(1)

Tá seiceálacha a dhéantar ag na teorainneacha seachtracha fós ar cheann de na príomhchosaintí atá ag an limistéar gan rialú ag teorainneacha inmheánacha agus cuireann sé go mór le slándáil an Aontais agus a cuid saoránach a ráthú san fhadtéarma. Is ar mhaithe leis na Ballstáit uile a dhéantar seiceálacha den sórt sin. Ceann de na cuspóirí atá le seiceálacha den sórt sin is ea cosc a chur le haon bhagairt do shlándáil inmheánach agus do bheartas poiblí na mBallstát, beag beann ar bhunús na bagairte sin, lena n-áirítear i gcás ina dtagann an bhagairt sin ó shaoránaigh de chuid an Aontais.

(2)

Seiceálacha íosta a dhéanamh ar bhonn fíorú pras éasca ar bhailíocht an doiciméid taistil chun an teorainn a thrasnú, sin an riail atá ann faoi láthair i gcás daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais. Léiríonn feiniméan na dtrodaithe eachtracha sceimhlitheoireachta, ar saoránaigh den Aontas go leor acu, gur gá seiceálacha a dhéantar ag teorainneacha an Aontais a athneartú a fhad a bhaineann le daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais.

(3)

Dá bhrí sin, maidir le doiciméid taistil daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais, ba cheart seiceáil chórasach a dhéanamh ina leith, ar dhul isteach ar chríoch na mBallstát dóibh agus ar imeacht ón gcríoch sin dóibh, i mbunachair sonraí ábhartha ina bhfuil faisnéis faoi dhoiciméid taistil a goideadh, a mí-leithghabháladh, a cailleadh agus a rinneadh neamhbhailí, chun a áirithiú nach ndéanann daoine den sórt sin a bhfíorchéannacht a cheilt.

(4)

Tá sé d’oibleagáid ar na Ballstáit náisiúnaigh tríú tír a sheiceáil go córasach i ngach bunachar sonraí ábhartha ar theacht isteach do na daoine sin. Ba cheart a áirithiú go ndéanfaí seiceálacha den sórt sin go córasach ar imeacht amach dóibh freisin.

(5)

Ba cheart do ghardaí teorann daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais a sheiceáil go córasach freisin i gCóras Faisnéise Schengen (CFS) agus i mbunachair sonraí ábhartha eile de chuid an Aontais. Ba cheart nár dhochar an méid sin do bhunachair sonraí náisiúnta agus do bhunachair sonraí Interpol a cheadú.

(6)

Chun na críche sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh rochtain ag a gcuid gardaí teorann, ag pointí trasnaithe teorainneacha seachtracha, ar na bunachair sonraí ábhartha náisiúnta agus Aontais, lena n-áirítear CFS agus bunachar sonraí Interpol faoi Dhoiciméid Taistil a Cailleadh agus a Goideadh (“DTGC”), d’fhonn a áirithiú go gcuirfear an Rialachán seo chun feidhme ina iomláine.

(7)

Ba cheart seiceálacha córasacha den sórt sin a dhéanamh i gcomhréir go hiomlán le dlí ábhartha an Aontais, lena n-áirítear Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”), i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), agus ba cheart dínit an duine a urramú go hiomlán leo, i gcomhréir le hAirteagal 7 den Rialachán sin.

(8)

I gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) 2016/399, ba cheart do na Ballstáit comhaltaí foirne agus acmhainní atá iomchuí agus leordhóthanach a imlonnú chun seiceálacha córasacha a dhéanamh ionas nach mbeadh tréimhsí feithimh díréireacha ann agus nach gcuirfí bac ar an sreabhadh tráchta ag teorainneacha seachtracha mar thoradh ar sheiceálacha den sórt sin.

(9)

Tá feidhm ag an oibleagáid i leith seiceálacha córasacha a dhéanamh ar theacht isteach agus ar imeacht amach maidir le teorainneacha seachtracha na mBallstát. Tá feidhm aici freisin, ar theacht isteach agus ar imeacht amach araon, maidir le teorainneacha inmheánacha na mBallstát ar ina leith atá an fíorú i gcomhréir le nósanna imeachta meastóireachta is infheidhme Schengen curtha i gcrích cheana féin, ach nár glacadh an cinneadh go fóill i dtaobh rialuithe ar a dteorainneacha inmheánacha a ardú de bhun fhorálacha ábhartha na nIonstraimí Aontachais ábhartha. Chun nach gcuirfí daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais faoi réir na seiceálacha sin faoi dhó le linn dóibh teorainneacha inmheánacha na mBallstát sin a thrasnú ar talamh, ba cheart é a bheith indéanta iad a chur faoi réir na seiceálacha sin ar theacht amach dóibh ar bhonn neamhchórasach, bunaithe ar mheasúnú riosca.

