AN COIMISIÚN EORPACH

An Bhruiséil,31.8.2022

COM(2022) 419 final

TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG AN gCOMHAIRLE

Tuarascáil 2016-2020 maidir le cur chun feidhme na scéime um chabhair náisiúnta fhadtéarmach le haghaidh na talmhaíochta i réigiúin thuaidh na Fionlainne agus na Sualainne de bhun Chinneadh C(2009)3067, arna leasú le Cinneadh C(2009)9122, Cinneadh C(2013)2809 agus Cinneadh C(2015)2790, agus le Cinneadh (AE) 2018/672 maidir leis an bhFionlainn agus le Cinneadh C(2010)6050 agus Cinneadh (AE) 2018/479 ón gCoimisiún maidir leis an tSualainn.

CLÁR

1.    RÉAMHRÁ    

2.    PRIONSABAIL GHINEARÁLTA NA CABHRACH NORDAÍ    

2.1.    Cuspóirí na Cabhrach    

2.2.    Údaruithe ón gCoimisiún    

2.3.    Réigiúin a chumhdaítear le cabhair    

2.4.    Gaol le táirgeadh    

3.    CABHAIR NORDACH SAN FHIONLAINN 2016-2020    

3.1.    Údaruithe a deonaíodh    

3.2.    Cabhair eisíoctha    

3.3.    Méideanna táirgeachta i réimse na Cabhrach Nordaí    

3.4.    Forbairt an gheilleagair talmhaíochta i réigiúin na Cabhrach Nordaí    

4.    CABHAIR NORDACH SA tSUALAINN 2016-2020    

4.1.    Údaruithe a deonaíodh    

4.2.    Cabhair eisíoctha    

4.3.    Méideanna táirgeachta sa limistéar Cabhrach    

4.4.    Forbairt an gheilleagair talmhaíochta sa réigiún Cabhrach    

5.    CONCLÚIDÍ    

5.1.    an Fhionlainn    

5.2.    an tSualainn    

1.    RÉAMHRÁ

De bhun Airteagal 142 d’Ionstraim Aontachais na hOstaire, na Fionlainne agus na Sualainne don Aontas Eorpach 1 , d’údaraigh an Coimisiún don Fhionlainn agus don tSualainn cabhair náisiúnta fhadtéarmach a dheonú don talmhaíocht sna réigiúin ó thuaidh, chun gníomhaíocht talmhaíochta a choinneáil ar bun. Tugtar an chabhair Nordach (‘an Chabhair’) ar an gcabhair sin.

Cuirtear an tuarascáil seo faoi bhráid na Comhairle i gcomhréir leis an gceanglas um thuairisciú atá in Airteagal 143(2) den Ionstraim Aontachais, i gcás ina leagtar síos é go ndéanfaidh an Coimisiún tuarascáil ar na húdaruithe a deonaíodh agus ar thorthaí na cabhrach arna deonú faoi na húdaruithe sin a chur faoi bhráid na Comhairle bliain tar éis an aontachais agus gach cúig bliana ina dhiaidh sin. Cuireadh isteach tuarascálacha roimhe seo in 1996, 2002 2 , 2007 3 , 2012 4 agus 2017 5 .

2.    PRIONSABAIL GHINEARÁLTA NA CABHRACH NORDAÍ

2.1.    Cuspóirí na Cabhrach

Deonaítear an Chabhair go háirithe chun táirgeadh príomhúil traidisiúnta agus próiseáil a oireann go nádúrtha do dhálaí aeráide na réigiún lena mbaineann a choinneáil ar bun, chun struchtúir a fheabhsú do tháirgeadh, do mhargú agus do phróiseáil táirgí talmhaíochta, chun diúscairt táirgí den sórt sin a éascú, agus chun a áirithiú go gcosnófar an comhshaol agus go gcaomhnófar an tuath.

2.2.    Údaruithe ón gCoimisiún

Údaraítear an chabhair le Cinneadh C(2009)3067, arna leasú le Cinneadh C(2009)9122, Cinneadh C(2013)2809 agus Cinneadh C(2015)2790, agus ina dhiaidh sin le Cinneadh (AE) 2018/672, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2016) 8419 don Fhionlainn agus le Cinneadh C(2010)6050 agus Cinneadh (AE) 2018/479, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622 don tSualainn. Rinneadh síneadh a chur leis an scéim don Fhionlainn le haghaidh 2022-2027 le Cinneadh (AE) 2021/2312 ón gCoimisiún, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2021) 8773, nach dtagann faoi oibleagáid tuairiscithe na tuarascála 5 bliana seo.

Socraítear na coinníollacha bunúsacha in Airteagal 142(3) den Ionstraim Aontachais; ba cheart méid iomlán na cabhrach a dheonófar a bheith leordhóthanach chun gníomhaíocht talmhaíochta a choinneáil ar bun sna limistéir thuaidh ach ní fhéadfaidh sé a bheith mar thoradh air go rachadh an tacaíocht fhoriomlán thar an leibhéal tacaíochta le linn tréimhse tagartha réamhaontachais, arna sainiú sna húdaruithe. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé nach mbeidh baint ag an gcabhair leis an táirgeadh a bheidh ann amach anseo ná nach dtiocfadh méadú ar an táirgeadh, i ndáil leis na leibhéil tagartha, mar a chinneann an Coimisiún.

2.3.    Réigiúin a chumhdaítear le cabhair

Sainmhínítear na réigiúin a chumhdaítear leis an scéim um Chabhair (Fíor 1) sna Cinntí faoi seach, tá siad suite lastuaidh den 62ú líne dhomhanleithid agus cuimsítear leo roinnt limistéir chóngaracha laisteas den líne dhomhanleithid a ndéanann dálaí inchomparáide aeráide difear dóibh, rud a fhágann go bhfuil sé an-deacair gníomhaíocht talmhaíochta a dhéanamh. Is iad na tosca a chuirtear san áireamh agus na limistéir á gcinneadh ná dlús íseal daonra (10 n-áitritheoir/km2 ar a mhéad), limistéar talmhaíochta a úsáidtear le haghaidh feirmeoireachta (UAA) mar chion den limistéar iomlán (<10 %), an limistéar talmhaíochta a úsáidtear chun barra atá ceaptha lena gcaitheamh ag an duine a shaothrú mar chion de UAA (≤ 20 %), agus bardais a bhfuil bardais eile thart timpeall orthu laistigh de na limistéir a luadh cheana (fiú i gcás nach gcomhlíonann siad na ceanglais chéanna).

