(1)

Leagtar amach in Airteagal 2 de Chonradh an Chomhphobail Fuinnimh (‘an Conradh’) feabhas a chur ar an staid chomhshaoil i ndáil le Fuinneamh Eangach-Cheangailte agus éifeachtúlacht fuinnimh ghaolmhar sna Páirtithe Conarthacha mar cheann dá phríomhchuspóirí.

(2)

Le hAirteagal 12 den Chonradh, ceanglaítear ar gach Páirtí Conarthach an ‘acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol’ a chur chun feidhme i gcomhréir leis an amchlár le haghaidh chur chun feidhme na mbeart sin a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an gConradh.

(3)

In Airteagal 16 den Chonradh, liostaítear an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a chumhdaítear leis an gConradh.

(4)

De bhun Airteagal 24 den Chonradh faoi Theideal II, tá an Comhphobal Fuinnimh le bearta a ghlacadh chun an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a thabhairt cothrom le dáta.

(5)

Le hAirteagal 79 den Chonradh, foráiltear go ndéanfaidh an Chomhairle Aireachta, an Buanghrúpa Ardleibhéil nó an Bord Rialála Bearta faoi Theideal II maidir le togra ón gCoimisiún Eorpach. De bhun Airteagail 80 agus 81 den Chonradh, déanfar na bearta sin le tromlach na vótaí a chaitear, agus vóta amháin ag gach Páirtí Conarthach.

(6)

Liostaítear Airteagal 4(2) de Threoir 2009/147/CE maidir le héin fhiáine a chaomhnú cheana féin faoi Airteagal 16, pointe (iv), den Chonradh.

(7)

Is gá aistriú fuinnimh cóir a áirithiú lena ráthaítear comhthairbhí don bhithéagsúlacht, agus lena seachnaítear meathlú ar stádas caomhantais cineálacha gnáthóige nádúrtha agus gnáthóga speiceas i láithreáin a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta leo nó i limistéir faoi chosaint náisiúnta ina bhfuil cineálacha gnáthóige nádúrtha agus speicis arb éard atá iontu speicis ar leas an Chomhphobail.

(8)

Ní mór pleananna agus tionscadail Fuinnimh Eangach-Cheangailte, i gcomhthéacs an Chonartha, a dhearadh chun aon tionchar diúltach ar an mbithéagsúlacht a mhaolú nó, i gcás inar gá, a theorannú a mhéid is féidir.

(9)

Luaitear in Airteagal 2 de Threoir 2009/147/CE nach mór bearta a dhéanamh chun daonra gach speicis éan a bhíonn ann go nádúrtha sa dúiche fhiáin i gcríoch Eorpach Bhallstáit an Aontais a chothabháil.

(10)

Le hAirteagal 4(4), an dara habairt de Threoir 2009/147/CE, leagtar síos oibleagáid chun iarracht a dhéanamh truailliú nó meathlú gnáthóg lasmuigh de limistéir chosanta a sheachaint. Tá speicis éan dáilte go forleathan agus soghluaiste, agus is gá a áirithiú go ndéanfar iarrachtaí chun tionchar Fuinnimh Eangach-Cheangailte thar limistéir faoi chosaint a theorannú.

(11)

Le hAirteagail 5 agus 9 de Threoir 2009/147/CE, leagtar síos creat chun gach speiceas éan a bhíonn ann go nádúrtha sa dúiche fhiáin i gcríoch Eorpach Bhallstáit an Aontais a chosaint. Is gá na toirmisc a liostaítear in Airteagal 5 den Treoir sin a chur i bhfeidhm maidir le gníomhaíochtaí Fuinnimh Eangach-Cheangailte i ngeall ar na tionchair is féidir a bheith acu ar speicis éan fiáin a bhíonn ann go nádúrtha. D’fhéadfadh sé gur gá maolú ar na toirmisc sin in imthosca teoranta ar choinníoll go gcomhlíontar na critéir is gá.

(12)

Na limistéir a chosnaítear faoi Threoir 2009/147/CE, tá siad faoi réir cheanglais Airteagal 6(2), (3) agus (4) de Threoir 92/43/CEE maidir le caomhnú gnáthóg nádúrtha agus fána agus flóra fiáine de bhua Airteagal 7 den Treoir sin. Le hAirteagal 6(2), (3) agus (4), leagtar síos creat le haghaidh caomhnú agus cosaint láithreánbhunaithe trí cheanglais choisctheacha agus nós imeachta chun rannchuidiú le gnáthóga nádúrtha agus gnáthóga speiceas fána agus flóra fiáine ar leas an Chomhphobail a chothabháil nó a athbhunú, ar stádas caomhantais fabhrach.

