(1)

Tá ainmhithe beo, lena n-áirítear cait agus madraí, cumhdaithe le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus tá siad mar chuid de chomhbheartas talmhaíochta an Aontais. Tá margadh ann do na hainmhithe sin san Aontas, lena n áirítear trádáil shubstaintiúil trasteorann. Tá go leor Ballstát ina sínitheoirí leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Chosaint Peataí. Tá raon leathan fianaise ann maidir le feidhmiú fo-optamach an mhargaidh inmheánaigh do mhadraí agus do chait san Aontas agus maidir le trádáil neamhdhleathach sna hainmhithe sin laistigh den Aontas agus ar allmhairiú isteach san Aontas. Dá bhrí sin, is gá ceanglais íosta a bhunú maidir le leas madraí agus cat a phóraítear agus a choimeádtar i mbunaíochtaí, chomh maith le ceanglais neartaithe maidir le hinrianaitheacht madraí agus cat a sholáthraítear san Aontas.

(1)

Tá ainmhithe beo, lena n-áirítear cait agus madraí, cumhdaithe le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh , tá siad mar chuid de chomhbheartas talmhaíochta an Aontais agus ba cheart a leas a chosaint . Tá margadh ann do na hainmhithe sin san Aontas, lena n-áirítear trádáil shubstaintiúil trasteorann. Tá go leor Ballstát ina sínitheoirí leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Chosaint Peataí. Tá raon leathan fianaise ann maidir le feidhmiú fo-optamach an mhargaidh inmheánaigh do mhadraí agus do chait san Aontas agus maidir le trádáil neamhdhleathach sna hainmhithe sin laistigh den Aontas agus ar allmhairiú isteach san Aontas. Dá bhrí sin, i bhfianaise na bhfionnachtana maidir le hainmhithe, lena n-aithnítear a gcumas ó thaobh mothúchán, péine agus idirghníomhaíochtaí sóisialta de, is gá íoscheanglais a leagan síos maidir le leas madraí agus cat a phóraítear agus a choimeádtar i mbunaíochtaí, chomh maith le ceanglais neartaithe maidir le hinrianaitheacht madraí agus cat a chuirtear ar mhargadh an Aontais.

(2)

Mar thoradh ar easpa forálacha leasa an Aontais maidir le pórú, coimeád agus cur ar an margadh madraí agus cat, chomh maith le rialacha náisiúnta éagsúla i gcás inarb ann dóibh, is minic bheirtear, a phóraítear agus a dhíoltar nó a thugtar isteach na hainmhithe sin gan aon chostas, in imthosca a dhéanann dochar dá leas. Ní bhíonn cothroime iomaíochta ann idir póraitheoirí tráchtála madraí agus cat i mBallstáit éagsúla toisc go bhfuil dálaí leasa ainmhithe ar cheann de na príomhghnéithe d'iomaíochas na n oibreoirí sin agus go bhfuil difríocht mhór eatarthu idir na Ballstáit. Mar thoradh air sin, tá an iomaíocht saofa, go háirithe i gcás póraitheoirí agus coimeádaithe ardchaighdeáin, nach bhfuil in ann luach airgid a chur ar a n infheistíochtaí i leas ainmhithe nuair a thrádálann siad thar teorainn toisc go bhfuil siad ag tabhairt aghaidh ar oibreoirí a dhéanann brabús as dálaí leasa ainmhithe fo-chaighdeánacha chun iomaíocht a chur i gcrích agus iad ag brú síos praghsanna agus ag laghdú caighdeán.

(2)

Déantar madraí agus cait, a bhfuil a riachtanais uathúla bhitheolaíocha agus iompraíochta féin acu, a thrádáil agus a choinneáil mar pheataí san Aontas. De cheal fhorálacha leasa an Aontais maidir le madraí agus cait a phórú, a choimeád agus a chur ar an margadh, chomh maith le rialacha náisiúnta éagsúla i gcás inarb ann dóibh, is ar uairibh a bheirtear, a phóraítear agus a dhíoltar nó a uchtaítear na hainmhithe sin gan aon chostas, in imthosca a bhfhéadfadh cúinsí tromchúiseacha a bheith acu atá díobhálach dá leas. Ní bhíonn cothroime iomaíochta i gceist idir póraitheoirí tráchtála madraí agus cat i mBallstáit éagsúla toisc go bhfuil dálaí leasa ainmhithe ar cheann de phríomhghnéithe iomaíochais na n-oibreoirí sin agus go bhfuil difríocht mhór eatarthu idir na Ballstáit. Dá bharr sin, tá an iomaíocht saofa, go háirithe i gcás póraitheoirí agus coimeádaithe ardchaighdeáin, nach bhfuil in ann luach airgid a chur ar a n-infheistíochtaí i leas ainmhithe nuair a thrádálann siad thar teorainn toisc go bhfuil siad ag dul i ngleic le hoibreoirí a dhéanann brabús as dálaí leasa ainmhithe fo-chaighdeánacha chun iomaíocht a chur i gcrích agus praghsanna agus caighdeáin a ísliú.

(3)

Chomh maith leis sin, ní thugtar cosaint leordhóthanach do thomhaltóirí mar is minic, agus madra nó cat á fháil acu, a thugann siad aghaidh ar iarmhairtí diúltacha na ndrochdhálaí leasa inar tógadh agus inar coinníodh na hainmhithe sna bunaíochtaí, amhail fadhbanna sláinte, fadhbanna iompraíochta nó lochtanna géiniteacha an mhadra nó an chait a ceannaíodh nó a fuarthas.

(3)

Chomh maith leis sin, ní thugtar cosaint leordhóthanach do thomhaltóirí mar is minic, agus madra nó cat á fháil acu, go mbíonn orthu aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí diúltacha na ndrochdhálaí leasa sna bunaíochtaí ina dtógtar agus ina gcoinnítear na hainmhithe, amhail fadhbanna sláinte, fadhbanna iompraíochta nó lochtanna géiniteacha an mhadra nó an chait a cheannaítear nó a fhaightear. Chun tacú le roghanna eolasacha tomhaltóirí agus chun comhlíonadh rialacha an Aontais a chur chun cinn, is den riachtanas é an pobal a chur ar an eolas agus feasacht a mhúscailt maidir leis an difríocht atá idir cleachtais phórúcháin fhreagracha agus cleachtais phórúcháin neamhchomhlíontacha nó neamhdhleathacha

(3a)

Cé go bhfuil liostaí dearfacha tugtha isteach cheana féin ag roinnt Ballstát ar an leibhéal náisiúnta chun úinéireacht phríobháideach ainmhithe a rialáil, tá éagmais creata chomhchoitinn de chuid an Aontais d’fhorálacha leasa maidir le speiceas peataí seachas madraí agus cait a phórú, a choimeád agus a chur ar an margadh, chomh maith le rialacha náisiúnta éagsúla, ina siocair le neamhréireachtaí agus bearnaí san fhorfheidhmiú, le mearbhall a chur ar thomhaltóirí agus le hiarmhairtí tromchúiseacha leasa ainmhithe go minic i gcás na speiceas nach bhfuil oiriúnach lena gcoimeád mar pheataí, chomh maith le rioscaí don bhithéagsúlacht, do shláinte agus do shábháilteacht an duine agus do chaomhnú an dúlra.

(3b)

Iarradh roimhe seo go mbunófaí liosta uile-Aontais eolaíochtbhunaithe d’ainmhithe a measadh a bheith oiriúnach dá gcoimeád mar pheataí, faoi dhálaí iomchuí leasa, gan dochar a dhéanamh do líon san fhiántas, agus mar sin do bhithéagsúlacht na hEorpa, nó do shláinte agus sábháilteacht an duine; Agus an méid sin á dhéanamh, is ríthábhachtach a áirithiú go ndéanfar measúnú ar an tionchar ar ainmhithe, lena n-áirítear a leas, a n-iompar, a riachtanais chothaithe, agus a gcúram tréidliachta, chun cásanna a sheachaint a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le fulaingt neamhriachtanach, dálaí maireachtála míchuí, nó cur i mbaol speiceas.

(4a)

Ba cheart feabhas a chur ar an gcomhar idir na Ballstáit chun ionaid phórúcháin neamhdhleathacha a shainaithint, chun líonraí gaolmhara a dhíchóimeáil, agus chun forfheidhmiú éifeachtach na rialacha is infheidhme a áirithiú. Is den ríthábhacht é comhar trasteorann, malartú faisnéise agus cigireachtaí comhordaithe a neartú chun aghaidh a thabhairt ar chineál trasnáisiúnta gníomhaíochtaí neamhdhleathacha áirithe agus chun leas ainmhithe agus leasanna tomhaltóirí a chosaint ar fud an Aontais.

(4b)

Tá méadú suntasach tagtha ar líon na n-ainmhithe ar peataí iad san Aontas le blianta beaga anuas, rud a léiríonn an ceangal láidir atá ag saoránaigh an Aontais le leas madraí agus cat. I bhfianaise forbairtí san eolaíocht leasa ainmhithe, ba cheart an tAontas agus a Bhallstáit a spreagadh chun cur chuige dlíthiúil a chur chun cinn lena léirítear ní hamháin stádas ainmhithe mar mhaoin, ach freagracht eiticiúil an duine i leith a leasa agus a gcosanta freisin.

(6)

Tá trádáil neamhdhleathach madraí agus cat tagtha chun cinn go páirteach mar gheall ar easpa inrianaitheachta na n ainmhithe sin go dtí an t ál bunaidh. Ina dhiaidh sin, tá baint ag cleachtais trádála neamhdhleathacha le fulaingt madraí agus cat atá faoi réir cleachtais phórúcháin neamhrialaithe. Ní féidir a áirithiú go gcomhlíonann oibreoirí leis na caighdeáin chéanna maidir le leas ainmhithe, agus dálaí aonfhoirmeacha iomaíochta a áirithiú sa mhargadh inmheánach i ndáil le soláthar madraí agus cat gan modhanna iontaofa chun na hainmhithe a rianú siar go dtí a dtionscnamh. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, inrianaitheacht madraí agus cat a áirithiú le córas lena sainaithnítear agus lena gcláraítear madraí agus cait sula ndéantar iad a sholáthar den chéad uair san Aontas agus gach uair a athraítear úinéireacht na n-ainmhithe.

(6)

Tá trádáil neamhdhleathach madraí agus cat tagtha chun cinn go páirteach mar gheall ar easpa inrianaitheachta na n-ainmhithe sin go dtí an t-ál bunaidh agus mar gheall ar dhíograis na dtomhaltóirí i leith na n-ainmhithe sin, a éascaítear trí teacht chun cinn an cheannaigh ar líne . Ina dhiaidh sin, tá baint ag cleachtais trádála neamhdhleathacha le fulaingt madraí agus cat atá faoi réir cleachtais pórúcháin neamhrialaithe. Ní féidir a áirithiú go gcloíonn oibreoirí leis na caighdeáin chéanna maidir le leas ainmhithe, agus go ndéanann siad coinníollacha aonfhoirmeacha iomaíochta a áirithiú sa mhargadh inmheánach i ndáil le madraí agus cait a chur ar an margadh gan modhanna iontaofa a bheith ann chun na hainmhithe a rianú go dtí a n-ál bunaidh. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, inrianaitheacht madraí agus cat a áirithiú le córas a shainaithníonn agus a chláraíonn madraí agus cait sula ndéantar iad a chur ar mhargadh an Aontais den chéad uair agus gach uair a athraítear úinéireacht na n-ainmhithe.

(6a)

Leis an Rialachán seo, tugtar isteach clárú éigeantach, rialuithe treisithe ar dhíolacháin ar líne, agus inrianaitheacht fheabhsaithe madraí agus cat, le hidirthréimhsí suas le 10 mbliana chun go mbeidh na húdaráis ábhartha in ann ullmhú. Cuireann sí i bhfios go láidir freisin a thábhachtaí atá caighdeáin uile-Aontais maidir le pórú freagrach chun tionchair dhíobhálacha sláinte agus leasa ar mhadraí agus ar chait a chosc. Tugtar aghaidh sa Rialachán seo ar na saincheisteanna sin trí cheanglais shoiléire leasa a bhunú agus trína áirithiú go gcloíonn cleachtais phórúcháin leis na caighdeáin is airde.

(7)

Tá méadú tar éis teacht ar an trádáil neamhdhleathach i gcait agus i madraí ó lasmuigh den Aontas. Níl uirlisí leordhóthanacha i rialacha reatha an Aontais maidir le gluaiseachtaí madraí agus cat isteach san Aontas, amhail forálacha Rialachán (AE) Uimh. 576/2013 agus an Dlí maidir le Sláinte Ainmhithe, chun an trádáil neamhdhleathach sin a chosc. Ciallaíonn sé sin go bhfuil gá le rialacha breise chun trádáil neamhdhleathach i madraí agus i gcait a chomhrac. Ceanglaítear le rialacha sláinte ainmhithe, maidir le gluaiseacht tráchtála agus neamhthráchtála madraí agus cat a thagann isteach san Aontas, nach mór na hainmhithe a shainaithint le micrishlis. Chun na forálacha inrianaitheachta sin a threisiú, ba cheart d'úinéirí madraí agus cat a thagann isteach san Aontas a áirithiú go ndéanfar iad a chlárú i gceann de bhunachair sonraí na mBallstát ag an gceann scríbe. Forálfar leis sin do rialú níos mó ar ghluaiseachtaí na n-ainmhithe sin.

(7)

Tá méadú tagtha ar an trádáil neamhdhleathach i gcait agus i madraí ó lasmuigh den Aontas. Níl uirlisí leordhóthanacha i rialacha reatha an Aontais ar ghluaiseachtaí madraí agus cat isteach san Aontas, amhail forálacha Rialachán (AE) Uimh. 576/2013 agus an Dlí maidir le Sláinte Ainmhithe, chun an trádáil neamhdhleathach sin a chosc. Ciallaíonn sé sin go bhfuil gá le rialacha breise chun trádáil neamhdhleathach i madraí agus i gcait a chomhrac. Ceanglaítear le rialacha sláinte ainmhithe atá ann cheana, maidir le gluaiseacht tráchtála agus neamhthráchtála madraí agus cat a thagann isteach san Aontas, nach mór na hainmhithe a shainaithint le micrishlis. Chun na forálacha inrianaitheachta sin a threisiú, ba cheart do na húinéirí nó na daoine atá freagrach as madraí agus cait a thagann isteach san Aontas a áirithiú go ndéanfar iad a chlárú i gceann de bhunachair sonraí na mBallstát ag an gceann scríbe. Leis sin, déanfar foráil maidir le rialú níos fearr ar ghluaiseachtaí na n-ainmhithe sin.

