(1)

De bhun Rialachán (AE) 2021/1119 (an Dlí Aeráide Eorpach), ceanglaítear ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar chomhsheasmhacht na mbeart náisiúnta leis an gcuspóir aeráidneodrachta agus dul chun cinn maidir leis an oiriúnú a áirithiú. Rinne an Coimisiún measúnú ar chomhsheasmhacht bhearta na Laitvia leis na cuspóirí sin (2). Tá na moltaí thíos bunaithe ar an measúnú sin. Ba cheart don Laitvia aird chuí a thabhairt ar na moltaí seo agus obair leantach a dhéanamh orthu i gcomhréir leis an Dlí Aeráide Eorpach.

(2)

Cé go léiríonn glanastaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais (lena n-áirítear astaíochtaí ó úsáid talún, athrú ar úsáid talún agus foraoiseacht (LULUCF) agus gan iompar idirnáisiúnta san áireamh) treocht sheasta íslitheach ar an iomlán, go ginearálta i gcomhréir leis an gconair líneach lena mbaintear amach sprioc aeráide -55 % an Aontais do 2030 agus cuspóir aeráidneodrachta 2050 an Aontais, is den riachtanas é luas an laghdaithe astaíochtaí a luathú agus gníomhú ag na Ballstáit. An dul chun cinn a rinneadh sna Ballstáit, is dul chun cinn measctha é agus tá dúshláin agus laigí earnálacha ann is gá a réiteach gan a thuilleadh moille. Léirítear sa mheasúnú, bunaithe ar an bhfaisnéis atá ar fáil, gur cosúil nach leordhóthanach an dul chun cinn i dtreo chuspóir aeráidneodrachta an Aontais i gcás na Laitvia. Is iad straitéisí fadtéarmacha iontaofa an bhunchloch ionas gur féidir an claochlú eacnamaíoch is gá a bhaint amach chun bogadh i dtreo chuspóir aeráidneodrachta an Aontais.

(3)

Ba cheart gurb é an chéad chéim chun an uaillmhian maidir le hoiriúnú a neartú creat dlíthiúil iomchuí a ghlacadh lena bhunaítear an beartas náisiúnta aeráide chun spriocanna oiriúnúcháin atá ceangailteach agus a thugtar cothrom le dáta go tráthrialta chun an dul chun cinn foriomlán maidir le forbairt na hathléimneachta a thomhas. Ba cheart beartais oiriúnaithe a dhíriú ar réimsí nó ar earnálacha atá an-leochaileach don athrú aer, nó a bhfuil a ngníomhaíochtaí ríthábhachtach d’athléimneacht earnálacha eile, nó a bhfuil tábhacht shuntasach a bhfuil baint acu leis an ngeilleagar náisiúnta nó leis an tsláinte phoiblí. Tá gá le freagairt tosaíochta ar thionchair agus ar rioscaí a meastar go ndéanfaidh siad difear do bhonneagar criticiúil nó do chórais chriticiúla a bhfuil saolré fhada acu, nó a mheastar go ndéanfaidh siad difear do chórais ar bhealach do-aisiompaithe, agus idirghníomhaíocht le forbairt shocheacnamaíoch nó le gníomhaithe neamh-aeráide eile á gcur san áireamh. Tá gá le faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar iarrachtaí oiriúnaithe chun cuntasacht a choinneáil agus chun feabhas a chur ar an mbeartas oiriúnaithe.

(4)

Is gníomhairí don athrú iad páirtithe leasmhara príobháideacha trí fhaisnéis, acmhainní, acmhainneachtaí agus cistiú a chur ar fáil. Tá inniúlachtaí ag an leibhéal áitiúil ar féidir leo tionchar níos leithne a imirt ar athléimneacht aeráide. Tá tábhacht nach beag ag baint le beartais fhonáisiúnta um oiriúnú a ullmhú agus a chur chun feidhme,