Tá sé mar aidhm aige oibríochtaí iompair idirmhódúil¹ a chur chun cinn trí thacú leis na hoibríochtaí idirnáisiúnta a chomhlíonann critéir áirithe (i.e. iompar traschórais nó CT mar a thugtar air) trí:
- trí iompar traschórais a chosaint ar shrianta náisiúnta (scéimeanna údaraithe, taraifí agus cuótaí);
- shoiléiriú a dhéanamh nach bhfuil feidhm ag srianta cabatáiste² bóthair maidir leis na codanna bóthair iompair traschórais;
- ualaí níos troime agus níos mó a cheadú d’fheithiclí a úsáidtear i gcodanna bóthair iompair traschórais;
- tacaíocht airgeadais a dheonú trí dhreasachtaí cánach agus sainmhíniú leathnaithe ar iompar féinchuntais d’oibríochtaí iompair traschórais.

PRÍOMHPHOINTÍ

Raon feidhme

Tagraíonn an treoir d’earraí iompair traschórais idir tíortha AE sna cásanna a leanas:

úsáideann an fheithicil nó an leantóir an bóthar ar an gcuid tosaigh nó deiridh den turas; agus
ar an gcuid eile, seirbhísí iarnróid nó uiscebhealaigh intíre nó muirí i gcás go sáraíonn an chuid sin 100km i líne dhíreach trasna na tíre; agus
déanann sé an chuid tosaigh nó deiridh den iompar bóthair den turas:
- idir an pointe ina ndéantar na hearraí a luchtú agus an stáisiún luchtaithe iarnróid oiriúnach is gaire don chuid tosaigh agus idir na stáisiúin díluchtaithe iarnróid oiriúnacha is gaire agus an pointe ina ndéantar na hearraí a dhíluchtú don chuid deiridh, nó
- laistigh de gha nach mó ná 150km i líne dhíreach trasna na tíre ó chalafort an uiscebhealaigh intíre nó ó chalafort luchtaithe nó díluchtaithe.

Tá toisí údaraithe agus ualuithe uasta trucailí a dhéanann taisteal trasteorann leagtha amach sa Treoir 96/53/CE (féach achoimre).

Doiciméad iompair

Ní mór an doiciméad iompair atá le soláthar i gcás iompair traschórais a shonrú:

na stáisiúin luchtaithe agus díluchtaithe iarnróid a bhaineann leis an gcuid iarnróid; agus
na calafoirt luchtaithe agus díluchtaithe d’uiscebhealaigh intíre a bhaineann le cuid an uiscebhealaigh intíre nó leis na calafoirt luchtaithe agus díluchtaithe muirí a bhaineann leis an gcuid mhuirí den turas.

Iompar trasteorann

Féadfaidh gach tarlóir a bhunaítear i dtír AE a chomhlíonann na coinníollacha rochtana ar shlí bheatha agus rochtain ar an margadh chun earraí a iompar idir tíortha AE, i gcomhthéacs oibríochta iompair traschórais, codanna tarlaithe tosaigh agus/nó deiridh bóthair ar dlúthchodanna iad den oibríocht agus a bhféadfadh trasnú teorann a áireamh ann nó gan a áireamh ann.
Leagtar amach sa treoir rialacha sonracha maidir le hoibríochtaí iompair traschórais i gcás ina ndéanann an páirtí seolta/glactha an chuid tarlaithe tosaigh/deiridh bóthair ar a fhéinchuntas. Ansin féadfaidh an páirtí glactha/seolta an oibríocht iompair a dhéanamh ar a fhéinchuntas faoi choinníollacha áirithe.

Leagtar amach i Rialachán (CE) Uimh. 1072/2009 comhrialacha de chuid AE maidir le rochtain ar mhargadh tarlaithe AE atá dírithe ar tharlóirí neamhchónaitheacha a dhéanann cabatáiste de bhóthar (féach achoimre).

Oibleagáidí thíortha AE

Ní mór do thíortha AE bearta a dhéanamh chun a chinntiú go ndéantar na cánacha mótarfheithicle is infheidhme maidir le feithiclí bóthair a iompraítear in iompar traschórais a laghdú nó a aisíoc.

Athbhreithniú

Ní mór don Choimisiún Eorpach tuarascáil a tharraingt suas don Chomhairle gach 2 bhliain ar fhorbairt iompair traschórais.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Tá sí i bhfeidhm ón 15 Nollaig 1992 agus b’éigean dlí a dhéanamh di i dtíortha AE faoin 30 Meitheamh 1993.

CÚLRA

Le haghaidh tuilleadh faisnéise féach:

Iompar ilmhódach agus iompar traschórais (an Coimisiún Eorpach).

PRÍOMHTHÉARMAÍ

Idirmhodúl: earraí a iompar ag úsáid seirbhísí iarnróid, uiscebhealaigh intíre nó muirí dteannta le hiompar de bhóthar.
Cabatáiste: i gcás ina ndéanann tarlóir atá cláraithe i dtír amháin den Aontas iompar náisiúnta i dtír eile den AE.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 92/106/CEE ón gComhairle an 7 Nollaig 1992 maidir le comhrialacha a bhunú maidir le cineálacha áirithe iompair traschórais earraí idir na Ballstáit (IO L 368, 17.12.1992, lgh. 38-42)