Choose the experimental features you want to try

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 52025PC0331

Moladh le haghaidh CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE maidir le haontachas an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) leis an gCreat-Chomhaontú nua le haghaidh comhar idirnáisiúnta ar thaighde agus forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach

COM/2025/331 final

An Bhruiséil,1.7.2025

COM(2025) 331 final

Moladh le haghaidh

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

maidir le haontachas an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) leis an gCreat-Chomhaontú nua le haghaidh comhar idirnáisiúnta ar thaighde agus forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach


MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

Forais agus cuspóirí an togra

Is creat é Fóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV (GIF) le haghaidh comhar idirnáisiúnta i dtaighde agus i bhforbairt (T&F) a seoladh ar thionscnamh Stáit Aontaithe Mheiriceá (SAM) in 2001. Is é an cuspóir atá ann iarrachtaí a chomhthiomsú chun dearaí nua don chóras fuinnimh núicléach a fhorbairt, lena soláthrófar soláthar iontaofa fuinnimh, agus aghaidh á tabhairt go sásúil ag an am céanna ar shábháilteacht núicléach, laghdú dramhaíola, neamhleathadh agus ábhair imní don phobal.

An 30 Iúil 2003, le Cinneadh C(2002) 4287 ón gCoimisiún, chuaigh Euratom isteach i dtionscnamh GIF trína Chairt (‘an Chairt’) a shíniú, a shínigh na sínitheoirí tosaigh in 2001. Leathnaíodh rannpháirtíocht Euratom sa Chairt tar éis Chinneadh C(2011) 4504 ón gCoimisiún an 29 Meitheamh 2011. Ar an ócáid sin, athraíodh an tréimhse tosaigh 10 mbliana go tréimhse neamhtheoranta, mura scoirfí di le toiliú d’aon toil nó i gcás ina dtarraingeodh sínitheoir amháin siar. Níl aon fhoráil sa Chairt maidir le malartuithe airgeadais ná leithdháiltí buiséadacha speisialta idir na Páirtithe.

Chun an Chairt a chur chun feidhme, rinne formhór chomhaltaí GIF ‘Creat-Chomhaontú le haghaidh comhar idirnáisiúnta maidir le taighde agus forbairt ar Chórais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach’ (‘Creat-Chomhaontú 2005’) atá ceangailteach ó thaobh dlí de, ina leagtar amach na coinníollacha maidir le comhar a mhionsonrófar a thuilleadh in ionstraimí ina dhiaidh sin ar a dtugtar Socruithe Córais agus Socruithe Tionscadail. D’aontaigh Euratom do Chreat-Chomhaontú 2005 trí ionstraim aontachais a thaisceadh le Gníomhaireacht um Fhuinneamh Núicléach (NEA) na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta i bPáras an 10 Feabhra 2006 1 . Dheimhnigh Euratom a Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) chun bheith ina Ghníomhaire Cur Chun Feidhme chun rannpháirtíocht Euratom in GIF a chomhordú, i gcomhréir le hAirteagal III.2 de Chreat-Chomhaontú 2005. Trí aontachas Euratom le Creat-Chomhaontú 2005, d’fhéadfadh aon Bhallstát, a eagraíochtaí taighde poiblí nó príobháideacha nó a thionscal ranníocaíochtaí díreacha a dhíriú ar thionscadail T&F GIF.

Tháinig Creat-Chomhaontú 2005 i bhfeidhm an 28 Feabhra 2005 ar feadh thréimhse 10 mbliana agus cuireadh síneadh 10 mbliana eile leis an 26 Feabhra 2015. Shínigh Euratom an síneadh an 16 Samhain 2016 2 . Faoin gcomhaontú maidir le síneadh, bhí na Páirtithe nach raibh in ann an síneadh a shíniú faoin 28 Feabhra 2015 fós in ann comhoibriú faoi na Socruithe Córais agus Socruithe Tionscadail ar bhonn idirthréimhseach.

Bhí Creat-Chomhaontú 2005 sínithe cheana féin ag an bhFrainc agus ag an Ríocht Aontaithe roimh aontachas Euratom (cé go raibh a nósanna imeachta aontachais tugtha chun críche ag an bhFrainc, ní raibh ag an Ríocht Aontaithe). Chun comhsheasmhacht a áirithiú, cuireadh an dearbhú seo a leanas ó Euratom i gceangal le Cinneadh 14929/05 ón gComhairle, lena bhformheastar aontachas tosaigh Euratom leis an gComhaontú:

‘Agus é ag teacht chun bheith ina Pháirtí sa Chreat-Chomhaontú seo, glacfaidh Euratom páirt iomlán i ngach comhoibriú agus plé faoin gCreat-Chomhaontú seo agus in aon Socrú Córais a bhfuil sé ina shínitheoir ann. Déanfaidh Euratom agus a Bhallstáit ar páirtithe iad sa Chreat-Chomhaontú — an Fhrainc agus an Ríocht Aontaithe faoi láthair — a seasaimh a chomhchuibhiú sula ndéanfar aon chinneadh mór i gcur chun feidhme an Chreat-Chomhaontaithe agus na Socruithe Córais ábhartha’.

Rinneadh an dearbhú céanna sin a tharchur le hionstraim aontachais Euratom le Comhaontú 2005.

Tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, bhí sí ina Páirtí sa Chreat-Chomhaontú trí dhaingniú i mí Dheireadh Fómhair 2018.

Is iad seo a leanas na Páirtithe reatha i gCreat-Chomhaontú 2005: An Astráil, Ceanada, an tSín, an Fhrainc, Euratom, an tSeapáin, Poblacht na Cóiré, Cónaidhm na Rúise, an Afraic Theas, an Eilvéis, an Ríocht Aontaithe agus SAM. Shínigh an Airgintín agus an Bhrasaíl an Chairt freisin ach níor aontaigh siad do Chreat-Chomhaontú 2005; meastar gur ‘comhaltaí neamhghníomhacha’ de chuid GIF iad.

Rachaidh Creat-Chomhaontú 2005 in éag an 28 Feabhra 2025. Go luath in 2023, chuir roinnt comhaltaí GIF in iúl go raibh imní orthu nach mbeadh an creat atá ann faoi láthair iomchuí don todhchaí, go háirithe mar gheall ar an staid gheopholaitiúil tar éis chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, rud a chuir cosc ar chomhar tairbheach le ceann de na Páirtithe atá ann faoi láthair i gCreat-Chomhaontú 2005. Ag cruinniú Ghrúpa Beartais GIF i mí Aibreáin 2023, chuir an Grúpa Beartais de chúram ar a Chathaoirleach roghanna a fhorbairt seachas síneadh trí leasú, chun aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní sin. Chuir Taiscí an Chreat-Chomhaontaithe (NEA/ECFE) an Páirtí lena mbaineann (Cónaidhm na Rúise) ar an eolas go bhfuil sé ar intinn ag na Páirtithe eile gan comhoibriú leis amach anseo.

D’oibrigh Cathaoirleach Ghrúpa Beartais GIF (SAM don tréimhse 2022-2024) leis na Leas-Chathaoirligh (Ceanada, an Fhrainc, an tSeapáin agus Poblacht na Cóiré faoi seach), leis an Stiúrthóir Teicniúil (post atá ag SAM) agus leis an Stiúrthóir Beartais (post atá ag an Ríocht Aontaithe) agus dhréachtaigh sé plean chun dul i mbun comhair a tionscnaíodh faoin gCairt faoi Chreat-Chomhaontú nua, a bheidh le síniú ag na Páirtithe atá toilteanach go frithpháirteach i gCreat-Chomhaontú 2005.

Leis an bplean atá molta ag an nGrúpa Beartais chun leanúnachas na hoibre atá á déanamh faoi láthair ag comhaltaí toilteanacha GIF a áirithiú, déantar foráil maidir le Creat-Chomhaontú nua, a thiocfaidh i bhfeidhm díreach tar éis fhoirceannadh an chinn atá i bhfeidhm faoi láthair, agus na cuspóirí eolaíocha agus teicniúla céanna á saothrú ag an am céanna.

Cuireadh tús leis an gcaibidlíocht agus leis an bplé ar dhréacht-téacs Chreat-Chomhaontú nua GIF, ar cheart dó teacht i bhfeidhm an 1 Márta 2025, ar thionscnamh Chathaoirleach Ghrúpa Beartais GIF. Reáchtáladh babhtaí caibidlíochta ar an láthair agus ar líne idir mí Eanáir agus mí Aibreáin 2024, agus bhí baint ag na Páirtithe reatha uile (a ndéanann a nGníomhairí Cur Chun Feidhme ionadaíocht orthu), seachas Cónaidhm na Rúise, an tSín agus an Afraic Theas (cé gur tugadh cuireadh don dá pháirtí dheireanacha sin). Is é an t-aon chuspóir atá leis an gCreat-Chomhaontú nua creat atá ceangailteach ó thaobh dlí a chruthú chun go mbeifear in ann obair T&F a dhéanamh ar leibhéal an tionscadail.

I bhfianaise na tréimhse teoranta le haghaidh na bpléití ullmhúcháin as ar eascair tús na caibidlíochta (ó mhí na Nollag 2023 go mí Eanáir 2024), ghlac JRC páirt ina Ghníomhaire Cur Chun Feidhme agus ina ionadaí Euratom sa Ghrúpa Beartais agus ní mar ionadaí sainordaithe Euratom sa chaibidlíocht maidir leis an gCreat-Chomhaontú nua.

Dhearbhaigh Gníomhaire Cur Chun Feidhme na hAstráile go raibh sé sa staid chéanna le Euratom.

Tugadh cuireadh do Ghníomhairí Cur Chun Feidhme na hAstráile agus Euratom araon freastal ar na babhtaí caibidlíochta mar bhreathnóirí. Dá bhrí sin, bhí cead acu barúlacha a thabhairt agus páirt a ghlacadh sa phlé, ach ní raibh cead acu modhnuithe ná téacs nua a mholadh a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú nua. Chuige sin, chomhordaigh Euratom leis an bhFrainc, arna hionadú ag a Gníomhaire Cur Chun Feidhme, an Coimisiún Fuinnimh Malartaigh agus Fuinnimh Adamhaigh (CEA), ar thug Rialtas na Fraince sainordú dó caibidlíocht a dhéanamh don Fhrainc.

Dhírigh an chaibidlíocht ar thrí phríomh-shaincheist shubstainteacha.

i) Sásra chun an comhar taighde céanna a shaothrú, ar comhar é a tionscnaíodh faoi Chreat-Chomhaontú 2005 faoi ionstraim athnuaite (‘Creat-Chomhaontú 2025’), a bheadh ar oscailt lena shíniú do na Páirtithe reatha uile seachas do Pháirtí amháin (Cónaidhm na Rúise).

ii)    Sásra lena gcuirtear san áireamh uainiú éagsúil nósanna imeachta inmheánacha daingniúcháin agus glactha na bPáirtithe (go háirithe Euratom) chun bheith ina bPáirtithe san ionstraim nua. D’áiritheofaí leis sin nach mbeadh an ionstraim nua oscailte d’aon aontachas nua ar feadh tréimhse tosaigh (socraithe mar thrí bliana le hAirteagal XIV de dhréacht-Chreat-Chomhaontú 2025), tréimhse ar lena linn a bheadh na Páirtithe reatha in ann a nósanna imeachta aontachais a thabhairt chun críche.

iii)    Sásra lena n-áiritheofaí leanúnachas teicniúil na ngníomhaíochtaí a tionscnaíodh faoin gCairt agus faoi Chreat-Chomhaontú 2005 gan tús a chur an athuair leis an bplé ar cé na heintitis (go háirithe Gníomhairí Cur Chun Feidhme) a bheadh incháilithe chun páirt a ghlacadh san ionstraim nua agus sna fo-chomhaontuithe uile faoin dlí príobháideach idirnáisiúnta a dhéanfaí a athnuachan ar a bhonn.

Trína Ghníomhaire Cur Chun Feidhme, bhí an Coimisiún in ann barúlacha a thabhairt, saincheisteanna ábhartha a phlé le Gníomhairí Cur Chun Feidhme sainordaithe agus a áirithiú nár tugadh isteach aon fhoráil shubstainteach nua. Is é is aidhm d’fhoclaíocht Chreat-Chomhaontú 2025 a phríomhchuspóirí a bhaint amach: coincheapa a fhorbairt do Chóras Ghlúin IV amháin nó níos mó agus cosc a chur ar eintitis gan iarraidh nó neamhfhíoraithe dul isteach in GIF.

Thug na toscaireachtaí aird chuí ar rannpháirtíocht Euratom agus ar Ghníomhaire Cur Chun Feidhme sainordaithe na Fraince arna chomhordú le Euratom le linn na caibidlíochta.

Mheas an Coimisiún go mbeadh an athnuachan atá beartaithe ar Chreat-Chomhaontú 2005 inghlactha ag Euratom agus, dá bhrí sin, chinn sé í a chur faoi bhráid na Comhairle i gcomhréir leis an dara mír d’Airteagal 101 de Chonradh Euratom.

Ní bheadh aon iarmhairt airgeadais ag an aontachas atá beartaithe le Creat-Chomhaontú 2025 do bhuiséad an Aontais. Dhéanfaí gníomhaíochtaí faoi Chreat-Chomhaontú 2025 a mhaoiniú faoi Chláir Réime Taighde agus Oiliúna Euratom.

Chun leanúnachas na dtionscadal taighde arna ndéanamh faoi Chreat-Chomhaontú 2005 a áirithiú agus ina bhfuil JRC an Choimisiúin agus eagraíochtaí taighde na mBallstát rannpháirteach, tá sé beartaithe go dtabharfaidh an Coimisiún aontachas Euratom le Creat-Chomhaontú 2025 i gcrích thar a cheann.

Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Cumhdaítear i gClár Taighde agus Oiliúna Euratom (2021-2025) taighde agus nuálaíocht núicléach, agus is clár cistiúcháin comhlántach é le Fís Eorpach. Tá rannpháirtíocht JRC in GIF ina Ghníomhaire Cur Chun Feidhme do Euratom sainordaithe go sainráite i gClár Taighde agus Oiliúna Euratom (féach mír 2 thíos maidir le Coimhdeacht).

Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Féach an chéad phointe urchair eile.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

Bunús dlí

Airteagal 101, an dara mír, den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Cé go maoineofar rannpháirtíocht i dtionscadail GIF ó bhuiséad an Aontais atá ann cheana faoi Chlár Réime Euratom le haghaidh taighde, chun bheith ina Pháirtí i gCreat-Chomhaontú 2025, tá formhuiniú ón gComhairle de dhíth toisc gur comhaontú idirnáisiúnta é a n-aontóidh Euratom dó.

Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)

San Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán (Euratom) 2021/765 ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 lena mbunaítear Clár Taighde agus Oiliúna an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach le haghaidh 2021-2025 lena gcomhlánaítear Fís Eorpach – an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht agus lena n-aisghairtear Rialachán (Euratom) 2018/1563 3 , luaitear go sainráite an méid seo a leanas:

‘Áirítear ar na gníomhaíochtaí a liostaítear san Iarscríbhinn seo comhar idirnáisiúnta sa taighde agus nuálaíocht núicléach le haghaidh úsáidí síochánta, bunaithe ar spriocanna comhroinnte agus ar iontaoibh fhrithpháirteach arb é is aidhm dóibh tairbhí soiléire nach beag a chur ar fáil don Aontas, dá shaoránaigh agus don chomhshaol. Áirítear leis sin comhar idirnáisiúnta trí chreataí iltaobhacha. Leanfaidh JRC, ós é an Gníomhaire Cur Chun Feidhme Euratom d’Fhóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV (GIF) a aithnítear go foirmiúil, de ranníocaíocht agus rannpháirtíocht Chomhphobal Euratom i ngníomhaíochtaí taighde agus oiliúna GIF a éascú agus a chomhordú. Tá an ranníocaíocht le gníomhaíochtaí GIF faoi raon feidhme Chlár Euratom dírithe ar shábháilteacht, ar chosaint ar radaíocht, ar choimircí agus ar thaighde i ndáil le neamhleathadh agus gníomhaíochtaí oiliúna a bhaineann go sonrach le Córais Ghlúin IV’.

Comhréireacht

N/B

An rogha ionstraime

Leis an aontachas leis an gCreat-Chomhaontú, tá formhuiniú ón gComhairle de dhíth faoin dara mír d’Airteagal 101 de Chonradh Euratom.

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

N/B

Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Bailiú agus úsáid saineolais

N/B

Measúnú tionchair

N/B

Oiriúnacht rialála agus simpliú

N/B

Cearta bunúsacha

N/B

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Maoineofar taighde faoi Chreat-Chomhaontú 2025 le buiséad Chlár Taighde agus Oiliúna Euratom.

5.EILIMINTÍ EILE

Pleananna cur chun feidhme agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

Tagann rannpháirtíocht Euratom in GIF faoi ghníomhaíochtaí Chlár Taighde agus Oiliúna Euratom. Leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (Euratom) 2021/765 ón gComhairle na conairí tionchair agus eochairtháscairí na gconairí tionchair gaolmhara lena ndéanfar struchtúrú ar an gcaoi a ndéanfar faireachán ar fheidhmíocht Chlár Taighde agus Oiliúna Euratom ó thaobh a chuspóirí sonracha a bhaint amach.

Doiciméid mhíniúcháin (i gcás treoracha)

N/B

Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

Tá Airteagail I, II agus III de Chreat-Chomhaontú 2025 mar a chéile leis na hairteagail chomhfhreagracha de Chreat-Chomhaontú 2005, cé is moite de roinnt mionleasuithe ar an bhfoclaíocht.

Tá Airteagail VI, VII agus X de Chreat-Chomhaontú 2025 comhionann leis na hairteagail chomhfhreagracha de Chreat-Chomhaontú 2005.

Leasaíodh foclaíocht Airteagal IX de bheagán. Cuireadh pointe b) le hAirteagail IX de Chreat-Chomhaontú 2025, lena gceadaítear an fhaisnéis eolaíoch agus theicneolaíoch a chur ar fáil don phobal i gcomhréir leis na dlíthe is infheidhme de chuid gach Páirtí.

Tá Airteagal XI de Chreat-Chomhaontú 2025 comhionann le hAirteagal XI de Chreat-Chomhaontú 2005 cé is moite de roinnt mionathruithe.

Athraíodh foclaíocht Airteagal XIII ar mhaithe le soiléireacht.

Tá Airteagail IV, V, XII, XIV agus XV nua, sa mhéid go dtugtar isteach leo na sásraí is gá chun na críche atá beartaithe do Chreat-Chomhaontú 2025.

Go mionsonrach:

Baint leis an gCairt

Níl aon athrú ar theideal na hionstraime nua: ‘Creat-Chomhaontú maidir le Comhar Idirnáisiúnta ar Thaighde agus Forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach’ (Iatán 4). Cuirtear in iúl go soiléir sna haithrisí, áfach, gur ionstraim nua í seo.

Tagraítear sna haithrisí do Chreat-Chomhaontú 2005 agus úsáid á baint as an bhfoclaíocht san aimsir láithreach ‘a théann in éag an 28 Feabhra 2025’. Is amhlaidh atá toisc go bhfuil sé beartaithe ag an gcéad triúr sínitheoirí an Comhaontú athnuaite a shíniú sula rachaidh Comhaontú 2005 in éag. Mar sin féin, ní shocrófar teacht i bhfeidhm Chreat-Chomhaontú 2025 go dtí an 1 Márta 2025 ar a luaithe.

Tionóladh plé le linn na caibidlíochta maidir le cé acu a d’fhéadfaí nó nach bhféadfaí féachaint ar athnuachan an Chreat-Chomhaontaithe mar nuachan. Is coincheap é sin a chuirtear i bhfeidhm go príomha i ndlí na gconarthaí seachas sa dlí idirnáisiúnta. Leis an nuachan, aistrítear na cearta agus na hoibleagáidí faoi chonradh chuig Páirtí eile. Sa chás sin, níl cuid de na Páirtithe tosaigh ag iarraidh leanúint de bheith ag comhoibriú le Páirtí tosaigh amháin. Ní aistrítear aon chearta ná oibleagáidí; ina ionad sin, tá roinnt de na Páirtithe tosaigh ag roghnú gan an ionstraim thosaigh a athnuachan trí leasú agus ina ionad sin tá siad ag déanamh comhaontú nua, le líon laghdaithe Páirtithe. Dá bhrí sin, meastar nach bhfuil sa mhéid sin ach Creat-Chomhaontú nua a thosóidh (láithreach) tar éis don sean-Chreat-Chomhaontú dul in éag.

Ós rud é gur ionstraim pholaitiúil í cairt GIF nach bhfuil aon dáta deiridh aici, measadh go raibh riosca ag baint le spreagadh na bPáirtithe a bhfuil sé ar intinn acu Creat-Chomhaontú 2025 a shíniú chun tarraingt siar ó Chreat-Chomhaontú 2005. D’fhéadfadh sé gur fhan roinnt Páirtithe (nár iarradh orthu an Creat-Chomhaontú nua a shíniú nó nach raibh sé ar intinn acu é a shíniú) sa Chairt agus gur bhunaigh siad struchtúr comhthreomhar GIF. Ar an gcúis sin, díchúpláiltear Creat-Chomhaontú 2025 ón gCairt mar ghealltanas polaitiúil ach coinnítear a luach stairiúil. Chuige sin, b’éigean struchtúr rialachais GIF a athbhunú i gCreat-Chomhaontú 2025, ós rud é go raibh Creat-Chomhaontú 2005 ag brath ar struchtúr rialachais na Cairte, mar a léirítear in Airteagal IV de Chreat-Chomhaontú 2025.

Níos tábhachtaí fós, soláthraítear le hAirteagal IV an bunús le go leanfaidh na heintitis a dtugtar cuireadh dóibh (‘Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú seo’) ar aghaidh go réidh le gníomhaíochtaí GIF ar feadh tréimhse trí bliana, chun nósanna imeachta daingniúcháin/críochnaithe níos faide nó níos casta a chur san áireamh, mar a dhéantar i gcás Euratom.

Tábhacht agus ról Iarscríbhinn C

Áirithítear le liosta na Stát agus na n-eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a nGníomhairí Cur Chun Feidhme ionchasacha in Iarscríbhinn C nach féidir le haon eintiteas gan iarraidh nó neamhfhíoraithe (Gníomhaire Stáit nó Gníomhaire Cur Chun Feidhme) an Creat-Chomhaontú ná aon cheann de na Socruithe Córais ná na Socruithe Tionscadail athnuaite a shíniú. Leagtar síos na forálacha ábhartha in Airteagal V (go háirithe mír 8 a mhéid a bhaineann le heintitis nach sínitheoirí fós iad) agus in Airteagal XII (is iad na heintitis atá liostaithe in Iarscríbhinn C amháin atá in ann an Creat-Chomhaontú nua a shíniú nó aontú dó). Go háirithe, is é is aidhm don sásra a leagtar síos in Airteagal XII(4)(b) a áirithiú nach féidir le haon stát a ligtear isteach chun an Creat-Chomhaontú a shíniú eintiteas a d’fhéadfadh a bheith gan iarraidh (e.g. cuideachta phríobháideach faoina dhlínse) a mholadh mar Ghníomhaire Cur Chun Feidhme. Má mholann stát sínithe nó eagraíocht idirnáisiúnta eintiteas nach sainaithnítear mar ‘Ghníomhaire Cur Chun Feidhme ionchasach’ in Iarscríbhinn C, beidh tréimhse 90 lá ag na Páirtithe eile chun agóid a dhéanamh i gcoinne an togra.

Ar an gcaoi chéanna, faoi Airteagal XII(4)(a), ní fhéadfaidh na sínitheoirí tosaigh (tá gá le trí cinn acu le haghaidh theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe) ach na heintitis a liostaítear mar ‘Ghníomhairí Cur Chun Feidhme ionchasacha’ in Iarscríbhinn C a ainmniú mar Ghníomhairí Cur Chun Feidhme.

Bhí gá leis sin chun aon chur isteach ó Pháirtithe a n-iarrtar orthu an Comhaontú a shíniú ach nár ghlac páirt ina chaibidlíocht agus nach gá go mbeadh siad ailínithe le comhintinn na bPáirtithe a ghlac páirt sa chaibidlíocht.

Airteagal XV (Leanadh den chomhar). áirithítear leanúnachas réidh na ngníomhaíochtaí teicniúla reatha arna dtionscnamh faoi Shocrú Córais agus Socruithe Tionscadail. Déantar foráil san Airteagal seo ar thaobh amháin maidir le briseadh iomlán nó ‘scor glan’ i Socruithe Córais agus Socruithe Tionscadail uile Chreat-Chomhaontú 2005 atá ann faoi láthair. Ní leanfar leis an gcomhoibriú faoin gCreat-Chomhaontú 2005; ina ionad sin, leanfar leis faoi Chreat-Chomhaontú nua 2025 trí Shocruithe Córais agus Socruithe Tionscadail athnuaite (de bhun Airteagal V de Chreat-Chomhaontú 2025). Ar an taobh eile, agus is pointe tábhachtach é sin do Euratom, is féidir leanúint den chomhar sin le heintitis Stát nó eagraíochtaí idirnáisiúnta a liostaítear in Iarscríbhinn C nach bhfuil ina bPáirtithe i gCreat-Chomhaontú 2025 go fóill. Leis an bhforáil sin – mar aon leis an bhféidearthacht cuireadh a fháil chuig an nGrúpa Beartais agus chuig cruinnithe eile – tugtar dóthain ama do na Páirtithe a nósanna imeachta aontachais a thabhairt chun críche.

Ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil Socruithe Tionscadail oscailte d’aon eintiteas príobháideach (fiú eintitis phríobháideacha nach bhfuil faoi dhlínse aon cheann de na Páirtithe). Mar sin féin, tá an rannpháirtíocht sin faoi réir fhormheas na bPáirtithe a bhfuil ionadaíocht déanta orthu sa Ghrúpa Beartais, mar a leagtar síos in Airteagal V(7)(b).

Tá dhá Mheabhrán Tuisceana (MTanna) ag struchtúr comhair GIF, lena dtugtar aghaidh ar chomhar in dhá chóras GIF nach bhfuil Socruithe Córais tugtha i gcrích ina leith go fóill. Níl aon dáta deiridh ag na MTanna sin, dá bhrí sin, ní mór do na Gníomhairí Cur Chun Feidhme uile tarraingt siar ó na MTanna a liostaítear in Iarscríbhinn B, agus moltar dóibh MTanna nua a thabhairt i gcrích faoin gCreat-Chomhaontú nua chun an cuspóir maidir le comhoibriú le páirtithe atá toilteanach go frithpháirteach a bhaint amach, (i gcomhréir le hAirteagal V(1)(b) agus (c) agus Airteagal V(11).

Ní bheidh Euratom in ann aontú do Shocruithe Córais ná do MTanna (a bhfuil a síniú forchoimeádta do Ghníomhairí Cur Chun Feidhme) go dtí go n-aontóidh sé do Chreat-Chomhaontú 2025, ach beidh sé in ann gníomhaíochtaí a shaothrú i ndáil le gach Socrú Tionscadail a liostaítear in Iarscríbhinn B.

