—

ní mór don Aontas prionsabal an réamhchúraim a ionchorprú ina chuid cinntí eacnamaíocha, sóisialta agus trádála chun éifeachtaí díobhálacha na dtionscal ar an tsláinte phoiblí a réamh-mheas;

—

molann CESE prionsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm ar bhealach spriocdhírithe, prionsabal a sheachnódh cur chuige gan idirdhealú nó cur chuige ginearálaithe i leith na n-earnálacha trádála uile. Ní héard is aidhm don obair stiogmatú a dhéanamh ar an gcreatlach ghnó ina hiomláine, ach iarrachtaí rialála a dhíriú ar thionscail a bhfuil tionchar cruthaithe, inbhuanaithe agus sistéamach ag a gcuid táirgí nó ag a gcuid cleachtas ar shláinte an phobail. Samplaí de sin: an tobac agus earraí gaolmhara (galtoitíní, nicitín sintéiseach); alcól agus biotáillí, trí bhíthin straitéisí margaíochta cultúrtha, mar shampla; bianna sárphróiseáilte ina bhfuil a lán salainn, siúcraí agus aigéad tras-sailleach; cuid de na hardáin dhigiteacha a chuireann an saol socair cois teallaigh, an bhréagaisnéis nó an róthomhaltas chun cinn; tionscail cheimiceacha, lotnaidicídí agus tuaslagóirí néarthocsaineacha (rud ar ar leagadh béim i gcás ghalar Parkinson);

—

ba cheart measúnú córasach ar an tionchar atá á imirt ar an tsláinte a chur i bhfeidhm sula gcuirfí beartais trádála an Aontais i bhfeidhm sna hearnálacha sin, agus aird ní b’fhearr a thabhairt ar mhaoiniú tionsclaíoch claonta.

—

molann CESE go dtabharfaí sainordú agus acmhainní breise do ECDC, eagras atá ag díriú faoi láthair ar ghalair theagmhálacha, chun faireachán sonrach ar dheitéarmanaint tráchtála na sláinte agus ar ghalair neamhtheagmhálacha a thabhairt san áireamh. D’áireofaí leis sin ról faireachlainne a mbeadh ar a cumas sonraí a bhailiú, treochtaí a anailísiú agus moltaí a dhéanamh maidir le beartais um chosc, rud a dhéanfaí i gcomhar le hArd-Stiúrthóireachtaí an Choimisiúin Eorpaigh. D’fhágfadh sin go bhféadfaí cosc galar neamhtheagmhálach a dhaingniú ar bhealach inbhuanaithe i Straitéis Sláinte na hEorpa, agus comhordú ní b’fhearr ar fhreagairtí fadtéarmacha á áirithiú san am céanna;

—

is cur chuige triarach atá á iarraidh ag CESE – maoirseacht fheabhsaithe, rialáil chomhdhlúite bunaithe ar mheasúnuithe neamhspleácha fachtóirí iomadúla, comhordú gealltanas náisiúnta – chun cosc éifeachtach, comhleanúnach agus athléimneach a áirithiú ar leibhéal an Aontais.

—

tugann CESE an togra ón gCoimisiún Eorpach dá aire. Is togra é le haghaidh chreat airgeadais ilbhliantúil 2028-2034. Díol sásaimh dó an cistiú sláinte dá bhforáiltear sa Chiste um Iomaíochas agus cruthú acmhainní dílse spriocdhírithe, amhail an cháin ar thobac, chun cabhrú le maoiniú na mbeartas um chosc. Mar sin féin, is oth le CESE nach bhfuil aon chlár sláinte tiomnaithe sa struchtúr a leagtar amach. Sin rud a d’fhéadfadh a fhágáil go mbeadh sofheictheacht agus soléiteacht na dtosaíochtaí sláinte san Eoraip lag. Tá sé ag iarraidh go mbeadh spás ar leith don tsláinte curtha san áireamh sna creataí náisiúnta agus réigiúnacha (pleananna comhpháirtíochta) a bheidh ann san am atá romhainn. Sin rud lena n-áirítear an cosc, an t-oideachas faoi chúrsaí sláinte agus tacaíocht do na córais sláinte.

—

is é a dhéantar sa gheilleagar sóisialta go gcuirtear samhlacha eacnamaíocha ar fáil a thacaíonn leis an leas coiteann agus ina gcomhtháthaítear na saincheisteanna sláinte ina n-iomláine, agus go ndéantar na samhlacha táirgthe agus tomhaltais a ailíniú le cuspóirí chun galair neamhtheagmhálacha a chosc agus a laghdú;

—

Ach an deimhniú Eorpach ‘Gnó a bhfuil freagracht na sláinte air’ a chruthú, d’fhéadfaí aitheantas agus tacaíocht a thabhairt do chuideachtaí a thugann gealltanais nithiúla: laghdú ar chur chun cinn na dtáirgí díobhálacha, tacaíocht do na feachtais um chosc, na dálaí oibre a fheabhsú mar aon trédhearcacht na n-earnálacha atá i gceist a fheabhsú. Mar sin féin, chun na héifeachtaí díobhálacha atá ag gabháil le deimhniú bréagach a sheachaint – éifeachtaí an tsnasa ghlais, cuir i gcás – níor mhór an lipéadú sin a bheith bunaithe ar chóras fíorúcháin a bheadh dian agus neamhspleách agus go mbeadh critéir dhiana agus athraitheacha i bhfeidhm.

—

ní mór don Aontas an comhrac i gcoinne dheitéarmanaint tráchtála na sláinte a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta, de réir mholtaí na n-eagraíochtaí domhanda maidir le galair neamhtheagmhálacha, agus a chuid beartas a ailíniú le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 3.4, rud a dhíríonn ar an mbás anabaí de dheasca galair neamhtheagmhálacha a laghdú.