(10)

Mar thoradh ar fhorbairtí teicneolaíochta, is féidir, i bprionsabal, bunachair sonraí ábhartha a cheadú ar bhealach nach mbeadh ach éifeacht theoranta ar an bhfad a thógann sé chun an teorainn a thrasnú, ós rud é gur féidir na seiceálacha ar dhoiciméid agus ar dhaoine araon a dhéanamh san am céanna. D’fhéadfadh geataí rialaithe teorann uathoibríocha a bheith ábhartha sa chomhthéacs sin. Trí úsáid a bhaint as sonraí faoi phaisinéirí a fhaightear i gcomhréir le Treoir 2004/82/CE ón gComhairle (3), nó i gcomhréir le dlí eile de chuid an Aontais nó le dlí náisiúnta eile, d’fhéadfaí cabhrú le dlús a chur leis an bpróiseas maidir leis na seiceálacha a cheanglaítear a dhéanamh le linn an phróisis trasnaithe teorann. Is féidir, dá bhrí sin, seiceálacha ag teorannacha seachtracha a neartú gan éifeacht dhiúltach dhíréireach a bheith ar dhaoine atá ag taisteal de mheon macánta, chun gur fearr is féidir na daoine sin a shainaithint a bhfuil rún acu a bhfíorchéannacht a cheilt nó a bhfuil foláireamh ábhartha amuigh ina leith ar chúiseanna slándála nó le haghaidh a ngabhála. Ba cheart seiceálacha córasacha a dhéanamh ag gach teorainn sheachtrach.

(11)

Mar sin féin, i gcás ina bhfuil tionchar díréireach ar an sreabhadh tráchta ag an teorainn, mar thoradh ar sheiceálacha córasacha a dhéanamh i mbunachair sonraí ag na teorainneacha, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit gan na seiceálacha córasacha sin a dhéanamh más rud é, ar bhonn measúnú riosca, go gcinnfí nach dtiocfadh aon riosca slándála as an maolú sin ar na seiceálacha. Ba cheart measúnú riosca den sórt sin a tharchur chuig an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (“an Ghníomhaireacht”) arna bunú le Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), agus ba cheart é a bheith faoi réir tuairisciú tráthrialta don Choimisiún agus don Ghníomhaireacht araon. Níor cheart feidhm a bheith ag an bhféidearthacht gan na seiceálacha córasacha sin a dhéanamh, áfach, ach amháin go ceann idirthréimhse theoranta maidir le teorainneacha aeir. Ag pointí trasnaithe teorann nach ndéantar na seiceálacha córasacha sin, ba cheart céannacht na ndaoine sin a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais a bhunú ar bhonn doiciméad barántúil taistil a thabhairt ar aird nó a thíolacadh, ar doiciméad é atá bailí chun an teorainn a thrasnú. Chun na críche sin, ba cheart na daoine sin a bheith faoi réir fíorú pras éasca ar bhailíocht an doiciméid taistil chun an teorainn a thrasnú, agus fíorú i dtaobh an bhfuil comharthaí falsaithe nó góchumtha air, i gcás inarb iomchuí trí fheistí teicniúla a úsáid, agus, i gcásanna ina bhfuil amhras faoin doiciméad taistil nó ina léirítear go bhféadfadh an duine sin beartas poiblí, slándáil inmheánach, sláinte phoiblí nó caidreamh idirnáisiúnta na mBallstát a chur i mbaol, ba cheart don gharda cósta na bunachair sonraí ábhartha uile a cheadú i gcomhréir leis an Rialachán seo.

(12)

I gcás ina bhfuil rún ag Ballstát seiceálacha a dhéanamh i mbunachair sonraí ábhartha ar bhonn spriocdhírithe maidir le daoine a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta acu faoi dhlí an Aontais, ba cheart dó fógra a thabhairt do na Ballstáit eile, don Ghníomhaireacht agus don Choimisiún gan mhoill. Ba cheart don Choimisiún nós imeachta a fhorbairt maidir le fógra den sórt sin a thabhairt, i gcomhar leis na Ballstáit, i gcomhréir leis an Lámhleabhar Praiticiúil do Ghardaí Teorann (Lámhleabhar Schengen).