Na bunteangacha

Cuirtear an Comhaontú ar fáil mar scríbhinn bhunaidh amháin, i mBéarla agus i bhFraincis, agus comhúdarás ag gach téacs. Rinne rialtais Cheanada agus na Fraince athbhreithniú ar an aistriúchán Fraincise (Iatán 5).



Moladh le haghaidh

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

maidir le haontachas an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) leis an gCreat-Chomhaontú nua le haghaidh comhar idirnáisiúnta ar thaighde agus forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (dá ngairtear Euratom anseo feasta), agus go háirithe an dara mír d’Airteagal 101 de,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)Thionscain an Airgintín, an Bhrasaíl, Ceanada, an Fhrainc, an tSeapáin, Poblacht na Cóiré, an Afraic Theas, Stáit Aontaithe Mheiriceá, agus an Ríocht Aontaithe Fóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV (GIF) mar iarracht idirnáisiúnta chomhoibritheach chun an taighde agus an fhorbairt (T&F) is gá a dhéanamh chun indéantacht agus feidhmíocht córas núicléach den cheathrú glúin a thástáil, agus chun iad a chur ar fáil lena n-imscaradh tionsclaíoch faoi 2030;

(2)Ina dhiaidh sin, shínigh an Eilvéis Cairt GIF in 2002, agus shínigh Daon-Phoblacht na Síne agus Cónaidhm na Rúise í in 2006;

(3)D’aontaigh Euratom do GIF an 30 Iúil 2003 trí Chairt GIF a shíniú;

(4)Bhí creat dlíthiúil ag teastáil ón gcomhar agus malartú idirnáisiúnta in T&F na teicneolaíochta núicléiche a beartaíodh faoi GIF, creat a chuir slándáil dhlíthiúil ar fáil do na rannpháirtithe, go háirithe i bhfianaise chosaint na gceart a ghintear tríd an obair thaighde, amhail cearta maoine intleachtúla;

(5)Chuige sin, tháinig Páirtithe GIF ar chomhaontú maidir le Creat-Chomhaontú lena leagtar síos na coinníollacha don chomhar agus do shocruithe córais agus socruithe tionscadail ina dhiaidh sin, ar aontaigh Euratom dóibh in 2006;

(6)In 2015, cuireadh síneadh 10 mbliana eile leis an gCreat-Chomhaontú agus rachaidh sé in éag an 28 Feabhra 2025;

(7)Chun leanúnachas na dtionscadal taighde agus na ngníomhaíochtaí GIF atá ar siúl faoi láthair a áirithiú, rinne Stáit atá toilteanach go frithpháirteach agus ar Páirtithe iad sa Chreat-Chomhaontú athnuachan ar an gCreat-Chomhaontú a chaibidliú, i bhfianaise na staide geopholaitiúla atá ann faoi láthair;

(8)Fanfaidh ranníocaíocht Euratom le tionscadail T&F GIF laistigh de raon feidhme na gcinntí ón gComhairle maidir le Creatchlár Taighde agus Oiliúna Euratom;

(9)Féadfaidh aon Bhallstát, a eagraíochtaí taighde poiblí nó príobháideacha nó a thionscal a ranníocaíocht dhíreach a dhíriú ar na tionscadail T&F sin trí aontachas Euratom leis an gCreat-Chomhaontú;

(10)Ba cheart, dá bhrí sin, tabhairt i gcrích an Chreat-Chomhaontaithe nua ag an gCoimisiún Eorpach, thar ceann Euratom, a fhormheas.

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Alt Aonair

Formheastar leis seo go dtabharfaidh an Coimisiún Eorpach i gcrích, thar ceann Euratom, an ‘Creat-Chomhaontú le haghaidh comhar idirnáisiúnta ar thaighde agus forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach’ atá i gceangal leis seo.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil

   Thar ceann na Comhairle

   An tUachtarán

(1)    Cinneadh C(2006)7 ón gCoimisiún an 12.1.2006, bunaithe ar Chinneadh 14929/05 ón gComhairle an 20.12.2005.
(2)    Cinneadh C(2016) 3772 final ón gCoimisiún.
(3)    IO L 167 I an 12.5.2021 (lch. 81).
Top

An Bhruiséil,1.7.2025

COM(2025) 331 final

IARSCRÍBHINN

leis an

moladh le haghaidh cinneadh ón gComhairle

maidir le haontachas an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) leis an gCreat-Chomhaontú nua le haghaidh comhar idirnáisiúnta ar thaighde agus forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach


CREAT-CHOMHAONTÚ

LE hAGHAIDH

COMHAR IDIRNÁISIÚNTA

AR THAIGHDE AGUS FORBAIRT I nDÁIL LE

CÓRAIS GHLÚIN IV DON FHUINNEAMH NÚICLÉACH

ACCORD-CADRE

SUR

LA COLLABORATION INTERNATIONALE

EN MATIÈRE DE RECHERCHE ET DE

DÉVELOPPEMENT DES SYSTÈMES D’ÉNERGIE

NUCLÉAIRE DE GÉNÉRATION IV

CREAT-CHOMHAONTÚ LE HAGHAIDH

COMHAR IDIRNÁISIÚNTA AR

THAIGHDE AGUS FORBAIRT I nDÁIL LE

CÓRAIS GHLÚIN IV DON FHUINNEAMH NÚICLÉACH

Tá na Páirtithe sa Chreat-Chomhaontú seo,

DE BHRÍ go meastar go dtiocfaidh méadú ar an éileamh ar fhuinneamh ar fud an domhain, agus an ranníocaíocht is féidir a dhéanamh le forbairt agus imscaradh teicneolaíochtaí agus breoslaí nuálacha chun freastal ar an éileamh domhanda ar fhuinneamh amach anseo ar bhealach inbhuanaithe;

DE BHRÍ go gcabhróidh comhar ar thaighde agus ar fhorbairt ag go leor tíortha maidir le hardchórais fuinnimh núicléach den chéad ghlúin eile a fhorbairt le dul chun cinn i dtreo na gcóras sin a réadú;

ÓS MIAN LEO, tríd an gCreat-Chomhaontú seo maidir le Comhar Idirnáisiúnta i ndáil le Taighde agus Forbairt ar Chórais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach (dá ngairtear ‘Creat-Chomhaontú’ anseo feasta), leanúint d’obair Fhóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV (dá ngairtear ‘GIF’ anseo feasta), a chuir bonn ar fáil do chomhar idirnáisiúnta maidir le taighde agus forbairt don chéad ghlúin eile de chórais fuinnimh núicléach, ar a dtugtar ‘Córais Ghlúin IV’;

Á AITHINT DÓIBH an obair a rinne GIF roimhe seo faoin gCreat-Chomhaontú le haghaidh Comhar Idirnáisiúnta ar Thaighde agus Forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach, arna dhéanamh in Washington an 28 Feabhra 2005, arna leathnú leis an gComhaontú lena leathnaítear an Creat-Chomhaontú le haghaidh Comhar Idirnáisiúnta ar Thaighde agus Forbairt i ndáil le Córais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach, a tháinig i bhfeidhm an 26 Feabhra 2015 (dá ngairtear ‘Creat-Chomhaontú GIF 2005’ anseo feasta), a rachaidh in éag an 28 Feabhra 2025; chomh maith le Cairt Fhóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV, a osclaíodh lena síniú i mí an Mheithimh 2001, lenar bunaíodh GIF, agus Cairt Fhóram Idirnáisiúnta Ghlúin IV, a osclaíodh lena síniú i mí Eanáir 2011, lenar leathnaíodh comhar GIF (dá ngairtear ‘Cairt GIF’ anseo feasta);

Á AITHINT DÓIBH go mbaineann cuspóir Chairt GIF le coincheapa a fhorbairt do Chóras Ghlúin IV amháin nó níos mó, agus é mar aidhm na córais sin a cheadúnú, a thógáil agus a oibriú ar bhealach a sholáthróidh soláthar fuinnimh iontaofa ar phraghas iomaíoch don tír ina n‑úsáidtear na córais sin, agus aghaidh á tabhairt go sásúil ag an am céanna ar ábhair imní a bhaineann le sábháilteacht núicléach, dramhaíl núicléach, leathadh núicléach agus dearcadh an phobail;

Á THABHAIRT DÁ nAIRE DÓIBH a thábhachtaí atá Cairt GIF i gcruthú Chreat-Chomhaontú GIF 2005 sa chomhar a d’eascair as sin roimh an gCreat-Chomhaontú seo;

Á THABHAIRT DÁ nAIRE DÓIBH, tar éis theacht i bhfeidhm Chreat-Chomhaontú GIF 2005, go ndearnadh rialachas GIF a bhainistiú i gcónaí, mar ábhar praiticiúil, trí Chreat-Chomhaontú GIF 2005;

ÓS MIAN LEO a áirithiú, as seo amach, go soláthrófar leis an gCreat-Chomhaontú seo an struchtúr rialachais aonair do na gníomhaíochtaí uile a bhaineann le GIF;

DE BHRÍ go bhfuil Treochlár Teicneolaíochta do Chórais Ghlúin IV don Fhuinneamh Núicléach comhlánaithe ag GIF: Tuarascáil ar an Treochlár Teicniúil (Nollaig 2002), arna nuashonrú a thuilleadh in 2014, ina sainaithnítear na sé Chóras Ghlúin IV is mó a bhfuil gealladh fúthu chomh maith leis an taighde agus an fhorbairt is gá chun na Córais sin a chur chun cinn go dtí aibíocht theicniúil;

DE BHRÍ go raibh aireachtaí, ranna, gníomhaireachtaí, nó eintitis eile de chuid na bpáirtithe i gCreat-Chomhaontú GIF 2005 rannpháirteach i Socruithe Córais, Socruithe Tionscadail, agus Meabhráin Tuisceana (dá ngairtear ‘MT’ anseo feasta) atá comhsheasmhach le Creat-Chomhaontú GIF 2005 a bhaineann leis na  Chóras Ghlúin IV is mó a bhfuil gealladh fúthu;

Á AITHINT DÓIBH an luach a bhaineann le struchtúr rialachais GIF atá comhdhéanta de Ghrúpa Beartais, de Ghrúpa Saineolaithe agus de Rúnaíocht;

Á dTABHAIRT DÁ nAIRE DÓIBH gurb iad seo a leanas Córais Ghlúin IV a sainaithníodh: Córas Mear-Imoibreora Ghásfhuaraithe, Córas Mear-Imoibreora Luaidhefhuaraithe, Córas Imoibreora Salainn Leáite, Córas Mear-Imoibreora Sóidiamfhuaraithe, Córas Imoibreora Fhorchriticiúil-Uiscefhuaraithe, agus Córas Imoibreora An-Ardteochta;

Á CHUR I dTREIS DÓIBH taighde agus forbairt chomhoibríoch Chórais Ghlúin IV, a sainaithníodh roimhe seo i gCairt GIF agus i gCreat-Chomhaontú GIF 2005 agus a rinneadh tríothu, lena n‑áirítear na gníomhaíochtaí comhair seo a leanas:

·Réimsí féideartha comhair iltaobhaigh maidir le Córais Ghlúin IV a shainaithint,

·Tionscadail taighde agus forbartha comhoibríche a chothú,

·Treoirlínte a bhunú maidir le comhar agus tuairisciú a dtorthaí,

·Athbhreithniú rialta a dhéanamh ar an dul chun cinn agus moltaí a dhéanamh maidir le treoir a thabhairt do thionscadail taighde agus forbartha comhoibríche,

·Fardal de na réimsí féideartha ina bhfuil gá le taighde a bhunú agus a athbhreithniú go rialta, agus

·Gníomhaíochtaí eile den sórt sin a dhéanamh chun gnóthú chuspóirí GIF a chur chun cinn de réir mar a chinnfear go comhpháirteach.

ÓS MIAN LEO saothrú leanúnach an taighde agus na forbartha comhoibríche sin a éascú d’fhonn dlús a chur le taispeáint agus imscaradh Chórais Ghlúin IV ag na Páirtithe agus ag a n‑aireachtaí, a ranna, a ngníomhaireachtaí agus a n‑eintitis eile, mar aon leis na hearnálacha tionsclaíocha, acadúla, rialtais agus neamhrialtasacha den phobal taighde idirnáisiúnta, chun na sé Chóras sainaitheanta de Ghlúin IV a chur chun cinn; agus

AG TABHAIRT DÁ nAIRE DÓIBH Coinbhinsiún Pháras chun Maoin Tionscail a Chosaint, arna dhéanamh i bPáras an 20 Márta 1883, arna athbhreithniú agus arna leasú;

TAR ÉIS COMHAONTÚ mar a leanas:


Airteagal I

Cuspóir

1)Is é cuspóir an Chreat-Chomhaontaithe seo creat nua a bhunú chun leanúint den chomhar idirnáisiúnta chun gnóthú chuspóir agus fhís GIF a chothú agus a éascú: coincheapa a fhorbairt do Chóras Ghlúin IV amháin nó níos mó is féidir a cheadúnú, a thógáil agus a oibriú ar bhealach a chuirfidh soláthar fuinnimh ar phraghas iomaíoch agus iontaofa ar fáil don tír nó do na tíortha ina bhféadfar na córais sin a úsáid, agus aghaidh á tabhairt go sásúil ag an am céanna ar ábhair imní a bhaineann le sábháilteacht núicléach, dramhaíl núicléach, leathadh núicléach agus dearcadh an phobail.

2)Ní dhéanfar comhar faoin gCreat-Chomhaontú seo ach amháin chun críoch síochánta agus i gcomhréir le cuspóirí neamhleata agus le hoibleagáidí idirnáisiúnta na bPáirtithe a bhaineann leis sin, agus ar bhonn an chomhionannais, an chomhshochair agus na cómhalartachta.