San Fhionlainn, clúdaíonn an limistéar cabhrach a thuairiscítear sa tuarascáil seo 1 417 140 heicteár (ha) den limistéar talmhaíochta a úsáidtear le haghaidh feirmeoireachta (55.5 % de UAA iomlán) agus sa tSualainn 335 881 ha de UAA (11 % de UAA iomlán).

Fíor 1: Réimsí tacaíochta na Fionlainne (C1-C4) agus na Sualainne (1-3)

2.4.    Gaol le táirgeadh

Tá an Chabhair teoranta d’earnálacha talmhaíochta sonracha, mar a shainítear do gach Ballstát sa Chinneadh faoi seach.

Deonaítear an chabhair ar bhonn aonad táirgthe, bídís ina n-aonaid bheostoic (LU) nó ha, cé is moite de thacaíocht do bhainne agus d’iompar bainne, i gcás ina dtacaítear leis na cainníochtaí arna seachadadh agus arna n-iompar. Is ar bhonn ainmhí a thugtar cabhair na Fionlainne do réinfhianna.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh baint ag an gCabhair le táirgeadh amach anseo ná go dtiocfadh méadú ar an táirgeacht i ndáil le tréimhse thagartha. Leagtar síos tréimhsí tagartha sa Chinneadh faoi seach do gach Ballstát in aghaidh na hearnála.

3.    CABHAIR NORDACH SAN FHIONLAINN 2016-2020

3.1.    Údaruithe a deonaíodh

Le linn na tréimhse tuairiscithe, athraíodh na ceanglais um thuairisciú le haghaidh na n-údaruithe a deonaíodh chun an córas cabhrach a shimpliú. Tá faisnéis maidir le húdaruithe a deonaíodh le haghaidh na mblianta sa tréimhse tuairiscithe curtha ar fáil i gcomhréir leis na Cinntí faoi seach agus tá sí curtha i láthair i dTáblaí 1 agus 2 thíos.

Tábla 1: Cabhair a údaraíodh le linn 2016 i gcomhréir le Cinneadh C(2015) 2790

Tábla 2: Cabhair arna húdarú idir 2017–2020 i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2018/672, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2016) 8419

3.2.    Cabhair eisíoctha 

Cabhair Nordach

Sa tréimhse tuairiscithe, rinne an chabhair Nordach bhliantúil a eisíocadh san Fhionlainn na leibhéil uasta a leagtar síos sna Cinntí a urramú. D’fhan méideanna iomlána na cabhrach arna n-íoc amach seasmhach go leor i rith na tréimhse tuairiscithe. Simplíodh na catagóirí le haghaidh tuairisciú ar an gCabhair le linn na tréimhse tuairiscithe, agus comhfhreagraíonn formáidí na dtáblaí thíos do na ceanglais faoi seach.

Tábla 3: Cabhair Nordach a eisíocadh san Fhionlainn in 2016 (mEUR)

Tábla 4: Cabhair Nordach a eisíocadh san Fhionlainn in 2017-2020 (mEUR)

Tacaíocht iomlán i réimse na cabhrach Nordaí

Baineann talmhaíocht i réimsí tacaíochta na scéime Cabhrach tairbhe freisin as ionstraimí atá á maoiniú ag an Aontas. Tá tábhacht ar leith ag baint le tacaíocht do limistéir mhídheisiúla (Limistéar a bhfuil srianta nádúrtha iontu - ANC) agus do bhearta agra-chomhshaoil-aeráide (AECM) d’earnáil na talmhaíochta sna limistéir thacaíochta. Le Cinneadh (AE) 2018/672, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2016) 8419, socraíodh an t-uasleibhéal tacaíochta foriomláine sa limistéar Cabhrach ag EUR 1 118.9 milliún (leibhéal 1993). Léirítear i dTábla 3 gur urramaíodh an uasteorainn a leagadh síos sa Chinneadh leis an gcabhair a eisíocadh sa limistéar Cabhrach sna blianta 2016-2020.

Tábla 5: Achoimre ar an gcabhair bhliantúil iomlán a íocadh amach sa limistéar Cabhrach san Fhionlainn, lena n-áirítear cabhair ón Aontas (mEUR)

3.3.    Méideanna táirgeachta i réimse na Cabhrach Nordaí

Earnáil na déiríochta

Is é táirgeadh bainne an earnáil is suntasaí a fhaigheann tacaíocht ón scéim um Chabhair Nordach san Fhionlainn. Le linn na tréimhse tuairiscithe, táirgeadh thart ar 80 % de bhainne na Fionlainne sa limistéar Cabhrach, agus d’fhan sciar an táirgthe náisiúnta iomláin seasmhach go leor le linn na tréimhse tuairiscithe. Tá an táirgeadh comhchruinnithe i limistéar C2 (féach Fíor 1).

Le linn na tréimhse tuairiscithe, d’fhan méid an táirgthe bainne sa limistéar Cabhrach seasmhach. Lasmuigh de limistéar na Cabhrach Nordaí, tháinig laghdú 6 % ar tháirgeadh. Sa chomhthéacs sin, léiríonn cobhsaíocht na leibhéal táirgeachta sa limistéar Cabhrach gur chomhlíon an scéim Cabhrach a cuspóir chun gníomhaíocht talmhaíochta a choinneáil ar bun i réigiúin an tuaiscirt mar a leagtar amach sna Cinntí.