(13)

Le Rialachán (CE) Uimh. 2252/2004 ón gComhairle (5), thug an tAontas isteach sainaitheantóirí bithmhéadracha na híomhá den éadan agus na méarlorg mar ghné slándála i bpasanna agus i ndoiciméid taistil a eisíonn na Ballstáit. Tugadh isteach na gnéithe slándála sin chun pasanna agus doiciméid taistil a dhéanamh níos sláine agus chun nasc iontaofa a dhéanamh idir an sealbhóir agus an pas nó an doiciméad taistil. Ba cheart do na Ballstáit, dá bhrí sin, ceann amháin de na sainaitheantóirí bithmhéadracha sin ar a laghad a fhíorú i gcásanna amhrais faoi bharántúlacht an doiciméid taistil chun an teorainn a thrasnú, nó faoi chéannacht a shealbhóra. Ba cheart feidhm a bheith ag an gcur chuige céanna maidir le seiceálacha ar náisiúnaigh tríú tír, nuair is féidir.

(14)

Chun gur fusa a bheidh sé seiceálacha córasacha a dhéanamh i mbunachair sonraí, ba cheart do na Ballstáit doiciméid taistil nach bhfuil criosanna meaisín-inléite acu a chéimniú amach.

(15)

Ní dochar an Rialachán seo do chur i bhfeidhm Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6).

(16)

Ba cheart do na Ballstáit, chun a leasa féin agus chun leasanna na mBallstát eile, sonraí a iontráil i mbunachair sonraí an Aontais. Ina theannta sin, ba cheart dóibh a áirithiú go bhfuil na sonraí beacht agus cothrom le dáta agus go ndéantar iad a fháil agus iontráil go dlíthiúil.

(17)

Ós rud é go mbaineann cuspóir an Rialacháin seo, eadhon na seiceálacha i mbunachair sonraí ag teorainneacha seachtracha a athneartú mar fhreagairt, go háirithe, ar mhéadú na bagartha sceimhlitheoireachta, le ceann de chosaintí an limistéir gan rialú ag teorainneacha inmheánacha agus, dá bhrí sin, feidhmiú ceart limistéar Schengen, ní féidir leis na Ballstáit é a ghnóthú go leordhóthanach ina n-aonar, agus is fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais. Féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, dá bhrí sin, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(18)

I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ó tharla go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh faoin Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é.

(19)

Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil an Ríocht Aontaithe rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle (7); dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(20)

Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen, nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle (8); dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(21)

Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (9), ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle (10).

(22)

Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (11), ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle (12).

(23)

Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (13), ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle (14).

(24)

Sa mhéid a bhaineann le húsáid CFS, is éard atá sa Rialachán seo gníomh a chuireann le acquis Schengen, nó a bhaineann leis an acquis sin ar shlí eile, de réir bhrí Airteagal 3(2) d’Ionstraim Aontachais 2003, Airteagal 4(2) d’Ionstraim Aontachais 2005 agus Airteagal 4(2) d’Ionstraim Aontachais 2011, faoi seach. Na torthaí ar cheisteanna in CFS, níor cheart gur dhochar d’Airteagal 1(4) de Chinneadh 2010/365/AE ón gComhairle (15) iad.

(25)

Urramaíonn an Rialachán seo na cearta bunúsacha agus comhlíonann sé na prionsabail a aithnítear, go háirithe, leis an gCairt.

(26)

Ba cheart, dá bhrí sin, Rialachán (AE) 2016/399 a leasú dá réir sin,

(1)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2:

(*1)  Rialachán (CE) Uimh. 2252/2004 ón gComhairle an 13 Nollaig 2004 maidir le caighdeáin do ghnéithe slándála agus do bhithmhéadracht i bpasanna agus i ndoiciméid taistil arna n-eisiúint ag Ballstáit (IO L 385, 29.12.2004, lch. 1)."

(*2)  Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2016 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 863/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 2007/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2005/267/CE ón gComhairle (IO L 251, 16.9.2016, lch. 1)."

(*3)  Treoir 2004/82/CE ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an oibleagáid ar iompróirí sonraí paisinéirí a chur in iúl (IO L 261, 6.8.2004, lch. 24).”;"

(2)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a)(i) agus (ii) de mhír 3:

(3)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (a)(vi) de mhír 3:

(4)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (g)(i) agus (ii) de mhír 3:

(5)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad phointe (g)(iii) de mhír 3:

(6)

scriostar pointe (h)(iii) de mhír 3;

(7)

i mír 3, cuirtear na pointí seo a leanas léi: