipalità jew entità jfasslu u jimplimentaw il-pjanijiet lokali tagħhom stess. Fost l-oħrajn, pjan bħal dan jgħin lil dawk l-entitajiet biex jistabbilixxu regoli għall-ħatra tal-persuna inkarigata mill-prevenzjoni tal-korruzzjoni fl-entitajiet pubbliċi rilevanti interessati; jispeċifika r-rwoli tal-entitajiet pubbliċi fl-evalwazzjoni u l-ġestjoni tar-riskji ta’ korruzzjoni, itejjeb it-trasparenza fl-amministrazzjoni, jappoġġa lill-informaturi, u fil-monitoraġġ tal-proċeduri ta’ privatizzazzjoni. Il-pjan jistabbilixxi wkoll regoli dwar l-abbozzar ta’ pjanijiet kontra l-korruzzjoni ta’ tliet snin fl-oqsma l-aktar esposti għall-korruzzjoni, bħall-kura tas-saħħa.

(88)    Informazzjoni riċevuta minn Transparency International fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(89)    L-awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni fasslet u daħħlet fil-prattika pjattaforma elettronika għall-amministrazzjonijiet biex jibagħtu data lill-ANAC u r-Rapport annwali tar-Responsabbiltà għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni u t-trasparenza tal-amministrazzjoni speċifika. Għall-evalwazzjoni preċedenti, ġie vvalutat kampjun ta’ 536 amministrazzjoni pubblika fir-rigward tal-livell ġenerali ta’ implimentazzjoni tal-pjanijiet lokali ta’ tliet snin kif stabbilit mill-Pjan Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni tal-2016. Il-biċċa l-kbira tal-amministrazzjonijiet (madwar 87 %) wettqu analiżijiet inadegwati biex jivvalutaw ir-riskju ta’ korruzzjoni fl-entità tagħhom. B’mod partikolari, 27,1 % tal-amministrazzjonijiet injoraw l-analiżi tal-kuntest soċjoekonomiku. Meta mqabbla mal-valutazzjonijiet preċedenti, il-kapaċità ġenerali tal-valutazzjonijiet tar-riskju madankollu tjiebu fil-pajjiż kollu.

(90) Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 75 tal-14 ta’ Lulju 2000, li daħal fis-seħħ fit-30 ta’ Lulju 2020, emenda firxa wiesgħa ta’ leġiżlazzjoni eżistenti, inkluż il-Kodiċi Kriminali, id-Digriet Leġiżlattiv Nru 74 tal-2000 (dwar ir-reati tat-taxxa), id-Digriet Presidenzjali 43/1973 u d-Digriet Leġiżlattiv 8/2016 (dwar kwistjonijiet doganali), u d-Digriet Leġiżlattiv 231/2001 (dwar ir-responsabbiltà tal-entitajiet għal reati amministrattivi li jirriżultaw minn reat kriminali).

(91)    L-emendi introdotti għall-Kodiċi Kriminali jinkludu: każ aggravat ta’ miżapproprjazzjoni billi jittieħed vantaġġ mill-iżball ta’ persuna oħra (l-Artikolu 316); riċeviment indebitu ta’ fondi għad-detriment tal-Istat (l-Artikolu 316-ter); inċentiv mhux dovut għall-għoti jew għall-wegħda ta’ vantaġġi (l-Artikolu 319quarter C.C.), f’każ li l-att ikun ta’ detriment għall-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea u l-ħsara jew il-profitt jaqbżu l-EUR 100 000. Sentenza massima ta’ erba’ snin priġunerija (minflok tliet snin preċedenti) ġiet introdotta għar-reati msemmija hawn fuq. Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 35.

(92)    L-Artikolu 322-bis tal-Kodiċi Kriminali ġie emendat sabiex jinkludi, fost dawk punibbli għall-korruzzjoni internazzjonali, anki persuni li jeżerċitaw funzjonijiet jew attivitajiet li jikkorrispondu għal ma’ dawk ta’ uffiċjali pubbliċi u persuni inkarigati mis-servizz pubbliku fi Stati Membri mhux tal-UE, meta l-att affettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea.

(93)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 36.