Athchogantaigh

Le linn na tréimhse tuairiscithe, tharla thart ar 81 % de tháirgeadh mairteola na Fionlainne i limistéar na cabhrach Nordaí. D’fhan an táirgeadh seasmhach le linn na tréimhse tuairiscithe, agus ní raibh ann ach luaineacht laistigh de chorrlach 2 %. I limistéar C2 (féach Fíor 1) bhí na méideanna táirgeachta ab airde tuairim is 60 % de tháirgeadh mairteola i limistéar na Cabhrach Nordaí. Léiríonn cobhsaíocht na leibhéal táirgeachta gur chomhlíon an Chabhair a cuspóir chun gníomhaíocht talmhaíochta a choinneáil ar bun sa limistéar Cabhrach mar a leagtar amach sna Cinntí.

Muca agus éanlaith chlóis

Ar bhonn náisiúnta, déantar thart ar leath de tháirgeadh feola muiceola i limistéar na Cabhrach Nordaí. Tháinig laghdú thart ar 6 % ar tháirgeadh idir 2016 agus 2020 sa limistéar Cabhrach. Mar sin féin, sa chuid eile den tír bhí an titim i dtáirgeadh beagán níos mó. Léiríonn an chodarsnacht sin an ról atá ag Cabhair Nordach maidir le táirgeadh talmhaíochta a choinneáil ar bun. Tá táirgeadh feola muiceola comhchruinnithe sa réigiún Cabhrach is faide ó dheas (C1, féach Fíor 1), agus tá beagán níos mó ná 70 % den táirgeadh ar fad sa limistéar Cabhrach ar siúl sa réigiún sin.

D’fhan táirgeadh éineola (lena n-áirítear gríoscóir agus turcaí) seasmhach go leor le linn na tréimhse tuairiscithe. Tá táirgeadh éanlaithe clóis comhchruinnithe i limistéar Cabhrach C1 (féach Fíor 1).

Gairneoireacht

Le linn na tréimhse tuairiscithe, d’fhan táirgeadh gairneoireachta seasmhach go leor, ós rud é gur luainigh an táirgeadh iomlán le corrlach de thart ar 3 %.

Agus tuairisciú á dhéanamh ar an ngairneoireacht, déantar idirdhealú idir sonraí le haghaidh réimsí faoi tháirgeadh gearrthéarmach (2-7 mí) i dtithe gloine agus táirgeadh fadtéarmach (7+ mí) i dtithe gloine. Léirítear athruithe níos suntasaí leis an anailís ar shonraí a idirdhealaítear ar an leibhéal seo.

Tháinig laghdú 7 % ar tháirgeadh gearrthéarmach gairneoireachta sa limistéar Cabhrach le linn na tréimhse tuairiscithe. Ar bhonn náisiúnta, tharla thart ar leath den táirgeadh gearrthéarmach gortóireachta sa limistéar Cabhrach, agus an táirgeadh comhchruinnithe i réigiún Cabhrach C1 (féach Fíor 1).

Tháinig méadú thart ar 5 % ar tháirgeadh fadtéarmach gairneoireachta sa limistéar Cabhrach le linn na tréimhse tuairiscithe. Tharla thart ar 59 % den táirgeadh náisiúnta fadtéarmach sa limistéar Cabhrach, agus tá an táirgeadh comhchruinnithe i réigiún Cabhrach C1 (féach Fíor 1).

Léiríonn na forbairtí i dtáirgeadh gairneoireachta gur chomhlíon an scéim Cabhrach a cuspóir chun táirgeadh talmhaíochta a choinneáil ar bun, toisc go raibh táirgeadh iomlán na dtithe gloine seasmhach go leor, d’ainneoin roinnt athruithe nach féidir a idirdhealú ach ar leibhéal níos scagtha anailíse.

Táirgeadh barr

Tá táirgeadh barr gránach agus biatais siúcra comhchruinnithe go príomha i réigiúin A agus B (féach Fíor 1), lasmuigh den limistéar Cabhrach. Níl sonraí maidir le leibhéil táirgthe barr a ndéantar idirdhealú maidir leo de réir réigiúin tacaíochta ar fáil. Mar sin féin, is féidir a chinneadh, de bharr na haeráide agus na ndálaí geografacha, go bhfuil leibhéil táirgthe barr i bhfad níos ísle i limistéar na Cabhrach i gcomparáid leis an gcuid theas den tír.

I gcodarsnacht leis sin, tá saothrú féir comhchruinnithe sna réigiúin thuaidh, mar is minic a shaothraítear féar i bhfeirmeacha eallaigh. I gcomparáid le táirgeadh barr, tá saothrú féar réasúnta níos saoire sa limistéar Cabhrach. Ar an leibhéal náisiúnta, déantar níos mó ná leath de na barra le haghaidh beatha ainmhithe a tháirgeadh i limistéar na Cabhrach, agus fástar an chuid is mó de phrátaí stáirse i réigiúin Chabhrach C1 agus C2 (féach Fíor 1).

Cabhair eile

Áirítear leis an scéim um Chabhair Nordach san Fhionlainn tacaíocht do réinfhianna in aghaidh an ainmhí. Urramaíodh an líon uasta tosca táirgthe incháilithe a leagtar síos sna Cinntí le linn na tréimhse tuairiscithe. Níl an chuid eile de na cabhracha eile nasctha go díreach le táirgeadh.

Conclúidí a bhaineann le méideanna táirgeachta

Mar fhocal scoir, cuidíonn Cúnamh Nordach le leibhéil táirgeachta chobhsaí a choinneáil ar bun i limistéar na cabhrach san Fhionlainn. Bhí táirgeacht iomlán na n-earnálacha a fhaigheann tacaíocht réasúnta seasmhach sa limistéar Cabhrach le linn na tréimhse tuairiscithe. Urramaíodh go héifeachtach an líon uasta tosca táirgthe incháilithe sna catagóirí táirgthe éagsúla le linn na tréimhse tuairiscithe.