(13)

Féadfaidh baint a bheith ag pleananna agus tionscadail de réir bhrí Airteagal 6 de Threoir 92/43/CEE sin freisin le Fuinneamh Eangach-Cheangailte, agus d’fhéadfadh tionchair shuntasacha a bheith acu ar shláine láithreáin a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta leo agus limistéir faoi chosaint náisiúnta ina bhfuil cineálacha gnáthóige nádúrtha agus speicis arb éard atá iontu speicis ar leas an Chomhphobail. Beidh sé riachtanach bearta cúiteacha a dhéanamh i gcás nach mór na pleananna nó na tionscadail Fuinnimh Eangach-Cheangailte sin a chur i gcrích ar chúiseanna sáraitheacha a bhaineann leis an leas poiblí.

(14)

Is iad Treoir 2009/147/CE, mar aon le Treoir 92/43/CEE, na príomhuirlisí dlí i ndlí an Aontais maidir le cur chun feidhme oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais a eascraíonn as Coinbhinsiún Bheirn maidir le Caomhnú Fhiadhúlra agus Ghnáthóga Nádúrtha na hEorpa (‘an Coinbhinsiún’). Tá Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide le bunú i ngach ceann de na Páirtithe Conarthacha agus de na Stáit Bhreathnóireachta i gCoinbhinsiún Bheirn, mar uirlis chun spriocanna foriomlána an Choinbhinsiúin a bhaint amach. Tá gach Páirtí Conarthach sa Chonradh ina Pháirtí sa Choinbhinsiún freisin, cé is moite den Chosaiv (1). I ngach Páirtí Conarthach i gCoinbhinsiún Bheirn, ainmnítear Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide, agus Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide is Iarrthóirí. Tá an Líonra Smaragaide fós á fhorbairt, ós rud é go bhfuil bearnaí fós ann sular féidir a mheas go bhfuil sé iomlán agus leordhóthanach chun tacú le cuspóirí an Choinbhinsiúin a bhaint amach.

(15)

Tá limistéir atá faoi chosaint dlí tríd an dlí náisiúnta dírithe ar chaomhnú fadtéarmach cineálacha gnáthóige agus speiceas a bhfuil seirbhísí éiceachórais agus luachanna cultúrtha gaolmhara acu a bhaint amach. Tá na limistéir sin i ngach Páirtí Conarthach sa Chonradh.

(16)

Is bogaigh iad láithreáin Ramsar a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta ag baint leo agus atá ainmnithe faoi Choinbhinsiún Ramsar maidir le Bogaigh a bhfuil Tábhacht Idirnáisiúnta leo go háirithe mar Ghnáthóg d’Éin Uisce (‘Coinbhinsiún Ramsar’), Comhaontú idir-rialtasach arb é is aidhm dó stop a chur le cailliúint bogach ar fud an domhain. Tá gach Páirtí Conarthach sa Chonradh ina Pháirtí i gCoinbhinsiún Ramsar freisin, agus tá láithreáin Ramsar ainmnithe acu, cé is moite den Chosaiv.

(17)

Baineann an Conradh le pleananna agus tionscadail atá ábhartha do chur chun feidhme Threoir 2009/147/CE, trí thagairt a dhéanamh d’Airteagail 6 agus 7 de Threoir 92/43/CEE. Dá bhrí sin, trí Threoir 2009/147/CE a áireamh san acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol, áiritheofar go gcuirfear caomhnú speiceas éan agus a ngnáthóg san áireamh agus pleananna agus tionscadail a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte á gceapadh agus á gcur chun feidhme.

(18)

Níor ionchorpraíodh Airteagal 2, Airteagal 4(4), an dara habairt, Airteagal 5 agus Airteagal 9 agus Iarscríbhinn I de Threoir 2009/147/CE san acquis communautaire maidir le comhshaol de chuid an Chomhphobail Fuinnimh go fóill, is gá an acquis communautaire atá ann cheana a oiriúnú trí thagairt do Threoir 2009/147/CE (2) do liosta Ghníomhartha an Aontais faoi Airteagal 16 den Chonradh a chur in ionad na tagartha a dhéantar d’Airteagal 4(2) de Threoir 79/409/CEE ón gComhairle (3)

(19)

