Eagrán sealadach

TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA

ĆAPETA

arna tabhairt an 30 Aibreán 2026 (1)

Cás C‑906/24 [Sirto] (i)

A,

B,

C,

D,

E,

F,

G

páirtí uamtha:

Maahanmuuttovirasto

(Iarraidh ar réamhrialú ó Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Fhionlainn))

(Tarchur chun réamhrialú – Saoránacht an Aontais Eorpaigh – An ceart chun saorghluaiseachta agus cónaithe laistigh de chríoch na mBallstát – Urraim ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh – Saoránach de chuid an Aontais a aistriú ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí – Iarmhairtí do cheart cónaithe díorthaithe na leanaí atá ag freastal ar scoil agus ar ionad cúraim lae sa Bhallstát óstach agus an chéile a bhfuil coimeád iarbhír aige orthu)

I.      Réamhrá

1.        Ar bhonn na Treorach Saoránachta, (2) tá ceart cónaithe díorthaithe sa Bhallstát óstach ag baill teaghlaigh oibrí taistil de chuid an Aontais, bunaithe ar cheart cónaithe an oibrí sin.

2.        Ach cad a tharlaíonn má dhéantar an t‑oibrí sin a dhíbirt ón mBallstát óstach ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí? An féidir lena bhaill teaghlaigh fanacht sa Stát, go háirithe más leanaí iad cuid acu atá ag freastal ar scoil ansin? Ina theannta sin, i gcás ina bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag na leanaí sin, conas a dhéanann a gcinneadh fanacht sa Bhallstát óstach chun a scolaíocht a chríochnú difear do chinneadh a dtuismitheoir a dhíbirt?

3.        Is iad sin, i mbeagán focal, na ceisteanna a tháinig chun cinn os comhair an Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Fhionlainn), an chúirt a rinne an tarchur sa chás seo, a lorgaíonn treoir ón gCúirt Bhreithiúnais maidir le léiriú ceart ar an Treoir Shaoránachta agus ar an Rialachán maidir le hOibrithe araon. (3)

II.    Fíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú agus an nós imeachta os comhair na Cúirte

4.        Bhog A, náisiúnach Rómánach, go dtí an Fhionlainn, áit a raibh sé fostaithe agus thuill sé ioncam ó 2017 go 2019 ar a laghad. Cláraíodh a cheart cónaithe sa Bhallstát sin an 1 Márta 2018 ar bhonn a fhostaíochta. Ó 2020 go 2021, ní bhfuair sé aon ioncam ó fhostaíocht agus, de réir an chláir ioncaim, is mí Mheán Fómhair 2023 a fuair sé a phá deireanach.

5.        Tá A pósta le B, náisiúnach de chuid na Moldóive, agus tá cúigear páistí acu le chéile (C, D, E, F agus G).

6.        Tháinig B isteach san Fhionlainn an 15 Iúil 2018. An 24 Bealtaine 2019, fuair B, in éineacht lena leanaí C, D agus E, cárta cónaithe mar bhaill teaghlaigh le saoránach den Aontas don tréimhse ón 24 Bealtaine 2019 go dtí an 24 Bealtaine 2024.

7.        Is náisiúnaigh de chuid na Moldóive iad C, D agus E – a rugadh in 2011, 2013 agus 2015, faoi seach – agus freastalaíonn siad ar scoil san Fhionlainn.

8.        Rugadh F in 2019 agus is náisiúnach Rómánach é. Comhdaíodh iarratas ar cheart cónaithe F a chlárú mar shaoránach den Aontas an 10 Bealtaine 2021. Rugadh G in 2022 agus is náisiúnach de chuid na Moldóive é. Freastalaíonn F agus G araon ar ionad cúraim lae.

9.        Idir 2019 agus 2022, gearradh téarma príosúnachta 7 mí ar fionraí ar A san Fhionlainn as tromghoid agus gearradh téarma príosúnachta 3 mhí ar fionraí as gadaíocht, agus fuair sé roinnt fíneálacha freisin as gadaíocht, 2 scór d’iarracht ar ghadaíocht, earraí goidte a fháil go faillíoch, sábháilteacht ar bhóithre a chur i mbaol, agus réad nó substaint a bheith ina sheilbh aige a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do dhaoine eile. Tá amhras ann freisin go ndearna sé gadaíocht in 2020, go ndearna sé iarracht gadaíocht in 2022, agus iompar bagrach neamhdhleathach in 2022.

10.      An 22 Samhain 2022, d’ordaigh Maahanmuuttovirasto (Seirbhís Inimirce na Fionlainne) go ndéanfaí A a dhíbirt chuig an Rómáin agus chuir sé cosc air dul isteach san Fhionlainn ar feadh 3 bliana. De réir an chinnidh sin, ordaíodh a dhíbirt ar fhorais an bheartais phoiblí agus na slándála poiblí i bhfianaise chineál agus athdhéanamh a ghníomhaíochtaí coiriúla, a luaitear sa mhír roimhe seo.

11.      Le cinneadh an 24 Samhain 2022, chinn Seirbhís Inimirce na Fionlainne B, in éineacht lena leanaí C, D, E agus G, a dhíbirt chuig a dtír thionscnaimh, an Mholdóiv, ar an bhforas nár chomhlíon a n‑urraitheoir, A, na coinníollacha le haghaidh ceart cónaithe a thuilleadh. An lá céanna agus ar chúiseanna comhchosúla, d’fhógair Seirbhís Inimirce na Fionlainne nach gcláródh sí ceart cónaithe F agus d’ordaigh sí é a dhíbirt chuig a thír thionscnaimh, an Rómáin.

12.      Le cinntí an 29 Meán Fómhair 2023, dhíbh Helsingin hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin, Heilsincí, an Fhionlainn) na hachomhairc a rinne A, B agus a leanaí i gcoinne chinntí Sheirbhís Inimirce na Fionlainne.

13.      D’iarr na hachomharcóirí sna príomhimeachtaí cead achomhairc i gcoinne chinntí na cúirte sin os comhair na cúirte a rinne an tarchur, ag éileamh gur cheart cinntí Sheirbhís Inimirce na Fionlainne agus an Helsingin hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin, Heilsincí) a chur ar ceal agus na cásanna a tharchur ar ais chuig an gcomhlacht roimhe sin lena n‑athbhreithniú. Mhaígh na hachomharcóirí freisin gur cheart don Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) forghníomhú na n‑orduithe díbeartha a thoirmeasc.

14.      Le horduithe eatramhacha an 21 Feabhra 2024, chuir an chúirt sin cosc ar fhorghníomhú na n‑orduithe díbeartha go dtí go ndéanfar cinneadh maidir leis an iarratas ar chead achomhairc nó maidir leis an gcinneadh achomhairc.

15.      Measann an Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach), ar dtús, go bhfuil measúnuithe Sheirbhís Inimirce na Fionlainne agus an Helsingin hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin, Heilsincí) araon comhsheasmhach leis an dlí náisiúnta a mhéid a chinn siad go raibh A ina bhagairt don bheartas poiblí agus don tslándáil phoiblí mar gheall ar chineál tromchúiseach agus athdhéanamh a chionta. Mheas an chúirt a rinne an tarchur freisin go raibh sé réasúnta glacadh leis nár sainaithníodh sa mheasúnú foriomlán aon imthosca a bhfuil tosaíocht acu ar na forais le díbirt sa chás seo. Measann an chúirt chéanna, áfach, go bhféadfadh sé gur ghá athscrúdú a dhéanamh ar na forais le A a dhíbirt, go háirithe maidir lena staid teaghlaigh, má rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil ceart neamhspleách ag bean chéile A agus ag leanaí A cónaí san Fhionlainn, fiú má díbrítear A.