(8)

Le forálacha inrianaitheachta an togra seo, rannchuideofar freisin le cosaint na sláinte poiblí trí leas ainmhithe níos fearr, trí shláinte ainmhithe níos fearr, agus trí rialuithe níos fearr ar tharchur féideartha galar ainmhithe (ar de chineál zónóiseach cuid acu), rud a leanann cur chuige Aon Sláinte Amháin.

(8)

Le forálacha inrianaitheachta an togra seo, rannchuidítear freisin le cosaint na sláinte poiblí trí leas ainmhithe níos fearr, trí shláinte ainmhithe níos fearr, agus trí rialuithe níos fearr ar tharchur féideartha galar ainmhithe (ar de chineál zónóiseach cuid acu , a bhfuil cuid acu á dtarchur chuig an bhfiadhúlra ), rud a leanann cur chuige Aon Sláinte Amháin.

(8a)

Le Rialachán (AE) 2016/429 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle rialaítear galair in-tarchurtha ainmhithe chun leathadh na ngalar sin san Aontas a sheachaint. Tá sláinte ainmhithe ar cheann de na cúig fhearann a bhaineann le leas ainmhithe, agus dá bhrí sin tugtar aghaidh uirthi sa Rialachán seo. Mar sin féin, ní thugtar aghaidh leis an Rialachán seo ar na galair a liostaítear i Rialachán (AE) 2016/429, ach ar staid sláinte madraí agus cat de réir mar atá múnlaithe ag galair neamhtheagmhálacha (mar shampla gortuithe) nó galair neamhliostaithe (mar shampla paraisítí áirithe). Tá na rialacha a leagtar síos sa Rialachán seo, dá bhrí sin, comhlántach le Rialachán (AE) 2016/429 agus ní dhéanann siad dúbláil ná forluí leis na rialacha a leagtar síos sa Rialachán sin.

(10)

Le Rialachán (AE) 2016/429, ceanglaítear madraí agus cait a bhfuil trasfhreagróir acu a shainaithint ach amháin má tá siad faoi réir gluaiseachtaí idir na Ballstáit a thagann isteach san Aontas. Níl an tsainaithint a cheanglaítear leis an Rialachán sin comhchuibhithe go hiomlán toisc nach n áirítear leis caighdeáin bheachta maidir le trasfhreagróirí. Ina theannta sin, ní cheanglaítear leis an Rialachán sin ar na Ballstáit bunachair sonraí madraí agus cat a choinneáil. Dá bhrí sin, ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit bunachair sonraí madraí agus cat a sholáthraítear ar mhargadh an Aontais a bhunú agus a chothabháil chun inrianaitheacht na n-ainmhithe sin a áirithiú. Is gá idir-inoibritheacht na mbunachar sonraí sin a áirithiú freisin. Éascóidh sé sin faisnéis a fháil maidir le madraí agus cait ar fud an Aontais, agus cuirfidh sé ar chumas na n údarás inniúil rialuithe oifigiúla a dhéanamh chun comhlíonadh na rialacha maidir le leas ainmhithe a áirithiú.

(10)

Ceanglaítear le Rialachán (AE) 2016/429 madraí agus cait a bhfuil trasfhreagróir acu a shainaithint ach ní cheanglaítear sin ach amháin má tá siad faoi réir gluaiseachtaí idir na Ballstáit a thagann isteach san Aontas. Níl an tsainaithint a cheanglaítear leis an Rialachán sin comhchuibhithe go hiomlán toisc nach n-áirítear ann caighdeáin bheachta maidir le trasfhreagróirí. Thairis sin, ní cheanglaítear leis an Rialachán sin ar na Ballstáit bunachair sonraí madraí agus cat a choinneáil. Dá bhrí sin, ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit bunachair sonraí madraí agus cat a chuirtear ar mhargadh an Aontais a bhunú agus a chothabháil chun inrianaitheacht na n-ainmhithe sin a áirithiú. Is gá idir-inoibritheacht na mbunachar sonraí sin a áirithiú freisin. Éascóidh sé sin faisnéis a fháil maidir le madraí agus cait ar fud an Aontais, agus cuirfidh sé ar chumas na n-údarás inniúil rialuithe oifigiúla a dhéanamh chun comhlíonadh na rialacha maidir le leas ainmhithe a áirithiú.

(11)

Bíonn tionchar ag soláthar madraí agus cat, cibé acu ar mhaithe le brabús nó gan aon chostas, ar an margadh inmheánach. Dá bhrí sin, chun calaois a chosc, ba cheart inrianaitheacht na n-ainmhithe go léir a thrádáiltear ar mhargadh an Aontais a áirithiú agus ba cheart coimeád ainmhithe in ionaid phórúcháin, i siopaí peataí nó in ionaid dídine ainmhithe a bheith faoi réir rialacha mionsonraithe.

(11)

Bíonn tionchar ar an margadh inmheánach ag madraí agus cait a chuirtear ar an margadh , bíodh sin ar mhaithe le brabús nó gan aon chostas. Dá bhrí sin, chun calaois a chosc, ba cheart inrianaitheacht na n-ainmhithe go léir a thrádáiltear ar mhargadh an Aontais a áirithiú agus ba cheart ainmhithe a choimeádtar in ionaid phórúcháin agus díola , in árais altrama peataí nó in ionaid dídine ainmhithe a bheith faoi réir rialacha mionsonraithe. Níl na fórsaí míleata, na póilíní ná na húdaráis chustaim a phóraíonn nó a choimeádann madraí lena n-úsáid ag a gcuid seirbhísí féin sa staid sin toisc nach ndéanann siad a ngníomhaíochtaí pórúcháin ná coimeádta don mhargadh.

(11a)

Maidir le soláthar ócáideach coileán agus piscíní ag a n-úinéirí a choimeádann madraí nó cait le haghaidh taitneamh agus comhluadar pearsanta nó teaghlaigh agus gan aon intinn ná cuspóir tráchtála i gceist leis, níl tionchar suntasach aige sin ar an margadh inmheánach agus tá údar maith, dá bhrí sin, leis na gníomhaíochtaí soláthair sin a eisiamh ó raon feidhme chur i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(13)

Le Treoir 2010/63/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) rialaítear coimeád, pórú agus soláthar ainmhithe a choimeádtar chun críocha eolaíocha lena n áirítear madraí agus cait. Ba cheart, dá bhrí sin, madraí agus cait a bheartaítear chun críoch eolaíoch a eisiamh ó raon feidhme chur i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(13)

Le Treoir 2010/63/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) rialaítear coimeád, pórú agus soláthar ainmhithe a choimeádtar chun críoch eolaíocha lena n-áirítear madraí agus cait. Le Rialachán (AE) 2019/6 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, rialaítear trialacha cliniciúla le haghaidh táirgí íocshláinte tréidliachta a bhaineann le húsáid ainmhithe, lena n-áirítear madraí agus cait. Ba cheart, dá bhrí sin, madraí agus cait atá beartaithe lena n-úsáid nó a úsáidtear chun críoch eolaíoch chomh maith le madraí agus cait a úsáidtear i dtrialacha cliniciúla atá riachtanach le haghaidh údarú margaíochta táirgí íocshláinte tréidliachta a eisiamh ó raon feidhme chur i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(14)

Beidh líon mór madraí agus cat clúdaithe ag rialacha mionsonraithe leasa den chéad uair, rud a ligfidh dóibh leas a bhaint as coinníollacha maireachtála níos fearr. Mar sin féin, agus na deacrachtaí praiticiúla á gcur san áireamh i gcásanna áirithe lena chinneadh cé acu an gcoimeádtar madraí agus cait mar pheataí nó lena gcur ar an margadh nó lena soláthar, sa Rialachán seo ba cheart úinéirí peataí a choimeádann roinnt madraí agus cat agus a tháirgeann roinnt álta faoi bhun tairseach áirithe a dhíolmhú ó oibleagáidí áirithe . Seachas sin, bheadh na húinéirí peataí sin faoi réir cheanglais ábhartha an Rialacháin seo, rud nach mbeadh comhréireach.

(14)

Clúdófar líon mór madraí agus cat le rialacha mionsonraithe leasa den chéad uair, rud a chuirfidh ar a gcumas tairbhe a bhaint as dálaí maireachtála níos fearr. Mar sin féin, i bhfianaise na ndeacrachtaí praiticiúla i gcásanna áirithe chun a chinneadh i dtaobh an gcoimeádtar madraí agus cait mar pheataí nó an n-úsáidtear iad chun críoch talmhaíochta, amhail tréadaíocht, beostoc a chosaint, cosaint feirme, nó chun iad a chur ar an margadh nó a sholáthar, ba cheart go ndíolmhófaí leis an Rialachán seo úinéirí peataí a choimeádann roinnt madraí agus cat agus a tháirgeann roinnt álta faoi bhun tairseach áirithe. Murach sin, bheadh na húinéirí peataí sin faoi réir cheanglais ábhartha an Rialacháin seo, rud nach mbeadh comhréireach. Maidir le cait a bhíonn ag fánaíocht gan bhac agus a choinníonn daonraí creimirí faoi smacht, is fada iad mar chuid den chothromaíocht tuaithe sin agus tá ról feidhmiúil siombóiseach acu ar ghabháltais talmhaíochta. Ba cheart aird chuí a thabhairt ar cheantair thuaithe agus iargúlta, ina bhféadfadh rochtain ar sheirbhísí tréidliachta agus ar bhonneagar comhlíontachta a bheith teoranta, chomh maith leis an ngá gan ualach díréireach a chur ar fheirmeoirí agus ar phóraitheoirí ar mhionscála.

(17)

Ina theannta sin, i margadh an Aontais, soláthraíonn cineálacha éagsúla oibreoirí a dhéanann cineálacha éagsúla gníomhaíochtaí madraí agus cait. Seachas póraitheoirí tráchtála, tá siopaí peataí ann ina gcoimeádtar madraí agus cait, a bheirtear agus a phóraítear go hiondúil i mbunaíochtaí eile, lena ndíol. D'fhéadfadh cosaint na n ainmhithe sin a bheith fo-optamach, agus níl aon chomhchaighdeáin leasa ann nach mór a urramú sna bunaíochtaí sin. Ós rud é gur oibreoirí tráchtála iad siopaí peataí a chuireann madraí agus cait ar an margadh, is gá, dá bhrí sin, ceanglais an Rialacháin seo a chur i bhfeidhm maidir leis na bunaíochtaí sin.

(17)

Thairis sin, i margadh an Aontais, déanann cineálacha éagsúla oibreoirí a dhéanann cineálacha éagsúla gníomhaíochtaí madraí agus cait a chur ar an margadh . Seachas póraitheoirí tráchtála, tá ionaid díola ann ina gcoimeádtar madraí agus cait, a bheirtear agus a phóraítear go hiondúil i mbunaíochtaí eile, lena ndíol. D’fhéadfadh sé nach maith an chosaint a thugtar do na hainmhithe sin, agus níl aon chomhchaighdeáin leasa ann nach mór a urramú sna bunaíochtaí sin. Ós rud é gur oibreoirí tráchtála iad ionaid díola a chuireann madraí agus cait ar an margadh, is gá, dá bhrí sin, ceanglais an Rialacháin seo a chur i bhfeidhm maidir leis na bunaíochtaí sin.

(19)

In ainneoin na ndifríochtaí idir na gníomhaíochtaí a dhéanann póraitheoirí tráchtála agus siopaí peataí , ar thaobh amháin, agus ionaid dídine ainmhithe, ar an taobh eile, soláthraíonn siad go léir madraí agus cait ar mhargadh an Aontais agus tá méid áirithe forluí ann, go háirithe ar leibhéal an éilimh. Agus madra nó cat á lorg acu, déanann tomhaltóirí roghanna idir ainmhí a cheannach ó phóraitheoir (go díreach nó trí shiopa peataí nó trí idirghabhálaí), nó ainmhí a ghlacadh ó ionad dídine ainmhithe. Tá fáil ar mhadraí nó ar chait go díreach ó úinéirí peataí imeallach. Fachtóir tábhachtach amháin i rogha madra nó cait is ea na fadhbanna iompraíochta nó eile a d'fhéadfadh a bheith ag an ainmhí toisc gur coinníodh é i ndrochdhálaí leasa agus a d'fhéadfadh a n-oiriúnacht a laghdú lena choimeád mar pheata, is cuma ar coinníodh an t ainmhí in ionad pórúcháin tráchtála, i siopa peataí nó in ionad dídine ainmhithe. Thairis sin, ós rud é go ndéanann idirghabhálaithe trádáil freisin agus ar líne den chuid is mó, d'fhéadfadh sé nach mbeadh tomhaltóirí ar an eolas sula bhfaigheann siad madra nó cat faoi cibé acu ó ionad dídine ainmhithe, ó phóraitheoir nó ó shiopa peataí an t-ainmhí. Tá fianaise ann go bhfuil líon na n-ainmhithe a sholáthraíonn ionaid dídine ainmhithe do mhargadh an Aontais suntasach, go háirithe i dtaca le cait. Tá fianaise ann freisin go soláthraítear ainmhithe ó ionaid dídine ainmhithe i roinnt Ballstát d'úinéirí ionchasacha peataí i mBallstáit eile, go háirithe madraí. Chun a áirithiú go mbainfear amach cuspóir an Rialacháin seo chun feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh i madraí agus i gcait a áirithiú, agus chun forbairt réasúnach na hearnála a áirithiú agus ardleibhéal leasa ainmhithe á áirithiú ag an am céanna, is gá cuid de cheanglais an Rialacháin seo a chur i bhfeidhm maidir le hionaid dídine ainmhithe a choimeádann íoslíon áirithe ainmhithe, is cuma cé acu a dhíolann siad ainmhithe in aghaidh íocaíochta nó a sholáthraíonn siad ainmhithe saor in aisce amháin nó ar aisíocaíocht costas réasúnach. Mar sin féin, ar chúiseanna comhréireachta agus ós rud é go bhfuil difríocht idir gníomhaíochtaí ionad dídine ainmhithe agus gníomhaíochtaí na n oibreoirí eile sin agus go bhféadfaidh siad feidhm leasa phoiblí a chomhlíonadh, níor cheart go mbeadh feidhm ach ag cuid de cheanglais an Rialacháin seo maidir le ionaid dídine ainmhithe, go háirithe maidir le líon agus inniúlacht cúramóirí ainmhithe, tithíocht, beatha agus uisce a thabhairt d'ainmhithe, riachtanais iompraíochta agus cleachtais phianmhara, agus cuairteanna comhairleacha ó thréidlia.