(94)    Informazzjoni riċevuta mill-Pulizija Finanzjarja/l-Uffiċċju tal-Prosekutur fil-Qorti tal-Awdituri/id-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Mafja/l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(95)    Ara hawn fuq, Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(96)    Fl-2019, il-leġiżlazzjoni l-ġdida estendiet il-perjodi ta’ preskrizzjoni u żiedet is-sanzjonijiet għat-tixħim. Ara wkoll l-OECD, Dikjarazzjoni tal-Grupp ta’ Ħidma tal-OECD dwar it-Tixħim dwar l-implimentazzjoni mill-Italja tal-Konvenzjoni Kontra t-Tixħim (2017).

(97)    Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(98)    Fil-perjodu 2016-2019, l-Italja fetħet 23 investigazzjoni, bdiet disa’ każijiet u kkonkludiet erba’ każijiet ta’ tixħim barrani b’sanzjonijiet. Transparency International, Exporting Corruption (2020), p. 73.

(99)    Informazzjoni riċevuta mis-Servizz tal-Prosekuzzjoni fil-Qorti Għolja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(100)    L-Abbozz ta’ Liġi Nru 2435, "Delegazzjoni għall-Gvern dwar l-effiċjenza tal-proċess kriminali u dispożizzjonijiet biex jitħaffu l-proċedimenti ġudizzjarji pendenti fil-Qrati tal-Appell. Ir-riforma tal-ġustizzja hija parti mill-Pjan Nazzjonali tal-Italja għall-Irkupru u r-Reżiljenza b’reazzjoni għar-rakkomandazzjonijiet li saru fiċ-ċiklu tas-Semestru Ewropew; ara r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 2019 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja għall-2019 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2019, ir-Rakkomandazzjoni Speċifika għall-Pajjiż 4, p. 11, u Rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja għall-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2020, il-Premessa 27; Ara wkoll it-Taqsima I. Is-sistema ġudizzjarja.

(101)    Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja. Ara wkoll ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 7. F’dan il-kuntest hija wkoll ir-riforma li tipprevedi l-interruzzjoni tal-perjodi ta’ preskrizzjoni wara deċiżjoni fl-ewwel istanza, f’konformità ma’ rakkomandazzjoni speċifika għall-pajjiż tas-Semestru Ewropew li ilha stabbilita, li daħlet fis-seħħ fl-2020. Dwar iż-żmien ta’ disponiment, ara wkoll Kapitolu I: Sistema ġudizzjarja, pp. 6-7.

(102)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Pulizija Finanzjarja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(103)    L-emendi ġew approvati fit-tieni qari fil-31 ta’ Marzu 2021 u ntbagħtu lis-senat għall-approvazzjoni finali.

(104)    Bl-adozzjoni tal-Liġi Nru 179/2017, ir-regolament dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta, li huwa applikabbli b’mod ġenerali għas-settur privat, daħal fis-seħħ f’Diċembru 2018. L-iskema ta’ protezzjoni għall-informaturi prevista mil-liġi hija volontarja u applikabbli biss għal dawk il-kumpaniji fejn l-impjegatur ikun adotta mudell organizzattiv għall-prevenzjoni tal-kriminalità skont id-Digriet Nru 231/2001 dwar ir-responsabbiltà kriminali korporattiva. Il-liġi tirrikjedi biss minn dawk il-kumpaniji li għandhom il-mudell tad-Digriet 231 fis-seħħ biex jistabbilixxu sistema ta’ rapportar tal-informaturi għall-protezzjoni tal-informaturi.

(105)    Min-naħa tiegħu u kif irrappurtat is-sena l-oħra fir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 11, ir-rapporti tas-settur pubbliku lill-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni żdiedu b’mod sinifikanti wara r-reviżjoni tal-qafas legali fl-2017.

(106) Skont l-awtoritajiet Taljani, dan is-sett ta’ linji gwida jqis il-prinċipji tad-Direttiva (UE) 2019/1937.

(107)    Ara l-Proposta Leġiżlattiva Nru 1461, Macina u oħrajn, il-Proposta Leġiżlattiva ta’ interess (2018).

(108)    Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt, p. 30.