16.      Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur ar dtús ar cheart Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta agus/nó Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe a léiriú sa chaoi go dtugtar teideal do leanaí, a fhreastalaíonn ar bhunscoil nó ar ionad cúraim lae san Fhionlainn, agus dá máthair, a bhfuil coimeád aici orthu, a gceart cónaithe san Fhionlainn a choinneáil. Ina theannta sin, is mian leis an gcúirt sin a fháil amach ar ordaíodh agus a mhéid a ordaíodh dá n‑athair, ar óna stádas mar oibrí taistil a fuair siad a gceart cónaithe ar dtús, an Ballstát óstach a fhágáil ar an bhforas go bhfuil sé ina bhagairt ar an mbeartas poiblí agus ar an tslándáil phoiblí, agus a mhéid atá tionchar aige sin ar an gceart cónaithe neamhspleách a d’fhéadfadh a bheith ag a leanaí.

17.      I gcás ina gcoinníonn baill teaghlaigh A a gceart cónaithe, tagann ceist eile chun cinn maidir le cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh sé sin an gá le hathbhreithniú a dhéanamh ar an gcinneadh díbeartha a spreagadh. De réir na cúirte a rinne an tarchur, éilítear leis an gceist dheireanach sin léiriú ar Airteagal 28(1) den Treoir Shaoránachta, arna léamh in éineacht le hAirteagal 7 agus Airteagal 24(2) agus (3) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), lena gcosnaítear an saol príobháideach agus saol an teaghlaigh agus cearta an linbh.

18.      I bhfianaise na mbreithnithe sin, chinn an Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

‘1.      An bhfuil Airteagal 12(3) [den Treoir Shaoránachta], le léiriú sa chaoi nach gcailleann leanaí shaoránach an Aontais atá cláraithe i mbunscoil sa Bhallstát óstach ná an tuismitheoir ar cúramóir na leanaí é a gceart cónaithe sula gcuirtear oideachas na leanaí i gcrích, i gcás ina raibh an saoránach den Aontas lena mbaineann ina ábhar d’ordú díbeartha mar gheall ar bhagairt don ord poiblí nó don tslándáil phoiblí, ach nach bhfuil an t‑ordú aistrithe ina ordú críochnaitheach agus ndéantar an díbirt agus go leanann an saoránach den Aontas lena mbaineann de bheith ina chónaí sa Bhallstát óstach?

Más freagra diúltach a thabharfar ar an gcéad cheist:

2.      An bhfuil Airteagal 10 [den Rialachán maidir le hOibrithe] le léiriú sa chaoi nach gcailleann leanaí shaoránaigh an Aontais a bhfuil stádas oibrí aige agus atá cláraithe i mbunscoil sa Bhallstát óstach, an tuismitheoir príomhchúramóir na leanaí é, a gceart cónaithe sula gcríochnófar oideachas na leanaí, i gcás ina raibh an tuismitheoir, ar saoránach den Aontas é agus a raibh stádas oibrí aige ina ábhar d’ordú díbeartha arna eisiúint ag an údarás inimirce ón mBallstát óstach mar gheall ar bhagairt don ord poiblí nó don tslándáil phoiblí?

Más freagra dearfach a thabharfar ar an gcéad cheist nó ar an dara ceist:

3.      An bhfuil Airteagal 28(1) [den Treoir Shaoránachta], lena leagtar amach na himthosca atá le cur san áireamh ag an mBallstát óstach sula ndéanfaidh sé ordú díbeartha ar fhorais an oird phoiblí nó na slándála poiblí, le léiriú sa chaoi nach mór na coinníollacha chun saoránach de chuid an Aontais atá faoi réir ordú díbeartha a athscrúdú más rud é, tar éis an ordaithe díbeartha, go ndeonaítear ceart cónaithe neamhspleách dá leanaí agus dá chéile sa Bhallstát óstach agus gur mian leis na baill teaghlaigh sin fanacht sa Bhallstát sin? Má tá, cad iad na himthosca nach mór a scrúdú, go háirithe i gcás amhail an cás atá i gceist sna himeachtaí seo, agus aird á tabhairt ar an staid teaghlaigh agus eacnamaíoch dá dtagraítear in Airteagal 28(1) [den Treoir Shaoránachta], arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7 [den Chairt] maidir le hurraim don saol príobháideach agus do shaol an teaghlaigh agus Airteagal 24(2) agus (3) den Chairt um chearta an linbh?’

19.      Chuir Rialtas na Fionlainne agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn faoi bhráid na Cúirte.

20.      Tionóladh éisteacht an 4 Feabhra 2026 inar chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, Rialtas na Fionlainne agus an Coimisiún argóint ó bhéal i láthair.

III. Anailís

21.      Chun dlí saoránachta an Aontais a chur i bhfeidhm i gceart, ní mór do bhreithiúna leibhéal áirithe scile a bheith acu i gcomhshaothair. Is léiriú soiléir é an cás seo ar an méid sin.

22.      Go bunúsach, tá dhá cheist éagsúla ach idirghaolmhara os comhair na cúirte a rinne an tarchur. Baineann an chéad cheist le cé acu, agus ar cén bonn, is féidir nó nach féidir le catagóirí éagsúla ball teaghlaigh (amhail céilí ar náisiúnaigh tríú tír (NTTanna) iad agus leanaí, ar saoránaigh den Aontas cuid acu agus ar NTTanna roinnt acu) ceart cónaithe a choinneáil i mBallstát óstach i gcás ina ndíorthaítear an ceart sin ón gceart atá ag oibrí ar saoránach den Aontas é cónaí sa Stát sin, cé go bhfuil ordú díbeartha eisithe ag na húdaráis inniúla idir an dá linn i gcoinne an duine sin mar gheall go raibh sé ina bhagairt don ord poiblí agus don tslándáil phoiblí (fiú mura bhfuil an t‑ordú díbeartha sin forghníomhaithe go fóill). Baineann an dara ceist le, má choinníonn na baill teaghlaigh sin a gceart cónaithe go deimhin, conas a dhéanann sé sin difear don chinneadh (nach bhfuil curtha chun feidhme go fóill) an duine sin a dhíbirt.

23.      Baineann an chéad dá cheist ón gcúirt a rinne an tarchur leis an gcéad saincheist a thuairiscítear thuas; déileálfaidh mé leo faoi Roinn A. Tabharfaidh mé aghaidh ansin ar an tríú ceist a tharchuirtear, a bhaineann leis an dara saincheist a thuairiscítear thuas, i Roinn B.

A.      An chéad cheist agus an dara ceist

24.      I bprionsabal, tá ceart cónaithe díorthaithe ag céilí NTT agus ag leanaí cleithiúnacha, de bhua chur i bhfeidhm comhcheangailte Airteagal 2(2) agus Airteagal 7(1)(d) agus (2) den Treoir Shaoránachta, i mBallstát ina bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag saoránach den Aontas ar bhonn na Treorach céanna sin.

