—

Cinneadh (AE) 2024/2669 ón gComhairle an 26 Meán Fómhair 2024 maidir le togra a thíolacadh, thar ceann an Aontais Eorpaigh, chun Foscríbhinní II agus III a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le caomhnú fhiadhúlra agus ghnáthóga nádúrtha na hEorpa a leasú agus maidir leis an seasamh atá le glacadh, thar ceann an Aontas, ag an 44ú cruinniú a bheidh ag Buanchoiste an Choinbhinsiúin sin, a chur ar neamhní; á iarraidh go ndéanfaí an togra seo agus an vótáil ag an 44ú cruinniú de Bhuanchoiste Choinbhinsiún Bheirn an 3 Nollaig 2024 a neamhniú, chomh maith le haon ghníomhartha ina dhiaidh sin a bhaineann le Cinneadh (AE) 2024/2669 agus atá nasctha leis, fiú mura bhfuil sé ar eolas ag na hiarratasóirí fós;

—

a ordú do na hinstitiúidí is cosantóirí na costais dlí a íoc.

1.

An chéad saincheist dlí lena n-éilítear sárú ar na Conarthaí agus go háirithe ar Airteagal 191(3) CFAE agus ar Airteagal 6(1) CAE i ndáil le hAirteagal 37 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, sa mhéid gur fhormheas an Chomhairle an cinneadh atá faoi chonspóid gan aird leordhóthanach a thabhairt ar na sonraí eolaíocha agus teicniúla atá ar fáil.

I ndáil leis an méid sin, sa tréimhse roimh an gCinneadh, rinne an Chomhairle neamhaird nó gannmheastachán ar roinnt tuarascálacha eolaíocha a bhfuil ábharthacht idirnáisiúnta ag baint leo, lena n-áirítear na tuarascálacha sin arna dtáirgeadh ag an Tionscnamh Feoiliteoirí Móra don Eoraip, agus ag príomheagraíochtaí acadúla eile, lena léirítear nach bhfuil pobal na mac tíre san Eoraip cosanta go fóill ar rioscaí suntasacha.

Chinn an Chomhairle a mholadh do Choinbhinsiún Bheirn go ndéanfaí an mac tíre liath a íos-athaicmiú, ag meabhrú di na sonraí eolaíocha céanna a thug ar an Aontas Eorpach vótáil in 2022 i gcoinne togra comhchosúil a chuir an Eilvéis ar aghaidh.

Agus an togra á fhorbairt agus á chur isteach, níor urramaíodh bunphrionsabail na trédhearcachta agus na hoibiachtúlachta a cheanglaítear le dlí an Aontais, mar a léiríodh trí chomhad fiosrúcháin a oscailt ag an Ombudsman Eorpach (Cás 1758/2024/FA).

I ndeireadh na dála, tá íosghrádú an mhic tíre a d’fhormheas an Chomhairle bunaithe ar mhíléamh ar stádas caomhantais an speicis agus déanann sé neamhaird ar na rioscaí atá cruthaithe go heolaíoch don bhithéagsúlacht agus d’éiceachórais.

2.

An dara saincheist dlí lena n-éilítear sárú ar phrionsabail na comhréireachta agus an réamhchúraim, mí-úsáid nó mí-úsáid cumhachtaí, mainneachtain imscrúdú a dhéanamh ar neamhchomhlíonadh phrionsabal na heolaíochta is fearr atá ar fáil, agus sárú ar na prionsabail a chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl maidir le maoluithe ó chóras cosanta an mhic tíre choitinn.

I ndáil leis sin, tagraíonn na hiarratasóirí do roinnt príomhchásanna de chuid na Cúirte Breithiúnais maidir leis an scéim maolaithe faoin Treoir maidir le Gnáthóga (1), chun a léiriú go bhfuil sé fíor-riachtanach ‘stádas caomhantais fabhrach phobal na speiceas lena mbaineann ina raon nádúrtha’ a áirithiú agus nach mór do na roghanna cosanta ‘cur chuige coisctheach atá dírithe ar chosaint éifeachtach phobail na speiceas lena mbaineann a áirithiú’ a leanúint.

Tá an cinneadh atá faoi chonspóid contrártha freisin leis na treoirlínte a leagtar síos i Moladh Uimh. 56 (1997) a ghlac Buanchoiste Choinbhinsiún Bheirn. Foráiltear leis an Moladh sin nach mór leasuithe ar Iarscríbhinní I agus II a ghabhann leis an gCoinbhinsiún a dhéanamh ar bhealach comhsheasmhach agus bunaithe ar an eolas eolaíoch is fearr atá ar fáil.

Ó cuireadh i láthair é, tá an togra ón gComhairle bunaithe ar chomhréiteach polaitiúil arb é is aidhm dó cothromaíocht a bhaint amach idir cosaint an mhic tíre agus éilimh na bpobal tuaithe. Mar sin féin, cé go bhfuil cur chuige den sórt sin dlisteanach i gcomhthéacsanna beartais níos leithne, tá sé go hiomlán míchuí chun cinneadh a dhéanamh maidir le caomhnú na bithéagsúlachta, nach mór an t-eolas eolaíoch is fearr atá ar fáil agus prionsabal an réamhchúraim a bheith mar bhonn leis.

Theip ar an gComhairle machnamh a dhéanamh ar roghanna malartacha ar lú an tionchar a bheadh acu agus atá fónta ó thaobh na heolaíochta de chun an mac tíre liath a chosaint go héifeachtach.