(109)    Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(110)    Il-proposta tipprevedi każijiet addizzjonali ta’ ineliġibbiltà għall-kariga ta’ deputat senatur u senatur u Kunsillier reġjonali. Hija tinkludi regoli ġodda dwar l-ineliġibbiltà tal-maġistrati u dispożizzjonijiet dwar ir-reġim regolatorju li għandu jiġi applikat għall-maġistrati li huma kandidati fl-elezzjonijiet. Hija tiddelega lill-Gvern biex jiddefinixxi dixxiplina aktar stretta għall-prevenzjoni ta’ kunflitti ta’ interess fl-amministrazzjoni pubblika, filwaqt li tagħti lill-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni setgħat speċifiċi biex tintervjeni u timponi sanzjonijiet, filwaqt li tipprevedi forom akbar ta’ trasparenza fir-rigward tal-qafas regolatorju attwali. Il-proposta twessa’ d-dispożizzjonijiet dwar in-nuqqas ta’ trasferibbiltà tal-uffiċċji (attwalment irregolati mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 39/2013), u tillimita l-possibbiltà li jiġu akkumulati rwoli fil-korpi amministrattivi u ta’ kontroll f’kumpaniji kkontrollati pubblikament u l-estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni suġġettiv tar-regoli dwar il-kunflitti ta’ interess. Ara GRECO Fourth Evaluation Round - Second Compliance Report – Italy, il-paragrafi 15-19.

(111)      Ara GRECO, Fourth Evaluation Round, Second Compliance Report – Italy, il-paragrafi 10-11, li tirrakkomanda wkoll li tiġi żviluppata aktar il-firxa ta’ sanzjonijiet mhux kriminali għal imġiba mhux etika.

(112)    Kif rappurtat is-sena l-oħra fir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 11.

(113)    Dan jirreferi wkoll għal membri tal-Gvern u impjegati anzjani taċ-ċivil, għal aktar dettalji ara r-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-Kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 11. Dan minkejja l-impenn tal-Italja dwar id-data miftuħa fil-kuntest tal-G20, ara wkoll il-Prinċipji tal-G20 dwar id-Data Miftuħa Kontra l-Korruzzjoni (2015).

(114)    Skont l-informazzjoni li rċieva l-Gvern, ġew ippreżentati disa' abbozzi ta’ liġijiet lill-Kamra u lis-Senat. Tlieta minn dawn intbagħtu lill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali. B’mod partikolari, l-abbozzi tal-liġijiet quddiem is-Senat ġew ippreżentati fl-2018 u fl-2019.

(115)    Informazzjoni li waslet mill-Kanċellerija tal-Uffiċċju tal-Presidenza fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja Bħala parti mill-impenji tal-Gvern Taljan skont it-Tielet Pjan ta’ Azzjoni tal-Gvern Miftuħ, il-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku u l-Ministeru tax-Xogħol adottaw Reġistru ta’ Trasparenza u Kodiċi ta’ Kondotta f’Settembru 2018.

(116)    Il-Gvern Taljan, ir-Raba’ Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għal Gvern Miftuħ (2019-2021), p. 19.

(117)    Id-Deċiżjoni Nru 208/2017 tirregola biss l-attivitajiet tal-Kamra tad-Deputati, mhux tas-Senat. Madwar it-territorju nazzjonali, is-sitwazzjoni għadha frammentata mingħajr reġistru nazzjonali għall-gvern. Xi reġjuni u muniċipalitajiet ħadu passi pożittivi 'l quddiem u implimentaw ir-regolamentazzjoni (pereż. Milan u Ruma jippubblikaw online laqgħat bejn il-partijiet ikkonċernati u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet pubbliċi għal xi wħud mid-dipartimenti tagħhom) iżda m’hemm l-ebda approċċ sistematiku jew standardizzat. Ara GRECO Fourth Evaluation Round - Second Compliance Report, il-paragrafi 30-37.

(118)    Il-Kamra tad-Deputati, is-6 ta’ Ottubru 2020, Bullettin tal-Kumitati Parlamentari Kostituzzjonali, tal-Prim Ministru u tal-Affarijiet Interni, “Dispożizzjonijiet dwar il-kunflitti ta’ interess”. C. 702 Fiano, C. 1461 Macina u C. 1843 Boccia".

(119)    Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja. Ara GRECO, Fourth Evaluation Round, Second Compliance Report, il-paragrafu 28. B’mod partikolari, l-Awtorità Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni fdata bis-setgħat li tivvaluta l-ksur u timponi sanzjonijiet kienet talbet lill-Gvern biex itejjeb il-leġiżlazzjoni dwar revolving doors, ara l-Awtorità Taljana Kontra l-Korruzzjoni (2020), l-Att ta’ Rappurtar Nru 6, is-27 ta’ Mejju 2020 dwar revolving doors Sa issa ma hemm l-ebda data disponibbli dwar każijiet ta’ revolving doors, billi l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni għadha fi stadju bikri fil-valutazzjoni, skont l-informazzjoni li waslet għand l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja.