25.      Tar éis 5 bliana de chónaí dleathach i mBallstát óstach mar bhall teaghlaigh, gan beann ar a náisiúntacht, faigheann na daoine sin ceart buanchónaithe neamhspleách (Airteagal 16(1) agus (2) den Treoir Shaoránachta). Mar sin féin, is cosúil, sa chás seo, go raibh cónaí ar an saoránach den Aontas, óna bhfaigheann na baill teaghlaigh a gceart cónaithe, san Fhionlainn ar feadh níos lú ná 5 bliana sular glacadh cinneadh é a dhíbirt. (4) Dá bhrí sin, níl ceart buanchónaithe acu – mar sin féin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé é sin a fhíorú.

26.      Dá bhrí sin, is gá a mheas an féidir leis na baill teaghlaigh sin ceart cónaithe a éileamh ar bhunús dlí eile.

27.      I ndáil leis sin, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhféadfadh dhá bhunús dlí a bheith ann ar a bhféadfaí ceart cónaithe cuid de na leanaí atá i gceist ar a laghad a bhunú, rud a d’fhéadfadh ceart díorthaithe a máthar agus a siblíní eile a spreagadh ansin: Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta agus Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe.

28.      Ós rud é go bhfuil cásdlí ann cheana lena ndeimhnítear go dtugtar ceart cónaithe le hAirteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe do leanbh a bhfuil sé ar intinn aige leanúint ar aghaidh leis an scolaíocht sa Bhallstát óstach, cuirfidh mé tús le m’anailís leis an bhforáil sin mar a chuirtear i bhfeidhm í maidir leis an staid reatha (1).

29.      Os a choinne sin, níor léirigh an Chúirt Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta go fóill. Faoi fhoroinn 2 den Tuairim seo, molfaidh mé don Chúirt an fhoráil sin a léiriú mar fhoráil a d’fhéadfadh a bheith ábhartha freisin sa chás seo.

1.      Ceart cónaithe bunaithe ar Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe

30.      Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe a léiriú sa chaoi go bhfuil leanaí saoránaigh den Aontas atá cláraithe i mbunscoil sa Bhallstát óstach, a dtuismitheoir a bhfuil coimeád iarbhír na leanaí sin aige, chomh maith lena siblíní atá ag freastal ar ionad cúraim lae, fós faoi réir ceart cónaithe go dtí go gcuirfidh na leanaí a gcuid staidéir i gcrích, fiú má tá an saoránach den Aontas ónar díorthaíodh a cheart cónaithe ar dtús faoi réir ordú díbeartha ón mBallstát óstach.

31.      A mhéid a bhaineann le mionaoisigh, chinn an Chúirt go bhféadfadh Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe ceart cónaithe neamhspleách a thabhairt do leanaí iar-oibrí taistil de chuid an Aontais. (5)

32.      Sa bhreithiúnas in Jobcenter Krefeld, chinn an Chúirt go bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag leanaí iar-oibrí imircigh ar saoránach den Aontas é atá tar éis tús a chur lena scolaíocht sa Bhallstát óstach, ar bhonn an chirt chun cóir chomhionann a fháil maidir le rochtain ar oideachas, más mian leo oideachas ginearálta a shaothrú sa Bhallstát óstach. (6)

33.      Cad a chiallaíonn sé sin chun críocha an cháis seo?

34.      Leanann sé ón ordú tarchuir go bhfreastalaíonn C, D agus E ar bhunscoil san Fhionlainn.

35.      Ós rud é gur bhog a n‑athair go dtí an Fhionlainn ar dtús mar oibrí, tá siad i dteideal, ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe arna léiriú ag an gCúirt, fanacht san Fhionlainn fad atá siad cláraithe in oideachas ginearálta. Tá a gceart cónaithe neamhspleách ar stádas a n‑athar mar oibrí nó ar a chónaí leanúnach san Fhionlainn. (7)

36.      Faigheann a máthair, B, mar chaomhnóir agus príomhchúramóir C, D agus E, ceart cónaithe óna gceart neamhspleách chun cónaí san Fhionlainn. (8)

37.      Fágann sé sin F agus G, atá in aois réamhscoile.

38.      Luaitear sa leagan Béarla den  bhreithiúnas in Jobcenter Krefeld go bhfuil ceart cónaithe ann ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe ‘i gcás inar mian leis an leanbh sin freastal ar chúrsaí oideachais ghinearálta sa Bhallstát sin’. (9) Mar sin féin, úsáideann an leagan Fraincise, agus roinnt leaganacha teanga eile, an téarma ‘chun leanúint leis an oideachas’. (10) Go deimhin, bhí an staid sa chás sin go raibh na leanaí atá i gceist ag freastal ar chúrsaí oideachais ghinearálta cheana féin agus gur mhian leo leanúint de bheith ag déanamh amhlaidh.

39.      Mar sin féin, sa chás seo, measann an Coimisiún go bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag F agus G toisc go bhfreastalaíonn siad ar ionad cúraim lae. De réir na hinstitiúide sin, d’fhéadfadh leanaí atá fós i saoráidí cúraim lae, nó atá níos óige fiú, freastal ar scoil amach anseo, rud a chiallaíonn gur gá go mbeadh ceart fanachta sa Bhallstát óstach, is é sin ceart cónaithe faoi láthair, i gceist lena gceart chun oideachas a fháil amach anseo.

40.      Os a choinne sin, tá Rialtas na Fionlainne den tuairim nach bhfuil ceart chun oideachais amach anseo i gceist le hAirteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, óna bhféadfaí ceart cónaithe a dhíorthú do gach leanbh a bhfuil cónaí air nó uirthi ar chríoch Bhallstáit.

41.      Chun a fháil amach an bhfuil Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe le forléiriú mar Airteagal lena ndeonaítear cearta cónaithe neamhspleácha do F agus G cé nár thosaigh siad ag freastal ar scoil san Fhionlainn go fóill, is fiú a mheabhrú gur cosúil go n‑eascraíonn ceart neamhspleách mionaoiseach leanúint de bheith ina gcónaí sa Bhallstát óstach as an mbreithniú gur cheart go mbeadh leanaí oibrithe taistil in ann an t‑oideachas a thosaigh siad a chríochnú go rathúil. (11)

42.      Dá bhrí sin, aontaím le Rialtas na Fionlainne nach féidir Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe a léamh mar Airteagal lena ndeonaítear ceart chun oideachais; ní thugann sé ach teidlíocht do leanaí a thosaigh ag scolaíocht sa Bhallstát óstach cheana féin leanúint ar aghaidh ag déanamh amhlaidh fiú má chailleann a dtuismitheoir an ceart cónaithe neamhspleách a bhí aige nó aici roimhe sin mar oibrí ar saoránach den Aontas é nó í.