Airteagal II

Cineálacha Comhair

Féadfar na nithe seo a leanas a áireamh ar na cineálacha comhair faoin gCreat-Chomhaontú seo, ach gan bheith teoranta dóibh:

a)comhthaighde agus comhfhorbairt teicneolaíochta;

b)malartú faisnéise teicniúla agus sonraí maidir le gníomhaíochtaí eolaíocha agus teicniúla, agus modhanna agus torthaí taighde agus forbartha;

c)tacú le taispeántais theicneolaíocha a eagrú, lena náirítear le rannpháirtithe iomchuí sa tionscal;

d)stiúradh trialacha/turgnamh comhpháirteach;

e)rannpháirtíocht foirne (lena náirítear eolaithe, innealtóirí, agus speisialtóirí eile) i dturgnaimh, anailís, dearadh, agus gníomhaíochtaí taighde agus forbartha eile a dhéantar in ionaid taighde, in institiúidí acadúla, i saotharlanna agus i saoráidí eile;

f)samplaí, ábhair agus trealamh le haghaidh turgnamh, tástála agus meastóireachta a mhalartú nó a thabhairt ar iasacht;

g)seimineáir, comhdhálacha eolaíochta agus cruinnithe eile a eagrú agus páirt a ghlacadh iontu;

h)ranníocaíochtaí airgeadaíochta chun na saoráidí turgnamhacha is gá a chur in úsáid; agus

i)oiliúint a chur ar eolaithe agus ar shaineolaithe teicniúla agus feabhas a chur ar a gcuid scileanna.



Airteagal III

Cur chun feidhme

1)Spreagfaidh agus éascóidh na Páirtithe, i gcás inarb iomchuí, forbairt teagmhálacha díreacha agus comhair idir gníomhaireachtaí rialtais, acadaimh eolaíochta, ollscoileanna, ionaid eolaíochta agus taighde, institiúidí, gnólachtaí san earnáil phríobháideach, agus eagraíochtaí idir-rialtasacha.

2)Déanfaidh gach Páirtí, i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach in Airteagal XII nó Airteagal XIV den Chreat-Chomhaontú seo, de réir mar is infheidhme, é féin nó ceann amháin nó níos mó dá aireachtaí, ranna, gníomhaireachtaí nó eintitis eile a ainmniú ina Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme chun an cuspóir a leagtar amach in Airteagal I den Chreat-Chomhaontú seo a bhaint amach. Sainaithnítear na Gníomhairí Cur Chun Feidhme in Iarscríbhinn A a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú seo (dá ngairtear ‘Iarscríbhinn A’ anseo feasta). Ar mhaithe le soiléireacht, is cuid dhílis den Chreat-Chomhaontú seo iad Iarscríbhinní A, B agus C.

3)Féadfaidh Páirtí a mholadh go leasófaí Iarscríbhinn A chun Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme breise a ainmniú don Pháirtí sin nó chun a Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme a athrú trí fhógra i scríbhinn a thabhairt don Taiscí (arna shainaithint in Airteagal XI den Chreat-Chomhaontú seo). Scaipfidh an Taiscí fógra maidir leis an leasú atá beartaithe ar na Páirtithe agus ar a nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme. Tiocfaidh an leasú atá beartaithe i bhfeidhm tar éis thréimhse 90 lá tar éis an dáta a scaipfidh an Taiscí fógra faoin leasú atá beartaithe, ar choinníoll nach mbeidh fógra tugtha ag aon Pháirtí ná ag aon Ghníomhaire Cur Chun Feidhme cuí-údaraithe don Taiscí laistigh den tréimhse 90 lá go bhfuil sé ag cur i gcoinne an leasaithe atá beartaithe. I gcás ina bhfaighidh an Taiscí agóid den sórt sin, ní thiocfaidh an leasú atá beartaithe i bhfeidhm. Ar mhaithe le soiléireacht, ní fhorléireofar cur isteach ná athrú den sórt sin ar bhealach ar bith mar leasú atá faoi réir na nósanna imeachta faoi mhír 9 d’Airteagal XII den Chreat-Chomhaontú seo.

Airteagal IV

Rialachas GIF

1)Aithníonn na Páirtithe nach soláthraítear le Cairt GIF struchtúr rialachais le haghaidh ghníomhaíochtaí na nGníomhairí Cur Chun Feidhme ná gníomhaíochtaí GIF, lena náirítear i leith an Chreat-Chomhaontaithe seo. Tuigeann na Páirtithe nach gealltanas polaitiúil eatarthu atá i gCairt GIF.

2)Bunaíonn na Páirtithe leis seo struchtúr rialachais GIF atá comhdhéanta de Ghrúpa Beartais, Grúpa Saineolaithe, agus Rúnaíocht.Beidh an Grúpa Beartais comhdhéanta d’ionadaithe ó gach Páirtí agus glacfaidh sé beartais chun an Creat-Chomhaontú seo a chur chun feidhme. A luaithe is indéanta tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo, féachfaidh an Grúpa Beartais le beartais tosaigh a ghlacadh bunaithe ar na beartais sin atá i bhfeidhm agus ar dhul in éag do Chreat-Chomhaontú GIF 2005 chun leanúnachas an chomhair a tionscnaíodh faoi Chreat-Chomhaontú GIF 2005 a éascú, i gcomhréir leis an gCreat-Chomhaontú seo.

3)Comhaontaíonn na Páirtithe, ar feadh thréimhse 3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo, nach bhféadfar síneadh a chur leis ach uair amháin ar feadh thréimhse 1 bhliain amháin trí chinneadh d’aon toil i scríbhinn ó na Páirtithe, ó Stát nó ó eagraíocht idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú seo (dá ngairtear ‘Iarscríbhinn C’ anseo feasta) nach Páirtí sa Chreat-Chomhaontú seo go fóill é:

a)iarrfar air nó uirthi an tionadaí nó na hionadaithe ainmnithe atá aige nó aici breathnóireacht a dhéanamh ar chruinnithe an Ghrúpa Beartais agus ar chruinnithe an Ghrúpa Saineolaithe; agus

b)iarrfar ar a ionadaí nó a hionadaí nó a ionadaithe nó a hionadaithe ainmnithe breathnóireacht a dhéanamh ar chruinnithe eile GIF i gcomhréir leis na beartais atá le glacadh ag an nGrúpa Beartais.

Airteagal V

Socruithe Gaolmhara

1)Aithníonn na Páirtithe go ndearnadh comhar faoi Chreat-Chomhaontú GIF 2005 faoi na Socruithe Córais, na Socruithe Tionscadail, agus na MTanna a liostaítear in Iarscríbhinn B a ghabhann leis an gCreat-Chomhaontú seo (dá ngairtear ‘Iarscríbhinn B’ anseo feasta). Tá sé ar intinn ag na Páirtithe leanúint den chomhar ar an mbealach céanna i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Chreat-Chomhaontú seo. A luaithe is indéanta tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo:

a)Féachfaidh na Páirtithe leis go síneoidh a nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme Socruithe Córais agus Socruithe Tionscadail nua bunaithe orthu siúd a liostaítear in Iarscríbhinn B agus spreagfaidh siad, de réir mar is iomchuí, eintitis phoiblí agus phríobháideacha chun dul isteach sna Socruithe Tionscadail nua sin agus páirt a ghlacadh iontu;

b)Cuirfidh na Páirtithe faoi deara dá nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme tarraingt siar as na MTanna a liostaítear in Iarscríbhinn B, agus spreagfaidh siad do na heagraíochtaí a d’ainmnigh siad chun na MTanna a shíniú tarraingt siar astu; agus

c)Féachfaidh na Páirtithe leis go síneoidh a nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme MTanna nua bunaithe ar na cinn a liostaítear in Iarscríbhinn B agus spreagfaidh siad, de réir mar is iomchuí, na heagraíochtaí ainmnithe sin a bheith rannpháirteach sna MTanna nua.  

2)Áiritheoidh na Páirtithe an méid seo a leanas:

a)ní bheidh ach aon Socrú Córais amháin ann do gach Córas Glúin IV; agus

b)má tá níos mó ná Gníomhaire Cur Chun Feidhme amháin sainaitheanta ag Páirtí, ní fhéadfaidh ach duine amháin acu a bheith ina shínitheoir le haon Socrú Córais ar leith.

3)Áiritheoidh na Páirtithe go mbeidh gach Socrú Córais comhsheasmhach le forálacha an Chreat-Chomhaontaithe seo agus go mbunóidh siad creat le haghaidh comhair chun an obair thaighde agus forbartha is gá a phleanáil agus a dhéanamh chun inmharthanacht agus feidhmíocht Chóras Ghlúin IV lena mbaineann a shuí.

4)Áiritheoidh na Páirtithe go dtabharfaidh gach Socrú Córais aghaidh ar na nithe seo a leanas:

a)an comhar atá le déanamh;

b)bainistiú na ngníomhaíochtaí taighde agus forbartha a dhéantar chun cuspóirí GIF a bhaint amach;

c)socruithe airgeadais;

d)cosaint, úsáid, agus nochtadh faisnéise dílsithe cúlra; agus

e)cosaint agus leithdháileadh leordhóthanach agus éifeachtach maoine intleachtúla a chruthaítear nó a thugtar le linn an chomhair faoin gCreat-Chomhaontú seo agus díospóidí a bhaineann le cearta maoine intleachtúla a réiteach.

5)Áiritheoidh na Páirtithe go bhforálfar le gach Socrú Córais, i gcás aon neamhréireacht idir an Socrú Córais agus an Creat-Chomhaontú seo, go mbeidh forlámhas ag forálacha an Chreat-Chomhaontaithe seo.

6)Áiritheoidh na Páirtithe go gcuirfear gach Socrú Córais chun feidhme trí Shocrú Tionscadail amháin nó níos mó le haghaidh tionscadail taighde agus forbartha a dheartar chun rannchuidiú le hinmharthanacht agus feidhmíocht Chóras Ghlúin IV lena mbaineann an tionscadal a bhunú.

7)Áiritheoidh na Páirtithe an méid seo a leanas:

a)Féadfaidh Gníomhairí Cur Chun Feidhme a bheith ina sínitheoirí le Socruithe Tionscadail; agus

b)Féadfaidh eintitis eile san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach a bheith ina sínitheoirí le Socruithe Tionscadail ar chinneadh comhthola ón nGrúpa Beartais agus i gcomhréir le beartais ábhartha an Ghrúpa Beartais, agus moladh an Choiste Stiúrtha Córais ábhartha á chur san áireamh.

8)Ba cheart do gach Socrú Tionscadail aghaidh a thabhairt ar ábhair amhail raon feidhme na hoibre, an costas measta, an sceideal atá beartaithe, freagrachtaí bainistíochta tionscadal, cearta maoine intleachtúla, ceanglais tuairiscithe, tarraingt siar sínitheoirí, agus, de réir mar is iomchuí, coinníollacha maidir le leanúnachas comhair le heintitis a dtugtar tuairisc orthu i mír 2(c) d’Airteagal XV den Chreat-Chomhaontú seo idir Stáit nó eagraíochtaí idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C i gcás nach bhfuil na Stáit nó na heagraíochtaí idirnáisiúnta sin ina bPáirtí sa Chreat-Chomhaontú seo go fóill.

9)Áiritheoidh na Páirtithe go mbeidh gach Socrú Tionscadail comhsheasmhach agus á rialú ag forálacha an tSocraithe Córais lena mbaineann an tionscadal ábhair agus go mbeidh sé comhsheasmhach leis an gCreat-Chomhaontú seo.

10)Áiritheoidh na Páirtithe go bhforálfar le gach Socrú Córais, i gcás aon neamhréireacht idir an Socrú Córais agus Socrú Tionscadail, go mbeidh forlámhas ag forálacha an tSocraithe Córais. Áiritheoidh na Páirtithe freisin go bhforálfar le gach Socrú Tionscadail, i gcás aon neamhréireacht idir an Socrú Córais nó an Socrú Tionscadail ar thaobh amháin, agus an Creat-Chomhaontú seo ar an taobh eile, go mbeidh forlámhas ag an gCreat-Chomhaontú seo.

11)Áiritheoidh na Páirtithe go mbeidh gach MT comhsheasmhach le forálacha an Chreat-Chomhaontaithe seo agus léireoidh siad, i gcás aon neamhréireacht idir an MT agus an Creat-Chomhaontú seo, go mbeidh forlámhas ag an gCreat-Chomhaontú seo.



Airteagal VI

Éascú Gluaiseachta Daoine, Trealaimh, agus  
Ábhar agus Úsáid Sonraí

Maidir le comhar faoin gCreat-Chomhaontú seo, déanfaidh gach Páirtí an méid seo a leanas, a mhéid a cheadaítear faoina oibleagáidí idirnáisiúnta, faoina dhlíthe náisiúnta agus faoina rialacháin:

a)teacht isteach ina chríoch agus imeacht as a chríoch a éascú do phearsanra, trealamh agus ábhair iomchuí na bPáirtithe eile a úsáidtear i gcomhar faoin gCreat-Chomhaontú seo; agus

b)malartú agus úsáid sonraí eolaíocha agus teicniúla a eascraíonn as taighde agus forbairt arna ndéanamh faoin gCreat-Chomhaontú seo a éascú.

Airteagal VII

Infhaighteacht acmhainní

Tá gníomhaíochtaí gach Páirtí faoin gCreat-Chomhaontú seo faoi réir cistí, pearsanra agus acmhainní eile atá leithreasaithe a bheith ar fáil.

Airteagal VIII

Comhar de réir na nDlíthe agus na Rialachán is Infheidhme

Déanfaidh gach Páirtí comhar faoin gCreat-Chomhaontú seo i gcomhréir leis na dlíthe agus na rialacháin is infheidhme a bhfuil sé faoina réir.