(120)    Wara r-referendum fl-1993 u l-miżuri konsegwenti adottati mill-1993 sal-2013, il-finanzjament pubbliku dirett lill-partiti politiċi ġie pprojbit. 

(121)    Id-data ppubblikata mill-Kamra tad-Deputati, li mmappjat donazzjonijiet matul il-perjodu ta’ Frar sa Novembru 2019, tindika li 72,7 % tal-fondi allokati lill-partiti Taljani ġew minn membri tal-parlament, 22,9 % minn persuni fiżiċi u 4,9 % minn kumpaniji privati. Ara wkoll Transparency International, Soldi e politica: cosa ci dicono i dati? (Nov. 2020).

(122)    Il-Liġi Nru 3/2019. Ma hemmx reġistru ċentralizzat u li jinqara mill-magni. Ara l-GRECO, Third Evaluation Round, Second Addendum to the Second Compliance Report, il-paragrafu 37, li jirrakkomanda li jiġi introdott approċċ koordinat għall-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni dwar il-finanzjament tal-partiti politiċi u l-kampanji elettorali, u li jiġi żgurat li tali informazzjoni tkun disponibbli b’mod koerenti, li jinftiehem u f’waqtu.

(123)    Il-korpi ta’ sorveljanza jinkludu l-Kumitat għat-Trasparenza u l-Kontroll tar-Rapporti Finanzjarji tal-Partijiet u l-Movimenti Politiċi, il-Qorti tal-Awditjar u l-Bord Reġjonali tal-Garanzija Elettorali.

(124)    Huwa rrappurtat li din il-prattika ġibdet l-attenzjoni tal-investigaturi u l-prosekuturi fil-bidu tal-2020. Id-donazzjonijiet li saru lil assoċjazzjonijiet ta’ terzi persuni ammontaw għal kważi EUR 10 miljun, jew 37 fil-mija tal-volum totali ta’ finanzjament politiku fl-2019. Cf. Transparency International, Debugging Democracy, Open data for political integrity in Europe (2020), pp. 4 u 19-20.

(125)    Kontribut bil-miktub riċevut mill-Pulizija Finanzjarja fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja. Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(126)    Id-Digriet tal-Liġi Nru 76/2020.

(127)    Il-miżuri jgħollu l-limitu għal għotjiet diretti minn EUR 40 000 għal EUR 150 000 biex jissimplifikaw il-proċeduri relatati ma’ kuntratti ta’ xogħlijiet, u minn EUR 40 000 għal EUR 75 000 relatati ma’ servizzi u provvisti.

(128)    L-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni enfasizzat li l-għażla li ssir deroga minn “kwalunkwe dispożizzjoni tal-liġi għajr il-liġi kriminali” tidher sproporzjonata għall-objettiv li jitħeġġu l-investimenti pubbliċi u li jiġu indirizzati r-riperkussjonijiet ekonomiċi negattivi relatati mal-COVID-19, ara l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni, “Analiżi tal-artikoli tad-Digriet tal-Liġi tas-16 ta’ Lulju 2020” (Esame e commento degli articoli del decreto-legge 16 luglio 2020, n. 76 «Misure urgenti per la semplificazione e l’innovazione digitale» in tema di contratti pubblici, trasparenza e anticorruzione) (2020). Barra minn hekk, sabiex tindirizza l-emerġenza relatata mal-pandemija tal-COVID-19, f’April 2020, l-Awtorità Nazzjonali Taljana Kontra l-Korruzzjoni ħarġet Manwal b’ħarsa ġenerali sistematika tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali rilevanti biex jiġu aċċellerati u ssimplifikati l-proċeduri tal-offerti.