3.4.    Forbairt an gheilleagair talmhaíochta i réigiúin na Cabhrach Nordaí

Sa tréimhse tuairiscithe, bhí thart ar 47 000 feirm san Fhionlainn, 58 % díobh sin sa limistéar Cabhrach. Is laghdú 8 % é an fíor sin ó bhonnlíne 2015. Sa tréimhse tuairiscithe, tháinig laghdú ar líon na bhfeirmeacha ar fud earnálacha agus réigiúin na Cabhrach. Bhí an fhorbairt beagán níos tapúla sna réigiúin Chabhair is faide ó dheas C1 agus C2P (féach Fíor 1) ná sa chuid eile de limistéar na Cabhrach.

Tháinig laghdú níos gasta ar líon na bhfeirmeacha bainne ná an ráta náisiúnta laghdaithe i líon na bhfeirmeacha. Fiú agus Cúnamh faighte, bhí an ráta laghdaithe i líon na bhfeirmeacha bainne i limistéar na Cabhrach agus sa chuid eile den tír cothrom a bheag nó a mhór: tháinig deireadh le gach ceathrú feirm bhainne le linn na tréimhse tuairiscithe. I réigiún Cabhrach C4 (féach Fíor 1) dúnadh thart ar gach tríú feirm bhainne. Léiríonn forbairt dhochrach an gheilleagair talmhaíochta in earnáil an bhainne go héifeachtach an comhthéacs eacnamaíoch ina gcuirtear Cabhair Nordach i bhfeidhm, chomh maith leis an tionchar atá aici: d’ainneoin an laghdú atá ag teacht ar líon na bhfeirmeacha, coinníodh an táirgeadh ar bun ar leibhéal seasmhach.

Tá an t-athrú ar fheirmeacha mairteola níos moille ná an t-athrú ar fheirmeacha bainne. Athraíonn na rátaí athraithe sa limistéar Cabhrach idir na réigiúin Chabhrach. I réigiún C2P (féach Fíor 1), dúnadh breis agus an cúigiú cuid de na feirmeacha mairteola uile, ach i réigiún C1 (féach Fíor 1), níor dúnadh ach 2 % d’oibríochtaí na bhfeirmeacha mairteola le linn na tréimhse tuairiscithe. I gcodarsnacht leis sin, tháinig laghdú os cionn 8 % ar líon na bhfeirmeacha a tháirgeann mairteoil ar an leibhéal náisiúnta. Léiríonn an difríocht sin an ról atá ag Cabhair Nordach maidir le táirgeadh a choinneáil ar bun.

D’fhan líon na bhfeirmeacha éanlaithe clóis i limistéar na Cabhrach seasmhach go leor le linn na tréimhse tuairiscithe, rud a léiríonn tionchar na Cabhrach maidir le táirgeadh talmhaíochta a choinneáil ar bun sna réigiúin thuaidh.

D’ainneoin na scéime Cabhrach, d’fhág roinnt earnálacha sa limistéar Cabhrach go leor imeachtaí, rud a léiríonn i bpáirt dálaí eacnamaíocha uafásacha na bhfeirmeoirí agus brabúsacht íseal na talmhaíochta san Fhionlainn. Laghdaíodh líon na bhfeirmeacha barr go mór le linn na tréimhse tuairiscithe (e.g. -45 % i réigiún C2P agus -35 % in C3, féach Fíor 1) ach is féidir an ráta laghdaithe coibhneasta a chur i leith dearbhmhéid bheag na bhfeirmeacha barr sa limistéar cabhrach ar an gcéad dul síos. Sna limistéir lasmuigh den limistéar Cabhrach, tháinig laghdú 11 % ar líon na bhfeirmeacha barr. Ina theannta sin, tháinig laghdú ar líon na bhfeirmeacha gairneoireachta chomh maith (-19 % go náisiúnta, -23 % i réigiún C3, féach Fíor 1).

Ina theannta sin, tháinig laghdú mór ar líon na bhfeirmeacha muc. Níl ach cúpla feirm muc ag réigiúin an tuaiscirt C2P agus C3 agus níl aon cheann ag an réigiún is faide ó thuaidh C4 (féach Fíor 1 le haghaidh na limistéar).

Bhí an tábhacht a bhaineann le cabhair náisiúnta do bhrabús iomlán feirme éagsúil i measc na n-earnálacha táirgeachta agus na réigiún Cabhrach. Tagann méadú ar an tábhacht i dtreo an tuaiscirt i ngach earnáil. Sna blianta 2016-2019, ba í an tábhacht ba mhó i dtáirgeadh bainne (10.4 % den bhrabús i réigiún C1, 11.5 % in C2, 12 % in C2P, 19.2 % in C3) agus feirmeacha eallaigh (10 % in C1, 11.3 % in C2, 16.2 % in C3). Is iad sin freisin na hearnálacha ina raibh líon na bhfeirmeacha seasmhach go leor le linn na tréimhse tuairiscithe, rud a léiríonn ról na Cabhrach Nordaí maidir leis an táirgeadh talmhaíochta a choinneáil ar bun sa tuaisceart. Sa ghairneoireacht a bhí an tábhacht leis an mbrabús iomlán feirme is ísle (1.1 % in C1, 1.2 % in C2).

Dar leis an institiúid taighde eacnamaíoch Pellervo Economic Research, is dúshlánach a chinneadh tionchar díreach na Cabhrach Nordaí ar an staid eacnamaíoch fhoriomlán sa limistéar Cabhrach, de dheasca go bhfuil ról ag deitéarmanaint eile, ar nós cabhair eile, beartas agus tosca sochaíocha ról i múnlú an tionchair sin freisin. Mar sin féin, i bhfianaise sonraí maidir le fostaíocht agus líon na bhfiontar, is féidir a shuí go bhfuil réigiúin-C an Tuaiscirt (féach Fíor 1) faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid leis an réigiún talmhaíochta is faide ó dheas A (féach Fíor 1). Tá fostaíocht talmhaíochta níos suntasaí go comhréireach sa limistéar Cabhrach (e.g. thart ar 8 % den fhostaíocht iomlán i réigiún C2) ná sa chuid eile den tír (e.g. 0.8 % i réigiún A). Léiríonn an sciar ard d’fhostaíocht talmhaíochta san iomlán i limistéar na Cabhrach Nordaí an tábhacht a bhaineann le tacaíocht náisiúnta don earnáil sa tuaisceart.