Airteagal IX

Nochtadh Faisnéise

Faisnéis eolaíoch agus theicneolaíoch a thagann as comhar faoin gCreat-Chomhaontú seo, seachas faisnéis nach gcuirtear ar fáil go poiblí ar chúiseanna slándála náisiúnta, tráchtála nó tionsclaíocha:

a)cuirfear ar fáil don phobal eolaíochta domhanda í trí ghnáthbhealaí agus i gcomhréir le gnáthnósanna imeachta na bPáirtithe agus a naireachtaí rannpháirteacha, a ranna, a ngníomhaireachtaí agus a neintitis eile faoi seach; agus

b)féadfar í a chur ar fáil don phobal i gcomhréir leis na dlíthe is infheidhme de chuid gach Páirtí.



Airteagal X

Socrú Díospóidí

1)Déanfar aon díospóid maidir le léirmhíniú nó cur i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo a réiteach trí chomhairliúchán idir na Páirtithe lena mbaineann nó ina measc.

2)Féadfar aon díospóid idir beirt sínitheoirí nó níos mó de chuid an tSocraithe Tionscadail a réiteach i gcomhréir le haon mhodh/mhodhanna a shainaithnítear i Socrú Tionscadail lena gcomhaontaíonn sínitheoirí an tSocraithe Tionscadail lena mbaineann i scríbhinn.

Airteagal XI

Taiscí

1)Taiscfear bunchóip an Chreat-Chomhaontaithe seo le hArdrúnaí na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, a ainmnítear leis seo mar Thaiscí. Comhlíonfaidh an Taiscí a dhualgais i gcomhréir le hAirteagal 77 de Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí, arna dhéanamh i Vín an 23 Bealtaine 1969.

2)Tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo i gcomhréir le mír 1 d’Airteagal XII den Chreat-Chomhaontú seo, cuirfidh an Taiscí cóip dhílis dheimhnithe den Chreat-Chomhaontú seo chuig Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe lena clárú agus lena foilsiú de réir Airteagal 102 de Chairt na Náisiún Aontaithe, arna déanamh in San Francisco an 26 Meitheamh 1945; agus ar an gcaoi chéanna, tarchuirfidh sé cóipeanna deimhnithe d’aon leasú ar an gCreat-Chomhaontú seo a thiocfaidh i bhfeidhm.

Airteagal XII

Teacht i bhFeidhm, Leasú, Síneadh, agus Foirceannadh

1)Beidh an Creat-Chomhaontú seo ar oscailt lena shíniú ag na Stáit agus ag na heagraíochtaí idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C agus tiocfaidh sé i bhfeidhm an dáta a léireoidh trí cinn de na Stáit nó de na heagraíochtaí idirnáisiúnta sin go dtoilíonn siad a bheith faoi cheangal agus ar a luaithe an 1 Márta 2025.

2)Cuirfear an toiliú a bheidh faoi cheangal in iúl trí shíniú nach mbeidh faoi réir a dhaingnithe, a ghlactha nó a fhormheasta, nó trí shíniú a bheidh faoi réir a dhaingnithe, a ghlactha nó a fhormheasta agus ina dhiaidh sin déanfar ionstraim dhaingniúcháin, ghlactha nó fhormheasa a thaisceadh leis an Taiscí. 

3)Maidir le haon Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C a léiríonn a thoiliú nó a toiliú a bheith faoi cheangal tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo, seachas mar a shonraítear i mír 4(b) den Airteagal seo, tiocfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm ar dháta a shínithe nach mbeidh faoi réir a dhaingnithe, a ghlactha ná a fhormheasa nó ar an dáta a thaiscfear a ionstraim dhaingniúcháin, ghlactha nó fhormheasa leis an Taiscí.  

4)Tar éis do gach Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C a thoiliú nó a toiliú a bheith faoi cheangal a léiriú, ainmneoidh sé nó sí é nó í féin nó ceann amháin nó níos mó dá aireachtaí nó dá haireachtaí, ranna, gníomhaireachtaí nó eintitis eile mar a Ghníomhaire nó a Gníomhaire Cur Chun Feidhme/a Ghníomhairí nó a Gníomhairí Cur Chun Feidhme chun an cuspóir a leagtar amach in Airteagal I den Chreat-Chomhaontú seo a bhaint amach mar a leanas:

a)Faoi réir fhomhír (b) den mhír seo, ainmneoidh an Stát nó an eagraíocht idirnáisiúnta sin é nó í féin nó ceann amháin nó níos mó dá aireachtaí nó dá haireachtaí, ranna, gníomhaireachtaí nó eintitis eile a shainaithnítear in Iarscríbhinn C mar a Ghníomhaire nó a Gníomhaire Cur Chun Feidhme/a Ghníomhairí nó a Gníomhairí Cur Chun Feidhme.

b)Tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo, féadfaidh an Stát sin nó an eagraíocht idirnáisiúnta sin moladh a thabhairt maidir le Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme nach sainaithnítear in Iarscríbhinn C a ainmniú. Sna himthosca sin, scaipfidh an Taiscí fógra maidir leis an ainmniú atá beartaithe ar na Páirtithe agus ar a nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme. Tiocfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm maidir leis an Stát sin nó leis an eagraíocht idirnáisiúnta sin tar éis tréimhse 90 lá tar éis an dáta a scaipfidh an Taiscí fógra faoin ainmniú atá beartaithe, ar choinníoll nach mbeidh fógra tugtha ag aon Pháirtí ná ag aon Ghníomhaire Cur Chun Feidhme cuí-údaraithe don Taiscí laistigh den tréimhse 90 lá go bhfuil sé ag déanamh agóid in aghaidh an ainmnithe atá beartaithe. I gcás ina bhfaighidh an Taiscí agóid den sórt sin, ní thiocfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm maidir leis an Stát sin nó leis an eagraíocht idirnáisiúnta sin, agus féadfaidh an Stát sin nó an eagraíocht idirnáisiúnta sin eintiteas nó eintitis eile a mholadh mar ainmniúchán mar Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme, agus sa chás sin beidh an tainmniúchán sin atá beartaithe faoi réir an nós imeachta 90 lá céanna mura sainaithnítear an Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme atá beartaithe in Iarscríbhinn C. 

5)Má údaraíonn Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta do cheann dá Ghníomhairí nó dá Gníomhairí Cur Chun Feidhme fógra a thabhairt maidir le hagóidí thar a cheann nó a ceann chun críocha na nósanna imeachta a thuairiscítear i bhfomhír 4(b) den Airteagal seo, i mír 3 d’Airteagal III den Chreat-Chomhaontú seo, nó iad araon, cuirfidh sé nó sí fógra i scríbhinn ar fáil don Taiscí ina sainaithneofar an Gníomhaire Cur Chun Feidhme a bhfuil an túdarú sin aige.Féadfar an fógra sin a sholáthar nuair a léireoidh an Stát sin nó an eagraíocht idirnáisiúnta sin a thoiliú nó a toiliú a bheith faoi cheangal de bhun an Airteagail seo, nuair a thaiscfidh sé nó sí a ionstraimí nó a hionstraimí aontachais de bhun Airteagal XIV den Chreat-Chomhaontú seo, nó tráth ar bith eile tar éis dó nó di teacht chun bheith ina Pháirtí.

6)Ar theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo do Pháirtí nó do Pháirtithe de bhun mhíreanna 1, 3, nó 4 den Airteagal seo, scaipfidh an Taiscí Iarscríbhinn A nuashonraithe ina mbeidh Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme an Pháirtí sin nó na bPáirtithe sin. Ar mhaithe le soiléireacht, ní fhorléireofar nuashonrú den sórt sin ar Iarscríbhinn A ar bhealach ar bith mar leasú atá faoi réir na nósanna imeachta faoi mhír 9 den Airteagal seo.

7)Tiocfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm maidir le Páirtithe breise i gcomhréir le forálacha Airteagal XIV den Chreat-Chomhaontú seo. 

8)Faoi réir mhír 10 den Airteagal seo, fanfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm ar feadh thréimhse 10 mbliana agus féadfar síneadh a chur leis ar feadh tréimhsí breise trí chomhaontú i scríbhinn de réir an nós imeachta seo a leanas: Tiocfaidh síneadh i bhfeidhm, le haghaidh na bPáirtithe sin a léirigh a dtoiliú a bheith faoi cheangal i gcomhréir leis na nósanna imeachta a thuairiscítear i mír 2 den Airteagal seo, ar an dáta a léireoidh 3 Pháirtí go dtoilíonn siad a bheith faoi cheangal. I gcás Páirtí a thoileoidh a bheith faoi cheangal tar éis dháta theacht i bhfeidhm an tsínidh sin, tiocfaidh an síneadh i bhfeidhm maidir leis an bPáirtí sin ar an dáta a léireoidh sé a thoiliú a bheith faoi cheangal.

9)Féadfar an Creat-Chomhaontú seo a leasú tráth ar bith trí chomhaontú d’aon toil na bPáirtithe i scríbhinn. Tiocfaidh leasú i bhfeidhm i gcás na bPáirtithe uile 30 lá tar éis an dáta a gheobhaidh an Taiscí an fógra deiridh i scríbhinn maidir le glacadh leis an leasú. 

10)Féadfar an Creat-Chomhaontú seo a fhoirceannadh tráth ar bith trí chomhaontú d’aon toil na bPáirtithe i scríbhinn. Beidh éifeacht ag an bhfoirceannadh 30 lá tar éis an dáta a fhaigheann an Taiscí an fógra deiridh i scríbhinn maidir le glacadh leis an bhfoirceannadh. 

Airteagal XIII

Tarraingt siar

1)Féadfaidh Páirtí tarraingt siar ón gCreat-Chomhaontú seo tar éis fógra 6 mhí i scríbhinn a thabhairt don Taiscí. Tar éis éifeacht a bheith leis an tarraingt siar sin, scaipfidh an Taiscí Iarscríbhinn A nuashonraithe a scriosfaidh ainm an Pháirtí atá ag tarraingt siar agus ainm a Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme mar a thug an Páirtí sin fógra ina leith. Ar mhaithe le soiléireacht, ní fhorléireofar nuashonrú den sórt sin ar Iarscríbhinn A ar bhealach ar bith mar leasú atá faoi réir na nósanna imeachta faoi mhír 9 d’Airteagal XII.

2)Tá sé ar intinn ag na Páirtithe, ar tharraingt siar Páirtí ón gCreat-Chomhaontú seo, go scoirfí freisin den chomhar faoin gCreat-Chomhaontú seo le Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme, le sínitheoirí agus le heagraíochtaí ainmnithe an Pháirtí sin. Dá bhrí sin, áiritheoidh na Páirtithe go bhforálfar i ngach Socrú Córais agus Socrú Tionscadail, agus go gcuirfear in iúl i ngach MT, gurb ionann tarraingt siar Páirtí ón gCreat-Chomhaontú seo agus tarraingt siar ag a Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme agus ag sínitheoirí agus eagraíochtaí ainmnithe eile, de réir mar is infheidhme, ón ionstraim sin, tráth nach déanaí ná dáta éifeachtach tharraingt siar an Pháirtí sin ón gCreat-Chomhaontú seo. Ar mhaithe le soiléireacht, tá sé beartaithe ag na Páirtithe go bhféadfaidh eintitis a tharraingíonn siar nó a tharraing siar ó Shocruithe Tionscadail faoi na himthosca a dtugtar tuairisc orthu sa mhír seo a bheith ina sínitheoirí leis na Socruithe Tionscadail sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach i mír 7(b) d’Airteagal V den Chreat-Chomhaontú seo.

Airteagal XIV

Aontachas Páirtithe Breise

1)Ag tosú 3 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Chreat-Chomhaontaithe seo, féadfaidh an Taiscí, tar éis dó dul i gcomhairle leis na Páirtithe agus cinneadh d’aon toil i scríbhinn a fháil uathu, a iarraidh ar aon Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta nach sainaithnítear in Iarscríbhinn C, aontú don Chreat-Chomhaontú seo. Bainfidh na comhairliúcháin sin agus an cinneadh i scríbhinn d’aon toil sin freisin le Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme beartaithe an Stáit nó na heagraíochta idirnáisiúnta atá beartaithe le haghaidh aontachais.

2)Maidir le haon Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta a aontaíonn don Chreat-Chomhaontú seo faoi mhír 1 den Airteagal seo, tiocfaidh an Creat-Chomhaontú seo i bhfeidhm an dáta a léireoidh an Stát nó an eagraíocht idirnáisiúnta a thoiliú nó a toiliú a bheith faoi cheangal trína ionstraim nó a hionstraim aontachais a thaisceadh leis an Taiscí agus a thabharfaidh sé nó sí fógra i scríbhinn don Taiscí maidir lena Ghníomhaire nó lena Gníomhaire Cur Chun Feidhme ainmnithe/Ghníomhairí nó Gníomhairí Cur Chun Feidhme ainmnithe a sainaithníodh roimhe sin faoi mhír 1 den Airteagal seo.

3)Nuair a thaisceann Páirtí breise a ionstraim aontachais i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo, scaipfidh an Taiscí Iarscríbhinn A nuashonraithe ina mbeidh an Páirtí breise agus a Ghníomhaire Cur Chun Feidhme/Ghníomhairí Cur Chun Feidhme. Ar mhaithe le soiléireacht, ní fhorléireofar nuashonrú den sórt sin ar Iarscríbhinn A ar bhealach ar bith mar leasú atá faoi réir na nósanna imeachta faoi mhír 9 d’Airteagal XII.

4)Gach Páirtí a aontaíonn don Chreat-Chomhaontú seo tar éis theacht i bhfeidhm aon leasaithe nó síneadh, tiocfaidh sé chun bheith ina Pháirtí sa Chreat-Chomhaontú seo arna leasú nó arna leathnú.