(129)    Il-bażi tad-data tinkludi informazzjoni dwar 51,9 miljun proċedura ta’ akkwist, 38 500 awtorità kontraenti u 234 000 offerent. Ara d-data ppubblikata fuq is-sit web tal-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni. Id-data li qabel kienet tkun inqas aċċessibbli jew li kienet teħtieġ estrazzjonijiet ad hoc - pereżempju dwar sottokuntratti, varjazzjonijiet fl-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet, jew listi ta’ kumpaniji li kkwalifikaw biex jeżegwixxu ċerti kategoriji ta’ xogħlijiet - hija sistematikament disponibbli fuq is-sit web tal-Awtorità, inkluż issa wkoll statistika deskrittiva. Dokument ta’ ħidma tal-Awtorità jippreżenta indiċi ġdid tar-riskju ta’ korruzzjoni b’indikaturi mibnija fuq id-data tal-Bażi tad-Data Nazzjonali tal-Kuntratti Pubbliċi biex jitkejlu r-riskji ta’ korruzzjoni fil-livell lokali u biex tiġi promossa t-trasparenza fl-akkwist pubbliku. Ara l-Awtorità Kontra l-Korruzzjoni, “Data analysis and construction of corruption risk indicators for the National Database of Public Contracts”, Dokument ta’ Ħidma Nru 5 (2020), http://www.anticorruzione.it/portal/rest/jcr/repository/collaboration/Digital%20Assets/anacdocs/Attivita/Pubblicazioni/Collana%20scientifica%20Autorita/Collana%20scientifica%20Anac%20-%20Matteo%20Tro%C3%83%C2%ACa%20WP%20n.5.pdf

(130)    Il-Kostituzzjoni tal-Italja, l-Artikolu 21. L-Italja żżomm il-klassifikazzjoni relattivament baxxa tagħha fil-wieħed u erbgħin post fid-dinja kollha fl-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa 2021 Reporters without Borders (u l-għoxrin post fl-UE) minħabba l-għadd sinifikanti ta’ ġurnalisti li jgħixu taħt il-protezzjoni tal-pulizija.

(131)      Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (AGCOM), Osservatorio sul Giornalismo III edizione - La professione alla prova dell'emergenza Covid-19 - documento di consultazione pubblica, Novembru 2020.

(132)    L-NGOs ikkonsultati matul iż-żjara fil-pajjiż ikkonfermaw li x-xogħol prekarju sar problema reali li kellu impatt fuq il-professjoni u li l-prospetti ekonomiċi tas-settur kienu qed jiddeterjoraw serjament qabel il-pandemija tal-COVID-19.

(133)    Il-Liġi 27/2020 u l-Liġi Baġitarja 178/2020.

(134)    Dipartiment tal-Informazzjoni u l-Pubblikazzjoni, Fondo per il pluralismo e l’innovazione dell’ informazione.

(135)    Il-Qorti Kostituzzjonali, id-Deċiżjoni 206/2019 (ECLI:IT:COST:2019:206).

(136)    Emendi għal-Liġi 215/2004 magħrufa bħala l-“Legge Frattini”.

(137)    Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media tal-2021 Media Pluralism Monitor, MPM), pp. 15-16.

(138)    Ara l-MPM 2021, p. 12 għall-ishma tas-suq ta’ atturi ewlenin f’sottosetturi differenti tal-media tal-aħbarijiet. Il-liġi Taljana tistabbilixxi limiti għas-sehem mis-suq għal kull suq tal-media (limitu tekniku) u għas-suq globali tal-media (limitu ekonomiku). Sa issa ma ġie stabbilit l-ebda ksur tal-limitu tekniku mill-AGCOM (MPM 2021, p. 13). In-nuqqas ta’ data u metrika standardizzati u komparabbli dwar l-udjenza tal-media diġitali huwa problema (MPM 2021, p. 21).

(139)    Il-Liġi Amministrattiva 97/2016.

(140)    Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media tal-2021 p. 10

(141)    Il-Qorti Kostituzzjonali, l-Ordinanza Nru 132/2020.

(142)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż għall-Italja, p. 14.

(143)    Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media tal-2021, pp. 9-1011.

(144)    Stqarrija għall-Istampa Uffiċjali tal-Qorti Kostituzzjonali Taljana bid-data tat-22 ta’ Ġunju 2021 ippubblikata fuq is-sit web tagħha.

(145)    Il-Kunsill tal-Ewropa, Pjattaforma għall-promozzjoni tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u tas-sikurezza tal-ġurnalisti, l-Italja. L-Italja wieġbet għal sitta minn dawk it-twissijiet.

(146)    Il-Kunsill tal-Ewropa, Pjattaforma għall-promozzjoni tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u tas-sikurezza tal-ġurnalisti.