43.      Dá bhrí sin, ós rud é gur daltaí réamhscoile iad F agus G, is cosúil nach bhfuil ceart cónaithe neamhspleách acu san Fhionlainn ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe. Ba cheart a mheabhrú, mar a tharlaíonn sé, gur faoi gach Ballstát atá sé a chinneadh cathain a chuirfear tús leis an oideachas ginearálta éigeantach. (12) I ndáil leis sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fháil amach, ar bhonn dhlí na Fionlainne, an ionann freastal ar ionad cúraim lae agus tús oideachais fhoirmiúil, agus dá bhrí sin an bhfuil F agus G i dteideal ceart cónaithe ar an mbonn sin.

44.      Fiú mura bhfuil ceart cónaithe ag F agus G ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, ní chiallaíonn sé sin nach féidir leo ceart cónaithe a dhíorthú ar bhonn éigin eile, neamhspleách ar a n‑urraitheoir bunaidh.

45.      I ndáil leis sin, is féidir liom aontú leis an gCoimisiún, dá gcuirfí iallach ar F agus G an Fhionlainn a fhágáil, go mbeadh ar B imeacht freisin, rud a d’fhágfadh, mar éifeacht na ndúradán, go mbeadh ar C, D agus E imeacht. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh an ceart atá ag F agus G fanacht san Fhionlainn a bheith díorthaithe ón gceart atá ag C, D agus E, a chumhdaítear le dlí an Aontais, fanacht sa Bhallstát sin.

46.      Aon mheastóireacht ar chearta leanaí a eascraíonn as dlí an Aontais, ní mór di brath ar mheasúnú cuimsitheach cás ar chás ar leibhéal spleáchais na leanaí ar a dtuismitheoir a bhfuil ceart cónaithe aige i mBallstát ar bhonn dhlí an Aontais. (13) Ní mór tús áite a thabhairt sa mheastóireacht sin do leas an linbh agus dá cheart nó dá ceart chun saol an teaghlaigh (Airteagail 24 agus 7 den Chairt faoi seach), agus aird ar leith á tabhairt ar aois, forbairt agus naisc mhothúchánacha an linbh leis an tuismitheoir sin, chomh maith leis na rioscaí síceolaíocha a bhaineann le scaradh. (14)

47.      I ndáil leis sin, féadfar comparáid a dhéanamh leis an mbreithiúnas in Subdelegación del Gobierno en Toledo (Cónaí baill teaghlaigh – Acmhainní neamhleora). (15)

48.      Bhain an cás sin ar an gcaoi chéanna le tuismitheoir NTT ag a bhfuil leanbh mionaoiseach de chuid an Aontais agus leanbh NTT eile. Sa bhreithiúnas sin, d’admhaigh an Chúirt gur dócha go gcuirfí iallach ar mháthair an linbh sin imeacht dá ndiúltófaí cead cónaithe a dheonú do mhionaoiseach NTT, agus, dá bhrí sin, go gcuirfí iallach ar a leanbh eile, ar saoránach den Aontas é, athlonnú freisin.

49.      Sna príomhimeachtaí, tá breithnithe den sórt sin fíor freisin maidir le G (ar NTT é), F (ar saoránach den Aontas é) agus a máthair B (ar NTT í freisin).

50.      Thairis sin, ba cheart a mheabhrú gur dhearbhaigh an Chúirt go comhsheasmhach gurb ann do na cearta a eascraíonn go díreach as Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe go neamhspleách ar na coinníollacha agus ar na teorainneacha a leagtar amach sa Treoir Shaoránachta. (16) Tá sé sin chomh fíor céanna, i mo thuairimse, maidir leis na cearta díorthaithe a eascraíonn go díreach nó go hindíreach as an bhforáil chéanna sin, arna léamh i gcomhar leis an gCairt.

51.      Dá bhrí sin, mar fhocal scoir, tá ceart cónaithe neamhspleách ag C, D agus E bunaithe ar Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe atá bunaithe ar a gclárú i saoráid oideachais sa Bhallstát óstach. Mar phríomhchúramóir dóibh, tá B i dteideal ceart cónaithe díorthaithe ar feadh a scolaíochta. Ní mór go mbainfidh F agus G tairbhe chéanna as ceart cónaithe díorthaithe chun a chur ar chumas C, D agus E leas a bhaint as a gceart cónaithe.

2.      Ceart cónaithe bunaithe ar Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta

52.      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhféadfaí ceart cónaithe leanaí agus a máthar a bhunú ar Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta. Ós rud é go bhfuil sé suite agam cheana féin go bhféadfadh cearta den sórt sin a bheith bunaithe go díreach nó go hindíreach ar Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, ní gá an cheist sin a fhreagairt chun a chur ar chumas na cúirte a rinne an tarchur an cás atá ar feitheamh os a comhair a réiteach. Mar sin féin, mar a cuireadh an cheist, tabharfaidh mé mo thuairim don Chúirt.

53.      Mar mheabhrúchán, foráiltear le hAirteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta:

‘Ní bheidh i gceist le himeacht shaoránach an Aontais ón mBallstát óstach ná lena bhás ceart cónaithe a leanaí a chailleadh ná ceart cónaithe an tuismitheora a bhfuil coimeád iarbhír na leanaí aige, gan beann ar náisiúntacht, má tá cónaí ar na leanaí sa Bhallstát óstach agus má tá siad cláraithe i bhforas oideachais, chun staidéar a dhéanamh ann, go dtí go mbeidh a gcuid staidéir críochnaithe acu.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

54.      Áitíonn A agus eile go bhfuil feidhm ag Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí. Tá an Coimisiún den tuairim, ós rud é nár imigh A ón bhFionlainn, nach bhfuil feidhm ag an bhforáil sin. Measann Rialtas na Fionlainne, áfach, nach gcuirtear bac le himthoisc den sórt sin ar chur i bhfeidhm Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta sa chás seo.

55.      Baineann Airteagal 12 den Treoir Shaoránachta leis an gceart cónaithe a bheith á choinneáil ag baill teaghlaigh i gcás bhás nó imeacht an tsaoránaigh den Aontas óna ndíorthaítear a gceart cónaithe. Amhail Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, déantar foráil le hAirteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta maidir le leanúint de cheart cónaithe leanaí a bhfuil tús curtha acu cheana lena n‑oideachas sa Bhallstát óstach, chun a chur ar a gcumas na staidéir sin a chur i gcrích. Tá feidhm ag an bhforáil sin maidir le leanaí gan beann ar a náisiúntacht.

56.      Mar sin féin, murab ionann agus Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, a bhfuil feidhm aige gan beann ar cé acu a d’fhág nó nár fhág an t‑iaroibrí an Ballstát óstach, ní bheidh feidhm ag Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta ach amháin nuair a imíonn an duine a bhí ina fhoinse bhunaidh de cheart cónaithe na leanaí ón mBallstát óstach nó nuair a fhaigheann sé bás.

57.      Mar mheabhrúchán, níl an cinneadh A a bhaint críochnaitheach ná forfheidhmithe. Ina ionad sin, tá sé faoi réir achomharc leanúnach, ar lena linn a chuir an chúirt a rinne an tarchur forfheidhmiú an chinnidh sin ar fionraí go dtí go ndéanfaidh an Chúirt réamhrialú.