Airteagal XV

Leanúint leis an gComhar

1)Ar chinneadh i scríbhinn ó na Páirtithe, aon chomhar a thionscnófar faoin gCreat-Chomhaontú seo ach nach mbeidh tugtha chun críche ar dhul in éag nó ar fhoirceannadh an Chreat-Chomhaontaithe seo, féadfaidh sé leanúint de bheith á thabhairt chun críche faoi fhorálacha an Chreat-Chomhaontaithe seo.

2)Maidir le comhar a tionscnaíodh ach nach bhfuil tugtha chun críche go fóill faoi Chreat-Chomhaontú GIF 2005, a rachaidh in éag an 28 Feabhra 2025:

a)Níl sé ar intinn ag na Páirtithe leanúint den chomhar sin faoi choimirce Chreat-Chomhaontú GIF 2005;

b)Tá sé ar intinn ag na Páirtithe, faoi fhorálacha an Chreat-Chomhaontaithe seo, leanúint den chomhar sin, mar a thuairiscítear i mír 1 d’Airteagal V den Chreat-Chomhaontú seo; agus

c)D’ainneoin mhír 7(b) d’Airteagal V den Chreat-Chomhaontú seo, tá sé beartaithe go náireofar sa chomhar a dtugtar tuairisc air i mír 2(b) den Airteagal seo, maidir le gach Socrú Tionscadail agus MT a liostaítear in Iarscríbhinn B, comhar leanúnach den sórt sin leis na heintitis seo a leanas de chuid Stáit d’Iarscríbhinn C nó eagraíochtaí idirnáisiúnta nach bhfuil ina bPáirtithe sa Chreat-Chomhaontú seo go fóill:

I.sínitheoirí an tSocraithe Tionscadail nó MT sin a liostaítear in Iarscríbhinn B tráth a rachaidh Creat-Chomhaontú GIF 2005 in éag; agus

II.Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme eile a bhfuiltear ag súil leo de chuid na Stát nó na neagraíochtaí idirnáisiúnta a shainaithnítear in Iarscríbhinn C a fhéadfar a fhormheas ar chinneadh comhthola ón nGrúpa Beartais. 

Tá sé beartaithe go mbeidh rannpháirtíocht i Socruithe Tionscadail agus MTanna den sórt sin i gcomhréir le beartais ábhartha an Ghrúpa Beartais.

DÁ FHIANÚ SIN, chuir na daoine thíos-sínithe, agus iad údaraithe go cuí, a lámh leis an gCreat-Chomhaontú seo.

ARNA DHÉANAMH i scríbhinn bhunaidh amháin, i mBéarla agus i bhFraincis, agus comhúdarás ag gach téacs.

Iarscríbhinn A

Liosta na bPáirtithe agus a  
nGníomhaire Cur Chun Feidhme/nGníomhairí Cur Chun Feidhme Ainmnithe

Amhail <dáta>:  

 

Páirtithe

Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme

Iarscríbhinn B 

Socruithe Córais, Socruithe Tionscadail, agus Meabhráin Tuisceana 

faoi Chreat-Chomhaontú GIF 2005 

Socruithe Córais 

Socrú Córais maidir le hImoibreoir An-Ardteochta (VHTR) 

Socrú Córais maidir le Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe (SFR)  

Socrú Córais maidir le hImoibreoir Forchriticiúil Uiscefhuaraithe (SCWR) 

Socrú Córais maidir le Mear-Imoibreoir Gásfhuaraithe (GFR) 

Socruithe an Tionscadail 

Imoibreoir An-Ardteochta: Socrú Tionscadail maidir le Táirgeadh Hidrigine (HP)  

Imoibreoir An-Ardteochta: Socrú Tionscadail maidir leis an Timthriall Breosla agus Breosla (FFC) 

Imoibreoir An-Ardteochta: Socrú Tionscadail maidir le hÁbhar (MAT) 

Imoibreoir An-Ardteochta: Socrú Tionscadail maidir le Bailíochtú agus Tagarmharcanna na Modhanna Ríomhaireachtúla (CMVB) 

Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Breosla Forbartha (AF) 

Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Dearadh Comhpháirte agus Trealamh Cúnta Gléasra (CD&BOP) 

Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Sábháilteacht & Oibríocht (SO) 

Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Comhtháthú Córas agus Measúnú (SIA) 

Mear-Imoibreoir Sóidiamfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Taispeántas Idirnáisiúnta don Timthriall Domhanda Achtainíde (GACID)* 

Imoibreoir Forchriticiúil Uiscefhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le hÁbhair agus Ceimic (M&C) 

Imoibreoir Forchriticiúil Uiscefhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Hiodrálacha Teirmeacha agus Sábháilteacht (TH&S) 

Mear-Imoibreoir Gásfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Sábháilteacht agus Dearadh Coincheapúil (CDS) 

Mear-Imoibreoir Ghásfhuaraithe: Socrú Tionscadail maidir le Breosla agus Príomh-Ábhar (FCM) 

*Imithe in éag 

Meabhráin Tuisceana 

MT maidir le Mear-Imoibreoir Luaidhefhuaraithe (LFR) 

MT maidir le hImoibreoir Salainn Leáite (MSR) 

 

Iarscríbhinn C

Stát nó eagraíocht idirnáisiúnta

Gníomhaire Cur Chun Feidhme/Gníomhairí Cur Chun Feidhme a bhfuiltear ag súil leo

An Astráil

Eagraíocht Eolaíochta agus Teicneolaíochta Núicléiche na hAstráile (ANSTO)

Ceanada

An Roinn Acmhainní Nádúrtha (NRCan)

An Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (Euratom)

Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin Eorpaigh (JRC)

Daon-Phoblacht na Síne

Údarás na Síne d’Fhuinneamh Adamhach (CAEA)

An Aireacht Eolaíochta agus Teicneolaíochta (MOST)

Poblacht na Fraince

Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives (CEA)

An tSeapáin

An Ghníomhaireacht um Acmhainní Nádúrtha agus Fuinneamh (ANRE)

Gníomhaireacht na Seapáine d’Fhuinneamh Adamhach (JAEA)

Poblacht na Cóiré

An Aireacht Eolaíochta agus TFC (MSIT)

Institiúid Taighde na Cóire d’Fhuinneamh Adamhach (KAERI)

Fondúireacht na Cóiré um Chomhar Idirnáisiúnta Núicléach (KONICOF)

Poblacht na hAfraice Theas

An Roinn Fuinnimh (DoE)

Cónaidhm na hEilvéise

Institiúid Paul Scherrer (PSI)

Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann

An Roinn Slándála Fuinnimh agus Glan-Nialasachta (DESNZ)

Stáit Aontaithe Mheiriceá

An Roinn Fuinnimh (DOE)

ACCORD-CADRE SUR

LA COLLABORATION INTERNATIONALE EN MATIÈRE DE

RECHERCHE ET DE DÉVELOPPEMENT DES

SYSTÈMES D’ÉNERGIE NUCLÉAIRE DE GÉNÉRATION IV

Les Parties au présent Accord-cadre,

CONSIDÉRANT la hausse prévue de la demande mondiale d’énergie et la contribution que le développement et le déploiement de technologies et de combustibles innovants sont susceptibles d’apporter pour permettre de répondre de façon durable aux futurs besoins énergétiques mondiaux ;

CONSIDÉRANT que la collaboration de nombreux pays en matière de recherche et de développement d’une nouvelle génération de systèmes avancés d’énergie nucléaire facilitera la mise au point de tels systèmes ;

SOUHAITANT poursuivre, en vertu du présent Accord-cadre sur la collaboration internationale en matière de recherche et de développement des systèmes d’énergie nucléaire de Génération IV (ci-après désigné « Accord-cadre »), les travaux du Forum International Génération IV (ci-après désigné « GIF ») qui servent de base à la collaboration internationale en matière de recherche et de développement pour la prochaine génération de systèmes d’énergie nucléaire connus sous le nom de « Systèmes de Génération IV » ;

RECONNAISSANT les précédents travaux du GIF menés en vertu de l’Accord-cadre sur la collaboration internationale en matière de recherche et de développement des systèmes d’énergie nucléaire de Génération IV, fait à Washington, le 28 février 2005, et prorogé par l’Accord prorogeant l’Accord-cadre sur la collaboration internationale en matière de recherche et de développement des systèmes d’énergie nucléaire de Génération IV, entré en vigueur le 26 février 2015 (ci-après désigné « Accord-cadre du GIF de 2005 »), qui expire le 28 février 2025 ; ainsi que la Charte du Forum International Génération IV ouverte à la signature en juin 2001, qui a établi le GIF à l’origine, et la Charte du Forum International Génération IV ouverte à la signature en janvier 2011, qui a prorogé la coopération dans le cadre du GIF (ci-après désignée « Charte du GIF ») ;

RECONNAISSANT que les objectifs de la Charte du GIF concernent l’élaboration de concepts pour un ou plusieurs Systèmes de Génération IV, dans l’intention que ces systèmes puissent être autorisés, construits et exploités de manière à assurer un approvisionnement d’énergie fiable et à prix concurrentiel dans le pays où ils sont déployés, tout en prenant en compte de manière satisfaisante les préoccupations en matière de sûreté, de déchets, de prolifération nucléaires et de perception par le public ;

PRENANT ACTE de l’importance de la Charte du GIF pour la création du GIF et de l’Accord-cadre du GIF de 2005 pour les collaborations qui en ont résulté avant le présent Accord-cadre ;

PRENANT ACTE du fait qu’après l’entrée en vigueur de l’Accord-cadre du GIF de 2005, la gouvernance du GIF a toujours été gérée, sur le plan pratique, en vertu de l’Accord-cadre du GIF de 2005 ;

SOUHAITANT s’assurer qu’à l’avenir le présent Accord-cadre constitue la seule structure de gouvernance de toutes les activités liées au GIF ;

CONSIDÉRANT que le GIF a publié en décembre 2002, puis mis à jour en 2014, un document intitulé « A Technology Roadmap for Generation IV Nuclear Energy Systems: Technical Roadmap Report » qui identifie les six (6) Systèmes de Génération IV les plus prometteurs ainsi que la recherche et le développement nécessaires pour faire progresser ces systèmes jusqu’à ce qu’ils atteignent la maturité technique ; 

CONSIDÉRANT que les ministères, départements, organismes ou autres entités des parties à l’Accord-cadre du GIF de 2005 ont participé à des Arrangements-Système, des Arrangements-Projet et des Protocoles d’accord, en cohérence avec l’Accord-cadre du GIF de 2005, relatifs aux six (6) Systèmes de Génération IV les plus prometteurs ;

RECONNAISSANT la valeur d’une structure de gouvernance du GIF composée d’un Comité directeur, d’un Groupe d’experts et d’un Secrétariat ;

PRENANT ACTE que les Systèmes de Génération IV qui ont été retenus sont les suivants : système à réacteur rapide refroidi au gaz, système à réacteur rapide refroidi au plomb, système à réacteur à sels fondus, système à réacteur rapide refroidi au sodium, système à réacteur refroidi à l’eau supercritique et système à réacteur à très haute température ;

SOULIGNANT les travaux de collaboration en matière de recherche et de développement des Systèmes de Génération IV, précédemment identifiés dans la Charte du GIF et l’Accord-cadre du GIF de 2005, et menés en conformité avec leurs dispositions, avec en particulier les activités de coopération suivantes :

·identifier les domaines de collaboration multilatérale potentiels autour des Systèmes de Génération IV ;

·favoriser des projets de collaboration en matière de recherche et de développement ;

·établir des directives pour les collaborations et le compte rendu de leurs résultats ;

·examiner régulièrement les progrès et formuler des recommandations sur l’orientation des projets de collaboration en matière de recherche et de développement ;

·établir, et réexaminer régulièrement, un inventaire des domaines où il pourrait être nécessaire d’effectuer des recherches ; et

·mener d’autres activités à même d’aider à la réalisation des objectifs du GIF, telles qu’elles pourront être décidées conjointement ;

SOUHAITANT faciliter la poursuite de la collaboration en matière de recherche et de développement, avec pour but d’accélérer la démonstration et le déploiement des Systèmes de Génération IV, par les Parties et leurs ministères, départements, organismes ou autres entités, en collaboration avec les secteurs industriels, universitaires, gouvernementaux et non gouvernementaux de la communauté internationale des chercheurs, le tout en vue de stimuler le développement des six (6) Systèmes de Génération IV ; et

PRENANT ACTE de la Convention de Paris pour la protection de la propriété industrielle, faite à Paris le 20 mars 1883, telle que révisée et modifiée ;

SONT CONVENUES de ce qui suit :

Article Premier

Objectif

1)L’objectif du présent Accord-cadre est de créer un nouveau cadre aux fins de poursuivre la collaboration internationale favorisant et facilitant la réalisation des objectifs et des ambitions du GIF, à savoir l’élaboration de concepts pour un ou plusieurs Systèmes de Génération IV qui puissent être autorisés, construits et exploités de manière à assurer un approvisionnement d’énergie fiable et à prix concurrentiel dans le(s) pays où ces systèmes peuvent être déployés, tout en prenant en compte de façon satisfaisante les préoccupations en matière de sûreté, de déchets, de prolifération nucléaires et de perception par le public.

2)La collaboration prévue par le présent Accord-cadre n’est menée qu’à des fins pacifiques en conformité avec les objectifs de non-prolifération et les obligations internationales contractées par les Parties à cet égard, le tout sur une base d’égalité, d’avantages mutuels et de réciprocité.