(147)    Kontribuzzjoni mill-Federazzjoni Nazzjonali Taljana għall-Istampa għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt u informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara tal-pajjiż fl-Italja

(148)    Kontribut mill-Ossigeno per l’informazione għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt.

(149)    Monitoraġġ tal-Pluraliżmu tal-Media tal-2021 p. 10-1 u l-kontribuzzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati msemmija fin-noti 145 u 146 f’qiegħ il-paġna

(150)    Li tirrappreżenta żieda ta’ 87 % fuq l-2019.

(151)    Ministeru tal-Intern - Dipartiment tas-Sigurtà Pubblika, Direzzjoni Ċentrali tal-Pulizija Kriminali, Atti intimidatorji Perċitati kontra l-ġurnalisti, 2020.

(152)    Il-President jiġi elett mill-Parlament, li jiltaqa’ f’sessjoni konġunta, flimkien ma’ 58 elettur reġjonali.

(153)    Il-Kunsill Nazzjonali għall-Ekonomija u x-Xogħol għandu wkoll id-dritt li jipproponi leġiżlazzjoni fil-qasam ekonomiku u soċjali.

(154)    Għal aktar informazzjoni, ara s-sit web tal-Ombudsman tat-Toskana: http://www.difensorecivicotoscana.it .

(155)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 16.

(156)    Kontribuzzjoni mid-Dipartiment għall-amministrazzjoni pubblika u d-Dipartiment għar-riformi istituzzjonali għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt.

(157)    L-utenti jistgħu jikkummentaw dwar abbozz ta’ dokument u juru l-kontribuzzjonijiet tal-parteċipanti l-oħra.

(158)    Meta mqabbla ma’ siti web iddedikati, il-pjattaformi diġitali jespandu b’mod wiesa’ fuq il-parteċipazzjoni simultanja u interattiva tal-utenti fis-sejħa għal proposti u ideat, u jikkummentaw it-testi.

(159)    Pereżempju, speċifikament fir-rigward tal-konsultazzjonijiet imwettqa fuq il-pjattaforma “Partecipa”, f’ħames każijiet, ġew ippubblikati rapporti finali dwar il-proċess ta’ konsultazzjoni. Ir-rapporti finali jagħtu informazzjoni dwar ir-riżultati tal-inizjattivi (pereż. l-għadd ta’ rispondenti, il-kontenut tas-sottomissjonijiet tagħhom, u f’xi każijiet, il-feedback tal-amministrazzjonijiet pubbliċi dwar l-aċċettazzjoni tagħhom).

(160)    Bħal avviż u kumment permezz tal-posta elettronika jew appoġġjati minn formoli (madwar 60 %) jew kwestjonarji online (madwar 20 %). Inqas frekwenti huwa l-użu ta’ tekniki aktar innovattivi bħal fora online (madwar 15 %) u għodod online għall-ikkummentar tat-test (madwar 5 %). Ara wkoll il-Pjattaforma Konsultazione għall-konsultazzjonijiet pubbliċi.

(161)    Sal-lum, ġew prodotti erba' evalwazzjonijiet ex post, li minnhom 1 fl-2020 u 3 fl-ewwel kwart tal-2021.

(162)    Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 65 tat-18 ta’ Mejju 2021.

(163)    Bejn il-25 ta’ Frar 2020 u l-31 ta’ Marzu 2021, ġew adottati 49 digriet leġiżlattiv.

(164)    Bejn il-25 ta’ Frar 2020 u l-31 ta’ Marzu 2021, ġew adottati 69 liġi u 51 digriet leġiżlattiv. Digrieti-liġijiet huma atti tal-Gvern li għandhom il-valur ta’ liġijiet adottati f’każ ta’ urġenza, li jeħtieġ li jinbidlu f’liġi mill-Parlament fi żmien 60 jum jew inkella jitilfu l-effett tagħhom.

(165)    Il-Ministeru tas-Saħħa, fuq bażi ta’ kull ġimgħa, jikkomunika lill-Parlament ir-riżultati tal-monitoraġġ tad-data epidemjoloġika. Id-digrieti adottati mill-President tal-Kunsill tal-Ministri għandhom jiġu kkomunikati lill-Kmamar fi żmien il-jum wara l-pubblikazzjoni tagħhom skont l-Artikolu 2 tad-Digriet-Liġi Nru 19 tal-2020.