58.      Dar liomsa, ní gá go gciallaíonn foclaíocht Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta nach mór an t‑ordú díbeartha a fhorghníomhú chun go dtiocfaidh ceart uathrialach leanaí oideachas a fháil chun cinn. Mar sin féin, ní mór d’imeacht an tuismitheora – cibé acu a tharla sé cheana féin nó atá sé fós le teacht – a bheith cinnte. Dá bhrí sin, i mo thuairimse, tá feidhm ag an bhforáil sin nuair a thagann ordú díbeartha chun bheith críochnaitheach, fiú mura bhfuil sé forfheidhmithe go fóill, murach sin chaillfí a effet utile.

59.      Mar sin féin, ní hamhlaidh atá sna príomhimeachtaí, toisc go ndearnadh achomharc i gcoinne an chinnidh díbeartha, agus nach ann d’aon chinnteacht imeachta.

60.      Sa chiall sin, ní mór an chéad cheist a tharchuirtear a fhreagairt sa chaoi nach mór Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm aige ach amháin nuair a fhorghníomhaítear an cinneadh an t‑urraitheoir a dhíbirt nó nuair atá sé críochnaitheach ar a laghad.

61.      Mar sin féin, in imthosca an cháis seo agus chun freagra sásúil a thabhairt ar an tríú ceist ón gcúirt a rinne an tarchur, is gá breithniú a dhéanamh ar chás ina bhfuil sé d’oibleagáid ar an urraitheoir an Ballstát óstach a fhágáil ach ina gcoinneodh a leanaí, atá cláraithe ar chlár oideachais, a gceart cónaithe sa Stát sin mar sin féin.

62.      Cé nach bhfuil an stair reachtach atá taobh thiar d’Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta go hiomlán úsáideach, tugtar le fios ina fhoclaíocht gurb é is aidhm di cosaint a thabhairt do cheart leanaí oideachas a fháil sa timpeallacht inar chuir siad tús leis cheana féin. (17) Dá bhrí sin, ba cheart cuspóir na forála sin a thuiscint ar an mbealach céanna le cuspóir Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, arna léiriú ag an gCúirt.

63.      Mar achoimre, féadfaidh leanaí iar-oibrí imircigh ceart cónaithe neamhspleách a fháil sa Bhallstát óstach má tá siad cláraithe i gclár oideachais agus fad a shaothraíonn siad a n‑oideachas. Más oibrí imirceach ar saoránach den Aontas é an t‑urraitheoir bunaidh dá gceart cónaithe, is féidir leis na leanaí ceart cónaithe neamhspleách a dhíorthú sa Bhallstát óstach ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe nó Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta.

64.      Is í an cheist eile arna cur ag an gcúirt a rinne an tarchur ná an ndéanann an fíoras go n‑ordaítear d’urraitheoir bunaidh ceart cónaithe an Ballstát óstach a fhágáil, toisc go meastar é nó í a bheith ina bhagairt nó ina bagairt ar an mbeartas poiblí nó ar an tslándáil phoiblí, difear do cheart na mball teaghlaigh fanacht sa Stát sin.

3.      Éifeacht ar bhaill teaghlaigh maidir le srian a chur ar cheart cónaithe an urraitheora ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí

65.      Maidir le rialacha dhlí an Aontais a bhaineann leis na teorainneacha ar chearta shaoránaigh an Aontais agus a mbaill teaghlaigh teacht isteach agus fanacht i gcríoch Bhallstáit ar fhorais an bheartais phoiblí nó na sábháilteachta poiblí, tá siad bunaithe ar bhearta sriantacha den sórt sin a indibhidiúlú.

66.      Tionscnaíodh an prionsabal sin i dTreoir 64/221/CEE, (18) agus go háirithe Airteagal 3(1) di, lena bhforáiltear ‘go mbeidh bearta arna nglacadh ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí bunaithe go heisiach ar iompar pearsanta an duine lena mbaineann.’ (19) Dheimhnigh an Chúirt seasamh ar bhonn prionsabail den sórt sin roimhe seo. (20)

67.      Cuireadh an Treoir Shaoránachta in ionad Threoir 64/221 agus tá foráil chomhchosúil in Airteagal 27(2) di. Níor tháinig aon athrú ar léiriú na Cúirte ar an bhforáil sin. (21)

68.      Tugtar le tuiscint leis an gceanglas beart lena gcuirtear srian ar cheart cónaithe duine a bhunú ar iompar aonair an duine sin, i bprionsabal, nach féidir le hiompar pearsanta a n‑athar agus/nó a gcéile difear a dhéanamh do cheart cónaithe na mball teaghlaigh.

69.      Leanann sé ón méid thuas go bhfuil ceart cónaithe san Fhionlainn fós ag leanaí atá ag freastal ar scoil, ag a máthair a chuireann cúram príomhúil ar fáil, chomh maith lena siblíní atá ag freastal ar ionad cúraim lae (bíodh siad neamhspleách nó díorthaithe) ar bhonn Airteagal 10 den Rialachán maidir le hOibrithe, arna léamh in éineacht le hAirteagail 7 agus 24 den Chairt, fiú má bhí an t‑urraitheoir faoi réir ordú díbeartha ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí, ós rud é nach bhfuil iompar pearsanta na mball teaghlaigh sin faoi réir ábhair imní cosúil le hiompar a n‑urraitheora bunaidh.

B.      An tríú ceist

70.      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá athbhreithniú a dhéanamh ar dhíbhirt athar, de bhun Airteagal 28(1) den Treoir Shaoránachta, arna léamh i gcomhar le hAirteagail 7 agus 24 den Chairt, chun a chur san áireamh gur mian lena chéile agus lena leanaí fanacht sa Bhallstát óstach ar bhonn a gceart cónaithe neamhspleách nó díorthaithe, a tháinig chun bheith neamhspleách ar urraíocht bhunaidh an athar ar a gceart fanacht sa Stát sin.

71.      Faoi Airteagal 28(1) agus (2) den Treoir Shaoránachta, sula ndéanfaidh údaráis inniúla an Bhallstáit óstaigh cinneadh díbeartha ar fhorais an bheartais phoiblí nó na slándála poiblí, ní mór dóibh meastóireacht a dhéanamh ar staid phearsanta an duine atá i gceist (amhail a staid sláinte, teaghlaigh nó airgeadais) agus lena naisc le, agus a leibhéal lánpháirtíochta i, sochaí an Bhallstáit óstaigh, chomh maith lena naisc lena thír thionscnaimh nó a tír thionscnaimh.

72.      Ní mór aon chinneadh duine aonair a dhíbirt a bheith comhréireach; (22) is éard atá i gceist leis sin, ar thaobh amháin, an bhagairt a bhaineann le hiompar pearsanta an tsaoránaigh atá i gceist ar leasanna bunúsacha na sochaí óstaí a chur i gcomparáid, ar an taobh eile, le cosaint chearta shaoránaigh an Aontais agus a mbaill teaghlaigh faoin Rialachán maidir le hOibrithe, faoin Treoir Shaoránachta agus faoin gCairt.