(19)

D’ainneoin na ndifríochtaí idir na gníomhaíochtaí a dhéanann póraitheoirí tráchtála agus ionaid díola , ar thaobh amháin, agus ionaid dídine ainmhithe, ar an taobh eile, déanann siad go léir madraí agus cait a chur ar mhargadh an Aontais agus tá méid áirithe forluí ann, go háirithe ar leibhéal an éilimh. Agus madra nó cat á lorg acu, déanann tomhaltóirí roghanna idir ainmhí a cheannach ó phóraitheoir (go díreach nó trí ionad díola nó trí idirghabhálaí), nó ainmhí a ghlacadh ó ionad dídine ainmhithe. Is beag cás ina bhfaightear madraí nó cait go díreach ó úinéirí peataí. Fachtóir tábhachtach amháin i rogha madra nó cait is ea na fadhbanna iompraíochta nó eile a d’fhéadfadh a bheith ag an ainmhí toisc gur coimeádadh é i ndrochdhálaí leasa agus a d’fhéadfadh a n-oiriúnacht chun bheith coimeádta mar pheata a laghdú, gan beann ar ar coimeádadh an t-ainmhí in ionad pórúcháin tráchtála, in ionad díola nó in ionad dídine ainmhithe. Thairis sin, i bhfianaise go ndéanann idirghabhálaithe trádáil freisin agus ar líne den chuid is mó, d’fhéadfadh sé nach mbeadh tomhaltóirí ar an eolas sula bhfaigheann siad madra nó cat faoi cibé acu ó ionad dídine ainmhithe, ó phóraitheoir nó ó ionaid díola an t-ainmhí. Tríd an bhfaisnéis sin a sholáthar d’fhéadfaí cabhrú le ceannaitheoirí roghanna eolasacha agus freagracha a dhéanamh . Tá fianaise ann go bhfuil líon na n-ainmhithe a chuireann ionaid dídine ainmhithe ar mhargadh an Aontais suntasach, go háirithe i gcás na gcat. Tá fianaise ann freisin go ndéantar ainmhithe ó ionaid dídine ainmhithe i roinnt Ballstát a chur ar an margadh d’úinéirí ionchasacha peataí i mBallstáit eile, go háirithe i gcás madraí. Chun a áirithiú go mbainfear amach cuspóir an Rialacháin seo chun feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh i madraí agus i gcait a áirithiú, agus chun forbairt réasúnach na hearnála a áirithiú agus ardleibhéal leasa ainmhithe á áirithiú ag an am céanna, is gá cuid de cheanglais an Rialacháin seo a chur i bhfeidhm maidir le hionaid dídine ainmhithe a choimeádann íoslíon áirithe ainmhithe, gan beann ar cé acu a chuireann nó nach gcuireann siad madraí nó cait ar mhargadh an Aontais in aghaidh íocaíochta, nó saor in aisce nó ar aisíocaíocht costas réasúnach. Mar sin féin, ar chúiseanna comhréireachta agus ós rud é go bhfuil gníomhaíochtaí ionad dídine ainmhithe éagsúil le gníomhaíochtaí oibreoirí eile agus go bhféadfaidís feidhm leasa phoiblí a chomhlíonadh, níor cheart feidhm a bheith ach ag cuid de cheanglais an Rialacháin seo maidir le hionaid dídine ainmhithe, a mhéid a bhaineann go háirithe le líon agus inniúlacht na gcúramóirí ainmhithe, tithíocht, beathú agus uisciú, riachtanais iompraíochta agus cleachtais phianmhara, agus cuairteanna comhairleacha ó thréidlia.

(19a)

Tá sé tugtha faoi deara ag na Ballstáit go bhfuil méadú ag teacht ar an úsáid a bhaintear as árais altrama ag oibreoirí atá freagrach as madraí nó cait nach bhfuil ag teastáil, a thréigtear, atá ina madraí nó cait fáin, atá caillte nó atá coigistithe. Ós rud é go bhféadfadh tionchar a bheith ag an líon madraí agus cat a choimeádtar in árais altrama ar mhargadh na madraí agus na gcat, ba cheart árais altrama a chumhdach leis an Rialachán seo. I gcásanna den sórt sin, ba cheart na hoibreoirí a mbeidh na madraí nó na cait á gcur in árais altrama acu a bheith freagrach as a áirithiú go gcomhlíonfar ceanglais an Rialacháin seo sna hárais altrama sin. D’fhéadfaí é sin a dhéanamh inter alia trí chaidreamh conarthach idir an t-oibreoir agus an teaghlach altrama a bhunú.

(20)

Ina theannta sin, i bhfianaise líon suntasach na n-ainmhithe a sholáthraíonn ionaid dídine ainmhithe san Aontas, agus an gá atá le cuspóirí an Rialacháin seo a chomhlíonadh maidir le hinrianaitheacht agus cosc ar thrádáil neamhdhleathach a áirithiú, ba cheart ionaid dídine ainmhithe a bheith faoi réir cheanglais an Rialacháin seo maidir le madraí agus cait a shainaithint agus a chlárú, is cuma más féidir nó nach féidir a ngníomhaíocht a mheas mar ghníomhaíocht eacnamaíoch.

(20)

Ina theannta sin, i bhfianaise líon suntasach na n-ainmhithe a dhéanann ionaid dídine ainmhithe a chur ar an margadh san Aontas, agus an gá atá le gnóthú chuspóirí an Rialacháin seo maidir le hinrianaitheacht agus cosc ar thrádáil neamhdhleathach a áirithiú, ba cheart ionaid dídine ainmhithe a bheith faoi réir cheanglais an Rialacháin seo maidir le madraí agus cait a shainaithint agus a chlárú, gan beann ar an féidir nó nach féidir a ngníomhaíocht a mheas mar ghníomhaíocht eacnamaíoch. Ba cheart oibreoirí atá freagrach as ionaid dídine ainmhithe a spreagadh chun bearta iomchuí a dhéanamh chun atáirgeadh na madraí nó na gcat a choimeádtar in ionaid dídine ainmhithe a chosc.

(23)

Chun forfheidhmiú cuí an Rialacháin seo a áirithiú, tá sé fíor-riachtanach go mbeidh na húdaráis inniúla in ann na bunaíochtaí atá faoi réir a rialuithe oifigiúla a shainaithint. Dá bhrí sin, ní mór d'oibreoirí a choimeádann madraí agus cait i mbunaíochtaí fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla maidir lena ngníomhaíochtaí.

(23)

Chun forfheidhmiú cuí an Rialacháin seo a áirithiú, is den riachtanas é go mbeadh na húdaráis inniúla ábalta na bunaíochtaí atá faoi réir a rialuithe oifigiúla a shainaithint. Is gá, dá bhrí sin, d’oibreoirí a choimeádann madraí agus cait i mbunaíochtaí fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla faoina ngníomhaíochtaí agus go gcoinneoidh na húdaráis inniúla clár atá cothrom le dáta de na bunaíochtaí sin . Chun an t-ualach riaracháin ar oibreoirí a íoslaghdú, ba cheart do na húdaráis inniúla a bheith in ann, chun na críche sin, faisnéis nó sonraí a bhailítear i gclár na mbunaíochtaí madraí agus cat faoi Rialachán (AE) 2016/429 a úsáid.

(24)

Tá foireann a bhfuil dea-oiliúint orthu agus scileanna maithe acu fíor-riachtanach chun coinníollacha leasa ainmhithe a fheabhsú. Éilíonn inniúlachtaí i leas ainmhithe eolas ar bhunphatrúin iompraíochta agus ar riachtanais bhunúsacha an speicis lena mbaineann. Ba cheart na hinniúlachtaí maidir le leas ainmhithe a bhaineann lena gcúraimí agus leis na hainmhithe a láimhseálann siad a bheith ag cúramóirí ainmhithe, ionas nach gcruthaítear pian, anacair nó fulaingt do mhadraí ná do chait.

(24)

D’fhéadfadh anacair agus fulaingt madraí agus cat le linn gníomhaíochtaí oiliúna ag láimhseálaithe neamhoilte, nó ag láimhseálaithe ar bheagán oideachais, éifeachtaí díobhálacha a bheith acu ar phatrúin iompraíochta madraí agus cat agus d’fhéadfadh rioscaí a bheith ann do shláinte agus do shábháilteacht an duine agus don chomhshaol. Dá bhrí sin, tá foireann a bhfuil dea-oiliúint orthu agus scileanna maithe acu fíor-riachtanach chun coinníollacha leasa ainmhithe a fheabhsú , lena n-áirítear nuair a bhíonn madraí atá beartaithe do sheirbhísí míleata, póilíneachta agus custaim á bpórú, á gcoinneáil agus á láimhseáil . Éilíonn inniúlachtaí i leas ainmhithe eolas ar bhunphatrúin iompraíochta agus ar riachtanais bhunúsacha an speicis lena mbaineann. Ba cheart na hinniúlachtaí maidir le leas ainmhithe a bhaineann lena gcúraimí agus leis na hainmhithe a láimhseálann siad a bheith ag cúramóirí ainmhithe, ionas nach gcruthaítear pian, anacair nó fulaingt do mhadraí ná do chait. Ba cheart do chúramóirí ainmhithe agus d’údaráis ábhartha, lena n-áirítear gníomhaireachtaí rialtais, a n-inniúlachtaí a thabhairt cothrom le dáta go rialta trí chláir oiliúna lena gcuirtear modhanna oiliúna chun cinn amhail ‘riochtú oibríoch’, agus tús áite á thabhairt d’atreisiú dearfach, in ionad modhanna atá bunaithe ar phionós.

(25)

Ós rud é go n-áirítear le leas ainmhithe sláinte na n ainmhithe, is iad tréidlianna is fearr atá in ann comhairle a chur ar fáil d'oibreoirí d'fhonn an staid maidir le leas ainmhithe i mbunaíochtaí a fheabhsú. Ba cheart do thréidlianna ról gníomhach a ghlacadh chun feasacht a mhúscailt maidir leis an idirghaol idir sláinte agus leas na n ainmhithe sin. Dá bhrí sin, ba cheart do bhunaíochtaí a choimeádann madraí agus cait cuairt rialta ar leas ainmhithe a fháil ó thréidlia.

(25)

Ós rud é go n-áirítear le leas ainmhithe sláinte na n-ainmhithe, is tréidlianna is fearr atá in ann comhairle a chur ar oibreoirí d’fhonn feabhas a chur ar staid leasa ainmhithe i mbunaíochtaí. Ba cheart do thréidlianna ról gníomhach a ghlacadh chun feasacht a mhúscailt maidir leis an idirghaol idir sláinte agus leas na n-ainmhithe sin. Ba cheart, dá bhrí sin, do bhunaíochtaí a choimeádann roinnt madraí agus cat a sháraíonn tairseach ar leith ó thaobh madraí agus cat de cuairt leasa ainmhithe a fháil ó thréidlia laistigh den chéad bhliain de chur i bhfeidhm an Rialacháin seo nó laistigh den chéad bhliain tar éis fógra a thabhairt faoi bhunaíocht nua, ina dhiaidh sin beidh cuairteanna ó thréidlia ann nuair is iomchuí, bunaithe ar anailís riosca arna déanamh ag na húdaráis inniúla .

(25a)

Chun ardleibhéal leasa ainmhithe a áirithiú, bíonn méid iomchuí neamhspleáchais ghairmiúil ag tréidlianna ar an oibreoir, chomh maith le hoideachas cuimsitheach agus oiliúint leanúnach chun fanacht ar an eolas faoi dhul chun cinn eolaíoch agus gairmiúil. Féadfar a chuimsiú leis an oiliúint sin, de réir mar is iomchuí, gnéithe a bhaineann le cásanna foréigin agus mí-úsáide ainmhithe a aithint.

(25b)

I gcás ina dtagann tréidlianna ar imthosca le linn a gcuairteanna sláinte agus leasa ainmhithe a d’fhéadfadh difear tromchúiseach a dhéanamh do leas madraí nó cat, moltar dóibh, i gcás inarb iomchuí, fógra a thabhairt do na húdaráis ábhartha nó machnamh a dhéanamh ar chuairt leantach a dhéanamh chun measúnú a dhéanamh ar an gcás.

(25c)

Agus deireadh á chur le beatha madraí nó cat, b’fhearr dá mbeadh tréidlia ar an láthair chun cúnamh a thabhairt agus úsáid á baint as modhanna a íoslaghdaíonn pian agus anacair. I gcásanna eisceachtúla, amhail nuair a ghortaítear madra seilge nó madra caomhnóra beostoic go dona in áit iargúlta nach bhfuil cabhair tréidliachta inrochtana ann, féadfar modhanna eile a úsáid, ar choinníoll go n-íoslaghdaítear an fhulaingt a mhéid is féidir.

(26)

D'fhéadfadh fadhbanna leasa do mhadraí agus do chait a bheith mar thoradh ar straitéisí pórúcháin áirithe. Trí mheán tréithe géiniteacha áirithe a roghnú ar chúiseanna aeistéitiúla nó ar chúiseanna margaíochta eile, féadfar tréithe neamh-inmhianaithe ó thaobh leas ainmhithe de a chruthú agus a chur ar aghaidh chuig na glúnta atá le teacht. Dá bhrí sin, ba cheart d'oibreoirí bearta a dhéanamh chun a áirithiú nach mbeidh iarmhairtí diúltacha den sórt sin ar leas na madraí agus na gcat mar thoradh ar a straitéisí pórúcháin.

(26)

D’fhéadfadh fadhbanna leasa do mhadraí agus do chait a bheith ann mar thoradh ar straitéisí pórúcháin áirithe. Trí thréithe géiniteacha áirithe a roghnú ar chúiseanna aeistéitiúla nó ar chúiseanna eile margaíochta, féadfar tréithe neamh-inmhianaithe ó thaobh leas ainmhithe de a chruthú agus a chur ar aghaidh chuig na glúnta atá le teacht freisin. Dá bhrí sin, ba cheart d’oibreoirí bearta a dhéanamh chun a áirithiú nach mbeidh iarmhairtí diúltacha den sórt sin do leas na madraí agus na gcat ann mar thoradh ar a straitéisí pórúcháin. Go háirithe, d’fhéadfadh ‘tréithe conformálacha iomarcacha’ a bheith i gcineálacha áirithe madraí agus cat mar gheall ar straitéisí pórúcháin a bhfuil cuspóirí margaíochta ina mbonn leo. Ós rud é gur féidir tréithe conformálacha iomarcacha den sórt sin a bheith ina gcúis le fadhbanna sláinte suntasacha a bheith ag cur as do na madraí agus na cait lena mbaineann, ba cheart do phóraitheoirí iad a eisiamh ó chláir phóraithe.