(166)    Il-Kummissjoni Parlamentari dwar l-emerġenza epidemjoloġika tal-COVID-19 hija magħmula minn 10 Membri mis-Senat u 10 Membri mill-Kamra tad-Deputati.

(167)      Senato della Repubblica, XVIII Legislatura, Il 'Governo in Parlamento' in tempo di pandemia, Una proposta della Commissione Affari costituzionali del Senato, April 2021.

(168)    Pereżempju, numru rilevanti kien relatat mal-użu ta’ maskri fl-iskola u data xjentifika dwar livell suffiċjenti ta’ ossiġenu (Kunsill tal-Istat, id-Digriet Nru 1804 tat-2 ta’ April 2021). Oħrajn huma relatati mat-tagħlim mill-bogħod (il-Kunsill tal-Istat, taqsima III, digriet, 07/04/2021, n. 1832, Pres. Est. Frattini).

(169)    Ara wkoll ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż għall-Italja, p. 15.

(170)    Il-Qorti Kostituzzjonali fid-deċiżjoni tagħha nru 278/2020 innotat li t-tul ta’ żmien qasir kien kompatibbli mat-tul ta’ żmien raġonevoli tal-proċess u l-miżura kienet iġġustifikata mill-għan tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika.

(171)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 16.

(172)    Pereżempju, fil-25 ta’ Jannar 2021, l-Università Bocconi, flimkien mal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali u l-Kumitat Interministerjali Taljan għad-Drittijiet tal-Bniedem (CIDU), kellhom Webinar dwar il-kwistjoni.

(173)    Il-Kamra tad-Deputati, Ħidma preparatorja tal-abbozz ta’ proposta għall-ħolqien ta’ NHRI, https://www.camera.it/leg18/126?tab=4&leg=18&idDocumento=1323&sede=&tipo .

(174)    Il-Konferenza tal-INGOs tal-Kunsill tal-Ewropa, Il-parteċipazzjoni ċivili fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, Missjoni ta' Ġbir ta' Informazzjoni fl-Italja, Mejju 2019.

(175)    Id-Digriet leġiżlattiv Nru 130 tal-21 ta’ Ottubru 2020.

(176)    Issa tillimita l-possibbiltà li jiġi evitat l-iżbark fil-portijiet Taljani biss għal raġunijiet solidi ta’ sikurezza pubblika jew il-ksur tal-leġiżlazzjoni kontra t-traffikar. Din il-liġi lanqas ma tippermetti l-konfiska ta’ bastiment f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità mar-rifjut uffiċjali ta’ żbark. Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(177)    Il-Kumitat Inter-Ministerjali għad-Drittijiet tal-Bniedem (CIDU) involva lis-Soċjetà Ċivili fl-elaborazzjoni kemm tal-ewwel Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem kif ukoll tat-tielet u r-raba’ Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà, li taħtu ġie stabbilit Grupp ta’ Ħidma 1325 miftuħ; Il-kontribut mill-Italja għar-Rapport tal-2021 dwar l-Istat tad-Dritt; il-Forum tal-Gvern Miftuħ ikompli l-ħidma tiegħu f’April 2021 biex irawwem id-djalogu u jippromwovi r-responsabbiltà bejn il-gvernijiet membri u ċ-ċittadini. Informazzjoni riċevuta fil-kuntest taż-żjara fil-pajjiż fl-Italja.

(178)    Ir-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt, il-kapitolu tal-pajjiż dwar is-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Italja, p. 16.

(179)    Iċ-ċaħda tal-kawża fid-19 ta’ Mejju 2021 mill-Imħallef għall-Investigazzjoni Preliminari.

(180)    Ara l-pilastru III, p. 16 dwar it-twissija bid-data ta' April 2021 dwar il-Kunsill tal-Ewropa, Pjattaforma għall-promozzjoni tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu u s-sikurezza tal-ġurnalisti, l-Italja, u relatata mal-investigazzjoni kriminali mwettqa mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku ta’ Trapani fl-2016, żvelata fl-2021, li matulha kienet ġiet stabbilita interċettazzjoni telefonika kontra ġurnalisti u OSĊ. Il-Ministeru tal-Ġustizzja fetaħ kontrolli formali fuq l-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni f’April 2021.

(181)    Klassifikazzjonijiet mogħtija minn Civicus, l-Italja.