Ceanglaítear le hAirteagal 94 den Chonradh ar institiúidí aon téarma nó coincheap eile a úsáidtear sa Chonradh agus a dhíorthaítear ó dhlí an Aontais a léirmhíniú i gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

(20)

Cuirtear i láthair i dtreoirdhoiciméid (4) tuiscint an Choimisiúin ar fhorálacha Airteagal 6 de Threoir 92/43/CEE, lena n-áirítear a chur i bhfeidhm maidir le Treoir 2009/147/CE, agus d’fhéadfadh treoir a bheith iontu maidir lena gcur i bhfeidhm, i bhfianaise dhlí-eolaíocht ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, agus an taithí a eascraíonn as an gcur chun feidhme i mBallstáit an Aontais á cur san áireamh.

(21)

Ba cheart an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a leagtar amach in Airteagal 16 den Chonradh agus an t-amchlár le haghaidh cur chun feidhme a leagtar amach in Iarscríbhinn II den Chonradh a ailíniú le dlí an Aontais maidir le caomhnú an dúlra a mhéid a bhaineann sé le Fuinneamh Eangach-Cheangailte.

(22)

Ag na cruinnithe a bhí ag an Tascfhórsa Comhshaoil an xxx agus an xxx, rinneadh grinnscrúdú ar an togra agus moladh go nglacfaí é le roinnt oiriúnuithe a léirítear sa Chinneadh seo. Chomhaontaigh an Coimisiún Eorpach na hoiriúnuithe.

(23)

Ag na cruinnithe a bhí ag an mBuanghrúpa Ardleibhéil an xxx agus xxx, d’fhorbair sé an Cinneadh seo agus mhol sé é a ghlacadh,

(1)

Leagtar amach in Airteagal 2 de Chonradh an Chomhphobail Fuinnimh (‘an Conradh’) go bhfuil mar cheann dá phríomhchuspóirí feabhas a chur ar an staid chomhshaoil i ndáil le Fuinneamh Eangach-Cheangailte agus éifeachtúlacht fuinnimh ghaolmhar sna Páirtithe Conarthacha.

(2)

Le hAirteagal 12 den Chonradh, ceanglaítear ar gach Páirtí Conarthach an ‘acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol’ a chur chun feidhme i gcomhréir leis an amchlár le haghaidh chur chun feidhme na mbeart sin a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an gConradh sin.

(3)

In Airteagal 16 den Chonradh, liostaítear an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a chumhdaítear leis an gConradh.

(4)

De bhun Airteagal 25 den Chonradh faoi Theideal II, féadfaidh an Comhphobal Fuinnimh bearta a dhéanamh chun leasuithe ar an acquis communautaire a bhfuil tuairisc orthu i dTeideal II a chur chun feidhme, i gcomhréir le héabhlóid dhlí an Aontais Eorpaigh.

(5)

Le hAirteagal 79 den Chonradh foráiltear go ndéanfaidh an Chomhairle Aireachta, an Buanghrúpa Ardleibhéil nó an Bord Rialála Bearta faoi Theideal II maidir le togra ón gCoimisiún Eorpach.

(6)

Sonraítear in Airteagal 100, pointe (i), den Chonradh go bhféadfaidh an Chomhairle Aireachta, d’aon toil a Comhaltaí, forálacha Theidil I go VII den Chonradh a leasú.

(7)

Is gá aistriú fuinnimh cóir a áirithiú lena ráthaítear comhthairbhí don bhithéagsúlacht, agus lena seachnaítear meathlú ar stádas caomhantais cineálacha gnáthóige nádúrtha agus gnáthóga speiceas i láithreáin a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta leo nó i limistéir faoi chosaint náisiúnta ina bhfuil cineálacha gnáthóige nádúrtha agus speicis arb éard atá iontu speicis ar leas an Chomhphobail.

(8)

Ní mór pleananna agus tionscadail Fuinnimh Eangach-Cheangailte, i gcomhthéacs an Chonartha, a dhearadh chun aon tionchar diúltach ar an mbithéagsúlacht a mhaolú nó, i gcás inar gá, a theorannú a mhéid is féidir.

(9)

Sainítear in Airteagal 1 de Threoir 92/43/CEE ón gComhairle maidir le caomhnú gnáthóg nádúrtha agus fána agus flóra fiáine na príomhthéarmaí atá ábhartha maidir le léirmhíniú agus cur chun feidhme na Treorach sin.

(10)

Luaitear in Airteagal 2 de Threoir 92/43/CEE gurb é is aidhm don Treoir rannchuidiú leis an mbithéagsúlacht a áirithiú trí chaomhnú gnáthóg nádúrtha agus fána agus flóra fiáine.

(11)

Le hAirteagal 6(2), (3), agus (4) de Threoir 92/43/CEE, leagtar síos creat le haghaidh caomhnú agus cosaint láithreánbhunaithe trí cheanglais choisctheacha agus nós imeachta chun rannchuidiú le gnáthóga nádúrtha agus gnáthóga speiceas fána agus flóra fiáine ar leas an Chomhphobail a chothabháil nó a athbhunú, ar stádas caomhantais fabhrach.

(12)

Féadfaidh baint a bheith ag pleananna agus tionscadail de réir bhrí Airteagal 6 de Threoir 92/43/CEE sin freisin le Fuinneamh Eangach-Cheangailte, agus d’fhéadfadh tionchair shuntasacha a bheith acu ar shláine láithreáin a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta leo agus ar limistéir faoi chosaint náisiúnta ina bhfuil cineálacha gnáthóige nádúrtha agus speicis arb éard atá iontu speicis ar leas an Chomhphobail. Beidh sé riachtanach bearta cúiteacha a dhéanamh i gcás nach mór na pleananna nó na tionscadail Fuinnimh Eangach-Cheangailte sin a chur i gcrích ar chúiseanna sáraitheacha a bhaineann leis an leas poiblí.

(13)

Tá feidhm ag Airteagal 6(2), (3) agus (4) de Threoir 92/43/CEE freisin maidir le limistéir faoi chosaint speisialta arna mbunú le haghaidh na speiceas éan a luaitear in Airteagal 4(2) agus a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2009/147/CE maidir le héin fhiáine a chaomhnú trí Airteagal 7 de Threoir 92/43/CEE. Is gá, dá bhrí sin, go mbeadh láithreáin a chosnaíonn na speicis éan sin i gcríoch na bPáirtithe Conarthacha faoi réir cheanglais Airteagal 6(2), (3) agus (4) san acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol freisin.

(14)

Le hAirteagal 12, Airteagal 13 agus Airteagal 16 de Threoir 92/43/CEE, leagtar síos creat chun speicis arb éard atá iontu speicis ar leas an Chomhphobail a chosaint go docht ar fud a raoin nádúrtha iomláin, laistigh de limistéir faoi chosaint agus lasmuigh díobh araon. Is gá na toirmisc a liostaítear in Airteagal 12 agus Airteagal 13 den Treoir sin a chur i bhfeidhm maidir le gníomhaíochtaí Fuinnimh Eangach-Cheangailte mar gheall ar na tionchair a d’fhéadfadh a bheith acu ar speicis atá ar leas an Chomhphobail. D’fhéadfadh sé gur gá maolú ar na toirmisc sin in imthosca teoranta ar choinníoll go gcomhlíontar na critéir is gá.

(15)

Is iad Treoir 92/43/CEE, mar aon le Treoir 2009/147/CE, na príomhuirlisí dlí i ndlí an Aontais maidir le cur chun feidhme oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais a eascraíonn faoi Choinbhinsiún Bheirn maidir le Caomhnú Fhiadhúlra agus Ghnáthóga Nádúrtha na hEorpa (‘Coinbhinsiún Bheirn’). Tá Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide le bunú i ngach ceann de na Páirtithe Conarthacha agus de na Stáit Bhreathnóireachta i gCoinbhinsiún Bheirn, mar uirlis chun spriocanna foriomlána an Choinbhinsiúin a bhaint amach. Tá gach Páirtí Conarthach sa Chonradh ina Pháirtí i gCoinbhinsiún Bheirn freisin, cé is moite den Chosaiv. (1) I ngach Páirtí Conarthach i gCoinbhinsiún Bheirn, ainmnítear Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide, agus Limistéir Leasa Caomhantais Speisialta an Líonra Smaragaide is Iarrthóirí. Tá an Líonra Smaragaide fós á fhorbairt, ós rud é go bhfuil bearnaí fós ann sular féidir a mheas go bhfuil sé iomlán agus leordhóthanach chun tacú le cuspóirí an Choinbhinsiúin a bhaint amach.

(16)

Tá limistéir atá faoi chosaint dlí tríd an dlí náisiúnta dírithe ar chaomhnú fadtéarmach cineálacha gnáthóige agus speiceas a bhfuil seirbhísí éiceachórais agus luachanna cultúrtha gaolmhara acu a bhaint amach. Tá na limistéir sin i ngach Páirtí Conarthach sa Chonradh.

(17)

Is bogaigh iad láithreáin Ramsar a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta ag baint leo agus atá ainmnithe faoi Choinbhinsiún Ramsar maidir le Bogaigh a bhfuil Tábhacht Idirnáisiúnta leo go háirithe mar Ghnáthóg d’Éin Uisce (‘Coinbhinsiún Ramsar’), Comhaontú idir-rialtasach arb é is aidhm dó stop a chur le cailliúint bogach ar fud an domhain. Tá gach Páirtí Conarthach sa Chonradh ina Pháirtí i gCoinbhinsiún Ramsar freisin, agus tá láithreáin Ramsar ainmnithe acu, cé is moite den Chosaiv.

(18)

Baineann an Conradh le pleananna agus tionscadail atá ábhartha do chur chun feidhme Threoir 92/43/CEE agus dá n-áireofaí í san acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol, d’áiritheofaí go gcuirfí caomhnú an dúlra san áireamh agus pleananna agus tionscadail a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte á gceapadh agus á gcur chun feidhme.

(19)

Níor ionchorpraíodh Airteagal 1, Airteagal 2, Airteagal 6(2), (3) agus (4), Airteagal 12, Airteagal 13, Airteagal 16 agus Iarscríbhinní I, II agus IV de Threoir 92/43/CEE san acquis communautaire maidir le comhshaol de chuid an Chomhphobail Fuinnimh go fóill; is gá an acquis communautaire a leathnú trí Threoir 92/43/CEE a chur le liosta Ghníomhartha an Aontais faoi Airteagal 16 den Chonradh.

(20)

Le hAirteagal 94 den Chonradh, ceanglaítear ar institiúidí aon téarma nó coincheap eile a úsáidtear sa Chonradh agus a dhíorthaítear ó dhlí an Aontais a léirmhíniú i gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

(21)

Cuirtear i láthair i dtreoirdhoiciméid tuiscint an Choimisiúin ar fhorálacha Threoir 92/43/CEE, agus d’fhéadfadh treoir a bheith iontu maidir lena gcur i bhfeidhm, i bhfianaise dhlí-eolaíocht ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, agus an taithí a eascraíonn as an gcur chun feidhme i mBallstáit an Aontais á cur san áireamh. (2)

(22)

Ba cheart an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a leagtar amach in Airteagal 16 agus an t-amchlár le haghaidh cur chun feidhme a leagtar amach in Iarscríbhinn II den Chonradh a ailíniú le dlí an Aontais maidir le caomhnú an dúlra a mhéid a bhaineann sé le Fuinneamh Eangach-Cheangailte.

(23)

Ag na cruinnithe a bhí ag an Tascfhórsa Comhshaoil an xxx agus an xxx, rinneadh grinnscrúdú ar an togra agus moladh go nglacfaí é le roinnt oiriúnuithe a léirítear sa Chinneadh seo. Chomhaontaigh an Coimisiún Eorpach na hoiriúnuithe.

(24)

Ag na cruinnithe a bhí ag an mBuanghrúpa Ardleibhéil an xxx agus xxx, d’fhorbair sé an Cinneadh seo agus mhol sé é a ghlacadh,

(1)

Leagtar amach in Airteagal 2 de Chonradh an Chomhphobail Fuinnimh (‘an Conradh’) feabhas a chur ar an staid chomhshaoil i ndáil Fuinneamh Eangach-Cheangailte agus éifeachtúlacht fuinnimh ghaolmhar sna Páirtithe Conarthacha mar cheann dá phríomhchuspóirí.

(2)

Le hAirteagal 12 den Chonradh, ceanglaítear ar gach Páirtí Conarthach an ‘acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol’ a chur chun feidhme i gcomhréir leis an amchlár le haghaidh chur chun feidhme na mbeart sin a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an gConradh.

(3)

In Airteagal 16 den Chonradh, liostaítear an acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol a chumhdaítear leis an gConradh.

(4)

De bhun Airteagal 25 den Chonradh faoi Theideal II, féadfaidh an Comhphobal Fuinnimh bearta a dhéanamh chun leasuithe ar an acquis communautaire a bhfuil tuairisc orthu i dTeideal II a chur chun feidhme, i gcomhréir le héabhlóid dhlí an Aontais Eorpaigh.

