52012DC0405

WERREJ

1........... Introduzzjoni................................................................................................................... 3

2........... L-Istruttura tal-Istrument għall-Istabbiltà (IfS).................................................................. 3

3........... L-Implimentazzjoni tal-Istrument għall-Istabbiltà.............................................................. 5

4........... Ħarsa Ġenerali lejn l-IfS għall-perjodu 2007-2011.......................................................... 5

5........... Il-Qagħda tal-IfS fl-2011................................................................................................ 6

6........... Ir-reazzjoni għal sitwazzjonijiet ta' kriżi jew ta' kriżi emerġenti (l-Artikolu 3 tal-IfS)........... 8

6.1........ Kif irreaġixxa l-IfS għall-kriżijiet tal-2011?...................................................................... 8

6.2........ Min huwa involut fl-azzjonijiet ta’ reazzjoni għall-kriżi tal-IfS?.......................................... 9

7........... L-assistenza fil-kuntest ta' kundizzjonijiet stabbli għall-kooperazzjoni (L-Artikolu 4 tal-IfS) 10

7.1........ It-theddid għas-sigurtà u s-sikurezza (l-Artikolu 4.1 tal-IfS)........................................... 11

7.2........ Il-mitigazzjoni tar-riskji marbuta ma' materjal Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari (CBRN) (l-Artikolu 4.2 tal-IfS)......................................................................................................................... 12

7.3........ Il-bini tal-kapaċità ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi (l-Artikolu 4.3 tal-IfS)..................... 14

8........... Konklużjoni.................................................................................................................. 17

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Ir-Rapport Annwali tal-2011 dwar l-Istrument għall-Istabbiltà

1.           Introduzzjoni

Dan il-ħames Rapport Annwali huwa ppreżentat lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, u lill-Kumitat tar-Reġjuni, skont l-obbligu ta' rappurtar stabbilit fl-Artikolu 23 tar-Regolament (KE) Nru 1717/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Novembru 2006 li jistabbilixxi Strument għall-Istabbiltà[1].

L-Istrument għall-Istabbiltà (Instrument for Stability, IfS) huwa għodda importanti taħt l-awtorità tar-Rappreżentant Għoli/Viċi President, li jippermettilha timmira r-riżorsi biex tappoġġa l-approċċi komprensivi tal-UE li huma mmirati għall-prevenzjoni, il-mitigazzjoni u t-trattament f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi u theddid serju madwar id-dinja. Ir-rapport jagħti ħarsa ġenerali dwar kif l-IfS ġie mmobilizzat fl-2011.

Dan ir-rapport huwa kkumplimentat minn żewġ Dokumenti ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jipprovdu aġġornamenti komprensivi u dettaljati tal-implimentazzjoni fuq livell dinji dwar: (i) miżuri urġenti ta' reazzjoni għall-kriżijiet tal-IfS li ġew imnedija u/jew li kienu għaddejjin fl-2011; u (ii) programmi tal-IfS għal perjodu ta' żmien itwal.

L-azzjonijiet IfS deskritti f'dan ir-rapport qed jitwettqu minn firxa kbira ta’ korpi ta’ implimentazzjoni, li jinkludu lill-aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti, lil korpi oħra internazzjonali u reġjonali, lill-korpi tal-Istati Membri tal-UE, lil NGOs u lil organizzazzjonijiet oħra tas-soċjetà ċivili.

2.           L-Istruttura tal-Istrument għall-Istabbiltà (IfS)

L-IfS huwa wieħed mill-istrumenti ewlenin ta’ assistenza esterna li jippermettu lill-UE tkun mexxej fl-għajnuna għall-prevenzjoni u r-reazzjoni għall-kriżijiet attwali jew emerġenti madwar id-dinja.

Kif ġie mqassar hawn taħt, l-Artikoli 3 u 4 tar-Regolament dwar l-IfS jistabbilixxu t-tipi ta' attivitajiet li għalihom dan l-istrument jista' jiġi mobilizzat.

L-Artikolu 3 jipprevedi “miżuri b'reazzjoni għal sitwazzjonijiet ta' kriżi jew ta' kriżi emerġenti”. Din tista' tinkludi reazzjoni għal sitwazzjonijiet politiċi serji u sitwazzjonijiet ta' kunflitt, diżastri naturali kbar u xi kultant taħlita kumplessa taż-żewġ xenarji. Hekk kif jinfetħu twieqi ta' opportunità għall-prevenzjoni, il-mitigazzjoni jew ir-riżoluzzjoni tal-każijiet, tali assistenza tal-IfS, li hija limitata għal mumenti meta l-istrumenti ewlenin għall-assistenza esterna[2] ma jkunux jistgħu jiġu mobilizzati biżżejjed malajr jew b'mod xieraq, tingħata f'forma ta' Miżuri ta' Assistenza Eċċezzjonali immedjati[3]. F'ċerti każijiet, dawn il-miżuri ta’ reazzjoni jiġu segwiti minn Programmi Interim ta' Reazzjoni sussegwenti[4].

Il-miżuri tal-IfS ta' spiss jikkumplimentaw l-assistenza umanitarja tal-UE, filwaqt li l-istrument jipprovdi wkoll kontributi ta' importanza kritika għall-approċċ ta' "Rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp"[5]. Barra minn hekk, l-azzjonijiet tal-IfS jistgħu jikkumplementaw l-operazzjonijiet u l-azzjonijiet l-oħra tal-PSDK[6] tal-UE, u jagħtu wkoll kontribut ulterjuri ta' importanza kritika lill-approċċ komprensiv tal-UE għar-reazzjoni għall-kriżi.

L-azzjonijiet ta' reazzjoni skont l-IfS jikkumplimentaw l-istrumenti ewlenin għall-assistenza li, minħabba l-kamp ta' applikazzjoni, l-ippjanar strateġiku u ċ-ċikli tal-ipprogrammar tagħhom, ta' spiss ma jkunux adattati biex jirreaġixxu f'każijiet ta' kriżi jew ta' kriżi emerġenti. Il-fatt li l-kaxxa tal-għodod tal-UE għall-azzjoni esterna tinkludi firxa tant wiesgħa ta' strumenti li jippermettu lill-Unjoni tipprovdi reazzjonijiet adattati skont xi tkun is-sitwazzjoni, huwa tabilħaqq kwalità ta' valur importanti.

Diversi miżuri ta' reazzjoni għal kriżijiet fuq skala iżgħar tal-IfS, huma ffinanzjati fl-ambitu ta' faċilità li tkun ġiet stabbilita permezz ta' deċiżjoni ta' finanzjament, li tippermetti lill-UE tipprovdi appoġġ rapidu u flessibbli skont l-IfS, għal diversi tipi ta' azzjonijiet, fejn kull waħda minnhom tkun tammonta għal massimu ta' EUR 2 miljun. Din hija magħrufa bħala l-Faċilità tal-IfS għall-Konsulenza Politika, l-Assistenza Teknika, il-Medjazzjoni, ir-Rikonċiljazzjoni u għal oqsma oħra ta' assistenza li minnha jibbenefikaw il-pajjiżi terzi milquta minn sitwazzjonijiet ta' kriżi (PAMF).