(26a)

Bíonn tionchar ag seónna, taispeántais agus comórtais aeistéitiúla madraí agus cat ar na deiseanna a bhíonn ann sa mhargadh chun madraí agus cait a dhíol agus ar an bpraghas a chuirtear orthu lena ndíol. Is féidir ciorruithe agus straitéisí pórúcháin áirithe a fhágann tréithe conformálacha iomarcacha a bheith i madraí nó cait a bheith ina mbuntáiste do phóraitheoirí atá in iomaíocht i seónna, taispeántais agus comórtais aeistéitiúla madraí agus cat. Is féidir tosca eile seachas leas ainmhithe, amhail caighdeáin aeistéitiúla, a bheith ina gcúis le himeachtaí den sórt sin a eagrú, agus páirt a ghlacadh iontu, d’fhonn fógraíocht a dhéanamh faoi phórtha agus tréithe fisiceacha áirithe. Chun a áirithiú go dtabharfaidh póraitheoirí tosaíocht do leas na madraí agus na gcat arna dtógáil acu agus, go háirithe, nach mbeidh tréithe conformálacha iomarcacha i madraí ná i gcait ná nach ndéanfaidh póraitheoirí ciorruithe chun caighdeáin aeistéitiúla mhíshláintiúla a bhaint amach, níor cheart d’oibreoirí ionad pórúcháin agus ionad díola ná d’eagraithe seónna, taispeántas agus comórtas den sórt sin madraí nó cait a bhfuil tréithe conformálacha iomarcacha iontu ná madraí nó cait a bheidh ciorraithe le haghaidh na seónna, na dtaispeántas nó na gcomórtas sin a úsáid ná a áireamh.

(27)

Léiríonn fianaise eolaíoch go bhfuil drochthionchair shuntasacha ag ionphórú ar shláinte agus ar leas ainmhithe. Dá bhrí sin, ba cheart toirmeasc a chur ar ionphórú madraí agus cat lena n-áirítear mataí céadchéime agus dara céime , mar go méadaíonn sé sin minicíocht neamhoird dúchais agus go gcuireann sé isteach ar fheidhm an chórais imdhíonachta, a bhfuil drochthionchar ag an dá cheann acu ar shláinte agus ar leas madraí agus cat.

(27)

Léiríonn fianaise eolaíoch go bhfuil drochthionchair shuntasacha ag ionphórú ar shláinte agus leas ainmhithe. Dá bhrí sin, ba cheart toirmeasc a chur ar ionphórú madraí agus cat idir tuismitheoirí agus a sliocht, idir shiblíní, idir leathshiblíní, nó idir seantuismitheoirí agus a ngarchlann , mar go méadaíonn sé sin minicíocht neamhord dúchais agus go gcuireann sé isteach ar fheidhm an chórais imdhíonachta, a bhfuil drochthionchar ag an dá cheann acu ar shláinte agus leas madraí agus cat. Ba cheart a bheith in ann ionphórú a dhéanamh, mar sin féin, nuair is gá déanamh amhlaidh chun pórtha áitiúla ar teoranta a linn ghéiniteach a chaomhnú ar choinníoll go mbíonn sé údaraithe ag an údarás inniúil ar an gcúis sin.

(29a)

Deimhníonn fianaise eolaíoch go bhfuil rochtain chomhsheasmhach ar chothú agus hiodráitiú leormhaith bunriachtanach do leas madraí agus cat. Is iomchuí, dá bhrí sin, íoscheanglais a leagan síos d’oibreoirí ina leith sin. Ba cheart saoráidí beathaithe agus óil a choinneáil glan, agus ba cheart iad a dhearadh, a thógáil agus a shuiteáil sa chaoi go n-áiritheofar rochtain chomhionann do gach ainmhí, lena ndéantar, dá bhrí sin, iomaíocht a íoslaghdú agus iompar coimhlinteach a sheachaint. Ba cheart na saoráidí sin a dhearadh freisin chun doirteadh a íoslaghdú, éilliú beatha agus uisce le substaintí díobhálacha a chosc, agus aon riosca díobhála do mhadraí agus do chait a sheachaint.

(30)

Tá an fhianaise eolaíoch soiléir faoin ngá atá ann do mhadraí agus do chait go leor spáis a bheith acu chun a n iompar nádúrtha a léiriú agus chun gnáth-idirghníomhaíochtaí sóisialta a bheith acu. Ní féidir é sin a dhéanamh i gcás ina gcoimeádtar ainmhithe i ngaibhniúcháin agus i gcaighin . Ba cheart, dá bhrí sin, toirmeasc a chur ar mhadraí agus ar chait a choinneáil i gcaighin .

(30)

Tá an fhianaise eolaíoch soiléir faoin ngá atá ann do mhadraí agus do chait go leor spáis a bheith acu chun a n-iompar nádúrtha a chur in iúl agus chun gnáth-idirghníomhaíochtaí sóisialta a bheith acu. Ní féidir é sin a dhéanamh i gcás ina gcoimeádtar ainmhithe i ngaibhniúcháin agus i gcoimeádáin ar feadh tréimhsí fada . Ba cheart, dá bhrí sin, toirmeasc a chur ar mhadraí agus cait a choimeád i gcoimeádáin ar feadh tréimhsí fada, ach amháin más gá sin chun madraí agus cait aonair a iompar agus a leithlisiú go sealadach agus go gearrthéarmach agus le linn rannpháirtíocht i seónna, i dtaispeántais agus i gcomórtais, i gcás coileán nó piscíní a bhfuil cumas teirmirialála laghdaithe acu nó i gcás coileáin nó piscíní mar aon lena máithreacha ar choinníoll go n-íoslaghdaítear strus agus go seachnaítear fulaingt mar gheall ar theochtaí foircneacha agus go bhfuil na madraí agus na cait in ann seasamh agus luí síos i suíomh nádúrtha .

(33)

Chun deacrachtaí toirchis a chosc ó chur isteach ar a leas, níor chóir madraí baineanna agus cait bhaineanna a phórú ach amháin tar éis dóibh teacht ar aibíocht chnámharlaigh chomh maith le haibíocht ghnéasach . Chun ligean dóibh teacht chucu féin go fisiciúil ó thoircheas agus lachtadh, níor cheart madraí baineanna ná cait bhaineanna a chur in atáirgeadh arís ach amháin tar éis tréimhse leordhóthanach ama. Mar sin féin, chun cosc a chur ar riochtaí áirithe atáirgthe paiteolaíocha i madraí baineanna agus i gcait bhaineanna, amhail piriméadra, ba cheart go gceadófaí suas le trí thoircheas i ndiaidh a chéile , agus tréimhse leordhóthanach téarnaimh ina dhiaidh sin. Ba chóir go dtiocfadh deireadh le hatáirgeadh de réir a chéile i madraí baineanna agus i gcait bhaineanna ag dul anonn in aois níos sine.

(33)

Chun deacrachtaí toirchis a chosc ó chur isteach ar a leas, níor cheart madraí baineanna ná cait bhaineanna a phórú sula dtiocfaidh siad in aibíocht iomchuí . Chun go bhféadfaidh siad teacht chucu féin go fisiceach ó thoircheas agus lachtadh, níor cheart madraí baineanna ná cait bhaineanna a chur in atáirgeadh arís ach amháin tar éis tréimhse leordhóthanach ama. Mar sin féin, chun cosc a chur ar dhálaí áirithe atáirgthe paiteolaíocha i madraí baineanna agus i gcait bhaineanna, amhail piriméadra, ba cheart suas le trí ál toircheas a cheadú laistigh de thréimhse 2 bhliain , agus tréimhse aisghabhála leormhaith a bheith ann ina dhiaidh sin , tréimhse nár cheart a bheith níos lú ná 1 bliain amháin i gcás madraí baineanna agus cait bhaineanna a bhfuil trí ál tugtha ar an saol acu, lena n-áirítear marbh-bheirthe, laistigh de thréimhse 2 bhliain . Ba cheart madraí baineanna agus cait bhaineanna atá ag dul anonn in aois agus madraí baineanna agus cait bhaineanna a mbeidh dhá gearradh Chaesaracha déanta orthu, scor de bheith ag atáirgeadh, ós nach féidir a chur as an áireamh go mbeadh éifeacht dhiúltach ag toircheas eile ar a leas . Ba cheart do thréidlia faireachán rialta a dhéanamh ar gach ainmhí baineann a úsáidtear le haghaidh atáirgthe.

(34a)

Ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir le smachtbhannaí éifeachtacha, comhréireacha agus athchomhairleacha i gcás neamhchomhlíonadh an Rialacháin seo, lena n-áirítear cásanna ina dtréigeann oibreoirí madraí agus cait. Ba cheart ionaid phórúcháin a ghabhann do chleachtais mhí-úsáideacha lena gcuirtear leas ainmhithe i mbaol, go háirithe, a bheith faoi réir pionóis láidre athchomhairleacha. Ba cheart na cleachtais sin a cháineadh go haonchiallach, agus ba cheart cosc a chur ar dhaoine freagracha ó leanúint dá ngníomhaíochtaí in aon Bhallstát. Ba cheart d’údaráis inniúla a áirithiú go ndéanfar ainmhithe a choimeádtar sna bunaíochtaí sin a thógáil go mear astu agus go dtabharfar cúram agus cosaint iomchuí dóibh.

(36)

Tá tionchar diúltach tromchúiseach ag nósanna imeachta a bhfuil sé mar aidhm acu cuma cat agus madraí a athrú nó cosc a chur ar iompar áirithe cat agus madraí, amhail ciorrú ag cluasa, sciotadh eireaball, croibh a bhaint agus téada an ghutha a athghearradh, ar leas cat agus madraí. Cuireann na nósanna imeachta sin pian ar chait agus ar mhadraí agus cuireann siad cosc ar chait agus ar mhadraí iompraíochtaí dúchasacha a chur in iúl. Ar an gcúis sin, níor cheart iad a cheadú ach amháin má dhéanann tréidlia iad agus ar chúiseanna leighis amháin a dhéantar iad, nuair is gá.

(36)

Tá tionchar diúltach tromchúiseach ag nósanna imeachta a bhfuil sé mar aidhm acu cuma cat agus madraí a athrú nó cosc a chur ar iompraíocht áirithe cat agus madraí, amhail ciorrú na gcluas, sciotadh eireaball, crúcaí a bhaint agus téada an ghutha a athghearradh, ar leas cat agus madraí. Cuireann na nósanna imeachta sin pian ar chait agus ar mhadraí agus cuireann siad cosc ar chait agus ar mhadraí iompraíochtaí dúchasacha a chur in iúl. Ar an gcúis sin, ní féidir iad a cheadú ach amháin má dhéanann tréidlia iad agus nuair is gá ar chúiseanna leighis. Mar sin féin, i gcás pórtha áirithe, e.g. i gcás madraí seilge, d’fhéadfaí na nósanna imeachta sin a cheadú ar chúiseanna próifiolacsacha, diagnóiseacha agus/nó teiripeacha, agus sa chás go ndéanann tréidlia iad agus sa chás sin amháin. I gcomhthéacsanna agus i réigiúin shonracha na hEorpa, d’fhéadfadh údar a bheith le sciotadh eireaball freisin chun gortuithe eireaball a chosc, ar choinníoll go bhfuil sé bunaithe ar mheastóireacht leighis iomlán agus chríochnúil.

(36a)

De ghnáth, cuirtear oiliúint thar a bheith sonrach ar mhadraí a úsáidtear sna seirbhísí míleata, póilíneachta agus custaim atá le hullmhú ar mhaithe leis an tslándáil náisiúnta. Chun an deis a bheith acu an oiliúint a mheastar is iomchuí a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann maoluithe a dheonú do mhadraí a choimeádtar in ionaid phórúcháin nó díola a bhfuil sé beartaithe gur madraí míleata, póilíneachta nó custaim iad.

(37)

Tá na coinníollacha in ionaid phórúcháin ríthábhachtach go háirithe chun a áirithiú go gcoimeádtar agus go gcaitear i gceart le madraí agus le cait sula gcuirtear ar an margadh iad. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go ndéanfaidh na húdaráis inniúla na bunaíochtaí sin a fhormheas agus go mbeidh siad faoi réir réamhiniúchadh ar an láthair sula bhformheasfar iad. Tá sé tábhachtach freisin go mbeadh liosta de na bunaíochtaí formheasta sin ar fáil go poiblí chun ligean do cheannaitheoirí ionchasacha stádas a soláthróirí a fhíorú . Ós rud é go bhfuil tréimhse fhada ag gach bunaíocht chun ceanglais maidir le tithíocht agus sláinte a chur i bhfeidhm, is gá go dtosófaí ar an oibleagáid atá ar ionaid phórúcháin chun formheas a fháil a chur i bhfeidhm ar an dáta céanna leis na ceanglais maidir le tithíocht agus sláinte.

(37)

Bealach éifeachtach lena áirithiú go gcomhlíonfaidh bunaíochtaí ceanglais an Rialacháin seo is ea tréidlianna oifigiúla nó gairmithe eile cigireacht a dhéanamh roimh ré, i gcás ina mbeidh an cúram rialaithe oifigiúil tarmligthe, agus bunaíochtaí a fhormheas ina dhiaidh sin. Mar sin féin, ós rud é nach bhfuil ach infhaighteacht theoranta ar thréidlianna oifigiúla sna Ballstáit, níl sé comhréireach cigireacht agus formheas ar an láthair a éileamh roimh ré do gach bunaíocht ionas gur cheart do thréidlianna oifigiúla díriú ar bhunaíochtaí a bhfuil riosca níos airde ag baint leo ó thaobh leas ainmhithe de Tá na dálaí in ionaid phórúcháin thar a bheith riachtanach chun a áirithiú go bpóraítear agus go gcoimeádtar madraí agus cait mar is ceart, agus go gcaitear mar is ceart leo, sula gcuirtear ar an margadh iad , go háirithe mar gheall ar na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ann do mhadraí agus do chait de bharr drochdhálaí leasa ainmhithe go luath sa saol . Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, go ndéanfadh na húdaráis inniúla na bunaíochtaí sin a fhormheas agus go ndéanfaí réamhchigireacht ar an láthair orthu sula bhformheasfaí iad. Tá sé tábhachtach freisin go mbeadh liosta de na bunaíochtaí formheasta sin ar fáil go poiblí chun go bhféadfadh ceannaitheoirí ionchasacha stádas na n-ionad pórúcháin a fhíorú agus, uime sin, an rialú poiblí agus feasacht na saoránach a neartú .