(5)

Le hAirteagal 79 den Chonradh foráiltear go ndéanfaidh an Chomhairle Aireachta, an Buanghrúpa Ardleibhéil nó an Bord Rialála Bearta faoi Theideal II ar thogra ón gCoimisiún Eorpach.

(6)

Foráiltear le hAirteagal 100 den Chonradh inter alia go ndéanfar cinntí maidir le leasuithe ar fhorálacha Theidil I go VII d’aon toil Chomhaltaí Chonradh an Chomhphobail Fuinnimh.

(7)

Is gá dlús a chur le tionscadail fuinnimh in-athnuaite intíre sa Chomhphobal Fuinnimh chun go mbainfear amach spriocanna 2030 na bPáirtithe Conarthacha maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus maidir le giniúint fuinnimh in-athnuaite, mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2018/1999 (1).

(8)

D’fhéadfadh fíor-dhrochthionchar a bheith ag líon mór tionscadal agus gníomhaíochtaí in-athnuaite agus neamh-in-athnuaite, atá ann cheana agus a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte ar stádas na n-éiceachóras uisceach. Ina theannta sin, i gcomhthéacs ghlacadh intuartha an fhuinnimh in-athnuaite, lena n-áirítear hidreachumhacht, hidrigin agus mianadóireacht amhábhar criticiúil chun críoch a bhaineann le fuinneamh, tá riosca méadaithe ann go ndéanfar damáiste do na héiceachórais sin sna Páirtithe Conarthacha.

(9)

Cé go bhfuil méid éagsúil tionscadal agus gníomhaíochtaí Fuinneamh Eangach-Cheangailte ag brath ar infhaighteacht uisce sa chainníocht agus sa cháilíocht cheart. Tá tionchar ag ganntanas uisce cheana féin ar tháirgeadh agus ar iontaofacht fuinnimh; d’fhéadfadh srianta breise amhras a chaitheamh ar inmharthanacht fhisiceach, eacnamaíoch agus chomhshaoil tionscadal agus oibríochtaí amach anseo.

(10)

I gcomhthéacs Chomhdháil Uisce 2023 na Náisiún Aontaithe, chuir an tAontas i láthair an fhís atá aige sochaí dhomhanda atá athléimneach ó thaobh uisce de a bhaint amach faoi 2050, rud a chuirfidh slándáil uisce ar fáil do chách. An 4 Meitheamh 2025, ghlac an tAontas straitéis Eorpach maidir le hathléimneacht i réimse an uisce (2) chun an chonair a dhearadh i dtreo an sprioc sin a bhaint amach.

(11)

Is gá aistriú fuinnimh cóir a áirithiú atá bunaithe ar acmhainní uisce a chosaint agus a fheabhsú, agus ar mheath ar stádas na n-éiceachóras uisceach a sheachaint.

(12)

Ní mór ullmhú agus formheas tionscadal a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte, chomh maith le gníomhaíochtaí leanúnacha, i gcomhthéacs an Chonartha, a bheith mar chuid de na hiarrachtaí foriomlána chun acmhainní uisce a chosaint agus a fheabhsú, agus ní mór na tionscadail sin a dhearadh chun aon tionchar diúltach ar stádas dobharlach a chosc nó, i gcás inar gá, a theorannú a mhéid is féidir.

(13)

Is é is cuspóir do Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) creat a bhunú chun uiscí dromchla intíre, uiscí trasdultacha, uiscí cósta agus screamhuisce a chosaint, lena n-áirítear trí (i) tuilleadh meatha a chosc agus stádas na n-éiceachóras uisceach a chosaint agus a fheabhsú, agus (ii) úsáid inbhuanaithe an uisce a chur chun cinn bunaithe ar chosaint fhadtéarmach na n-acmhainní uisce atá ar fáil.

(14)

Is gá do na Páirtithe Conarthacha a áirithiú go ndéanfar gach gníomhaíocht a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte a dhearadh agus a oibriú chun a áirithiú go gcomhlíonfar Treoir 2000/60/CE, agus go háirithe Airteagal 4 den Treoir sin, ina leagtar amach na príomhchuspóirí, lena mbunaítear go bhfuil na Ballstáit leis na bearta is gá a chur chun feidhme chun meathlú ar stádas dobharlach a chosc agus bearta a dhéanamh arb é is aidhm dóibh dea-stádas uisce a bhaint amach, gan dochar do shraith teorainneacha ama agus do dhíolúintí eile. Ag an gcéim reatha d’fhorbairt dhlí an Aontais, i gcás dobharlaigh screamhuisce, tugtar dea-stádas cainníochtúil agus ceimiceach le tuiscint, ach i gcás dobharlaigh dhromchla, teastaíonn dea-stádas éiceolaíoch nó acmhainneacht agus dea-stádas ceimiceach.

