This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 12016E290
Reachtaíocht thánaisteach an Aontais Eorpaigh
Airteagal 288 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)
Airteagal 289 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)
Airteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)
Airteagal 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)
Is éard atá i gceist le reachtaíocht thánaisteach an Aontais Eorpaigh (AE) ná corpas dlí bunaithe ar conarthaí an AE. Idirdhealaíonn sé ó reachtaíocht phríomha an AE, a bhaineann le conartha den chuid is mó, go háirithe Conradh na Róimhe (féach achoimre), a thiontaigh ina Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) (féach achoimre), an an Conradh ar an Aontas Eorpach (féach achoimre), bunaithe ar Conradh Maastricht (féach achoimre), agus an Conradh Maastricht (féach achoimre). Leagann reachtaíocht phríomha dáileadh chumhachta agus fhreagrachtaí amach idir an AE agus Ballstáit an AE agus soláthríonn sé comhthéacs dlíthúil lastigh de institiúidí an AE beartais a cheapadh agus a chur chun feidhme.
D’athchóirigh An Conradh Liospóin (féach achoimre) na cineálacha ghníomhartha dlíthiúla de chuid an AE. Tá cúig chineál de ghníomhartha dlíthiúla ann gur féidir le hinstitiúidí AE glacadh leo.
Gníomhartha dlíthiúla AE agus cineál na ngníomhartha sin
faoi Airteagal 288 den CFAE, féadfaidh na hinstitiúidí Eorpacha cúig chineál gnímh dhlíthiúla a ghlacadh:
Is gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí iad rialacháin, treoracha agus cinntí. Meastar gur gníomhartha reachtacha iad má ghlactar leo tríd an nós imeachta reachtach i gcomhréir le hAirteagal 289. Is féidir le cinneadh díriú ar dhuine amháin nó níos mó ná duine amháin (tíortha AE, gnóthais nó daoine aonair). Tá cinntí ann freisin nach ndírítear ar dhuine ar bith, go háirithe i réimse an chomhbheartais eachtraigh agus slándála.
Is gníomhartha dlíthiúla neamhreachtacha iad moltaí agus tuairimí.
Tá gníomhartha ann freisin nach liostaítear in Airteagal 288 CFAE.
Stádas dlíthiúil de dhlí tánaisteach
Gníomhartha tarmligthe
Gníomhartha cur chun feidhme
Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:
Leagan comhdhlúite den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh — Cuid a Sé — Forálacha institiúideacha agus airgeadais — Teideal I — Forálacha institiúideacha — Caibidil 2 — Gníomhartha dlíthiúla an Aontais, nósanna imeachta glactha agus forálacha eile — Roinn 1: Gníomhartha dlíthiúla an Aontais — Airteagal 288 (iar-Airteagal 249, CCE) (IO C 202, 7.6.2016, lgh. 171-172).
Leagan comhdhlúite den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh — Cuid a Sé — Forálacha institiúideacha agus airgeadais — Teideal I — Forálacha institiúideacha — Caibidil 2 — Gníomhartha dlíthiúla an Aontais, nósanna imeachta glactha agus forálacha eile — Roinn 1: Gníomhartha reachtacha an Aontais - Airteagal 289 (IO C 202, 7.6.2016, lch. 172).
Leagan comhdhlúite den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh — Cuid a Sé — Forálacha institiúideacha agus airgeadais — Teideal I — Forálacha institiúideacha — Caibidil 2 — Gníomhartha dlíthiúla an Aontais, nósanna imeachta glactha agus forálacha eile — Roinn 1: Gníomhartha reachtacha an Aontais - Airteagal 290 (IO C 202, 7.6.2016, lch. 172).
Leagan comhdhlúite den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh — Cuid a Sé — Forálacha institiúideacha agus airgeadais — Teideal I — Forálacha institiúideacha — Caibidil 2 — Gníomhartha dlíthiúla an Aontais, nósanna imeachta glactha agus forálacha eile — Roinn 1: Gníomhartha reachtacha an Aontais - Airteagal 291 (IO C 202, 7.6.2016, lch. 173).
Comhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach maidir le smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais, agus maidir le hacmhainní dílse nua, lena n-áirítear treochlár i dtreo acmhainní dílse nua a thabhairt isteach Comhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2020 idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais, agus maidir le hacmhainní dílse nua, lena n–áirítear treochlár i dtreo acmhainní dílse nua a thabhairt isteach (OJ L 433I, 22.12.2020, lgh. 28-46).
Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann le sásraí lenar féidir le Ballstáit feidhmiú chumhachtaí cur chun feidhme an Choimisiúin a rialú (IO L 55, 28.2.2011, lgh. 13-18).
Cinneadh 2009/882/EU de 1 Nollaig 2009 ón gComhairle Eorpach lena nglactar lena Rialacha Nós Imeachta (IO L 315, 2.12.2009, lch. 51).
Nuashonraithe 02.12.2021