L-Artikolu 4 tar-Regolament dwar l-IfS jipprevedi komponent programmabbli tal-Istrument li jinkludi programmi tal-IfS aktar fit-tul li jindirizzaw tliet oqsma partikolari:

· Theddid għas-sigurtà u s-sikurezza f’kuntest transreġjonali (l-Artikolu 4.1);

· Il-mitigazzjoni tar-riskji marbuta ma' materjal Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari (CBRN) (l-Artikolu 4.2) kif ukoll

· Bini tal-kapaċità ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi (l-Artikolu 4.3).[7]

3.           L-Implimentazzjoni tal-Istrument għall-Istabbiltà

Id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona ħabbar il-ħolqien, fl-2011, tas-Servizz tal-Istrumenti tal-Politika Barranija (Foreign Policy Instruments, FPI), servizz ġdid tal-Kummissjoni li jaħdem flimkien mas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), li huwa wkoll ġdid, fejn dan tal-aħħar jikkostitwixxi korp tal-Unjoni li jiffunzjona b'mod awtonomu.[8] Iż-żewġ servizzi huma mmexxija mir-Rappreżentant Għoli/Viċi President Ashton, li fil-kariga tagħha bħala Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, hija responsabbli mill-FPI.

L-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni li toħloq is-SEAE, jispeċifika li l-ġestjoni tal-kooperazzjoni esterna tal-Unjoni għadha taqa' taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, billi r-Rappreżentant Għoli jiżgura l-koordinazzjoni politika ġenerali tal-istrumenti għall-assistenza esterna, li jinkludu wkoll l-IfS. Għaldaqstant, is-SEAE jipprovdi d-direzzjoni politika għall-Artikolu 3 tal-Istrument għall-Istabbiltà u jaħdem fuq it-tħejjija tal-miżuri flimkien mal-FPI li huwa responsabbli mill-implimentazzjoni ta' azzjonijiet miftiehma. Is-SEAE jipprovdi wkoll l-ipprogrammar strateġiku għall-Artikolu 4 permezz tad-Dokumenti ta' Strateġija u tal-Programmi Indikattivi Multiannwali. Il-Pjanijiet ta' Azzjoni Annwali (PAA) korrispondenti huma definiti u eżegwiti mid-DĠ DEVCO[9] (għall-Artikoli 4.1 u 4.2) u mill-FPI (għall-Artikolu 4.3). Is-SEAE u d-DĠ DEVCO, li jaħdmu id f'id fuq l-Artikoli 4.1 u 4.2, jiftiehmu dwar miżuri li jindirizzaw numru ta' theddid għas-sigurtà u sfidi globali oħra, u dawn jikkumplimentaw miżuri oħra implimentati taħt strumenti ġeografiċi tal-UE.

4.           Ħarsa Ġenerali lejn l-IfS għall-perjodu 2007-2011

Wara ħames snin minn meta beda, l-IfS issa huwa rikonoxxut bħala strument tal-UE li jirreaġixxi għall-kunflitti u l-kriżijiet madwar id-dinja, li jindirizza theddid għas-sigurtà fil-livelli nazzjonali u reġjonali, kif ukoll li jibni l-kapaċitajiet biex jirreaġixxi għall-kriżijiet u jipprevjeni l-kunflitti.

Matul il-perjodu 2007 – 2011, it-taqsima tal-IfS li tirrigwarda r-reazzjoni għall-kriżijiet għal perjodu ta' żmien qasir, poġġiet EUR 670 miljun għad-dispożizzjoni ta' xi 203 azzjoni madwar id-dinja. Il-kopertura ġeografika għall-perjodu 2007-2011 hija stabbilita fil-Grafika 1

Il-Grafika 2 turi kif il-finanzjament ġie distribwit fost il-miżuri ta’ reazzjoni għall-kriżijiet (l-Artikolu 3) u l-programmi ta’ terminu twil (l-Artikolu 4) f’dan il-perjodu.       

5.           Il-Qagħda tal-IfS fl-2011

Ir-rendikont tal-allokazzjonijiet mill-baġit ta’ EUR 282 miljun li kien disponibbli u li ġie impenjat bis-sħiħ għall-IfS fl-2011[10] (żieda ta’ kważi 15 % fuq is-sena ta’ qabel):

· EUR 188 miljun għal sitwazzjonijiet ta' kriżi jew ta' kriżi emerġenti, li jammontaw għal 43 % żieda fuq is-sena preċedenti.

· EUR 30 miljun għal reazzjonijiet għal theddid transreġjonali;

· EUR 49 miljun għall-mitigazzjoni tar-riskju marbut mas-CBRN; kif ukoll

· EUR 15-il miljun[11] għall-bini tal-kapaċità ta’ qabel il-kriżi u ta’ wara l-kriżi

Permezz ta' noti regolari ppreżentati lill-Kumitat Politiku u ta' Sigurtà, il-Kunsill inżamm infurmat dwar l-ippjanar tal-miżuri l-ġodda ta' reazzjoni għall-kriżijiet tal-Artikolu 3 u nżamm ukoll aġġornat dwar l-implimentazzjoni tal-miżuri li għaddejjin bħalissa. Il-Grupp ta' Ħidma dwar il-Kunflitti, is-Sigurtà u l-Iżvilupp tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament Ewropew, li kien twaqqaf fil-qafas tal-iskrutinju demokratiku tal-IfS, sejjaħ ħames laqgħat mar-rappreżentanti tal-Kummissjoni u tas-SEAE.

F’termini ta’ distribuzzjoni ġeografika, il-Grafika 3 hawn fuq turi li diversi kriżijiet fl-2011 fl-Afrika sub-Saħarjana kienu jirrikjedu livell għoli ta’ finanzjament mill-IfS biex jappoġġa l-isforzi importanti ta’ stabbilizzazzjoni. Barra minn hekk, kien hemm żieda sinifikanti fil-persentaġġ tal-finanzjament globali mill-IfS li ġie allokat fl-2011 għar-reġjun tal-Lvant Nofsani u l-Afrika ta’ Fuq, minħabba l-avvenimenti marbuta mar-“Rebbiegħa Għarbija”. L-impenn qawwi tal-UE għall-appoġġ tar-reġjun tan-Nofsinhar tal-Mediterran, f’konformità mal-Komunikazzjoni Konġunta tat-8 ta’ Marzu 2011 mir-Rappreżentat Għoli u l-Kummissjoni dwar Sħubija għad-Demokrazija u l-Prosperità Komuni fin-Nofsinhar tal-Mediterran, jidher ukoll permezz tat-trasferimenti ta’ finanzjamenti ppjanati mill-baġit ġenerali tal-IfS għall-baġit tal-Istrument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija (, ENPI), li jammontaw għal EUR 60 miljun għall-2012 u EUR 70 miljun għall-2013.

Għalkemm fl-2011 kien hemm anqas azzjonijiet ġodda mill-IfS li ngħataw bidu f’numru ta’ reġjuni oħra, ħafna azzjonijiet li kienu diġà ngħataw bidu f’dawn ir-reġjuni fl-2010 baqgħu għaddejjin matul l-2011. Fir-rigward tal-programmi tal-IfS aktar fit-tul, is-sena 2011 ġabet magħha t-tmiem tal-perjodu kopert mid-Dokument ta' Strateġija tal-IfS għall-perjodu 2007-2011 u miż-żewġ Programmi Indikattivi Multiannwali li jakkumpanjawh u li jkopru l-perjodi 2007-2008 u 2009-2011 rispettivament.

Fiż-żewġ taqsimiet li jmiss ġew ippreżentati eżempji speċifiċi ta’ proġetti tal-IfS fl-2011.