Article II

Formes de collaboration

La collaboration prévue par le présent Accord-cadre peut prendre les formes suivantes, cette liste n’étant pas exhaustive :

a)activités conjointes de recherche et de développement technologique ;

b)échange d’informations et de données techniques sur les activités scientifiques et techniques et les méthodes et résultats des activités de recherche et de développement ;

c)soutien à l’organisation de démonstrations technologiques, notamment avec les acteurs adéquats de l’industrie ;

d)réalisation d’expériences et d’essais conjoints ;

e)participation de personnel (y compris des scientifiques, des ingénieurs et d’autres spécialistes) à des expériences, à des analyses, à la conception et à d’autres activités de recherche et de développement menées dans des centres de recherches, des établissements d’enseignement supérieur, des laboratoires et d’autres installations ;

f)échange ou prêt d’échantillons, de matériel et d’équipements pour procéder à des expériences, des essais et des évaluations ;

g)organisation et participation à des colloques, des congrès scientifiques et à d’autres rencontres ;

h)contribution financière à la mise en place et l’utilisation d’installations nécessaires pour mener des expériences ; et

i)formation et perfectionnement des scientifiques et des experts techniques.

Article III

Mise en œuvre

1)Les Parties encouragent et facilitent, lorsqu’il y a lieu, les contacts directs et la collaboration entre leurs organismes gouvernementaux, académies des sciences, universités, centres scientifiques et de recherche, instituts et établissements, entreprises privées et organisations intergouvernementales.

2)Chaque Partie, en conformité avec la procédure indiquée à l’Article XII ou à l’Article XIV du présent Accord-cadre, selon le cas, se désigne ou désigne un ou plusieurs de ses ministères, départements, organismes ou autres entités comme agent(s) de mise en application de l’objectif énoncé à l’Article Premier du présent Accord-cadre. Le nom des agents de mise en application figure à l’Annexe A du présent Accord-cadre (ci-après désignée « Annexe A »). Pour plus de clarté, les Annexes A, B, et C font partie intégrante du présent Accord-cadre.

3)Une Partie peut proposer d’amender l’Annexe A pour désigner un ou des agent(s) de mise en application supplémentaire(s) ou pour changer d’agent(s) de mise en application en envoyant une notification écrite au Dépositaire (identifié à l’Article XI du présent Accord-cadre). Le Dépositaire communique la notification de l’amendement proposé aux Parties et à leur(s) agent(s) de mise en application. Cette proposition d’amendement entre en vigueur après un délai de 90 jours après la date à laquelle le Dépositaire a communiqué la notification de l’amendement proposé, sous réserve que, pendant cette période de 90 jours, aucune Partie ou aucun agent de mise en application dûment autorisé n’ait notifié au Dépositaire son opposition à l’amendement proposé. Si le Dépositaire reçoit une telle objection, l’amendement proposé n’entre pas en vigueur. Pour plus de clarté, il est précisé qu’un tel ajout ou une telle modification ne peut en aucune manière être considéré comme constituant un amendement soumis aux procédures fixées au paragraphe 9 de l’Article XII du présent Accord-cadre.

Article IV

Gouvernance du GIF

1)Les Parties reconnaissent que la Charte du GIF ne fournit pas de structure de gouvernance des activités des agents de mise en application ou de celles du GIF, y compris pour ce qui concerne le présent Accord-cadre. Les Parties comprennent que la Charte du GIF ne représente pas un engagement politique entre elles.

2)Les Parties établissent par les présentes une structure de gouvernance du GIF composée d’un Comité directeur, d’un Groupe d’experts et d’un Secrétariat. Le Comité directeur est composé de représentants de chaque Partie et adopte des règles afin de mettre en œuvre le présent Accord-cadre. Dès que faisable après l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre, le Comité directeur met tout en œuvre pour adopter des règles initiales fondées sur celles en place à l’expiration de l’Accord-cadre du GIF de 2005 afin de faciliter la continuité de la collaboration démarrée en vertu de l’Accord-cadre du GIF de 2005, en conformité avec le présent Accord-cadre.

3)Les Parties conviennent que, pendant une période de trois (3) ans après l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre, cette période pouvant être prorogée une seule fois d’une durée d’un (1) an sur décision écrite unanime des Parties, un État ou une organisation internationale identifié à l’Annexe C du présent Accord-cadre (ci-après désignée « Annexe C ») et qui n’est pas encore Partie au présent Accord-cadre :

a)est invité à faire assister son ou ses représentant(s) désigné(s) en qualité d’observateur aux réunions du Comité directeur et aux réunions du Groupe d’experts ; et

b)est invité à faire assister son ou ses représentant(s) désigné(s) en qualité d’observateur à d’autres réunions du GIF, conformément aux règles qui seront adoptées par le Comité directeur.

Article V

Arrangements associés

1)Les Parties reconnaissent que la coopération en vertu de l’Accord-cadre du GIF de 2005 a été menée en conformité avec les Arrangements-Système, les Arrangements-Projet et les Protocoles d’accord listés à l’Annexe B du présent Accord-cadre (ci-après désignée « Annexe B »). Les Parties ont l’intention de poursuivre la coopération sous une forme analogue, en conformité avec les conditions définies dans le présent Accord-cadre. Dès que faisable après l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre :

a)les Parties mettent tout en œuvre pour que leur(s) agent(s) de mise en application signe(nt) de nouveaux Arrangements-Système et Arrangements-Projet fondés sur ceux listés à l’Annexe B et, en tant que de besoin, encouragent des entités publiques et privées à se joindre et à participer à ces nouveaux Arrangements-Projet ;

b)les Parties enjoignent à leur(s) agent(s) de mise en application de se retirer, et encouragent les organisations qu'ils ont désignées pour signer les Protocoles d’accord à se retirer, des Protocoles d’accord listés à l’Annexe B ; et

c)les Parties mettent tout en œuvre pour que leur(s) agent(s) de mise en application signe(nt) de nouveaux Protocoles d’accord fondés sur ceux listés à l’Annexe B et, en tant que de besoin, encouragent ces organisations désignées à participer aux nouveaux Protocoles d’accord.  

2)Les Parties s’assurent des conditions suivantes :

a)il n’y a qu’un seul Arrangement-Système pour chacun des Systèmes de Génération IV ; et

b)si une Partie a désigné plusieurs agents de mise en application, un seul d’entre eux peut être signataire d’un Arrangement-Système donné.

3)Les Parties s’assurent que chaque Arrangement-Système est conforme aux dispositions du présent Accord-cadre et établit un cadre de collaboration en vue de planifier et d’exécuter les travaux de recherche et de développement nécessaires pour établir la faisabilité et les performances du Système de Génération IV en question.

4)Les Parties s’assurent que chaque Arrangement-Système régit :

a)la collaboration à entreprendre ;

b)la gestion des activités de recherche et de développement entreprises en vue de réaliser les objectifs du GIF ;

c)les dispositions financières ;

d)la protection, l’utilisation et la divulgation de connaissances et d’informations existantes faisant l’objet d’un droit de propriété ou de protection; et

e)la protection et la répartition adéquates et efficaces de la propriété intellectuelle créée ou apportée dans le cadre d’activités de collaboration menées en vertu du présent Accord-cadre, et le règlement des différends relatifs aux droits de propriété intellectuelle.

5)Les Parties s’assurent qu’il est précisé dans chaque Arrangement-Système qu’en cas d’incompatibilité entre l’Arrangement-Système et le présent Accord-cadre, les dispositions du présent Accord-cadre l’emportent.

6)Les Parties s’assurent que chaque Arrangement-Système est mis en application au moyen d’un ou de plusieurs Arrangement(s)-projet de recherche et de développement conçu(s) pour contribuer à établir la faisabilité et les performances du Système de Génération IV auquel le projet se rapporte.

7)Les Parties s’assurent que :

a)les agents de mise en application peuvent signer des Arrangements-Projet ; et

b)d’autres entités du secteur public ou du secteur privé peuvent signer des Arrangements-Projet sous réserve d’une décision par consensus du Comité directeur et en conformité avec les règles applicables du Comité directeur, prenant en compte la recommandation formulée par le comité directeur de l’Arrangement-Système.

8)Chaque Arrangement-Projet devrait traiter, sans que cela ne soit limité, des questions telles que le périmètre des travaux, les coûts estimatifs, l’échéancier proposé, les responsabilités en ce qui concerne la gestion du projet, les droits de propriété intellectuelle, les exigences en matière de déclaration, les dispositions concernant le retrait des signataires et, en tant que de besoin, les conditions concernant la continuité de la collaboration avec les entités décrites au paragraphe 2(c) de l'Article XV du présent Accord-cadre des États ou organisations internationales identifiés à l’Annexe C dans la mesure où ces États ou organisations internationales ne sont pas encore Partie au présent Accord-cadre.

9)Les Parties s’assurent que chaque Arrangement-Projet est conforme et soumis aux dispositions de l’Arrangement-Système auquel le projet se rapporte et est conforme à celles du présent Accord-cadre.

10)Les Parties s’assurent qu’il est précisé dans chaque Arrangement-Système qu’en cas d’incompatibilité entre l’Arrangement-Système et un Arrangement-Projet, les dispositions de l’Arrangement-Système l’emportent. Les Parties s’assurent en outre qu’il est précisé dans chaque Arrangement-Projet qu’en cas d’incompatibilité entre l’Arrangement-Système ou l’Arrangement-Projet, d’une part, et le présent Accord-cadre, d’autre part, les dispositions du présent Accord-cadre l’emportent.

11)Les Parties s’assurent que chaque Protocole d’accord est conforme aux dispositions du présent Accord-cadre et qu’il indique qu’en cas d’incompatibilité entre le Protocole d’accord et le présent Accord-cadre, les dispositions du présent Accord-cadre l’emportent.



Article VI

Facilitation des mouvements de personnes, d’équipement et de  
matériel et utilisation des données

En ce qui concerne la collaboration prévue par le présent Accord-cadre, chaque Partie, dans la mesure où ses obligations internationales et la législation et la réglementation nationales le lui permettent, facilite :

a)l’accès à et la sortie de son territoire du personnel, de l’équipement et du matériel appropriés des autres Parties, utilisés en collaboration par les Parties en vertu du présent Accord-cadre ; et

b)l’échange et l’utilisation de données scientifiques et techniques résultant des activités de recherche et de développement menées en vertu du présent Accord-cadre.

Article VII

Disponibilité des ressources

Les activités de chacune des Parties en vertu du présent Accord-cadre sont sujettes à la disponibilité des fonds alloués, du personnel et d’autres ressources.

Article VIII

Collaboration en conformité avec les lois et règlements applicables

Chacune des Parties collabore aux activités prévues au présent Accord-cadre en conformité avec les lois et règlements qui lui sont applicables.

Article IX

Divulgation d’informations

Les informations scientifiques et technologiques résultant de la collaboration prévue au présent Accord-cadre, à l’exception des informations qui ne sont pas rendues publiques pour des raisons de sécurité nationale ou de nature commerciale ou industrielle :

a)sont mises à la disposition de la communauté scientifique mondiale par les moyens habituels et conformément à la procédure normale suivie par chaque Partie et ses ministères, départements, organismes ou autres entités participants ; et

b)peuvent être mises à la disposition du public en conformité avec le droit applicable de chaque Partie.



Article X

Règlement des différends

1)Tout différend relatif à l’interprétation ou à l’application du présent Accord-cadre est réglé par consultation entre les Parties concernées.

2)Tout différend entre deux ou plusieurs signataires d’un Arrangement-Projet peut être réglé conformément à tout ou tous mode(s) de règlement des conflits précisé(s) dans l’Arrangement-Projet dont les signataires concernés sont convenus conjointement par écrit.

Article XI

Dépositaire

1)L’original du présent Accord-cadre est déposé auprès du Secrétaire général de l’Organisation de coopération et de développement économiques, qui est désigné comme le Dépositaire par les présentes. Le Dépositaire remplit ses fonctions conformément à l’Article 77 de la Convention de Vienne sur le droit des traités, faite à Vienne le 23 mai 1969.

2)À la suite de l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre en conformité avec le paragraphe 1 de l’Article XII du présent Accord-cadre, le Dépositaire transmet une copie certifiée conforme du présent Accord-cadre au Secrétaire général des Nations Unies pour enregistrement et publication en conformité avec l’Article 102 de la Charte des Nations Unies, faite à San Francisco le 26 juin 1945 ; et il transmet de même une copie certifiée conforme de tout amendement au présent Accord-cadre entré en vigueur.

Article XII

Entrée en vigueur, amendement, prorogation et extinction

1)Le présent Accord-cadre est ouvert à la signature des États et organisations internationales identifiés à l’Annexe C et entre en vigueur à la date à laquelle trois (3) de ces États ou organisations internationales ont indiqué leur consentement à être liés et, au plus tôt, le 1er mars 2025.

2)Le consentement à être lié est indiqué soit par signature non sujette à ratification, acceptation ou approbation, soit par signature sujette à ratification, acceptation ou approbation suivie du dépôt d’un instrument de ratification, d’acceptation ou d’approbation auprès du Dépositaire. 

3)En ce qui concerne un État ou une organisation internationale identifié à l’Annexe C qui exprime son consentement à être lié après l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre, sous réserve du paragraphe 4(b) du présent Article, le présent Accord-cadre entre en vigueur à la date de la signature non sujette à ratification, acceptation ou approbation, ou à la date du dépôt de l’instrument de ratification, d’acceptation ou d’approbation auprès du Dépositaire.  