Trí leanúint den táirgeadh talmhaíochta i limistéar na Cabhrach, coinníodh go leor seirbhísí comhshaoil agus an tírdhreach talmhaíochta oscailte ar bun, rud atá ina ghanntanas sa réigiún atá faoi fhoraois. Cuireann an fhorbairt sin go mór le creimeadh agus leis an láisteadh cothaitheach a laghdú agus bíonn tionchar dearfach aici ar an mbithéagsúlacht. Ba cheart a thabhairt faoi deara, gan an Chabhair Nordach, go bhféadfadh sé go mbeadh táirgeadh talmhaíochta níos comhchruinnithe i ndeisceart na tíre, rud a chuirfeadh dlús le haistriú cothaitheach chuig uiscebhealaí.

4.    CABHAIR NORDACH SA tSUALAINN 2016-2020

4.1.    Údaruithe a deonaíodh

Le linn na tréimhse tuairiscithe, athraíodh na ceanglais um thuairisciú le haghaidh na n-údaruithe a deonaíodh chun an córas cabhrach a shimpliú. Tá faisnéis maidir le húdaruithe a deonaíodh le haghaidh na mblianta sa tréimhse tuairiscithe curtha ar fáil i gcomhréir leis na Cinntí faoi seach agus tá sí curtha i láthair i dTáblaí 6 agus 7 thíos. Le Cinneadh C(2010)6050, údaraíodh don tSualainn SEK 318.67 milliún/bliain (thart ar EUR 33.37 milliún/bliain 22 ) a íoc in 2016 agus in 2017 mar a léirítear i dtábla 6 thíos. Ón 1 Eanáir 2018, le Cinneadh (AE) 2018/479 ón gCoimisiún, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622, údaraítear don tSualainn SEK 422.92 milliún/bliain a íoc (tuairim agus EUR 40.51 milliún 23 ). Measfar gur meáin bhliantúla na cabhrach a deonaíodh le linn na tréimhse 5 bliana féilire a chumhdaítear le Cinneadh (AE) 2018/479 na huasmhéideanna bliantúla.

Tábla 6: Cabhair arna húdarú le linn na tréimhse 2016-2017 i gcomhréir le Cinneadh C(2010) 6050, arna leasú le C(2015) 6592

Tábla 7: Cabhair arna húdarú i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2018/479, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622 le linn na tréimhse 2018-2022

4.2.    Cabhair eisíoctha

Cabhair Nordach

Sa tréimhse tuairiscithe, rinne an chabhair Nordach bhliantúil a eisíocadh sa tSualainn na leibhéil uasta a leagtar síos sna Cinntí a urramú. Tháinig méadú aon trian ar an gcabhair a eisíocadh in 2018 (i gcomhréir leis na leibhéil údaraithe mhéadaithe de réir Chinneadh (AE) 2018/479 agus tháinig méaduithe imeallacha uirthi sna blianta ina dhiaidh sin. Simplíodh na catagóirí le haghaidh tuairisciú ar an gCabhair le linn na tréimhse tuairiscithe, agus comhfhreagraíonn formáidí na dtáblaí thíos do na ceanglais faoi seach.

Tábla 8: Cabhair Nordach don tSualainn de réir earnála, MSEK

SEK 318.67 milliún an t-uasmhéid cabhrach a ceadaíodh le haghaidh na tréimhse 2016-2017 32 . SEK 422.92 milliún an t-uasmhéid a ceadaíodh le haghaidh na tréimhse 2018-2020 33 . Léiríonn an tábla thíos gur urramaíodh na huasmhéideanna.

Tacaíocht iomlán i réimse na cabhrach Nordaí

Féadfaidh talmhaíocht i réimsí na scéime Cabhrach leas a bhaint freisin as ionstraimí arna maoiniú ag an Aontas, go háirithe an dá cholún faoin CBT (Tábla 9). Maidir le bearta an dara colún, bhí tábhacht ar leith ag baint le tacaíocht do Limistéir a bhfuil srianta nádúrtha iontu (ANC) agus do bhearta agra-chomhshaoil-aeráide (AECM). Ní shocraítear uasteorainn na tacaíochta iomláine don réigiún Cabhrach le Cinneadh C(2010)6050 ná le Cinneadh (AE)2018/479. Faoin gClár Forbartha Tuaithe 2014-2022, ní fhéadfaí tacaíocht d’fheirmeoireacht shealadach a chur i bhfeidhm ach amháin i limistéir lasmuigh de limistéir a bhfuil srianta nádúrtha iontu. Dá bhrí sin, tháinig laghdú de réir a chéile ar an tacaíocht chomhshaoil don fheirmeoireacht shealadach i limistéir a bhfuil srianta nádúrtha iontu (i gcás gealltanas ón gclárthréimhse 2007-2013) go dtí gur tháinig deireadh léi in 2018. Déantar obair leantach ar leibhéal chabhair an Aontais ex post ó bhí 2003 ann.

Tábla 9: Achoimre ar chabhair a eisíocadh sa tSualainn, lena n-áirítear Cúnamh Comhphobail, milliún SEK

Tá méadú beag tagtha ar an tacaíocht chomhcheangailte iomlán, le roinnt éagsúlachta, le 5 bliana anuas, ach d’fhan sé go comhsheasmhach faoin leibhéal tagartha agus laistigh den raon céanna ó bhí 1997 ann.

4.3.    Méideanna táirgeachta sa limistéar Cabhrach

Earnáil na déiríochta

Is é bainne an táirge talmhaíochta is tábhachtaí sa cheantar, le sciar de thart ar 13 % de tháirgeadh bainne iomlán na Sualainne. D’fhan an sciar mar an gcéanna den chuid is mó le linn na tréimhse 5 bliana, ach tháinig laghdú air ó bhonnlíne 15 % sa bhliain tagartha 1991. Le linn na tréimhse tuairiscithe, ba é SEK 342 mhilliún in aghaidh na bliana an meánmhéid a íocadh le táirgeadh bainne bó (i gcomparáid le meán SEK 267 milliún in 2011-2015) i gcomhréir leis na leibhéil údaraithe mhéadaithe de réir Chinneadh (AE) 2018/479.

Sa tréimhse tuairiscithe, tháinig laghdú thart ar 3.9 % ar tháirgeadh bainne sa limistéar Cabhrach (3.1 % laghdú go náisiúnta). Bhí an laghdú measartha seasta le linn na tréimhse tuairiscithe. Íocadh tacaíocht iompair do 362 778 dtona in aghaidh na bliana ar an meán (i gcomparáid le 386 202 thona in aghaidh na bliana ar an meán sa tréimhse 5 bliana roimhe sin). Ós rud é go raibh meath ar tháirgeadh sa limistéar Cabhrach a bhí cosúil leis an meath ar an gcuid eile den tír, is léir ón tionchar a bhí ag an gCabhair maidir le táirgeadh a choinneáil ar bun sna dálaí is dúshlánaí sa tuaisceart.

Muca agus éanlaith chlóis

Tá méadú beag tagtha ar tháirgeadh muc sa cheantar le linn na tréimhse 5 bliana. Fachtóir deacair amháin do tháirgeoirí muc i dtuaisceart na Sualainne is ea an líon íseal seamlas. Tuigtear leis sin go bhfuil achair fhada ann ón bhfeirm go dtí an seamlas agus laghdaítear na féidearthachtaí atá ann d’fheirmeoirí an áit ar féidir leo a gcuid ainmhithe a sheachadadh a roghnú agus na praghsanna maraithe a chaibidliú. A mhéid a bhaineann le cránacha le haghaidh táirgeadh banbh, léirigh líon na bhfeirmeacha agus na gcánacha éagsúlachtaí beaga le linn na tréimhse, i gcomhréir leis na forbairtí sna híocaíochtaí. Tá an táirgeacht bhliantúil (11 436 LU ar an meán) fós i bhfad faoi bhun na dtosca táirgeachta iomlána a cheadaítear (17 000 LU).

Léirigh táirgeadh uibheacha éagsúlachtaí idir na blianta sa tréimhse tuairiscithe. D’fhéadfadh sé go mbeidh na luaineachtaí bliantúla ag brath ar an tráth a chuirfear cearca nua in ionad na gcearc atá ann faoi láthair. Tá táirgeadh uibheacha sa taobh ó thuaidh den tSualainn ag brath go mór ar an bhfarae gránachbhunaithe toisc nach bhfuil na coinníollacha maidir le gránaigh a shaothrú chomh táirgiúil agus atá siad sa taobh ó dheas den tSualainn.

Torthaí agus glasraí boga

Tugadh tacaíocht ar bhonn bliantúil d’fheirmeacha a tháirgeann torthaí agus glasraí boga, lena gcumhdaítear 341 ha ar an meán, laghdú 5 % ar an meán ón tréimhse 5 bliana a bhí ann roimhe seo. Luainigh an limistéar, chomh maith leis an táirgeadh le 5 bliana anuas, agus tá sé níos lú ná leath an uaslíon tosca táirgthe incháilithe.

Conclúidí a bhaineann le méideanna táirgeachta

A mhéid a bhaineann le bainne, d’fhan na méideanna táirgeachta seasmhach go leor, gan ach mionmhéadú in 2020 a lascainiú i gcomhréir leis an treocht náisiúnta. Tá na hearnálacha eile fós cobhsaí go leor, cé go n-athraíonn an táirgeadh ó bhliain go bliain. Urramaíonn gach earnáil uaslíon na dtosca táirgeachta incháilithe ar bhealach éifeachtach.

4.4.    Forbairt an gheilleagair talmhaíochta sa réigiún Cabhrach

Tá dlús daonra íseal agus laghdaitheach ag limistéar Cabhrach na Sualainne, srianta ar an acmhainneacht atá ann d’fhorbairtí eacnamaíocha agus drochdhálaí talmhaíochta. Is é is saintréith don struchtúr feirme páirceanna níos lú, níos scaipthe agus neamhrialta ná an meánstaid sa tSualainn. Fágann sé sin go mbíonn costais níos airde ar iompar laistigh de na feirmeacha mar gheall ar na hachair idir pháirceanna. Maidir leis na contaetha is faide ó thuaidh a chumhdaítear leis an scéim um Chabhair Nordach, léiríonn sciar na táirgeachta náisiúnta (in olltáirgeacht réigiúnach - GRP) treocht laghdaithe le hathruithe beaga bliantúla, ó 1995 go dtí 2015 agus ó shin i leith, sciar cothromaithe (GRP thart ar 13 % maidir leis na tíortha lena mbaineann arna sloinneadh mar sciar de OTI iomlán náisiúnta).