73.      Mar a d’aontaigh Rialtas na Fionlainne ag an éisteacht, ní mór d’aon bheart lena gcuirtear srian ar shaorghluaiseacht an ceart bunúsach chun saoil phríobháidigh agus chun saoil teaghlaigh faoi Airteagal 7 den Chairt a urramú, chomh maith le leas an linbh, mar a chosnaítear le hAirteagal 24(2) di. (23) Is ionann duine aonair a eisiamh ó Bhallstát ina bhfuil cónaí ar a theaghlach agus cur isteach díreach ar na cearta sin. Ina theannta sin, d’admhaigh an Chúirt cheana féin nach mór leas an linbh a bheith ar na dálaí is tábhachtaí atá le cur san áireamh. (24)

74.      Dar liomsa, ciallaíonn sé sin go raibh sé d’oibleagáid ar an údarás inimirce cearta cónaithe na leanaí agus an chéile araon, chomh maith le hAirteagail 7 agus 24 den Chairt, a chur san áireamh agus an cinneadh bunaidh á dhéanamh aige A a dhíbirt.

75.      Mar sin féin, mura ndearna an t‑údarás sin measúnú den sórt sin, ní mór athmheasúnú a dhéanamh ar a chinneadh a luaithe ba léir go bhfuil sé de cheart ag baill teaghlaigh an duine ar glacadh ordú díbeartha ina choinne fanacht san Fhionlainn, agus gur mian leo an ceart sin a fheidhmiú.

76.      Freagraíonn sé sin an chéad chuid den tríú ceist ón gcúirt a rinne an tarchur: ní mór Airteagal 28(1) den Treoir Shaoránachta a léiriú sa chaoi nach mór athscrúdú a dhéanamh ar na coinníollacha don ordú díbeartha a eisítear i gcoinne saoránach den Aontas má aithnítear go bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag a leanaí agus ag a chéile sa Bhallstát óstach tar éis an t‑ordú sin a eisiúint agus i gcás inar mian leis na baill teaghlaigh sin fanacht sa Bhallstát sin.

77.      Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur freisin cé na himthosca sonracha nach mór a scrúdú i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí.

78.      Ar an gcéad dul síos, is cásdlí socair é, agus measúnú á dhéanamh an méid cleithiúnais atá ar an duine lena mbaineann, nach mór d’údaráis chinnteoireachta náisiúnta meastóireacht chuimsitheach a dhéanamh ar na himthosca sonracha uile i ngach cás aonair. (25) Agus leas an linbh á mheas mar ghné de chinneadh duine dá thuismitheoirí a dhíbirt, ní mór do na húdaráis aois an linbh, a fhorbairt fhisiceach agus mhothúchánach, méid naisc mhothúchánacha an linbh le tuismitheoir agus na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis an leanbh a scaradh ón tuismitheoir sin dá gcothromaíocht a chur san áireamh. (26)

79.      Chun an measúnú sin a dhéanamh, ní mór do na húdaráis breithniú a dhéanamh ar an tionchar a bheadh ag deireadh a chur le haontacht an teaghlaigh agus ar chumas na leanaí teagmháil a choinneáil leis an mbeirt tuismitheoirí. I ndáil leis sin, féadfar machnamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht go n‑aistreoidh an teaghlach ar fad go (Ball)stát eile, agus sa chás sin ní mór do na húdaráis chinntitheacha leibhéal lánpháirtithe na leanaí san Fhionlainn a chur san áireamh.

80.      Os comhair na cúirte náisiúnta, áitíonn A agus páirtithe eile, chun aontacht teaghlaigh a choinneáil, go bhféadfadh sé go mbeadh orthu bogadh go dtí an Mholdóiv ós rud é nach bhfuil náisiúntacht Rómánach ag gach ceann acu. (27)

81.      I ndáil leis sin, d’fhéadfadh cásdlí Ruiz Zambrano a bheith ábhartha. (28) Fiú má bhain an breithiúnas sa chás sin féin le mionaoiseach neamh-shoghluaiste ar saoránach den Aontas é, tá an cásdlí sin i gcoinne, go ginearálta, saoránaigh den Aontas a aistriú ó chríoch na mBallstát. Ós rud é gur saoránach den Aontas é F, dá gcuirfí iallach ar an teaghlach bogadh go dtí an Mholdóiv, bheadh iarmhairtí ann a bheadh contrártha do chásdlí Ruiz Zambrano.

82.      Dá bhrí sin, ní mór do na húdaráis náisiúnta sna príomhimeachtaí a mheas an féidir leis an teaghlach leanúint de bheith ina gcónaí le chéile sa Rómáin. Níor cheart an measúnú sin a bheith bunaithe ar thoimhde theoiriciúil amháin, ach ní mór é a bheith mar thoradh ar scrúdú nithiúil ar staid gach ball teaghlaigh. (29)

83.      Ar an taobh eile den chothromaíocht, toisc ba cheart do na húdaráis a chur san áireamh is ea tromchúis na gcionta a rinne an duine lena mbaineann an t‑ordú díbeartha. Mar a luaigh Rialtas na Fionlainne ag an éisteacht, agus measúnú á dhéanamh ar chomhréireacht an bhirt chun an t‑athair a aistriú, is toisc shuntasach í cineál thromchúiseach an chiona/na gcionta is bonn leis an ordú díbeartha atá faoi chonspóid. I gcás nach bhfuil an cion nó an t‑iompar chomh tromchúiseach céanna, féadfar béim níos mó a leagan ar aontacht teaghlaigh a chaomhnú, a bhféadfadh tosaíocht a bheith aige fiú, i gcásanna áirithe, ar an ngá atá le baint.

84.      I ndáil leis sin, foráiltear leis an Treoir Shaoránachta do dhá chaighdeán éagsúla nach mór do na Ballstáit a urramú agus cinneadh á dhéanamh acu maidir le bearta a ghlacadh chun teorainn a chur leis an gceart atá ag daoine dul isteach ar an gcríoch nó fanacht inti. Má bhí cónaí ar dhuine sa Bhallstát óstach ar feadh níos lú ná 5 bliana, féadfar beart den sórt sin a ghlacadh mar gheall ar iompar atá contrártha leis an mbeartas poiblí, leis an tslándáil phoiblí nó leis an tsláinte phoiblí (Airteagal 27(1) den Treoir Shaoránachta). Mar sin féin, ní féidir díbirt cónaitheoirí fadtéarmacha a chinneadh ach amháin ar fhorais thromchúiseacha beartais phoiblí nó slándála poiblí (Airteagal 28(2) den Treoir Shaoránachta). Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú an dtagann an chéad iarratasóir sna príomhimeachtaí faoin gcéad chatagóir nó faoin dara catagóir.

85.      Chun go mbeidh sé uileghabhálach, mar a pléadh ag an éisteacht, ní mór a chur in iúl go luaitear in Airteagal 33(2) den Treoir Shaoránachta, má fhorfheidhmítear ordú díbeartha níos mó ná 2 bhliain tar éis é a eisiúint, ní mór don Ballstát a sheiceáil go bhfuil an duine aonair lena mbaineann ina bhagairt faoi láthair agus i ndáiríre ar an mbeartas poiblí nó ar an tslándáil phoiblí agus ní mór dó measúnú a dhéanamh i dtaobh ar tháinig aon athrú ábhartha ar na himthosca ó eisíodh an t‑ordú díbeartha.

86.      Dá bhrí sin, fiú más rud é, sna himeachtaí achomhairc, go seasfadh an chúirt a rinne an tarchur le cinneadh bunaidh Sheirbhís Inimirce na Fionlainne, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le measúnú nua ar bhonn na n‑imthosca atá i réim le hAirteagal 33(2) den Treoir Shaoránachta.

