(1)

Le hAirteagal 7 i gcomhar le pointe 18 d’Iarscríbhinn VI a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072 ón gCoimisiún (2), toirmeasctar plandaí le haghaidh plandú ón bhfine Solanaceae a thabhairt isteach san Aontas ó thríú tíortha áirithe.

(2)

Tá spéis léirithe ag roinnt Ballstát in allmhairiú gearrthóg neamhfhréamhaithe le haghaidh plandú Calibrachoa spp. agus Petunia spp. agus a hibridí (‘na plandaí sonraithe’) ó Chósta Ríce, áit óna bhfuil toirmeasc ar thrádáil faoi láthair. Chuir na Ballstáit sin sainchomhad teicniúil isteach lena n-áirítear na nósanna imeachta um na plandaí sonraithe a tháirgeadh.

(3)

I mí Mheán Fómhair 2024, ghlac an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) tuairim eolaíoch maidir leis an measúnú riosca ar phlandaí neamhfhréamhaithe Petunia spp. agus Calibrachoa spp. ó Chósta Ríce agus i mí Dheireadh Fómhair 2025 leasaigh sé an tuairim eolaíoch sin (3).

(4)

Maidir le hAleurodicus dispersus Russell, víreas barrchuachta an bhiatais, Bemisia tabaci Genn. (pobal neamh-Eorpach), Chloridea virescens Fabricius Eotetranychus lewisi (McGregor), Epitrix cucumeris (Harris), Epitrix tuberis Gentner, víreas mósáice Euphorbia, Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza huidobrensis (Blanchard), Liriomyza sativae (Blanchard), Liriomyza trifolii (Burgess), víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas rollta duilleog an phlanda prátaí (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreoideach tiúbar fearsaideach prátaí, víreas S an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreas X an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Spodoptera ornithogalli Guenée, víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise, Thrips palmi Karny, víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas Sinaloa cuachta duilleog an phlanda trátaí, víreas sleabhctha ballach an phlanda trátaí, víreas cuachta duilleog buí an phlanda trátaí, shainaithin an tÚdarás iad mar lotnaidí atá ábhartha do na plandaí sonraithe.

(5)

Rinne an tÚdarás meastóireacht ar na bearta maolaithe riosca a bhfuil tuairisc orthu sa sainchomhad le haghaidh na lotnaidí a sainaithníodh agus rinne sé meastachán ar an dóchúlacht go mbeadh na plandaí sonraithe saor ó na lotnaidí sin.

(6)

Ar bhonn na tuairime sin, ba cheart na bearta atá riachtanach chun aghaidh a thabhairt ar an riosca a bhaineann leis na lotnaidí sin a ghlacadh mar cheanglais allmhairiúcháin fíteashláintíochta, chun a áirithiú go ndéanfar an riosca fíteashláintíochta a eascraíonn as na plandaí sonraithe a thabhairt isteach san Aontas a laghdú go leibhéal inghlactha.

(7)

Víreas barrchuachta an bhiatais, Bemisia tabaci Genn. (pobal neamh-Eorpach), Eotetranychus lewisi (McGregor), víreas mósáice Euphorbia, Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza sativae (Blanchard), víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas rollta duilleog an phlanda prátaí (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreas S an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreas X an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise, Thrips palmi Karny, víreas mósáice órga an phlanda trátaí agus víreas Sinaloa cuachta duilleog an phlanda trátaí, liostaítear iad mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072. Liriomyza huidobrensis (Blanchard) agus Liriomyza trifolii (Burgess), liostaítear iad mar lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta in Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072. Tá Epitrix cucumeris (Harris) agus Epitrix tuberis Gentner faoi réir na mbeart a leagtar síos i gCinneadh Cur Chun Feidhme 2012/270/AE ón gCoimisiún (4) agus tá Chloridea virescens Fabricius agus Spodoptera ornithogalli Guenée faoi réir na mbeart a leagtar síos i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1941 ón gCoimisiún (5). Ós rud é go bhfuil toirmeasc ann faoi láthair ar na plandaí sonraithe teacht isteach i gcríoch an Aontais, níl siad faoi réir cheanglais speisialta Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072.

(8)

In Iarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/2072 liostaítear víreoideach tiúbar fearsaideach prátaí, víreas sleabhctha ballach an phlanda trátaí agus víreas cuachta duilleog buí an phlanda trátaí mar lotnaidí neamhchoraintín rialáilte de chuid an Aontais le haghaidh tráchtearraí seachas plandaí Petunia spp. agus Calibrachoa spp. Ós rud é nár sainaithníodh na lotnaidí sin mar lotnaidí a bhfuil tionchar eacnamaíoch acu ar tháirgeadh Petunia spp. agus Calibrachoa spp. i gcríoch an Aontais, níor cheart iad a mheas mar lotnaidí sonraithe chun críocha an Rialacháin seo.

(9)

Ní liostaítear Aleurodicus dispersus Russell mar lotnaid choraintín de chuid an Aontais. Tar éis na tuairime ón Údarás, meastar an lotnaid sin a bheith ábhartha do na plandaí sonraithe. Dá bhrí sin, is é conclúid an Choimisiúin go gcomhlíonann sí critéir Fhoroinn 2, Roinn 3 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) 2016/2031 agus, dá bharr sin, go bhfuil sí faoi réir na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 30 (1) den Rialachán sin.