6.           Ir-reazzjoni għal sitwazzjonijiet ta' kriżi jew ta' kriżi emerġenti (l-Artikolu 3 tal-IfS)

6.1.        Kif irreaġixxa l-IfS għall-kriżijiet tal-2011?

Id-dettalji sħaħ dwar il-miżuri kollha tal-IfS li ġew implimentati fl-2011 huma stabbiliti fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni I, li qed jakkumpanja dan ir-Rapport Annwali. L-azzjonijiet li ġejjin, li huma rappreżentattivi tal-attivitajiet li saru fl-2011, jixhdu l-firxa wiesgħa tal-IfS u kif diversi postijiet madwar id-dinja rrikorrew għall-użu tiegħu biex irreaġixxew għal diversi tipi ta' kriżijiet:

· “Ir-Rebbiegħa Għarbija” – Minbarra l-appoġġ dirett għall-elezzjonijiet paċifiċi, saret enfażi fuq il-parteċipazzjoni msaħħa tas-soċjetà ċivili fil-proċessi ta' tranżizzjoni (it-Tuneżija, l-Eġittu u l-Libja), inkluż iffukar partikolari fuq l-appoġġ għar-rwol tan-nisa. Is-sitwazzjoni ta' taqlib fil-Jemen wasslet biex l-azzjonijiet kurrenti li jinvolvu l-aġenziji tal-infurzar tal-Gvern kellhom jiġu kkanċellati, filwaqt li setgħu jitkomplew azzjonijiet oħrajn li jimmiraw għal vuċi msaħħa tas-soċjetà ċivili;

· Ingħata appoġġ sostanzjali lill-poplu Palestinjan, inkluż permezz tal-għoti ta' sussidji essenzjali għall-kiri bil-għan li jevitaw li jfaqqa' kunflitt ġdid fil-kampijiet tar-refuġjati Palestinjani fil-Lebanon, u għaldaqstant li jgħinu biex jitnaqqas ir-riskju ta' effetti ta' eskalazzjoni jew ta' reperkussjonijiet f'kuntest diġà fraġli fil-Lvant Nofsani u fir-reġjun Mediterranju aktar wiesa'. Ġie varat pakkett ta' appoġġ ta' emerġenza għall-istabilizzazzjoni soċjoekonomika f'Gaża, bil-għan li jingħata sostenn għall-ħolqien tal-impjiegi u li tittejjeb id-disponibbiltà tal-provvista tal-ilma. Ittieħdet deċiżjoni ulterjuri għall-modernizzazzjoni tal-punt ta' qsim tal-fruntiera ta' Kerem Shalom biex jiġi ffaċilitat il-fluss ta' oġġetti bejn l-Iżrael u l-Medda ta' Gaża;

· F'dak li jirrigwarda r-rikonċiljazzjoni u l-ġustizzja tranżizzjonali, ingħata finanzjament lit-Tribunal Speċjali fil-Libanu li qed jinvestiga ċ-ċirkustanzi relatati mal-qtil ta’ dak li kien Prim Ministru Hariri;

· Il-kriżi tan-nixfa tal-2011 fil-Qarn tal-Afrika kienet teħtieġ azzjoni ta' sokkors massiv. Sabiex jikkumplimenta l-isforzi ta' sokkors umanitarju pprovduti mill-UE, fost l-oħrajn, l-IfS nieda miżura ta' rkupru biex jgħin lis-settur agrikolu jerġa' jistabbilixxi s-swieq u l-kapaċitajiet tal-produzzjoni fl-Etjopja. Billi n-nixfa influwenzat ukoll il-bilanċ bejn is-sigurtà u l-politika fis-Somalja, ġew iffinanzjati t-tneħħija tal-minjieri u miżuri oħra relatati, biex titwitta t-triq għal sforzi ta' rkupru u ta' rikostruzzjoni f’Mogadishu u f'partijiet oħrajn tal-pajjiż li qabel kienu inaċċessibbli;

· L-approċċ komprensiv tal-UE ngħata appoġġ ulterjuri biex jiġi indirizzat ix-xkiel ikkawżat mill-piraterija 'l barra mill-Qarn tal-Afrika, permezz ta' finanzjament tal-programmi UE-UNODC li jappoġġaw proċessi marbuta mal-piraterija. Tali għoti ta' appoġġ saħħaħ ukoll il-pożizzjoni ta' negozjar tal-UE dwar il-ftehimiet ta' trasferiment ma' pajjiżi fir-reġjun, li kienu essenzjali għas-suċċess tal-operazzjoni navali tal-PSDK tal-UE "Atalanta", li tiġġieled kontra l-piraterija;

· Il-pajjiż il-ġdid tas-Sudan t'Isfel ingħata l-għajnuna biex jindirizza t-theddid lokali u t-theddid ta' bejn il-pajjiżi li jolqot l-istabbiltà bejn is-Sudan u s-Sudan t'Isfel, primarjament fiż-żona viċin tal-fruntiera komuni ta' bejniethom;

· L-Istrument kien ukoll mobilizzat wara li seħħew żviluppi politiċi u spostamenti fil-bilanċi ta' qawwa fil-qasam tal-politika/tas-sigurtà. Eżempji ta' dan jinkludu programmi fil-Côte d’Ivoire li jagħtu sostenn lill-Gvern tal-Ouattara l-ġdid u lill-elezzjonijiet reċenti kif ukoll l-appoġġ għar-Riforma fis-Settur tas-Sigurtà fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo;

· Ġie varat programm fir-reġjun tad-Delta tan-Niġer fin-Niġerja li jagħti sostenn lir-riintegrazzjoni ta’ dawk li kienu militanti u li b'hekk jippromwovi l-istabbiltà;

· Sar kontribut sinifikanti għall-azzjonijiet li jappoġġaw l-istrateġija tal-UE għas-Saħel, inkluż appoġġ biex jinħolqu attivitajiet li jiġġeneraw introjtu u impjiegi;

· Tnedew diversi azzjonijiet biex jitnaqqsu t-tensjonijiet li dejjem jiżdiedu bejn il-gruppi tal-popolazzjoni, li kienu suxxettibbli li jikbru f'kunflitti bejn il-pajjiżi. Programm minn dawn ipprovda miżuri li jxerrdu t-tensjonijiet bejn il-Kirgiżi u l-Uzbeki fil-Wied ta' Fergana fl-Asja Ċentrali, filwaqt li programm ieħor fittex li jtejjeb ir-relazzjonijiet ta' bejn il-Ħaitjani u l-komunitajiet Dominikani ospitanti fir-Repubblika Dominikana;

· Ittieħdu għadd ta' miżuri biex jingħata sostenn elettorali ta' importanza kritika f'Ħaiti, fil-Kazakistan u fil-Bjelorussja, filwaqt li l-IfS ta s-sostenn tiegħu lill-Kummissjoni Elettorali Indipendenti fl-Afganistan għall-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tal-kapaċità għall-elezzjonijiet futuri; kif ukoll

· Fil-Kolombja, twaqqaf proġett li jappoġġa l-ħolqien ta' proċess għall-verità, għall-ġustizzja u għar-rikonċiljazzjoni li jittratta l-kwistjoni ta' ħtif tal-persuni u ta' għajbien furzat.