(38)

Spreagann roinnt oibreoirí a chuireann madraí agus cait ar an margadh , nó roinnt ionad dídine ainmhithe a sholáthraíonn madraí agus cait , custaiméirí ionchasacha an t ainmhí nó na hainmhithe a cheannach is cuma cén costas a bhaineann leis, ag baint úsáid as argóintí mothúchánacha, gan fiú a lua leis an úinéir ionchasacha na rudaí ar fad a bhaineann le peata a bheith ag duine. Bíonn oibreoirí nó ionaid dídine ainmhithe eile ag cur ró-bhéim ar an bhfreagracht a ghabhann le húinéireacht peataí agus mar thoradh air sin bíonn teorainn lena gcumas ainmhithe a dhíol. Is gnách go mbaineann an neamhréireacht sin i ndáil le dearcadh na n oibreoirí leas as oibreoirí nach bhfuil chomh freagrach sin, rud a fhágann go ndéantar saobhadh ar an iomaíocht in ainneoin a thábhachtaí atá sé do leas ainmhithe agus don ord poiblí custaiméirí a chur ar an eolas faoina bhfreagracht agus madra nó cat á cheannach acu. Tá údar maith ann, dá bhrí sin, a cheangal ar gach soláthraí madraí agus cat ar mhargadh an Aontais lena n úsáid mar pheataí úinéirí amach anseo a chur ar an eolas faoina bhfreagracht. Ina theannta sin, i gcás ina n-éascaítear soláthar madra nó cait trí mhodhanna ar líne, ba cheart rabhadh iomchuí a bheith ag gabháil leis an bhfógra ar líne chun an teachtaireacht maidir le húinéireacht fhreagrach a chur in iúl go héifeachtúil.

(38)

Spreagann roinnt oibreoirí a chuireann madraí agus cait ar an margadh custaiméirí ionchasacha chun ceannach ar aon chostas ag úsáid argóintí mothúchánacha, gan na hiarmhairtí a bhaineann le húinéir peata a lua leis an úinéir ionchasach. Áitíonn oibreoirí nó ionaid dídine ainmhithe eile an fhreagracht a ghabhann le húinéireacht peataí agus tá sé d’éifeacht aige sin teorainn a chur lena gcumas ainmhithe a dhíol. Is gnách go dtéann an neamhréireacht sin i ndearcthaí na n-oibreoirí chun tairbhe d’oibreoirí nach bhfuil chomh freagrach céanna, rud a fhágann go mbíonn saobhadh iomaíochta ann d’ainneoin a thábhachtaí atá sé do leas ainmhithe agus don ord poiblí custaiméirí a chur ar an eolas faoina bhfreagracht agus madra nó cat á cheannach acu. Tá údar maith ann, dá bhrí sin, le ceangal a chur ar gach oibreoir a chuireann madraí agus cat ar mhargadh an Aontais lena n-úsáid mar pheataí na húinéirí a bheidh ann amach anseo a chur ar an eolas faoina bhfreagracht. Ina theannta sin, i gcás ina n-éascaítear madra nó cat a chur ar an margadh trí mhodhanna ar líne, ba cheart rabhadh iomchuí a bheith ag gabháil leis an bhfógra ar líne chun an teachtaireacht maidir le húinéireacht fhreagrach a chur in iúl go héifeachtúil.

(39)

Éascaítear gáinneáil neamhdhleathach agus cleachtais chalaoiseacha i ndáil le díol nó aistriú madraí agus cat lena nglacadh mar gheall ar easpa inrianaitheachta i bhfianaise na heaspa sainaitheantais agus ceanglais chlárúcháin do na hainmhithe sin. Ina theannta sin, d'fhéadfadh cleachtais chalaoiseacha a bheith ann nuair nach ndéantar na córais chun madraí agus cait a shainaithint agus a chlárú a chomhchuibhiú nó nuair nach féidir iad a oibriú go héasca toisc nach bhfuil córais theicniúla idir-inoibritheach. Tá sé fíor-riachtanach, dá bhrí sin, na caighdeáin maidir leis na modhanna sainaitheantais agus clárúcháin a chomhchuibhiú agus a áirithiú go gcríochnófar sainaithint agus clárú madraí agus cat sula soláthraítear an t ainmhí san Aontas den chéad uair. Ba cheart do sholáthraithe madraí agus cat fianaise a sholáthar maidir le sainaithint agus clárú i gceann de na bunachair sonraí arna mbunú ag na Ballstáit chun na críche sin, sula gcuirfear an t ainmhí ar an margadh den chéad uair san Aontas. Ina dhiaidh sin, ag gach athrú úinéireachta nó freagrachta as an ainmhí , ní mór don soláthraí cruthúnas ar shainaithint agus ar chlárú an ainmhí a sholáthar i gceann de na bunachair sonraí. Ar mhaithe le comhréireacht, níor cheart daoine nádúrtha a sholáthraíonn madraí agus cait ó am go chéile trí mhodhanna eile seachas ar ardáin ar líne a bheith faoi réir na hoibleagáide sin.

(39)

Éascaítear gáinneáil neamhdhleathach agus cleachtais chalaoiseacha i ndáil le díol nó aistriú madraí agus cat lena nglacadh mar gheall ar easpa inrianaitheachta i bhfianaise na heaspa sainaitheantais agus ceanglais chlárúcháin do na hainmhithe sin. Ina theannta sin, d'fhéadfadh cleachtais chalaoiseacha a bheith ann nuair nach ndéantar na córais chun madraí agus cait a shainaithint agus a chlárú a chomhchuibhiú nó nuair nach féidir iad a oibriú go héasca toisc nach bhfuil córais theicniúla idir-inoibritheach. Tá sé fíor-riachtanach, dá bhrí sin, na caighdeáin maidir leis na modhanna sainaitheantais agus clárúcháin a chomhchuibhiú agus a áirithiú go gcríochnófar sainaithint agus clárú madraí agus cat sula gcuirfear an t ainmhí ar mhargadh an Aontais den chéad uair. Ba cheart do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha a chuireann madraí agus cait ar mhargadh an Aontais fianaise a sholáthar maidir le sainaithint agus clárú i gceann de na bunachair sonraí arna mbunú ag na Ballstáit chun na críche sin, sula gcuirfear an t ainmhí ar an margadh den chéad uair san Aontas. Ina dhiaidh sin, gach uair a athraítear úinéireacht nó freagracht i leith an ainmhí, ba cheart an t-athrú a chlárú dá réir sin i gceann de na bunachair sonraí. Ar mhaithe le comhréireacht, níor cheart daoine nádúrtha a sholáthraíonn madraí agus cait ó am go chéile trí mhodhanna eile seachas ar ardáin ar líne a bheith faoi réir na hoibleagáide sin.

(40)

Ní hamháin gur cheart do sholáthraithe madraí agus cat fianaise a sholáthar maidir le sainaithint, rud a léiríonn doiciméad a thagraíonn do chód an trasfhreagróra a ionchlannaíodh san ainmhí ach fianaise freisin ar chlárú an ainmhí sin i mbunachar sonraí oifigiúil. Ceadaítear leis sin faisnéis ríthábhachtach faoin ainmhí a chur ar aghaidh chuig an úinéir nua agus áirithítear leis sin inrianaitheacht.

(40)

Ní hamháin gur cheart do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha a chuireann madraí agus cait ar mhargadh an Aontais fianaise a sholáthar maidir le sainaithint, a léiríonn doiciméad a thagraíonn do chód an trasfhreagróra a ionchlannaíodh san ainmhí ach fianaise freisin ar chlárú an ainmhí sin i mbunachar sonraí oifigiúil. Ceadaítear leis sin faisnéis ríthábhachtach faoin ainmhí a chur ar aghaidh chuig an úinéir nua agus áirithítear leis sin inrianaitheacht.

(41)

Ós rud é go dtairgtear formhór na madraí agus na gcat lena ndíol nó lena ndeonú faoi láthair trí bhíthin liostuithe a chuirtear ar ardáin ar líne, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne gníomhú go dícheallach agus rochtain ar mhadraí agus ar chait á hidirghabháil. Dá bhrí sin, gan dochar do Rialachán (AE) 2022/2065, ba cheart a cheangal ar ardáin ar líne módúlachtaí a liostuithe le haghaidh madraí agus cat a oiriúnú ionas go soláthróidh soláthraithe cruthúnais maidir le sainaithint agus clárú na madraí agus na gcat atá beartaithe lena ndíol nó lena ndeonú. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhforbrófar córas atá ar fáil go poiblí saor in aisce lena gceadaítear barántúlacht shainaithint agus chlárú madra nó cait a fhíorú. Is é is aidhm don bheart sin calaois a chomhrac ar bhealach níos fearr trí inrianaitheacht madraí agus cat a sholáthraítear san Aontas dá dtionscnamh a fheabhsú, trí rialuithe níos fearr ag údaráis inniúla a cheadú agus trí leas na n ainmhithe sin a fheabhsú ar deireadh thiar. Níor cheart é sin a bheith ina oibleagáid ar ardáin ar líne faireachán ginearálta a dhéanamh ar na liostuithe a thairgtear trína n ardán, ná oibleagáid ghinearálta aimsithe fíoras atá dírithe ar mheasúnú a dhéanamh ar chruinneas an tsainaitheantais agus an chlárúcháin sula bhfoilseofar an tairiscint.

(41)

Ós rud é go dtairgtear formhór na madraí agus na gcat lena ndíol nó lena ndeonú faoi láthair trí bhíthin fógraí a chuirtear ar ardáin ar líne, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne gníomhú go dícheallach agus rochtain ar mhadraí agus ar chait á hidirghabháil. Dá bhrí sin, gan dochar do Rialachán (AE) 2022/2065, ba cheart a cheangal ar ardáin ar líne módúlachtaí a liostuithe le haghaidh madraí agus cat a oiriúnú ionas go soláthróidh daoine nádúrtha nó dlítheanacha a chuireann madraí nó cait ar mhargadh an Aontais cruthúnais maidir le sainaithint agus clárú na madraí agus na gcat atá beartaithe lena ndíol nó lena ndeonú. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go bhforbrófar córas atá ar fáil go poiblí saor in aisce lena gceadaítear barántúlacht shainaithint agus chlárú madra nó cait a fhíorú. Is é is aidhm don bheart sin calaois a chomhrac ar bhealach níos fearr trí inrianaitheacht madraí agus cat a chuirtear ar mhargadh an Aontais maidir lena dtionscnamh a fheabhsú, trí rialuithe níos fearr ag údaráis inniúla a cheadú agus trí leas na n ainmhithe sin a fheabhsú ar deireadh thiar. Níor cheart é sin a bheith ina oibleagáid ar ardáin ar líne faireachán ginearálta a dhéanamh ar na liostuithe a thairgtear trína n ardán, ná oibleagáid ghinearálta aimsithe fíoras atá dírithe ar mheasúnú a dhéanamh ar chruinneas an tsainaitheantais agus an chlárúcháin sula bhfoilseofar an tairiscint.

(43)

Chun inrianaitheacht madraí agus cat a áirithiú, ní hamháin gur cheart ainmhithe a mharcáil le haitheantóir uathúil i bhfoirm trasfhreagróra, ach ba cheart a sainaithint a chlárú i mbunachar sonraí freisin. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit nach bhfuil bunachair sonraí náisiúnta do mhadraí agus do chait acu fós bunachair sonraí den sórt sin a bhunú ionas gur féidir sainaithint a bheith iontaofa agus fíoraithe . Ina theannta sin, chun inrianaitheacht a áirithiú laistigh den Aontas, ba cheart na bunachair sonraí náisiúnta sin a bheith idir-inoibritheach, rud a chuirfeadh ar chumas na n-údarás inniúil agus na bpáirtithe leasmhara ábhartha barántúlacht an tsainaitheantais a fhíorú .

(43)

Chun inrianaitheacht madraí agus cat a áirithiú, ní hé amháin gur cheart iad a shainaithint go haonarach le haitheantóir uathúil ar trasfhreagróir é, ach ba cheart a sainaithint a chlárú i mbunachar sonraí freisin. Dá bhrí sin, ba cheart ceangal a bheith ar na Ballstáit bunachair sonraí madraí agus cat arna gcur ar mhargadh an Aontais a bhunú agus a chothabháil chun inrianaitheacht na n-ainmhithe sin a áirithiú. Is gá idir-inoibritheacht na mbunachar sonraí sin a áirithiú freisin. Fágfaidh sé sin go mbeidh sé níos fusa rochtain a fháil ar fhaisnéis ar mhadraí agus cait ar fud an Aontais, agus fágfaidh sé freisin go mbeidh na húdaráis inniúla in ann seiceálacha oifigiúla a dhéanamh chun a áirithiú go gcomhlíontar na rialacha maidir le leas ainmhithe. Chun idir-inoibritheacht idir na bunachair sonraí náisiúnta a éascú, ba cheart don Choimisiún bunachar sonraí innéacs a bhunú .

(44a)

Chun gluaiseachtaí trasteorann madraí agus cat sainaitheanta agus cláraithe a chuíchóiriú, agus chun a áirithiú go mbeidh rochtain thráthúil ag tréidlianna ar fhaisnéis leighis ábhartha, moltar do na Ballstáit córas pas digiteach a bhunú. Ba cheart go n-áireofaí sa doiciméad digiteach sin sonraí fíor-riachtanacha maidir le stádas sainaitheanta agus vacsaínithe an ainmhí, agus, ar an gcaoi sin, feabhas a chur ar bhainistiú sláinte ainmhithe agus ar éifeachtúlacht riaracháin araon.

(44b)

Is ceart bunúsach í cosaint sonraí i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta. Le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle leagtar síos rialacha chun daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus i ndáil le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin. Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag na Ballstáit le linn na nósanna imeachta ábhartha.

(44c)

Is ceart bunúsach í cosaint sonraí i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta. Le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle leagtar síos rialacha chun daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus i ndáil le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin. Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag na Ballstáit le linn na nósanna imeachta ábhartha. Ní mór róil an Choimisiúin agus na mBallstát i ndáil le próiseáil sonraí i gcásanna faoin Rialachán seo a shainiú go soiléir chun ardleibhéal cosanta sonraí a áirithiú.