Is é an príomhtháirge talmhaíochta sa cheantar bainne a áirítear do thart ar 13 % de tháirgeadh iomlán bainne na Sualainne (i gcomparáid le 15 % in 1991). Tháinig laghdú 20 % ar líon na dtáirgeoirí sa limistéar agus sa tír ar fad ó 2016 go dtí 2020, agus tháinig laghdú 10 % ar líon na mbó sa cheantar i gcomparáid le 8 % ar bhonn náisiúnta. Tháinig laghdú ar an táirgeadh bainne ar luas níos moille (-3.9 %), ach níos tapúla ná mar a tharla sa tír go ginearálta (-3.1 %). sa limistéar Cabhrach, bhí táirgeadh bainne cothrom le 15 000 tona níos lú in 2020 ná mar a bhí in 2016. D’ainneoin na cabhrach Nordaí agus na cabhrach eile a deonaíodh, bhí inmharthanacht eacnamaíoch na bhfeirmeacha i limistéar na Cabhrach i bhfad níos ísle i gcomparáid le codanna theas agus lár na tíre. Sa limistéar cabhrach, inarb iad foraoisí an ghné is suntasaí, cuireann an talamh i dtáirgeadh talmhaíochta leis an tírdhreach a choinneáil ar oscailt, rud a chuidíonn leis an mbithéagsúlacht. Is saintréithe de tháirgeadh nach bhfuil chomh dian céanna iad na cleachtais talmhaíochta sna limistéir tacaíochta ós rud é gurb é féarthalamh agus féaraigh an príomhshaothrú. Bíonn siad sin ag brath de ghnáth ar úsáid íseal lotnaidicídí agus leasachán. Dá bhrí sin, is lú an tionchar ar an gcomhshaol ná an tionchar a bhíonn ag gníomhaíochtaí talmhaíochta i gcodanna eile den tír.

Cé go raibh fás beag daonra sa cheantar lena mbaineann le linn 2016-2020, bhí sé i bhfad níos ísle ná an borradh daonra sa chuid eile den tír, mar sin tháinig méadú ar an mbearna daonra idir an taobh ó thuaidh den tír agus an tír ina hiomláine. Ó bhí 1990 ann, tá forbairt daonra an réigiúin tacaíochta diúltach le laghdú 3 %, i gcomparáid le daonra méadaithe sa chuid eile den tSualainn (18 %).

5.    CONCLÚIDÍ 

Tugtar cuntas sa tuarascáil seo ar na húdaruithe maidir leis an gcabhair Nordach a deonaíodh don Fhionlainn agus don tSualainn sa tréimhse 2016-2020 agus ar na torthaí a baineadh amach. Tiomsaíodh an tuarascáil ar bhonn sonraí a sholáthair údaráis na mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 143(2) den Ionstraim Aontachais.

5.1.    an Fhionlainn

A mhéid a bhaineann le cur chun feidhme scéim na Fionlainne um Chabhair Nordach, tugann an Coimisiún dá aire:

1.Comhlíonadh an uasmhéid cabhrach arna cheadú ag údaruithe an Choimisiúin: le méideanna iomlána na cabhrach a íocadh amach, agus leis an tacaíocht iomlán i limistéar na cabhrach Nordaí le linn na tréimhse 2016-2020, urramaíodh an uaschabhair incheadaithe a údaraítear le Cinneadh C(2009)3067, arna leasú le Cinneadh C(2009)9122, C(2013)2809 agus C(2015)2790, agus le Cinneadh (AE) 2018/672 ina dhiaidh sin, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2016) 8419.

2.Comhréireacht le huaslíon na dtosca táirgeachta incháilithe: bhí táirgeacht iomlán na n-earnálacha a fhaigheann tacaíocht seasmhach go leor sa limistéar Cabhrach le linn na tréimhse tuairiscithe. Urramaíodh an líon uasta tosca táirgthe incháilithe le linn na tréimhse tuairiscithe.

3.Cuspóirí na scéime cabhrach a bhaint amach: tríd is tríd, chuidigh an Chabhair san Fhionlainn le táirgeadh talmhaíochta a choinneáil ar bun sa limistéar Cabhrach agus bhí ról aici maidir le tacú le fostaíocht sa cheantar. Tá tábhacht ar leith ag baint leis an gcabhair maidir le táirgeadh bainne agus mairteola, agus bíonn a bhformhór ar siúl sa limistéar Cabhrach.

5.2.    an tSualainn

A mhéid a bhaineann le cur chun feidhme scéim na Sualainne um Chabhair Nordach, tugann an Coimisiún an méid seo a leanas dá aire:

1.Comhlíonadh an uasmhéid cabhrach arna cheadú ag údaruithe an Choimisiúin: maidir le méideanna iomlána na cabhrach Nordaí a íocadh le linn na tréimhse 2016-2020, chloígh siad leis an uasteorainn a leagtar síos don uaschabhair incheadaithe a údaraítear le Cinneadh C(2010)6050 agus le Cinneadh (AE) 2018/479 ina dhiaidh sin, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622.

2.Comhréireacht le huaslíon na dtosca táirgeachta incháilithe: urramaíodh an líon uasta tosca táirgthe incháilithe a fhaigheann cabhair i ngach earnáil a fhaigheann cabhair Nordach.

3.Cuspóirí na scéime cabhrach a bhaint amach: tar éis an athbhreithnithe ar an scéim in 2010, d’fhan an táirgeadh bainne sa limistéar Cabhrach cobhsaí le linn na chéad cheithre bliana den tréimhse tuairiscithe, agus tháinig méadú beag air idir 2019-2020. Choinnigh catagóirí táirgthe eile méid atá seasmhach go leor ar bun.

I gcás an dá thír, cuidíonn leanúint den táirgeadh talmhaíochta le tírdhreach talmhaíochta oscailte dea-bhainistithe a choinneáil ar bun i limistéar na Cabhrach Nordaí a bhfuil foraois ag baint leis. Is comhartha dearfach é don bhithéagsúlacht agus do tharraingteacht an tírdhreacha an tírdhreach a choinneáil oscailte. Baineann tionchar dearfach freisin ag coinneáil an táirgthe talmhaíochta ar bheocht na gceantar tuaithe iargúlta.

Ar bhonn na faisnéise a chuir na húdaráis náisiúnta ar fáil, measann an Coimisiún gur chuir na húdaráis Cinneadh C(2009)3067 i bhfeidhm, arna leasú le Cinntí C(2009)9122, C(2013)2809 agus C(2015)2790, agus ina dhiaidh sin    Cinneadh (AE) 2018/672, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2016) 8419 maidir leis an bhFionlainn, agus Cinneadh C(2010)6050 agus Cinneadh (AE) 2018/479 ina dhiaidh sin, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622, maidir leis an tSualainn, maidir le cabhair do réigiúin an tuaiscirt ar bhealach sásúil.