6.2.        Min huwa involut fl-azzjonijiet ta’ reazzjoni għall-kriżi tal-IfS?

Il-miżuri ta’ reazzjoni għall-kriżi tal-IfS jitħejjew f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ diversi sħab: is-soċjetà ċivili; l-amministraturi pubbliċi; l-Istati Membri tal-UE; l-istituzzjonijiet tal-UE; il-partijiet terzi; u oħrajn. Id-delegazzjonijiet tal-UE għandhom rwol ewlieni, billi jagħtu twissija bikrija u jiżviluppaw kunċetti u possibbiltajiet ta' reazzjonijiet. Fl-2011, il-maġġoranza tal-miżuri l-ġodda kienu “subdelegati”[12] għal implimentazzjoni lokali lid-Delegazzjonijiet tal-UE, li għandhom għarfien partikolari tal-ħtiġijiet u r-rekwiżiti lokali li huwa essenzjali għas-suċċess tal-attivitajiet. Dan jippermetti li l-kuntratti jiġu negozjati mal-korpi tal-implimentazzjoni fil-ħin u li l-implimentazzjoni ta’ dawn il-proġetti, li ħafna drabi jkunu ta' natura sensittiva, tiġi ssorveljata mill-qrib. B’riżultat ta’ dan, id-Delegazzjonijiet tal-UE kienu responsabbli għal 85 % tal-impenji u għal 82 % tal-pagamenti taħt l-IfS fl-2011.

Dawk id-Delegazzjonijiet tal-UE li huma mgħobbija b'ħafna xogħol relatat mal-programmi tal-IfS komplew jiġu megħjuna min-naħa tal-persunal iddedikat, iffinanzjat mill-baġit għall-appoġġ amministrattiv tal-IfS. L-għadd ta' ħaddiema tal-IfS ta’ fuq il-post fid-Delegazzjonijiet tal-UE baqa' pjuttost statiku (b'21 persuna), u dawn huma mqassma kif ġej: seba’ Uffiċjali tal-Ippjanar għar-Reazzjoni għall-Kriżijiet Reġjonali li jappoġġaw lill-Kwartieri Ġenerali bl-identifikazzjoni ta’ interventi effettivi u erbatax-il Maniġer ta’ Proġetti tal-IfS li jaħdmu fid-Delegazzjonjiet u li għandhom portafoll tal-IfS sostanzjali u/jew kumpless x'jiġġestixxu.

Il-Grafika 4 turi l-varjetà ta' sħab ta' implimentazzjoni tal-IfS għall-miżuri ta' reazzjoni għall-kriżi tal-Artikolu 3. Atturi mhux statali kienu qed jimplimentaw 44 % tal-baġit tal-IfS, u l-familja tan-NU kienet qed timplimenta 42 %. Ir-rwol sinifikanti tan-NU huwa spjegat mill-ambjenti volatili fejn jopera l-IfS, fejn il-korpi tan-NU ħafna drabi jkunu fost il-ftit li jkollhom preżenza qawwija fil-pajjiż u li jkunu jistgħu jirreaġixxu malajr, bl-użu tan-netwerks lokali solidi tagħhom. Fl-2011, l-implimentazzjoni min-naħa tal-gvernijiet ta' pajjiżi terzi żdiedet għal 5 % (meta mqabbla mat-3 % tas-sena ta' qabel). Madankollu, f'dak li jirrigwarda l-għadd ta' azzjonijiet, l-NGOs internazzjonali u lokali huma dawk li jiġġestixxu l-akbar għadd ta' proġetti tal-IfS.

7.           L-assistenza fil-kuntest ta' kundizzjonijiet stabbli għall-kooperazzjoni (L-Artikolu 4 tal-IfS)

Il-Kummissjoni tiżgura t-tħejjija tal-ipprogrammar annwali u l-ġestjoni tal-assistenza skont l-Artikolu 4 fil-kuntest ta' kundizzjonijiet stabbli għall-kooperazzjoni. Il-Programmi ta' Azzjoni Annwali tal-IfS għall-2011 ġew adottati kif ġej: il-programmi koperti mill-Artikolu 4.1 (sigurtà u theddid ieħor relatat mal-liġi u mal-ordni pubblika) f'Settembru 2011; dawk koperti mill-Artikolu 4.2 (mitigazzjoni tar-riskji marbuta ma' materjal Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari) f'Ottubru 2011; u dawk koperti mill-Artikolu 4.3 (bini tal-kapaċità ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi) f'Ġunju 2011. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni II li qed jakkumpanja dan ir-Rapport Annwali, jipprovdi aġġornament iddettaljat tal-implimentazzjoni tal-attivitajiet koperti mill-Artikoli 4.1, 4.2 u 4.3.

7.1.        It-theddid għas-sigurtà u s-sikurezza (l-Artikolu 4.1 tal-IfS)

Il-programmi mfassla fil-kuntest ta’ theddid transreġjonali jiffukaw fuq il-bini tal-kapaċità, f’konsultazzjoni mill-qrib mal-pajjiżi benefiċjarji. Ġeneralment, il-kapaċitajiet tas-sigurtà huma msaħħa fil-livell nazzjonali, fil-livell reġjonali u fl-aħħar nett f'dak transreġjonali. F'konformità ma' approċċ imfassal apposta, jiġu identifikati l-pajjiżi ewlenin ta' reġjun partikolari u jiġu msaħħa l-kapaċitajiet tal-infurzar tal-liġi lokali u tal-unitajiet tas-sigurtà permezz tat-twaqqif jew tat-tisħiħ ta’ unitajiet speċjalizzati bejn l-aġenziji. Imbagħad jiġu stabbiliti funzjonijiet ta’ koordinazzjoni reġjonali, li kull fejn ikun possibbli jagħmlu użu minn strutturi eżistenti, sabiex irawmu l-kooperazzjoni reġjonali u transreġjonali. L-iskambju ta' informazzjoni jitħeġġeġ permezz ta’ sistemi ta’ informazzjoni reġjonali. Dan l-iskambju jkopri oqsma differenti: l-indirizzar tat-traffikar u l-kriminalità organizzata fuq ir-rotot tal-kokaina u tal-eroina; it-traffikar illeċitu ta’ armamenti u ta' materjali splussivi; it-titjib fis-sigurtà u fis-sikurezza marittimi fuq ir-rotot marittimi kritiċi; u l-bini ta’ kapaċità f’reġjuni milquta mit-terroriżmu.

Fl-2011 ġew impenjati EUR 30 miljun għall-azzjonijiet fl-oqsma msemmija hawn fuq, b'pagamenti li t-total tagħhom jammonta għal madwar EUR 9,2 miljun. Sal-aħħar tas-sena 2011, u permezz tal-ESF[13], ġew irreklutati aktar minn 100 espert minn organizzazzjonijiet pubbliċi jew semipubbliċi ta' speċjalizzazzjoni fl-Istati Membri tal-UE, li ngħaqdu flimkien biex iqiegħdu għad-dispożizzjoni l-għarfien u l-kompetenzi speċifiċi tagħhom, u biex jipprovdu kontributi tekniċi għall-identifikazzjoni u l-ippjanar dettaljat tal-azzjonijiet tal-IfS. Fost l-oħrajn, huma kkontribwixxew għall-Programm ta' Azzjoni Annwali tal-2012, kif ukoll biex wittew it-triq għall-implimentazzjoni sħiħa tal-azzjonijiet deċiżi fil-Programmi ta' Azzjoni Annwali preċedenti. L-oqsma koperti jinkludu:

· Fl-2011, ġew inawgurati l-ewwel żewġ Task Forces Konġunti inkarigati minn missjonijiet ta' interdizzjoni ġewwa l-ajruport, fil-Kap Verde u fis-Senegal biex jappoġġaw il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata fuq ir-rotta tal-kokaina (40 pajjiż, EUR 6 miljun fl-2011 minn EUR 19-il miljun). Sar eżerċizzju ta' ġimgħa bl-isem ta' COCAIR, fi 22 ajruport, li rriżulta f'konfiski konsiderevoli ta' drogi;