(15)

Chun measúnú a dhéanamh ar na tionchair a d’fhéadfadh a bheith ag tionscadail atá ann cheana agus ag tionscadail nua a bhaineann le fuinneamh ar stádas na ndobharlach, is gá a bheith ar an eolas faoi stádas reatha na ndobharlach sin, ar bhonn faireachán rialta. Ós rud é gur próiseas leanúnach é an próiseas chun faireachán agus aicmiú a dhéanamh ar dhobharlaigh agus ós rud é go bhfuil tionchar ag tionscadail a bhaineann le fuinneamh ar go leor dobharlach cheana féin agus nach féidir na dobharlaigh uile a mbeidh tionchar ag tionscadail nua a bhaineann le fuinneamh orthu a shainaithint a priori, ba cheart do na Páirtithe Conarthacha faireachán agus aicmiú a dhéanamh ar gach dobharlach ar a gcríoch.

(16)

Is éard atá i gceist le measúnú a dhéanamh ar stádas an uisce córas buan struchtúrtha chun faireachán a dhéanamh ar dhobharlaigh a chur i bhfeidhm, agus na suíomhanna faireacháin agus na heilimintí cáilíochta a bhfuil faireachán le déanamh orthu a roghnú ar bhonn réamh-mheasúnú ar gach brú agus tionchar. Cleachtadh cuimsitheach is ea an measúnú ar stádas na ndobharlach a bhféadfadh tionscadail a bhaineann le fuinneamh difear a dhéanamh dóibh, rud a bheadh neamhiomlán dá mbeadh sé teoranta do na brúnna agus na tionchair a eascraíonn as na tionscadail sin. Dá bhrí sin, ba cheart do na Páirtithe Conarthacha measúnú a dhéanamh ar bhrúnna agus ar thionchair na ngníomhaíochtaí uile a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do stádas dobharlach.

(17)

Chun a áirithiú nach gcuirfidh tionscadail atá ann cheana agus tionscadail nua a bhaineann le fuinneamh araon meath ar stádas na ndobharlach nó nach ndéanfaidh siad difear dá n-acmhainneacht dea-stádas uisce a bhaint amach, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Threoir 2000/60/CE nó, i gcás nach féidir iad a sheachaint agus i gcás ina bhfuil údar iomchuí leis, a dtionchar diúltach a íoslaghdú, ba cheart do Pháirtithe Conarthacha na bearta uile is gá a shainaithint chun dea-stádas a bhaint amach agus an teaglaim is costéifeachtaí de bhearta a roghnú chun cuspóirí na Treorach sin a bhaint amach, lena n-áirítear bearta a dhéanann difear do ghníomhaíochtaí nach mbaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte, ach a dhéanann difear do stádas na ndobharlach ar a n-imríonn tionscadail atá ann cheana a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte tionchar.

(18)

Ós rud é go mbraitheann dea-stádas na ndobharlach ar mheascán beart i ndáil leis na gníomhaíochtaí uile a bhfuil tionchar acu ar na dobharlaigh sin, agus ós rud é go n-idirghníomhaíonn na bearta sin go léir le chéile faoi chuimsiú an chuspóra dea-stádas a bhaint amach, ba cheart do na Páirtithe Conarthacha bearta a shainaithint i ndáil leis na gníomhaíochtaí uile, lena n-áirítear gníomhaíochtaí nach mbaineann le fuinneamh, ionas gur féidir cinntí a dhéanamh ar bhonn an mheascáin is costéifeachtaí de bhearta chun dea-stádas a bhaint amach, rud a dhéanfaidh difear do na gníomhaíochtaí éagsúla laistigh den abhantrach céanna.

