ANNESS

Eċċellenza,

L-Unjoni Ewropea tagħti importanza kbira lid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tal-Ftehim ta’ Cotonou u l-Artikolu 3 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Is-sħubija AKP-KE hija bbażata fuq ir-rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt, li huma l-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Cotonou u s-sies tar-relazzjonijiet ta’ bejnietna.

Fil-11 ta’ Diċembru 2006 il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea kkundanna l-kolp ta’ stat militari fil-Fiġi.

Taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou, u meta jitqies li l-kolp ta’ stat militari li seħħ fil-5 ta’ Diċembru 2006 kkostitwixxa ksur tal-elementi essenzjali msemmija fl-Artikolu 9 ta’ dak il-Ftehim, l-UE stiednet lill-Fiġi għal konsultazzjonijiet, kif previst fil-Ftehim, sabiex tkun eżaminata bis-sħiħ is-sitwazzjoni u jittieħdu passi biex, fejn meħtieġ, tkun rimedjata.

Il-parti formali ta’ dawk il-konsultazzjonijiet bdiet fi Brussell fit-18 ta’ April 2007. L-UE kienet kuntenta li l-Gvern Proviżorju kkonferma għadd ta’ impenji ewlenin fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, ir-rispett għall-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt, kif innutat hawn taħt, u pproponiet passi pożittivi dwar l-implimentazzjoni tagħhom.

Sfortunatament, minn dak iż-żmien ‘l hawn kien hemm sensiela ta’ żviluppi rigressivi, b’mod partikolari f’April 2009, u dan ifisser li issa il-Fiġi tinsab fi stat ta’ ksur ta’ diversi mill-impenji tagħha. Dan il-ksur jinkludi notevolement l-abrogazzjoni tal-Kostituzzjoni, id-dewmien sostanzjali ħafna biex isiru elezzjonijiet parlamentari, u l-vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem. Minkejja li l-implimentazzjoni tal-impenji ġiet imdewma b’mod sostanzjali, il-maġġornanza ta’ dawk l-impenji għadhom rilevanti ħafna għas-sitwazzjoni preżenti tal-Fiġi, u huma għalhekk annessi ma’ din l-ittra. Peress li l-Fiġi ddeċidiet unilateralment li tikser numru ta’ impenji ta’ importanza ewlenija, dan wassal għal telf għall-Fiġi f’termini ta’ fondi għall-iżvilupp.

Madanakollu, fl-ispirtu ta’ sħubija li jifforma l-bażi tal-Ftehim ta’ Cotonou, l-UE tesprimi d-disponibilità tagħha li tieħu sehem f’konsultazzjonijiet formali ġodda malli jkun hemm prospetti raġjonevoli għal konklużjoni pożittiva għal dawn il-konsultazzjonijiet. Fl-1 ta’ Lulju 2009 il-Prim Ministru Proviżorju ppreżenta pjan direzzjonali biex issir riforma u biex terġa’ tiġi stabbilita l-ordni demokratika. L-UE hija lesta li tipparteċipa fi djalogu dwar dan il-pjan direzzjonali, u li tikkunsidra jekk dan jistax iservi bħala bażi għal konsultazzjonijiet ġodda. Għaldaqstant, l-UE ddeċidiet li testendi l-miżuri xierqa eżistenti fir-għall-Fiġi sabiex toħloq spazju ta’ opportunità għal konsultazzjonijiet ġodda. Filwaqt li, xi wħud mill-miżuri xierqa issa skada żmienhom, ġie konkluż li minflok taġġornahom unilateralment, l-UE tippreferi tesplora aktar il-possibilitajiet għal konsultazzjonijiet ġodda mal-Fiġi. Għaldaqstant, huwa ta’ importanza partikolari li l-Gvern Proviżorju jimpenja ruħu favur djalogu politiku domestiku inklussiv u favur flessibbiltà fir-rigward taż-żmien li fih jitwettaq il-pjan direzzjonali. Filwaqt li l-pożizzjoni tal-UE hija, u dejjem se tkun, iggwidata mill-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Cotonou rrevedut kif ukoll mill-prinċipji fundamentali tiegħu, partikolarment fir-rigward tar-rwol ċentrali ta’ djalogu u t-twettiq ta’ obbligi reċiproki, huwa enfasizzat li m’hemmx konklużjonijiet predeterminanti min-naħa tal-UE fir-rigward tal-eżitu ta’ konsultazzjonijiet futuri.

Jekk konsultazzjonijiet ġodda jirriżultaw f’impenji sostanzjali mill-Fiġi, l-UE hija impenjata li twettaq rivalutazzjoni bikrija pożittiva ta’ dawn il-miżuri xierqa. Min-naħa l-oħra, jekk is-sitwazzjoni fil-Fiġi ma titjiebx, se jkompli jkun hemm telf ta’ fondi għall-iżvilupp għall-Fiġi. B’mod partikolari, l-evalwazzjoni tal-progress li sar għar-ritorn għal tmexxija kostituzzjonali se tiggwida lill-UE fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dwar Miżuri ta’ Akkompanjament fir-rigward tal-Pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor u l-Għaxar Programm Indikattiv Nazzjonali EDF fir-rigward tal-Fiġi.

Sakemm ikunu saru konsultazzjonijiet ġodda, l-UE tistieden lill-Fiġi sabiex tkompli tintensifikata d-djalogu politiku mkattar.

Il-miżuri xierqa huma dawn li ġejjin:

Is-sorveljanza tal-impenji ser issir b’konformità mal-impenji elenkati fl-Anness għal din l-ittra li tikkonċerna d-djalogu regolari, il-kooperazzjoni ma’ missjonijiet u r-rappurtaġġ.

Barra minn hekk, l-UE tistenna li l-Fiġi tikkoopera bis-sħiħ mal-Forum tal-Ġżejjer tal-Paċifiku fir-rigward tal-Implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet mill-Grupp ta’ Persuni Eminenti, kif approvat mill-Forum tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin fil-laqgħa tagħhom f’Vanuatu fis-16 ta’ Marzu 2007.

L-Unjoni Ewropea se tkompli ssegwi mill-qrib is-sitwazzjoni fil-Fiġi. Taħt l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Cotonou, djalogu politiku msaħħaħ se jitwettaq mal-Fiġi biex jiġi żgurat ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, ir-ritorn tad-demokrazija u r-rispett għall-istat tad-dritt sakemm iż-żewġ partiti jikkonkludu li n-natura msaħħa tad-djalogu serviet l-iskop taghħa.

Jekk ikun hemm dewmien, waqfien jew rigress fl-implimentazzjoni tal-impenji meħuda mill-Gvern Proviżorju, l-UE tirriżerva d-dritt li taġġusta l-miżuri xierqa.

L-UE tisħaq li l-privileġġi tal-Fiġi fil-kooperazzjoni tagħha mal-UE jiddependu fuq ir-rispett għall-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Cotonou u għall-valuri msemmija fl-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Sabiex l-UE tiġi konvinta li l-Gvern Proviżorju huwa lest b’mod sħiħ sabiex isegwi l-impenji meħuda, huwa essenzjali li jsir progress bikri u sostanzjali fit-twettiq tal-impenji miftiehma.

Dejjem tiegħek,

Magħmul fi Brussell,