· Sabiex jingħata sostenn lill-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata fuq ir-rotta tal-eroina, kompliet għaddejja l-ħidma f'għaxar pajjiżi, fosthom l-Iran, il-Pakistan u l-Afganistan;

· Il-programm tar-Rotot Marittimi Kritiċi b'valur ta' EUR 14,5 miljun (EUR 4,5 miljun fl-2011) ikopri 17-il pajjiż kostali fil-Punent tal-Oċean Indjan, fix-Xlokk tal-Asja u fil-Golf tal-Ginea. Huwa jsaħħaħ il-kapaċitajiet ta' skambju ta' informazzjoni u l-funzjonijiet ta' infurzar tal-istati kostali sabiex jgħin fil-kisba ta' traffiku marittimu iktar sikur, billi jiġġieled kontra l-piraterija u s-serq bl-użu tal-armi fuq il-baħar;

· Diversi proġetti għandhom l-għan li jipprevjenu u jissieltu t-terroriżmu, biex jikkontribwixxu għall-isforzi tal-ġlieda ta' kontra t-terroriżmu fuq livell globali, inkluża l-implimentazzjoni tal-istrateġija tan-NU. Ġie ffirmat kuntratt ta' EUR 6,7 miljun għal kontra t-terroriżmu fis-Saħel sabiex jittejbu l-kapaċitajiet tal-iskambju ta' informazzjoni, biex jiġu antiċipati l-atti terroristiċi u biex ikun hemm reazzjoni għall-atti terroristiċi kemm fuq livell operattiv kif ukoll fuq dak ġuridiku. Il-kollaborazzjoni mal-Pakistani għandha l-għan li ttejjeb is-sistema tal-ġustizzja kriminali fil-Punjab. Fix-Xlokk tal-Asja, l-IfS ġie involut f'inizjattiva konġunta bejn l-UE u l-UNODC għal kontra t-terroriżmu;

· Iċ-ċiberkriminalità hi manifestazzjoni relattivament ġdida ta’ theddid eżistenti globali u transreġjonali, li ma jistax ikompli jiġi ttrattata b’mod effettiv jekk ma tkunx indirizzata d-dimensjoni ċibernetika tagħhom (EUR 3 miljun huma assenjati għat-tisħiħ tal-kapaċità tal-infurzar tal-liġi u tal-awtoritajiet ġudizzjarji u ċivili u għas-sostenn tal-adeżjoni mal-hekk imsejħa Konvenzjoni BUDAPEST kif ukoll tal-implimentazzjoni tagħha. Meta jitqies li l-biċċa l-kbira tas-sistemi operattivi infrastrutturali kritiċi huma konnessi ma’ netwerk, l-effetti ta’ distabbilizzazzjoni potenzjali, minħabba attakk ċibernetiku jew falliment aċċidentali kbir tan-netwerks ewlenin tal-informazzjoni u t-teknoloġiji tal-komunikazzjoni, jistgħu jkunu devastanti. Is-sigurtà ċibernetika se tkun indirizzata taħt l-IfS f’dan il-kuntest (EUR 1,5 miljun huma assenjati għall-koperazzjoni transreġjonali kif ukoll għall-implimentazzjoni tal-istandards internazzjonali fl-oqsma tal-għarfien tar-riskji, l-analiżi tal-vulnerabbiltà, it-tħejjija għall-emerġenzi, it-twissija u l-ġestjoni tal-konsegwenzi).

· Il-mediċini ffalsifikati huma theddida kbira għas-saħħa pubblika u s-sigurtà billi normalment dawn jinkludu ingredjenti ta’ kwalità ħażina jew ta’ doża ħażina jew sempliċiment ma jkunux effettivi – u f’xi każijiet anki tossiċi. Għalkemm il-kamp ta’ applikazzjoni tat-theddida hu globali, il-pajjiżi li qed jiżviluppaw huma b’mod partikolari esposti għal din it-theddida (EUR 5 miljun huma assenjati għat-tisħiħ tal-qafas legali – primarjament permezz tal-Konvenzjoni MEDICRIME – kif ukoll għall-kapaċitajiet ta’ sejbien u analiżi tal-mediċini suspettużi u għall-kapaċità ta’ investigazzjoni tal-pulizija u l-ġustizzja kriminali biex iwaqqfu u jeliminaw in-netwerks kriminali globali);

· Sabiex jissaħħu l-kapaċitajiet għall-prevenzjoni, il-ġlieda u l-kontroll tal-kummerċ illeċitu tal-armi ħfief u ta' kalibru żgħir (SALW), l-UE kompliet tappoġġja l-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-protokolli u tal-konvenzjonijiet internazzjonali fl-Afrika sub-Saħarjana, fl-Amerika t'Isfel u fl-Amerika Ċentrali (2011: EUR 7,3 miljun f'41 pajjiż); kif ukoll

· Fl-2011, l-aġenziji tal-Istati Membri tal-UE komplew joffru l-kompetenzi tagħhom filwaqt li baqgħu jibbenefikaw minn sinerġiji permezz tal-Faċilità ta' Appoġġ mill-Esperti (ESF) għall-ipprogrammar fit-tul u għall-implimentazzjoni tal-programmi u tal-proġetti (ta' Prijoritajiet 1 u 2) tal-IfS (EUR 2,5 miljun skont l-AAP tal-2011), li bis-saħħa tagħha twettqu aktar minn 100 missjoni mill-2008 'l hawn.

7.2.        Il-mitigazzjoni tar-riskji marbuta ma' materjal Kimiku, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari (CBRN) (l-Artikolu 4.2 tal-IfS)

Storikament, l-attivitajiet f’ħafna mill-oqsma kienu jikkonċentraw fuq dik li qabel kienet l-Unjoni Sovjetika. Fl-2010, saru sforzi sabiex tiġi mkabbra l-kopertura ġeografika tal-attivitajiet tal-programm. Il-kopertura ġiet estiża għall-Baċir tal-Mediterran, għal-Lvant Nofsani, għax-Xlokk tal-Asja, għall-Asja Ċentrali, għall-Kawkasu tan-Nofsinhar u għall-Afrika. B'kollox hemm madwar 40 pajjiż li għadhom kemm ġew involuti, apparti l-pajjiżi ta' dik li qabel kienet l-Unjoni Sovjetika.

Il-Programm CBRN ikopri r-riskji relatati ma' kwistjonijiet aċċidentali, naturali jew malevolenti marbuta mal-materjal CBRN u għandu l-għan li jtejjeb il-kultura ta' sikurezza u sigurtà billi jxerred l-aħjar prattiki u billi jgħolli l-livell ġenerali tas-sensibilizzazzjoni dwar is-sigurtà u s-sikurezza. Qabel l-2010, l-oqsma differenti kienu koperti separatament[14]. Mill-2010 'l hemm, iċ-'Ċentri ta' Eċċellenza' CBRN mwaqqfa madwar id-dinja skont l-Istrument, qed jipprovdu gradwalment pjattaforma unika u integrata għall-azzjonijiet li jaqgħu taħt l-oqsma kollha koperti, bħall-monitoraġġ tal-fruntieri/it-traffikar illeċitu, il-kontroll tal-esportazzjoni, il-bijosikurezza u l-bijosigurtà eċċ. Dawn ir-Ċentri ta' Eċċellenza (CoE) jaħdmu biex jissaħħu l-politiki dwar il-mitigazzjoni tar-riskji CBRN billi jiżviluppaw pakketti ta' assistenza mfassla apposta (19-il azzjoni f'ħames reġjuni, EUR 21,5 miljun fl-2011). Dawn se jikkostitwixxu għodda ewlenija għall-bini tal-kapaċità, għall-iżvilupp ta' politiki reġjonali koerenti u għat-tisħiħ tal-kooperazzjoni fil-kapaċitajiet nazzjonali u reġjonali f'dan il-qasam. Fl-2011, l-UE waqqfet Ċentri ta' Eċċellenza fix-Xlokk tal-Asja (il-Filippini), fix-Xlokk tal-Ewropa/il-Kawkasu tan-Nofsinhar/l-Ukraina (il-Ġeorġja), fl-Afrika ta' Fuq (l-Alġerija), fil-"Façade tal-Atlantiku" (il-Marokk) u fil-Lvant Nofsani (il-Ġordan). L-ewwel ħames Segretarjati Reġjonali lokali taċ-Ċentri ta' Eċċellenza bdew joperaw lejn l-aħħar tal-2011. Barra minn hekk, ġew stabbiliti xi kuntatti mal-Asja Ċentrali, mal-pajjiżi tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf u mal-Afrika sub-Saħarjana.