(1)    IO C 241, 29.8.1994, lch. 9.

(2)    An Fhionlainn COM(2002) 102 an 25.2.2002, An tSualainn COM(2002) 105 an 1.3.2002.

(3)    An Fhionlainn COM(2007) 459 an 31.7.2007, An tSualainn COM(2007) 416 an 31.7.2007.

(4)    COM (2012) 358 final, 29.6.2012.

(5)      COM (2017) 189 final, 24.4.2017.

(6)      Féadfar idirdhealú a dhéanamh maidir le cabhair in aghaidh an aonaid de réir réigiúin laistigh de theorainneacha an mheáin uasta.

(7)

     Ní féidir leis an uasmhéid iomlán cabhrach a íoctar dul thar EUR 382 mhilliún in aghaidh na bliana.

(8)

     An líon uasta incháilithe in aghaidh na bliana féilire agus don bhliain chuóta 2014/2015.

(9)      Ba diúil, bodóga bó diúil, bó-ainmhithe fireanna > 6 mhí agus bodóga maraithe mar aon le tairbh agus bulláin mharaithe i réigiúin tacaíochta C3 agus C4.

(10)      Cabhair dhíchúpláilte. Cainníocht thagartha nach mó ná 139 200 LU.

(11)      Féadfar idirdhealú a dhéanamh maidir le cabhair do tháirgeadh i dtithe gloine de réir fhad na tréimhse fáis.

(12)      Féadfar idirdhealú a dhéanamh maidir le cabhair de réir chaighdeán teicniúil na saoráide stórála.

(13)      Cabhair ghinearálta heicteárbhunaithe le haghaidh limistéar talmhaíochta a úsáidtear le haghaidh feirmeoireachta chun tacú le réigiúin C2–C4.

(14)      Ar bhonn limistéar saothraithe gránach (seachas eorna, coirce agus gránaigh mheasctha) agus barra eile (barra ola agus barra ola eile próitéine agus snáithín), biatas siúcra, prátaí stáirse agus úlla i réigiúin tacaíochta C1, C2 agus C2north. Is féidir an chabhair do ghlasraí a fhástar ar oscailt a íoc i réigiúin tacaíochta C1-C4.

(15)      Cabhair d’fheirmeoirí óga le haghaidh limistéar talmhaíochta a úsáidtear le haghaidh feirmeoireachta i réigiúin tacaíochta C1-C4.

(16)      I réigiúin tacaíochta C3 agus C4.

(17)      Bainne: Kainuu agus Cúige na Laplainne agus Koillismaa (Oirthuaisceart na Fionlainne). Feoil: Cúige na Laplainne.

(18)      Féadfar cabhair a íoc i leith seirbhísí a choinníonn na coinníollacha oibriúcháin le haghaidh táirgeadh beostoic ar bun i limistéir ina bhfuil achair níos faide ná an meán.

(19)      Uasmhéid na cabhrach: Deonaítear cabhair le haghaidh cainníochtaí atá á stóráil ag deireadh mhí an Mheithimh suas go dtí na huasmhéideanna seo a leanas, 0.34 EUR/kg le haghaidh scamaill fhiáin, EUR 0.10/kg le haghaidh caora fiáine eile agus EUR 0.42/kg le haghaidh beacáin fhiáine.

(20)      Scoltaigh, slite beatha nádúrtha agus saothraíocht réinfhianna.

(21)      An chainníocht tagartha do chabhair dhíchúpláilte do mhuca agus d’éanlaith chlóis.

(22)      Ráta malairte EUR 1 = SEK 9.55 a dhíorthaítear ó shonraí an Bhainc Ceannais Eorpaigh le haghaidh an mheánráta malairte ón 4 Eanáir 2016 go dtí an 29 Nollaig 2017.

(23)      Úsáideann an comhshó sin an ráta EUR 1 = SEK 10.44 bunaithe ar mheánráta comhshó 2018-2020 mar atá taifeadta ag BCE.

(24)      Féadfar idirdhealú a dhéanamh maidir le cabhair in aghaidh an aonaid de réir réigiúin laistigh de theorainneacha an mheáin uasta.

(25)      Uasmhéid cabhrach atá ceadaithe: SEK 318.67 milliún.

(26)      Gabhair a úsáidtear chun bainne a tháirgeadh, agus sin amháin. Is é an táirgeadh bainne measta 800 kg bainne in aghaidh an ghabhair gach bliain.

(27)      Idir an fheirm agus an t-ionad bailiúcháin nó an chéad ionad próiseála.

(28)      I gcás inarb ionann 1 bhéaróg agus 0.01 LU, 1 chráin agus 0.33 LU agus 1 mhuc lena marú agus 0.10 LU.

(29)      Seachas prátaí.

(30)      Rátaí comhshó ina n-aonaid bheostoic (LU): is ionann minseach agus 0,15 LU, muc lena marú agus 0,10 LU, cráin agus 0,33 LU, agus béaróg agus 0,01 LU.

(31)      A bhféadfar tacaíocht uasta SEK 395.9 milliún de a dheonú don chatagóir bainne bó agus cabhair iompair do bhainne bó.

(32)      Cinneadh C)2010)6050, arna leasú le C(2015)6592.

(33)      Cinneadh (AE) 2018/479, ar tugadh fógra ina leith faoi dhoiciméad C(2018) 1622.

(34)      Lena n-áirítear tacaíocht iompair.

(35)      Leibhéal tagartha: SEK 318.67 milliún.

(36)      Leibhéal tagartha: SEK 318.67 milliún.

(37)      Leibhéal tagartha: SEK 422.92 milliún.

(38)      Leibhéal tagartha: SEK 422.92 milliún.

(39)      Leibhéal tagartha: SEK 422.92 milliún.