(46)

Ba cheart na forálacha a luaitear san aithris roimhe seo a fhorfheidhmiú trí liostú de thríú tíortha atá formheasta chun madraí agus cait a sholáthar don Aontas bunaithe ar mheasúnú ón gCoimisiún ar iontaofacht a rialuithe oifigiúla chun na rialacha maidir le leas ainmhithe a cheanglaítear faoin Rialachán seo, nó rialacha coibhéiseacha, a fhorfheidhmiú i mbunaíochtaí ar a gcríoch a sholáthraíonn madraí agus cait don Aontas nó a bheartaíonn madraí agus cait a sholáthar don Aontas. Ina theannta sin, ba cheart liosta a bhunú de na bunaíochtaí lena ndéantar madraí agus cait a phórú agus a choimeád sna tríú tíortha sin, agus a gceadaítear dóibh na hainmhithe sin a onnmhairiú chuig an Aontas, chun inrianaitheacht agus rialuithe ag Poist Rialaithe Teorainneacha an Aontais a áirithiú. Ba cheart don Choimisiún, agus cur chuige rioscabhunaithe á úsáid, iniúchtaí a dhéanamh ar iontaofacht chóras rialaithe oifigiúil tríú tíortha arna fhormheas faoin Rialachán seo chomh maith leo siúd a iarrann go ndéanfaí iad a fhormheas faoin Rialachán seo.

(46)

Ba cheart a áirithiú go ndéanfar na rialacha ar allmhairithe a fhorfheidhmiú trí liostú de thríú tíortha atá formheasta chun madraí agus cait a chur ar mhargadh an Aontais bunaithe ar mheasúnú ón gCoimisiún ar iontaofacht a rialuithe oifigiúla chun na rialacha maidir le leas ainmhithe a cheanglaítear faoin Rialachán seo, nó a aithníonn an tAontas a bheith ina rialacha coibhéiseacha, a fhorfheidhmiú i mbunaíochtaí ar a gcríoch a onnmhairíonn madraí agus cait chuig margadh an Aontais nó a bheartaíonn madraí agus cait a onnmhairiú chuig margadh an Aontais. Sa bhreis air sin, ba cheart liosta a chur i dtoll a chéile de bhunaíochtaí ina ndéantar madraí agus cait a phórú agus a choimeád sna tríú tíortha sin, agus a gceadaítear dóibh na hainmhithe sin a onnmhairiú chuig an Aontas, chun inrianaitheacht agus rialuithe ag Poist Rialaithe Teorainneacha an Aontais a áirithiú. Ba cheart don Choimisiún, agus cur chuige rioscabhunaithe á ghlacadh aige, iniúchtaí a dhéanamh ar iontaofacht córas rialaithe oifigiúil tríú tíortha arna bhformheas faoin Rialachán seo chomh maith leo siúd a iarrann go ndéanfaí iad a fhormheas faoin Rialachán seo. Ar deireadh, ba cheart comhlíonadh rialacha ábhartha an Rialacháin seo nó rialacha a aithníonn an tAontas a bheith ina rialacha coibhéiseacha a dheimhniú sa deimhniú sláinte ábhartha a úsáidtear i gcomhair onnmhairí den sórt sin. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún féachaint le múnla ábhartha an deimhnithe oifigiúil a leasú, chun an fianú gaolmhar leasa ainmhithe a áireamh.

(46a)

Chun treisiú le cosaint an tomhaltóra agus chun a áirithiú go ndéanfar allmhairí madraí agus cat isteach san Aontas a rianú go cuí, is iomchuí a cheangal go sainaithneofaí iad sula dtiocfaidís isteach san Aontas agus go n-áiritheodh na hallmhaireoirí go gclárófaí i gceann de bhunachair sonraí na mBallstát iad. Fágfaidh sé sin go ndéanfar rialú níos urrúnta ar ghluaiseachtaí na n-ainmhithe sin. Thairis sin, léirigh Gníomhaíocht Chomhordaithe an Aontais maidir le trádáil neamhdhleathach cat agus madraí, a rinneadh in 2022 agus in 2023, go bhfuil madraí agus cait a bheith á n-allmhairiú isteach san Aontas d’fhonn a dtrádála agus é a bheith á mhaíomh gur gluaiseachtaí neamhthráchtála iad na gluaiseachtaí sin mar a shainmhínítear faoi rialacha an Aontais maidir le sláinte ainmhithe, eadhon gluaiseachtaí madraí agus cat a mbíonn a n-úinéirí nó duine arna údarú ag an úinéir gan é a bheith beartaithe an úinéireacht a aistriú á dtionlacan acu, ar cheann de na cleachtais chalaoiseacha choiteanna i leith trádáil madraí agus cat. Chun uirlisí a sholáthar i riocht is go bhféadfadh na Ballstáit seiceálacha rioscabhunaithe a dhéanamh a bheadh dírithe ar an gcleachtas calaoiseach sin, is den riachtanas é go ndéanfaí fógra a thabhairt roimh ré faoi theacht isteach madraí agus cait chun críoch neamhthráchtála trí bhunachar sonraí tiomnaithe de chuid an Aontais do pheataí um ghluaiseachtaí neamhthráchtála. Sa bhunachar sonraí sin, ba cheart fógraí a bhailiú faoi gach teacht isteach den sórt sin san Aontas gan beann ar an mbealach isteach, chun go mbeadh an forléargas is gá ag na Ballstáit agus chun gluaiseachtaí amhrasacha a bhrath. Ar an gcúis sin, is iomchuí go ndéanfadh an Coimisiún an bunachar sonraí sin a bhunú agus a chothabháil i riocht is go mbeadh rochtain ag na Ballstáit ar an bhfaisnéis uile a bheadh ar fáil dá gcuid seiceálacha.

(47)

Faoi Rialachán (AE) 2016/429, bunaítear liosta de thríú tíortha atá údaraithe chun madraí agus cait a thabhairt isteach san Aontas chun an riosca a bhaineann le galair in tarchurtha ainmhithe a thabhairt isteach san Aontas a bhainistiú. Dá bhrí sin, ba cheart liosta na dtríú tíortha a luaitear san aithris roimhe seo a theorannú do thríú tíortha atá údaraithe faoi Rialachán (AE) 2016/429 agus lena soláthraítear ráthaíochtaí iomchuí maidir le hacmhainneacht a n údaráis inniúil chun rialú a dhéanamh ar na bunaíochtaí atá ag pórú agus ag coimeád madraí agus cat lena n onnmhairiú chuig an Aontas agus chun a áirithiú go gcomhlíontar na ceanglais maidir le leas ainmhithe a leagtar amach sa Rialachán seo.

(47)

Faoi Rialachán (AE) 2016/429, bunaítear liosta de thríú tíortha atá údaraithe chun madraí agus cait a thabhairt isteach san Aontas chun an riosca a bhaineann le galair in tarchurtha ainmhithe a thabhairt isteach san Aontas a bhainistiú. Dá bhrí sin, ba cheart liosta na dtríú tíortha a luaitear in aithris 46 a theorannú do thríú tíortha atá údaraithe faoi Rialachán (AE) 2016/429 agus lena soláthraítear ráthaíochtaí iomchuí maidir le hacmhainneacht a n údaráis inniúil chun rialú a dhéanamh ar na bunaíochtaí atá ag pórú agus ag coimeád madraí agus cat lena n onnmhairiú chuig an Aontas agus chun a áirithiú go gcomhlíontar na ceanglais maidir le leas ainmhithe a leagtar amach sa Rialachán seo.

(47a)

Chun tionscnamh an mhadra nó an chait sa tríú tír a rianú go héifeachtach agus chun aghaidh a thabhairt ar allmhairí neamhdhleathacha isteach san Aontas agus ar chleachtais chalaoiseacha faoi chúinse gluaiseachtaí neamhthráchtála mar a shainmhínítear i rialacha an Aontais maidir le Sláinte Ainmhithe, tá sé tábhachtach go ndéanfaí madraí agus cait a allmhairiú ó thríú tíortha i gcomhréir leis an Rialachán seo a mhéid a bhaineann lena gclárú i mbunachar sonraí Ballstáit laistigh de 2 lá oibre tar éis dóibh teacht isteach san Aontas.

(48)

Chun dul chun cinn teicniúil agus forbairtí eolaíocha, agus a dtionchair shóisialta, eacnamaíocha agus chomhshaoil, a chur san áireamh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun Airteagal 6 den Rialachán seo a leasú ionas nach mbeidh géinitíopaí a bhfuil éifeachtaí díobhálacha acu ar shláinte nó ar leas na madraí agus na gcat mar thoradh ar straitéisí pórúcháin.

(48)

Chun dul chun cinn teicniúil agus forbairtí eolaíocha, go háirithe tuairimí an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (EFSA) , agus a dtionchair shóisialta, eacnamaíocha agus chomhshaoil, a chur san áireamh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun Airteagal 6a den Rialachán seo a fhorlíonadh chun saintréithe géinitíopaí, feinitíopaí agus tréithe comhréireacha iomarcacha ba cheart a eisiamh ón atáirgeadh a shainiú, ionas nach mbeidh géinitíopaí a bhfuil éifeachtaí díobhálacha acu ar shláinte nó ar leas na madraí agus na gcat mar thoradh ar straitéisí pórúcháin. I gcomhthéacs seónna aeistéitiúla, taispeántas agus comórtas, tar éis tuairim eolaíoch EFSA agus imthosca sonracha sóisialta agus eacnamaíocha na hearnála araon a mheas, ba cheart cur chuige forásach cothrom a léiriú sna gníomhartha tarmligthe, chun cur chun feidhme comhréireach agus praiticiúil a áirithiú.’

—

Airteagal 17(5) chun an fhaisnéis atá le soláthar ag soláthraithe a shonrú mar chruthúnas ar shainaithint agus ar chlárú madraí agus cat, i gcásanna ina dtairgtear iad trí ardáin ar líne agus ar bhealaí eile;

—

Airteagal 21(5) chun nós imeachta a bhunú chun go n aithneoidh an tAontas coibhéis na gcoinníollacha faoina bpóraítear agus faoina gcoinnítear madraí agus cait i mbunaíochtaí i dtríú tír a bhfuil sé ar intinn acu ainmhithe a onnmhairiú chuig an Aontas, le forálacha an Rialacháin seo maidir le bunaíochtaí.

(53a)

Féadfaidh na Ballstáit breathnú a dhéanamh ar fheasacht a mhúscailt maidir le leas ainmhithe agus cúram freagrach ainmhithe.

(55)

Tá sé fíor-riachtanach go mbeidh reachtaíocht an Aontais faoi réir faireachán agus meastóireacht rialta ionas gur féidir í a choigeartú chun na tionchair a bhfuil coinne leo a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáid a bheith sa Rialachán seo ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar leas madraí agus cat san Aontas agus meastóireacht a dhéanamh atá le cur faoi bhráid institiúidí eile an Aontais.

(55)

Tá sé fíor-riachtanach go ndéanfaí faireachán agus meastóireacht rialta ar reachtaíocht an Aontais ionas gur féidir í a choigeartú chun na tionchair a bhfuil coinne leo a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáid a bheith sa Rialachán seo ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar leas madraí agus cat san Aontas agus meastóireacht a dhéanamh atá le cur faoi bhráid institiúidí eile an Aontais. Sa mheastóireacht, ba cheart measúnú a dhéanamh ar na forbairtí teicneolaíocha arna dtarlú lena n-áirítear na dóigheanna a sainaithnítear madraí nó cait agus ar an bhféidearthacht dóigheanna malartacha a úsáid nach bhfuil chomh hionrach céanna le hionphlandú trasfhreagróra. Sa mheastóireacht, ba cheart a ráthú freisin go mbeidh córas inrianaitheachta an Aontais díonach ar chalaois agus urrúnta agus go mbeidh costas na sainaitheanta i gcás daoine nádúrtha agus dlítheanacha atá faoi réir na hoibleagáide sainaitheanta faoin Rialachán seo ina chostas comhréireach.

(b)

inrianaitheacht madraí agus cat a chuirtear ar mhargadh an Aontais nó a sholáthraítear san Aontas .

(b)

inrianaitheacht madraí agus cat a phóraítear nó a choimeádtar san Aontas nó a chuirtear ar mhargadh an Aontais;

—

daoine nádúrtha a choimeádann madraí nó cait le haghaidh taitneamh pearsanta nó teaghlaigh agus comhluadair, agus a cheadaíonn do na hainmhithe sin atáirgeadh, teoranta d’aon ál amháin ar a mhéad in aghaidh an speicis in aghaidh an teaghlaigh, in aghaidh gach 18 mí, gan iad a chur ar an margadh;

—

agus do ghabháltais talmhaíochta, cé is moite de na forálacha a leagtar síos faoi Airteagal 5.