87.      Dá bhrí sin, sula ndéanfaidh siad cinneadh duine a dhíbirt óna Bhallstát, ní mór do na húdaráis chinntitheacha measúnú a dhéanamh, ar bhealach comhréireach agus cothrom, ar leasanna an teaghlaigh lena mbaineann ina iomláine agus ar leas na leanaí, ar thaobh amháin agus ar leasanna na sochaí óstaí, ar an taobh eile. Maidir leis an gcéad cheann, ní mór do na húdaráis measúnú a dhéanamh ar imthosca teaghlaigh an duine sin, ar na cúiseanna le haontacht an teaghlaigh a choinneáil, ar an bhféidearthacht aontacht an teaghlaigh a choinneáil i dtír eile, ar leas na leanaí, lena n‑áirítear, i gcás inarb infheidhme, mianta an chéile agus na leanaí fanacht sa Bhallstát óstach ina bhfuil ceart cónaithe acu atá neamhspleách ar an duine atá i gceist. Maidir leis an dara ceann, ní mór do na húdaráis tromchúis na gcionta, fad cónaithe an duine sa Bhallstát óstach chomh maith lena naisc chultúrtha agus shóisialta leis an Stát sin a chur san áireamh i gcomparáid leis na naisc atá ag an duine sin lena thír thionscnamh nó a tír thionscnamh.

IV.    Conclúid

88.      I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt na ceisteanna a tharchuir an Korkein hallinto-oikeus (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Fhionlainn) le haghaidh réamhrialú mar seo a leanas:

(1)       Maidir le hAirteagal 12(3) de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag daoine dá dteaghlaigh chun gluaiseacht agus cónaí a dhéanamh faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CÉ

ní mór léiriú a dhéanamh amhail nach bhfuil feidhm aige ach amháin nuair a fhorghníomhaítear an cinneadh an t‑urraitheoir a aistriú nó nuair atá sé críochnaitheach. Mar sin féin, agus cinneadh á dhéanamh maidir le duine aonair a dhíbirt nó gan é a dhíbirt, ba cheart do na húdaráis chinntitheacha a chur san áireamh go bhfaighidh na leanaí, atá cláraithe ar chlár oideachais sa Bhallstát óstach, ceart cónaithe neamhspleách sa Stát sin ar bhonn na forála sin a luaithe a thagann an t‑ordú díbeartha chun bheith críochnaitheach.

(2)       Maidir le hAirteagal 10 de Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2011 maidir le saorghluaiseacht oibrithe laistigh den Aontas, arna léamh in éineacht le hAirteagail 7 agus 24 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,

ní mór léiriú a dhéanamh amhail, i gcás saoránach den Aontas a raibh stádas oibrí aige roimhe sin agus a raibh a leanaí cláraithe i mbunscoil sa Bhallstát óstach, go bhfuil a gceart cónaithe fós ag na leanaí sin atá ag freastal ar scoil, ag a dtuismitheoir a bhfuil coimeád iarbhír acu orthu, chomh maith lena siblíní atá ag freastal ar ionad cúraim lae, go dtí go gcuirfidh na leanaí a gcuid staidéir i gcrích, fiú má bhí an tuismitheoir ar saoránach den Aontas é agus a raibh stádas oibrí aige roimhe sin faoi réir ordú ón údarás inimirce chun é nó í a dhíbirt ón mBallstát óstach ar an bhforas gur bagairt é nó í don bheartas poiblí nó don tslándáil phoiblí.

(3)       Maidir le hAirteagal 28(1) de Threoir 2004/38, arna léamh in éineacht le hAirteagail 7 agus 24 den Chairt um Chearta Bunúsacha,

ní mór léiriú a dhéanamh amhail nach mór na coinníollacha chun saoránach den Aontas a dhíbirt a athscrúdú má aithnítear go bhfuil ceart cónaithe neamhspleách ag a leanaí agus ag a chéile nó a céile sa Bhallstát óstach tar éis an t‑ordú díbeartha a eisiúint agus i gcás inar mian leis na baill teaghlaigh sin fanacht sa Bhallstát sin. Agus cinneadh á athscrúdú, ní mór do na húdaráis chinntitheacha nó don chúirt náisiúnta, ar bhealach comhréireach agus cothrom, leasanna an teaghlaigh lena mbaineann ina iomláine chomh maith le leas na leanaí, ar thaobh amháin, agus leasanna na sochaí óstaí, ar an taobh eile, a chur san áireamh. Maidir leis an gcéad cheann, ní mór do na húdaráis measúnú a dhéanamh ar imthosca teaghlaigh an duine sin, ar na cúiseanna le haontacht an teaghlaigh a choinneáil, ar an bhféidearthacht aontacht an teaghlaigh a choinneáil i dtír eile, ar leas na leanaí, lena n‑áirítear, i gcás inarb infheidhme, mianta an chéile agus na leanaí fanacht sa Bhallstát óstach ina bhfuil ceart cónaithe acu atá neamhspleách ar an duine atá i gceist. Maidir leis an dara ceann, ní mór do na húdaráis tromchúis na gcionta, fad cónaithe an duine sa Bhallstát óstach chomh maith lena naisc chultúrtha agus shóisialta leis an Stát sin a chur san áireamh i gcomparáid leis na naisc atá ag an duine sin lena thír thionscnaimh nó a tír thionscnaimh.

1      Bunteanga: an Béarla.

i      Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.

2      Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh chun gluaiseacht agus cónaí a dhéanamh faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO 2004 L 158, lch. 77, agus ceartúcháin IO 2004 L 229, lch. 35, IO 2005 L 197, lch. 34, agus IO 2007 L 204, lch. 28; ‘an Treoir Shaoránachta’).

3      Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2011 maidir le saoirse ghluaiseachta d’oibrithe laistigh den Aontas (IO 2011 L 141, lch. 1; ‘an Rialachán maidir le hOibrithe’).

4      I ndáil leis sin, dealraíonn sé, nuair a glacadh cinneadh an 22 Samhain 2022, go raibh A ina chónaí san Fhionlainn ar feadh thréimhse 4 bliana go leith, mar sin níor cháiligh sé don stádas buanchónaithe, ná níor cháiligh a bhaill teaghlaigh a tháinig isteach ann níos déanaí.

5      Féach, chuige sin, breithiúnais an 17 Meán Fómhair 2002, Baumbast agus R (C‑413/99, EU:C:2002:493, mír 63), agus an 6 Deireadh Fómhair 2020, Jobcenter Krefeld (C‑181/19, ‘an breithiúnas in Jobcenter Krefeld’, EU:C:2020:794, mír 35).

6      Féach, chuige sin, an breithiúnas in Jobcenter Krefeld, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear.

7      Féach, chuige sin, an breithiúnas in Jobcenter Krefeld, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear.

8      Féach, chuige sin, an breithiúnas in Jobcenter Krefeld, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear.

9      An breithiúnas in Jobcenter Krefeld, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear; béim curtha leis.

10      I bhFraincis: ‘lorsqu’il souhaite poursuivre des cours d’enseignement général dans cet État membre’; i nGearmáinis: ‘wenn es weiter am allgemeinen Unterricht in diesem Mitgliedstaat teilnehmen möchte’; sa Chróitis: ‘Kada ono želi nastaviti s općim obrazovanjem u toj državi članici’ nó in Iodáilis: ‘qualora intenda proseguire corsi di insegnamento generale in tale Stato membro’.

11      Féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Meán Fómhair 2002, Baumbast agus R (C‑413/99, EU:C:2002:493, mír 53). Chun réasúnaíocht chomhchosúil a fháil, féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Geelhoed in Baumbast agus R (C‑413/99, EU:C:2001:385, mír 62). Dála an scéil, léiríonn sé sin foclaíocht Airteagal 12(3) den Treoir Shaoránachta agus an hipitéis go bhfuil sé d’aidhm ag an bhforáil sin a chosaint.

12      Maidir le roinnt na n‑inniúlachtaí idir na Ballstáit agus an tAontas Eorpach i réimse an oideachais, féach mo Thuairimí in an Coimisiún v an Ungáir (Luachanna an Aontais Eorpaigh) (C‑769/22, EU:C:2025:408, mír 56) agus in an Coimisiún v an tSlóvaic (Idirdhealú eitneach i réimse an oideachais) (C‑799/23, EU:C:2025:621, mír 67), ina gcuirtear i dtábhacht nach bhfuil ach inniúlachtaí tacaíochta ag an Aontas Eorpach sa réimse sin. Chun dearbhú a fháil ar an seasamh sin, féach breithiúnas an 21 Aibreán 2026, an Coimisiún v an Ungáir (Luachanna an Aontais Eorpaigh) (C‑769/22, EU:C:2026:326, mír 272 agus an cásdlí dá dtagraítear).

13      Ristuccia, F., ‘Ties that bind and ties that compel: Dependency and the Ruiz Zambrano doctrine’, Common Market Law Review, 2023, 5, lgh. 1227-1268, go háirithe lch. 1252.

14      Féach, chuige sin, mo Thuairim in Safi (C‑147/24, EU:C:2025:650, míreanna 97 go 99 agus an cásdlí dá dtagraítear).

15      Breithiúnas an 5 Bealtaine 2022 (C‑451/19 agus C‑532/19, EU:C:2022:354).

16      Féach, chuige sin, an breithiúnas in Jobcenter Krefeld, mír 38. Ciallaíonn sé sin nach gá do B, C, D, E, F agus G na coinníollacha a leagtar amach leis an Rialachán maidir le hOibrithe agus leis an Treoir Shaoránachta a chomhlíonadh.

17      Mar sin féin, is féidir a aithint ó mheabhrán míniúcháin an Choimisiúin a ghabhann leis an togra le haghaidh na Treorach Saoránachta gurbh é cúram leanaí a chuaigh in oiriúint cheana féin don chóras oideachais sa Bhallstát óstach agus a bhféadfadh fadhbanna a bheith acu dul in oiriúint do chóras nua ba chúis leis an bhforáil sin; agus dá bhrí sin, is é is aidhm don fhoráil sin nach ngearrfar pionós ar leanaí den sórt sin toisc go bhfágann a dtuismitheoir, saoránach den Aontas, críoch an Bhallstáit óstaigh ar chúiseanna gairmiúla nó eile. Féach, chuige sin, an Coimisiún Eorpach, Meabhrán Míniúcháin a ghabhann leis an Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag daoine dá dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí a dhéanamh faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát (COM(2001) 257 final) (IO 2001 C 270 E, lch. 150); ar fáil ag https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52001PC0257

18      Treoir ón gComhairle an 25 Feabhra 1964 maidir le comhordú beart speisialta a bhaineann le gluaiseacht agus cónaí náisiúnach eachtrach, ar bearta iad a bhfuil údar cuí leo ar fhorais an bheartais phoiblí, na slándála poiblí nó na sláinte poiblí (IO, Eagrán Speisialta Béarla 1963-1964, lch. 117).

19      Béim curtha leis.

20      Féach, mar shampla, breithiúnais an 28 Deireadh Fómhair 1975, Rutili (36/75, EU:C:1975:137, mír 19), agus an 27 Deireadh Fómhair 1977, Bouchereau (30/77, EU:C:1977:172, mír 28).

21      Féach, le déanaí, mar shampla, breithiúnas an 13 Meitheamh 2024, Pedro Francisco (C‑62/23, EU:C:2024:502, mír 32).

22      Luaitear go soiléir an oibleagáid prionsabal na comhréireachta a urramú in Airteagal 27(2) den Treoir Shaoránachta, cé go n‑eascraíonn oibleagáid den sórt sin cheana féin ó Airteagal 52(1) den Chairt, lena gceanglaítear nach mór d’aon teorannú ar an gceart chun saorghluaiseachta prionsabal na comhréireachta a chomhlíonadh.

23      Féach, chuige sin, breithiúnais an 23 Samhain 2010, Tsakouridis (C‑145/09, EU:C:2010:708, mír 52), agus an 25 Samhain 2025, Wojewoda Mazowiecki (C‑713/23, EU:C:2025:917, mír 63 agus an cásdlí dá dtagraítear).

24      Féach, mar shampla, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, GN (Foras le haghaidh diúltú bunaithe ar leas an linbh) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, mír 41).

25      Féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Meán Fómhair 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, mír 85); an 5 Bealtaine 2022, Subdelegación del Gobierno en Toledo (Cónaí baill teaghlaigh – Acmhainní neamhleora) (C‑451/19 agus C‑532/19, EU:C:2022:354, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear); agus an 25 Aibreán 2024, NW agus PQ (Faisnéis rúnaicmithe) (C‑420/22 agus C‑528/22, EU:C:2024:344,  mír 77).

26      Féach, chuige sin, breithiúnas an 10 Bealtaine 2017, Chavez-Vilchez agus páirtithe eile (C‑133/15, EU:C:2017:354, mír 71). Féach freisin, inter alia,  breithiúnais an 8 Bealtaine 2018, K.A. agus páirtithe eile (Athaontú teaghlaigh sa Bheilg) (C‑82/16, EU:C:2018:308, mír 72); an 7 Meán Fómhair 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Cineál an chirt cónaithe faoi Airteagal 20 CFAE) (C‑624/20, EU:C:2022:639, míreanna 38 agus 39); agus an 22 Meitheamh 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Máthair linbh mhionaoisigh Ollannaigh de chuid na Téalainne) (C‑459/20, EU:C:2023:499, mír 48).

27      I ndáil leis sin, de réir mar is fearr is eol dom, más rud é, ar chúiseanna stairiúla, go bhfaigheann náisiúnaigh na Moldóive cóir speisialta ó thaobh eadóirseachta de sa Rómáin, níl aon phribhléid acu a mhéid a bhaineann le ceadanna cónaithe. Féach Airteagal 11(1) de Legea nr. 21/1991 a cetăţeniei române (Dlí Uimh. 21/1991 maidir le saoránacht na Rómáine), arna leasú go deireanach le Lege nr. 14/2025 (Dlí Uimh. 14/2025) an 12 Márta 2025.

28      Breithiúnas an 8 Márta 2011, Ruiz Zambrano (C‑34/09, EU:C:2011:124).

29      Féach, chuige sin, mo Thuairim in Safi (C-147/24, EU:C:2025:650, míreanna 81 go 84).