(19)

Dá bhrí sin, ba cheart do na Páirtithe Conarthacha anailísí a dhéanamh ar shaintréithe abhantraí agus ar thionchair ghníomhaíocht an duine chomh maith le hanailís eacnamaíoch ar úsáid uisce, i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2000/60/CE. Ba cheart faireachán a dhéanamh ar an bhforbairt ar stádas an uisce ar bhonn córasach agus inchomparáide ar fud an Chomhphobail Fuinnimh, i gcomhréir le hAirteagal 8 de Threoir 2000/60/CE. Tá gá leis an bhfaisnéis sin chun bonn fónta a chur ar fáil do Pháirtithe Conarthacha chun cláir beart a fhorbairt i gcomhréir le hAirteagal 11 de Threoir 2000/60/CE, arb é is aidhm dóibh na cuspóirí a bhunaítear faoin Treoir sin a bhaint amach. Chun cur chun feidhme comhsheasmhach agus éifeachtach Threoir 2000/60/CE a áirithiú, ba cheart do Pháirtithe Conarthacha pleananna bainistíochta abhantraí a bhunú agus na pleananna sin a thuairisciú don Rúnaíocht gach 6 bliana, i gcomhréir le hAirteagail 13, 14 agus 15 de Threoir 2000/60/CE. Ba cheart a leagan amach sna pleananna sin, ar bhonn stádas bunaithe gach dobharlaigh aonair, na bearta a chuirfear chun feidhme le linn an phlean bainistíochta abhantraí sé bliana chun dul i dtreo dea-stádas agus meathlú a sheachaint.

(20)

I bhfianaise an tionchair a d’fhéadfadh a bheith ag gníomhaíochtaí a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte ar stádas ceimiceach dobharlach, is gá na forálacha lena rialaítear dea-stádas ceimiceach screamhuisce agus uisce dromchla a chur i bhfeidhm, forálacha a leagtar amach faoi seach i dTreoir 2006/118/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) agus i dTreoir 2008/105/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5). Le Treoir 2006/118/CE bunaítear critéir chun measúnú a dhéanamh ar dhea-stádas ceimiceach screamhuisce, agus critéir chun treochtaí móra marthanacha aníos a shainaithint agus a aisiompú agus chun túsphointí le haghaidh cúluithe treochtaí a shainiú. Le Treoir 2008/105/CE, leagtar síos caighdeáin cáilíochta comhshaoil le haghaidh substaintí tosaíochta agus truailleáin áirithe eile, caighdeáin nach mór a chomhlíonadh chun dea-stádas ceimiceach uisce dromchla a bhaint amach.

(21)

Comhlánaíonn Treoir 2009/90/CE ón gCoimisiún (6) na Treoracha thuasluaite, lena leagtar síos sonraíochtaí teicniúla maidir le hanailís cheimiceach agus faireachán a dhéanamh ar stádas an uisce.

(22)

Baineann an Conradh le tionscadail atá ábhartha maidir le cur chun feidhme Threoir 2000/60/CE, a n-áiritheofaí go gcuirfí cosaint, feabhsú agus seachaint meatha ar stádas na n-éiceachóras uisceach san áireamh agus tionscadail a bhaineann le Fuinneamh Eangach-Cheangailte á gceapadh agus á gcur chun feidhme, dá n-áireofaí é san ‘acquis communautaire maidir leis an gcomhshaol’.

(23)

Níor ionchorpraíodh Treoir 2000/60/CE, Treoir 2006/118/CE, Treoir 2008/105/CE agus Treoir 2009/90/CE ón gCoimisiún san acquis communautaire maidir le comhshaol an Chomhphobail Fuinnimh go fóill, is gá an acquis communautaire a leathnú trí Threoir 2000/60/CE, chomh maith le Treoir 2006/118/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2008/105/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2009/90/CE ón gCoimisiún a chur le liosta Ghníomhartha an Aontais faoi Airteagal 16 den Chonradh.

(24)

Is féidir leis an gcreat le haghaidh comhar réigiúnach arna bhunú ag an gComhphobal Fuinnimh agus leis an gcúnamh a chuireann a institiúidí agus a chomhlachtaí ar fáil a bheith ríthábhachtach chun cur chun feidhme rathúil Threoir 2000/60/CE a ullmhú.

(25)

Ceanglaítear le hAirteagal 94 den Chonradh ar institiúidí aon téarma nó coincheap eile a úsáidtear sa Chonradh agus a dhíorthaítear ó dhlí an Aontais a léirmhíniú i gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

(26)

Ag na cruinnithe a bhí ag an Tascfhórsa Comhshaoil an [xxx] agus an [xxx], rinne sé anailís mhionsonraithe ar an togra agus mhol sé go nglacfaí é le roinnt oiriúnuithe a léirítear sa Chinneadh seo. Chomhaontaigh an Coimisiún Eorpach na hoiriúnuithe.

(27)

Ag na cruinnithe a bhí ag an mBuanghrúpa Ardleibhéil an [xxx] agus [xxx], forbraíodh an Cinneadh seo agus moladh é a ghlacadh,