L-oqsma l-oħrajn li huma appoġġati jinkludu:

· L-assistenza u l-kooperazzjoni fl-attivitajiet relatati mal-kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti b'użu doppju li ppermettew li l-programmi jiġu implimentati b'suċċess f'aktar minn 28 stat madwar id-dinja. Ġiet imsaħħa l-kooperazzjoni mas-sistema ta' Kontroll tal-Esportazzjoni US EXBS;

· Sabiex jissaħħu s-sikurezza u s-sigurtà fil-konfront ta' theddid bijoloġiku, ittieħdu diversi miżuri mmirati lejn is-sigurtà tal-faċilitajiet f'diversi pajjiżi tal-Asja Ċentrali, tal-Kawkasu u tal-Afrika (EUR 3,5 miljun fl-2011). F'kollaborazzjoni maċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard, inbeda programm dwar is-saħħa tal-bniedem li jkopri 17-il pajjiż mhux tal-UE (EUR 3 miljun lejn l-aħħar tal-2010);

· Ġie ffirmat kuntratt mal-IAEA li jappoġġja inizjattivi għall-Assigurazzjonijiet Nukleari Multilaterali (ANM) biex jingħata kontribut lill-Bank tal-Uranju b'Konċentrazzjoni Baxxa għall-Użu tal-Enerġija Nukleari (EUR 10 miljun fl-2011). Il-Bank tal-Uranju b'Konċentrazzjoni Baxxa, li jappartjeni lill-IAEA u li huwa ġestit minnha, se jipprovdi lill-pajjiżi li jintroduċu programmi nukleari ċivili bi fjuwil nukleari sikur, u għaldaqstant se jillimita r-riskji ta' proliferazzjoni assoċjati miegħu;

· Permezz taċ-Ċentri għax-Xjenza u t-Teknoloġija (STCU) u taċ-Ċentri Internazzjonali għax-Xjenza u t-Teknoloġija (ISTC) fi Kiev u f'Moska, kompla jingħata sostenn għat-taħriġ mill-ġdid u għall-offerta ta' impjieg alternattiv lil dawk li kienu xjentisti u inġiniera speċjalizzati fl-armi, ġejjin mill-pajjiżi li kienu jiffurmaw parti minn dik li qabel kienet l-Unjoni Sovjetika. Fl-Iraq, komplew għaddejjin azzjonijiet bil-ħsieb li jinvolvu dawk li kienu xjentisti speċjalizzati fl-armi f'attivitajiet komprensivi għad-dekummissjonar, l-iżmantellar u d-dekontaminazzjoni ta' faċilitajiet nukleari; kif ukoll

· Bħalissa għaddejja l-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu ta' materjal CBRN u kontra l-prattiki finanzjarji qarrieqa, fejn qed jittieħdu azzjonijiet fl-Asja Ċentrali, fix-Xlokk tal-Asja u fl-Afrika ta' Fuq f'dan ir-rigward. Ġie ffirmat kuntratt mal-IAEA biex jingħata kontribut għal Laboratorju ġdid għall-Materjal Nukleari li għandu jintuża mis-Servizzi Analitiċi ta' Salvagwardja tal-IAEA f'Seibersdorf, l-Awstrija (EUR 5 miljun fl-2011).

7.3.        Il-bini tal-kapaċità ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi (l-Artikolu 4.3 tal-IfS)

Il-Programm ta' Azzjoni Annwali tal-2011[15] kien jinkludi tmien azzjonijiet miġbura fi gruppi b'mod tematiku, skont dik li hija magħrufa bħala s-Sħubija għall-bini tal-Paċi (PbP) tal-IfS, li tinvolvi sħab minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, minn organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali u minn Stati Membri tal-UE fil-bini tal-kapaċitajiet ta' reazzjoni ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi (ara l-Grafika 5).

Matul is-sena, ħafna mill-azzjonijiet li kienu għaddejjin kienu jappoġġaw kemm il-ġestjoni tal-kriżi/ir-reazzjoni għall-kriżi kif ukoll l-isforzi tas-SEAE relatati mal-prevenzjoni tal-kunflitti, b'mod partikolari l-prijoritajiet tal-Bord għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet u tal-Grupp għall-Prevenzjoni tal-Kunflitti li twaqqaf reċentement. Dan l-appoġġ kien jinkludi l-kontribut tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili f'dak li jirrigwarda l-analiżi tal-kunflitti u l-informazzjoni u l-kompetenzi ta' livell għoli fuq il-post dwar it-twissija bikrija u l-prevenzjoni tal-kunflitti, f'konformità mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill ta' Ġunju 2011[16]. L-eżempji segwenti jenfasizzaw uħud mill-kisbiet ewlenin tal-2011:

· Id-djalogu mas-soċjetà ċivili u l-bini tal-kapaċità ta' atturi mhux Statali fil-pajjiż: In-Netwerk iddedikat għad-Djalogu tas-Soċjetà Ċivili[17], forum għad-djalogu bejn l-UE u l-atturi mhux Statali dwar kwistjonijiet ta' bini ta' paċi, organizza tlettax-il laqgħa dwar suġġetti tematiċi (eż. il-prevenzjoni tal-kunflitti u t-twissija bikrija, ir-riforma tas-settur tas-sigurtà u n-nisa, il-paċi u s-sigurtà) u dwar suġġetti speċifiċi għal xi pajjiżi jew għal xi kunflitti (eż. laqgħat dwar ir-reġjun MENA[18], il-Côte d’Ivoire, il-"Lord’s Resistance Army") bil-ħsieb li jingħata kontribut għall-proċessi tat-tfassil tal-politiki tal-UE;

· Sabiex tiġi mibnija l-kapaċità fil-livell lokali, ingħata bidu għal tnax-il proġett ibbażati fis-soċjetà ċivili f'sitt pajjiżi fl-oqsma tal-medjazzjoni u d-djalogu, is-sigurtà tal-bnedmin u r-rwol tan-nisa. Azzjoni oħra dwar it-twissija bikrija ffokat fuq il-bini tal-għarfien komuni dwar il-fatturi tar-riskju li jistgħu jwasslu biex sitwazzjonijiet fraġli jispiċċaw f’kunflitt u fuq il-miżuri li jistgħu jittieħdu bħala prevenzjoni għal dan;

· Il-Medjazzjoni u d-Djalogu: L-UE appoġġat lit-Tim Standby ta' Esperti fil-Medjazzjoni, li jaqa' taħt l-Unità ta' Appoġġ għall-Medjazzjoni (il-MSU) tad-Dipartiment tan-NU għall-Affarijiet Politiċi (id-DPA), biex jipprovdi malajr il-kompetenzi fil-qasam tal-medjazzjoni lin-NU, lill-Istati Membri u lil organizzazzjonijiet oħra internazzjonali, reġjonali u sub-reġjonali. Żewġ esperti tal-MSU, iffinanzjati mill-UE, wettqu sittax-il missjoni separata għal tmien pajjiżi[19]. Azzjoni oħra tal-IfS fil-Kenja kellha l-għan li timmira lejn il-kawżi profondi tal-vjolenza li kien hemm wara l-elezzjoni tal-2007[20] u kkontribwiet għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-atturi mhux Statali biex jimmitigaw il-kunflitti interkomunitarji.