4)Quand il indique son consentement à être lié, chaque État ou organisation internationale identifié à l’Annexe C se désigne ou désigne un ou plusieurs de ses ministères, départements, organismes ou autres entités comme agent(s) de mise en application de l’objectif énoncé à l’Article Premier du présent Accord-cadre, comme suit :

a)Sous réserve de l’alinéa (b) du présent paragraphe, cet État ou cette organisation internationale se désigne ou désigne un ou plusieurs de ses ministères, départements, organismes ou autres entités identifiés à l’Annexe C comme agent(s) de mise en application.

b)Après l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre, cet État ou cette organisation internationale peut proposer de désigner un ou plusieurs agent(s) de mise en application non identifiés à l’Annexe C. Dans ces circonstances, le Dépositaire communique la notification de la désignation proposée aux Parties et à leur(s) agent(s) de mise en application. Le présent Accord-cadre entre en vigueur pour cet État ou cette organisation internationale après un délai de quatre-vingt-dix (90) jours après la date à laquelle le Dépositaire a communiqué la notification de la désignation proposée, sous réserve que, pendant cette période de 90 jours, aucune Partie ou aucun agent de mise en application dûment autorisé n’ait notifié au Dépositaire son opposition à la désignation proposée. Si le Dépositaire reçoit une objection, le présent Accord-cadre n’entre pas en vigueur pour cet État ou cette organisation internationale, et cet État ou cette organisation internationale peut proposer de désigner une ou plusieurs autres entités comme agent(s) de mise en application, auquel cas cette désignation proposée est soumise à la même procédure de 90 jours si le ou les agent(s) de mise en application proposé(s) ne sont pas identifiés à l’Annexe C. 

5)Si un État ou une organisation internationale autorise l’un de ses agents de mise en application à notifier des objections en son nom aux fins des procédures décrites à l’alinéa 4(b) de cet Article, au paragraphe 3 de l’Article III du présent Accord-cadre, ou les deux, il communique au Dépositaire une notification écrite du fait que cet agent de mise en application a reçu une telle autorisation. Une telle notification peut être transmise au moment où cet État ou cette organisation internationale indique son consentement à être lié en vertu du présent Article, au moment où il dépose ses instruments d’adhésion en vertu de l’Article XIV du présent Accord-cadre, ou à tout autre moment après qu’il est devenu une Partie.

6)À l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre pour une ou plusieurs Parties conformément aux paragraphes 1, 3 ou 4 de cet Article, le Dépositaire communique une Annexe A actualisée qui inclut le ou les agent(s) de mise en application de cette Partie ou de ces Parties. Pour plus de clarté, il est précisé qu’une telle mise à jour de l’Annexe A ne peut en aucune manière être considérée comme constituant un amendement soumis aux procédures fixées au paragraphe 9 de cet Article.

7)Le présent Accord-cadre entre en vigueur pour les Parties additionnelles en conformité avec les dispositions de l’Article XIV du présent Accord-cadre. 

8)Sous réserve du paragraphe 10 de cet Article, le présent Accord-cadre demeure en vigueur pour une période de dix (10) ans et peut être prorogé pour des périodes supplémentaires par accord écrit entre les Parties conformément à la procédure suivante : une prorogation entre en vigueur, pour les Parties qui ont indiqué leur consentement à être liées en conformité avec les procédures décrites au paragraphe 2 de cet Article, à la date à laquelle trois (3) Parties ont exprimé leur consentement à être liées. Lorsqu’une Partie consent à être liée après la date d’entrée en vigueur d’une telle prorogation, celle-ci entre en vigueur pour cette Partie à la date à laquelle elle indique son consentement à être liée.

9)Le présent Accord-cadre peut être amendé à tout moment par accord unanime entre les Parties notifié par écrit. Un amendement entre en vigueur à l’égard de toutes les Parties trente (30) jours après la date de réception par le Dépositaire de la dernière notification écrite de l’acceptation de l’amendement. 

10)Il peut être mis fin au présent Accord-cadre à tout moment par accord unanime entre les Parties notifié par écrit. L’extinction prend effet trente (30) jours après la date de réception par le Dépositaire de la dernière notification écrite de l’acceptation de l’extinction. 

Article XIII

Retrait

1)Une Partie peut se retirer du présent Accord-cadre par l’envoi d’un préavis écrit de six (6) mois au Dépositaire. Une fois que le retrait prend effet, le Dépositaire communique une Annexe A actualisée supprimant le nom de la Partie s’étant retirée ainsi que ceux du ou des agent(s) de mise en application qu’elle avait désigné(s). Pour plus de clarté, il est précisé qu’une telle mise à jour de l'Annexe A ne peut en aucune manière être considérée comme constituant un amendement soumis aux procédures fixées au paragraphe 9 de l'Article XII.

2)L’intention des Parties est qu’au retrait de l’une des Parties du présent Accord-cadre, la collaboration en vertu de cet Accord-cadre avec le ou les agent(s) de mise en application, avec les signataires et avec les organisations désignées par cette Partie cesse également. Ainsi, les Parties s’assurent que chaque Arrangement-Système et Arrangement-Projet dispose, et que chaque Protocole d’accord indique, que le retrait d’une Partie du présent Accord-cadre constitue un retrait de son ou ses agent(s) de mise en application et des autres signataires et organisations désignées, le cas échéant, de cet instrument, au plus tard à la date de prise d’effet du retrait de cette Partie du présent Accord-cadre. Pour plus de clarté, il est précisé que l’intention des Parties est que les entités qui se retirent ou se sont retirées d’Arrangements-Projet dans les circonstances décrites dans ce paragraphe puissent devenir signataires de tels Arrangements-Projet conformément aux dispositions du paragraphe 7(b) de l’Article V du présent Accord-cadre.

Article XIV

Adhésion de Parties additionnelles

1)Après une période de trois (3) ans à compter de l’entrée en vigueur du présent Accord-cadre, le Dépositaire, après avoir consulté les Parties et obtenu leur décision écrite unanime, peut inviter tout État ou toute organisation internationale non identifié à l’Annexe C à adhérer au présent Accord-cadre. Cette consultation et cette décision écrite unanime portent également sur le ou les agent(s) de mise en application proposé(s) de l’État ou de l’organisation internationale dont l’adhésion est proposée.

2)En ce qui concerne un État ou une organisation internationale adhérant au présent Accord-cadre conformément au paragraphe 1 de cet Article, le présent Accord-cadre entre en vigueur à la date à laquelle ledit État ou ladite organisation internationale exprime son consentement à être lié en déposant son instrument d’adhésion auprès du Dépositaire et fournit à ce dernier une notification écrite de la désignation d’un ou de plusieurs agent(s) de mise en application précédemment identifiés conformément au paragraphe 1 de cet Article.

3)Quand une Partie additionnelle dépose son instrument d’adhésion conformément au paragraphe 2 de cet Article, le Dépositaire communique une Annexe A actualisée qui inclut la Partie additionnelle et son ou ses agent(s) de mise en application. Pour plus de clarté, il est précisé qu’une telle mise à jour de l'Annexe A ne peut en aucune manière être considérée comme constituant un amendement soumis aux procédures fixées au paragraphe 9 de l'Article XII.

4)Chaque Partie qui adhère au présent Accord-cadre après l’entrée en vigueur de tout amendement ou de toute prorogation devient Partie au présent Accord-cadre tel qu’amendé ou prorogé.

Article XV

Poursuite de la collaboration

1)Sur décision écrite des Parties, toute collaboration entreprise en vertu du présent Accord-cadre mais qui n’est pas achevée à l’expiration ou à l’extinction de ce dernier peut être poursuivie jusqu’à son achèvement, conformément aux dispositions du présent Accord-cadre.

2)En ce qui concerne les collaborations entreprises en vertu de l’Accord-cadre du GIF de 2005 mais qui ne seront pas achevées à l’expiration de ce dernier le 28 février 2025 :

a)les Parties n’ont pas l’intention de poursuivre ces collaborations sous les auspices de l’Accord-cadre du GIF de 2005 ;

b)les Parties ont l’intention de poursuivre ces collaborations en application des dispositions du présent Accord-cadre, tel que décrit dans le paragraphe 1 de l’Article V du présent Accord-cadre ; et

c)nonobstant le paragraphe 7(b) de l’Article V du présent Accord-cadre, les collaborations décrites au paragraphe 2(b) de cet Article sont réputées inclure, s’agissant de chaque Arrangement-Projet et Protocole d’accord listé à l’Annexe B, la poursuite de la collaboration avec les entités suivantes des États ou organisations internationales identifiés à l’Annexe C qui ne sont pas encore Parties au présent Accord-cadre : 

I.les signataires des Arrangements-Projet ou Protocoles d’accord listés à l’Annexe B à la date d’expiration de l’Accord-cadre du GIF de 2005 ; et

II.tout autre ou tous autres agent(s) de mise en application envisagé(s) des États ou organisations internationales identifiés à l’Annexe C tel(s) qu’approuvé(s) sur décision par consensus du Comité directeur. 

La participation à ces Arrangements-Projet et Protocoles d’accord est censée se dérouler en conformité avec les règles applicables établies par le Comité directeur.

EN FOI DE QUOI, les soussignés, dûment autorisés, ont signé le présent Accord-cadre.

FAIT en un seul exemplaire, en langue française et en langue anglaise, chacun des textes faisant également foi.

Annexe A

Liste des Parties et de leur(s) agent(s) de mise en application désigné(s)

À compter du <date> :  

Parties

Agent(s) de mise en application  

Annexe B 

Arrangements-Système, Arrangements-Projet et Protocoles d’accord  

en vertu de l’Accord-cadre du GIF de 2005 

Arrangements-Système 

Arrangement-Système relatif au système à réacteur à très haute température (VHTR) 

Arrangement-Système relatif au système à réacteur rapide refroidi au sodium (SFR)  

Arrangement-Système relatif au système à réacteur refroidi à l’eau supercritique (SCWR) 

Arrangement-Système relatif au système à réacteur rapide refroidi au gaz (GFR) 

 

 

Arrangements-Projet 

VHTR : Arrangement-Projet relatif à la production d’hydrogène   

VHTR : Arrangement-Projet relatif au combustible et au cycle du combustible 

VHTR : Arrangement-Projet relatif aux matériaux

VHTR : Arrangement-Projet relatif aux études comparatives et à la validation des méthodes de calcul 

SFR: Arrangement-Projet relatif aux combustibles avancés 

SFR: Arrangement-Projet relatif à la conception des composants et à l’îlot conventionnel 

SFR: Arrangement-Projet relatif à la sûreté et l’exploitation 

SFR : Arrangement-Projet relatif à l’évaluation et l’intégration du système 

SFR : Arrangement-Projet relatif à la démonstration internationale du cycle global des actinides* 

SCWR: Arrangement-Projet relatif à la chimie et aux matériaux 

SCWR : Arrangement-Projet relatif à la sûreté et la thermohydraulique

GFR: Arrangement-Projet relatif à la sûreté et l’élaboration conceptuelles 

GFR: Arrangement-Projet relatif aux matériaux du combustible et du cœur

*Arrivé à expiration 

Protocoles d’accord 

Protocole d’accord relatif au système à réacteur rapide refroidi au plomb (LFR) 

Protocole d’accord relatif au système à réacteur à sels fondus (MSR) 

Annexe C

État ou organisation internationale

Agent(s) de mise en application envisagé(s)

Australie

Organisation australienne des sciences et technologies nucléaires (ANSTO)

Canada

Ministère des Ressources naturelles (RNCan)

Communauté européenne de l’énergie atomique (Euratom)

Centre commun de recherche (CCR) de la Commission européenne

La République populaire de Chine

Autorité chinoise de l’énergie atomique (CAEA)

Ministère des Sciences et Technologies (MOST)

La République française

Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives (CEA)

Japon

Agence des ressources naturelles et de l’énergie (ANRE)

Agence japonaise de l’énergie atomique (JAEA)

La République de Corée

Ministère des Sciences et des TIC (MSIT)

Institut coréen de recherche sur l’énergie atomique (KAERI)

Fondation de la Corée pour la coopération internationale dans le domaine nucléaire (KONICOF)

La République d’Afrique du Sud

Ministère de l’Énergie (DoE)

Confédération suisse

Institut Paul Scherrer (PSI)

Le Royaume‑Uni de Grande-Bretagne et d’Irlande du Nord

Ministère de la Sécurité énergétique et de la Neutralité carbone (DESNZ)

Les États-Unis d’Amérique

Ministère de l’Énergie (DOE)

DO RIALTAS NA hASTRÁILE:

POUR LE GOUVERNEMENT DE L’AUSTRALIE :

Dáta

DO RIALTAS CHEANADA:

POUR LE GOUVERNEMENT DU CANADA :

Dáta

DON CHOMHPHOBAL EORPACH DO FHUINNEAMH ADAMHACH:

POUR LA COMMUNAUTÉ EUROPÉENE DE L’ÉNERGIE ATOMIQUE :

Dáta

DO RIALTAS DHAON-PHOBLACHT NA SÍNE:

POUR LE GOUVERNEMENT DE LA RÉPUBLIQUE POPULAIRE DE CHINE :

Dáta

DO RIALTAS PHOBLACHT NA FRAINCE:

POUR LE GOUVERNEMENT DE LA RÉPUBLIQUE FRANÇAISE :

Dáta

DO RIALTAS NA SEAPÁINE:

POUR LE GOUVERNEMENT DU JAPON :

Dáta

DO RIALTAS PHOBLACHT NA CÓIRÉ:

POUR LE GOUVERNEMENT DE LA RÉPUBLIQUE DE CORÉE :

Dáta

DO RIALTAS PHOBLACHT NA hAFRAICE THEAS:

POUR LE GOUVERNEMENT DE LA RÉPUBLIQUE D’AFRIQUE DU SUD :

Dáta

DO RIALTAS CHÓNAIDHM NA hEILVÉISE:

POUR LE GOUVERNEMENT DE LA CONFÉDÉRATION SUISSE :

Dáta

DO RIALTAS RÍOCHT AONTAITHE NA BREATAINE MÓIRE AGUS THUAISCEART ÉIREANN:

POUR LE GOUVERNEMENT DU ROYAUME-UNI de Grande-Bretagne ET d’Irlande du Nord :

Dáta

DO RIALTAS STÁIT AONTAITHE MHEIRICEÁ:

POUR LE GOUVERNEMENT DES ÉTATS-UNIS D’AMÉRIQUE :

Dáta

Top