1a.

ciallaíonn ‘Doiciméid a dhéanann gníomhaíochtaí sonracha, oibre nó gairmiúla’: na hainmhithe sin, tar éis a roghnaithe mar gheall a dtréithe fisiciúla, instinne agus meoin, a gcuirtear oiliúint orthu chun cúnamh a thabhairt do dhaoine agus iad i mbun ngníomhaíocht rialáilte nó cúram sonrach, amhail na hainmhithe sin a úsáidtear le haghaidh fiaigh, oibre, tréadaíochta, tarrthála, cúnaimh nó chun críoch spóirt nó na hainmhithe sin a úsáideann gníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí, chomh maith le hainmhithe treorach, madraí treorach nó ainmhithe atá beartaithe le haghaidh zó-teiripe ar cuireadh oiliúint orthu in ionaid nó ar chur gairmithe speisialaithe oiliúint orthu chun tacú le daoine a bhfuil éagsúlachtaí feidhmiúla acu, chun iad a threorú agus chun cúnamh a thabhairt dóibh;

3a.

ciallaíonn ‘pórú’ madraí nó cait a bheith á gcoimeád in ionaid phórúcháin lena n-atáirgeadh;

3b.

ciallaíonn ‘fógraíocht’ aon chineál cumarsáide a bhfuil sé d’éifeacht dhíreach nó indíreach léi madra nó cat a chur chun cinn chun spéis, dúil nó díolacháin a mhealladh, lena n-áirítear pór nó tréith fhisiceach a chur chun cinn;

4.

ciallaíonn ‘coimeád’ aon ghníomhaíocht a ndéantar ainmhí a choinneáil nó a láimhseáil i mbunaíocht lena linn;

4.

ciallaíonn ‘coimeád’ aon ghníomhaíocht ar lena linn a dhéantar madraí agus cait a choimeád, a atithiú, a choinneail nó a láimhseáil i mbunaíocht nó faoi fhreagracht oibreora ;

5.

ciallaíonn ‘madraí agus cait a chur ar an margadh’ madraí agus cait a choimeád chun iad a dhíol, a thairiscint lena ndíol, a dháileadh nó aon bhealach eile chun úinéireacht nó freagracht as an ainmhí a aistriú , is é sin in aghaidh na gcostas a tabhaíodh a bhreithniú nó a aisíoc ar a laghad, lena n-áirítear ainmhithe a fhógairt chun na gcríoch thuas;

5.

ciallaíonn ‘cur ar an margadh’ díol, tairiscint lena ndíol, dáileadh nó aon bhealach eile chun úinéireacht nó freagracht a aistriú , cibé acu mar mhalairt ar íocaíocht a fháil nó saor in aisce, cé is moite de dheonuithe fánacha agus neamhrialta de líon beag madraí agus cat ó dhaoine nádúrtha ar bhealaí eile seachas trí idirghabháil ardáin ar líne, chomh maith le hainmhithe a fhógairt chun na gcríoch thuas;

6.

ciallaíonn ‘soláthar’ úinéireacht nó freagracht ar mhadraí nó ar chait a aistriú ar bhealach ar bith, nó bíodh sin ar chomaoin nó ná bíodh, gan soláthairtí ócáideacha ag daoine nádúrtha ar mhadraí nó ar chait a áireamh ar bhealaí eile seachas trí idirghabháil a dhéanamh ar ardán ar líne;

7.

ciallaíonn ‘ardáin ar líne’ ardán ar líne, mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (i), de Rialachán (AE) 2022/2065, lena ndéantar idirghabháil i dtaobh madraí agus cait a chur ar an margadh nó a sholáthar ;

7.

ciallaíonn ‘ardáin ar líne’ ardán ar líne, mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (i), de Rialachán (AE) 2022/2065, lena ndéantar idirghabháil i dtaobh madraí nó cait a chur ar an margadh;

8.

ciallaíonn ‘liostú’ fógra a fhoilsiú, ar ardán ar líne, chun madra nó cat a sholáthar;

10a.

ciallaíonn ‘madra caomhnóra beostoic’ madra a choinnítear nó a chuirtear faoi oiliúint go príomha chun beostoc a bhainistiú, a bhogadh nó a rialú i suíomhanna talmhaíochta nó tréadacha, lena n-áirítear feirmeacha, limistéir innilte, nó le linn iompair;

11.

ciallaíonn ‘bunaíochtaí’ ionaid phórúcháin, ionaid dídine ainmhithe agus siopaí peataí ;

11.

ciallaíonn ‘bunaíochtaí’ ionaid phórúcháin, bunaíochtaí díola, ionaid dídine ainmhithe agus árais altrama ;

12.

ciallaíonn ‘ionaid phórúcháin’ aon áitreabh nó déanmhas, ina gcoimeádtar madraí agus cait chun críocha atáirgthe d'fhonn a sliocht a chur ar an margadh, lena n áirítear teaghlaigh;

12.

ciallaíonn ‘ionaid phórúcháin’ aon áitreabh nó déanmhas, ina gcoimeádtar madraí nó cait chun críocha atáirgthe d'fhonn a sliocht a chur ar an margadh, lena n áirítear teaghlaigh;

12a.

ciallaíonn ‘gabháltas talmhaíochta’ gabháltas talmhaíochta de réir bhrí Rialachán (AE) 2018/1091 nach bunaíocht phórúcháin é mar a shainmhínítear sa Rialachán seo;

13.

ciallaíonn ‘siopaí peataí’ aon áitreabh nó déanmhas ina gcoimeádtar madraí agus cait lena ndíol mar pheataí, gan iad a bheith tagtha ar an saol ann;

13.

ciallaíonn ‘bunaíochtaí díola’ aon áitreabh nó déanmhas ina gcoimeádtar madraí nó cait lena ndíol gan iad a bheith tagtha ar an saol ann;

14.

ciallaíonn ‘ionaid dídine ainmhithe ’ aon áitreabh nó déanmhas, cé is moite de theaghlaigh, a oibríonn duine nádúrtha nó dlítheanach, i gcás ina gcoimeádtar madraí agus cait nach dteastaíonn, a thréigtear, a chuirtear ar strae go foirmiúil, a théann ar strae de thaisme nó a choigistítear chun críche soláthair, bíodh siad ar luach saothair nó gan chostas ;

14.

ciallaíonn ‘ionaid dídine’ aon áitreabh nó déanmhas, lena n-áirítear teaghlaigh, a oibríonn duine nádúrtha nó dlítheanach, ina gcoimeádtar madraí nó cait nach dteastaíonn, a thréigtear, a chailltear nó a choigistítear chun iad a chur ar an margadh ;

14a.

ciallaíonn ‘áras altrama’ teaghlach a choimeádann madraí nó cait thar ceann oibreora, is oibreoir atá freagrach as madraí agus cait nach bhfuil ag teastáil, atá tréigthe, ar seachrán, caillte nó coigistithe;

15.

ciallaíonn ‘oibreoir’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach, cé is moite díobh siúd atá freagrach as ionaid dídine ainmhithe, a phóraíonn, a choimeádann, a thrádálann nó a chuireann madraí agus cait ar an margadh atá faoina rialú, lena n áirítear ar feadh tréimhse teoranta ama ;

15.

ciallaíonn ‘oibreoir’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann madraí agus cait ar an margadh agus atá freagrach as ionad pórúcháin, bunaíocht díola nó ionad dídine nó atá freagrach as madraí agus cait a choimeádtar ann, nó atá freagrach as madraí nó cait nach bhfuil ag teastáil, atá tréigthe, ar seachrán, caillte nó coigistithe agus a chuireann in árais altrama iad ;

16.

ciallaíonn ‘soláthraí’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach a sholáthraíonn madra nó cat, lena n áirítear daoine nádúrtha nó dlítheanacha atá freagrach as ionaid dídine ainmhithe;

18a.

ciallaíonn ‘eotanáis’ gníomhaíocht lena ndéantar bás a spreagadh faoi ainéistéise agus anailgéise fhada trí úsáid a bhaint as táirgí íocshláinte, agus úsáid á baint as modh a fhágann go gcailltear comhfhiosacht go tapa agus go dochúlaithe, agus íosmhéid péine agus anacair ar an ainmhí;

19.

ciallaíonn ‘ciorrú’ idirghabháil, lena n áirítear idirghabháil mháinliachta, a dhéantar ar chúiseanna seachas chun críocha teiripeacha nó diagnóiseacha, a mbíonn díobháil dá bharr ann déanta do chuid íogair den chorp nó caillteanas chuid íogair den chorp nó athrú ar struchtúr na gcnámh;

19.

ciallaíonn ‘ciorrú’ idirghabháil, lena n-áirítear idirghabháil mháinliachta, a dhéantar ar chúiseanna seachas chun críoch teiripeacha nó diagnóiseacha, agus diomaite de neodrú nó ionphlandú trasfhreagróra, a mbíonn díobháil dá bharr ann déanta do chuid íogair den chorp nó caillteanas chuid íogair den chorp nó athrú ar struchtúr cnámh madra nó cait ;

19a.

ciallaíonn ‘neodrú’ an próiseas trína gcuirtear cosc máinliachta ar mhadraí nó ar chait ál a shíolrú, lena n-áirítear gónaid, eadhon na huiríocha i gcait agus madraí fireanna agus na hubhagáin nó na hubhagáin agus an t-útaras i madraí baineanna agus cait bhaineanna, a bhaint trí ghnáthamh máinliachta;

19b.

ciallaíonn ‘steiriliú neamh-mháinliachta’ roghanna malartacha ar steiriliú máinliachta nó neodrú trína gcaomhnaítear sláine cholainn an mhadra nó an chait agus nach bhfágann go mbaintear aon chuid de cholainn an mhadra ná de cholainn an chait ná go n-athraítear go buan aon chuid di;

20.

ciallaíonn ‘fulaingt’ staid fhisiceach nó mheabhrach mhíthaitneamhach, neamh-inmhianaithe a bheith ann, arb é is toradh air sin go bhfuil ainmhí neamhchosanta ar spreagthaí díobhálacha nó nach bhfuil spreagthaí dearfacha tábhachtacha ann;

20.

ciallaíonn ‘fulaingt’ staid fhisiceach nó mheabhrach mhíthaitneamhach, neamh-inmhianaithe a bheith ann, arb é is toradh air sin go bhfuil ainmhí neamhchosanta ar spreagthaí díobhálacha nó nó easpa leanúnach spreagthaí dearfacha tábhachtacha;

21.

ciallaíonn ‘tithíocht’ foirgnimh nó spás lasmuigh teorannaithe i mbunaíochtaí ina gcoimeádtar madraí agus cait;

21.

ciallaíonn ‘tithíocht’ foirgnimh nó spás lasmuigh teorannaithe i mbunaíochtaí ina gcoimeádtar madraí nó cait, cibé acu go sealadach nó go buan ;

22.

ciallaíonn ‘conchró’ struchtúr fisiceach ina bhfuil cró aonair amháin nó níos mó ann chun madraí a chur isteach iontu;

22.

ciallaíonn ‘conchró’ struchtúr fisiceach ina bhfuil cró amháin nó níos mó ann chun madraí a chur isteach iontu;

23.

ciallaíonn ‘catlann’ struchtúr fisiceach ina bhfuil cró aonair amháin nó níos mó chun cait a chur faoi dhíon;

23.

ciallaíonn ‘catlann’ struchtúr fisiceach ina bhfuil cró amháin nó níos mó chun cait a chur faoi dhíon;

24.

ciallaíonn ‘cúramóir ainmhithe’ duine a thugann aire do na madraí agus do na cait a phóraítear nó a choimeádtar i mbunaíocht;

24.

ciallaíonn ‘cúramóir ainmhithe’ duine a thugann aire do na madraí agus do na cait a phóraítear nó a choimeádtar i mbunaíocht lena n-áirítear saorálaithe, intéirnigh agus oibrithe páirtaimseartha ;

26.

ciallaíonn ‘coinneáil ar theaghrán’ ainmhí a choinneáil ar phointe seasta chun é a choinneáil i limistéar inmhianaithe;

26.

ciallaíonn ‘coinneáil ar theaghrán’ ainmhí a cheangal le pointe seasta nó le réad chun é a choinneáil i limistéar inmhianaithe nó chun a ghluaiseacht a shrianadh ;

27.

ciallaíonn ‘coimeádán’ aon bhosca dortha, bosca, gabhdán nó struchtúr docht eile a úsáidtear chun madraí agus cait a choinneáil;

27.

ciallaíonn ‘coimeádán’ aon chás, bosca dortha, bosca, gabhdán nó struchtúr sochorraithe a úsáidtear chun madraí nó cait a choinneáil;

28.

ciallaíonn ‘peata’ madra nó cat a bheartaítear a choinneáil i dteaghlach ar mhaithe le taitneamh agus comhluadar príobháideach;

29.

ciallaíonn ‘úinéireacht fhreagrach’ tiomantas úinéara madra nó cat nó úinéara madraí nó cat amach anseo, dualgais éagsúla a chomhlíonadh atá dírithe ar shásamh riachtanais iompraíochta, chomhshaoil agus fhisiceacha an mhadra nó an chait, agus chun rioscaí a d'fhéadfadh a bheith ag baint leis an madra nó leis an gcat don phobal, d'ainmhithe ó don chomhshaol a chosc .

29.

ciallaíonn ‘úinéireacht fhreagrach’ tiomantas úinéara madra nó cat nó úinéara madraí nó cat amach anseo, dualgais éagsúla a chomhlíonadh atá dírithe ar shásamh riachtanais sláinte, iompraíochta, chomhshaoil agus fhisiceacha an mhadra nó an chait, agus chun rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis an madra nó leis an gcat don phobal, d'ainmhithe ó don chomhshaol a íoslaghdú .

—

ionaid phórúcháin a choimeádann suas le trí mhadra bhaineanna nó trí chat bhaineanna agus a tháirgeann dhá ál nó níos lú san iomlán in aghaidh na bunaíochta agus in aghaidh na bliana féilire ;

—

ionad pórúcháin ina dtáirgtear dhá ál ar a mhéad in aghaidh na bliana féilire lena gcur ar an margadh, ní bheidh sé ach faoi réir na n-oibleagáidí a leagtar síos in Airteagal 5, Airteagal 6(1), (1a) agus (1b), Airteagal 6a, Airteagal 7, Airteagal 8, Airteagal 11(2), (3) agus (4), Airteagal 12(3), (4) agus (7), Airteagal 13(2), pointí (b), (ba) agus (d), Airteagal 14(2), (3), (4) agus (6), Airteagal 15 agus Airteagal 15a(1).

—

siopaí peataí a choimeádann ag aon am ar leith trí mhadra nó níos lú nó sé chat nó níos lú;

—

árais áltrama a choimeádann ag aon am ar leith cúig mhadra nó níos lú nó deich gcat nó níos lú.

(a)

cuirtear uisce agus beatha de chaighdeán agus de chainníocht ar fáil do mhadraí agus do chait a chuireann ar a gcumas iad a bheith dea-chothaithe agus hiodráitithe.

(a)

cuirtear uisce agus beatha de chaighdeán agus de chainníocht ar fáil do mhadraí agus do chait a chuireann ar a gcumas cothú agus hiodráitiú maith agus iomchuí a bheith acu.

(b)

madraí agus cait a choinneáil i dtimpeallacht fhisiceach mhaith atá compordach, go háirithe ó thaobh spáis agus teocht de, agus éasca le bogadh laistigh de.

(b)

madraí agus cait a choinneáil i dtimpeallacht fhisiceach iomchuí ghlan atá slán agus compordach, go háirithe ó thaobh spáis, cháilíocht an aeir, teochta, solais, cosaint ar dhálaí aeráide díobhálacha agus éascaíocht gluaiseachta , agus plódú á chosc .

(c)

coimeádtar madraí agus cait sábháilte, glan agus i ndea-shláinte trí ghalair, lagú feidhmiúil, gortuithe agus pian a chosc, go háirithe mar gheall ar bhainistíocht, cleachtais láimhseála, nó ciorruithe.

(c)

coimeádtar madraí agus cait sábháilte, glan agus i ndea-shláinte trí ghalair, lagú feidhmiúil, gortuithe agus pian a chosc, go háirithe mar gheall ar bhainistíocht, cleachtais láimhseála, cleachtais phórúcháin nó ciorruithe.