(10)

Chun a áirithiú nach mbeidh riosca ann go dtabharfar isteach na lotnaidí sonraithe agus na plandaí sonraithe á dtabhairt isteach i gcríoch an Aontais, ba cheart na plandaí a fhás ó phlandaí de thionscnamh chríoch an Aontais chun láithreacht na lotnaidí san ábhar tosaigh a chosc.

(11)

Ba cheart plandaí sonraithe a tháirgeadh i láithreáin táirgthe atá formheasta ag Eagraíocht Cosanta Plandaí Náisiúnta (ECPN) Chósta Ríce maidir le táirgeadh na bplandaí sonraithe le haghaidh onnmhairiú chuig an Aontas agus atá sainaitheanta le cód inrianaitheachta uathúil chun gur féidir leis na húdaráis inniúla, i gcás ina n-aimsítear lotnaid shonraithe ar phlanda sonraithe i gcríoch an Aontais, an láithreán táirgthe as a dtionscnaíonn an planda sonraithe sin a shainaithint.

(12)

Thairis sin, chun a áirithiú go mbeidh na plandaí sonraithe saor ó na lotnaidí sonraithe, ba cheart iad a fhás faoi chosaint fhisiciúil agus ba cheart cigireacht a dhéanamh orthu sula n-onnmhaireofar iad.

(13)

Ós rud é go bhféadfadh sé nach mbeadh siomptóim láithreacht na lotnaidí sonraithe le feiceáil go fóill ar na gearrthóga neamhfhréamhaithe a allmhairítear isteach san Aontas, tar éis iad a allmhairiú i gcríoch an Aontais ba cheart na plandaí sonraithe a phlandú agus a fhréamhú ag áitreabh oibreoirí gairmiúla atá údaraithe go sonrach chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh na bplandaí sin atá de thionscnamh Chósta Ríce nó oibreoirí gairmiúla ar ina leith a eisíonn na húdaráis inniúla na pasanna plandaí, ós rud é go ndéantar cigireachtaí oifigiúla rialta ar na hoibreoirí gairmiúla sin. Oibreoirí gairmiúla atá leis na plandaí sonraithe a fhás nó a fhréamhú, ba cheart dóibh na húdaráis inniúla a chur ar an eolas sula bhfaigheann siad na plandaí sonraithe ionas go mbeidh na húdaráis inniúla in ann na cigireachtaí oifigiúla a phleanáil go tráthúil.

(14)

Chun a chosc go n-aistreofar na plandaí sonraithe den chéad uair chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla nach bhfuil údaraithe chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh na bplandaí sonraithe, ba cheart don allmhaireoir doiciméad a chur ar fáil, doiciméad arna eisiúint ag an údarás inniúil lena ndeimhnítear go bhfuil na plandaí le haistriú chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla atá údaraithe go sonrach chun pasanna plandaí a eisiúint le haghaidh plandaí a fhréamhaítear nó a fhástar ó na plandaí sonraithe, nó chuig áitreabh oibreoirí gairmiúla ar ina leith a eisíonn na húdaráis inniúla na pasanna plandaí le haghaidh na bplandaí sonraithe, de bhun Airteagal 89(1) de Rialachán (AE) 2016/2031.

(15)

Ós rud é nár tugadh isteach na plandaí sonraithe i gcríoch an Aontais go dtí seo agus nach bhfuil aon taithí ann ar an trádáil sin go fóill, tá riosca fíteashláintíochta ag gabháil leis na plandaí sonraithe nach bhfuil measúnú iomlán déanta go fóill air. Dá bhrí sin, ba cheart na ceanglais dá bhforáiltear leis an Rialachán sin a bheith de chineál sealadach de bhun Airteagal 42a(1) de Rialachán (AE) 2016/2031.

(16)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,

(1)

ciallaíonn ‘lotnaidí sonraithe’Aleurodicus dispersus Russell, víreas barrchuachta an bhiatais, Bemisia tabaci Genn. (pobal neamh-Eorpach), Chloridea virescens Fabricius Eotetranychus lewisi (McGregor), Epitrix cucumeris (Harris), Epitrix tuberis Gentner, víreas mósáice Euphorbia, Helicoverpa zea (Boddie), Liriomyza huidobrensis (Blanchard), Liriomyza sativae (Blanchard), Liriomyza trifolii (Burgess), víreas mósáice órga an phlanda piobair, víreas rollta duilleog an phlanda prátaí (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreas S an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), víreas X an phráta (aonraígh nach aonraígh de chuid an Aontais iad), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Spodoptera ornithogalli Guenée, víreas cuachta duilleog an phlanda scuaise, Thrips palmi Karny, víreas mósáice órga an phlanda trátaí, víreas Sinaloa cuachta duilleog an phlanda trátaí;

(2)

ciallaíonn ‘plandaí sonraithe’ gearrthóga neamhfhréamhaithe le haghaidh plandú Calibrachoa spp. agus Petunia spp. agus a hibridí, ar plandaí iad a fásadh i gCósta Ríce agus a díorthaíodh i líne dhíreach ó mháthairphlandaí a allmhairíodh ón Aontas.