· Ir-Riżorsi Naturali u l-Valutazzjonijiet tal-Ħtiġijiet ta' wara l-Kunflitti u ta' wara d-Diżastri: L-esperti tal-MSU tan-NU fl-oqsma tar-riżorsi naturali u tal-kunflitti kkooperaw biex ipproduċew riċerki estensivi dwar il-Baċir tax-Xmara Nil u dwar il-kunflitti tal-art li jinvolvu popolazzjonijiet indiġini fiċ-Ċilì u fil-Panama, u barra minn hekk taw l-assistenza tagħhom fl-attivitajiet preparatorji għad-djalogi nazzjonali fir-reġjun MENA. Fil-qafas tas-Sħubija ta' bejn l-UE u n-NU għall-Prevenzjoni tal-Kunflitti u għall-Ġestjoni Sostenibbli tal-Art u tar-Riżorsi Naturali, tħejjew noti ta' gwida prattika dwar l-art, l-industriji estrattivi, l-iskarsezza ambjentali u l-iżvilupp tal-kapaċità. Abbażi tas-sħubija ta' bejn l-UE, in-NU u l-Bank Dinji fir-rigward tal-Valutazzjonijiet tal-Ħtiġijiet ta' wara l-Kunflitti u ta' wara d-Diżastri, UNDOCO[21] żviluppa għodod ibbażati fuq l-internet maħsuba għall-esperti tal-missjonijiet ta' valutazzjoni. Il-programm żviluppa wkoll programmi konġunti ta' taħriġ/informazzjoni - 170 membru tal-persunal minn organizzazzjonijiet imsieħba u minn organizzazzjonijiet multilaterali oħra rċevew taħriġ introduttorju, filwaqt li 73 espert segwew il-programm fil-fond;

· Il-Bini tal-Paċi u d-Drittijiet tal-Bniedem, b'iffukar partikolari fuq iż-Żgħażagħ u n-Nisa: Ġew organizzati varjetà kbira ta' attivitajiet fi tliet reġjuni tal-Bosnja-Ħerzegovina taħt il-proġett “Youth for Peace” (iż-Żgħażagħ għall-Paċi)[22], li jinkludu l-għoti ta' setgħa lill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u jiem ta' taħriġ fir-rigward tal-bini tal-paċi u tal-iżvilupp tal-komunità;

· Fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, l-attivisti nisa ġew megħjuna biex jinvolvu rwieħhom fl-investigazzjonijiet relatati mal-każijiet tal-istupri tal-massa f'Fizi mwettqa mis-suldati tal-armata regolari (FARDC). Dan wassal biex, għall-ewwel darba, kmandant tal-FARDC ġie ġġudikat fuq każijiet ta' stupru, minn qorti speċjali mobbli li tiddefendi d-drittijiet tan-nisa. Inqatgħu sentenzi oħra simili fil-qrib ta' Kalehe u Maniema. Aktar minn 1 000 mara ġew sensibilizzati dwar ir-Riżoluzzjoni 1325 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, permezz tas-sessjonijiet pubbliċi ta' informazzjoni li rriżultaw f'żieda reġistrata fil-parteċipazzjoni tan-nisa fil-kamp politiku u fl-influwenza politika tan-nisa fl-oqsma kkonċernati;[23]

· Il-kooperazzjoni ma' organizzazzjonijiet reġjonali: Fis-Segretarjat Ġenerali tal-Lega tal-Istati Għarab, twaqqaf ċentru operattiv għar-reazzjoni għall-kriżijiet u attwalment qed jiġi implimentat programm ta' taħriġ intensiv li minnu qed jibbenefikaw uffiċjali tal-Lega tal-Istati Għarab involuti fit-twissija bikrija, fl-analiżi tal-kriżijiet u fil-ġestjoni tar-reazzjonijiet għall-kriżi. Dan il-proġett ippermetta li tiġi ffaċilitata interazzjoni regolari u msaħħa bejn is-SEAE u l-Lega tal-Istati Għarab fir-rigward ta' diversi kriżijiet u ta' suġġetti oħra elenkati fl-aġenda komuni ta' bejn l-UE u l-Lega Għarbija;

· Id-djalogu Internazzjonali dwar il-Bini tal-Paċi u dwar il-Bini tal-Istat: L-UE ilha tappoġġa d-djalogu mmexxi mill-OECD[24] sa mill-2009 u, proprju fl-2011, bdiet tappoġġa l-ħidma tas-Segretarjat u tal-erba' gruppi ta' ħidma dwar id-Djalogu, kif ukoll lill-organizzazzjoni tal-laqgħat internazzjonali. Matul il-laqgħa li saret f'Monrovja f'Ġunju 2011, intlaħaq ftehim bejn il-Partijiet ikkonċernati dwar il-prodotti finali ta' għarfien u saret diskussjoni dwar abbozz ta' Pjan ta' Azzjoni Internazzjonali li ġie ppreżentat f'Diċembru 2011 fir-raba' Forum ta' Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna li sar f'Busan;

· Proġett ta' bejn l-aġenziji fin-Nepal, fl-Uganda u fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo enfasizza fuq it-tfassil, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri għall-bini tal-paċi. Il-proġett ġab flimkien 21 organizzazzjoni inkluż NGOs internazzjonali, s-soċjetà civili lokali u l-aġenziji governattivi biex jaqsmu l-aħjar prattiki bejniethom; kif ukoll

· Il-Kooperazzjoni mal-Istati Membri tal-UE: Programm ta' sentejn, kofinanzjat mill-IfS, "l-Inizjattiva l-Ġdida tal-Ewropa ta' Taħriġ għall-Ġestjoni Ċivili tal-Kriżijiet" (ENTRi) għandu l-għan li jsaħħaħ il-kapaċitajiet tal-membri tal-persunal li jiżvolġu missjonijiet internazzjonali ta' ġestjoni ċivili tal-kriżijiet, filwaqt li fl-istess ħin iħeġġeġ l-interoperabbiltà u l-armonizzazzjoni tal-approċċi ta' sħab differenti fir-rigward tat-taħriġ. Fl-ewwel sena tiegħu, il-konsorzju tal-ENTRi, magħmul minn 13-il fornitur tat-taħriġ ġejjin minn Stati Membri tal-UE, organizza 17-il kors (kemm ta' qabel l-istazzjonar kif ukoll ta' speċjalizzazzjoni), bil-parteċipazzjoni ta' 340 espert ta' 49 nazzjonalità differenti.

8.           Konklużjoni

Il-miżuri tal-IfS li ġew implimentati fl-2011, u li jikkumplementaw azzjonijiet oħrajn tal-UE skont l-istrumenti tal-iżvilupp reġjonali u tematiċi, l-assistenza umanitarja u l-missjonijiet tal-PSDK, ikkontribwixxew b’mod sinifikanti għall-isforzi tal-UE fil-prevenzjoni tal-kunflitti, fil-preservazzjoni tal-paċi, fir-rispons għall-kriżijiet u fit-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali, f'konformità mal-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Fil-ħames sena tal-operat tiegħu, u b'baġit li żdied b'aktar mid-doppju, fejn minn EUR 139 miljun fl-2007 tela' għal EUR 282 miljun fl-2011, l-Istrument għall-Istabbiltà wera r-robustezza u l-kapaċità tiegħu li jipprovdi reazzjoni tal-UE f'waqtha u dinamika għall-varjetà wiesgħa ta' sfidi fid-dinja kollha. Fl-2011, dawn l-isfidi inkludew dawk marbuta mal-impatt tar-Rebbiegħa Għarbija fir-reġjun tal-Lvant Nofsani u l-Afrika ta' Fuq kif ukoll is-sitwazzjoni dejjem aktar kumplessa li hemm mifruxa mar-reġjun kollu tal-Qarn tal-Afrika.

Il-maturità tal-IfS kienet riflessa fis-sejbiet tar-rapport ta' evalwazzjoni ġenerali tal-livell tal-programmi dwar l-Istrument għall-Istabbiltà, li kien imħejji minn konsulent indipendenti u ppubblikat f’Lulju 2011. Ir-rapport, li jkopri l-perjodu kollu sa mill-ħolqien tal-Istrument, jiġbor fil-qosor is-sitwazzjoni kif ġej: "l-IfS ikkontribwixxa b’mod sinifikanti biex jittejbu r-rilevanza, l-effettività u l-effiċjenza globali tal-azzjoni tal-UE f'dak li jirrigwarda r-reazzjoni u t-tħejjija għall-kriżi". Huwa kkonkluda li "l-IfS jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għall-koerenza tal-paċi, tas-sigurtà u tal-arkitettura ta' żvilupp tal-UE – kif ukoll għall-paċi u l-istabbiltà globali. Il-kapaċità li wera l-IfS li jirreaġixxi b'mod rapidu, f'waqtu u katalitiku f'sitwazzjonijiet ta' kriżi, għandha rwol kritiku ħafna għall-kontributi tiegħu f'dan ir-rigward"[25].

[1]               ĠU L 327/1 24.11.2006

[2]               L-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA); l-Istrument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija (ENPI); l-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (DCI); il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ); u l-Istrument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR); eċċ.

[3]               Tul massimu ta’ 18-il xahar bi proċeduri mgħaġġla ta’ adozzjoni u implimentazzjoni għal programmi ta’ anqas minn EUR 20 miljun, kif stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002, tal-25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej, kif emendat, li ssir referenza għalih bħala r-Regolament Finanzjarju, u fir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat-23 ta’ Diċembru 2002, li jippreskrivi regoli ddettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Finanzjarju, li ssir referenza għalih bħala r-Regoli ta' Implimentazzjoni.

[4]               Programmi li jibnu fuq il-“Miżuri ta’ Assistenza Eċċezzjonali”, biex jiġu stabbiliti l-kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-politiki tal-kooperazzjoni tal-UE. Dawn jistgħu jieħdu iktar fit-tul iżda jeħtieġu wkoll aktar żmien biex ikunu adottati, minħabba proċess deċiżjonali itwal, li jinkludi l-komitoloġija.

[5]               LRRD

[6]               Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (tal-UE)

[7]               Magħruf ukoll bħala s-“Sħubija għall-Bini tal-Paċi” tal-IfS

[8]               Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tas-26 ta’ Lulju 2010 li tistabbilixxi l-organizzazzjoni u l-funzjonament tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (2010/427/UE), ĠU L 201

[9]               Id-Direttorat Ġenerali għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni – EuropeAid, (il-Kummissjoni Ewropea)

[10]             Irreferi għal “L-Istrument ta’ Stabbiltà: Deskrizzjoni ġenerali tal-impenji u l-pagamenti tal-2011” fid-Dokument ta’ Ħidma II tal-Persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja lil dan ir-rapport

[11]             Inkluż l-allokazzjoni ta' EUR 1 miljun mill-Parlament Ewropew għal proġett bi prova “Programm għal attivitajiet ta' bini tal-paċi mmexxija mill-NGOs”

[12]             Ir-responsabbiltà legali u finanzjarja għall-użu tal-fondi tal-UE, inkluż il-poter sabiex jiġu ffirmati u emendati l-kuntratti kif jixraq, hija ttrasferita mill-Uffiċċju Ċentrali tal-Kummissjoni Ewropea lid-Delegazzjoni tal-UE kkonċernata.

[13]             Il-Faċilità ta' Appoġġ mill-Esperti (ESF - Expert Support Facility) hija magħmula minn speċjalisti minn organizzazzjonijiet pubbliċi jew semipubbliċi mal-UE kollha. Mill-2008 'l hawn, esperti minn madwar 60 organizzazzjoni fi 17-il Stat Membru wettqu aktar minn 100 missjoni.

[14]             Eż. il-kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti b'użu doppju, it-traffikar illeċitu, ir-ridirezzjoni ta' dawk li kienu xjentisti speċjalizzati fl-armi, u l-kultura ta' sigurtà u sikurezza.

[15]             Il-Programm ta’ Azzjoni Annwali tal-2011 kien adottat mill-Kummissjoni Ewropea fit-30 ta’ Ġunju 2011 (http://www.eeas.europa.eu/ifs/docs/c_2011_4451_en.pdf).

[16]             Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-Prevenzjoni ta' Kunflitti, it-3101 Kunsill għall-Affarijiet Barranin, il-Lussemburgu, l-20 ta' Ġunju 2011.

[17]             In-Netwerk iddedikat għad-Djalogu tas-Soċjetà Ċivili huwa ġestit mill-Uffiċċju ta' Kollegament Ewropew għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi (EPLO).

[18]             Il-Lvant Nofsani u l-Afrika ta' Fuq.

[19]             Inklużi l-Ġordan (l-appoġġ għall-UNAMI); il-Kazakistan (l-appoġġ għall-UNRCCA fir-rigward tar-reġjun tal-baċir tal-Baħar Aral); il-Kenja (l-indirizzar ta' kwistjonijiet relatati mas-Somalja min-Najrobi); il-Kirġiżistan (l-appoġġ mogħti lill-Gvern tal-Kirġiżistan permezz tal-iżvilupp ta' programm nazzjonali għall-prevenzjoni tal-kunflitti); u l-Qatar (l-appoġġ għat-taħdidiet għall-paċi fid-Darfur).

[20]             L-azzjoni 'It-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-atturi mhux Statali għall-prevenzjoni u s-soluzzjoni ta' kunflitti fiż-żoni milquta mill-vjolenza ta' wara l-elezzjoni fil-Kenja' kienet ġestita minn Konrad Adenauer Stiftung e.V.

[21]             L-Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Operazzjonijiet ta' Żvilupp (DOCO) tan-NU

[22]             Din l-azzjoni kienet ġestita minn Care International.

[23]             "Il-Parteċipazzjoni Politika tan-Nisa mill-Afganistan, mir-Repubblika Demokratika tal-Kongo u mil-Liberja fil-Politika dwar il-Paċi u s-Sigurtà"

[24]             In-Netwerk Internazzjonali dwar il-Kunflitti u l-Fraġilità (INCAF) taħt l-OECD.

[25]             International Conflict and Security Consulting: "Evaluation of the Crisis Response and Preparedness Components of the European Union’s Instrument for Stability", Lulju 2011.