(e)

coimeádtar madraí agus cait sa chaoi is go ndéantar a staid mheabhrach a bharrfheabhsú trína n eispéiris dhiúltacha in am agus i ndéine a chosc nó a laghdú, chomh maith le deiseanna le haghaidh eispéiris dhearfacha in am agus i ndéine sna fearainn éagsúla dá dtagraítear i míreanna (a) go (d) a uasmhéadú.

(e)

coimeádtar madraí agus cait sa chaoi is go ndéantar a staid mheabhrach a bharrfheabhsú trína n eispéiris dhiúltacha ó thaobh faide agus déine a chosc nó a laghdú, chomh maith le deiseanna le haghaidh eispéiris dhearfacha ó thaobh faide agus déine sna fearainn éagsúla dá dtagraítear i míreanna (a) go (d) a uasmhéadú, agus cosc á chur ar fhorbairt iompraíochtaí neamhghnácha atriallacha agus iompraíochtaí eile a léiríonn leas diúltach ainmhithe, agus riachtanais an mhadra nó an chait aonair sna fearainn éagsúla dá dtagraítear i míreanna (a) go (d) á gcur san áireamh .

(c)

cineál na bunaíochta: ionad pórúcháin, siopa peataí nó ionad dídine ainmhithe ;

(c)

cineál na bunaíochta: ionad pórúchain, bunaíocht díola, ionaid dídine ainmhithe nó árais altrama;

(e)

an t-uaslíon ainmhithe is féidir a choinneáil san ionad pórúcháin;

(e)

acmhainn na bunaíochta arna sloinneadh mar an líon uasta madraí agus cat is féidir a choinneáil sa bhunaíocht .

(a)

aon athruithe i dtaca leis an bhfaiséis dá dtagraítear i mír 1;

(b)

aon scor de ghníomhaíocht agus sprioc-am a shonrú freisin faoina gcaithfear an ghníomhaíocht a dhúnadh, sprioc-am nár cheart a bheith níos déanaí ná mí amháin tar éis an scoir, agus faisnéis a sholáthar freisin maidir le cinniúint na n-ainmhithe;

(b)

an cumas a mothuithe a aithint, lena n áirítear aon chomhartha fulaingthe, agus na bearta maolaitheacha iomchuí a shainaithint atá le déanamh i gcásanna den sórt sin;

(b)

an cumas a mothuithe a aithint, lena n áirítear aon chomhartha fulaingthe, agus na bearta maolaitheacha iomchuí atá le déanamh i gcásanna den sórt sin a shainaithint agus a dhéanamh ;

(c)

an cumas dea-chleachtais bhainistíochta ainmhithe a chur i bhfeidhm, an trealamh a úsáidfear le haghaidh na speiceas atá faoina gcúram a úsáid agus a chothabháil agus aon rioscaí do leas na n ainmhithe a íoslaghdú;

(c)

an cumas dea-chleachtais bhainistíochta ainmhithe a chur i bhfeidhm, an trealamh a úsáidfear le haghaidh na speiceas atá faoina gcúram a úsáid agus a chothabháil agus aon rioscaí do leas na n ainmhithe a íoslaghdú , agus, uime sin, fulaingt a chosc;

(a)

a áirithiú go ndéanfar cuairt ó thréidlia ar na bunaíochtaí atá faoina bhfreagracht uair sa bhliain ar a laghad, chun comhairle a chur ar an oibreoir nó ar an duine nádúrtha nó dlítheanach atá freagrach as an ionad dídine ainmhithe maidir le bearta chun aghaidh a thabhairt ar aon fhachtóir riosca do leas ainmhithe;

(a)

a áirithiú faoin... [1 bhliain tar éis dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo] nó laistigh den chéad bhliain ón dáta a thabharfar fógra maidir le bunaíocht nua, go dtabharfaidh tréidlia oifigiúil cuairt gan réamhfhógra ar na bunaíochtaí atá faoina bhfreagracht, uair sa bhliain ar a laghad , tréidlia oifigiúil a fhostóidh an t-údarás inniúil chun aon toisc riosca do leas ainmhithe a shainaithint agus a mheasúnú, chun comhairle a chur ar an oibreoir nó ar an duine nádúrtha nó dlítheanach atá freagrach as an dídean maidir le bearta chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí do leas ainmhithe , don tsláinte agus don chomhshaol agus, má léiríonn na torthaí go bhfuil na tosca riosca tromchúiseach, tuairisc a thabhairt don údarás inniúil i gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/625 agus cuairt leantach a thabhairt laistigh de 2 mhí ;

(b)

déanfaidh sé torthaí chuairt an tréidlia dá dtagraítear i bpointe (a) agus a ngníomhaíochtaí leantacha a thaifeadadh agus coinneoidh sé na taifid sin ar feadh 6 bliana ar a laghad, agus cuirfidh sé ar fáil iad do na húdaráis inniúla arna iarraidh sin.

(b)

coimeádfaidh sé taifid ar thorthaí chuairt an tréidlia dá dtagraítear i bpointe (a) agus ar a ngníomhaíochtaí leantacha go ceann 5 bliana ar a laghad, ó lá na cuairte, agus cuirfidh sé iad ar fáil do na húdaráis inniúla agus don tréidlia a bheidh ar cuairt arna iarraidh sin.

(a)

uisce inólta , ad libitum;

(a)

uisce glan agus úr , ad libitum;

(b)

beatha i gcainníocht agus i gcáilíocht leordhóthanach chun freastal ar riachtanais fhiseolaíocha, chothaitheacha agus mheitibileach agus ar sháithiúlacht na madraí agus na gcat, mar chuid d'aiste bia atá oiriúnaithe d'aois, do phór, do chatagóir, do leibhéal gníomhaíochta agus do stádas sláinte na madraí agus na gcat;

(b)

beatha i gcainníocht agus i gcáilíocht leordhóthanach chun freastal ar riachtanais fhiseolaíocha, chothaitheacha agus mheitibileach agus ar sháithiúlacht na madraí agus na gcat, mar chuid d'aiste bia atá oiriúnaithe d'aois, do phór, do chatagóir, do leibhéal gníomhaíochta agus do stádas sláinte na madraí nó na gcat, agus é de chuspóir foriomlán leis sin dea-shláinte a bhaint amach agus a chaomhnú ;

(a)

rochtain chomhionann a sholáthar do gach madra agus cat , agus ar an gcaoi sin an iomaíocht eatarthu a íoslaghdú, ag seachaint iompraíochta coimhlintí, go háirithe i gcás nach bhfuil rochtain ad libitum ag madraí agus ag cait ar bheatha ;

(a)

rochtain chomhionann a sholáthar do na madraí agus na cait uile;

(c)

i gcás ina gcoimeádtar ainmhithe in ionaid phórúcháin nó i siopaí peataí, go gcoimeádtar aerchúrsaíocht, leibhéil deannaigh , teocht, bogthaise aeir choibhneasta agus tiúchan gáis laistigh de theorainneacha nach bhfuil díobhálach do mhadraí agus cait agus gur leor an t aerú sin chun róthéamh a sheachaint agus, i gcás inar gá, in éineacht le córais téimh, chun taise iomarcach a bhaint ;

(c)

in ionaid phórucháin agus ionaid díola ina gcoimeádtar madraí agus cait taobh istigh , nach bhfuil an teocht, an bhogthaise aeir choibhneasta ná na tiúchain gháis iontu díobhálach do mhadraí ná do chait agus gur leor an t-aerú chun róthéamh a sheachaint;

(d)

go bhfuil dóthain spáis ag madraí agus ag cait chun go mbeidh siad in ann gluaiseacht timpeall faoi shaoirse agus chun iompar a bhaineann go sonrach le speicis a chur in iúl de réir a riachtanas , agus spás leordhóthanach ann d'ábhar agus do struchtúir shaibhrithe, an fhéidearthacht d'ainmhithe sóisialú agus tarraingt siar, agus áiteanna scíthe glana a bheith ann dóibh ;

(d)

go bhfuil dóthain spáis ag madraí agus ag cait chun go mbeidh siad in ann gluaiseacht timpeall faoi shaoirse agus chun iompar a bhaineann go sonrach le speicis a chur in iúl de réir a riachtanas;

(a)

déanann cúramóirí ainmhithe cigireacht ar mhadraí agus ar chait atá faoina gcúram uair amháin sa lá ar a laghad;

(a)

déanann cúramóirí ainmhithe cigireacht ar mhadraí nó cait atá faoina gcúram uair sa lá ar a laghad agus déantar cigireacht ar mhadraí agus cait leochaileacha, amhail madraí agus cait nuabheirthe, madraí agus cait atá breoite nó gortaithe, agus madraí baineanna agus cait bhaineanna peireathuismidh, ar bhonn níos minice ;

(b)

go n-aistreofar madraí nó cait a bhfuil comharthaí galair, breoiteachta, díobhála nó leasa atá i mbaol ar shlí eile acu, i gcás inar gá, gan moill mhíchuí chuig limistéar ar leith, go ndéanfaidh tréidlia iad a chóireáil, i gcás inarb iomchuí, agus go gcoinneofar ansin iad go dtí go ndéanfar iad a théarnamh go hiomlán , nó go dtí go ndéanfar iad a eotanú mar mhalairt air sin gan moill mhíchuí ;

(b)

go n-aistreofar madraí nó cait a bhfuil comharthaí galair, breoiteachta nó díobhála orthu, nó a bhfuil dochar á dhéanamh dá leas ar shlí eile, i gcás inar gá, gan moill mhíchuí chuig limistéar ar leith, go ndéanfaidh tréidlia iad a chóireáil, i gcás inarb iomchuí, agus go gcoinneofar ansin iad go dtí go mbeidh biseach iomlán orthu;

(c)

ní dhéanann ach tréidlia eotanáis  ar mhadra nó ar chat.

(c)

más rud é, sna cásanna dá dtagraítear i bpointe (b), nach féidir madraí ná cait a leigheas agus ina bhfuil pain nimhneach ar mhadraí nó cait nó ina bhfuil siad ag fulaingt as cuimse nach féidir a mhaolú agus ina bhfuil sé i gcoinne a ndea-bhaile iad a choinneáil beo , ní fhéadfaidh ach tréidlia eotanáis a dhéanamh orthu agus le toiliú roimh ré ón oibreoir ;

(d)

tá bearta lena n-áirítear cógais tréidliachta i bhfeidhm chun seadáin sheachtracha agus inmheánacha a chosc agus a rialú, lena n áirítear cóireálacha coisctheacha tréidliachta chun cosc a chur ar ghalair choiteanna ar dócha go nochtfar madraí nó cait dóibh agus aird chuí á tabhairt ar an staid eipidéimeolaíoch;

(d)

tá bearta i bhfeidhm chun seadáin sheachtracha agus inmheánacha a chosc agus a rialú, lena n-áirítear cóireálacha tréidliachta coisctheacha amhail vacsaíniú, chun galair choiteanna a chosc ar dócha go nochtfar madraí nó cait dóibh agus aird chuí á tabhairt ar an staid eipidéimeolaíoch:

(e)

nach bhfuil aon riosca díobhála nó éilliú bitheolaíoch nó ceimiceach nó aon riosca sláinte eile ag baint le hábhair shaibhrithe.

(e)

nach bhfuil aon riosca éillithe bhitheolaíoch nó cheimicigh ag baint le hábhair shaibhrithe.

(ea)

má tá sí ar fáil, soláthrófar faisnéis ábhartha a bhaineann le sláinte d’fhaighteoir madra nó cait, lena n-áirítear faisnéis ar vacsaíniú, ailléirgí, riochtaí sláinte agus ar úinéireacht fhreagrach i gcomhréir le hAirteagal 8(1).

(eb)

tá cúram sláinte d’ainmhithe ailínithe le cur chuige na ‘hAon Sláinte Amháin’, amhail úsáid stuama antaibheathach chun frithsheasmhacht in aghaidh ábhair fhrithmhiocróbacha (AMR) a sheachaint.

(–a)

go ndéanfar bearta chun sláinte madraí agus cat a choimirciú i gcomhréir le pointe 3 d’Iarscríbhinn I;

(a)

ní phóraítear madraí baineanna agus cait bhaineanna ach amháin má tá aois íosta acu i gcomhréir le pointí 3.1 agus 3.2 d'Iarscríbhinn I, cuirtear a bhfás cnámharlaigh i gcrích, agus tá siad saor ó ghalair nó ó dhálaí fisiceacha a d'fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar a dtoircheas agus ar a leas;

(a)

ní phóraítear madraí baineanna ná cait bhaineanna ach amháin má tá aois íosta acu i gcomhréir le pointe 3 d’ Iarscríbhinn I, cuirtear a bhfás cnámharlaigh i gcrích, agus nach bhfuil galar diagnóisithe ar bith orthu ná comhartha cliniciúil galar orthu , agus tá siad saor ó dhálaí fisiceacha a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar a dtoircheas agus ar a leas;

(b)

go leanann toircheas álta mhadraí baineanna agus chat baineann uasmhinicíocht;

(b)

go leanann toircheas álta madraí baineanna nó cat baineann uasmhinicíocht i gcomhréir le pointe 3 d’Iarscríbhinn I ; ;

(d)

aon mhadra baineann atá 8 mbliana d'aois nó níos mó agus aon chat baineann atá 6 bliana d'aois nó níos mó, sula n úsáidfear í le haghaidh pórúcháin, déanfaidh tréidlia scrúdú fisiciúil uirthi, chun a dheimhniú i scríbhinn nach ndéanfaidh a toircheas aon bhaol dá leas, lena n áirítear a sláinte.

(e)

nach maraítear nó nach dtréigtear madraí agus cait baineanna fásta nach n úsáidtear a thuilleadh le haghaidh atáirgthe, lena n áirítear mar thoradh ar fhorálacha an Rialacháin seo. Leanfaidh oibreoirí de leas na n ainmhithe sin a áirithiú i gcomhréir leis an Rialachán.

(e)

nach maraítear ná nach dtréigtear madraí agus cait baineanna fásta nach n-úsáidtear a thuilleadh le haghaidh atáirgthe, lena n áirítear mar thoradh ar fhorálacha an Rialacháin seo, agus go gcoimeádtar nó go ndíoltar iad, go ndeonaítear iad nó go bhfaightear úinéirí eile dóibh .

(a)

scrúduithe fisiceacha , lena n-áirítear na hainmhithe a shainaithint ;

(a)

scrúduithe fisiceacha;

(b)

ainmhithe a mharcáil chun críoch sainaitheantais;

(b)

sainaithint aonair madraí agus cat agus an fhaisnéis ar shainaithint a léamh ;